Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/3963/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
23.18
Պատասխանող
Սիամաք Նասերթաշիյան Ռեզա
Սիամաք Նասերթաշիյան
Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մուշեղ Արամյան
Քրեական վերաքննիչ
Լուսինե Ալավերդյան
Աննա Մաթևոսյան
Կարեն Հովհաննիսյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մուշեղ Արամյան
Քրեական վերաքննիչ
Լուսինե Ալավերդյան
Աննա Մաթևոսյան
Կարեն Հովհաննիսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-03-11 | 11:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-01-13 | 17:00 | 9 | Կայացել է |
ԵԴ1/3963/01/24
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
13 հունվարի 2025թ․ ք.Երևանում
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
նախագահությամբ
դատավոր՝ Մ․Արամյանի
քարտուղարությամբ՝ Ա․Համբարձումյանի
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Դ․Ներսիսյանի
մեղադրյալներ՝ Ս․Ռեզայի Նասերթաշիանի
պաշտպան՝ Հ․Սողոմոնյանի
դռնբաց դատական նիստում դատաքննության հատուկ կարգի՝ արագացված վարույթի շրջանակներում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի (ծնված՝ 16/02/1977թ., Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում, Ռամսար քաղաքում բարձրագույն կրթությամբ, ազգությամբ՝ պարսիկ, ԻԻՀ քաղաքացի, Թեհրան քաղաքում աշխատում է որպես մաթեմաթիկայի ուսուցիչ, ամուսնացախ, ՀՀ–ում նախկինում չդատված, հաշվառված՝ ԻԻՀ, Ռամսար քաղաք, Մոթահարի պողոտա, Բահրի փողոց 22 տուն, բնակվում է՝ ՀՀ ք․Երևան, Գրիբոյեդովի 21/2 շենք, թիվ 11 բն․)
Դատավճռի նկարագրական մաս.
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ ՔԿ պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 58228524 քրեական վարույթը։
Նույն օրը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված առերևույթ հանցանքները կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանը ձերբակալվել է։
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ի՝ որոշում է կայացվել Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, որը նույն օրը ներկայացվել է վերջինիս։
2024 թվականի նոյեմբերի 16-ին որոշում է կայացվել Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառել կալանքը 2 ամիս ժամկետով։
Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին մեղադրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքների համար, որ նա «ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ին Շարժա-Երևան թիվ 244 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում ցույց է տվել իր մոտ գտնվող Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ /ծնված՝ 20.03.1985թ., ԻԻՀ ք.Քարաջում, անձնագիր՝ Z70335606/ տվյալներով անձին պատկանող Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացու անձնագիր, այդ կերպ ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության մուտք գործել ՀՀ:
Այսինքն՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին Զվարթնոց օդանավակայանում, Երևան-Դոհա-Թունիս տարանցիկ թիվ 286 չվերթը սպասարկող Քաթար Էյրվեյզ ավիաընկերության աշխատակցին է ներկայացրել իր մոտ գտնվող և Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ /ծնվ.20.03.1985թ., ԻԻՀ՝ ք.Քարաջում, անձ. Z70335606/ տվյալներով անձին պատկանող, ԻԻՀ քաղաքացու անձնագիրը և հաշվառվելով հիշյալ չվերթին ստացել է նստեցման կտրոն: Դրանից հետո օգտագործելով նույն՝ Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ տվյալներով անձին պատկանող անձնագիրը, առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության ՀՀ ԱԱԾ Զվարթնոց հսկիչ անցագրային կետով փորձել է ելք կատարել ՀՀ-ից, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված անձնագրի այլ անձին պատկանելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից։
Այսինքն՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Այսպիսով՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը.
Նախնական դատալսումների ժամանակ արագացված վարույթով դատաքննության հատուկ կարգ կիրառելու հարցի քննարկման ժամանակ մեղադրյալ՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանը և վերջինիս պաշտպան՝ Հ․Սողոմոնյանը, ներկայացրեցին արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդություն։
Հանրային մեղադրողի կողմից ներկայացվեց մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը, որից հետո մեղադրյալ՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանը հայտնեց, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
Հանրային մեղադրող Դ․Ներսիսյանը դատաքննության հատուկ կարգով՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեմ չառարկեց։
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, արձանագրային որոշմամբ բավարարել արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ:
Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումները․
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ փաստաթղթերը․
Մեղադրյալներ՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի նախկինում դատված լինելու վերաբերյալ տեղեկություն առկա չէ, հետազոտվել են անձը հաստատող և բնութագրող փաստաթղթեր։
Դատավճռի պատճառաբանական մաս․
Դատարանի իրավական վերլուծությունը, դատարանի հետևությունները և իրավական հիմնավորումները.
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանին կատարել են իրեն մեղսագրված հանցանքները, որոնք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասին և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի համաձայն՝
/…/1. Հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
2. Եթե հանցափորձի ժամանակ հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված վնասից ավելի փոքր վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, ապա դա կլանվում է անձի դիտավորության մեջ:
3. Եթե հանցափորձն իրականացնելիս հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված օբյեկտին անզգուշությամբ ավելի մեծ վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, կամ անզգուշությամբ կամ անուղղակի դիտավորությամբ վնաս է պատճառվում մեկ այլ օբյեկտի, ապա արարքը որակվում է հանցագործությունների համակցությամբ:
4. Հանցափորձը լինում է ավարտված և չավարտված:
5. Հանցափորձը համարվում է ավարտված, եթե անձը կատարում է այն արարքը, որն անհրաժեշտ ու բավարար էր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար, և գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին է հասել, կամ հանցագործությունն ավարտելու համար արարքը շարունակելու անհրաժեշտություն չկա:
6.Հանցափորձը համարվում է չավարտված, եթե անձը գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար անհրաժեշտ է շարունակել սկսած արարքի կատարումը կամ նոր արարք կատարել/…/:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ 1-ին մասի համաձայն՝
/․․․/1. Առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:/․․․/
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
1) դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին
2) պատժի, մասնավորապես՝ արդյոք մեղադրյալը ենթակա է պատժի և ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, մեղադրյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե ոչ։
Անդրադառնալով մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝(…)
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ: (…)»։
Դատարանը, որպես մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում այն, որ՝
-առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել՝ նախաքննության ընթացքում տվել խոստովանական ցուցմունքներ, մասնակցել քննչական գործողությունների կատարմանը՝ այդ կերպով աջակցել նախաքննությանը, զղջացել է իր կատարած արարքի համար,
-խնամքին անչափահասի առկայություն /հիմք՝ թիվ AA2402708 ապաստան հայցողի վկայական/։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Դատարանը մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանք է գնահատում այն, որ վերջինս՝
-նախկինում դատված չի եղել (հիմք՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքը):
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(․․․)4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից:»
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են
ա)օրինականությունը,
բ)արդարությունը,
գ)պատժի անհատականացումը,
դ)մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…)Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ հետազոտված փաստական հանգամանքների համատեքստում պատիժը մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքների առկայության ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության հանգամանքը ստեղծում են հստակ պատկեր առ այն, որ Ս.Նասերթաշիյանի նկատմամբ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է հասնել իրեն վերագրվող հոդվածների սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժի նշանակմամբ, քանի որ հակառակի մասին որևէ գնահատելի տվյալ չի ներկայացվել:Միևնույն պարագայում Դատարանը արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգիրքը նախատեսում է պայման համաձայն որի. «Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները», տվյալ դեպքում փաստվում է, որ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նշանակելը հանդիսանում է բացառություն կանոնից, իսկ ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելը կանոն, հետևաբար այն դեպքում, երբ չի փաստվում, որ ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելը չի կարող հասնել պատժի նպատակների իրականացմանը մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի ավելի նվազ ներգործություն պարունակող պատիժ քան այն պատիժները որոնք ազատությունից զրկելու հետ են կապված:Նշվածի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ երկու դրվագ հանցանք կատարելու համար պետք է նշանակվի պատիժ տուգանքի ձևով:
Հանցանք կատարելու պահին «Նվազագույն աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն /․․․/ 1. Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75.000 դրամ:/․․․/։
Տվյալ դեպքում մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․500․000 ՀՀ դրամ չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը անազատության մեջ է գտնվել 1 ամիս 28 օր Դատարանը որոշում է կայացնում մեղմացնել նշանակված պատիժը և սահմանել վերջնական պատիժ տուգանք 1․000․000 ՀՀ դրամի չափով։
Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը փոփոխել և մեղադրյալին ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից։
Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների տեսակների համակցված կիրառումը փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք։
Մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը վարչական հսկողություն խափանման միջոցի կիրառման ընթացքում պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին, պարտավորեցնել շաբաթական 2 անգամ ներկայանալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը՝ հաշվառման, ինչպես նաև արգելել լքել քաղաք Երևանի տարածքը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցներ` բացակայելու արգելքը և վարչական հսկողությունը վերացնել։
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում, իսկ քրեական գործի հետ միասին Դատարան ներկայացված մեղադրյալի անձնական իրերը վերադարձնել ըստ պատկանելիության։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ ի թիվս այլնի նաև վարույթային ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելադրման, գույքային հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, գույքային հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 346-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը՝
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով:
Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․500․000 ՀՀ դրամ չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը անազատության մեջ է գտնվել 1 ամիս 28 օր, մեղմացնել նշանակված պատիժը՝ սահմանելով վերջնական պատիժ տուգանք 1․000․000 ՀՀ դրամի չափով։
Դատապարտված-մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը փոփոխել և նրան ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից։
Դատապարտված-մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցները փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք։
Վարչական հսկողություն խափանման միջոցի կիրառման պայմաններում դատապարտված-մեղադրյալի Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին, պարտավորեցնել շաբաթական 2 անգամ ներկայանալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը՝ հաշվառման, ինչպես նաև արգելել լքել քաղաք Երևանի վարչական տարածքը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոցներ` բացակայելու արգելքը և վարչական հսկողությունը վերացնել։
Գույքային հայցի, վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում, իսկ քրեական գործի հետ միասին Դատարան ներկայացված դատապարտված-մեղադրյալի անձնական իրերը վերադարձնել ըստ պատկանելիության։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում (բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով):
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄՈՒՇԵՂ ԱՐԱՄՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
13 հունվարի 2025թ․ ք.Երևանում
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
նախագահությամբ
դատավոր՝ Մ․Արամյանի
քարտուղարությամբ՝ Ա․Համբարձումյանի
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Դ․Ներսիսյանի
մեղադրյալներ՝ Ս․Ռեզայի Նասերթաշիանի
պաշտպան՝ Հ․Սողոմոնյանի
դռնբաց դատական նիստում դատաքննության հատուկ կարգի՝ արագացված վարույթի շրջանակներում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի (ծնված՝ 16/02/1977թ., Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում, Ռամսար քաղաքում բարձրագույն կրթությամբ, ազգությամբ՝ պարսիկ, ԻԻՀ քաղաքացի, Թեհրան քաղաքում աշխատում է որպես մաթեմաթիկայի ուսուցիչ, ամուսնացախ, ՀՀ–ում նախկինում չդատված, հաշվառված՝ ԻԻՀ, Ռամսար քաղաք, Մոթահարի պողոտա, Բահրի փողոց 22 տուն, բնակվում է՝ ՀՀ ք․Երևան, Գրիբոյեդովի 21/2 շենք, թիվ 11 բն․)
Դատավճռի նկարագրական մաս.
