Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/3979/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
9.1
Պատասխանող
Աշոտ Համբարձումյան Պավելի
Սերյոժա Համբարձումյան Պավելի
Սերյոժա Համբարձումյան
Սերյոժա Համբարձումյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Վարդան Գրիգորյան
Քրեական վերաքննիչ
Կարեն Հովհաննիսյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Վարդան Գրիգորյան
Քրեական վերաքննիչ
Կարեն Հովհաննիսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-05-30 | Կայացել է | ||||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-05-29 | 17:00 | 8 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-05-15 | 14:30 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-04-16 | 14:00 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-03-18 | 14:00 | 8 | Չի կայացել | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-02-24 | 00:00 | ||||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-02-19 | 14:00 | 8 | Նիստը չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-31 | 17:00 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-15 | 17:00 | 8 | Նիստը կայացել է |
Գործ ԵԴ1/3979/01/24
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ.Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Լ.ՊՐԱԶՅԱՆԻ,
Մասնակցությամբ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ն.ՄՀԵՐՅԱՆԻ,
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ՝ Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ,
Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ,
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼՆԵՐ` Ա.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ,
Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ,
2025 թվականի մայիսի 29-ին Երևան քաղաքում` դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի /ծնված՝ 06.12.2003թ., Արմավիրի մարզի Բերքաշատ գյուղում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, կրթություն չունի, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառման և մշտական բնակության վայր չունի/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ hոդվածի 1-ին մասով և 252-րդ hոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, սույն գործով անազատության մեջ է գտնվում 2024 թվականի հուլիսի 20-ից.
Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի /ծնված՝ 13.03.2000թ., ք.Արմավիր, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում դատապարտված՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. հունիսի 2-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է ազատազրկման 9 (ինը) տարի ժամկետով, համաներման կիրառմամբ պատիժը կրճատվել է 9 (ինը) ամսով, 20.02.2023թ-ին պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 1 տարի 7 ամիս 4 օր պատժի կրումից, գրանցված ՀՀ ԱՆ Սևան ՔԿՀ, փաստացի բնակության հասցե չունի/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ hոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, սույն գործով անազատության մեջ է գտնվում 2024 թվականի հուլիսի 20-ից.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հուլիսի 15-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 15-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետի տեղակալ Գ.Հովհաննիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթի նախաքննության կատարումը մի քանի քննիչի հանձնարարելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 15-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել Համեդ Աբդոլհամիդ Բորդբարին թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով որպես տուժող ճանաչելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 20-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀԲ օ/լ Ռ.Ասլանյանը կազմել է արձանագրություն՝ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանին ձերբակալելու վերաբերյալ:
2024 թվականի հուլիսի 20-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀԲ օ/լ Ռ.Ասլանյանը կազմել է արձանագրություն՝ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանին ձերբակալելու վերաբերյալ:
2024 թվականի հուլիսի 20-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանին ձերբակալելու վերաբերյալ:
2024 թվականի հուլիսի 20-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել Աշոտ Պավելի Համբարձումյանին ձերբակալելու վերաբերյալ:
2024 թվականի հուլիսի 18-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ 3-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Կ.Հարությունյանը կազմել է արձանագրություն՝ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանին ձերբակալելու վերաբերյալ:
2024 թվականի հուլիսի 18-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ 3-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Կ.Հարությունյանը կազմել է արձանագրություն՝ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանին ձերբակալելու վերաբերյալ:
2024 թվականի հուլիսի 18-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի քննիչ Հ.Թումասյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 13-0876-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 18-ին քննիչ Հ.Թումասյանը որոշում է կայացրել Սերյոժա Համբարձումյանին ազատ արձակելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 18-ին քննիչ Հ.Թումասյանը որոշում է կայացրել Աշոտ Համբարձումյանին ազատ արձակելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 20-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0876-24 քրեական վարույթը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2024 թվականի հունիսի 23-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի քննիչ Ի.Խաչատրյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 08-0608-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի հունիսի 25-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի ավագ քննիչ Հ.Ժամակոչյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 08-0629-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 22-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Մհերյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 22-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Մհերյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել Աշոտ Համբարձումյանին ազատ արձակելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել Սերյոժա Համբարձումյանին ազատ արձակելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Աշոտ Համբարձումյանին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 01-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնի քննիչ Ն.Հարությունյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 15-0619-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 01-ին ՀԿԳ քննիչ քննիչ Ն.Հարությունյանը որոշում է կայացրել Սամվել Սարգսի Սահակյանին թիվ 15-0619-24 քրեական վարույթով որպես տուժող ճանաչելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 03-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել թիվ 15-0619-24 քրեական վարույթը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Մհերյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված այն հանցանքի կատարման համար, որ նա եղբոր՝ Աշոտ Համբարձումյանի հետ խմբի կազմում մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակի գործադրմամբ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի նկատմամբ բռնություն գործադրելով իրականացրել են վերջինիս գույքի հափշտակությունը:
Այսպես.
Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանը խմբի կազմում բռնություն գործադրելով գույքի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախանական համաձայնության գալով եղբոր՝ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի հետ, 2024 թվականի հուլիսի 15-ին ժամը 03:00-ի սահմաններում գնացել են Երևան քաղաքի «Օղակաձև» այգի և նշված վայրում գտնվող տաղավարներից մեկում քնած վիճակում գտնվող Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի գույքը հափշտակելու նպատակով հարձակվել են վերջինիս վրա, որի ընթացքում մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով բռնություն են գործադրել վերջինիս նկատմամբ, մասնավորապես՝ Աշոտ Համբարձումյանը ձեռքերով և ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ վերջինիս պատճառելով աջ ակնակապճի, քիթ շրթունքային եռանկյան, վերին շրթունքի թվով երկու պատռած վերքերի, ձախ ակնակապճի վերին և ստորին կոպերի արունազեղումի, աջից՝ անրակոսկրի, ուսահոդի, արմնկահոդի թվով երեք քերծվածքների ձևով՝ առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ, որից հետո Սերյոժա Համբարձումյանը Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին վերջնականապես վախեցնելու նպատակով ցուցադրել է իր մոտ գտնվող մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակը, անկանոն շարժումներ անելով սպառնացել հարվածել, ինչից հետո Սերյոժա և Աշոտ Համբարձումյանները օգտվելով Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի կողմից դիմադրություն ցույց տալու անկարողությունից վերջինիս պատկանող պայուսակից և հագուստից հափշտակել են՝ թվով 1 հատ 3000 ՀՀ դրամ գումար արժողությաբ «PHILIPS» ապրանքանիշի լիցքավորիչ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ պարսկական ադիալ, թվով մեկ հատ 2.440 ՀՀ դրամ արժողությամբ ծաղկի նկարներով սավան, թվով երեք հատ յուրաքանչյուրը՝ 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ կարճաթև շապիկ, թվով մեկ հատ 10.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «SAMSUNG» մոդելի բջջային հեռախոս, ընդհանուր 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ ընդհանուր 240.000 ԻԻՀ թուման գումար՝ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին պատճառելով ընդհանուր՝ 25.800 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:
2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Մհերյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված այն հանցանքի կատարման համար, որ նա ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ իրականացրել է Սամվել Սահակյանի գույքի հափշտակությունը:
Այսպես՝
Աշոտ Պավելի Համբարձումյանը 2024 թվականի հուլիսի 01-ին ժամը 16:30-ի սահմաններում գտնվելով Երևան քաղաքի «Օղակաձև» զբոսայգում և նկատելով, որ զբոսայգու նստարաններից մեկի վրա առկա է պայուսակ, անտեսելով Սամվել Սահակյանի նշված պայուսակի կողքին նստած լինելու հանգամանքը, գիտակցելով Սամվել Սահակյանի, ինչպես նաև այլ անձանց կողմից իր գործողությունների բացահայտ և նկատելի լինելու հանգամանքները, բացահայտ կերպով հափշտանել է Սամվել Սահակյանի կողքին դրված և վերջինիս պատկանող պայուսակը և դիմել փախուստի Սամվել Սահակյանին պատճառելով ընդհանուր՝ 345.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:
Բացի այդ, Աշոտ Համբարձումյանը եղբոր՝ Սերյոժա Համբարձումյանի հետ խմբի կազմում մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակի գործադրմամբ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի նկատմամբ բռնություն գործադրելով իրականացրել են վերջինիս գույքի հափշտակությունը:
Այսպես.
Աշոտ Պավելի Համբարձումյանը խմբի կազմում բռնություն գործադրելով գույքի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախանական համաձայնության գալով եղբոր՝ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի հետ, 2024 թվականի հուլիսի 15-ին ժամը 03:00-ի սահմաններում գնացել են Երևան քաղաքի «Օղակաձև» այգի և նշված վայրում գտնվող տաղավարներից մեկում քնած վիճակում գտնվող Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի գույքը հափշտակելու նպատակով հարձակվել են վերջինիս վրա, որի ընթացքում մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով բռնություն են գործադրել վերջինիս նկատմամբ, մասնավորապես՝ Աշոտ Համբարձումյանը ձեռքերով և ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ վերջինիս պատճառելով աջ ակնակապճի, քիթ շրթունքային եռանկյան, վերին շրթունքի թվով երկու պատռած վերքերի, ձախ ակնակապճի վերին և ստորին կոպերի արյունազեղումի, աջից՝ անրակոսկրի, ուսահոդի, արմնկահոդի թվով երեք քերծվածքների ձևով՝ առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ, որից հետո Սերյոժա Համբարձումյանը Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին վերջնականապես վախեցնելու նպատակով ցուցադրել է իր մոտ գտնվող մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակը, անկանոն շարժումներ անելով սպառնացել հարվածել, ինչից հետո Աշոտ և Սերյոժա Համբարձումյանները օգտվելով Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի կողմից դիմադրություն ցույց տալու անկարողությունից վերջինիս պատկանող պայուսակից և հագուստից հափշտակել են՝ թվով 1 հատ 3000 ՀՀ դրամ գումար արժողությաբ «PHILIPS» ապրանքանիշի լիցքավորիչ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ պարսկական ադիալ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ ծաղկի նկարներով սավան, թվով երեք հատ յուրաքանչյուրը՝ 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ կարճաթև շապիկ, թվով մեկ հատ 10.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «SAMSUNG» մոդելի բջջային հեռախոս, ընդհանուր 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ ընդհանուր 240.000 ԻԻՀ թուման գումար՝ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին պատճառելով ընդհանուր՝ 25.800 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:
2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել դատագենետիկական փորձաքննության թիվ 179 եզրակացության մեջ նկարագրված Համեդ Աբդոլհամիդ Բորդբարի կենսաբանական ծագման նմուշը, Համեդ Աբդելհամիդ Բորդբարին պատկանող դեղին բլուզը, ՀՀ քննչական կոմիտե 13-0843-24 գետին… գրառումներով փաթեթից հայտնաբերված բամբակե սկավառակը, ՀՀ քննչական կոմիտե 13-0843-24 նստարան... գրառումներով փաթեթից հայտնաբերված բանբակե սկավառակը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել 20.07.2024թ. Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանից առգրավված ձախ թևի հատվածում ՌԴ զինանշանն ունեցող, աջ թևի հատվածում Ռուսաստանի դրոշի պատկեր կրող, մեջքի հատվածում 2012 գրառմամբ, կարմիր և սպիտակ գույների սպորտյին վերնազգեսը, սև գույնի նմանվող գույնի, երկարաթև, կրծքավանդակի հատվածում սպիտակավուն գույնի, մորուքով տղամարդու դիմանկար կրող, դիմանկարի վերնամասում ռուսերեն «A Я КАКОЙ» գրառմամբ, կլոր պարանոցով վերնաշապիկը, սևի նմանվող գույնի անդրավարիքը, սև և սպիտակավուն գույնի, աջ ոտքի վրա «ADIDAS» ապրանքային նշանի տարբերանշանը կրող սպորտային տաբատը և 20.07.2024թ. Աշոտ Պավելի Համբարձումյանց առգրավված, կրծքավանդակի աջ հատվածում «AIX» գրառմամբ մուգ կապույտ գույնի կարճաթև վերնաշապիկը և աջ հետևի գրպանի հատվածում կապույտ գույնի անգլերեն տառերով ասեղնագործ գրված «Stefano Ricci» գրառումներով ջինսե տաբատը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել 01.07.2024թ. կատարված դեպքի վայրի զննությամբ Վարդան Մամիկոնյանի արձանի հետնամասից վերցված 1 զույգ օձանման նախշերով, սև ռեզինե ներբաններով, ներբանների ստորին մակերեսին 42 գործարանային դաջվածքներով, սև կաշվե կտորե միջադիրներով, օգտագործման բացահայտ նշաններով կոշիկները թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել 03.07.2024թ. ի պատասխան վարույթն իրականացնող մարմնի թիվ 42/42-1/201834-2024թ. գրության ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ-ից թիվ ՄԳ/159611-24 գրությամբ ստացված թվով 1՝ «BOROFONE» ապրանքանիշի էլեկտորնային կրիչը, 15.10.2024թ. առարկաներ և փաստաթղթեր վերցնելու մասին արձանագրությամբ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀԲ օ/լ ոստիկանության կապիտան Սուրեն Զորունցից վերցված թվով 1 «MEDIA» ապրանքանիշի լազերային սկավառակը, 10.09.2024թ. «Վիվա Արմենիա» ՓԲԸ-ի կողմից, թիվ 42/2/278051-24 գրությանը ի պատասխան, տրամադրված թվով 1 «BINGO» ապրանքանիշի լազերային սկավառակը, 26.08.2024թ. ՀՀ ՆԳՆ ԿՏՏՎ-ից վարույթն իրականացնող մարմնի 13.08.2024թ. թիվ 42/42-2245787-2024 գրությանն ի պատասխան վարույթն իրականացնող մարմին ստացված, +374-98-35-75-76 բջջային հեռախոսահամարից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՕԿԿ կատարված ահազանգի ձայնագրությունը բովանդակող թվով 1 «BINGO» ապրանքանիշի լազերային սկավառակը, 12.09.2024թ. ի պատասխան վարույթն իրականացնող մարմնի 10.09.2024թ. թիվ 42/42-2/279715-2024 թվականի գրության, 01.07.2024 թվականին 096-50-89-99 բջջային հեռախոսահամարից 911 կատարված ահազանգի ձայնագրությունները բովանդակող թվով 1 «MEDIA» ապրանքանիշի լազերային սկավառակը և 13.09.2024թ. ի պատասխան վարույթն իրականացնող մարմնի 10.09.2024թ. թիվ 42/42-2/279706-2024 թվականի գրության 01.07.2024 թվականին ժամը 16:58-ին 099-82-99-97 բջջային հեռախոսահամարից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՕԿԿ կատարված ահազանգի ձայնագրությունները բովանդակող «BINGO» ապրանքանիշի լազերային սկավառակը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 13150124 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Մհերյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ Հհ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել դատատեխնիկական փորձաքննության թիվ 983-24 եզրակացության մեջ նկարագրված, Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված գործարանային արտադրության, հոդակապաիրանային, տնտեսական նշանակության ծալովի դանակը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել 16.12.2024 թվականին «Վիվա Արմենիա» բջջային օպերատորի կողմից ի պատասխան վարույթն իրականացնող մարմնի թիվ 42/42-2/395284-24 գրության թիվ L380 գրությամբ ստացված և զննված թվով 3 էջը և յանդեքս քարտեզից արտատպված թվով 6 էջը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ստացել է թիվ ԵԴ1/3979/01/24 դատական համարը:
Արագացված վարույթ.
15.05.2025թ-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալներ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանը և Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանը միջնորդեցին կիրառել արագացված վարույթ և հայտարարեցին, որ միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր, խորհրդակցել են պաշտպանների հետ, գիտակցում են արագացված վարույթ կիրառելու բնույթը և հետևանքները:
Մեղադրյալները հայտնեցին, որ ներկայացված մեղադրանքներն իրենց պարզ են, համաձայն են մեղադրանքի հետ, պնդում են արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել են պաշտպանների հետ, գիտակցում են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Մեղադրյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական պատասխանատվության հիմքն ինչպես ավարտված, այնպես էլ չավարտված հանցանք կատարելն է:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցանք է համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարքը:
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Ավազակությունը՝ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով կատարված հափշտակությունը՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
2. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝
(...)
3) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
(...)
5) զենքի կամ մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված կամ հարմարեցված առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ,
(...)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ հինգից տասը տարի ժամկետով:
(...):»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Կողոպուտը՝ բացահայտ հափշտակությունը, երբ հանցավորը գիտակցում է, որ արարքը կատարում է բացահայտ՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
(...):»:
Մեղադրյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին:»:
ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...)
4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
(...)
8. Սույն հոդվածի 4-րդ և 5-րդ մասերով պատժի նշանակման դեպքում սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածով սահմանված կանոնները կիրառելի են: Սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված ռեցիդիվի պայմաններում արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված կանոնները կիրառվում են սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված պատժի նշանակման կանոնները կիրառելուց հետո:
(...)
10. Համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ կիրառելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ կամ անվտանգության միջոց նշանակելու համար:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան այլընտրանքային է, պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, հանրային աշխատանքների, ազատության սահմանափակման, այնպես էլ՝ ազատազրկման ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով պատիժ է նախատեսվում միայն ազատազրկման ձևով:
Ուսումնասիրելով մեղադրյալ Աշոտ Համբարձումյանի անձը` նրա կատարած հանցագործությունների համար պատիժ նշանակելիս, Դատարանը հաշվի է առնում հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն որ վերջինս մինչև սույն գործով մեղսագրվող արաքների կատարումը դատված չի եղել, իրեն մեղավոր է ճանաչել:
Մեղադրյալ Աշոտ Համբարձումյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Հաշվի առնելով մեղադրյալ Աշոտ Համբարձումյանի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունները կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, Դատարանը գտնում է, որ Աշոտ Համբարձումյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է տուգանքի ձևով նախատեսված պատժի, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է ազատազրկման ձևով նախատեսված պատժի՝ այդ հանցանքների համար նախատեսված նվազագույն չափերով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)»:
Ուսումնասիրելով մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի անձը` նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս, Դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն որ վերջինս իրեն մեղավոր է ճանաչել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցանքների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկինում նշանակված պատիժը բավարար չի եղել անձի վերասոցիալականացման համար, ինչպես նաև նոր հանցանքի բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները:
1.1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում նշանակվում է ազատազրկում կամ ցմահ ազատազրկում պատժատեսակը, եթե կատարված հանցանքի համար պատասխանատվություն նախատեսող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված են այդ պատժատեսակները:
2. Եթե դիտավորյալ հանցագործության համար նախկինում ազատազրկման կամ ցմահ ազատազրկման ձևով պատիժ կրած կամ կրող, դատվածություն ունեցող անձը կատարել է դիտավորյալ հանցանք, ապա նշանակվող պատժի նվազագույն ժամկետը կամ չափը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի կամ չափի երկու երրորդից: Ցանկացած դեպքում նշանակվող պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետից կամ չափից:
3. Եթե ծանր կամ առանձնապես ծանր դիտավորյալ հանցագործության համար նախկինում ազատազրկման կամ ցմահ ազատազրկման ձևով պատիժ կրած կամ կրող, դատվածություն ունեցող անձը կատարել է դիտավորյալ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանք, ապա նշանակվող պատժի նվազագույն ժամկետը պետք է որոշվի սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված կանոնով, իսկ առավելագույն պատժաչափ պետք է համարվի այն ժամկետը, որը գերազանցում է տվյալ հանցագործության համար օրենքով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը` դրա մեկ երրորդի չափով, բայց ոչ ավելի, քան 25 տարին:
(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
9. Եթե դատապարտյալը փորձաշրջանի ընթացքում կատարում է նոր հանցանք կամ պարզվում է, որ նա հանցանք է կատարել պատիժը կրելու ընթացքում, ապա դատարանը վերացնում է պատիժը կրելուց պայմանական վաղաժամկետ ազատելու վերաբերյալ որոշումը և պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով:
(…)»:
Նկատի ունենալով, որ Սերյոժա Համբարձումյանը նախկինում դատապարտված է եղել ազատազրկման առանձնապես ծանր հանցագործության կատարման համար, պատժի կրումից ազատվել է պայմանական վաղաժամկետ, իսկ սույն գուծով մեղսագրվող արաքը կատարել է փորձաշրջանի ընթացքում, ուստի դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված պատժի նշանակման կանոնների կիրառմամբ, ինչպես նաև պետք է վերացվի պատիժը կրելուց պայմանական վաղաժամկետ ազատելու վերաբերյալ որոշումը:
Մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով մեղադրյալներ Սերյոժա Համբարձումյանի և Աշոտ Համբարձումյանի նկատմամբ «կալանք» խափանման միջոցներն ընտրված են ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չեն` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Համեդ Աբդոլհամիդ Բորդբարի կենսաբանական ծագման նմուշը, բամբակե սկավառակները, ծալովի դանակը պետք է ոչնչացնել, Համեդ Աբդելհամիդ Բորդբարին պատկանող դեղին բլուզը պետք է վերադարձնել վերջինիս, սպորտյին վերնազգեսը, կլոր պարանոցով վերնաշապիկը, անդրավարիքը, սպորտային տաբատը պետք է վերադարձնել Սերյոժա Համբարձումյանին, կարճաթև վերնաշապիկը, ջինսե տաբատը, կոշիկները պետք է վերադարձնել Աշոտ Համբարձումյանին:
Քննարկելով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված «BOROFONE» ապրանքանիշի էլեկտորնային կրիչի, թվով 1 «MEDIA» ապրանքանիշի լազերային սկավառակի, թվով 1 «BINGO» ապրանքանիշի լազերային սկավառակի, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՕԿԿ կատարված ահազանգի ձայնագրությունը բովանդակող թվով 1 «BINGO» ապրանքանիշի լազերային սկավառակի, 096-50-89-99 բջջային հեռախոսահամարից 911 կատարված ահազանգի ձայնագրությունները բովանդակող թվով 1 «MEDIA» ապրանքանիշի լազերային սկավառակի, 099-82-99-97 բջջային հեռախոսահամարից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՕԿԿ կատարված ահազանգի ձայնագրությունները բովանդակող «BINGO» ապրանքանիշի լազերային սկավառակի, «Վիվա Արմենիա» բջջային օպերատորի կողմից ստացված թվով 3 էջի և յանդեքս քարտեզից արտատպված թվով 6 էջի պահպանման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործին:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 464.4-րդ, 464.5-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Աշոտ Պավելի Համբարձումյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ hոդվածի 1-ին մասով և 252-րդ hոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ hոդվածի 1-ին մասով դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ hոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով դատապարտել ազատազրկման 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով պատիժների լրիվ գումարմամբ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով և տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 20.07.2024թ-ից:
Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ hոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և դատապարտել ազատազրկման 6 (հինգ) տարի 8 (ութ) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 9-րդ մասով սահմանված կարգով վերացնել թիվ ԵԿԴ/0287/01/16 գործով նշանակված պատժի չկրած 1 տարի 7 ամիս 4 օր կրելուց պայմանական վաղաժամկետ ազատելու մասին դատարանի որոշումը և սույն դատավճռով նշանակված պատժին մասնակի գումարել այդ չկրած պատժից 4 (չորս) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 7 (յոթ) տարի ժամկետով:
Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 20.07.2024թ-ից:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված Համեդ Աբդելհամիդ Բորդբարին պատկանող դեղին բլուզը վերադարձնել վերջինիս։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված սպորտյին վերնազգեսը, կլոր պարանոցով վերնաշապիկը, անդրավարիքը, սպորտային տաբատը վերադարձնել Սերյոժա Համբարձումյանին։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված կարճաթև վերնաշապիկը, ջինսե տաբատը, կոշիկները վերադարձնել Աշոտ Համբարձումյանին։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Համեդ Աբդոլհամիդ Բորդբարի կենսաբանական ծագման նմուշը, բամբակե սկավառակները, ծալովի դանակը ոչնչացնել:
Ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործին:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ.Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ.Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Լ.ՊՐԱԶՅԱՆԻ,
Մասնակցությամբ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ն.ՄՀԵՐՅԱՆԻ,
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ՝ Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ,
Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ,
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼՆԵՐ` Ա.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ,
Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ,
2025 թվականի մայիսի 29-ին Երևան քաղաքում` դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի /ծնված՝ 06.12.2003թ., Արմավիրի մարզի Բերքաշատ գյուղում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, կրթություն չունի, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառման և մշտական բնակության վայր չունի/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ hոդվածի 1-ին մասով և 252-րդ hոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, սույն գործով անազատության մեջ է գտնվում 2024 թվականի հուլիսի 20-ից.
Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի /ծնված՝ 13.03.2000թ., ք.Արմավիր, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում դատապարտված՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. հունիսի 2-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է ազատազրկման 9 (ինը) տարի ժամկետով, համաներման կիրառմամբ պատիժը կրճատվել է 9 (ինը) ամսով, 20.02.2023թ-ին պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 1 տարի 7 ամիս 4 օր պատժի կրումից, գրանցված ՀՀ ԱՆ Սևան ՔԿՀ, փաստացի բնակության հասցե չունի/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ hոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, սույն գործով անազատության մեջ է գտնվում 2024 թվականի հուլիսի 20-ից.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հուլիսի 15-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 15-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետի տեղակալ Գ.Հովհաննիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթի նախաքննության կատարումը մի քանի քննիչի հանձնարարելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 15-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել Համեդ Աբդոլհամիդ Բորդբարին թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով որպես տուժող ճանաչելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 20-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀԲ օ/լ Ռ.Ասլանյանը կազմել է արձանագրություն՝ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանին ձերբակալելու վերաբերյալ:
2024 թվականի հուլիսի 20-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀԲ օ/լ Ռ.Ասլանյանը կազմել է արձանագրություն՝ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանին ձերբակալելու վերաբերյալ:
2024 թվականի հուլիսի 20-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանին ձերբակալելու վերաբերյալ:
2024 թվականի հուլիսի 20-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել Աշոտ Պավելի Համբարձումյանին ձերբակալելու վերաբերյալ:
2024 թվականի հուլիսի 18-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ 3-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Կ.Հարությունյանը կազմել է արձանագրություն՝ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանին ձերբակալելու վերաբերյալ:
2024 թվականի հուլիսի 18-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ 3-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Կ.Հարությունյանը կազմել է արձանագրություն՝ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանին ձերբակալելու վերաբերյալ:
2024 թվականի հուլիսի 18-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի քննիչ Հ.Թումասյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 13-0876-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 18-ին քննիչ Հ.Թումասյանը որոշում է կայացրել Սերյոժա Համբարձումյանին ազատ արձակելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 18-ին քննիչ Հ.Թումասյանը որոշում է կայացրել Աշոտ Համբարձումյանին ազատ արձակելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 20-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0876-24 քրեական վարույթը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2024 թվականի հունիսի 23-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի քննիչ Ի.Խաչատրյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 08-0608-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի հունիսի 25-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի ավագ քննիչ Հ.Ժամակոչյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 08-0629-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 22-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Մհերյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 22-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Մհերյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել Աշոտ Համբարձումյանին ազատ արձակելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել Սերյոժա Համբարձումյանին ազատ արձակելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Աշոտ Համբարձումյանին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 01-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնի քննիչ Ն.Հարությունյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 15-0619-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 01-ին ՀԿԳ քննիչ քննիչ Ն.Հարությունյանը որոշում է կայացրել Սամվել Սարգսի Սահակյանին թիվ 15-0619-24 քրեական վարույթով որպես տուժող ճանաչելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 03-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել թիվ 15-0619-24 քրեական վարույթը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Մհերյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված այն հանցանքի կատարման համար, որ նա եղբոր՝ Աշոտ Համբարձումյանի հետ խմբի կազմում մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակի գործադրմամբ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի նկատմամբ բռնություն գործադրելով իրականացրել են վերջինիս գույքի հափշտակությունը:
Այսպես.
Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանը խմբի կազմում բռնություն գործադրելով գույքի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախանական համաձայնության գալով եղբոր՝ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի հետ, 2024 թվականի հուլիսի 15-ին ժամը 03:00-ի սահմաններում գնացել են Երևան քաղաքի «Օղակաձև» այգի և նշված վայրում գտնվող տաղավարներից մեկում քնած վիճակում գտնվող Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի գույքը հափշտակելու նպատակով հարձակվել են վերջինիս վրա, որի ընթացքում մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով բռնություն են գործադրել վերջինիս նկատմամբ, մասնավորապես՝ Աշոտ Համբարձումյանը ձեռքերով և ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ վերջինիս պատճառելով աջ ակնակապճի, քիթ շրթունքային եռանկյան, վերին շրթունքի թվով երկու պատռած վերքերի, ձախ ակնակապճի վերին և ստորին կոպերի արունազեղումի, աջից՝ անրակոսկրի, ուսահոդի, արմնկահոդի թվով երեք քերծվածքների ձևով՝ առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ, որից հետո Սերյոժա Համբարձումյանը Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին վերջնականապես վախեցնելու նպատակով ցուցադրել է իր մոտ գտնվող մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակը, անկանոն շարժումներ անելով սպառնացել հարվածել, ինչից հետո Սերյոժա և Աշոտ Համբարձումյանները օգտվելով Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի կողմից դիմադրություն ցույց տալու անկարողությունից վերջինիս պատկանող պայուսակից և հագուստից հափշտակել են՝ թվով 1 հատ 3000 ՀՀ դրամ գումար արժողությաբ «PHILIPS» ապրանքանիշի լիցքավորիչ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ պարսկական ադիալ, թվով մեկ հատ 2.440 ՀՀ դրամ արժողությամբ ծաղկի նկարներով սավան, թվով երեք հատ յուրաքանչյուրը՝ 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ կարճաթև շապիկ, թվով մեկ հատ 10.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «SAMSUNG» մոդելի բջջային հեռախոս, ընդհանուր 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ ընդհանուր 240.000 ԻԻՀ թուման գումար՝ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին պատճառելով ընդհանուր՝ 25.800 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:
2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Մհերյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված այն հանցանքի կատարման համար, որ նա ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ իրականացրել է Սամվել Սահակյանի գույքի հափշտակությունը:
Այսպես՝
Աշոտ Պավելի Համբարձումյանը 2024 թվականի հուլիսի 01-ին ժամը 16:30-ի սահմաններում գտնվելով Երևան քաղաքի «Օղակաձև» զբոսայգում և նկատելով, որ զբոսայգու նստարաններից մեկի վրա առկա է պայուսակ, անտեսելով Սամվել Սահակյանի նշված պայուսակի կողքին նստած լինելու հանգամանքը, գիտակցելով Սամվել Սահակյանի, ինչպես նաև այլ անձանց կողմից իր գործողությունների բացահայտ և նկատելի լինելու հանգամանքները, բացահայտ կերպով հափշտանել է Սամվել Սահակյանի կողքին դրված և վերջինիս պատկանող պայուսակը և դիմել փախուստի Սամվել Սահակյանին պատճառելով ընդհանուր՝ 345.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:
Բացի այդ, Աշոտ Համբարձումյանը եղբոր՝ Սերյոժա Համբարձումյանի հետ խմբի կազմում մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակի գործադրմամբ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի նկատմամբ բռնություն գործադրելով իրականացրել են վերջինիս գույքի հափշտակությունը:
Այսպես.
Աշոտ Պավելի Համբարձումյանը խմբի կազմում բռնություն գործադրելով գույքի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախանական համաձայնության գալով եղբոր՝ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի հետ, 2024 թվականի հուլիսի 15-ին ժամը 03:00-ի սահմաններում գնացել են Երևան քաղաքի «Օղակաձև» այգի և նշված վայրում գտնվող տաղավարներից մեկում քնած վիճակում գտնվող Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի գույքը հափշտակելու նպատակով հարձակվել են վերջինիս վրա, որի ընթացքում մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով բռնություն են գործադրել վերջինիս նկատմամբ, մասնավորապես՝ Աշոտ Համբարձումյանը ձեռքերով և ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ վերջինիս պատճառելով աջ ակնակապճի, քիթ շրթունքային եռանկյան, վերին շրթունքի թվով երկու պատռած վերքերի, ձախ ակնակապճի վերին և ստորին կոպերի արյունազեղումի, աջից՝ անրակոսկրի, ուսահոդի, արմնկահոդի թվով երեք քերծվածքների ձևով՝ առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ, որից հետո Սերյոժա Համբարձումյանը Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին վերջնականապես վախեցնելու նպատակով ցուցադրել է իր մոտ գտնվող մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակը, անկանոն շարժումներ անելով սպառնացել հարվածել, ինչից հետո Աշոտ և Սերյոժա Համբարձումյանները օգտվելով Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի կողմից դիմադրություն ցույց տալու անկարողությունից վերջինիս պատկանող պայուսակից և հագուստից հափշտակել են՝ թվով 1 հատ 3000 ՀՀ դրամ գումար արժողությաբ «PHILIPS» ապրանքանիշի լիցքավորիչ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ պարսկական ադիալ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ ծաղկի նկարներով սավան, թվով երեք հատ յուրաքանչյուրը՝ 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ կարճաթև շապիկ, թվով մեկ հատ 10.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «SAMSUNG» մոդելի բջջային հեռախոս, ընդհանուր 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ ընդհանուր 240.000 ԻԻՀ թուման գումար՝ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին պատճառելով ընդհանուր՝ 25.800 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:
2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել դատագենետիկական փորձաքննության թիվ 179 եզրակացության մեջ նկարագրված Համեդ Աբդոլհամիդ Բորդբարի կենսաբանական ծագման նմուշը, Համեդ Աբդելհամիդ Բորդբարին պատկանող դեղին բլուզը, ՀՀ քննչական կոմիտե 13-0843-24 գետին… գրառումներով փաթեթից հայտնաբերված բամբակե սկավառակը, ՀՀ քննչական կոմիտե 13-0843-24 նստարան... գրառումներով փաթեթից հայտնաբերված բանբակե սկավառակը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել 20.07.2024թ. Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանից առգրավված ձախ թևի հատվածում ՌԴ զինանշանն ունեցող, աջ թևի հատվածում Ռուսաստանի դրոշի պատկեր կրող, մեջքի հատվածում 2012 գրառմամբ, կարմիր և սպիտակ գույների սպորտյին վերնազգեսը, սև գույնի նմանվող գույնի, երկարաթև, կրծքավանդակի հատվածում սպիտակավուն գույնի, մորուքով տղամարդու դիմանկար կրող, դիմանկարի վերնամասում ռուսերեն «A Я КАКОЙ» գրառմամբ, կլոր պարանոցով վերնաշապիկը, սևի նմանվող գույնի անդրավարիքը, սև և սպիտակավուն գույնի, աջ ոտքի վրա «ADIDAS» ապրանքային նշանի տարբերանշանը կրող սպորտային տաբատը և 20.07.2024թ. Աշոտ Պավելի Համբարձումյանց առգրավված, կրծքավանդակի աջ հատվածում «AIX» գրառմամբ մուգ կապույտ գույնի կարճաթև վերնաշապիկը և աջ հետևի գրպանի հատվածում կապույտ գույնի անգլերեն տառերով ասեղնագործ գրված «Stefano Ricci» գրառումներով ջինսե տաբատը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել 01.07.2024թ. կատարված դեպքի վայրի զննությամբ Վարդան Մամիկոնյանի արձանի հետնամասից վերցված 1 զույգ օձանման նախշերով, սև ռեզինե ներբաններով, ներբանների ստորին մակերեսին 42 գործարանային դաջվածքներով, սև կաշվե կտորե միջադիրներով, օգտագործման բացահայտ նշաններով կոշիկները թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել 03.07.2024թ. ի պատասխան վարույթն իրականացնող մարմնի թիվ 42/42-1/201834-2024թ. գրության ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ-ից թիվ ՄԳ/159611-24 գրությամբ ստացված թվով 1՝ «BOROFONE» ապրանքանիշի էլեկտորնային կրիչը, 15.10.2024թ. առարկաներ և փաստաթղթեր վերցնելու մասին արձանագրությամբ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀԲ օ/լ ոստիկանության կապիտան Սուրեն Զորունցից վերցված թվով 1 «MEDIA» ապրանքանիշի լազերային սկավառակը, 10.09.2024թ. «Վիվա Արմենիա» ՓԲԸ-ի կողմից, թիվ 42/2/278051-24 գրությանը ի պատասխան, տրամադրված թվով 1 «BINGO» ապրանքանիշի լազերային սկավառակը, 26.08.2024թ. ՀՀ ՆԳՆ ԿՏՏՎ-ից վարույթն իրականացնող մարմնի 13.08.2024թ. թիվ 42/42-2245787-2024 գրությանն ի պատասխան վարույթն իրականացնող մարմին ստացված, +374-98-35-75-76 բջջային հեռախոսահամարից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՕԿԿ կատարված ահազանգի ձայնագրությունը բովանդակող թվով 1 «BINGO» ապրանքանիշի լազերային սկավառակը, 12.09.2024թ. ի պատասխան վարույթն իրականացնող մարմնի 10.09.2024թ. թիվ 42/42-2/279715-2024 թվականի գրության, 01.07.2024 թվականին 096-50-89-99 բջջային հեռախոսահամարից 911 կատարված ահազանգի ձայնագրությունները բովանդակող թվով 1 «MEDIA» ապրանքանիշի լազերային սկավառակը և 13.09.2024թ. ի պատասխան վարույթն իրականացնող մարմնի 10.09.2024թ. թիվ 42/42-2/279706-2024 թվականի գրության 01.07.2024 թվականին ժամը 16:58-ին 099-82-99-97 բջջային հեռախոսահամարից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՕԿԿ կատարված ահազանգի ձայնագրությունները բովանդակող «BINGO» ապրանքանիշի լազերային սկավառակը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 13150124 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Մհերյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ Հհ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել դատատեխնիկական փորձաքննության թիվ 983-24 եզրակացության մեջ նկարագրված, Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված գործարանային արտադրության, հոդակապաիրանային, տնտեսական նշանակության ծալովի դանակը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել 16.12.2024 թվականին «Վիվա Արմենիա» բջջային օպերատորի կողմից ի պատասխան վարույթն իրականացնող մարմնի թիվ 42/42-2/395284-24 գրության թիվ L380 գրությամբ ստացված և զննված թվով 3 էջը և յանդեքս քարտեզից արտատպված թվով 6 էջը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ստացել է թիվ ԵԴ1/3979/01/24 դատական համարը:
Արագացված վարույթ.
15.05.2025թ-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալներ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանը և Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանը միջնորդեցին կիրառել արագացված վարույթ և հայտարարեցին, որ միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր, խորհրդակցել են պաշտպանների հետ, գիտակցում են արագացված վարույթ կիրառելու բնույթը և հետևանքները:
Մեղադրյալները հայտնեցին, որ ներկայացված մեղադրանքներն իրենց պարզ են, համաձայն են մեղադրանքի հետ, պնդում են արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել են պաշտպանների հետ, գիտակցում են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Մեղադրյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական պատասխանատվության հիմքն ինչպես ավարտված, այնպես էլ չավարտված հանցանք կատարելն է:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցանք է համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարքը:
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Ավազակությունը՝ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով կատարված հափշտակությունը՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
2. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝
(...)
3) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
(...)
5) զենքի կամ մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված կամ հարմարեցված առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ,
(...)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ հինգից տասը տարի ժամկետով:
(...):»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Կողոպուտը՝ բացահայտ հափշտակությունը, երբ հանցավորը գիտակցում է, որ արարքը կատարում է բացահայտ՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
(...):»:
Մեղադրյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին:»:
ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...)
4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
(...)
8. Սույն հոդվածի 4-րդ և 5-րդ մասերով պատժի նշանակման դեպքում սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածով սահմանված կանոնները կիրառելի են: Սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված ռեցիդիվի պայմաններում արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված կանոնները կիրառվում են սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված պատժի նշանակման կանոնները կիրառելուց հետո:
(...)
10. Համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ կիրառելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ կամ անվտանգության միջոց նշանակելու համար:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան այլընտրանքային է, պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, հանրային աշխատանքների, ազատության սահմանափակման, այնպես էլ՝ ազատազրկման ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով պատիժ է նախատեսվում միայն ազատազրկման ձևով:
Ուսումնասիրելով մեղադրյալ Աշոտ Համբարձումյանի անձը` նրա կատարած հանցագործությունների համար պատիժ նշանակելիս, Դատարանը հաշվի է առնում հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն որ վերջինս մինչև սույն գործով մեղսագրվող արաքների կատարումը դատված չի եղել, իրեն մեղավոր է ճանաչել:
Մեղադրյալ Աշոտ Համբարձումյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Հաշվի առնելով մեղադրյալ Աշոտ Համբարձումյանի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունները կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, Դատարանը գտնում է, որ Աշոտ Համբարձումյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է տուգանքի ձևով նախատեսված պատժի, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է ազատազրկման ձևով նախատեսված պատժի՝ այդ հանցանքների համար նախատեսված նվազագույն չափերով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)»:
Ուսումնասիրելով մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի անձը` նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս, Դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն որ վերջինս իրեն մեղավոր է ճանաչել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցանքների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկինում նշանակված պատիժը բավարար չի եղել անձի վերասոցիալականացման համար, ինչպես նաև նոր հանցանքի բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները:
1.1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում նշանակվում է ազատազրկում կամ ցմահ ազատազրկում պատժատեսակը, եթե կատարված հանցանքի համար պատասխանատվություն նախատեսող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված են այդ պատժատեսակները:
2. Եթե դիտավորյալ հանցագործության համար նախկինում ազատազրկման կամ ցմահ ազատազրկման ձևով պատիժ կրած կամ կրող, դատվածություն ունեցող անձը կատարել է դիտավորյալ հանցանք, ապա նշանակվող պատժի նվազագույն ժամկետը կամ չափը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի կամ չափի երկու երրորդից: Ցանկացած դեպքում նշանակվող պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետից կամ չափից:
3. Եթե ծանր կամ առանձնապես ծանր դիտավորյալ հանցագործության համար նախկինում ազատազրկման կամ ցմահ ազատազրկման ձևով պատիժ կրած կամ կրող, դատվածություն ունեցող անձը կատարել է դիտավորյալ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանք, ապա նշանակվող պատժի նվազագույն ժամկետը պետք է որոշվի սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված կանոնով, իսկ առավելագույն պատժաչափ պետք է համարվի այն ժամկետը, որը գերազանցում է տվյալ հանցագործության համար օրենքով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը` դրա մեկ երրորդի չափով, բայց ոչ ավելի, քան 25 տարին:
(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
9. Եթե դատապարտյալը փորձաշրջանի ընթացքում կատարում է նոր հանցանք կամ պարզվում է, որ նա հանցանք է կատարել պատիժը կրելու ընթացքում, ապա դատարանը վերացնում է պատիժը կրելուց պայմանական վաղաժամկետ ազատելու վերաբերյալ որոշումը և պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով:
(…)»:
Նկատի ունենալով, որ Սերյոժա Համբարձումյանը նախկինում դատապարտված է եղել ազատազրկման առանձնապես ծանր հանցագործության կատարման համար, պատժի կրումից ազատվել է պայմանական վաղաժամկետ, իսկ սույն գուծով մեղսագրվող արաքը կատարել է փորձաշրջանի ընթացքում, ուստի դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված պատժի նշանակման կանոնների կիրառմամբ, ինչպես նաև պետք է վերացվի պատիժը կրելուց պայմանական վաղաժամկետ ազատելու վերաբերյալ որոշումը:
Մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով մեղադրյալներ Սերյոժա Համբարձումյանի և Աշոտ Համբարձումյանի նկատմամբ «կալանք» խափանման միջոցներն ընտրված են ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չեն` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Համեդ Աբդոլհամիդ Բորդբարի կենսաբանական ծագման նմուշը, բամբակե սկավառակները, ծալովի դանակը պետք է ոչնչացնել, Համեդ Աբդելհամիդ Բորդբարին պատկանող դեղին բլուզը պետք է վերադարձնել վերջինիս, սպորտյին վերնազգեսը, կլոր պարանոցով վերնաշապիկը, անդրավարիքը, սպորտային տաբատը պետք է վերադարձնել Սերյոժա Համբարձումյանին, կարճաթև վերնաշապիկը, ջինսե տաբատը, կոշիկները պետք է վերադարձնել Աշոտ Համբարձումյանին:
Քննարկելով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված «BOROFONE» ապրանքանիշի էլեկտորնային կրիչի, թվով 1 «MEDIA» ապրանքանիշի լազերային սկավառակի, թվով 1 «BINGO» ապրանքանիշի լազերային սկավառակի, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՕԿԿ կատարված ահազանգի ձայնագրությունը բովանդակող թվով 1 «BINGO» ապրանքանիշի լազերային սկավառակի, 096-50-89-99 բջջային հեռախոսահամարից 911 կատարված ահազանգի ձայնագրությունները բովանդակող թվով 1 «MEDIA» ապրանքանիշի լազերային սկավառակի, 099-82-99-97 բջջային հեռախոսահամարից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՕԿԿ կատարված ահազանգի ձայնագրությունները բովանդակող «BINGO» ապրանքանիշի լազերային սկավառակի, «Վիվա Արմենիա» բջջային օպերատորի կողմից ստացված թվով 3 էջի և յանդեքս քարտեզից արտատպված թվով 6 էջի պահպանման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործին:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 464.4-րդ, 464.5-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Աշոտ Պավելի Համբարձումյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ hոդվածի 1-ին մասով և 252-րդ hոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ hոդվածի 1-ին մասով դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ hոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով դատապարտել ազատազրկման 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով պատիժների լրիվ գումարմամբ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով և տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 20.07.2024թ-ից:
Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ hոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և դատապարտել ազատազրկման 6 (հինգ) տարի 8 (ութ) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 9-րդ մասով սահմանված կարգով վերացնել թիվ ԵԿԴ/0287/01/16 գործով նշանակված պատժի չկրած 1 տարի 7 ամիս 4 օր կրելուց պայմանական վաղաժամկետ ազատելու մասին դատարանի որոշումը և սույն դատավճռով նշանակված պատժին մասնակի գումարել այդ չկրած պատժից 4 (չորս) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 7 (յոթ) տարի ժամկետով:
Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 20.07.2024թ-ից:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված Համեդ Աբդելհամիդ Բորդբարին պատկանող դեղին բլուզը վերադարձնել վերջինիս։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված սպորտյին վերնազգեսը, կլոր պարանոցով վերնաշապիկը, անդրավարիքը, սպորտային տաբատը վերադարձնել Սերյոժա Համբարձումյանին։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված կարճաթև վերնաշապիկը, ջինսե տաբատը, կոշիկները վերադարձնել Աշոտ Համբարձումյանին։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Համեդ Աբդոլհամիդ Բորդբարի կենսաբանական ծագման նմուշը, բամբակե սկավառակները, ծալովի դանակը ոչնչացնել:
Ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործին:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ.Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ԵԴ1/3979/01/24
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ԲՈՂՈՔԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
«16» մայիսի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետև՝ նաև Վերաքննիչ դատարան), նախա¬¬¬¬¬¬¬գա¬¬հությամբ՝ դատավոր Կ.Հովհաննիսյանի, գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթար¬կե¬լով թիվ ԵԴ1/3979/01/24 քրեակա¬ն գոր¬ծով մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի (այսուհետև՝ նաև մեղադրյալ) պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր Վ.Գրիգորյան) 2025 թվականի ապրիլի 16-ի որոշումը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց ՝
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետև՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան) ստացվել է թիվ ԵԴ1/3979/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և մյուսի, որը մակագրվել է դատավոր Վ.Գրիգորյանին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Վ.Գրիգորյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի ապրիլի 16-ին Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 20-ը:
Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը ստացել է 2025 թվականի ապրիլի 23-ին:
2025 թվականի ապրիլի 28-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի հատուկ վերանայման բողոքը:
Վերաքննիչ դատարանում ստացված թիվ ԵԴ1/3979/01/24 վարույթի նյութերը, բողոքի հետ միասին դատավոր Կ.Հովհաննիսյանի աշխատակազմին են փոխանցվել 2025 թվականի մայիսի 5-ին:
2025 թվականի մայիսի 8-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել Բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին: Որոշման կայացման օր է սահմանվել 2025 թվականի մայիսի 16-ը:
2. Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում, այն բանի համար, որ «նա, եղբոր՝ Աշոտ Համբարձումյանի հետ խմբի կազմում մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակի գործադրմամբ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի նկատմամբ բռնություն գործադրելով իրականացրել են վերջինիս գույքի հափշտակությունը:
Այսպես.
Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանը խմբի կազմում բռնություն գործադրելով գույքի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով եղբոր՝ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի հետ, 2024 թվականի հուլիսի 15-ին ժամը 03:00-ի սահմաններում գնացել են Երևան քաղաքի «Օղակաձև» այգի և նշված վայրում գտնվող տաղավարներից մեկում քնած վիճակում գտնվող Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի գույքը հափշտակելու նպատակով հարձակվել են վերջինիս վրա, որի ընթացքում մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով բռնություն են գործադրել վերջինիս նկատմամբ, մասնավորապես՝ Աշոտ Համբարձումյանը ձեռքերով և ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ վերջինիս պատճառելով աջ ակնակապճի, քիթ շրթունքային եռանկյան, վերին շրթունքի թվով երկու պատռած վերքերի, ձախ ակնակապճի վերին և ստորին կոպերի արյունազեղումի, աջից՝ անրակոսկրի, ուսահոդի, արմնկահոդի թվով երեք քերծվածքների ձևով՝ առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ, որից հետո Սերյոժա Համբարձումյանը Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին վերջնականապես վախեցնելու նպատակով ցուցադրել է իր մոտ գտնվող մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակը, անկանոն շարժումներ անելով սպառնացել հարվածել, ինչից հետո Սերյոժա և Աշոտ Համբարձումյանները օգտվելով Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի կողմից դիմադրություն ցույց տալու անկարողությունից վերջինիս պատկանող պայուսակից և հագուստից հափշտակել են՝ թվով 1 հատ 3000 ՀՀ դրամ գումար արբողությաբ «PHILIPS» ապրանքանիշի լիցքավորիչ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ պարսկական ադիալ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ ծաղկի նկարներով սավան, թվով երեք հատ յուրաքանչյուրը՝ 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ կարճաթև շապիկ, թվով մեկ հատ 10.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «SAMSUNG» մոդելի բջջային հեռախոս, ընդհանուր 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ ընդհանուր 240.000 ԻԻՀ թուման գումար՝ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին պատճառելով ընդհանուր՝ 25․800 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»։
3. Դատական վերանայման ենթակա՝ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորումներն ու պատճառաբանությունները.
«Քննարկելով մեղադրյալ Ս. Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը և լսելով դատավարության կողմերին Դատարանը գտնում է հետևյալը.
(...)
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին: Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքի մասով, մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ:
Այսինքն, նկատի ունենալով, որ «հիմնավոր կասկած» ձևակերպումը չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է, կասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, հետևաբար վերը նշվածից առավել մանրազնին դեպքը և մեղսագրվող արարքները, դրանց գնահատման համար հիմք հանդիսացած ապացույցների արժանահավատությունը, նյութերի բավարարությունը, Դատարանն այս փուլում քննարկելու իրավասություն չունի:
Կալանավորման իրավաչափության այլ պայմանների շարքում Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերին անդրադառնալով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռքբերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա։ Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ։
Միևնույն ժամանակ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ Այսպիսով, կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի եզրահանգումը պետք է հիմնված լինի վերը նշված հանգամանքների փոխազդեցության, հարաբերակցության բացահայտման, այդ հանգամանքների համակցված գնահատման արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա, ինչն իր հերթին պետք է արտացոլվի դատարանի կողմից կայացվող դատական ակտում։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանին շարունակական կալանքի տակ պահելու հիմքերին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ի որոշմամբ արձանագրել է քրեական վարույթին խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու, հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելը կանխելու մտավախությունները:
2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանը քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը արձանագրել է հետևյալը.
«Քրեական գործի քննության ներկա փուլում Դատարանը քննարկելով քրեական վարույթին խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու հիմքի շարունակական առկայության հարցն, արձանագրում է, որ թեև քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ գտնվում է Դատարանի վարույթում, սակայն այն դեռևս գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, չեն հարցաքննվել քրեական գործի դատակոչի ցուցակում ընդգրկված անձինք, նախաքննության ընթացքում դեպքի վերաբերյալ անձանց տված ցուցմունքներում առկա են հակասություններ, ինչպիսի պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ պահպանվել է քննարկվող հիմքի առկայությունը: Դատարանը նման եզրահանգման գալիս հաշվի է առնում նաև Դատարանի կողմից նախկինում կայացված վերը նշված որոշմամբ քննարկվող հիմքի վերաբերյալ արձանագրված դատողությունները մեղադրյալի կողմից նախաքննության ընթացքում դրսևորած վարքագծի վերաբերյալ: Դատարանը քննարկվող հիմքի տեսանկյունից հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանը ներկայումս իր բնակության վայրի վերաբերյալ ևս չհայտնեց անհատականացնող տվյալներ:
Անդրադառնալով հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությանը Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության ներկայիս փուլում այն հանդես է գալիս բարձր կենսունակությամբ, հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Ս. Համբարձումյանը նախկինում դատապարտված է եղել առանձնապես ծանր հանցագործության համար, որի համար պատիժ կրելուց ազատվել է պայմանական վաղաժամկետ և գտնվելով փորձաշրջանի մեջ կրկին մեղադրվում է ենթադրյալ հանցանք կատարելու համար:
Քննարկելով մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանի կողմից փախուստը կանխելու մտավախությանը, Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության ներկա փուլում այն ևս առկա է: Դատարանը նման եզրահանգման է գալիս հաշվի առնելով, որ մեղադրյալի բնակության վայրի ունենալու վերաբերյալ բավարար տվյալներ չեն ներկայացվել:
Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությանը՝ Դատարանը նախ անհրաժեշտ է համարում նշել, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները բավարար գործիքակազմ չունեն մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ ամբողջ ծավալով հսկողություն իրականացնելու համար, իսկ դրանցից մեկի կամ դրանք համակցված կիրառման համար անհրաժեշտ է անձի կողմից պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հնարավորության մասին որոշակի տեղեկությունների առկայություն կամ ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու օբյեկտիվ հնարավորության բացակայություն, ինչը սույն պարագայում բացակայում է: Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներից նվազ խիստ խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և վարչական հսկողությունը, առաջին հերթին պահանջում են մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու առկայությունը, որը սույն դեպքում բացակայում է: (…)»:
Ներկայումս քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի շարունակական անհրաժեշտության հարցը և այդ համատեքստում անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու մտավախությանը Դատարանն արձանագրում է, որ նշված հիմքը շարունակում է հանդես գալ բարձր կենսունակությամբ նաև քրեական գործի քննության ներկա փուլում: Դատարանը նման երահանգման գալիս հաշվի է առնում, որ քրեական գործը թեև արդեն իսկ գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, սակայն դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, չեն հարցաքննվել քրեական գործի դատակոչի ցուցակում ներգրավված անձինք և նման պայմաններում դեռևս ողջամիտ է մեղադրյալի կողմից քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը:
Քննարկելով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտության շարունակական առկայությունը, Դատարանը կրկին անգամ արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանը նախկինում դատապարտված է եղել առանձնապես ծանր հանցագործություն կատարելու համար և պատժի կրումից ազատվել է պայմանական վաղաժամկետ, սակայն գտնվելով փորձաշրջանի մեջ, վերջինիս մեղադրանք է առաջադրվել ենթադրյալ հանցագործության կատարման համար, ինչը վկայում է մեղադրյալի կողմից հնարավոր հակաօրինական վարքագիծ դրսոևորելու մասին: Բացի այդ Դատարանն արձանագրում է նաև, որ ՀՀ քննչական կոմիտեի տարբեր ստորաբաժանումների դատարանին են հասցեագրվել գրություններ մեղադրյալներին տեսակցելու և այլ քրեական վարույթների շրջանակներում վերջիններիս հետ քննչական և դատավարական գործողություններ կատարելու վերաբերյալ, ինչը ևս վկայում է մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանի կողմից հնարավոր այլ ենթադրյալ արարքներ կատարած լինելու վերաբերյալ քրեական վարույթների առկայության մասին:
Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությանը՝ Դատարանը նախ անհրաժեշտ է համարում նշել, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները բավարար գործիքակազմ չունեն մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ ամբողջ ծավալով հսկողություն իրականացնելու համար, իսկ դրանցից մեկի կամ դրանք համակցված կիրառման համար անհրաժեշտ է անձի կողմից պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հնարավորության մասին որոշակի տեղեկությունների առկայություն կամ ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու օբյեկտիվ հնարավորության բացակայություն, ինչը սույն պարագայում բացակայում է: Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներից նվազ խիստ խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և վարչական հսկողությունը, առաջին հերթին պահանջում են մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու առկայությունը, որը սույն դեպքում բացակայում է:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանքի տակ պահելու ժամկետը 3 (երեք) ամսով»:
4. Բողոքի հիմքերը, այն հաստատող փաստերը և պահանջը.
Մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում նշել է, որ Սերյոժա Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետն Առաջին ատյանի դատարանը երկարաձգել է այն պայմաններում, երբ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ակնհայտորեն հնարավոր է եղել ապահովել ոչ թե վերջին միջոց հանդիսացող կալանքի, այլ՝ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ:
Բողոքաբերը անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու մտավախությանը, նշել է, որ թեև Սերյոժա Համբարձումյանը նախկինում դատապարտված է եղել, մինչդեռ նշված հանգամանքը չի կարող շարունակական դրվել վերջինիս կալանքի տակ պահելու հիմքում։ Ինչ վերաբերում է քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելուն, գտել է, որ նշված հիմքը թեև առկա է, սակայն այն աստիճան բարձր չէ, որպեսզի վերջինս մնա կալանքի տակ, սույն քրեական գործով վկաներն նախաքննության փուլում հարցաքննվել են, տվել են գործի համար կարևոր նշանակության ունեցող տվյալներ, ուստի առկա չէ վտանգ, որ վերջինս կարող է ազդեցություն գործադրել նրանց վրա։
Բողոքաբերը նշել է, որ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել նաև այլընտրանքային խափանման միջոցներով, մասնավորապես՝ «տնային կալանք» խափանման միջոցը կարող է հանդես գալ՝ որպես պիտանի միջոց՝ կանխելու մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի ոչ պատշաճ քրեադատավարական վարք ցուցաբերելու մասին բոլոր մտահոգությունները կամ ռիսկերը:
Ամփոփելով, բողոքաբերը խնդրել է կալանքի հիմքերի առկայության մասին հետևության իրավաչափության մասով վիճարկվող դատական ակտը բեկանել և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ, այն է՝ մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխել տնային կալանքով կամ վարչական հսկողությամբ։
5. Վարույթի մասնակիցների կողմից Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված բողոքի պատասխանները, բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը և միջնորդությունները.
Վարույթի մասնակիցները Վերաքննիչ դատարանին չեն ներկայացրել բողոքի պատասխաններ, բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր և միջնորդություններ:
6.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դա¬տա¬կան ստուգ¬¬ման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշման օրինականութ¬յու¬¬նը և հիմ¬նա¬վոր¬վա¬ծութ¬յունը, ուսումնասիրելով Բողոքի վերաբերյալ ստացված նյութերը՝ Վերաքննիչ դա¬տա¬րանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 389-րդ հոդվածի համաձայն`
«Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման ենթակա են առաջին ատյանի դատարանի հետևյալ դատական ակտերը՝ (…)
2) կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու, կալանքի ժամկետը երկարաձգելու, կալանքը վերացնելու կամ կալանքի փոխարեն այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու, ինչպես նաև կալանքը վերացնելու կամ կալանքի փոխարեն այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը մերժելու մասին․
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքում վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ.
2) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ.
3) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը՝ բեկանված մասով կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի՝
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (...)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
2. Մինչդատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել, կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երկու ամսից ոչ ավելի ժամկետով` պահպանելով սույն հոդվածով սահմանված մինչդատական վարույթում կալանքի տակ պահելու առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը (...)»։
Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում նկատել, որ Սերյոժա Համբարձումյանին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքներին նրա առնչությունը հատուկ վերանայման բողոքում չի վիճարկվում:
Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը, վերլուծելով քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և իրավաչափ կերպով արձանագրել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու պայմաններն առերևույթ առկա են:
Անդրադառնալով Պաշտպանի հատուկ վերանայման բողոքում վկայակոչված հիմքերին և փաստարկներին այն մասին, որ սխալ են Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները՝ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերի մասով, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքը խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հիմքերը, և Առաջին ատյանի դատարանը որպես վարույթ իրականացնող մարմին խափանման միջոցի հիմքերը քննարկելիս գնահատման է ենթարկում միայն այդ արարքների կատարման հնարավորության ռիսկը և ոչ թե կատարած կամ չկատարած լինելու վերաբերյալ հաստատված փաստերը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, քրեական գործի նյութերում առկա են եղել համապատասխան տեղեկություններ և փաստեր, որոնք թույլ են տալիս հիմնավորված ենթադրություն կատարել առ այն, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանը կարող է հանցանք կատարել, դիմել փախուստի և չկատարել քրեական դատավարության օրենսգրքով մեղադրյալի վրա դրված պարտականությունները, կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը: Նման եզրահանգման գալու համար հիմք են հանդիսանում հետևյալ հանգամանքները, որ.
-քրեական գործը թեև արդեն իսկ գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, սակայն դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, չեն հարցաքննվել քրեական գործի դատակոչի ցուցակում ներգրավված անձինք,
-մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանը նախկինում դատապարտված է եղել առանձնապես ծանր հանցագործություն կատարելու համար և պատժի կրումից ազատվել է պայմանական վաղաժամկետ, սակայն գտնվելով փորձաշրջանի մեջ, վերջինիս մեղադրանք է առաջադրվել ենթադրյալ հանցագործության կատարման համար:
Միևնույն ժամանակ Առաջին ատյանի դատարանը արձանգրել է, որ ՀՀ քննչական կոմիտեի տարբեր ստորաբաժանումներից ստացվել են գրություններ մեղադրյալներին տեսակցելու և այլ քրեական վարույթների շրջանակներում վերջիններիս հետ քննչական և դատավարական գործողություններ կատարելու վերաբերյալ, ինչը ևս վկայում է մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի կողմից հնարավոր այլ ենթադրյալ արարքներ կատարած լինելու վերաբերյալ քրեական վարույթների առկայության մասին: Փախուստի դիմելու առոմով, փաստվել է, որ մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն, իսկ մեղադրյալը իր բնակության վայրի վերաբերյալ անհատականացնող տվյալներ նույնպես չի հայտնել:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, վերոնշյալ հանգամանքերը վկայում են մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու բարձր հավանականության մասին և Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
Ինչ վերաբերում է այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ բողոքաբերի դիրքորոշմանը, ապա պետք է փաստել, որ Առաջին ատյանի դատարանը իրավաչափորեն արձանագրել է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներից նվազ խիստ խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և վարչական հսկողությունը, առաջին հերթին պահանջում են մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու առկայությունը, որը սույն դեպքում բացակայում է, ուստի մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի ազատության իրավունքի շարունակական սահմանափակումը արդարացված է, իսկ հակառակի մասին Պաշտպանի պնդումները ընդունելի չեն Վերաքննիչ դատարանի համար:
Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ սույն դեպքում պաշտպանը Վերաքննիչ դատարան չի ներկայացրել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ այլընտրանքային խափանման միջոցներով փոփոխելու անհրաժեշտության վերաբերյալ ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, մինչդեռ քրեական գործը գտնվում է դատարանի վարույթում, և Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ կիրառված խափանման միջոցը փոփոխելու, առավել մեղմ խափանման միջոց ընտրելու համար անհրաժեշտ են ծանրակշիռ փաստարկներ, ուստի կիրառված խափանման միջոցի ակնհայտ անհամաչափության բացակայության պայմաններում, հենց Առաջին ատյանի դատարանը պետք է գնահատի կիրառված խափանման միջոցի արդյունավետությունը՝ որպես քրեական վարույթն իրականացնող մարմին։
Վերոգրյալը բխում է նաև Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրակտիկայից, որի համաձայն՝ դատական քննության փուլում գտնվող քրեական վարույթներով խափանման միջոց կալանավորման իրավաչափության, այն այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխարինելու հարցերը քննարկելիս պետք է հաշվի առնել նաև այն, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Արման և Արքա Մադաթյանների վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման 18.1.-րդ կետը):
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ինչպես ներկայացված բողոքում, այնպես էլ ստացված նյութերում բացակայում են Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար անհրաժեշտ փաստական հանգամանքները, որպիսի պայմաններում մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշումը՝ թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 363-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը մերժել` թիվ ԵԴ1/3979/01/24 քրեական վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 16-ի որոշումը թողնելով անփոփոխ:
2. Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնհինգօրյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ԲՈՂՈՔԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
«16» մայիսի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետև՝ նաև Վերաքննիչ դատարան), նախա¬¬¬¬¬¬¬գա¬¬հությամբ՝ դատավոր Կ.Հովհաննիսյանի, գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթար¬կե¬լով թիվ ԵԴ1/3979/01/24 քրեակա¬ն գոր¬ծով մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի (այսուհետև՝ նաև մեղադրյալ) պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր Վ.Գրիգորյան) 2025 թվականի ապրիլի 16-ի որոշումը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց ՝
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետև՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան) ստացվել է թիվ ԵԴ1/3979/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և մյուսի, որը մակագրվել է դատավոր Վ.Գրիգորյանին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Վ.Գրիգորյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի ապրիլի 16-ին Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 20-ը:
Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը ստացել է 2025 թվականի ապրիլի 23-ին:
2025 թվականի ապրիլի 28-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի հատուկ վերանայման բողոքը:
Վերաքննիչ դատարանում ստացված թիվ ԵԴ1/3979/01/24 վարույթի նյութերը, բողոքի հետ միասին դատավոր Կ.Հովհաննիսյանի աշխատակազմին են փոխանցվել 2025 թվականի մայիսի 5-ին:
2025 թվականի մայիսի 8-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել Բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին: Որոշման կայացման օր է սահմանվել 2025 թվականի մայիսի 16-ը:
2. Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում, այն բանի համար, որ «նա, եղբոր՝ Աշոտ Համբարձումյանի հետ խմբի կազմում մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակի գործադրմամբ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի նկատմամբ բռնություն գործադրելով իրականացրել են վերջինիս գույքի հափշտակությունը:
Այսպես.
Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանը խմբի կազմում բռնություն գործադրելով գույքի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով եղբոր՝ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի հետ, 2024 թվականի հուլիսի 15-ին ժամը 03:00-ի սահմաններում գնացել են Երևան քաղաքի «Օղակաձև» այգի և նշված վայրում գտնվող տաղավարներից մեկում քնած վիճակում գտնվող Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի գույքը հափշտակելու նպատակով հարձակվել են վերջինիս վրա, որի ընթացքում մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով բռնություն են գործադրել վերջինիս նկատմամբ, մասնավորապես՝ Աշոտ Համբարձումյանը ձեռքերով և ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ վերջինիս պատճառելով աջ ակնակապճի, քիթ շրթունքային եռանկյան, վերին շրթունքի թվով երկու պատռած վերքերի, ձախ ակնակապճի վերին և ստորին կոպերի արյունազեղումի, աջից՝ անրակոսկրի, ուսահոդի, արմնկահոդի թվով երեք քերծվածքների ձևով՝ առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ, որից հետո Սերյոժա Համբարձումյանը Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին վերջնականապես վախեցնելու նպատակով ցուցադրել է իր մոտ գտնվող մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակը, անկանոն շարժումներ անելով սպառնացել հարվածել, ինչից հետո Սերյոժա և Աշոտ Համբարձումյանները օգտվելով Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի կողմից դիմադրություն ցույց տալու անկարողությունից վերջինիս պատկանող պայուսակից և հագուստից հափշտակել են՝ թվով 1 հատ 3000 ՀՀ դրամ գումար արբողությաբ «PHILIPS» ապրանքանիշի լիցքավորիչ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ պարսկական ադիալ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ ծաղկի նկարներով սավան, թվով երեք հատ յուրաքանչյուրը՝ 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ կարճաթև շապիկ, թվով մեկ հատ 10.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «SAMSUNG» մոդելի բջջային հեռախոս, ընդհանուր 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ ընդհանուր 240.000 ԻԻՀ թուման գումար՝ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին պատճառելով ընդհանուր՝ 25․800 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»։
3. Դատական վերանայման ենթակա՝ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորումներն ու պատճառաբանությունները.
«Քննարկելով մեղադրյալ Ս. Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը և լսելով դատավարության կողմերին Դատարանը գտնում է հետևյալը.
(...)
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին: Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքի մասով, մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ:
Այսինքն, նկատի ունենալով, որ «հիմնավոր կասկած» ձևակերպումը չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է, կասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, հետևաբար վերը նշվածից առավել մանրազնին դեպքը և մեղսագրվող արարքները, դրանց գնահատման համար հիմք հանդիսացած ապացույցների արժանահավատությունը, նյութերի բավարարությունը, Դատարանն այս փուլում քննարկելու իրավասություն չունի:
Կալանավորման իրավաչափության այլ պայմանների շարքում Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերին անդրադառնալով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռքբերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա։ Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ։
Միևնույն ժամանակ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ Այսպիսով, կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի եզրահանգումը պետք է հիմնված լինի վերը նշված հանգամանքների փոխազդեցության, հարաբերակցության բացահայտման, այդ հանգամանքների համակցված գնահատման արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա, ինչն իր հերթին պետք է արտացոլվի դատարանի կողմից կայացվող դատական ակտում։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանին շարունակական կալանքի տակ պահելու հիմքերին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ի որոշմամբ արձանագրել է քրեական վարույթին խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու, հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելը կանխելու մտավախությունները:
2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանը քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը արձանագրել է հետևյալը.
«Քրեական գործի քննության ներկա փուլում Դատարանը քննարկելով քրեական վարույթին խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու հիմքի շարունակական առկայության հարցն, արձանագրում է, որ թեև քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ գտնվում է Դատարանի վարույթում, սակայն այն դեռևս գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, չեն հարցաքննվել քրեական գործի դատակոչի ցուցակում ընդգրկված անձինք, նախաքննության ընթացքում դեպքի վերաբերյալ անձանց տված ցուցմունքներում առկա են հակասություններ, ինչպիսի պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ պահպանվել է քննարկվող հիմքի առկայությունը: Դատարանը նման եզրահանգման գալիս հաշվի է առնում նաև Դատարանի կողմից նախկինում կայացված վերը նշված որոշմամբ քննարկվող հիմքի վերաբերյալ արձանագրված դատողությունները մեղադրյալի կողմից նախաքննության ընթացքում դրսևորած վարքագծի վերաբերյալ: Դատարանը քննարկվող հիմքի տեսանկյունից հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանը ներկայումս իր բնակության վայրի վերաբերյալ ևս չհայտնեց անհատականացնող տվյալներ:
Անդրադառնալով հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությանը Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության ներկայիս փուլում այն հանդես է գալիս բարձր կենսունակությամբ, հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Ս. Համբարձումյանը նախկինում դատապարտված է եղել առանձնապես ծանր հանցագործության համար, որի համար պատիժ կրելուց ազատվել է պայմանական վաղաժամկետ և գտնվելով փորձաշրջանի մեջ կրկին մեղադրվում է ենթադրյալ հանցանք կատարելու համար:
Քննարկելով մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանի կողմից փախուստը կանխելու մտավախությանը, Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության ներկա փուլում այն ևս առկա է: Դատարանը նման եզրահանգման է գալիս հաշվի առնելով, որ մեղադրյալի բնակության վայրի ունենալու վերաբերյալ բավարար տվյալներ չեն ներկայացվել:
Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությանը՝ Դատարանը նախ անհրաժեշտ է համարում նշել, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները բավարար գործիքակազմ չունեն մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ ամբողջ ծավալով հսկողություն իրականացնելու համար, իսկ դրանցից մեկի կամ դրանք համակցված կիրառման համար անհրաժեշտ է անձի կողմից պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հնարավորության մասին որոշակի տեղեկությունների առկայություն կամ ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու օբյեկտիվ հնարավորության բացակայություն, ինչը սույն պարագայում բացակայում է: Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներից նվազ խիստ խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և վարչական հսկողությունը, առաջին հերթին պահանջում են մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու առկայությունը, որը սույն դեպքում բացակայում է: (…)»:
Ներկայումս քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի շարունակական անհրաժեշտության հարցը և այդ համատեքստում անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու մտավախությանը Դատարանն արձանագրում է, որ նշված հիմքը շարունակում է հանդես գալ բարձր կենսունակությամբ նաև քրեական գործի քննության ներկա փուլում: Դատարանը նման երահանգման գալիս հաշվի է առնում, որ քրեական գործը թեև արդեն իսկ գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, սակայն դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, չեն հարցաքննվել քրեական գործի դատակոչի ցուցակում ներգրավված անձինք և նման պայմաններում դեռևս ողջամիտ է մեղադրյալի կողմից քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը:
Քննարկելով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտության շարունակական առկայությունը, Դատարանը կրկին անգամ արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանը նախկինում դատապարտված է եղել առանձնապես ծանր հանցագործություն կատարելու համար և պատժի կրումից ազատվել է պայմանական վաղաժամկետ, սակայն գտնվելով փորձաշրջանի մեջ, վերջինիս մեղադրանք է առաջադրվել ենթադրյալ հանցագործության կատարման համար, ինչը վկայում է մեղադրյալի կողմից հնարավոր հակաօրինական վարքագիծ դրսոևորելու մասին: Բացի այդ Դատարանն արձանագրում է նաև, որ ՀՀ քննչական կոմիտեի տարբեր ստորաբաժանումների դատարանին են հասցեագրվել գրություններ մեղադրյալներին տեսակցելու և այլ քրեական վարույթների շրջանակներում վերջիններիս հետ քննչական և դատավարական գործողություններ կատարելու վերաբերյալ, ինչը ևս վկայում է մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանի կողմից հնարավոր այլ ենթադրյալ արարքներ կատարած լինելու վերաբերյալ քրեական վարույթների առկայության մասին:
Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությանը՝ Դատարանը նախ անհրաժեշտ է համարում նշել, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները բավարար գործիքակազմ չունեն մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ ամբողջ ծավալով հսկողություն իրականացնելու համար, իսկ դրանցից մեկի կամ դրանք համակցված կիրառման համար անհրաժեշտ է անձի կողմից պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հնարավորության մասին որոշակի տեղեկությունների առկայություն կամ ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու օբյեկտիվ հնարավորության բացակայություն, ինչը սույն պարագայում բացակայում է: Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներից նվազ խիստ խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և վարչական հսկողությունը, առաջին հերթին պահանջում են մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու առկայությունը, որը սույն դեպքում բացակայում է:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանքի տակ պահելու ժամկետը 3 (երեք) ամսով»:
4. Բողոքի հիմքերը, այն հաստատող փաստերը և պահանջը.
Մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում նշել է, որ Սերյոժա Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետն Առաջին ատյանի դատարանը երկարաձգել է այն պայմաններում, երբ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ակնհայտորեն հնարավոր է եղել ապահովել ոչ թե վերջին միջոց հանդիսացող կալանքի, այլ՝ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ:
Բողոքաբերը անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու մտավախությանը, նշել է, որ թեև Սերյոժա Համբարձումյանը նախկինում դատապարտված է եղել, մինչդեռ նշված հանգամանքը չի կարող շարունակական դրվել վերջինիս կալանքի տակ պահելու հիմքում։ Ինչ վերաբերում է քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելուն, գտել է, որ նշված հիմքը թեև առկա է, սակայն այն աստիճան բարձր չէ, որպեսզի վերջինս մնա կալանքի տակ, սույն քրեական գործով վկաներն նախաքննության փուլում հարցաքննվել են, տվել են գործի համար կարևոր նշանակության ունեցող տվյալներ, ուստի առկա չէ վտանգ, որ վերջինս կարող է ազդեցություն գործադրել նրանց վրա։
Բողոքաբերը նշել է, որ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել նաև այլընտրանքային խափանման միջոցներով, մասնավորապես՝ «տնային կալանք» խափանման միջոցը կարող է հանդես գալ՝ որպես պիտանի միջոց՝ կանխելու մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի ոչ պատշաճ քրեադատավարական վարք ցուցաբերելու մասին բոլոր մտահոգությունները կամ ռիսկերը:
Ամփոփելով, բողոքաբերը խնդրել է կալանքի հիմքերի առկայության մասին հետևության իրավաչափության մասով վիճարկվող դատական ակտը բեկանել և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ, այն է՝ մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխել տնային կալանքով կամ վարչական հսկողությամբ։
5. Վարույթի մասնակիցների կողմից Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված բողոքի պատասխանները, բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը և միջնորդությունները.
Վարույթի մասնակիցները Վերաքննիչ դատարանին չեն ներկայացրել բողոքի պատասխաններ, բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր և միջնորդություններ:
6.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դա¬տա¬կան ստուգ¬¬ման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշման օրինականութ¬յու¬¬նը և հիմ¬նա¬վոր¬վա¬ծութ¬յունը, ուսումնասիրելով Բողոքի վերաբերյալ ստացված նյութերը՝ Վերաքննիչ դա¬տա¬րանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 389-րդ հոդվածի համաձայն`
«Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման ենթակա են առաջին ատյանի դատարանի հետևյալ դատական ակտերը՝ (…)
2) կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու, կալանքի ժամկետը երկարաձգելու, կալանքը վերացնելու կամ կալանքի փոխարեն այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու, ինչպես նաև կալանքը վերացնելու կամ կալանքի փոխարեն այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը մերժելու մասին․
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքում վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ.
2) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ.
3) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը՝ բեկանված մասով կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի՝
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (...)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
2. Մինչդատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել, կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երկու ամսից ոչ ավելի ժամկետով` պահպանելով սույն հոդվածով սահմանված մինչդատական վարույթում կալանքի տակ պահելու առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը (...)»։
Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում նկատել, որ Սերյոժա Համբարձումյանին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքներին նրա առնչությունը հատուկ վերանայման բողոքում չի վիճարկվում:
Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը, վերլուծելով քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և իրավաչափ կերպով արձանագրել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու պայմաններն առերևույթ առկա են:
Անդրադառնալով Պաշտպանի հատուկ վերանայման բողոքում վկայակոչված հիմքերին և փաստարկներին այն մասին, որ սխալ են Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները՝ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերի մասով, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքը խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հիմքերը, և Առաջին ատյանի դատարանը որպես վարույթ իրականացնող մարմին խափանման միջոցի հիմքերը քննարկելիս գնահատման է ենթարկում միայն այդ արարքների կատարման հնարավորության ռիսկը և ոչ թե կատարած կամ չկատարած լինելու վերաբերյալ հաստատված փաստերը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, քրեական գործի նյութերում առկա են եղել համապատասխան տեղեկություններ և փաստեր, որոնք թույլ են տալիս հիմնավորված ենթադրություն կատարել առ այն, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանը կարող է հանցանք կատարել, դիմել փախուստի և չկատարել քրեական դատավարության օրենսգրքով մեղադրյալի վրա դրված պարտականությունները, կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը: Նման եզրահանգման գալու համար հիմք են հանդիսանում հետևյալ հանգամանքները, որ.
-քրեական գործը թեև արդեն իսկ գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, սակայն դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, չեն հարցաքննվել քրեական գործի դատակոչի ցուցակում ներգրավված անձինք,
-մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանը նախկինում դատապարտված է եղել առանձնապես ծանր հանցագործություն կատարելու համար և պատժի կրումից ազատվել է պայմանական վաղաժամկետ, սակայն գտնվելով փորձաշրջանի մեջ, վերջինիս մեղադրանք է առաջադրվել ենթադրյալ հանցագործության կատարման համար:
Միևնույն ժամանակ Առաջին ատյանի դատարանը արձանգրել է, որ ՀՀ քննչական կոմիտեի տարբեր ստորաբաժանումներից ստացվել են գրություններ մեղադրյալներին տեսակցելու և այլ քրեական վարույթների շրջանակներում վերջիններիս հետ քննչական և դատավարական գործողություններ կատարելու վերաբերյալ, ինչը ևս վկայում է մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի կողմից հնարավոր այլ ենթադրյալ արարքներ կատարած լինելու վերաբերյալ քրեական վարույթների առկայության մասին: Փախուստի դիմելու առոմով, փաստվել է, որ մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն, իսկ մեղադրյալը իր բնակության վայրի վերաբերյալ անհատականացնող տվյալներ նույնպես չի հայտնել:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, վերոնշյալ հանգամանքերը վկայում են մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու բարձր հավանականության մասին և Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
Ինչ վերաբերում է այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ բողոքաբերի դիրքորոշմանը, ապա պետք է փաստել, որ Առաջին ատյանի դատարանը իրավաչափորեն արձանագրել է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներից նվազ խիստ խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և վարչական հսկողությունը, առաջին հերթին պահանջում են մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու առկայությունը, որը սույն դեպքում բացակայում է, ուստի մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի ազատության իրավունքի շարունակական սահմանափակումը արդարացված է, իսկ հակառակի մասին Պաշտպանի պնդումները ընդունելի չեն Վերաքննիչ դատարանի համար:
Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ սույն դեպքում պաշտպանը Վերաքննիչ դատարան չի ներկայացրել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ այլընտրանքային խափանման միջոցներով փոփոխելու անհրաժեշտության վերաբերյալ ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, մինչդեռ քրեական գործը գտնվում է դատարանի վարույթում, և Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ կիրառված խափանման միջոցը փոփոխելու, առավել մեղմ խափանման միջոց ընտրելու համար անհրաժեշտ են ծանրակշիռ փաստարկներ, ուստի կիրառված խափանման միջոցի ակնհայտ անհամաչափության բացակայության պայմաններում, հենց Առաջին ատյանի դատարանը պետք է գնահատի կիրառված խափանման միջոցի արդյունավետությունը՝ որպես քրեական վարույթն իրականացնող մարմին։
Վերոգրյալը բխում է նաև Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրակտիկայից, որի համաձայն՝ դատական քննության փուլում գտնվող քրեական վարույթներով խափանման միջոց կալանավորման իրավաչափության, այն այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխարինելու հարցերը քննարկելիս պետք է հաշվի առնել նաև այն, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Արման և Արքա Մադաթյանների վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման 18.1.-րդ կետը):
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ինչպես ներկայացված բողոքում, այնպես էլ ստացված նյութերում բացակայում են Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար անհրաժեշտ փաստական հանգամանքները, որպիսի պայմաններում մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշումը՝ թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 363-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը մերժել` թիվ ԵԴ1/3979/01/24 քրեական վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 16-ի որոշումը թողնելով անփոփոխ:
2. Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնհինգօրյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3979/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 27-12-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13-0843-24 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Աշոտ Պավելի Համբարձումյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ իրականացրել է Սամվել Սահակյանի գույքի հափշտակությունը: Այսպես՝ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանը 2024 թվականի հուլիսի 01-ին ժամը 16:30-ի սահմաններում գտնվելով Երևան քաղաքի ««Օղակաձև»» զբոսայգում և նկատելով, որ զբոսայգու նստարաններից մեկի վրա առկա է պայուսակ, անտեսելով Սամվել Սահակյանի նշված պայուսակի կողքին նստած լինելու հանգամանքը, գիտակցելով Սամվել Սահակյանի, ինչպես նաև այլ անձանց կողմից իր գործողությունների բացահայտ և նկատելի լինելու հանգամանքները, բացահայտ կերպով հափշտակել է Սամվել Սահակյանի կողքին դրված և վերջինիս պատկանող պայուսակը և դիմել փախուստի Սամվել Սահակյանին պատճառելով ընդհանուր՝ 345.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, Աշոտ Համբարձումյանը եղբոր' Սերյոժա Համբարձումյանի հետ խմբի կազմում մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակի գործադրմամբ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի նկատմամբ բռնություն գործադրելով իրականացրել են վերջինիս գույքի հափշտակությունը: |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա եղբոր՝ Աշոտ Համբարձումյանի հետ խմբի կազմում մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակի գործադրմամբ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի նկատմամբ բռնություն գործադրելով իրականացրել են վերջինիս գույքի հափշտակությունը: Այսպես. Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանը խմբի կազմում բռնություն գործադրելով գույքի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախանական համաձայնության գալով եղբոր՝ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի հետ, 2024 թվականի հուլիսի 15-ին ժամը 03:00-ի սահմաններում գնացել են Երևան քաղաքի ««Օղակաձև»» այգի և նշված վայրում գտնվող տաղավարներից մեկում քնած վիճակում գտնվող Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի գույքը հափշտակելու նպատակով հարձակվել են վերջինիս վրա, որի ընթացքում մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով բռնություն են գործադրել վերջինիս նկատմամբ, մասնավորապես՝ Աշոտ Համբարձումյանը ձեռքերով և ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ վերջինիս պատճառելով աջ ակնակապճի, քիթ շրթունքային եռանկյան, վերին շրթունքի թվով երկու պատռած վերքերի, ձախ ակնակապճի վերին և ստորին կոպերի արյունազեղումի, աջից' անրակոսկրի, ուսահոդի, արմնկահոդի թվով երեք քերծվածքների ձևով՝ առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ, որից հետո Սերյոժա Համբարձումյանը Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին վերջնականապես վախեցնելու նպատակով ցուցադրել է իր մոտ գտնվող մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակը, անկանոն շարժումներ անելով սպառնացել հարվածել, ինչից հետո Սերյոժա և Աշոտ Համբարձումյանները օգտվելով Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի կողմից դիմադրություն ցույց տալու անկարողությունից վերջինիս պատկանող պայուսակից և հագուստից հափշտակել են՝ թվով 1 հատ 3000 ՀՀ դրամ գումար արժողությաբ ««PHILIPS»» ապրանքանիշի լիցքավորիչ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ պարսկական ադիալ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ ծաղկի նկարներով սավան, թվով երեք հատ յուրաքանչյուրը' 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ կարճաթև շապիկ, թվով մեկ հատ 10.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ ««SAMSUNG»» մոդելի բջջային հեռախոս, ընդհանուր 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ ընդհանուր 240.000 ԻԻՀ թուման գումար՝ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին պատճառելով ընդհանուր' 25.800 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Աշոտ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Հայրանուն | Պավելի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 253 Մաս 1 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սերյոժա |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Հայրանուն | Պավելի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 252 Մաս 2 Կետ 3,5/2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.4 |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 27-12-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Վարդան |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 30-12-2024 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/3979/01/24 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին 30.12.2024թ. ք.Երևան ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Վ.Լ.Գրիգորյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/3979/01/24 քրեական գործը /նախաքննական համար 13-0843-24/, ըստ մեղադրանքի` Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ ու 5-րդ կետերով և Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ ու 5-րդ կետերով. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթը` հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, իսկ ինձ՝ դատավոր Վ.Գրիգորյանիս է հանձնվել 30.12.2024թ.: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ստանձնել թիվ ԵԴ1/3979/01/24 քրեական գործի վարույթը: Քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ ու 5-րդ կետերով և Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ ու 5-րդ կետերով, նախնական դատալսումները նշանակել 2025 թվականի հունվարի 15-ին՝ ժամը 17:00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Ավան նստավայրում՝ թիվ 8 դահլիճում: ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ.Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աշոտ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Հայրանուն | Պավելի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սերյոժա |
| Ազգանուն | Պավելի |
| Հայրանուն | Համբարձումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Տիգրան |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Սահակյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Սահակյանի |
| Հայրանուն | Սարգսի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ն. |
| Ազգանուն | Մհերյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 15-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 15-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 15-01-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/3979/01/24 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԻՆՉԴԱՏԱԿԱՆ ՎԱՐՈՒՅԹՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 15 հունվարի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Վ.Գրիգորյանի, քարտուղարությամբ Լ.Պրազյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի հունվարի 15-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրող Ն.Մհերյանը հայտնեց, որ մեղադրյալների նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով, հաշվի առնելով, որ պահպանվել են դրա հիմքերը, մասնավորապես՝ առկա է հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությունը, քանի որ մեղադրյալ Ա.Համբարձումյանին մեղսագրվում է նույնասեռ արարքի կատարում: Բարձր է նաև գործի քննությանը խոչընդոտելու եղանակով քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու մտավախությունը, քանի որ քրեական գործով դեռևս առկա են մի շարք անձինք ովքեր պետք է հարցաքննվեն: Պաշտպան Տ. Գրիգորյանը հայտնեց, որ քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու մտավախությունն էականորեն նվազել է, քանի որ գործով անցնող վկաներն արդեն իսկ հարցաքննվել են նախաքննության ընթացքում, տվել են գործի համար կարևոր նշանակություն ունեցող տվյալները: Մեղադրյալ Աշոտ Համբարձումյանի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ, մասնավորապես՝ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ: Պաշտպան Ս.Յուզբաշյանը միացավ պաշտպան Տ. Գրիգորյանի դիրքորոշմանը: Մեղադրյալներ Ա.Համբարձումյանը և Ս.Համբարձումյանը ևս միացան պաշտպանների դիրքորոշմանը: Քննարկելով մեղադրյալ Ա. Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը և լսելով դատավարության կողմերին Դատարանը գտնում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին: Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքի մասով, մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ: Այսինքն, նկատի ունենալով, որ «հիմնավոր կասկած» ձևակերպումը չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է, կասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, հետևաբար վերը նշվածից առավել մանրազնին դեպքը և մեղսագրվող արարքները, դրանց գնահատման համար հիմք հանդիսացած ապացույցների արժանահավատությունը, նյութերի բավարարությունը, Դատարանն այս փուլում քննարկելու իրավասություն չունի: Կալանավորման իրավաչափության այլ պայմանների շարքում Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերին անդրադառնալով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռքբերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա։ Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ։ Միևնույն ժամանակ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ Այսպիսով, կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի եզրահանգումը պետք է հիմնված լինի վերը նշված հանգամանքների փոխազդեցության, հարաբերակցության բացահայտման, այդ հանգամանքների համակցված գնահատման արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա, ինչն իր հերթին պետք է արտացոլվի դատարանի կողմից կայացվող դատական ակտում։ Անդրադառնալով մեղադրյալ Ա.Համբարձումյանին շարունակական կալանքի տակ պահելու հիմքերին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ի որոշմամբ արձանագրել է քրեական վարույթին խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու և հանցանք կատարելը կանխելու մտավախությունները: Քրեական գործի քննության ներկա փուլում Դատարանը քննարկելով քրեական վարույթին խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու հիմքի շարունակական առկայության հարցը, արձանագրում է, որ թեև քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ գտնվում է Դատարանի վարույթում, սակայն այն դեռևս գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, չեն հարցաքննվել քրեական գործի դատակոչի ցուցակում ընդգրկված անձինք, ինչպիսի պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ պահպանվել է քննարկվող հիմքի առկայությունը: Դատարանը նման եզրահանգման գալիս հաշվի է առնում նաև Դատարանի կողմից նախկինում կայացված վերը նշված որոշմամբ քննարկվող հիմքի վերաբերյալ արձանագրված դատողությունները մեղադրյալի կողմից նախաքննության ընթացքում դրսևորած վարքագծի վերաբերյալ: Դատարանը քննարկվող հիմքի տեսանկյունից հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալ Ա. Համբարձումյանը ներկայումս ևս հայտնեց, որ ունի մշտական բնակության վայր, սակայն ևս չհայտնեց բնակության վայրի անհատականացնող տվյալները: Անդրադառնալով հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությանը, Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության ներկայիս փուլում այն որոշակի առումով ևս առկա է, քանի որ մեղադրյալ Ա. Համբարձումյանին մեղսագրվում է նույնասեռ արարքների կատարում: Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությանը՝ Դատարանը նախ անհրաժեշտ է համարում նշել, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները բավարար գործիքակազմ չունեն մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ ամբողջ ծավալով հսկողություն իրականացնելու համար, իսկ դրանցից մեկի կամ դրանք համակցված կիրառման համար անհրաժեշտ է անձի կողմից պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հնարավորության մասին որոշակի տեղեկությունների առկայություն կամ ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու օբյեկտիվ հնարավորության բացակայություն, ինչը սույն պարագայում բացակայում է: Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներից նվազ խիստ խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և վարչական հսկողությունը, առաջին հերթին պահանջում են մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու առկայությունը, որը սույն դեպքում բացակայում է՝ դրա վերաբերյալ բավարար տվյալներ չներկայացվեցին: Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանքի տակ պահելու ժամկետը 3 (երեք) ամսով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 20-ը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Վ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 15-01-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/3979/01/24 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԻՆՉԴԱՏԱԿԱՆ ՎԱՐՈՒՅԹՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 15 հունվարի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Վ.Գրիգորյանի, քարտուղարությամբ Լ.Պրազյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի հունվարի 15-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրող Ն.Մհերյանը հայտնեց, որ մեղադրյալների նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով, հաշվի առնելով, որ պահպանվել են դրա հիմքերը, մասնավորապես՝ առկա է հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությունը, քանի որ մեղադրյալ Ա.Համբարձումյանին մեղսագրվում է նույնասեռ արարքի կատարում: Բարձր է նաև գործի քննությանը խոչընդոտելու եղանակով քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու մտավախությունը, քանի որ քրեական գործով դեռևս առկա են մի շարք անձինք ովքեր պետք է հարցաքննվեն: Պաշտպան Տ. Գրիգորյանը հայտնեց, որ քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու մտավախությունն էականորեն նվազել է, քանի որ գործով անցնող վկաներն արդեն իսկ հարցաքննվել են նախաքննության ընթացքում, տվել են գործի համար կարևոր նշանակություն ունեցող տվյալները: Մեղադրյալ Աշոտ Համբարձումյանի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ, մասնավորապես՝ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ: Պաշտպան Ս.Յուզբաշյանը միացավ պաշտպան Տ. Գրիգորյանի դիրքորոշմանը: Մեղադրյալներ Ա.Համբարձումյանը և Ս.Համբարձումյանը ևս միացան պաշտպանների դիրքորոշմանը: Քննարկելով մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը և լսելով դատավարության կողմերին Դատարանը գտնում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին: Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքի մասով, մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ: Այսինքն, նկատի ունենալով, որ «հիմնավոր կասկած» ձևակերպումը չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է, կասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, հետևաբար վերը նշվածից առավել մանրազնին դեպքը և մեղսագրվող արարքները, դրանց գնահատման համար հիմք հանդիսացած ապացույցների արժանահավատությունը, նյութերի բավարարությունը, Դատարանն այս փուլում քննարկելու իրավասություն չունի: Կալանավորման իրավաչափության այլ պայմանների շարքում Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերին անդրադառնալով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռքբերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա։ Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ։ Միևնույն ժամանակ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ Այսպիսով, կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի եզրահանգումը պետք է հիմնված լինի վերը նշված հանգամանքների փոխազդեցության, հարաբերակցության բացահայտման, այդ հանգամանքների համակցված գնահատման արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա, ինչն իր հերթին պետք է արտացոլվի դատարանի կողմից կայացվող դատական ակտում։ Անդրադառնալով մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանին շարունակական կալանքի տակ պահելու հիմքերին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ի որոշմամբ արձանագրել է քրեական վարույթին խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու, հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելը կանխելու մտավախությունները: Քրեական գործի քննության ներկա փուլում Դատարանը քննարկելով քրեական վարույթին խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու հիմքի շարունակական առկայության հարցն, արձանագրում է, որ թեև քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ գտնվում է Դատարանի վարույթում, սակայն այն դեռևս գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, չեն հարցաքննվել քրեական գործի դատակոչի ցուցակում ընդգրկված անձինք, նախաքննության ընթացքում դեպքի վերաբերյալ անձանց տված ցուցմունքներում առկա են հակասություններ, ինչպիսի պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ պահպանվել է քննարկվող հիմքի առկայությունը: Դատարանը նման եզրահանգման գալիս հաշվի է առնում նաև Դատարանի կողմից նախկինում կայացված վերը նշված որոշմամբ քննարկվող հիմքի վերաբերյալ արձանագրված դատողությունները մեղադրյալի կողմից նախաքննության ընթացքում դրսևորած վարքագծի վերաբերյալ: Դատարանը քննարկվող հիմքի տեսանկյունից հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանը ներկայումս իր բնակության վայրի վերաբերյալ ևս չհայտնեց անհատականացնող տվյալներ: Անդրադառնալով հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությանը Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության ներկայիս փուլում այն հանդես է գալիս բարձր կենսունակությամբ, հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Ս. Համբարձումյանը նախկինում դատապարտված է եղել առանձնապես ծանր հանցագործության համար, որի համար պատիժ կրելուց ազատվել է պայմանական վաղաժամկետ և գտնվելով փորձաշրջանի մեջ կրկին մեղադրվում է ենթադրյալ հանցանք կատարելու համար: Քննարկելով մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանի կողմից փախուստը կանխելու մտավախությանը, Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության ներկա փուլում այն ևս առկա է: Դատարանը նման եզրահանգման է գալիս հաշվի առնելով, որ մեղադրյալի բնակության վայրի ունենալու վերաբերյալ բավարար տվյալներ չեն ներկայացվել: Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությանը՝ Դատարանը նախ անհրաժեշտ է համարում նշել, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները բավարար գործիքակազմ չունեն մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ ամբողջ ծավալով հսկողություն իրականացնելու համար, իսկ դրանցից մեկի կամ դրանք համակցված կիրառման համար անհրաժեշտ է անձի կողմից պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հնարավորության մասին որոշակի տեղեկությունների առկայություն կամ ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու օբյեկտիվ հնարավորության բացակայություն, ինչը սույն պարագայում բացակայում է: Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներից նվազ խիստ խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և վարչական հսկողությունը, առաջին հերթին պահանջում են մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու առկայությունը, որը սույն դեպքում բացակայում է: Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանքի տակ պահելու ժամկետը 3 (երեք) ամսով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 20-ը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Վ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 31-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 31-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 19-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Մեղադրյալներին դատական նիստին չներկայացնելու պատճառով |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 18-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 18-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Պաշտպան Ս. Յուզբաշյանի՝ ժամանակավոր անաշխատունակության մեջ գտնվելու և դատական նիստին չներկայանալու պատճառով: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 16-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 16-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 16-04-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/3979/01/24 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 16 ապրիլի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Վ.