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ ՔԿ պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 58228524 քրեական վարույթը։
Նույն օրը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված առերևույթ հանցանքները կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանը ձերբակալվել է։
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ի՝ որոշում է կայացվել Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, որը նույն օրը ներկայացվել է վերջինիս։
2024 թվականի նոյեմբերի 16-ին որոշում է կայացվել Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառել կալանքը 2 ամիս ժամկետով։
Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին մեղադրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքների համար, որ նա «ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ին Շարժա-Երևան թիվ 244 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում ցույց է տվել իր մոտ գտնվող Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ /ծնված՝ 20.03.1985թ., ԻԻՀ ք.Քարաջում, անձնագիր՝ Z70335606/ տվյալներով անձին պատկանող Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացու անձնագիր, այդ կերպ ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության մուտք գործել ՀՀ:
Այսինքն՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին Զվարթնոց օդանավակայանում, Երևան-Դոհա-Թունիս տարանցիկ թիվ 286 չվերթը սպասարկող Քաթար Էյրվեյզ ավիաընկերության աշխատակցին է ներկայացրել իր մոտ գտնվող և Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ /ծնվ.20.03.1985թ., ԻԻՀ՝ ք.Քարաջում, անձ. Z70335606/ տվյալներով անձին պատկանող, ԻԻՀ քաղաքացու անձնագիրը և հաշվառվելով հիշյալ չվերթին ստացել է նստեցման կտրոն: Դրանից հետո օգտագործելով նույն՝ Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ տվյալներով անձին պատկանող անձնագիրը, առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության ՀՀ ԱԱԾ Զվարթնոց հսկիչ անցագրային կետով փորձել է ելք կատարել ՀՀ-ից, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված անձնագրի այլ անձին պատկանելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից։
Այսինքն՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Այսպիսով՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը.
Նախնական դատալսումների ժամանակ արագացված վարույթով դատաքննության հատուկ կարգ կիրառելու հարցի քննարկման ժամանակ մեղադրյալ՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանը և վերջինիս պաշտպան՝ Հ․Սողոմոնյանը, ներկայացրեցին արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդություն։
Հանրային մեղադրողի կողմից ներկայացվեց մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը, որից հետո մեղադրյալ՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանը հայտնեց, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
Հանրային մեղադրող Դ․Ներսիսյանը դատաքննության հատուկ կարգով՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեմ չառարկեց։
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, արձանագրային որոշմամբ բավարարել արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ:
Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումները․
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ փաստաթղթերը․
Մեղադրյալներ՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի նախկինում դատված լինելու վերաբերյալ տեղեկություն առկա չէ, հետազոտվել են անձը հաստատող և բնութագրող փաստաթղթեր։
Դատավճռի պատճառաբանական մաս․
Դատարանի իրավական վերլուծությունը, դատարանի հետևությունները և իրավական հիմնավորումները.
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանին կատարել են իրեն մեղսագրված հանցանքները, որոնք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասին և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի համաձայն՝
/…/1. Հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
2. Եթե հանցափորձի ժամանակ հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված վնասից ավելի փոքր վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, ապա դա կլանվում է անձի դիտավորության մեջ:
3. Եթե հանցափորձն իրականացնելիս հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված օբյեկտին անզգուշությամբ ավելի մեծ վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, կամ անզգուշությամբ կամ անուղղակի դիտավորությամբ վնաս է պատճառվում մեկ այլ օբյեկտի, ապա արարքը որակվում է հանցագործությունների համակցությամբ:
4. Հանցափորձը լինում է ավարտված և չավարտված:
5. Հանցափորձը համարվում է ավարտված, եթե անձը կատարում է այն արարքը, որն անհրաժեշտ ու բավարար էր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար, և գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին է հասել, կամ հանցագործությունն ավարտելու համար արարքը շարունակելու անհրաժեշտություն չկա:
6.Հանցափորձը համարվում է չավարտված, եթե անձը գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար անհրաժեշտ է շարունակել սկսած արարքի կատարումը կամ նոր արարք կատարել/…/:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ 1-ին մասի համաձայն՝
/․․․/1. Առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:/․․․/
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
1) դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին
2) պատժի, մասնավորապես՝ արդյոք մեղադրյալը ենթակա է պատժի և ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, մեղադրյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե ոչ։
Անդրադառնալով մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝(…)
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ: (…)»։
Դատարանը, որպես մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում այն, որ՝
-առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել՝ նախաքննության ընթացքում տվել խոստովանական ցուցմունքներ, մասնակցել քննչական գործողությունների կատարմանը՝ այդ կերպով աջակցել նախաքննությանը, զղջացել է իր կատարած արարքի համար,
-խնամքին անչափահասի առկայություն /հիմք՝ թիվ AA2402708 ապաստան հայցողի վկայական/։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Դատարանը մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանք է գնահատում այն, որ վերջինս՝
-նախկինում դատված չի եղել (հիմք՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքը):
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(․․․)4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից:»
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են
ա)օրինականությունը,
բ)արդարությունը,
գ)պատժի անհատականացումը,
դ)մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…)Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ հետազոտված փաստական հանգամանքների համատեքստում պատիժը մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքների առկայության ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության հանգամանքը ստեղծում են հստակ պատկեր առ այն, որ Ս.Նասերթաշիյանի նկատմամբ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է հասնել իրեն վերագրվող հոդվածների սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժի նշանակմամբ, քանի որ հակառակի մասին որևէ գնահատելի տվյալ չի ներկայացվել:Միևնույն պարագայում Դատարանը արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգիրքը նախատեսում է պայման համաձայն որի. «Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները», տվյալ դեպքում փաստվում է, որ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նշանակելը հանդիսանում է բացառություն կանոնից, իսկ ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելը կանոն, հետևաբար այն դեպքում, երբ չի փաստվում, որ ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելը չի կարող հասնել պատժի նպատակների իրականացմանը մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի ավելի նվազ ներգործություն պարունակող պատիժ քան այն պատիժները որոնք ազատությունից զրկելու հետ են կապված:Նշվածի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ երկու դրվագ հանցանք կատարելու համար պետք է նշանակվի պատիժ տուգանքի ձևով:
Հանցանք կատարելու պահին «Նվազագույն աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն /․․․/ 1. Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75.000 դրամ:/․․․/։
Տվյալ դեպքում մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․500․000 ՀՀ դրամ չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը անազատության մեջ է գտնվել 1 ամիս 28 օր Դատարանը որոշում է կայացնում մեղմացնել նշանակված պատիժը և սահմանել վերջնական պատիժ տուգանք 1․000․000 ՀՀ դրամի չափով։
Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը փոփոխել և մեղադրյալին ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից։
Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների տեսակների համակցված կիրառումը փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք։
Մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը վարչական հսկողություն խափանման միջոցի կիրառման ընթացքում պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին, պարտավորեցնել շաբաթական 2 անգամ ներկայանալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը՝ հաշվառման, ինչպես նաև արգելել լքել քաղաք Երևանի տարածքը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցներ` բացակայելու արգելքը և վարչական հսկողությունը վերացնել։
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում, իսկ քրեական գործի հետ միասին Դատարան ներկայացված մեղադրյալի անձնական իրերը վերադարձնել ըստ պատկանելիության։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ ի թիվս այլնի նաև վարույթային ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելադրման, գույքային հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, գույքային հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 346-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը՝
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով:
Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․500․000 ՀՀ դրամ չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը անազատության մեջ է գտնվել 1 ամիս 28 օր, մեղմացնել նշանակված պատիժը՝ սահմանելով վերջնական պատիժ տուգանք 1․000․000 ՀՀ դրամի չափով։
Դատապարտված-մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը փոփոխել և նրան ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից։
Դատապարտված-մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցները փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք։
Վարչական հսկողություն խափանման միջոցի կիրառման պայմաններում դատապարտված-մեղադրյալի Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին, պարտավորեցնել շաբաթական 2 անգամ ներկայանալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը՝ հաշվառման, ինչպես նաև արգելել լքել քաղաք Երևանի վարչական տարածքը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոցներ` բացակայելու արգելքը և վարչական հսկողությունը վերացնել։
Գույքային հայցի, վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում, իսկ քրեական գործի հետ միասին Դատարան ներկայացված դատապարտված-մեղադրյալի անձնական իրերը վերադարձնել ըստ պատկանելիության։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում (բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով):
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄՈՒՇԵՂ ԱՐԱՄՅԱՆ
ԵԴ1/3963/01/24
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահող դատավոր՝ Լ.Ալավերդյան
դատավորներ՝ Կ․Հովհաննիսյան
Ա.Մաթևոսյան
քարտուղարությամբ՝ Մ․Հովսեփյանի,
մասնակցությամբ՝
պաշտպան՝ Հ.Սողոմոնյանի
մեղադրյալ՝ Ս.Նասերթաշիանի
թարգմանիչ՝ Մ.Մեհրաբյանի
2025 թվականի մարտի 11-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Մ.Արամյան) 2025 թվականի հունվարի 13-ի դատավճիռը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Վարույթի ընթացքը.
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ ՍՎՋ «Զվարթնոց» ՍՎ բաժնի հետախուզության գծով ավագ սպա, մայոր Հարություն Գրիգորյանի կողմից կազմվել է Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը:
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության չորրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Հայկ Քյասինյանի (այսուհետ նաև՝ Քննիչ) կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 58228524 քրեական վարույթ:
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության չորրորդ վարչության պետի ՊԺԿ Հովհաննես Մարտիրոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58228524 քրեական վարույթով նախաքննության կատարումը քննչական խմբին հանձնարարելու և որպես քննչական խմբի ղեկավար Հայկ Քյասինյանին նշանակելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին Քննիչի կողմից որոշում է կայացվել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանի կողմից որոշում է կայացվել Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: Նույն օրը Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին ներկայացվել է մեղադրանք։
2024 թվականի նոյեմբերի 16-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2004/06/24 գործով կայացված որոշմամբ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով: Կալանքի սկիզբը հաշվել է մեղադրյալին փաստացի անազատության տակ վերցնելու պահից՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ից։
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Քննիչի կողմից թիվ 58228524 քրեական վարույթով կազմվել է մեղադրական եզրակացություն:
2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58228524 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և վարույթը, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ուղարկելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին թիվ 58228524 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին թիվ ԵԴ1/3963/01/24 համարի ներքո գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով մակագրվել, իսկ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին հանձնվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արամյանին (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)։
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/3963/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հունվարի 13-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել այընտրանքային խափանման միջոցների՝ վարչական հսկողության, 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամի չափով գրավի և բացակայելու արգելքի համակցությունը:
2025 թվականի հունվարի 13-ի Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով վճռվել է՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով:
Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․500․000 ՀՀ դրամ չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը անազատության մեջ է գտնվել 1 ամիս 28 օր, մեղմացնել նշանակված պատիժը՝ սահմանելով վերջնական պատիժ տուգանք 1․000․000 ՀՀ դրամի չափով։
Դատապարտված-մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը փոփոխել և նրան ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից։
Դատապարտված-մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցները փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք։
Վարչական հսկողություն խափանման միջոցի կիրառման պայմաններում դատապարտված-մեղադրյալի Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին, պարտավորեցնել շաբաթական 2 անգամ ներկայանալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը՝ հաշվառման, ինչպես նաև արգելել լքել քաղաք Երևանի վարչական տարածքը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոցներ` բացակայելու արգելքը և վարչական հսկողությունը վերացնել։
Գույքային հայցի, վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում, իսկ քրեական գործի հետ միասին Դատարան ներկայացված դատապարտված-մեղադրյալի անձնական իրերը վերադարձնել ըստ պատկանելիության։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում (բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով):»։
2025 թվականի փետրվարի 14-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյան բողոքը:
Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի փետրվարի 20-ին, նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2024 թվականի փետրվարի 21-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 24-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ քրեական դատարանի դատական նիստում քննության։
2025 թվականի մարտի 04-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի պաշտպան Հ.Սողոմոնյանի վերաքննիչ բողոքի պատասխանը։
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն արարքների համար, որ (...) նա, ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին Շարժա-Երևան թիվ 244 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում ցույց է տվել իր մոտ գտնվող Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ /ծնվ.20.03.1985թ., ԻԻՀ ք. Քարաջում, անձ. 270335606/ տվյալներով՝ անձին պատկանող Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացու անձնագիր, այդ կերպ ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության մուտք գործել ՀՀ։
Այսինքն՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին «Զվարթնոց» օդանավակայանում, Երևան-Դոհա-Թունիս տարանցիկ թիվ 286 չվերթը սպասարկող «Քաթար Էյրվեյզ» ավիաընկերության աշխատակցին է ներկայացրել իր մոտ գտնվող և Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ /ծնվ. 20.03.1985թ., ԻԻՀ, ք. Քարաջում, անձ. 270335606/ տվյալներով անձին պատկանող, ԻԻՀ քաղաքացու անձնագիրը և հաշվառվելով հիշյալ չվերթին ստացել է նստեցման կտրոն: Դրանից հետո օգտագործելով նույն՝ Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ տվյալներով անձին պատկանող անձնագիրը, առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության ՀՀ ԱԱԾ «Զվարթնոց» հսկիչ անցագրային կետով փորձել է ելք կատարել ՀՀ-ից, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված անձնագրի այլ անձին պատկանելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից:
Այսինքն՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Այսպիսով՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
(...)»։
Առաջին ատյանի դատարանը, դատաքննությունն անցկացնելով արագացված վարույթի կարգով, դատավճռի՝ « Դատարանի իրավական վերլուծությունը, դատարանի հետևությունները և իրավական հիմնավորումները.» բաժնում արձանագրել է հետևյալը. «(…) Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանին կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, որոնք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասին և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասին։
(...)
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
1) դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին
2) պատժի, մասնավորապես՝ արդյոք մեղադրյալը ենթակա է պատժի և ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, մեղադրյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե ոչ։
Անդրադառնալով մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
(...)
Դատարանը, որպես մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում այն, որ՝
-առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել՝ նախաքննության ընթացքում տվել խոստովանական ցուցմունքներ, մասնակցել քննչական գործողությունների կատարմանը՝ այդ կերպով աջակցել նախաքննությանը, զղջացել է իր կատարած արարքի համար,
-խնամքին անչափահասի առկայություն /հիմք՝ թիվ AA2402708 ապաստան հայցողի վկայական/։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Դատարանը մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանք է գնահատում այն, որ վերջինս՝
-նախկինում դատված չի եղել (հիմք՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքը):
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
(...)
Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ հետազոտված փաստական հանգամանքների համատեքստում պատիժը մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքների առկայության ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության հանգամանքը ստեղծում են հստակ պատկեր առ այն, որ Ս.Նասերթաշիյանի նկատմամբ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է հասնել իրեն վերագրվող հոդվածների սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժի նշանակմամբ, քանի որ հակառակի մասին որևէ գնահատելի տվյալ չի ներկայացվել: Միևնույն պարագայում Դատարանը արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգիրքը նախատեսում է պայման համաձայն որի. «Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները», տվյալ դեպքում փաստվում է, որ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նշանակելը հանդիսանում է բացառություն կանոնից, իսկ ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելը կանոն, հետևաբար այն դեպքում, երբ չի փաստվում, որ ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելը չի կարող հասնել պատժի նպատակների իրականացմանը մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի ավելի նվազ ներգործություն պարունակող պատիժ քան այն պատիժները որոնք ազատությունից զրկելու հետ են կապված:Նշվածի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ երկու դրվագ հանցանք կատարելու համար պետք է նշանակվի պատիժ տուգանքի ձևով:
(...)
Տվյալ դեպքում մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով:
(...)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը անազատության մեջ է գտնվել 1 ամիս 28 օր Դատարանը որոշում է կայացնում մեղմացնել նշանակված պատիժը և սահմանել վերջնական պատիժ տուգանք 1․000․000 ՀՀ դրամի չափով։
Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը փոփոխել և մեղադրյալին ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից։
Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների տեսակների համակցված կիրառումը փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք։
Մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը վարչական հսկողություն խափանման միջոցի կիրառման ընթացքում պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին, պարտավորեցնել շաբաթական 2 անգամ ներկայանալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը՝ հաշվառման, ինչպես նաև արգելել լքել քաղաք Երևանի տարածքը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցներ` բացակայելու արգելքը և վարչական հսկողությունը վերացնել։
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում, իսկ քրեական գործի հետ միասին Դատարան ներկայացված մեղադրյալի անձնական իրերը վերադարձնել ըստ պատկանելիության։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ ի թիվս այլնի նաև վարույթային ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելադրման, գույքային հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, գույքային հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:»։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) գտել է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 69-րդ հոդվածների պահանջները, ուստի Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է բեկանման։
Բողոքաբերը նշել է, որ մեղադրյալ Սիամաք Նասերթաշիանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը նրան մեղսագրվող հանցագործությունների հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում բավարար չափով չի վերլուծել և համակցության մեջ պատշաճ գնահատման չի ենթարկել մեղադրյալի կատարած արարքի բոլոր հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղքի ձևը, տեսակը և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության կարևորությունը, մինչդեռ վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ նրան կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորության մասին:
Բողոքաբերի կարծիքով՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում առկա եզրահանգումները, վերը նշված և հաշվի չառնված հանգամանքների համատեքստում, չեն կարող գնահատվել որպես հիմնավորված:
Բողոքաբերն ընդգծել է, որ մեղադրյալին մեղսագրվում են կառավարման կարգի դեմ ուղղված հանցագործություններ: Նշված արարքների հանրային վտանգավորության բարձր մակարդակի մասին է վկայում այն, որ դրանով վտանգի տակ է դրվում Հայաստանի Հանրապետության օրենքով սահմանված կարգով, պետական սահմանի պատշաճ հատումն ապահովելուն ուղղված կառուցակարգերը, ինչպես նաև երկիր օրինական մուտք գործելու, երկրում գտնվելու կամ այն լքելու ընթացակարգերը, որպիսի հանգամանքները պետք է հաշվի առնել մեղադրյալի և նրա կատարած հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորությունը գնահատելիս և ինչպես պատժատեսակը, այնպես էլ պատժաչափը որոշելիս:
Բողոքաբերը նշել է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ-ից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ չնշանակելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը նրան մեղսագրվող հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում բավարար չափով չի վերլուծել և համակցության մեջ պատշաճ գնահատման չի ենթարկել կատարած արարքի բոլոր հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղքի ձևը, տեսակը և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության կարևորությունը։ Վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ նրա կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորության մասին, որոնք էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալներին և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին, Բողոքաբերը նշել է, որ նշվածի համատեքստում ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն այն աստիճան չէր կարող նվազեցնել անձի և նրա կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, որ օբյեկտիվ հիմք հանդիսանար մեղադրյալի՝ ՀՀ-ում հետագա գտնվելու արգելքների բացակայությունն արձանագրելու համար:
Հաշվի առնելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, դրանք վերլուծելով և գնահատելով օրենսդրական կանոնակարգումների լույսի ներքո՝ Բողոքաբերը փաստել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Սիամաք Նասերթաշիանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ չնշանակելով, թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, ինչն ազդել է գործի ելքի վրա:
Ելնելով վերագրյալից՝ Բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3963/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի հունվարի 13-ին կայացված դատավճիռը, այդ մասով կայացնել նոր դատական ակտ՝ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար որպես պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ մեկ տարի հինգ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար որպես պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ մեկ տարի հինգ ամիս ժամկետով, նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ երկու տարի ժամկետով, իսկ որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 10 տարի ժամկետով՝ որպես վտարման երկիր սահմանելով Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը:
Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
Մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի պաշտպան Հ.Սողոմոնյանը (այսուհետ նաև՝ Պաշտպնա) 2025 թվականի մարտի 04-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացված վերաքննիչ բողոքի պատասխանով, համապատասխան հիմնավորումներով, խնդրել է վիճարկվող դատական ակտը թողնել անփոփոխ։ Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ որպես լրացուցիչ պատժատեսակ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու մասին Բողոքաբերի պահանջին՝ Պաշտպանը նշել է, որ քրեական գործում առկա են ապացույցներ, որով հիմնավորվում է այն փաստական հանգամանքը, որ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում Սիամաք Նասերթաշիանի նկատմամբ առկա է հետապնդում իր քաղաքական հայացքների և դավանափոխության (կրոնափոխության) համար, որը ԻԻՀ-ի օրենսդրությամբ պատժվում է ընդհուպ մահապատժով։ Պաշտպանն ընդգծել է, որ իր քաղաքական և կրոնական հայացքների համար Սիամաք Նասերթաշիանի նկատմամբ ԻԻՀ-ի իշխանության կողմից հետապնդվելու պարագայում, երբ նրան կրոնափոխության համար ընդհուպ սպառնում է մահապատիժ, Առաջին ատյանի դատարանը չէր կարող և իրավունք չուներ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով սահմանված լրացուցիչ պատժատեսակը։
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները.