Գրիգորյանի, քարտուղարությամբ Լ.Պրազյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի ապրիլի 16-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրող Ն.Մհերյանը հայտնեց, որ Աշոտ և Սերյոժա Համբարձումյանների նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի հիմքերը պահպանված են: Միջնորդել է մեղադրյալների նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Պաշտպան Ս.Յուզբաշյանը միջնորդեց իր պաշտպանյալ՝ Ս.Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցություն՝ վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք: Մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանը հայտնեց, որ միակարծիք է պաշտպանի հետ: Պաշտպան Տ.Գրիգորյանը միջնորդեց մեղադրյալ Ա.Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցություն՝ վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք: Մեղադրյալ Ա.Համբարձումյանը հայտնեց, որ միակարծիք է պաշտպանի հետ: Քննարկելով մեղադրյալ Ս. Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը և լսելով դատավարության կողմերին Դատարանը գտնում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին: Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքի մասով, մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ: Այսինքն, նկատի ունենալով, որ «հիմնավոր կասկած» ձևակերպումը չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է, կասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, հետևաբար վերը նշվածից առավել մանրազնին դեպքը և մեղսագրվող արարքները, դրանց գնահատման համար հիմք հանդիսացած ապացույցների արժանահավատությունը, նյութերի բավարարությունը, Դատարանն այս փուլում քննարկելու իրավասություն չունի: Կալանավորման իրավաչափության այլ պայմանների շարքում Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերին անդրադառնալով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռքբերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա։ Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ։ Միևնույն ժամանակ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ Այսպիսով, կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի եզրահանգումը պետք է հիմնված լինի վերը նշված հանգամանքների փոխազդեցության, հարաբերակցության բացահայտման, այդ հանգամանքների համակցված գնահատման արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա, ինչն իր հերթին պետք է արտացոլվի դատարանի կողմից կայացվող դատական ակտում։ Անդրադառնալով մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանին շարունակական կալանքի տակ պահելու հիմքերին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ի որոշմամբ արձանագրել է քրեական վարույթին խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու, հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելը կանխելու մտավախությունները: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանը քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը արձանագրել է հետևյալը. «Քրեական գործի քննության ներկա փուլում Դատարանը քննարկելով քրեական վարույթին խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու հիմքի շարունակական առկայության հարցն, արձանագրում է, որ թեև քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ գտնվում է Դատարանի վարույթում, սակայն այն դեռևս գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, չեն հարցաքննվել քրեական գործի դատակոչի ցուցակում ընդգրկված անձինք, նախաքննության ընթացքում դեպքի վերաբերյալ անձանց տված ցուցմունքներում առկա են հակասություններ, ինչպիսի պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ պահպանվել է քննարկվող հիմքի առկայությունը: Դատարանը նման եզրահանգման գալիս հաշվի է առնում նաև Դատարանի կողմից նախկինում կայացված վերը նշված որոշմամբ քննարկվող հիմքի վերաբերյալ արձանագրված դատողությունները մեղադրյալի կողմից նախաքննության ընթացքում դրսևորած վարքագծի վերաբերյալ: Դատարանը քննարկվող հիմքի տեսանկյունից հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանը ներկայումս իր բնակության վայրի վերաբերյալ ևս չհայտնեց անհատականացնող տվյալներ: Անդրադառնալով հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությանը Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության ներկայիս փուլում այն հանդես է գալիս բարձր կենսունակությամբ, հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Ս. Համբարձումյանը նախկինում դատապարտված է եղել առանձնապես ծանր հանցագործության համար, որի համար պատիժ կրելուց ազատվել է պայմանական վաղաժամկետ և գտնվելով փորձաշրջանի մեջ կրկին մեղադրվում է ենթադրյալ հանցանք կատարելու համար: Քննարկելով մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանի կողմից փախուստը կանխելու մտավախությանը, Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության ներկա փուլում այն ևս առկա է: Դատարանը նման եզրահանգման է գալիս հաշվի առնելով, որ մեղադրյալի բնակության վայրի ունենալու վերաբերյալ բավարար տվյալներ չեն ներկայացվել: Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությանը՝ Դատարանը նախ անհրաժեշտ է համարում նշել, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները բավարար գործիքակազմ չունեն մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ ամբողջ ծավալով հսկողություն իրականացնելու համար, իսկ դրանցից մեկի կամ դրանք համակցված կիրառման համար անհրաժեշտ է անձի կողմից պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հնարավորության մասին որոշակի տեղեկությունների առկայություն կամ ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու օբյեկտիվ հնարավորության բացակայություն, ինչը սույն պարագայում բացակայում է: Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներից նվազ խիստ խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և վարչական հսկողությունը, առաջին հերթին պահանջում են մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու առկայությունը, որը սույն դեպքում բացակայում է: (…)»: Ներկայումս քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի շարունակական անհրաժեշտության հարցը և այդ համատեքստում անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու մտավախությանը Դատարանն արձանագրում է, որ նշված հիմքը շարունակում է հանդես գալ բարձր կենսունակությամբ նաև քրեական գործի քննության ներկա փուլում: Դատարանը նման երահանգման գալիս հաշվի է առնում, որ քրեական գործը թեև արդեն իսկ գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, սակայն դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, չեն հարցաքննվել քրեական գործի դատակոչի ցուցակում ներգրավված անձինք և նման պայմաններում դեռևս ողջամիտ է մեղադրյալի կողմից քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը: Քննարկելով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտության շարունակական առկայությունը, Դատարանը կրկին անգամ արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանը նախկինում դատապարտված է եղել առանձնապես ծանր հանցագործություն կատարելու համար և պատժի կրումից ազատվել է պայմանական վաղաժամկետ, սակայն գտնվելով փորձաշրջանի մեջ, վերջինիս մեղադրանք է առաջադրվել ենթադրյալ հանցագործության կատարման համար, ինչը վկայում է մեղադրյալի կողմից հնարավոր հակաօրինական վարքագիծ դրսոևորելու մասին: Բացի այդ Դատարանն արձանագրում է նաև, որ ՀՀ քննչական կոմիտեի տարբեր ստորաբաժանումների դատարանին են հասցեագրվել գրություններ մեղադրյալներին տեսակցելու և այլ քրեական վարույթների շրջանակներում վերջիններիս հետ քննչական և դատավարական գործողություններ կատարելու վերաբերյալ, ինչը ևս վկայում է մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանի կողմից հնարավոր այլ ենթադրյալ արարքներ կատարած լինելու վերաբերյալ քրեական վարույթների առկայության մասին: Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությանը՝ Դատարանը նախ անհրաժեշտ է համարում նշել, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները բավարար գործիքակազմ չունեն մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ ամբողջ ծավալով հսկողություն իրականացնելու համար, իսկ դրանցից մեկի կամ դրանք համակցված կիրառման համար անհրաժեշտ է անձի կողմից պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հնարավորության մասին որոշակի տեղեկությունների առկայություն կամ ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու օբյեկտիվ հնարավորության բացակայություն, ինչը սույն պարագայում բացակայում է: Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներից նվազ խիստ խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և վարչական հսկողությունը, առաջին հերթին պահանջում են մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու առկայությունը, որը սույն դեպքում բացակայում է: Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանքի տակ պահելու ժամկետը 3 (երեք) ամսով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 20-ը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Վ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 16-04-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/3979/01/24 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 16 ապրիլի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Վ.Գրիգորյանի, քարտուղարությամբ Լ.Պրազյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի ապրիլի 16-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրող Ն. Մհերյանը հայտնեց, որ Աշոտ և Սերյոժա Համբարձումյանների նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի հիմքերը պահպանված են: Միջնորդել է մեղադրյալների նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Պաշտպան Ս. Յուզբաշյանը միջնորդեց իր պաշտպանյալ՝ Ս. Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցություն՝ վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք: Մեղադրյալ Ս. Համբարձումյանը հայտնեց, որ միակարծիք է պաշտպանի հետ: Պաշտպան Տ. Գրիգորյանը միջնորդեց մեղադրյալ Ա. Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցություն՝ վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք: Մեղադրյալ Ա. Համբարձումյանը հայտնեց, որ միակարծիք է պաշտպանի հետ: Քննարկելով մեղադրյալ Ա. Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը և լսելով դատավարության կողմերին Դատարանը գտնում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին: Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքի մասով, մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ: Այսինքն, նկատի ունենալով, որ «հիմնավոր կասկած» ձևակերպումը չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է, կասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, հետևաբար վերը նշվածից առավել մանրազնին դեպքը և մեղսագրվող արարքները, դրանց գնահատման համար հիմք հանդիսացած ապացույցների արժանահավատությունը, նյութերի բավարարությունը, Դատարանն այս փուլում քննարկելու իրավասություն չունի: Կալանավորման իրավաչափության այլ պայմանների շարքում Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերին անդրադառնալով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռքբերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա։ Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ։ Միևնույն ժամանակ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ Այսպիսով, կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի եզրահանգումը պետք է հիմնված լինի վերը նշված հանգամանքների փոխազդեցության, հարաբերակցության բացահայտման, այդ հանգամանքների համակցված գնահատման արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա, ինչն իր հերթին պետք է արտացոլվի դատարանի կողմից կայացվող դատական ակտում։ Անդրադառնալով մեղադրյալ Ա. Համբարձումյանին շարունակական կալանքի տակ պահելու հիմքերին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ի որոշմամբ արձանագրել է քրեական վարույթին խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու և հանցանք կատարելը կանխելու մտավախությունները: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանը քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը արձանագրել է հետևյալը. «Քրեական գործի քննության ներկա փուլում Դատարանը քննարկելով քրեական վարույթին խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու հիմքի շարունակական առկայության հարցը, արձանագրում է, որ թեև քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ գտնվում է Դատարանի վարույթում, սակայն այն դեռևս գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, չեն հարցաքննվել քրեական գործի դատակոչի ցուցակում ընդգրկված անձինք, ինչպիսի պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ պահպանվել է քննարկվող հիմքի առկայությունը: Դատարանը նման եզրահանգման գալիս հաշվի է առնում նաև Դատարանի կողմից նախկինում կայացված վերը նշված որոշմամբ քննարկվող հիմքի վերաբերյալ արձանագրված դատողությունները մեղադրյալի կողմից նախաքննության ընթացքում դրսևորած վարքագծի վերաբերյալ: Դատարանը քննարկվող հիմքի տեսանկյունից հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալ Ա. Համբարձումյանը ներկայումս ևս հայտնեց, որ ունի մշտական բնակության վայր, սակայն ևս չհայտնեց բնակության վայրի անհատականացնող տվյալները: Անդրադառնալով հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությանը, Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության ներկայիս փուլում այն որոշակի առումով ևս առկա է, քանի որ մեղադրյալ Ա. Համբարձումյանին մեղսագրվում է նույնասեռ արարքների կատարում: Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությանը՝ Դատարանը նախ անհրաժեշտ է համարում նշել, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները բավարար գործիքակազմ չունեն մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ ամբողջ ծավալով հսկողություն իրականացնելու համար, իսկ դրանցից մեկի կամ դրանք համակցված կիրառման համար անհրաժեշտ է անձի կողմից պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հնարավորության մասին որոշակի տեղեկությունների առկայություն կամ ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու օբյեկտիվ հնարավորության բացակայություն, ինչը սույն պարագայում բացակայում է: Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներից նվազ խիստ խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և վարչական հսկողությունը, առաջին հերթին պահանջում են մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու առկայությունը, որը սույն դեպքում բացակայում է՝ դրա վերաբերյալ բավարար տվյալներ չներկայացվեցին: (…)»: Ներկայումս քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի շարունակական անհրաժեշտության հարցը և այդ համատեքստում անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու մտավախությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ նշված հիմքը շարունակում է հանդես գալ բարձր կենսունակությամբ նաև քրեական գործի քննության ներկա փուլում: Դատարանը նման երահանգման գալիս հաշվի է առնում, որ քրեական գործը թեև արդեն իսկ գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, սակայն դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, չեն հարցաքննվել քրեական գործի դատակոչի ցուցակում ներգրավված անձինք և նման պայմաններում դեռևս ողջամիտ է մեղադրյալի կողմից քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը: Քննարկելով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտության շարունակական առկայությունը, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քննչական կոմիտեի տարբեր ստորաբաժանումներից դատարանին են հասցեագրվել գրություններ՝ մեղադրյալներին տեսակցելու և այլ քրեական վարույթների շրջանակներում վերջիններիս հետ քննչական և դատավարական գործողություններ կատարելու վերաբերյալ, ինչը վկայում է մեղադրյալ Ա.Համբարձումյանի կողմից ենթադրյալ այլ արարքներ կատարած լինելու վերաբերյալ քրեական վարույթների առկայության մասին: Նման պայմաններում հաշվի անելով, որ մեղադրյալ Ա.Համբարձումյանին սույն գործով մեղսագրվում է նույնասեռ արարքների կատարում, իսկ վերջինիս վերաբերյալ տարբեր քննչական բաժիններում քննվում են այլ վարույթներ, ուստի Դատարանը գտնում է, որ դեռևս պահպանված և ողջամիտ է համարվում նաև քննարկվող հիմքի առկայությունը: Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությանը՝ Դատարանը նախ անհրաժեշտ է համարում նշել, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները բավարար գործիքակազմ չունեն մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ ամբողջ ծավալով հսկողություն իրականացնելու համար, իսկ դրանցից մեկի կամ դրանք համակցված կիրառման համար անհրաժեշտ է անձի կողմից պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հնարավորության մասին որոշակի տեղեկությունների առկայություն կամ ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու օբյեկտիվ հնարավորության բացակայություն, ինչը սույն պարագայում բացակայում է: Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներից նվազ խիստ խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և վարչական հսկողությունը, առաջին հերթին պահանջում են մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու առկայությունը, որը սույն դեպքում բացակայում է: Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանքի տակ պահելու ժամկետը 3 (երեք) ամսով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 20-ը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Վ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 15-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 15-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 15-05-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 30-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 29-05-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Աշոտ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 29-05-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Սերյոժա |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 29-05-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԴ1/3979/01/24 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ.Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Լ.ՊՐԱԶՅԱՆԻ, Մասնակցությամբ` ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ն.ՄՀԵՐՅԱՆԻ, ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ՝ Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ, Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ, ՄԵՂԱԴՐՅԱԼՆԵՐ` Ա.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ, Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ, 2025 թվականի մայիսի 29-ին Երևան քաղաքում` դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի /ծնված՝ 06.12.2003թ., Արմավիրի մարզի Բերքաշատ գյուղում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, կրթություն չունի, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառման և մշտական բնակության վայր չունի/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ hոդվածի 1-ին մասով և 252-րդ hոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, սույն գործով անազատության մեջ է գտնվում 2024 թվականի հուլիսի 20-ից. Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի /ծնված՝ 13.03.2000թ., ք.Արմավիր, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում դատապարտված՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. հունիսի 2-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է ազատազրկման 9 (ինը) տարի ժամկետով, համաներման կիրառմամբ պատիժը կրճատվել է 9 (ինը) ամսով, 20.02.2023թ-ին պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 1 տարի 7 ամիս 4 օր պատժի կրումից, գրանցված ՀՀ ԱՆ Սևան ՔԿՀ, փաստացի բնակության հասցե չունի/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ hոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, սույն գործով անազատության մեջ է գտնվում 2024 թվականի հուլիսի 20-ից. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի հուլիսի 15-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին: 2024 թվականի հուլիսի 15-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի պետի տեղակալ Գ.Հովհաննիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթի նախաքննության կատարումը մի քանի քննիչի հանձնարարելու մասին: 2024 թվականի հուլիսի 15-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել Համեդ Աբդոլհամիդ Բորդբարին թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով որպես տուժող ճանաչելու մասին: 2024 թվականի հուլիսի 20-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀԲ օ/լ Ռ.Ասլանյանը կազմել է արձանագրություն՝ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանին ձերբակալելու վերաբերյալ: 2024 թվականի հուլիսի 20-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀԲ օ/լ Ռ.Ասլանյանը կազմել է արձանագրություն՝ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանին ձերբակալելու վերաբերյալ: 2024 թվականի հուլիսի 20-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանին ձերբակալելու վերաբերյալ: 2024 թվականի հուլիսի 20-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել Աշոտ Պավելի Համբարձումյանին ձերբակալելու վերաբերյալ: 2024 թվականի հուլիսի 18-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ 3-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Կ.Հարությունյանը կազմել է արձանագրություն՝ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանին ձերբակալելու վերաբերյալ: 2024 թվականի հուլիսի 18-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ 3-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Կ.Հարությունյանը կազմել է արձանագրություն՝ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանին ձերբակալելու վերաբերյալ: 2024 թվականի հուլիսի 18-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի քննիչ Հ.Թումասյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 13-0876-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին: 2024 թվականի հուլիսի 18-ին քննիչ Հ.Թումասյանը որոշում է կայացրել Սերյոժա Համբարձումյանին ազատ արձակելու մասին: 2024 թվականի հուլիսի 18-ին քննիչ Հ.Թումասյանը որոշում է կայացրել Աշոտ Համբարձումյանին ազատ արձակելու մասին: 2024 թվականի հուլիսի 20-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0876-24 քրեական վարույթը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթին միացնելու մասին: 2024 թվականի հունիսի 23-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի քննիչ Ի.Խաչատրյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 08-0608-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին: 2024 թվականի հունիսի 25-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի ավագ քննիչ Հ.Ժամակոչյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 08-0629-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին: 2024 թվականի հուլիսի 22-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Մհերյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի հուլիսի 22-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Մհերյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել Աշոտ Համբարձումյանին ազատ արձակելու մասին: 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել Սերյոժա Համբարձումյանին ազատ արձակելու մասին: 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին: 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Աշոտ Համբարձումյանին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին: 2024 թվականի հուլիսի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու մասին: 2024 թվականի հուլիսի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու մասին: 2024 թվականի հուլիսի 01-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնի քննիչ Ն.Հարությունյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 15-0619-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին: 2024 թվականի հուլիսի 01-ին ՀԿԳ քննիչ քննիչ Ն.Հարությունյանը որոշում է կայացրել Սամվել Սարգսի Սահակյանին թիվ 15-0619-24 քրեական վարույթով որպես տուժող ճանաչելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 03-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել թիվ 15-0619-24 քրեական վարույթը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթին միացնելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու մասին: 2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Մհերյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված այն հանցանքի կատարման համար, որ նա եղբոր՝ Աշոտ Համբարձումյանի հետ խմբի կազմում մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակի գործադրմամբ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի նկատմամբ բռնություն գործադրելով իրականացրել են վերջինիս գույքի հափշտակությունը: Այսպես. Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանը խմբի կազմում բռնություն գործադրելով գույքի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախանական համաձայնության գալով եղբոր՝ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի հետ, 2024 թվականի հուլիսի 15-ին ժամը 03:00-ի սահմաններում գնացել են Երևան քաղաքի «Օղակաձև» այգի և նշված վայրում գտնվող տաղավարներից մեկում քնած վիճակում գտնվող Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի գույքը հափշտակելու նպատակով հարձակվել են վերջինիս վրա, որի ընթացքում մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով բռնություն են գործադրել վերջինիս նկատմամբ, մասնավորապես՝ Աշոտ Համբարձումյանը ձեռքերով և ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ վերջինիս պատճառելով աջ ակնակապճի, քիթ շրթունքային եռանկյան, վերին շրթունքի թվով երկու պատռած վերքերի, ձախ ակնակապճի վերին և ստորին կոպերի արունազեղումի, աջից՝ անրակոսկրի, ուսահոդի, արմնկահոդի թվով երեք քերծվածքների ձևով՝ առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ, որից հետո Սերյոժա Համբարձումյանը Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին վերջնականապես վախեցնելու նպատակով ցուցադրել է իր մոտ գտնվող մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակը, անկանոն շարժումներ անելով սպառնացել հարվածել, ինչից հետո Սերյոժա և Աշոտ Համբարձումյանները օգտվելով Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի կողմից դիմադրություն ցույց տալու անկարողությունից վերջինիս պատկանող պայուսակից և հագուստից հափշտակել են՝ թվով 1 հատ 3000 ՀՀ դրամ գումար արժողությաբ «PHILIPS» ապրանքանիշի լիցքավորիչ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ պարսկական ադիալ, թվով մեկ հատ 2.440 ՀՀ դրամ արժողությամբ ծաղկի նկարներով սավան, թվով երեք հատ յուրաքանչյուրը՝ 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ կարճաթև շապիկ, թվով մեկ հատ 10.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «SAMSUNG» մոդելի բջջային հեռախոս, ընդհանուր 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ ընդհանուր 240.000 ԻԻՀ թուման գումար՝ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին պատճառելով ընդհանուր՝ 25.800 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: 2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Մհերյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված այն հանցանքի կատարման համար, որ նա ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ իրականացրել է Սամվել Սահակյանի գույքի հափշտակությունը: Այսպես՝ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանը 2024 թվականի հուլիսի 01-ին ժամը 16:30-ի սահմաններում գտնվելով Երևան քաղաքի «Օղակաձև» զբոսայգում և նկատելով, որ զբոսայգու նստարաններից մեկի վրա առկա է պայուսակ, անտեսելով Սամվել Սահակյանի նշված պայուսակի կողքին նստած լինելու հանգամանքը, գիտակցելով Սամվել Սահակյանի, ինչպես նաև այլ անձանց կողմից իր գործողությունների բացահայտ և նկատելի լինելու հանգամանքները, բացահայտ կերպով հափշտանել է Սամվել Սահակյանի կողքին դրված և վերջինիս պատկանող պայուսակը և դիմել փախուստի Սամվել Սահակյանին պատճառելով ընդհանուր՝ 345.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, Աշոտ Համբարձումյանը եղբոր՝ Սերյոժա Համբարձումյանի հետ խմբի կազմում մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակի գործադրմամբ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի նկատմամբ բռնություն գործադրելով իրականացրել են վերջինիս գույքի հափշտակությունը: Այսպես. Աշոտ Պավելի Համբարձումյանը խմբի կազմում բռնություն գործադրելով գույքի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախանական համաձայնության գալով եղբոր՝ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի հետ, 2024 թվականի հուլիսի 15-ին ժամը 03:00-ի սահմաններում գնացել են Երևան քաղաքի «Օղակաձև» այգի և նշված վայրում գտնվող տաղավարներից մեկում քնած վիճակում գտնվող Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի գույքը հափշտակելու նպատակով հարձակվել են վերջինիս վրա, որի ընթացքում մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով բռնություն են գործադրել վերջինիս նկատմամբ, մասնավորապես՝ Աշոտ Համբարձումյանը ձեռքերով և ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ վերջինիս պատճառելով աջ ակնակապճի, քիթ շրթունքային եռանկյան, վերին շրթունքի թվով երկու պատռած վերքերի, ձախ ակնակապճի վերին և ստորին կոպերի արյունազեղումի, աջից՝ անրակոսկրի, ուսահոդի, արմնկահոդի թվով երեք քերծվածքների ձևով՝ առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ, որից հետո Սերյոժա Համբարձումյանը Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին վերջնականապես վախեցնելու նպատակով ցուցադրել է իր մոտ գտնվող մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակը, անկանոն շարժումներ անելով սպառնացել հարվածել, ինչից հետո Աշոտ և Սերյոժա Համբարձումյանները օգտվելով Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի կողմից դիմադրություն ցույց տալու անկարողությունից վերջինիս պատկանող պայուսակից և հագուստից հափշտակել են՝ թվով 1 հատ 3000 ՀՀ դրամ գումար արժողությաբ «PHILIPS» ապրանքանիշի լիցքավորիչ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ պարսկական ադիալ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ ծաղկի նկարներով սավան, թվով երեք հատ յուրաքանչյուրը՝ 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ կարճաթև շապիկ, թվով մեկ հատ 10.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «SAMSUNG» մոդելի բջջային հեռախոս, ընդհանուր 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ ընդհանուր 240.000 ԻԻՀ թուման գումար՝ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին պատճառելով ընդհանուր՝ 25.800 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու մասին: 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել դատագենետիկական փորձաքննության թիվ 179 եզրակացության մեջ նկարագրված Համեդ Աբդոլհամիդ Բորդբարի կենսաբանական ծագման նմուշը, Համեդ Աբդելհամիդ Բորդբարին պատկանող դեղին բլուզը, ՀՀ քննչական կոմիտե 13-0843-24 գետին… գրառումներով փաթեթից հայտնաբերված բամբակե սկավառակը, ՀՀ քննչական կոմիտե 13-0843-24 նստարան... գրառումներով փաթեթից հայտնաբերված բանբակե սկավառակը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել 20.07.2024թ. Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանից առգրավված ձախ թևի հատվածում ՌԴ զինանշանն ունեցող, աջ թևի հատվածում Ռուսաստանի դրոշի պատկեր կրող, մեջքի հատվածում 2012 գրառմամբ, կարմիր և սպիտակ գույների սպորտյին վերնազգեսը, սև գույնի նմանվող գույնի, երկարաթև, կրծքավանդակի հատվածում սպիտակավուն գույնի, մորուքով տղամարդու դիմանկար կրող, դիմանկարի վերնամասում ռուսերեն «A Я КАКОЙ» գրառմամբ, կլոր պարանոցով վերնաշապիկը, սևի նմանվող գույնի անդրավարիքը, սև և սպիտակավուն գույնի, աջ ոտքի վրա «ADIDAS» ապրանքային նշանի տարբերանշանը կրող սպորտային տաբատը և 20.07.2024թ. Աշոտ Պավելի Համբարձումյանց առգրավված, կրծքավանդակի աջ հատվածում «AIX» գրառմամբ մուգ կապույտ գույնի կարճաթև վերնաշապիկը և աջ հետևի գրպանի հատվածում կապույտ գույնի անգլերեն տառերով ասեղնագործ գրված «Stefano Ricci» գրառումներով ջինսե տաբատը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել 01.07.2024թ. կատարված դեպքի վայրի զննությամբ Վարդան Մամիկոնյանի արձանի հետնամասից վերցված 1 զույգ օձանման նախշերով, սև ռեզինե ներբաններով, ներբանների ստորին մակերեսին 42 գործարանային դաջվածքներով, սև կաշվե կտորե միջադիրներով, օգտագործման բացահայտ նշաններով կոշիկները թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել 03.07.2024թ. ի պատասխան վարույթն իրականացնող մարմնի թիվ 42/42-1/201834-2024թ. գրության ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ-ից թիվ ՄԳ/159611-24 գրությամբ ստացված թվով 1՝ «BOROFONE» ապրանքանիշի էլեկտորնային կրիչը, 15.10.2024թ. առարկաներ և փաստաթղթեր վերցնելու մասին արձանագրությամբ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀԲ օ/լ ոստիկանության կապիտան Սուրեն Զորունցից վերցված թվով 1 «MEDIA» ապրանքանիշի լազերային սկավառակը, 10.09.2024թ. «Վիվա Արմենիա» ՓԲԸ-ի կողմից, թիվ 42/2/278051-24 գրությանը ի պատասխան, տրամադրված թվով 1 «BINGO» ապրանքանիշի լազերային սկավառակը, 26.08.2024թ. ՀՀ ՆԳՆ ԿՏՏՎ-ից վարույթն իրականացնող մարմնի 13.08.2024թ. թիվ 42/42-2245787-2024 գրությանն ի պատասխան վարույթն իրականացնող մարմին ստացված, +374-98-35-75-76 բջջային հեռախոսահամարից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՕԿԿ կատարված ահազանգի ձայնագրությունը բովանդակող թվով 1 «BINGO» ապրանքանիշի լազերային սկավառակը, 12.09.2024թ. ի պատասխան վարույթն իրականացնող մարմնի 10.09.2024թ. թիվ 42/42-2/279715-2024 թվականի գրության, 01.07.2024 թվականին 096-50-89-99 բջջային հեռախոսահամարից 911 կատարված ահազանգի ձայնագրությունները բովանդակող թվով 1 «MEDIA» ապրանքանիշի լազերային սկավառակը և 13.09.2024թ. ի պատասխան վարույթն իրականացնող մարմնի 10.09.2024թ. թիվ 42/42-2/279706-2024 թվականի գրության 01.07.2024 թվականին ժամը 16:58-ին 099-82-99-97 բջջային հեռախոսահամարից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՕԿԿ կատարված ահազանգի ձայնագրությունները բովանդակող «BINGO» ապրանքանիշի լազերային սկավառակը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 13150124 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Մհերյանը որոշում է կայացրել թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ Հհ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով: 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել դատատեխնիկական փորձաքննության թիվ 983-24 եզրակացության մեջ նկարագրված, Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված գործարանային արտադրության, հոդակապաիրանային, տնտեսական նշանակության ծալովի դանակը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Հախվերդյանը որոշում է կայացրել 16.12.2024 թվականին «Վիվա Արմենիա» բջջային օպերատորի կողմից ի պատասխան վարույթն իրականացնող մարմնի թիվ 42/42-2/395284-24 գրության թիվ L380 գրությամբ ստացված և զննված թվով 3 էջը և յանդեքս քարտեզից արտատպված թվով 6 էջը թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին թիվ 13-0843-24 քրեական վարույթը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ստացել է թիվ ԵԴ1/3979/01/24 դատական համարը: Արագացված վարույթ. 15.05.2025թ-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալներ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանը և Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանը միջնորդեցին կիրառել արագացված վարույթ և հայտարարեցին, որ միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր, խորհրդակցել են պաշտպանների հետ, գիտակցում են արագացված վարույթ կիրառելու բնույթը և հետևանքները: Մեղադրյալները հայտնեցին, որ ներկայացված մեղադրանքներն իրենց պարզ են, համաձայն են մեղադրանքի հետ, պնդում են արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել են պաշտպանների հետ, գիտակցում են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները: Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին: Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Մեղադրյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական պատասխանատվության հիմքն ինչպես ավարտված, այնպես էլ չավարտված հանցանք կատարելն է:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցանք է համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարքը: (...)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Ավազակությունը՝ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով կատարված հափշտակությունը՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով: 2. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝ (...) 3) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, (...) 5) զենքի կամ մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված կամ հարմարեցված առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ, (...) պատժվում է ազատազրկմամբ՝ հինգից տասը տարի ժամկետով: (...):»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Կողոպուտը՝ բացահայտ հափշտակությունը, երբ հանցավորը գիտակցում է, որ արարքը կատարում է բացահայտ՝ պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով: (...):»: Մեղադրյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է: 2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին:»: ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: 4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։ (...) 8. Սույն հոդվածի 4-րդ և 5-րդ մասերով պատժի նշանակման դեպքում սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածով սահմանված կանոնները կիրառելի են: Սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված ռեցիդիվի պայմաններում արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված կանոնները կիրառվում են սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված պատժի նշանակման կանոնները կիրառելուց հետո: (...) 10. Համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ կիրառելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ կամ անվտանգության միջոց նշանակելու համար:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան այլընտրանքային է, պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, հանրային աշխատանքների, ազատության սահմանափակման, այնպես էլ՝ ազատազրկման ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով պատիժ է նախատեսվում միայն ազատազրկման ձևով: Ուսումնասիրելով մեղադրյալ Աշոտ Համբարձումյանի անձը` նրա կատարած հանցագործությունների համար պատիժ նշանակելիս, Դատարանը հաշվի է առնում հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն որ վերջինս մինչև սույն գործով մեղսագրվող արաքների կատարումը դատված չի եղել, իրեն մեղավոր է ճանաչել: Մեղադրյալ Աշոտ Համբարձումյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն: Հաշվի առնելով մեղադրյալ Աշոտ Համբարձումյանի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունները կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, Դատարանը գտնում է, որ Աշոտ Համբարձումյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է տուգանքի ձևով նախատեսված պատժի, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է ազատազրկման ձևով նախատեսված պատժի՝ այդ հանցանքների համար նախատեսված նվազագույն չափերով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով: 2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում: 3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։ (…) 5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից: (…)»: Ուսումնասիրելով մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի անձը` նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս, Դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն որ վերջինս իրեն մեղավոր է ճանաչել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցանքների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկինում նշանակված պատիժը բավարար չի եղել անձի վերասոցիալականացման համար, ինչպես նաև նոր հանցանքի բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները: 1.1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում նշանակվում է ազատազրկում կամ ցմահ ազատազրկում պատժատեսակը, եթե կատարված հանցանքի համար պատասխանատվություն նախատեսող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված են այդ պատժատեսակները: 2. Եթե դիտավորյալ հանցագործության համար նախկինում ազատազրկման կամ ցմահ ազատազրկման ձևով պատիժ կրած կամ կրող, դատվածություն ունեցող անձը կատարել է դիտավորյալ հանցանք, ապա նշանակվող պատժի նվազագույն ժամկետը կամ չափը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի կամ չափի երկու երրորդից: Ցանկացած դեպքում նշանակվող պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետից կամ չափից: 3. Եթե ծանր կամ առանձնապես ծանր դիտավորյալ հանցագործության համար նախկինում ազատազրկման կամ ցմահ ազատազրկման ձևով պատիժ կրած կամ կրող, դատվածություն ունեցող անձը կատարել է դիտավորյալ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանք, ապա նշանակվող պատժի նվազագույն ժամկետը պետք է որոշվի սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված կանոնով, իսկ առավելագույն պատժաչափ պետք է համարվի այն ժամկետը, որը գերազանցում է տվյալ հանցագործության համար օրենքով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը` դրա մեկ երրորդի չափով, բայց ոչ ավելի, քան 25 տարին: (…)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 9. Եթե դատապարտյալը փորձաշրջանի ընթացքում կատարում է նոր հանցանք կամ պարզվում է, որ նա հանցանք է կատարել պատիժը կրելու ընթացքում, ապա դատարանը վերացնում է պատիժը կրելուց պայմանական վաղաժամկետ ազատելու վերաբերյալ որոշումը և պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով: (…)»: Նկատի ունենալով, որ Սերյոժա Համբարձումյանը նախկինում դատապարտված է եղել ազատազրկման առանձնապես ծանր հանցագործության կատարման համար, պատժի կրումից ազատվել է պայմանական վաղաժամկետ, իսկ սույն գուծով մեղսագրվող արաքը կատարել է փորձաշրջանի ընթացքում, ուստի դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված պատժի նշանակման կանոնների կիրառմամբ, ինչպես նաև պետք է վերացվի պատիժը կրելուց պայմանական վաղաժամկետ ազատելու վերաբերյալ որոշումը: Մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն: Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով մեղադրյալներ Սերյոժա Համբարձումյանի և Աշոտ Համբարձումյանի նկատմամբ «կալանք» խափանման միջոցներն ընտրված են ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չեն` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Համեդ Աբդոլհամիդ Բորդբարի կենսաբանական ծագման նմուշը, բամբակե սկավառակները, ծալովի դանակը պետք է ոչնչացնել, Համեդ Աբդելհամիդ Բորդբարին պատկանող դեղին բլուզը պետք է վերադարձնել վերջինիս, սպորտյին վերնազգեսը, կլոր պարանոցով վերնաշապիկը, անդրավարիքը, սպորտային տաբատը պետք է վերադարձնել Սերյոժա Համբարձումյանին, կարճաթև վերնաշապիկը, ջինսե տաբատը, կոշիկները պետք է վերադարձնել Աշոտ Համբարձումյանին: Քննարկելով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված «BOROFONE» ապրանքանիշի էլեկտորնային կրիչի, թվով 1 «MEDIA» ապրանքանիշի լազերային սկավառակի, թվով 1 «BINGO» ապրանքանիշի լազերային սկավառակի, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՕԿԿ կատարված ահազանգի ձայնագրությունը բովանդակող թվով 1 «BINGO» ապրանքանիշի լազերային սկավառակի, 096-50-89-99 բջջային հեռախոսահամարից 911 կատարված ահազանգի ձայնագրությունները բովանդակող թվով 1 «MEDIA» ապրանքանիշի լազերային սկավառակի, 099-82-99-97 բջջային հեռախոսահամարից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՕԿԿ կատարված ահազանգի ձայնագրությունները բովանդակող «BINGO» ապրանքանիշի լազերային սկավառակի, «Վիվա Արմենիա» բջջային օպերատորի կողմից ստացված թվով 3 էջի և յանդեքս քարտեզից արտատպված թվով 6 էջի պահպանման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործին: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 464.4-րդ, 464.5-րդ հոդվածներով` Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Աշոտ Պավելի Համբարձումյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ hոդվածի 1-ին մասով և 252-րդ hոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ hոդվածի 1-ին մասով դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ hոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով դատապարտել ազատազրկման 5 (հինգ) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով պատիժների լրիվ գումարմամբ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով և տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 20.07.2024թ-ից: Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ hոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և դատապարտել ազատազրկման 6 (հինգ) տարի 8 (ութ) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 9-րդ մասով սահմանված կարգով վերացնել թիվ ԵԿԴ/0287/01/16 գործով նշանակված պատժի չկրած 1 տարի 7 ամիս 4 օր կրելուց պայմանական վաղաժամկետ ազատելու մասին դատարանի որոշումը և սույն դատավճռով նշանակված պատժին մասնակի գումարել այդ չկրած պատժից 4 (չորս) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 7 (յոթ) տարի ժամկետով: Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 20.07.2024թ-ից: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված Համեդ Աբդելհամիդ Բորդբարին պատկանող դեղին բլուզը վերադարձնել վերջինիս։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված սպորտյին վերնազգեսը, կլոր պարանոցով վերնաշապիկը, անդրավարիքը, սպորտային տաբատը վերադարձնել Սերյոժա Համբարձումյանին։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված կարճաթև վերնաշապիկը, ջինսե տաբատը, կոշիկները վերադարձնել Աշոտ Համբարձումյանին։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Համեդ Աբդոլհամիդ Բորդբարի կենսաբանական ծագման նմուշը, բամբակե սկավառակները, ծալովի դանակը ոչնչացնել: Ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործին: Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ.Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 29-05-2025 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/3979/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 31-01-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 29-01-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Տիգրան |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Աշոտ Համբարձումյան մյուսը՝ Սերյոժա Համբարձումյան Սերյոժա Պավելի Համբարձումյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/՝ մեղադրյալ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու , փոխելու , դրա ժամկետը երկարաձգելու մասին հարցը քննարկելու մասին 15.01.2025թ. որոշումը , Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/3979/01/24 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ «17» փետրվարի 2025թ. ք. Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) նախագահությամբ՝ դատավոր Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆԻ մեղադրյալ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի պաշտպան Տ․Գրիգորյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (դատավոր՝ Վարդան Գրիգորյան) 2025 թվականի հունվարի 15-ի թիվ ԵԴ1/3979/01/24 որոշումը, ՊԱՐԶԵՑ Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) քննվում է քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, և մյուսի։ 2. 2025 թվականի հունվարի 15-ին Առաջին ատյանի դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելու, վերացնելու կամ ժամկետը երկարաձգելու հարցը, որոշել է վերջինիս նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով։ 3. 2025 թվականի հունվարի 31-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ Աշոտ Համբարձումյանի պաշտպան Տ․Գրիգորյանի հատուկ վերանայման բողոքը։ 2025 թվականի փետրվարի 3-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է թիվ ԵԴ1/3979/01/24 քրեական վարույթի հավելվածը, որը դատավոր Լ.Աբգարյանի աշխատակազմին է փոխանցվել 2025 թվականի փետրվարի 4-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 6-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ: Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. 4. Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ իրականացրել է Սամվել Սահակյանի գույքի հափշտակությունը: Այսպես՝ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանը 2024 թվականի հուլիսի 1-ին ժամը 16:30-ի սահմաններում գտնվելով Երևան քաղաքի «Օղակաձև» զբոսայգում և նկատելով, որ զբոսայգու նստարաններից մեկի վրա առկա է պայուսակ, անտեսելով Սամվել Սահակյանի նշված պայուսակի կողքին նստած լինելու հանգամանքը, գիտակցելով Սամվել Սահակյանի, ինչպես նաև այլ անձանց կողմից իր գործողությունների բացահայտ և նկատելի լինելու հանգամանքները, բացահայտ կերպով հափշտակել է Սամվել Սահակյանի կողքին դրված և վերջինիս պատկանող պայուսակը և դիմել փախուստի Սամվել Սահակյանին պատճառելով ընդհանուր՝ 345.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, Աշոտ Համբարձումյանը եղբոր՝ Սերյոժա Համբարձումյանի հետ խմբի կազմում մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակի գործադրմամբ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի նկատմամբ բռնություն գործադրելով իրականացրել են վերջինիս գույքի հափշտակությունը։ Այսպես. Աշոտ Պավելի Համբարձումյանը խմբի կազմում բռնություն գործադրելով գույքի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախանական համաձայնության գալով եղբոր՝ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի հետ, 2024 թվականի հուլիսի 15-ին՝ ժամը 03:00-ի սահմաններում գնացել են Երևան քաղաքի «Օղակաձև» այգի և նշված վայրում գտնվող տաղավարներից մեկում քնած վիճակում գտնվող Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի գույքը հափշտակելու նպատակով հարձակվել են վերջինիս վրա, որի ընթացքում մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով բռնություն են գործադրել վերջինիս նկատմամբ, մասնավորապես' Աշոտ Համբարձումյանը ձեռքերով և ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ վերջինիս պատճառելով աջ ակնակապճի, քիթ շրթունքային եռանկյան, վերին շրթունքի թվով երկու պատռած վերքերի, ձախ ակնակապճի վերին և ստորին կոպերի արյունազեղումի, աջից՝ անրակոսկրի, ուսահոդի, արմնկահոդի թվով երեք քերծվածքների ձևով՝ առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ, որից հետի Սերյոժա Համբարձումյանը Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին վերջնականապես վախեցնելու նպատակով ցուցադրել է իր մոտ գտնվող մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակը, անկանոն շարժումներ անելով սպառնացել հարվածել է, ինչից հետո Աշոտ և Սերյոժա Համբարձումյանները օգտվելով Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի կողմից դիմադրություն ցույց տալու անկարողությունից վերջինիս պատկանող պայուսակից և հագուստից հափշտակել են՝ թվով 1 հատ 3000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ «PHILIPS» ապրանքանիշի լիցքավորիչ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ պարսկական ադիալ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ ծաղկի նկարներով սավան, թվով երեք հատ յուրաքանչյուրը՝ 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ կարճաթև շապիկ, թվով մեկ հատ 10.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «SAMSUNG» մոդելի բջջային հեռախոս, ընդհանուր 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ ընդհանուր 240.000 ԻԻՀ թուման գումար՝ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին պատճառելով ընդհանուր՝ 25.800 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»։ 5. Առաջին ատյանի դատարանն իր 2025 թվականի հունվարի 15-ի թիվ ԵԴ1/3979/01/24 որոշման մեջ նշել է. «(…) Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին: Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքի մասով, մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ: (...) Անդրադառնալով մեղադրյալ Ա.Համբարձումյանին շարունակական կալանքի տակ պահելու հիմքերին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ի որոշմամբ արձանագրել է քրեական վարույթին խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու և հանցանք կատարելը կանխելու մտավախությունները: Քրեական գործի քննության ներկա փուլում Դատարանը քննարկելով քրեական վարույթին խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու հիմքի շարունակական առկայության հարցը, արձանագրում է, որ թեև քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ գտնվում է Դատարանի վարույթում, սակայն այն դեռևս գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, չեն հարցաքննվել քրեական գործի դատակոչի ցուցակում ընդգրկված անձինք, ինչպիսի պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ պահպանվել է քննարկվող հիմքի առկայությունը: Դատարանը նման եզրահանգման գալիս հաշվի է առնում նաև Դատարանի կողմից նախկինում կայացված վերը նշված որոշմամբ քննարկվող հիմքի վերաբերյալ արձանագրված դատողությունները մեղադրյալի կողմից նախաքննության ընթացքում դրսևորած վարքագծի վերաբերյալ: Դատարանը քննարկվող հիմքի տեսանկյունից հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալ Ա. Համբարձումյանը ներկայումս ևս հայտնեց, որ ունի մշտական բնակության վայր, սակայն ևս չհայտնեց բնակության վայրի անհատականացնող տվյալները: Անդրադառնալով հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությանը, Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության ներկայիս փուլում այն որոշակի առումով ևս առկա է, քանի որ մեղադրյալ Ա. Համբարձումյանին մեղսագրվում է նույնասեռ արարքների կատարում: Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությանը՝ Դատարանը նախ անհրաժեշտ է համարում նշել, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները բավարար գործիքակազմ չունեն մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ ամբողջ ծավալով հսկողություն իրականացնելու համար, իսկ դրանցից մեկի կամ դրանք համակցված կիրառման համար անհրաժեշտ է անձի կողմից պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հնարավորության մասին որոշակի տեղեկությունների առկայություն կամ ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու օբյեկտիվ հնարավորության բացակայություն, ինչը սույն պարագայում բացակայում է: Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներից նվազ խիստ խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և վարչական հսկողությունը, առաջին հերթին պահանջում են մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու առկայությունը, որը սույն դեպքում բացակայում է՝ դրա վերաբերյալ բավարար տվյալներ չներկայացվեցին: Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանքի տակ պահելու ժամկետը 3 (երեք) ամսով: (…)»: Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. 6. Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով. Բողոքաբերը, վկայակոչելով վարույթի դատավարական նախապատմությունը, վերաբերելի իրավական նորմեր և իրավական դիրքորոշումներ, գտել է, որ վիճարկվող որոշումը հիմնավորված չէ, չի բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի, ՀՀ Սահմանադրության և ՄԻԵԿ 5-րդ հոդվածի պահանջներից, ուստի այն ենթակա է բեկանման։ Բողոքի հեղինակը մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշմամբ բավարար չափով չի հիմնավորել, թե քրեական գործով կոնկրետ որ նյութերն են հիմք տվել ենթադրելու, որ մեղադրյալը, մնալով ազատության մեջ, կարող է կատարել որոշմամբ թվարկված գործողություններից որևէ մեկը։ Ուստի, պաշտպանության կողմը դատարանի մատնանշած կալանավորման հիմքերը հիմնավոր չի համարում, քանի որ դրանք որևէ ձևով փաստարկված չեն։ Բացի այդ, մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելը գնահատվում է այն սանդաղակով, որ հանցանք կատարելու վտանգը պետք է իրական լինի՝ հաշվի առնելով գործի հանգամանքները, անձի կերպարը, անցյալը, նրան մեղսագրվող արարքի բնույթը, ծանրության աստիճանը, այն չավարտված փուլում՝ նախապատրաստության կամ հանցափորձի փուլերում գտնվելու հանգամանքը, մեղադրյալի հետհանցավոր վարքագիծը: Նշված հանգամանքները նույնպես, դատարանը պատշաճ կերպով հաշվի չի առել և չի գնահատել: Միաժամանակ, Աշոտ Համբարձումյանը շահագրգռված է գործի օբյեկտիվ քննության համար, պատրաստ է աջակցել վարույթն իրականացնող մարմնին, պարտավորվել է չխուսափել քննությունից, ցուցաբերել պատշաճ վարքագիծ և ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի առաջին իսկ կանչով։ Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքի հեղինակը խնդրել է. «(...) 2. Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (...) 