Հանրային մեղադրող Դավիթ Ներսիսյանը Վերաքննիչ դատարանում մուտքագրված գրությամբ հայտնել է, որ այլ դատական նիստով ծանրաբեռնված լինելու պատճառով նշանակված դատական նիստին ներկայանալ չի կարող։ Հայտնել է, որ պնդում է բողոքը, խնդրել է այն բավարարել:
Պաշտպանը և մեղադրյալն առարկեցին վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեցին այն մերժել և անփոփոխ թողնել վիճարկվող դատական ակտը։ Միաժամանակ Վերաքննիչ դատարան ներկայացրեցին մի շարք փաստաթղթեր։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`«1. Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»:
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները. (…)
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 377-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պարզելով, որ առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս կամ պատժի կրման հարցը լուծելիս հաշվի չի առել պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող կամ հանցագործության վտանգավորությունը կամ մեղադրյալի անձը բնութագրող որևէ հանգամանք, որի արդյունքով նշանակել է անարդարացի` ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ պատիժ, վերաքննիչ դատարանը փոփոխում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը` մեղմացնելով կամ խստացնելով պատիժը կամ այլ կերպ լուծելով պատժի կրման հարցը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը.
3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից.
2. Դատական ակտը բեկանելիս վերաքննիչ դատարանն իրավասու է վարույթը փոխանցելու առաջին ատյանի դատարան միայն այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքով իրեն վերապահված լիազորությունները և հնարավորությունները բավարար չեն իր կողմից կայացվելիք նոր դատական ակտի իրավաչափությունն ապահովելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել քրեական պատասխանատվության այն արարքի համար, որը կատարման պահին հանցանք չի համարվել»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի՝ «1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցադրմանը՝ հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի և լրացուցիչ պատիժ չնշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…)Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
(...)Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…) (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը)»:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը» (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վճռաբեկ դատարանը պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների վերլուծությանը մանրամասն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-23-րդ կետերում, որտեղ նշել է․
«[Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում.
1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները,
2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման:
(...) [Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված: Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման: Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 24-րդ կետը):
Վկայակոչված իրավական կարգավորումների և նախադեպային դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով Բողոքաբերի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատշաճ իրավական վերլուծության է ենթարկել գործի կոնկրետ հանգամանքները, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հաշվի է առել մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի անձը բնութագրող հատկանիշները, պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը (խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխանը, ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել է դրա համար), պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը և իրավաչափ եզրահանգման է եկել առ այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիությանը հնարավոր է հասնել Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակ նշանակելու միջոցով։
Վերաքննիչ դատարանը ևս ընդգծում է, որ
-մեղադրյալը ՀՀ-ում դատապարտված չի եղել, համապատասխան հաշվառումներով չի անցնում, միաժամանակ, որևէ ռազմական, այդ թվում՝ ծայրահեղական, ահաբեկչական կամ արգելված այլ կազմակերպությունների հետ հնարավոր առնչության մասին տեղեկություններ առկա չեն,
-խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան,
-ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել է դրա համար,
-բացակայում են պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքները։
Նշյալի լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը բավարար չափով պատճառաբանել է, թե հատկապես որ հանգամանքը կամ հանգամանքների համակցությունն է հիմք տվել հանգելու այն հետևության, որ տվյալ հանցանքի համար սահմանված պատժատեսակներից առավել մեղմի նշանակմամբ հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակները, պատշաճ գնահատման է ենթարկել մի շարք էական հանգամանքներ, ինչը, իր հերթին, հանգեցրել է պատժի անհատականացման սկզբունքի պահպանմամբ արդարացի պատժի նշանակման: Մասնավորապես, անհրաժեշտ է փաստել, որ միջին ծանրության հանցանքներ կատարած, խնամքին մանկահասակ երեխա ունեցող, իր կատարծի համար զղջացող անձի նկատմամբ սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նշանակումը արդարացի համարվել չի կարող, իսկ հակառակ դիրքորոշումը կարող է հանգեցնել ակնհայտ խիստ լինելու հիմքով անարդարացի պատժի նշանակման:
Վերաքննիչ դատարանն գնահատմամբ՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նրա նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից (համաչափ է կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորության), ինչպես նաև կարող է ապահովել պատժի նպատակները, այն է՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականցնել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ Բողոքաբերի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ նշանակված պատժում և չեն կարող չեզոքացնել Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները: Արդյունքում պետք է փաստել, որ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված են Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
Անդրադառնալով լրացուցիչ պատիժ նշանակելու մասին Բողոքաբերի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. (...) օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կիրառվում են միայն որպես լրացուցիչ պատիժներ:
(...)
4. Մեկ հանցագործության համար կարող է նշանակվել միայն մեկ հիմնական պատիժ: Հիմնական պատժին կարող է միացվել մեկ կամ մի քանի լրացուցիչ պատիժ:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը Հայաստանի Հանրապետությունում քրեական պատասխանատվության ենթակա օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության սահմաններից հեռացնելն է՝ արգելելով նրան գտնվել Հայաստանի Հանրապետությունում:
2. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ սահմանվում է 5-10 տարի ժամկետով:
3. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակելիս դրա ժամկետի հաշվարկն սկսվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու պահից:
4. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կատարվում է դատապարտյալի նկատմամբ նշանակված հիմնական պատիժը կրելուց հետո։ Այն դեպքում, երբ արդարադատության բնագավառում պետական լիազոր մարմինը Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով սահմանված կարգով համաձայնություն է ձեռք բերում դատապարտյալին պատժի մնացած մասը կրելու նպատակով իր քաղաքացիության երկիր փոխանցելու վերաբերյալ, ապա օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու վերաբերյալ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատական ակտը համարվում է ի կատար ածված դատապարտյալի փոխանցումն իրականացնելու մասին արդարադատության բնագավառում պետական լիազոր մարմնի ծանուցումն ստանալուց հետո: Այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքի 84-րդ կամ 85-րդ հոդվածով սահմանված կարգով կայացվել է անձին պատժից ազատելու վերաբերյալ որոշում, օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կատարվում է փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո։ Սույն օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված դեպքերում անձին պատժի հետագա կրումից ազատելու, ինչպես նաև սույն օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասով կամ 88-րդ հոդվածով սահմանված կարգով անձին հիմնական պատժից ազատելու դեպքում օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կատարվում է պատժի հետագա կրումից կամ պատժից ազատելուց հետո։
5. Օտարերկրյա քաղաքացին կարող է վտարվել իր քաղաքացիության պետություն կամ այն պետություն, որտեղ վերջինս մշտապես բնակվում է: Վտարման երկիրը սահմանում է դատարանը՝ հաշվի առնելով դատապարտյալի կարծիքը:
6. Այս պատժատեսակը չի կարող նշանակվել`
1) փախստականի կարգավիճակ ունեցող կամ Հայաստանի Հանրապետությունում ապաստան ստացած անձի նկատմամբ, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերի,
2) չվերադարձելիության սկզբունքից օգտվող օտարերկրյա քաղաքացու նկատմամբ, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերի,
3) մինչև հանցանք կատարելը Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացու կամ Հայաստանի Հանրապետությունում հատուկ կացության կարգավիճակ ունեցող կամ Հայաստանի Հանրապետությունում մշտապես բնակվող անձի հետ ամուսնացած կամ խնամքին Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի հանդիսացող երեխա ունեցող անձի նկատմամբ,
4) եթե անձը վտարվող պետության տարածքում քրեական հետապնդման է ենթարկվում այնպիսի արարքի համար, որը կարող է պատժվել մահապատժով,
5) եթե հիմնավորվում է, որ վտարվող պետության տարածքում անձը կարող է հետապնդման ենթարկվել ռասայական, կրոնական, ազգային, սոցիալական որոշակի խմբի պատկանելության կամ քաղաքական հայացքների համար, կամ
6) եթե հիմնավորվում է, որ վտարվող պետության տարածքում անձը կարող է ենթարկվել խոշտանգման կամ այլ դաժան, անմարդկային կամ նվաստացնող վերաբերմունքի կամ պատժի։
7. Հայաստանի Հանրապետությունից չի կարող վտարվել այն անձը, որի նկատմամբ նշանակվել է սույն հոդվածով նախատեսված պատիժը, սակայն մինչև պատժի կատարումը դատապարտյալը ձեռք է բերել փախստականի կամ Հայաստանի Հանրապետությունում ապաստան ստացածի կարգավիճակ, կամ նրա նկատմամբ հաստատվել է չվերադարձելիության սկզբունքի կիրառելիությունը, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերի:»։
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ քրեական վարույթի նյութերում առկա են փաստական տվյալներ այն մասին, որ Իրանի Իսլամական Հանրապետություն Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ, ի թիվս այլնի, քրեական հետապնդում է իրականացվում նաև կրոնափոխության համար, վերջինս ունի մեղադրյալի կարգավիճակ։ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Պաշտպանի և մեղադրյալի փաստարկներն առ այն, որ մեղսագրող արարքների համար մեղադրյալը կարող է ենթարկվել նաև մահապատժի, քրեական վարույթի տվյալներով չեն հերքվում։ Ընդ որում, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դատական նիստի ժամանակ Պաշտպանի կողմից ներկայացված, Շվեդական ավետարանական առաքելության կողմից տրված փաստաթղթի համաձայն՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը և նրա կինը մկրտվել են, միաժամանակ հանդիսանում են Երևանում գործող ֆարսախոս հավատացյալների ընկերակցության ակտիվ անդամներ։ Վկայակոչվածի համատեքսում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու համար։
Ամփոփելով վերոշարադրյալը և ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկված դատական ակտը բեկանելու և Բողոքաբերի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր չկան, Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակ նշանակելով, լրացուցիչ պատժատեսակ չնշանակելով, թույլ չի տվել դատական սխալ, այսինքն՝ բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքերը: Հետևաբար, բողոքարկված դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դրա դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոշարադրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 367-րդ, 369-371-րդ և 379-380-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ անփոփոխ թողնելով մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3963/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի հունվարի 13-ի դատավճիռը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Կ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահող դատավոր՝ Լ.Ալավերդյան
դատավորներ՝ Կ․Հովհաննիսյան
Ա.Մաթևոսյան
քարտուղարությամբ՝ Մ․Հովսեփյանի,
մասնակցությամբ՝
պաշտպան՝ Հ.Սողոմոնյանի
մեղադրյալ՝ Ս.Նասերթաշիանի
թարգմանիչ՝ Մ.Մեհրաբյանի
2025 թվականի մարտի 11-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Մ.Արամյան) 2025 թվականի հունվարի 13-ի դատավճիռը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Վարույթի ընթացքը.
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ ՍՎՋ «Զվարթնոց» ՍՎ բաժնի հետախուզության գծով ավագ սպա, մայոր Հարություն Գրիգորյանի կողմից կազմվել է Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը:
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության չորրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Հայկ Քյասինյանի (այսուհետ նաև՝ Քննիչ) կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 58228524 քրեական վարույթ:
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության չորրորդ վարչության պետի ՊԺԿ Հովհաննես Մարտիրոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58228524 քրեական վարույթով նախաքննության կատարումը քննչական խմբին հանձնարարելու և որպես քննչական խմբի ղեկավար Հայկ Քյասինյանին նշանակելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին Քննիչի կողմից որոշում է կայացվել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանի կողմից որոշում է կայացվել Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: Նույն օրը Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին ներկայացվել է մեղադրանք։
2024 թվականի նոյեմբերի 16-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2004/06/24 գործով կայացված որոշմամբ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով: Կալանքի սկիզբը հաշվել է մեղադրյալին փաստացի անազատության տակ վերցնելու պահից՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ից։
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Քննիչի կողմից թիվ 58228524 քրեական վարույթով կազմվել է մեղադրական եզրակացություն:
2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58228524 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և վարույթը, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ուղարկելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին թիվ 58228524 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին թիվ ԵԴ1/3963/01/24 համարի ներքո գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով մակագրվել, իսկ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին հանձնվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արամյանին (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)։
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/3963/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հունվարի 13-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել այընտրանքային խափանման միջոցների՝ վարչական հսկողության, 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամի չափով գրավի և բացակայելու արգելքի համակցությունը:
2025 թվականի հունվարի 13-ի Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով վճռվել է՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով:
Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․500․000 ՀՀ դրամ չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը անազատության մեջ է գտնվել 1 ամիս 28 օր, մեղմացնել նշանակված պատիժը՝ սահմանելով վերջնական պատիժ տուգանք 1․000․000 ՀՀ դրամի չափով։
Դատապարտված-մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը փոփոխել և նրան ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից։
Դատապարտված-մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցները փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք։
Վարչական հսկողություն խափանման միջոցի կիրառման պայմաններում դատապարտված-մեղադրյալի Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին, պարտավորեցնել շաբաթական 2 անգամ ներկայանալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը՝ հաշվառման, ինչպես նաև արգելել լքել քաղաք Երևանի վարչական տարածքը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոցներ` բացակայելու արգելքը և վարչական հսկողությունը վերացնել։
Գույքային հայցի, վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում, իսկ քրեական գործի հետ միասին Դատարան ներկայացված դատապարտված-մեղադրյալի անձնական իրերը վերադարձնել ըստ պատկանելիության։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում (բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով):»։
2025 թվականի փետրվարի 14-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյան բողոքը:
Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի փետրվարի 20-ին, նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2024 թվականի փետրվարի 21-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 24-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ քրեական դատարանի դատական նիստում քննության։
2025 թվականի մարտի 04-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի պաշտպան Հ.Սողոմոնյանի վերաքննիչ բողոքի պատասխանը։
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն արարքների համար, որ (...) նա, ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին Շարժա-Երևան թիվ 244 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում ցույց է տվել իր մոտ գտնվող Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ /ծնվ.20.03.1985թ., ԻԻՀ ք. Քարաջում, անձ. 270335606/ տվյալներով՝ անձին պատկանող Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացու անձնագիր, այդ կերպ ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության մուտք գործել ՀՀ։
Այսինքն՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին «Զվարթնոց» օդանավակայանում, Երևան-Դոհա-Թունիս տարանցիկ թիվ 286 չվերթը սպասարկող «Քաթար Էյրվեյզ» ավիաընկերության աշխատակցին է ներկայացրել իր մոտ գտնվող և Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ /ծնվ. 20.03.1985թ., ԻԻՀ, ք. Քարաջում, անձ. 270335606/ տվյալներով անձին պատկանող, ԻԻՀ քաղաքացու անձնագիրը և հաշվառվելով հիշյալ չվերթին ստացել է նստեցման կտրոն: Դրանից հետո օգտագործելով նույն՝ Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ տվյալներով անձին պատկանող անձնագիրը, առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության ՀՀ ԱԱԾ «Զվարթնոց» հսկիչ անցագրային կետով փորձել է ելք կատարել ՀՀ-ից, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված անձնագրի այլ անձին պատկանելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից:
Այսինքն՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Այսպիսով՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
(...)»։
Առաջին ատյանի դատարանը, դատաքննությունն անցկացնելով արագացված վարույթի կարգով, դատավճռի՝ « Դատարանի իրավական վերլուծությունը, դատարանի հետևությունները և իրավական հիմնավորումները.» բաժնում արձանագրել է հետևյալը. «(…) Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանին կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, որոնք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասին և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասին։
(...)
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
1) դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին
2) պատժի, մասնավորապես՝ արդյոք մեղադրյալը ենթակա է պատժի և ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, մեղադրյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե ոչ։
Անդրադառնալով մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
(...)
Դատարանը, որպես մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում այն, որ՝
-առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել՝ նախաքննության ընթացքում տվել խոստովանական ցուցմունքներ, մասնակցել քննչական գործողությունների կատարմանը՝ այդ կերպով աջակցել նախաքննությանը, զղջացել է իր կատարած արարքի համար,
-խնամքին անչափահասի առկայություն /հիմք՝ թիվ AA2402708 ապաստան հայցողի վկայական/։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Դատարանը մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանք է գնահատում այն, որ վերջինս՝
-նախկինում դատված չի եղել (հիմք՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքը):
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
(...)
Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ հետազոտված փաստական հանգամանքների համատեքստում պատիժը մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքների առկայության ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության հանգամանքը ստեղծում են հստակ պատկեր առ այն, որ Ս.Նասերթաշիյանի նկատմամբ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է հասնել իրեն վերագրվող հոդվածների սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժի նշանակմամբ, քանի որ հակառակի մասին որևէ գնահատելի տվյալ չի ներկայացվել: Միևնույն պարագայում Դատարանը արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգիրքը նախատեսում է պայման համաձայն որի. «Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները», տվյալ դեպքում փաստվում է, որ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նշանակելը հանդիսանում է բացառություն կանոնից, իսկ ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելը կանոն, հետևաբար այն դեպքում, երբ չի փաստվում, որ ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելը չի կարող հասնել պատժի նպատակների իրականացմանը մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի ավելի նվազ ներգործություն պարունակող պատիժ քան այն պատիժները որոնք ազատությունից զրկելու հետ են կապված:Նշվածի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ երկու դրվագ հանցանք կատարելու համար պետք է նշանակվի պատիժ տուգանքի ձևով:
(...)
Տվյալ դեպքում մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով:
(...)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը անազատության մեջ է գտնվել 1 ամիս 28 օր Դատարանը որոշում է կայացնում մեղմացնել նշանակված պատիժը և սահմանել վերջնական պատիժ տուգանք 1․000․000 ՀՀ դրամի չափով։
Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը փոփոխել և մեղադրյալին ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից։
Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների տեսակների համակցված կիրառումը փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք։
Մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը վարչական հսկողություն խափանման միջոցի կիրառման ընթացքում պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին, պարտավորեցնել շաբաթական 2 անգամ ներկայանալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը՝ հաշվառման, ինչպես նաև արգելել լքել քաղաք Երևանի տարածքը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցներ` բացակայելու արգելքը և վարչական հսկողությունը վերացնել։
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում, իսկ քրեական գործի հետ միասին Դատարան ներկայացված մեղադրյալի անձնական իրերը վերադարձնել ըստ պատկանելիության։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ ի թիվս այլնի նաև վարույթային ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելադրման, գույքային հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, գույքային հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:»։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) գտել է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 69-րդ հոդվածների պահանջները, ուստի Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է բեկանման։
Բողոքաբերը նշել է, որ մեղադրյալ Սիամաք Նասերթաշիանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը նրան մեղսագրվող հանցագործությունների հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում բավարար չափով չի վերլուծել և համակցության մեջ պատշաճ գնահատման չի ենթարկել մեղադրյալի կատարած արարքի բոլոր հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղքի ձևը, տեսակը և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության կարևորությունը, մինչդեռ վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ նրան կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորության մասին:
Բողոքաբերի կարծիքով՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում առկա եզրահանգումները, վերը նշված և հաշվի չառնված հանգամանքների համատեքստում, չեն կարող գնահատվել որպես հիմնավորված:
Բողոքաբերն ընդգծել է, որ մեղադրյալին մեղսագրվում են կառավարման կարգի դեմ ուղղված հանցագործություններ: Նշված արարքների հանրային վտանգավորության բարձր մակարդակի մասին է վկայում այն, որ դրանով վտանգի տակ է դրվում Հայաստանի Հանրապետության օրենքով սահմանված կարգով, պետական սահմանի պատշաճ հատումն ապահովելուն ուղղված կառուցակարգերը, ինչպես նաև երկիր օրինական մուտք գործելու, երկրում գտնվելու կամ այն լքելու ընթացակարգերը, որպիսի հանգամանքները պետք է հաշվի առնել մեղադրյալի և նրա կատարած հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորությունը գնահատելիս և ինչպես պատժատեսակը, այնպես էլ պատժաչափը որոշելիս:
Բողոքաբերը նշել է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ-ից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ չնշանակելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը նրան մեղսագրվող հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում բավարար չափով չի վերլուծել և համակցության մեջ պատշաճ գնահատման չի ենթարկել կատարած արարքի բոլոր հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղքի ձևը, տեսակը և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության կարևորությունը։ Վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ նրա կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորության մասին, որոնք էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալներին և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին, Բողոքաբերը նշել է, որ նշվածի համատեքստում ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն այն աստիճան չէր կարող նվազեցնել անձի և նրա կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, որ օբյեկտիվ հիմք հանդիսանար մեղադրյալի՝ ՀՀ-ում հետագա գտնվելու արգելքների բացակայությունն արձանագրելու համար:
Հաշվի առնելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, դրանք վերլուծելով և գնահատելով օրենսդրական կանոնակարգումների լույսի ներքո՝ Բողոքաբերը փաստել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Սիամաք Նասերթաշիանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ չնշանակելով, թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, ինչն ազդել է գործի ելքի վրա:
Ելնելով վերագրյալից՝ Բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3963/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի հունվարի 13-ին կայացված դատավճիռը, այդ մասով կայացնել նոր դատական ակտ՝ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար որպես պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ մեկ տարի հինգ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար որպես պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ մեկ տարի հինգ ամիս ժամկետով, նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ երկու տարի ժամկետով, իսկ որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 10 տարի ժամկետով՝ որպես վտարման երկիր սահմանելով Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը:
Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
Մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի պաշտպան Հ.Սողոմոնյանը (այսուհետ նաև՝ Պաշտպնա) 2025 թվականի մարտի 04-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացված վերաքննիչ բողոքի պատասխանով, համապատասխան հիմնավորումներով, խնդրել է վիճարկվող դատական ակտը թողնել անփոփոխ։ Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ որպես լրացուցիչ պատժատեսակ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու մասին Բողոքաբերի պահանջին՝ Պաշտպանը նշել է, որ քրեական գործում առկա են ապացույցներ, որով հիմնավորվում է այն փաստական հանգամանքը, որ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում Սիամաք Նասերթաշիանի նկատմամբ առկա է հետապնդում իր քաղաքական հայացքների և դավանափոխության (կրոնափոխության) համար, որը ԻԻՀ-ի օրենսդրությամբ պատժվում է ընդհուպ մահապատժով։ Պաշտպանն ընդգծել է, որ իր քաղաքական և կրոնական հայացքների համար Սիամաք Նասերթաշիանի նկատմամբ ԻԻՀ-ի իշխանության կողմից հետապնդվելու պարագայում, երբ նրան կրոնափոխության համար ընդհուպ սպառնում է մահապատիժ, Առաջին ատյանի դատարանը չէր կարող և իրավունք չուներ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով սահմանված լրացուցիչ պատժատեսակը։
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները.