15.01.2025 թվականին կայացված թիվ ԵԴ1/3979/01/25 որոշումը, կայացնել փոխարինող դատական ակտ, այն է՝ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոցներից կամ համակցությամբ»: Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները. 7. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. 8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»: Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի լույսի ներքո հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու փաստարկները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավոր է արդյոք մեղադրյալ Աշոտ Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը երկարաձգելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը: 9. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը: (...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝ 1) վերացել է անձին կալանքի տակ պահելու հիմքը կամ անհրաժեշտությունը. (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը, (…)»։ Տիգրան Պետրոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (…)»: Անդրադառնալով դատական ակտ կայացնելիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքն անփոփոխ թողնելու մասին որոշման օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման առանձնահատկություններին՝ Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ արձանագրել է, որ «որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (…)» ։ 10. Վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների և հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի, դրանք հաստատող փաստերի շրջանակներում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորվածությունը և այն համադրելով մեղադրյալ Ա․Համբարձումյանին մեղսագրվող արարքների բնույթի ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, վարույթի նյութերից բխող այլ տվյալների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Ա․Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելով, դատական սխալ թույլ չի տվել, իսկ բողոքաբերը ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա հիմնված փաստարկներով չի հիմնավորել, որ կալանքից զատ որևէ այլ խափանման միջոց կարող է ապահովել արդյունավետ իրավական ներգործություն՝ մեղադրյալ Ա․Համբարձումյանի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար։ Մասնավորապես Վերաքննիչ դատարանը փաստում է՝ որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը զերծ մնա Առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ անտեսել է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Մինչդեռ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի և ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ խափանման միջոցի հարցը լուծելիս Առաջին ատյանի դատարանը, հանդես գալով որպես գործով վարույթն իրականացնող մարմին, պատշաճ գնահատման է ենթարկել մեղադրյալ Ա․Համբարձումյանի կողմից դատարանում գործի քննության ընթացքում ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու, այն է` հանցանք կատարելու և իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հնարավոր ռիսկերը, իսկ հակառակի մասին բողոքաբերի պնդումները հիմնված չեն ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա։ Այսպես, մեղադրյալի խափանման միջոցի հարցը լուծելիս Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ գնահատել է մեղադրյալի անձը, կրիմինոլոգիական բնութագիրը, փաստացի դրսևորած վարքագիծը, նրան նույնասեռ հանցագործություն մեղսագրված լինելու փաստը, ինչպես նաև գործի քննության՝ դեռևս նախնական դատալսումների փուլում գտնվելը և դրանով պայմանավորված՝ ապացուցման գործընթացի վրա ներազդելու հավանականությունը, որոնք իրենց համակցության մեջ թույլ են տալիս պատկերացում կազմել մեղադրյալ Ա․Համբարձումյանի հետագա ոչ իրավաչափ վարքագծի հնարավոր դրսևորումների վերաբերյալ ու բարձր գնահատել նրա կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը: Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Աշոտ Համբարձումյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման հնարավորությանը, ապա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ վերևում արձանագրված փաստական տվյալների համակցությունը ողջամիտ ու բավարար հիմք է տալիս արձանագրելու, որ կոնկրետ դեպքում կալանավորումից զատ որևէ այլ խափանման միջոց, չի կարող ապահովել արդյունավետ իրավական ներգործություն՝ Ա․Համբարձումյանի հավանական ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար։ Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բովանդակում է մեղադրյալ Ա․Համբարձումյանի խափանման միջոցի հարցը լուծելիս քննարկման ենթակա հարցերի վերաբերյալ անհրաժեշտ և բավարար պատճառաբանություններ և դրանցից բխող իրավաչափ հետևություններ, ուստի հատուկ վերանայման բողոքի փաստարկները բավարար չեն Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։ Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու կամ փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ Ա․Համբարձումյանի պաշտպան Տ․Գրիգորյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 289-րդ, 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Պաշտպան Տ․Գրիգորյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել: Թիվ ԵԴ1/3979/01/24 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 15-ի որոշումը թողնել անփոփոխ։ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆ |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 03-02-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 03-02-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Աբգարյան |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 31-01-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 29-01-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Սեդա |
| Ազգանուն | Յուզբաշյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Սերյոժա Համբարձումյան մյուսը՝ Աշոտ Համբարձումյան Աշոտ Պավելի Համբարձումյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Կալանքի հիմքերի առկայության մասին հետևության իրավաչափության մասով բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/՝ մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 15.01.2025թ. որոշումը և Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխել տնային կալանքով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 10-02-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 10-02-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 14-02-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 24-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 00:00 |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 24-02-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Սերյոժա |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/3979/01/24 Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան Նախագահող դատավոր Վ․Գրիգորյանի ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ «24» փետրվարի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի, գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի հունվարի 15-ի ԵԴ1/3979/01/24 որոշման դեմ մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) հատուկ վերանայման բողոքը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարութային նախապատմությունը. 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել 13-0843-24 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ դատավոր Վ.Գրիգորյանի կողմից ստանձնվել է քրեական գործով վարույթը։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 15-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 20-ը: Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ 2025 թվականի հունվարի 15-ին հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը: Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 14-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 15-ի ԵԴ1/3979/01/24 որոշման դեմ, ընդունվել է վարույթ և սահմանվել հատուկ վերանայման բողոքի քննությունն անցկացնելու գրավոր ընթացակարգ: Գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքներ. Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ ու 5-րդ կետերով, այն բանի համար որ նա եղբոր՝ Աշոտ Համբարձումյանի հետ խմբի կազմում մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակի գործադրմամբ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի նկատմամբ բռնություն գործադրելով իրականացրել են վերջինիս գույքի հափշտակությունը: Այսպես. Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանը խմբի կազմում բռնություն գործադրելով գույքի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով եղբոր՝ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի հետ, 2024 թվականի հուլիսի 15-ին ժամը 03:00-ի սահմաններում գնացել են Երևան քաղաքի «Օղակաձև» այգի և նշված վայրում գտնվող տաղավարներից մեկում քնած վիճակում գտնվող Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի գույքը հափշտակելու նպատակով հարձակվել են վերջինիս վրա, որի ընթացքում մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով բռնություն են գործադրել վերջինիս նկատմամբ, մասնավորապես՝ Աշոտ Համբարձումյանը ձեռքերով և ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ վերջինիս պատճառելով աջ ակնակապճի, քիթ շրթունքային եռանկյան, վերին շրթունքի թվով երկու պատռած վերքերի, ձախ ակնակապճի վերին և ստորին կոպերի արյունազեղումի, աջից՝ անրակոսկրի, ուսահոդի, արմնկահոդի թվով երեք քերծվածքների ձևով՝ առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ, որից հետո Սերյոժա Համբարձումյանը Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին վերջնականապես վախեցնելու նպատակով ցուցադրել է իր մոտ գտնվող մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակը, անկանոն շարժումներ անելով սպառնացել հարվածել, ինչից հետո Սերյոժա և Աշոտ Համբարձումյանները օգտվելով Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի կողմից դիմադրություն ցույց տալու անկարողությունից վերջինիս պատկանող պայուսակից և հագուստից հափշտակել են՝ թվով 1 հատ 3000 ՀՀ դրամ գումար արբողությաբ «PHILIPS» ապրանքանիշի լիցքավորիչ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ պարսկական ադիալ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ ծաղկի նկարներով սավան, թվով երեք հատ յուրաքանչյուրը՝ 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ կարճաթև շապիկ, թվով մեկ հատ 10.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «SAMSUNG» մոդելի բջջային հեռախոս, ընդհանուր 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ ընդհանուր 240.000 ԻԻՀ թուման գումար՝ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին պատճառելով ընդհանուր՝ 25․800 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Առաջին ատյանի դատարանի որոշման պատճառաբանությունները. «(…)Անդրադառնալով մեղադրյալ Ա.Համբարձումյանին շարունակական կալանքի տակ պահելու հիմքերին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ի որոշմամբ արձանագրել է քրեական վարույթին խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու և հանցանք կատարելը կանխելու մտավախությունները: Քրեական գործի քննության ներկա փուլում Դատարանը, քննարկելով քրեական վարույթին խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու հիմքի շարունակական առկայության հարցը, արձանագրում է, որ թեև քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ գտնվում է Դատարանի վարույթում, սակայն այն դեռևս գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, չեն հարցաքննվել քրեական գործի դատակոչի ցուցակում ընդգրկված անձինք, ինչպիսի պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ պահպանվել է քննարկվող հիմքի առկայությունը: Դատարանը նման եզրահանգման գալիս հաշվի է առնում նաև Դատարանի կողմից նախկինում կայացված վերը նշված որոշմամբ քննարկվող հիմքի վերաբերյալ արձանագրված դատողությունները մեղադրյալի կողմից նախաքննության ընթացքում դրսևորած վարքագծի վերաբերյալ: Դատարանը քննարկվող հիմքի տեսանկյունից հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալ Ա. Համբարձումյանը ներկայումս ևս հայտնեց, որ ունի մշտական բնակության վայր, սակայն ևս չհայտնեց բնակության վայրի անհատականացնող տվյալները: Անդրադառնալով հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությանը, Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության ներկայիս փուլում այն որոշակի առումով ևս առկա է, քանի որ մեղադրյալ Ա. Համբարձումյանին մեղսագրվում է նույնասեռ արարքների կատարում: Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությանը՝ Դատարանը նախ անհրաժեշտ է համարում նշել, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները բավարար գործիքակազմ չունեն մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ ամբողջ ծավալով հսկողություն իրականացնելու համար, իսկ դրանցից մեկի կամ դրանք համակցված կիրառման համար անհրաժեշտ է անձի կողմից պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հնարավորության մասին որոշակի տեղեկությունների առկայություն կամ ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու օբյեկտիվ հնարավորության բացակայություն, ինչը սույն պարագայում բացակայում է: Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներից նվազ խիստ խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և վարչական հսկողությունը, առաջին հերթին պահանջում են մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու առկայությունը, որը սույն դեպքում բացակայում է՝ դրա վերաբերյալ բավարար տվյալներ չներկայացվեցին: Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանքի տակ պահելու ժամկետը 3 (երեք) ամսով: (…)»: Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և բողոքի պահանջը. Մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանի պաշտպան Ս. Յուզբաշյանը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ, այն է՝ մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխել տնային կալանքով։ Պաշտպանի բողոքի համաձայն՝ «(…)Գտնում եմ, որ մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը 3 ամսով երկարաձգելու մասին 15․01․2025թ․ թիվ ԵԴ1/3979/01/24 որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության սկզբունքը հռչակող՝ քրեադատավարական օրենքի 18-րդ հոդվածի խախտում, այն է՝ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Ալբերտ Հայրապետյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգել է այն պայմաններում, երբ մեղադրյալի քրեադատավարական պատշաճ վարքագիծն ակնհայտորեն հնարավոր է եղել ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ: (…) Այլ խոսքով՝ որպես կալանք կիրառելու կամ կիրառված կալանքը երկարաձգելու անհրաժեշտության մասին դատական պատշաճ հետևություն չի կարող գնահատվել այն պարագան, երբ դատարանը սոսկ ընդհանուր ձևակերպմամբ կամ ձևակերպումներով է արձանագրում այն, որ եթե մեղադրյալը չգտնվի կալանքի տակ, ապա կդիմի փախուստի, կկատարի հանցանք կամ չի կատարի իր վրա քրեադատավարական օրենքով դրված պարտականությունները: Անդրադառնալով մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի՝ 15․01․2025թ․ թիվ ԵԴ1/3979/01/24 որոշմանը՝ արձանագրում է, որ մեղադրյալը մնալով ազատության մեջ կարող է կատարել նոր հանցանք, թաքնվել և չկատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները։ 15․01․2025թ․ թիվ ԵԴ1/3979/01/24 որոշման հիմքում Առաջին ատյանի դատարանի դրած է այն հետևությունը, որ մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը ենթակա է երկարաձգման, քանի որ միայն կալանքի կիրառմամբ է, որ հնարավոր է զսպել կամ հակակշռել մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու, թաքնվելու և քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությունը։ Այսպիսով, ողջ վերոգրյալի հիման վրա՝ գտնում եմ, որ մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության սկզբունքը հռչակող՝ քրեադատավարական օրենքի 18-րդ հոդվածի խախտում, այն է՝ մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետն Առաջին ատյանի դատարանը երկարաձգել է այն պայմաններում, երբ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ակնհայտորեն հնարավոր է եղել ապահովել ոչ թե վերջին միջոց հանդիսացող կալանքի, այլ՝ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ: (…) Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու մտավախությանը, հարկ է արձանագրել, որ թեև Սերյոժա Համբարձումյանը նախկինում դատապարտված է եղել, մինչդեռ նշված հանգամանքը չի կարող շարունակական դրվել վերջինիս կալանքի տակ պահելու հիմքում։ Ինչ վերաբերում է քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելուն, գտնում եմ, որ նշված հիմքը թեև առկա է, սակայն այն աստիճան բարձր չէ, որպեսզի վերջինս մնա կալանքի տակ, այս հետևությանը պաշտպանական կողմը հանգում է հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով վկաները նախաքննության փուլում հարցաքննվել են, տվել են գործի համար կարևոր նշանակության ունեցող տվյալներ, ուստի առկա չէ վտանգ, որ վերջինս կարող է ազդեցություն գործադրել նրանց վրա։ (…) Մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը Առաջին ատյանի դատարանը երկարաձգել է այն պայմաններում, երբ մեղադրյալի թիվ ԵԴ1/3979/01/24 քրեական գործով ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելը, իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելն ու նոր հանցանք կատարելն ակնհայտորեն հնարավոր է եղել ապահովել ոչ թե վերջին միջոց հանդիսացող կալանքի, այլ՝ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ, հետևում է, որ «տնային կալանք» խափանման միջոցը կարող է հանդես գալ՝ որպես պիտանի միջոց՝ կանխելու մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի ոչ պատշաճ քրեադատավարական վարք ցուցաբերելու մասին բոլոր մտահոգությունները կամ ռիսկերը:»։ Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները. Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ստացվել: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա:»: Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 15-ի ԵԴ1/3979/01/24 որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է, որ սույն հատուկ վերանայման բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված են արդյո՞ք Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 15-ի ԵԴ1/3979/01/24 որոշմամբ արտահայտված հետևությունները, թե՝ ոչ: Վերոգրյալի կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով (…)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ 1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով. 2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ. 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. 4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին. 5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին:»: Խափանման միջոցի, այդ թվում՝ կալանավորման, կիրառման հիմքերն ամրագրած են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: 3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել` 1) քննիչը` մինչև մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազին հանձնելը. 2) հսկող դատախազը` մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին քննիչից ստանալու պահից մինչև դրանք դատարան հանձնելը. 3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս: 4. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները քննիչը կարող է կիրառել բացառապես հսկող դատախազի համաձայնությամբ: 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վարդան Մամիկոնյանի վերաբերյալ գործով կայացված որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «[Խ]ափանման միջոցները, դասակարգվելով կալանավորման ու կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցների, նպատակ ունեն ապահովելու քրեական վարույթի ընթացքում մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, և կիրառվում են միայն այն դեպքում, երբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ անձը կարող է կատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված գործողությունները կամ դրանցից որևէ մեկը: Ընդ որում՝ վերոնշյալ նպատակի իրականացման համար անհրաժեշտ ու պիտանի խափանման միջոցի կոնկրետ տեսակի ընտրության հարցն օրենսդիրը վերապահել է վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողությանը՝ միաժամանակ երաշխավորելով մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը նրա իրավունքների հնարավոր նվազ սահմանափակմամբ ապահովելու հնարավորությունը։ Մասնավորապես, օրենսդիրն ամրագրել է, որ անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս վարույթն իրականացնող մարմինը պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը։ Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, հարկ է նկատել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված խափանման միջոցների աստիճանակարգության մեջ, ելնելով ներգործության բնույթից, աստիճանից և վրա հասնող հետևանքներից՝ կալանքը համարվում է ամենախիստը, քանի որ առավելագույն չափով է սահմանափակում մարդու սահմանադրական իրավունքներն ու ազատությունները, և որպես անձի ոչ պատշաճ վարքագծի կանխման վերջին հնարավոր միջոց (ultima ratio) պետք է կիրառվի այն բացառիկ դեպքերում, երբ կհիմնավորվի մեղադրյալի օրինական վարքագիծն այլընտրանքային խափանման միջոցներով երաշխավորելու անհնարինությունը։ Այլ խոսքով՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ վարույթն իրականացնող մարմինը փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ կհիմնավորի, իսկ դատարանն էլ պատճառաբանված որոշմամբ կհաստատի, որ միայն այդ խափանման միջոցի կիրառմամբ է հնարավոր հասնել խափանման միջոցների կիրառմամբ հետապնդվող նպատակներին՝ այդ համատեքստում հաշվի առնելով մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող ու դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները ։ Ուստի յուրաքանչյուր դեպքում կալանավորման կիրառման հարցը քննարկելիս ելակետ պետք է ընդունվի հիշյալ նպատակների նվաճման հանգամանքը, և եթե հիշյալ նպատակներին հասնելը հնարավոր է առանց կալանավորում կիրառելու, ապա այն չպետք է կիրառվի, հակառակ դեպքում կխախտվի անձի իրավունքների սահմանափակման և դրա արդյունքում հետապնդվող նպատակի միջև անհրաժեշտ համաչափությունը, որի արդյունքում կալանավորումը կվերածվի պարզապես պատժիչ միջոցի կամ կհետապնդի պատժիչ նպատակներ: Նշվածի համատեքստում Վճռաբեկ դատարանի համար ուղենիշ է այն գաղափարը, որ իրավական պետությունում քրեական դատավարության նպատակներին պետք է հասնել ոչ թե ցանկացած, այլ՝ անձի իրավունքների և ազատությունների հնարավորինս քիչ սահմանափակման ճանապարհով, ինչն ուղղակիորեն պայմանավորված է մարդու իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանության հրամայականով։ 12․1․ Անդրադառնալով խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին՝ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի և դրա հետ փոխկապակցված 18-րդ, 29-րդ, 43-րդ, 118-119-րդ հոդվածների համալիր վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ օրենսդիրը, խափանման միջոցի հիմքերի առկայության և այն կիրառելու անհրաժեշտության մասին խոսելիս, օգտագործում է «կարող է» ձևակերպումը և դրանով իսկ ընդգծում, որ խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշում կայացնելիս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում թվարկված «մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի դրսևորումները» ոչ թե պետք է արդեն տեղի ունեցած լինեն, այլ պետք է լինի ռիսկի առկայություն կամ հավանականություն, որ եթե խափանման միջոց չկիրառվի, ապա դրանք տեղի կունենան: Նշվածը սակայն չի նշանակում, որ երբ արդեն իսկ վերոնշյալ գործողությունները մեղադրյալի կողմից կատարվել են, ապա նրա նկատմամբ ուշացած լինելու պատճառաբանությամբ չպետք է կալանավորում կիրառել, այլ ընդհակառակը՝ այդպիսի դեպքերում կալանավորման կիրառումը կլինի առավել քան հիմնավորված և պատճառաբանված: Այլ կերպ՝ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ ըստ օրենսդրի տրամաբանության՝ չպետք է թույլատրել, որպեսզի մեղադրյալը դրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ, իսկ դրանից հետո նրա նկատմամբ քննարկվի կալանավորում կիրառելու հարցը, քանի որ կապված նրանից, թե մեղադրյալն ազատության մեջ մնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված որ գործողություններն է կատարել, խափանման միջոց կալանավորման կիրառումը որոշ դեպքերում կարող է լինել ուշացած։ Վերոգրյալի լույսի ներքո Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ դրանով է պայմանավորված Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքն առ այն, որ խափանման միջոցների օրենքով սահմանված հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը։ Նշվածն ուղենիշ է կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու կանխավարկածը բացառելու համար և պայման՝ դրա կիրառումը հիմնավորվածության չափանիշին համապատասխանելու համար։ Հետևաբար հենց այդ պատճառով է, որ խափանման միջոց կիրառելուց պետք է պատշաճ քննարկման առարկա դարձնել դրան դեմ և կողմ բոլոր փաստարկները և միայն դրանից հետո վերջնական եզրահանգում անել դրա կիրառման կամ չկիրառման անհրաժեշտության մասին: 12․2․ Անդրադառնալով խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու անհրաժեշտությունը որոշելու չափանիշ հանդիսացող՝ մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող հնարավոր հանգամանքների առանձնահատկություններին, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ դրանց էական նշանակություն ունենալը և որոշիչ դերը նախևառաջ պայմանավորված է նրանով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում սահմանված՝ «մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի դրսևորումները» վերաբերելի հիմքեր են բոլոր խափանման միջոցներին, որոշ բացառություններով, ուստի Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ որպեսզի իրավասու մարմինը գործնականում հնարավորություն ունենա տարբերակված մոտեցում ցուցաբերել և նույն հիմքերի առկայության պայմաններում պիտանի խափանման միջոցն ընտրելու մասին ճիշտ եզրահանգում կատարել և հիմնավորել դրա անհրաժեշտությունը՝ պետք է հաշվի առնել նաև որոշ հանգամանքներ: Մասնավորապես՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նման հանգամանքներ, ի թիվս այլնի, կարող են լինել՝ 1) վերագրվող հանցանքի փաստական հանգամանքները, ակնկալվող պատժի ծանրության աստիճանը, ինչպես նաև ազատությունից զրկելուն այլընտրանքային պատիժների առկայությունը, 2) մեղադրյալի անձին ներկայացվող հանգամանքները, մասնավորապես՝ դատվածության առկայությունը (նախկինում կատարած արարքի բնույթը, ծանրության աստիճանը, նշանակված պատժի տեսակը, չափը, պատիժը կրելու/ազատվելու հանգամանքը և այլն), ինչպես նաև անձը բնութագրող հանգամանքները, 3) մեղադրյալի տարիքը, սեռը, առողջական վիճակը, քաղաքացիությունը (ՀՀ քաղաքացի է, երկքաղաքացի, օտարերկրյա քաղաքացի, քաղաքացիություն չունեցող անձ, ապաստան հայցող անձ կամ փախստական), ուսման պայմանները, եթե սովորում է և այլն, 4) զբաղմունքի տեսակը, հասարակությունում ունեցած սոցիալական դիրքը և դերը, եթե աշխատում է, ապա զբաղեցրած պաշտոնը և դրանից բխող հնարավոր ազդեցությունն օգտագործելու հավանականությունը և այլն, 5) ընտանեկան դրությունը (ամուսնացած, ամուսնալուծված), խնամքին անչափահաս կամ անաշխատունակ անձանց առկայությունը, ընտանեկան ամուր կապերը, 6) բնակության մշտական վայրի առկայությունը, ինչպես նաև բնակության վայրում սոցիալական ամուր կապերը, 7) մեղադրյալի գույքային դրությունը, ինչպես նաև ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը, կամ հանցագործության արդյունքում ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ ստացված գույքի առկայությունը, դրա չափը, այդ գույքի ծագումը թաքցնելուն ուղղված գործողությունների բնույթը և այլն, 8) մեղադրյալի կյանքին սպառնացող վտանգի առկայությունը, 9) եթե մեղադրյալը նախկինում ենթարկվել է քրեական պատասխանատվության և/կամ պատժի, ապա նրա վարքագիծը նախկինում իրականացվող քրեական վարույթի ընթացքում (թաքնվել է վարույթն իրականացնող մարմնից, պարբերաբար չի ներկայացել վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով, էապես խոչընդոտել է վարույթին և այլն), ինչպես նաև այլ ենթադրյալ հանցագործությունների կատարման մեջ մեղադրվելու մասին մեկ այլ վարույթի առկայությունը (մինչդատական, դատական), 10) այն հանգամանքները, որոնք բացառում են քրեական հետապնդումը (թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից) կամ քրեական վարույթը, 11) գործով ներգրավված տուժողի, վկաների, այլ մեղադրյալների հետ փոխհարաբերությունների բնույթը, 12) խափանման միջոց կալանք ընտրված լինելու դեպքում տևողության ողջամտությունը և դրանով պայմանավորված այլ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող պայմանները, 13) այլ էական հանգամանքներ:(…)» Մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի կողմից իրեն մեղսագրված հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրանքի կողմը, մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նրա դատապարտումը մեծապես հավանական համարելով, կազմված և հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ քրեական վարույթի նյութերն ուղարկել էր Առաջին ատյանի