Հանրային մեղադրող Դավիթ Ներսիսյանը Վերաքննիչ դատարանում մուտքագրված գրությամբ հայտնել է, որ այլ դատական նիստով ծանրաբեռնված լինելու պատճառով նշանակված դատական նիստին ներկայանալ չի կարող։ Հայտնել է, որ պնդում է բողոքը, խնդրել է այն բավարարել:
Պաշտպանը և մեղադրյալն առարկեցին վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեցին այն մերժել և անփոփոխ թողնել վիճարկվող դատական ակտը։ Միաժամանակ Վերաքննիչ դատարան ներկայացրեցին մի շարք փաստաթղթեր։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`«1. Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»:
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները. (…)
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 377-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պարզելով, որ առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս կամ պատժի կրման հարցը լուծելիս հաշվի չի առել պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող կամ հանցագործության վտանգավորությունը կամ մեղադրյալի անձը բնութագրող որևէ հանգամանք, որի արդյունքով նշանակել է անարդարացի` ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ պատիժ, վերաքննիչ դատարանը փոփոխում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը` մեղմացնելով կամ խստացնելով պատիժը կամ այլ կերպ լուծելով պատժի կրման հարցը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը.
3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից.
2. Դատական ակտը բեկանելիս վերաքննիչ դատարանն իրավասու է վարույթը փոխանցելու առաջին ատյանի դատարան միայն այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքով իրեն վերապահված լիազորությունները և հնարավորությունները բավարար չեն իր կողմից կայացվելիք նոր դատական ակտի իրավաչափությունն ապահովելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել քրեական պատասխանատվության այն արարքի համար, որը կատարման պահին հանցանք չի համարվել»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի՝ «1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցադրմանը՝ հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի և լրացուցիչ պատիժ չնշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…)Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
(...)Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…) (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը)»:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը» (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վճռաբեկ դատարանը պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների վերլուծությանը մանրամասն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-23-րդ կետերում, որտեղ նշել է․
«[Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում.
1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները,
2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման:
(...) [Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված: Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման: Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 24-րդ կետը):
Վկայակոչված իրավական կարգավորումների և նախադեպային դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով Բողոքաբերի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատշաճ իրավական վերլուծության է ենթարկել գործի կոնկրետ հանգամանքները, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հաշվի է առել մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի անձը բնութագրող հատկանիշները, պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը (խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխանը, ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել է դրա համար), պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը և իրավաչափ եզրահանգման է եկել առ այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիությանը հնարավոր է հասնել Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակ նշանակելու միջոցով։
Վերաքննիչ դատարանը ևս ընդգծում է, որ
-մեղադրյալը ՀՀ-ում դատապարտված չի եղել, համապատասխան հաշվառումներով չի անցնում, միաժամանակ, որևէ ռազմական, այդ թվում՝ ծայրահեղական, ահաբեկչական կամ արգելված այլ կազմակերպությունների հետ հնարավոր առնչության մասին տեղեկություններ առկա չեն,
-խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան,
-ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել է դրա համար,
-բացակայում են պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքները։
Նշյալի լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը բավարար չափով պատճառաբանել է, թե հատկապես որ հանգամանքը կամ հանգամանքների համակցությունն է հիմք տվել հանգելու այն հետևության, որ տվյալ հանցանքի համար սահմանված պատժատեսակներից առավել մեղմի նշանակմամբ հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակները, պատշաճ գնահատման է ենթարկել մի շարք էական հանգամանքներ, ինչը, իր հերթին, հանգեցրել է պատժի անհատականացման սկզբունքի պահպանմամբ արդարացի պատժի նշանակման: Մասնավորապես, անհրաժեշտ է փաստել, որ միջին ծանրության հանցանքներ կատարած, խնամքին մանկահասակ երեխա ունեցող, իր կատարծի համար զղջացող անձի նկատմամբ սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նշանակումը արդարացի համարվել չի կարող, իսկ հակառակ դիրքորոշումը կարող է հանգեցնել ակնհայտ խիստ լինելու հիմքով անարդարացի պատժի նշանակման:
Վերաքննիչ դատարանն գնահատմամբ՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նրա նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից (համաչափ է կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորության), ինչպես նաև կարող է ապահովել պատժի նպատակները, այն է՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականցնել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ Բողոքաբերի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ նշանակված պատժում և չեն կարող չեզոքացնել Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները: Արդյունքում պետք է փաստել, որ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված են Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
Անդրադառնալով լրացուցիչ պատիժ նշանակելու մասին Բողոքաբերի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. (...) օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կիրառվում են միայն որպես լրացուցիչ պատիժներ:
(...)
4. Մեկ հանցագործության համար կարող է նշանակվել միայն մեկ հիմնական պատիժ: Հիմնական պատժին կարող է միացվել մեկ կամ մի քանի լրացուցիչ պատիժ:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը Հայաստանի Հանրապետությունում քրեական պատասխանատվության ենթակա օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության սահմաններից հեռացնելն է՝ արգելելով նրան գտնվել Հայաստանի Հանրապետությունում:
2. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ սահմանվում է 5-10 տարի ժամկետով:
3. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակելիս դրա ժամկետի հաշվարկն սկսվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու պահից:
4. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կատարվում է դատապարտյալի նկատմամբ նշանակված հիմնական պատիժը կրելուց հետո։ Այն դեպքում, երբ արդարադատության բնագավառում պետական լիազոր մարմինը Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով սահմանված կարգով համաձայնություն է ձեռք բերում դատապարտյալին պատժի մնացած մասը կրելու նպատակով իր քաղաքացիության երկիր փոխանցելու վերաբերյալ, ապա օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու վերաբերյալ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատական ակտը համարվում է ի կատար ածված դատապարտյալի փոխանցումն իրականացնելու մասին արդարադատության բնագավառում պետական լիազոր մարմնի ծանուցումն ստանալուց հետո: Այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքի 84-րդ կամ 85-րդ հոդվածով սահմանված կարգով կայացվել է անձին պատժից ազատելու վերաբերյալ որոշում, օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կատարվում է փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո։ Սույն օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված դեպքերում անձին պատժի հետագա կրումից ազատելու, ինչպես նաև սույն օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասով կամ 88-րդ հոդվածով սահմանված կարգով անձին հիմնական պատժից ազատելու դեպքում օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կատարվում է պատժի հետագա կրումից կամ պատժից ազատելուց հետո։
5. Օտարերկրյա քաղաքացին կարող է վտարվել իր քաղաքացիության պետություն կամ այն պետություն, որտեղ վերջինս մշտապես բնակվում է: Վտարման երկիրը սահմանում է դատարանը՝ հաշվի առնելով դատապարտյալի կարծիքը:
6. Այս պատժատեսակը չի կարող նշանակվել`
1) փախստականի կարգավիճակ ունեցող կամ Հայաստանի Հանրապետությունում ապաստան ստացած անձի նկատմամբ, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերի,
2) չվերադարձելիության սկզբունքից օգտվող օտարերկրյա քաղաքացու նկատմամբ, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերի,
3) մինչև հանցանք կատարելը Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացու կամ Հայաստանի Հանրապետությունում հատուկ կացության կարգավիճակ ունեցող կամ Հայաստանի Հանրապետությունում մշտապես բնակվող անձի հետ ամուսնացած կամ խնամքին Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի հանդիսացող երեխա ունեցող անձի նկատմամբ,
4) եթե անձը վտարվող պետության տարածքում քրեական հետապնդման է ենթարկվում այնպիսի արարքի համար, որը կարող է պատժվել մահապատժով,
5) եթե հիմնավորվում է, որ վտարվող պետության տարածքում անձը կարող է հետապնդման ենթարկվել ռասայական, կրոնական, ազգային, սոցիալական որոշակի խմբի պատկանելության կամ քաղաքական հայացքների համար, կամ
6) եթե հիմնավորվում է, որ վտարվող պետության տարածքում անձը կարող է ենթարկվել խոշտանգման կամ այլ դաժան, անմարդկային կամ նվաստացնող վերաբերմունքի կամ պատժի։
7. Հայաստանի Հանրապետությունից չի կարող վտարվել այն անձը, որի նկատմամբ նշանակվել է սույն հոդվածով նախատեսված պատիժը, սակայն մինչև պատժի կատարումը դատապարտյալը ձեռք է բերել փախստականի կամ Հայաստանի Հանրապետությունում ապաստան ստացածի կարգավիճակ, կամ նրա նկատմամբ հաստատվել է չվերադարձելիության սկզբունքի կիրառելիությունը, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերի:»։
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ քրեական վարույթի նյութերում առկա են փաստական տվյալներ այն մասին, որ Իրանի Իսլամական Հանրապետություն Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ, ի թիվս այլնի, քրեական հետապնդում է իրականացվում նաև կրոնափոխության համար, վերջինս ունի մեղադրյալի կարգավիճակ։ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Պաշտպանի և մեղադրյալի փաստարկներն առ այն, որ մեղսագրող արարքների համար մեղադրյալը կարող է ենթարկվել նաև մահապատժի, քրեական վարույթի տվյալներով չեն հերքվում։ Ընդ որում, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դատական նիստի ժամանակ Պաշտպանի կողմից ներկայացված, Շվեդական ավետարանական առաքելության կողմից տրված փաստաթղթի համաձայն՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը և նրա կինը մկրտվել են, միաժամանակ հանդիսանում են Երևանում գործող ֆարսախոս հավատացյալների ընկերակցության ակտիվ անդամներ։ Վկայակոչվածի համատեքսում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու համար։
Ամփոփելով վերոշարադրյալը և ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկված դատական ակտը բեկանելու և Բողոքաբերի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր չկան, Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակ նշանակելով, լրացուցիչ պատժատեսակ չնշանակելով, թույլ չի տվել դատական սխալ, այսինքն՝ բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքերը: Հետևաբար, բողոքարկված դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դրա դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոշարադրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 367-րդ, 369-371-րդ և 379-380-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ անփոփոխ թողնելով մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3963/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի հունվարի 13-ի դատավճիռը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Կ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3963/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 27-12-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 58228524 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ին Շարժա-Երևան թիվ 244 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում ցույց է տվել իր մոտ գտնվող Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ /ծնված՝ 20.03.1985թ., ԻԻՀ ք.Քարաջում, անձնագիր՝ 270335606/ տվյալներով անձին պատկանող Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացու անձնագիր, այդ կերպ ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության մուտք գործել ՀՀ։ Բացի այդ, Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին «Զվարթնոց» օդանավակայանում, Երևան-Դոհա-Թունիս տարանցիկ թիվ 286 չվերթը սպասարկող «Քաթար Էյրվեյզ» ավիաընկերության աշխատակցին է ներկայացրել իր մոտ գտնվող և Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ /ծնվ. 20.03.1985թ., ԻԻՀ 2. Քարաջում, անձ. 270335606/ տվյալներով անձին պատկանող, ԻԻՀ քաղաքացու անձնագիրը և հաշվառվելով հիշյալ չվերթին ստացել է նստեցման կտրոն: Դրանից հետո օգտագործելով նույն՝ Մոհամմադ Հուսեյն Նասերբախթ տվյալներով անձին պատկանող անձնագիրը, առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության ՀՀ ԱԱԾ «Զվարթնոց» հսկիչ անցագրային կետով փորձել է ելք կատարել ՀՀ-ից, սակայն նրադիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված անձնագրի այլ անձին պատկանելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սիամաք |
| Ազգանուն | Նասերթաշիյան |
| Հայրանուն | Ռեզա |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 469 Մաս 1 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 23.18 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 27-12-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մուշեղ |
| Ազգանուն | Արամյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 30-12-2024 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 30-12-2024 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/3963/01/24 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 30 դեկտեմբերի 2024 թվական ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ՝ Դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Մ.Արամյանի, ստանալով քրեական գործն՝ ըստ մեղադրանքի Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին ՀՀ Գլխավոր դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 58228524 նախաքննական համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով թիվ ԵԴ1/3963/01/24 քրեական գործը մակագրվել է ինձ: Գործը ինձ է հանձնվել 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 34-րդ և 310-րդ հոդվածներով, Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Քրեական գործը վարույթ ստանձնել և 2025 թվականի հունվարի 13-ին ժամը 17։00-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Աջափնյակ-1 նստավայրում (ք. Երևան, Նազարբեկյան թաղամաս 40, թիվ 9 դահլիճ) նշանակել նախնական դատալսումներ՝ դատավոր Մ․ Արամյանի նախագահությամբ։ Երկօրյա ժամկետում որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին, մեղադրյալին, ինչպես նաև վկային` դրան կցելով մեղադրյալի իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ, ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը և դրանց կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի մասին պարզաբանում։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ․ ԱՐԱՄՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Դ |
| Ազգանուն | Ներսիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սիամաք |
| Ազգանուն | Նասերթաշիյան |
| Հայրանուն | Ռեզա |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Սողոմոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 13-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 13-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Որոշում | ԵԴ1/3963/01/24 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԻՆՉԴԱՏԱԿԱՆ ՎԱՐՈՒՅԹՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 13 հունվարի 2025թ․ ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ նախագահությամբ դատավոր Մուշեղ Արամյանի, քարտուղարությամբ Մ․Պողոսյանի, մասնակցությամբ հանրային մեղադրող՝ Դ․Ներսիսյանի, մեղադրյալ՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի, պաշտպան՝ Հ․Սողոմոնյանի քննարկելով մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ ՔԿ պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 58228524 քրեական վարույթը։ Նույն օրը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված առերևույթ հանցանքները կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանը ձերբակալվել է։ 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ի՝ որոշում է կայացվել Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, որը նույն օրը ներկայացվել է վերջինիս։ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին մեղադրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքների համար, որ նա «ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ին Շարժա-Երևան թիվ 244 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում ցույց է տվել իր մոտ գտնվող Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ /ծնված՝ 20.03.1985թ., ԻԻՀ ք.Քարաջում, անձնագիր՝ Z70335606/ տվյալներով անձին պատկանող Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացու անձնագիր, այդ կերպ ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության մուտք գործել ՀՀ: Այսինքն՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Բացի այդ, Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին Զվարթնոց օդանավակայանում, Երևան-Դոհա-Թունիս տարանցիկ թիվ 286 չվերթը սպասարկող Քաթար Էյրվեյզ ավիաընկերության աշխատակցին է ներկայացրել իր մոտ գտնվող և Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ /ծնվ.20.03.1985թ., ԻԻՀ՝ ք.Քարաջում, անձ. Z70335606/ տվյալներով անձին պատկանող, ԻԻՀ քաղաքացու անձնագիրը և հաշվառվելով հիշյալ չվերթին ստացել է նստեցման կտրոն: Դրանից հետո օգտագործելով նույն՝ Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ տվյալներով անձին պատկանող անձնագիրը, առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության ՀՀ ԱԱԾ Զվարթնոց հսկիչ անցագրային կետով փորձել է ելք կատարել ՀՀ-ից, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված անձնագրի այլ անձին պատկանելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից։ Այսինքն՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Այսպիսով՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն. 1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով: 2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: (...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝ Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը: Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/3963/01/24 քրեական գործով որոշում է կայացվել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:Նախնական դատալսումները նշանակվել են 2025 թվականի հունվարի 13-ին: Նախնական դատալսումներին ներկայացել են հանրային մեղադրող՝ Դ․Ներսիսյանը, մեղադրյալ՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանը, պաշտպան՝ Հ․Սողոմոնյանը։ Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշել է, որ անհրաժեշտ է այն թողնել անփոփոխ, քանի որ չեն վերացել հիմքերը: Պաշտպանը, մեղադրյալ՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով, նշել է, որ միջնորդում է որպիսի իր պաշտպանյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը փոփոխվի և կիրառվի այլընտրանքային խափանման միջոցներ բերելով համապատասխան պատճառաբանություններ: Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։ Այսպիսով՝ Դատարանը, լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը պետք է փոփոխվի և մեղադրյալի նկատմամբ համակցված կիրառվի վարչական հսկողություն, գրավ 2․000.000 ՀՀ դրամի չափով և բացակայելու արգելք խափանման միջոցները հետևյալ պատճառաբանությամբ. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ 1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`(...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.(...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. 1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:(...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն 1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:(...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: 3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել` /…/3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս: /…/5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածում թվարկված այլընտրանքային խափանման միջոցների միջև ընտրություն կատարելիս Դատարանը հաշվի է առնում մեղսագրվող ենթադրյալ արարքի համար նախատեսված պատժի խստությունը և խափանման միջոցների իրավաչափության վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության մասին Դատարանի արձանագրած հանգամանքները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը. 2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր. 3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ. 4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները: 4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին: 5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին: 6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն. 1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ, իսկ Հայաստանի Հանրապետության դրամի ձևով՝ մինչդատական վարույթի փուլում պահատվության է փոխանցվում դատախազության դեպոզիտային հաշվին, դատական վարույթի փուլում՝ դատարանի դեպոզիտային հաշվին: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին: 2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն: 3. Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, ապա նրան բացատրվում է մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի էությունը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից անօրինական վարքագիծ դրսևորվելու դեպքում՝ վրա հասնող հնարավոր հետևանքները: 4. Գրավատուն վարույթն իրականացնող մարմնի համապատասխան որոշման կայացման պահից եռօրյա ժամկետում ներկայացնում է գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթ, որը կցվում է վարույթի նյութերին: Գրավը կիրառված է համարվում գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից: 4.1. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված պարտականությունը չկատարելը հիմք է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը վերստին քննարկելու համար։ 5. Եթե մեղադրյալը թաքնվել է վարույթն իրականացնող մարմնից, պարբերաբար չի ներկայացել վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով կամ էապես խոչընդոտել է վարույթին, ապա հսկող դատախազը կայացնում է գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշում և դրա պատճենը եռօրյա ժամկետում ուղարկում է մեղադրյալին և գրավը մուծած անձին` նրանց պարզաբանելով այդ որոշման բողոքարկման` սույն օրենսգրքի 299-301-րդ հոդվածներով սահմանված կարգը: Եթե որպես գրավ ընդունվել է անշարժ կամ շարժական գույք, ապա խափանման միջոցի պայմանները խախտելու հիմքով այդ գույքի վաճառքից մնացած գումարի այն մասը, որը գերազանցում է գրավի չափը, ենթակա է վերադարձման: 6. Սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում դատական վարույթում գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշումը կայացնում է դատարանը։ Այդ որոշումը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված հատուկ վերանայման կարգով։ 7. Գրավը վերադարձվում է գրավատուին բոլոր դեպքերում, երբ չեն ապացուցվել սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խախտումները, կամ գրավը որպես խափանման միջոց վերացվել կամ փոխվել է: Գրավը վերադարձնելու մասին որոշումն ընդունվում է համապատասխան խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոխելու մասին որոշում կայացնելու հետ միաժամանակ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Դատարանը, քրեական գործում առկա փաստական տվյալների և տեղեկությունների վերլուծության արդյունքում վերահաստատելով նախաքննության ընթացքում կայացված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարացնելու վերաբերյալ կայացված նախորդ որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումը, գտնում է, որ ներկա պահին թեպետ պահպանվում է մեղադրյալի կողմից գործի քննությանը խոչնդոտելու և փախուստի դիմելու մտավախությունը, սակայն այն նվազել է: Այլ կերպ՝ չխախտելով մեղադրյալի անմեղության կանխավարկածը, Դատարանը փաստում է, որ առկա է նրա նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հիմքեր, ինչպես նաև իրավախախտմանն առնչություն ունենալու հիմնավոր կասկածը: Դատարանը գնահատելով մեղադրյալի հավանական վարքագիծը քրեական գործում առկա փաստական հանգամաների համատեքստում եզրահանգում է, որ ներկայումս մեղադրյալի նկատմամբ ամենախիստ խափանման միջոցի կիրառումը չի կարող արդարացված համարվել:Նման եզրահանգման Դատարանը գալիս է հաշվի առնելով մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը գործի քննության ամբողջ ընթացքում: ՀՀ քաղաքացի չհանդիսանալու առումով պետք է փաստել, որ տվյալ անձն այն պետության քաղաքացի չէ, որտեղ ենթադրաբար կատարվել է հանցագործությունը, կամ որևէ այլ կապ չունի այդ պետության հետ, ինքնին բավարար չի կարող լինել եզրակացնելու, որ առկա է փախուստի ռիսկ»: (տես Եվրոպայի խորհրդի անդամ պետություններին ուղղված՝ Եվրոպայի խորհուրդի նախարարների կոմիտեի «Նախնական