դատարան, ինչը թույլ է տալիս Վերաքննիչ դատարանին խափանման միջոցի իրավաչափության այս պայմանը հաղթահարված համարելու համար: Անդրադառնալով մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի իրավաչափությանը՝ Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումների հետ և գտնում է, որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը քրեադատավարական ներգործության այլ միջոցների՝ այդ թվում տնային կալանքի և գրավի համակցված կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել։ Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով նոր արարք կատարելու հավանականությանը, ևս փաստում է, որ առկա է մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի կողմից հանցավոր արարք կատարելու բարձր հավանականություն և առկա է դրա կանխման անհրաժեշտությունը, ինչը Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ բխում է այն հանգամանքից, որ մեղադրյալը նախկինում դատապարտված է եղել առանձնապես ծանր հանցագործության համար, որի համար պատիժ կրելուց ազատվել է պայմանական վաղաժամկետ և գտնվելով փորձաշրջանի մեջ՝ կրկին մեղադրվում է ենթադրյալ հանցանք կատարելու համար։ Նման հետևությունը համահունչ է և բխում է Վճռաբեկ դատարանի՝ Վարդան Մամիկոնյանի վերաբերյալ գործով արտահայտված իրավական դիրքորոշումից, որի համաձայն՝ անձի նկատմամբ նույն հիմքերի առկայության պայմաններում պիտանի խափանման միջոցն ընտրելու մասին ճիշտ եզրահանգում կատարելու և հիմնավորելու համար, ի թիվս այլնի անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև թե մեղադրյալը նախկինում ենթարկվել է քրեական պատասխանատվության և պատժի, թե՝ ոչ: Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ մեղադրյալ Ս․Համբարձումյանի նկատմամբ կալանքը որպես պիտանի խափանման միջոց կիրառելիս պետք է հաշվի է առնել նաև վերջինիս վերագրող արարքի բնույթը, ծանրության աստիճանը, կատարման եղանակը, այն ենթադրաբար նախնական համաձայնությամբ այլ անձի հետ կատարելու հանգամանքը: Վերոգրյալին զուգահեռ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ խափանման միջոցների օրենքով սահմանված հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Հետևաբար՝ մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշում կայացնելիս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում թվարկված «մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի դրսևորումները» ոչ թե պետք է արդեն տեղի ունեցած լինեն, այլ պետք է լինի ռիսկի առկայություն կամ հավանականություն, որ եթե խափանման միջոց չկիրառվի, ապա դրանք տեղի կունենան: Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն հետևության, որ մեղադրյալ Ս․Համբարձումյանի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ, իսկ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 15-ի ԵԴ1/3979/01/24 որոշմամբ պատշաճորեն հիմնավորվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման անհնարինությունը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները, հետևաբար՝ արձանագրելով և գալով հետևության, որ մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է ճիշտ հետևության: Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ տնային կալանք այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառման աննպատակահարմարության մասին է վկայում նաև այն հանգամանքը, որ բացակայում են բավարար տվյալներ մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու վերաբերյալ: Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ մինչդատական վարույթի ավարտված լինելն ու գործն այլևս Առաջին ատյանի դատարանի վարույթում գտնվելու փաստը, այլ կերպ՝ մեղադրյալի անձնական ազատության իրավունքը երաշխավորելու, իսկ այն սահմանափակված լինելու կամ սահմանափակելու պարագայում՝ դրա պիտանիությունն ու համաչափությունն ինքնուրույնաբար ստուգելու և պարզելու, անձի անձնական ազատության սահմանափակման ցանկացած դեպքով հանրային և մասնավոր շահերը համադրելու, հակակշռելու, ի հաշիվ մեկի՝ մյուսն առավել կարևորելիս իր հետևությունը պատշաճ խորությամբ հիմնավորելու հարցում Առաջին ատյանի դատարանն օժտված է առավել ընդգրկուն և լայն հնարավորություններով, քանի որ ողջ ծավալով և համակողմանիորեն ծանոթ է ինչպես մինչդատական վարույթի նյութերին, այնպես էլ իր վարույթում քննվող քրեական գործի դատական քննության արդյունքներին, տիրապետում է վարույթի ընթացքում ծագող կոնկրետ իրավիճակին, քաջատեղյակ է կոնկրետ խնդիրներից, մինչդեռ, Վերաքննիչ դատարանի այդ հնարավորությունները սահմանափակ են: Այլ կերպ ասած՝ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի առավել ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա՝ դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը: Մինչդեռ, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ Բողոքաբերի կողմից չի ներկայացվել այնպիսի փաստական հիմնավորում, որը թույլ կտար բավարարելու նրա կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` 1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ. 2) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ. 3) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը՝ բեկանված մասով կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ:»: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի հատուկ վերանայման բողոքը, մերժել: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 15-ի ԵԴ1/3979/01/24 որոշումը, թողնել անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 24-02-2025 |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 28-04-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 25-04-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Սեդա |
| Ազգանուն | Յուզբաշյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Սերյոժա Համբարձումյան մյուսը՝ Աշոտ Համբարձումյան Աշոտ Պավելի Համբարձումյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Կալանքի հիմքերի առկայության մասին հետևության իրավաչափության մասով բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/՝ մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 16.04.2025թ որոշումը և Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխել տնային կալանքով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 02-05-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 02-05-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 08-05-2025 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 16-05-2025 |
|---|
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/3979/01/24 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ԲՈՂՈՔԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «16» մայիսի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետև՝ նաև Վերաքննիչ դատարան), նախա¬¬¬¬¬¬¬գա¬¬հությամբ՝ դատավոր Կ.Հովհաննիսյանի, գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթար¬կե¬լով թիվ ԵԴ1/3979/01/24 քրեակա¬ն գոր¬ծով մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի (այսուհետև՝ նաև մեղադրյալ) պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր Վ.Գրիգորյան) 2025 թվականի ապրիլի 16-ի որոշումը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց ՝ 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետև՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան) ստացվել է թիվ ԵԴ1/3979/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և մյուսի, որը մակագրվել է դատավոր Վ.Գրիգորյանին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Վ.Գրիգորյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2025 թվականի ապրիլի 16-ին Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 20-ը: Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը ստացել է 2025 թվականի ապրիլի 23-ին: 2025 թվականի ապրիլի 28-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի հատուկ վերանայման բողոքը: Վերաքննիչ դատարանում ստացված թիվ ԵԴ1/3979/01/24 վարույթի նյութերը, բողոքի հետ միասին դատավոր Կ.Հովհաննիսյանի աշխատակազմին են փոխանցվել 2025 թվականի մայիսի 5-ին: 2025 թվականի մայիսի 8-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել Բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին: Որոշման կայացման օր է սահմանվել 2025 թվականի մայիսի 16-ը: 2. Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում, այն բանի համար, որ «նա, եղբոր՝ Աշոտ Համբարձումյանի հետ խմբի կազմում մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակի գործադրմամբ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի նկատմամբ բռնություն գործադրելով իրականացրել են վերջինիս գույքի հափշտակությունը: Այսպես. Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանը խմբի կազմում բռնություն գործադրելով գույքի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով եղբոր՝ Աշոտ Պավելի Համբարձումյանի հետ, 2024 թվականի հուլիսի 15-ին ժամը 03:00-ի սահմաններում գնացել են Երևան քաղաքի «Օղակաձև» այգի և նշված վայրում գտնվող տաղավարներից մեկում քնած վիճակում գտնվող Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի գույքը հափշտակելու նպատակով հարձակվել են վերջինիս վրա, որի ընթացքում մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով բռնություն են գործադրել վերջինիս նկատմամբ, մասնավորապես՝ Աշոտ Համբարձումյանը ձեռքերով և ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ վերջինիս պատճառելով աջ ակնակապճի, քիթ շրթունքային եռանկյան, վերին շրթունքի թվով երկու պատռած վերքերի, ձախ ակնակապճի վերին և ստորին կոպերի արյունազեղումի, աջից՝ անրակոսկրի, ուսահոդի, արմնկահոդի թվով երեք քերծվածքների ձևով՝ առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ, որից հետո Սերյոժա Համբարձումյանը Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին վերջնականապես վախեցնելու նպատակով ցուցադրել է իր մոտ գտնվող մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա հանդիսացող դանակը, անկանոն շարժումներ անելով սպառնացել հարվածել, ինչից հետո Սերյոժա և Աշոտ Համբարձումյանները օգտվելով Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարիի կողմից դիմադրություն ցույց տալու անկարողությունից վերջինիս պատկանող պայուսակից և հագուստից հափշտակել են՝ թվով 1 հատ 3000 ՀՀ դրամ գումար արբողությաբ «PHILIPS» ապրանքանիշի լիցքավորիչ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ պարսկական ադիալ, թվով մեկ հատ 2.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ ծաղկի նկարներով սավան, թվով երեք հատ յուրաքանչյուրը՝ 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ կարճաթև շապիկ, թվով մեկ հատ 10.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «SAMSUNG» մոդելի բջջային հեռախոս, ընդհանուր 2.000 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ ընդհանուր 240.000 ԻԻՀ թուման գումար՝ Համեդ Աբդելհամիդի Բորդբարին պատճառելով ընդհանուր՝ 25․800 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»։ 3. Դատական վերանայման ենթակա՝ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորումներն ու պատճառաբանությունները. «Քննարկելով մեղադրյալ Ս. Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը և լսելով դատավարության կողմերին Դատարանը գտնում է հետևյալը. (...) Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին: Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքի մասով, մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ: Այսինքն, նկատի ունենալով, որ «հիմնավոր կասկած» ձևակերպումը չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է, կասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, հետևաբար վերը նշվածից առավել մանրազնին դեպքը և մեղսագրվող արարքները, դրանց գնահատման համար հիմք հանդիսացած ապացույցների արժանահավատությունը, նյութերի բավարարությունը, Դատարանն այս փուլում քննարկելու իրավասություն չունի: Կալանավորման իրավաչափության այլ պայմանների շարքում Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերին անդրադառնալով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռքբերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա։ Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ։ Միևնույն ժամանակ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ Այսպիսով, կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի եզրահանգումը պետք է հիմնված լինի վերը նշված հանգամանքների փոխազդեցության, հարաբերակցության բացահայտման, այդ հանգամանքների համակցված գնահատման արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա, ինչն իր հերթին պետք է արտացոլվի դատարանի կողմից կայացվող դատական ակտում։ Անդրադառնալով մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանին շարունակական կալանքի տակ պահելու հիմքերին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ի որոշմամբ արձանագրել է քրեական վարույթին խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու, հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելը կանխելու մտավախությունները: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանը քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը արձանագրել է հետևյալը. «Քրեական գործի քննության ներկա փուլում Դատարանը քննարկելով քրեական վարույթին խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու հիմքի շարունակական առկայության հարցն, արձանագրում է, որ թեև քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ գտնվում է Դատարանի վարույթում, սակայն այն դեռևս գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, չեն հարցաքննվել քրեական գործի դատակոչի ցուցակում ընդգրկված անձինք, նախաքննության ընթացքում դեպքի վերաբերյալ անձանց տված ցուցմունքներում առկա են հակասություններ, ինչպիսի պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ պահպանվել է քննարկվող հիմքի առկայությունը: Դատարանը նման եզրահանգման գալիս հաշվի է առնում նաև Դատարանի կողմից նախկինում կայացված վերը նշված որոշմամբ քննարկվող հիմքի վերաբերյալ արձանագրված դատողությունները մեղադրյալի կողմից նախաքննության ընթացքում դրսևորած վարքագծի վերաբերյալ: Դատարանը քննարկվող հիմքի տեսանկյունից հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանը ներկայումս իր բնակության վայրի վերաբերյալ ևս չհայտնեց անհատականացնող տվյալներ: Անդրադառնալով հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությանը Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության ներկայիս փուլում այն հանդես է գալիս բարձր կենսունակությամբ, հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Ս. Համբարձումյանը նախկինում դատապարտված է եղել առանձնապես ծանր հանցագործության համար, որի համար պատիժ կրելուց ազատվել է պայմանական վաղաժամկետ և գտնվելով փորձաշրջանի մեջ կրկին մեղադրվում է ենթադրյալ հանցանք կատարելու համար: Քննարկելով մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանի կողմից փախուստը կանխելու մտավախությանը, Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության ներկա փուլում այն ևս առկա է: Դատարանը նման եզրահանգման է գալիս հաշվի առնելով, որ մեղադրյալի բնակության վայրի ունենալու վերաբերյալ բավարար տվյալներ չեն ներկայացվել: Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությանը՝ Դատարանը նախ անհրաժեշտ է համարում նշել, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները բավարար գործիքակազմ չունեն մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ ամբողջ ծավալով հսկողություն իրականացնելու համար, իսկ դրանցից մեկի կամ դրանք համակցված կիրառման համար անհրաժեշտ է անձի կողմից պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հնարավորության մասին որոշակի տեղեկությունների առկայություն կամ ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու օբյեկտիվ հնարավորության բացակայություն, ինչը սույն պարագայում բացակայում է: Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներից նվազ խիստ խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և վարչական հսկողությունը, առաջին հերթին պահանջում են մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու առկայությունը, որը սույն դեպքում բացակայում է: (…)»: Ներկայումս քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի շարունակական անհրաժեշտության հարցը և այդ համատեքստում անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու մտավախությանը Դատարանն արձանագրում է, որ նշված հիմքը շարունակում է հանդես գալ բարձր կենսունակությամբ նաև քրեական գործի քննության ներկա փուլում: Դատարանը նման երահանգման գալիս հաշվի է առնում, որ քրեական գործը թեև արդեն իսկ գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, սակայն դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, չեն հարցաքննվել քրեական գործի դատակոչի ցուցակում ներգրավված անձինք և նման պայմաններում դեռևս ողջամիտ է մեղադրյալի կողմից քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը: Քննարկելով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտության շարունակական առկայությունը, Դատարանը կրկին անգամ արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանը նախկինում դատապարտված է եղել առանձնապես ծանր հանցագործություն կատարելու համար և պատժի կրումից ազատվել է պայմանական վաղաժամկետ, սակայն գտնվելով փորձաշրջանի մեջ, վերջինիս մեղադրանք է առաջադրվել ենթադրյալ հանցագործության կատարման համար, ինչը վկայում է մեղադրյալի կողմից հնարավոր հակաօրինական վարքագիծ դրսոևորելու մասին: Բացի այդ Դատարանն արձանագրում է նաև, որ ՀՀ քննչական կոմիտեի տարբեր ստորաբաժանումների դատարանին են հասցեագրվել գրություններ մեղադրյալներին տեսակցելու և այլ քրեական վարույթների շրջանակներում վերջիններիս հետ քննչական և դատավարական գործողություններ կատարելու վերաբերյալ, ինչը ևս վկայում է մեղադրյալ Ս.Համբարձումյանի կողմից հնարավոր այլ ենթադրյալ արարքներ կատարած լինելու վերաբերյալ քրեական վարույթների առկայության մասին: Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությանը՝ Դատարանը նախ անհրաժեշտ է համարում նշել, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները բավարար գործիքակազմ չունեն մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ ամբողջ ծավալով հսկողություն իրականացնելու համար, իսկ դրանցից մեկի կամ դրանք համակցված կիրառման համար անհրաժեշտ է անձի կողմից պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հնարավորության մասին որոշակի տեղեկությունների առկայություն կամ ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու օբյեկտիվ հնարավորության բացակայություն, ինչը սույն պարագայում բացակայում է: Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներից նվազ խիստ խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և վարչական հսկողությունը, առաջին հերթին պահանջում են մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու առկայությունը, որը սույն դեպքում բացակայում է: Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանքի տակ պահելու ժամկետը 3 (երեք) ամսով»: 4. Բողոքի հիմքերը, այն հաստատող փաստերը և պահանջը. Մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում նշել է, որ Սերյոժա Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետն Առաջին ատյանի դատարանը երկարաձգել է այն պայմաններում, երբ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ակնհայտորեն հնարավոր է եղել ապահովել ոչ թե վերջին միջոց հանդիսացող կալանքի, այլ՝ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ: Բողոքաբերը անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու մտավախությանը, նշել է, որ թեև Սերյոժա Համբարձումյանը նախկինում դատապարտված է եղել, մինչդեռ նշված հանգամանքը չի կարող շարունակական դրվել վերջինիս կալանքի տակ պահելու հիմքում։ Ինչ վերաբերում է քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելուն, գտել է, որ նշված հիմքը թեև առկա է, սակայն այն աստիճան բարձր չէ, որպեսզի վերջինս մնա կալանքի տակ, սույն քրեական գործով վկաներն նախաքննության փուլում հարցաքննվել են, տվել են գործի համար կարևոր նշանակության ունեցող տվյալներ, ուստի առկա չէ վտանգ, որ վերջինս կարող է ազդեցություն գործադրել նրանց վրա։ Բողոքաբերը նշել է, որ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել նաև այլընտրանքային խափանման միջոցներով, մասնավորապես՝ «տնային կալանք» խափանման միջոցը կարող է հանդես գալ՝ որպես պիտանի միջոց՝ կանխելու մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի ոչ պատշաճ քրեադատավարական վարք ցուցաբերելու մասին բոլոր մտահոգությունները կամ ռիսկերը: Ամփոփելով, բողոքաբերը խնդրել է կալանքի հիմքերի առկայության մասին հետևության իրավաչափության մասով վիճարկվող դատական ակտը բեկանել և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ, այն է՝ մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխել տնային կալանքով կամ վարչական հսկողությամբ։ 5. Վարույթի մասնակիցների կողմից Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված բողոքի պատասխանները, բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը և միջնորդությունները. Վարույթի մասնակիցները Վերաքննիչ դատարանին չեն ներկայացրել բողոքի պատասխաններ, բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր և միջնորդություններ: 6.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դա¬տա¬կան ստուգ¬¬ման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշման օրինականութ¬յու¬¬նը և հիմ¬նա¬վոր¬վա¬ծութ¬յունը, ուսումնասիրելով Բողոքի վերաբերյալ ստացված նյութերը՝ Վերաքննիչ դա¬տա¬րանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «(…) 3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 389-րդ հոդվածի համաձայն` «Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման ենթակա են առաջին ատյանի դատարանի հետևյալ դատական ակտերը՝ (…) 2) կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու, կալանքի ժամկետը երկարաձգելու, կալանքը վերացնելու կամ կալանքի փոխարեն այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու, ինչպես նաև կալանքը վերացնելու կամ կալանքի փոխարեն այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը մերժելու մասին․ (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` 1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ. 2) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ. 3) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը՝ բեկանված մասով կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: 4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (...) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: 2. Մինչդատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել, կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երկու ամսից ոչ ավելի ժամկետով` պահպանելով սույն հոդվածով սահմանված մինչդատական վարույթում կալանքի տակ պահելու առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը (...)»։ Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում նկատել, որ Սերյոժա Համբարձումյանին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքներին նրա առնչությունը հատուկ վերանայման բողոքում չի վիճարկվում: Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը, վերլուծելով քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և իրավաչափ կերպով արձանագրել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով Պաշտպանի հատուկ վերանայման բողոքում վկայակոչված հիմքերին և փաստարկներին այն մասին, որ սխալ են Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները՝ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերի մասով, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքը խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հիմքերը, և Առաջին ատյանի դատարանը որպես վարույթ իրականացնող մարմին խափանման միջոցի հիմքերը քննարկելիս գնահատման է ենթարկում միայն այդ արարքների կատարման հնարավորության ռիսկը և ոչ թե կատարած կամ չկատարած լինելու վերաբերյալ հաստատված փաստերը: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, քրեական գործի նյութերում առկա են եղել համապատասխան տեղեկություններ և փաստեր, որոնք թույլ են տալիս հիմնավորված ենթադրություն կատարել առ այն, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանը կարող է հանցանք կատարել, դիմել փախուստի և չկատարել քրեական դատավարության օրենսգրքով մեղադրյալի վրա դրված պարտականությունները, կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը: Նման եզրահանգման գալու համար հիմք են հանդիսանում հետևյալ հանգամանքները, որ. -քրեական գործը թեև արդեն իսկ գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, սակայն դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները, չեն հարցաքննվել քրեական գործի դատակոչի ցուցակում ներգրավված անձինք, -մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանը նախկինում դատապարտված է եղել առանձնապես ծանր հանցագործություն կատարելու համար և պատժի կրումից ազատվել է պայմանական վաղաժամկետ, սակայն գտնվելով փորձաշրջանի մեջ, վերջինիս մեղադրանք է առաջադրվել ենթադրյալ հանցագործության կատարման համար: Միևնույն ժամանակ Առաջին ատյանի դատարանը արձանգրել է, որ ՀՀ քննչական կոմիտեի տարբեր ստորաբաժանումներից ստացվել են գրություններ մեղադրյալներին տեսակցելու և այլ քրեական վարույթների շրջանակներում վերջիններիս հետ քննչական և դատավարական գործողություններ կատարելու վերաբերյալ, ինչը ևս վկայում է մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի կողմից հնարավոր այլ ենթադրյալ արարքներ կատարած լինելու վերաբերյալ քրեական վարույթների առկայության մասին: Փախուստի դիմելու առոմով, փաստվել է, որ մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն, իսկ մեղադրյալը իր բնակության վայրի վերաբերյալ անհատականացնող տվյալներ նույնպես չի հայտնել: Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, վերոնշյալ հանգամանքերը վկայում են մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու բարձր հավանականության մասին և Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: Ինչ վերաբերում է այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ բողոքաբերի դիրքորոշմանը, ապա պետք է փաստել, որ Առաջին ատյանի դատարանը իրավաչափորեն արձանագրել է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներից նվազ խիստ խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և վարչական հսկողությունը, առաջին հերթին պահանջում են մեղադրյալի բնակության վայր ունենալու առկայությունը, որը սույն դեպքում բացակայում է, ուստի մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի ազատության իրավունքի շարունակական սահմանափակումը արդարացված է, իսկ հակառակի մասին Պաշտպանի պնդումները ընդունելի չեն Վերաքննիչ դատարանի համար: Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ սույն դեպքում պաշտպանը Վերաքննիչ դատարան չի ներկայացրել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ այլընտրանքային խափանման միջոցներով փոփոխելու անհրաժեշտության վերաբերյալ ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, մինչդեռ քրեական գործը գտնվում է դատարանի վարույթում, և Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ կիրառված խափանման միջոցը փոփոխելու, առավել մեղմ խափանման միջոց ընտրելու համար անհրաժեշտ են ծանրակշիռ փաստարկներ, ուստի կիրառված խափանման միջոցի ակնհայտ անհամաչափության բացակայության պայմաններում, հենց Առաջին ատյանի դատարանը պետք է գնահատի կիրառված խափանման միջոցի արդյունավետությունը՝ որպես քրեական վարույթն իրականացնող մարմին։ Վերոգրյալը բխում է նաև Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրակտիկայից, որի համաձայն՝ դատական քննության փուլում գտնվող քրեական վարույթներով խափանման միջոց կալանավորման իրավաչափության, այն այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխարինելու հարցերը քննարկելիս պետք է հաշվի առնել նաև այն, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Արման և Արքա Մադաթյանների վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման 18.1.-րդ կետը): Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ինչպես ներկայացված բողոքում, այնպես էլ ստացված նյութերում բացակայում են Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար անհրաժեշտ փաստական հանգամանքները, որպիսի պայմաններում մեղադրյալ Սերյոժա Համբարձումյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշումը՝ թողնել անփոփոխ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 363-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Մեղադրյալ Սերյոժա Պավելի Համբարձումյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը մերժել` թիվ ԵԴ1/3979/01/24 քրեական վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 16-ի որոշումը թողնելով անփոփոխ: 2. Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 16-05-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 06-08-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 109 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 06-08-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 109 |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 64924/25 |