կալանք կիրառելու, դրա կիրառման պայմանների և խոշտանգումն ու բռնությունը բացառելու միջոցների մասին» (2006) 13 հանձնարարական) Նշված հիմքի առումով պետք է արձանագրել, որ մեղադրյալը ազատության մեջ գտնվելով չի դիմել փախուստի կամ այդ ուղղությամբ որևէ գործողություն չի կատարել, այսինքն այս առումով առկա հստակ փաստական հիմք առ այն, որ մեղադրյալը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ և կիրառված խափանման միջոցը ապահովել է իր նպատակների կենսագործումը: Վերոգրյալի հաշվառմամբ գտնում եմ, որ փախուստի դիմելու հիմքը այն աստիճան նվազ է, որ այն կարող է չեզոքացվել բացակայելու արգելք խափանման միջոցով: Մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականության հիմքով Դատարանն արձանագրում է, որ ներկայումս քրեական գործը գտնվում է դատաքննության փուլում, մեղադրանքի կողմը ավարտել է ապացույցների ձեռքբերման գործընթացը ինչով էլ պայմանավորված մեղադրյալի կողմից գործի քննությանը ներազդելու հավանականությունը նվազել է: Նոր հանցանք կատարելու առումով պետք է արձանագրել, որ նշված հիմքի հավանականության առկայությունը գրեթե բացակայում է, քանի որ մեղադրյալը նախկինում դատապարտված չի եղել և նոր հանցանք կատարելու հավանականության վերաբերյալ գնահատելի տեղեկություններ ներկայումս առկա չեն: Դատարանը արձանագրում է, որ մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագիծը կարելի է ապահովել և նշված մտավախությունները հնարավոր է չեզոքացնել կամ նվազեցնել, առավել մեղմ խափանման միջոցների՝ վարչական հսկողության, գրավ 2․000.000 ՀՀ դրամի և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ: Միաժամանակ, անդրադառնալով վարչական հսկողությամբ նախատեսվող պարտականություններին և սահմանափակումներին, Դատարանը գտնում է, որ ներկայացրած մտավախությունները չեզոքացնելու նպատակով մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը պարտավոր է շաբաթը երկու անգամ գրանցվել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում, վերջինիս արգելվում է լքել քաղաք Երևանը, մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա կրել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներ: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: Դատարանն արձանագրում է, որ վարչական հսկողություն, գրավը՝ 2․000.000 ՀՀ դրամի չափով և բացակայելու արգելքը կարող են չեզոքացնել մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագիծը: Այլ կերպ՝ Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի դատաքննության տվյալ փուլում այլընտրանքային խափանման միջոցների, այն է՝ վարչական հսկողության, գրավի և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառումը կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար: Դատարանը նաև հարկ է համարում արձանագրել ու պարզաբանել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի այլընտրանքային խափանման միջոցներով, մասնավորապես՝ տնային կալանքով, գրավով և բացակայելու արգելքով փոփոխելու որոշումը՝ մեղադրյալի կողմից ցանկացած ոչ օրինական վարքագիծ դրսևորելու դեպքում կարող է վերանայվել՝ մասնավորապես փոխարինվելով առավել խիստ խափանման միջոցով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 119-րդ, 122-125, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոխել և նրա նկատմամբ համակցված կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոցներ՝ վարչական հսկողություն, գրավ 2․000.000 ՀՀ դրամի չափով և բացակայելու արգելք: Մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից: Մեղադրյալ Ալի Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին, պարտավորեցնել շաբաթական 2 անգամ ներկայանալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը՝ հաշվառման, ինչպես նաև արգելել լքել քաղաք Երևանի տարածքը: Գրավը ենթակա է մուծման երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 900013298014 դեպոզիտ հաշվին, իսկ մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը ներկայացնել վարույթն իրականացնող մարմնին: Որոշման կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության մեղադրյալի բնակության վայրի մարմնին: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄՈՒՇԵՂ ԱՐԱՄՅԱՆ |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 13-01-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 13-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 18:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 13-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 13-01-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Սիամաք |
| Ազգանուն | Նասերթաշիյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 13-01-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
| Այլ պատժաչափեր | Պատիժ նշանակելը հանցագործությունների համակցության դեպքում (ՀՀ քր. օր. 74 հոդված) |
| Այլ պատժաչափեր | Պատժի ժամկետները հաշվարկելը և պատիժը հաշվակցելը (ՀՀ քր. օր. 79 հոդված) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/3963/01/24 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 13 հունվարի 2025թ․ ք.Երևանում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր՝ Մ․Արամյանի քարտուղարությամբ՝ Ա․Համբարձումյանի մասնակցությամբ` հանրային մեղադրող՝ Դ․Ներսիսյանի մեղադրյալներ՝ Ս․Ռեզայի Նասերթաշիանի պաշտպան՝ Հ․Սողոմոնյանի դռնբաց դատական նիստում դատաքննության հատուկ կարգի՝ արագացված վարույթի շրջանակներում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի (ծնված՝ 16/02/1977թ., Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում, Ռամսար քաղաքում բարձրագույն կրթությամբ, ազգությամբ՝ պարսիկ, ԻԻՀ քաղաքացի, Թեհրան քաղաքում աշխատում է որպես մաթեմաթիկայի ուսուցիչ, ամուսնացախ, ՀՀ–ում նախկինում չդատված, հաշվառված՝ ԻԻՀ, Ռամսար քաղաք, Մոթահարի պողոտա, Բահրի փողոց 22 տուն, բնակվում է՝ ՀՀ ք․Երևան, Գրիբոյեդովի 21/2 շենք, թիվ 11 բն․) Դատավճռի նկարագրական մաս. 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ ՔԿ պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 58228524 քրեական վարույթը։ Նույն օրը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված առերևույթ հանցանքները կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանը ձերբակալվել է։ 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ի՝ որոշում է կայացվել Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, որը նույն օրը ներկայացվել է վերջինիս։ 2024 թվականի նոյեմբերի 16-ին որոշում է կայացվել Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառել կալանքը 2 ամիս ժամկետով։ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին մեղադրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքների համար, որ նա «ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ին Շարժա-Երևան թիվ 244 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում ցույց է տվել իր մոտ գտնվող Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ /ծնված՝ 20.03.1985թ., ԻԻՀ ք.Քարաջում, անձնագիր՝ Z70335606/ տվյալներով անձին պատկանող Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացու անձնագիր, այդ կերպ ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության մուտք գործել ՀՀ: Այսինքն՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Բացի այդ, Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին Զվարթնոց օդանավակայանում, Երևան-Դոհա-Թունիս տարանցիկ թիվ 286 չվերթը սպասարկող Քաթար Էյրվեյզ ավիաընկերության աշխատակցին է ներկայացրել իր մոտ գտնվող և Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ /ծնվ.20.03.1985թ., ԻԻՀ՝ ք.Քարաջում, անձ. Z70335606/ տվյալներով անձին պատկանող, ԻԻՀ քաղաքացու անձնագիրը և հաշվառվելով հիշյալ չվերթին ստացել է նստեցման կտրոն: Դրանից հետո օգտագործելով նույն՝ Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ տվյալներով անձին պատկանող անձնագիրը, առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության ՀՀ ԱԱԾ Զվարթնոց հսկիչ անցագրային կետով փորձել է ելք կատարել ՀՀ-ից, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված անձնագրի այլ անձին պատկանելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից։ Այսինքն՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Այսպիսով՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը. Նախնական դատալսումների ժամանակ արագացված վարույթով դատաքննության հատուկ կարգ կիրառելու հարցի քննարկման ժամանակ մեղադրյալ՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանը և վերջինիս պաշտպան՝ Հ․Սողոմոնյանը, ներկայացրեցին արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդություն։ Հանրային մեղադրողի կողմից ներկայացվեց մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը, որից հետո մեղադրյալ՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանը հայտնեց, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը: Հանրային մեղադրող Դ․Ներսիսյանը դատաքննության հատուկ կարգով՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեմ չառարկեց։ Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, արձանագրային որոշմամբ բավարարել արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ: Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումները․ Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ փաստաթղթերը․ Մեղադրյալներ՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի նախկինում դատված լինելու վերաբերյալ տեղեկություն առկա չէ, հետազոտվել են անձը հաստատող և բնութագրող փաստաթղթեր։ Դատավճռի պատճառաբանական մաս․ Դատարանի իրավական վերլուծությունը, դատարանի հետևությունները և իրավական հիմնավորումները. Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանին կատարել են իրեն մեղսագրված հանցանքները, որոնք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասին և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասին։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի համաձայն՝ /…/1. Հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով: 2. Եթե հանցափորձի ժամանակ հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված վնասից ավելի փոքր վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, ապա դա կլանվում է անձի դիտավորության մեջ: 3. Եթե հանցափորձն իրականացնելիս հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված օբյեկտին անզգուշությամբ ավելի մեծ վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, կամ անզգուշությամբ կամ անուղղակի դիտավորությամբ վնաս է պատճառվում մեկ այլ օբյեկտի, ապա արարքը որակվում է հանցագործությունների համակցությամբ: 4. Հանցափորձը լինում է ավարտված և չավարտված: 5. Հանցափորձը համարվում է ավարտված, եթե անձը կատարում է այն արարքը, որն անհրաժեշտ ու բավարար էր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար, և գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին է հասել, կամ հանցագործությունն ավարտելու համար արարքը շարունակելու անհրաժեշտություն չկա: 6.Հանցափորձը համարվում է չավարտված, եթե անձը գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար անհրաժեշտ է շարունակել սկսած արարքի կատարումը կամ նոր արարք կատարել/…/: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ 1-ին մասի համաձայն՝ /․․․/1. Առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:/․․․/ Հաստատված համարելով մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին. 1) դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին 2) պատժի, մասնավորապես՝ արդյոք մեղադրյալը ենթակա է պատժի և ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, մեղադրյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե ոչ։ Անդրադառնալով մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝(…) 2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ: (…)»։ Դատարանը, որպես մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում այն, որ՝ -առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել՝ նախաքննության ընթացքում տվել խոստովանական ցուցմունքներ, մասնակցել քննչական գործողությունների կատարմանը՝ այդ կերպով աջակցել նախաքննությանը, զղջացել է իր կատարած արարքի համար, -խնամքին անչափահասի առկայություն /հիմք՝ թիվ AA2402708 ապաստան հայցողի վկայական/։ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։ Դատարանը մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանք է գնահատում այն, որ վերջինս՝ -նախկինում դատված չի եղել (հիմք՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքը): Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:» ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(․․․)4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից:» Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են ա)օրինականությունը, բ)արդարությունը, գ)պատժի անհատականացումը, դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…): Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»: Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…)Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»: Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ հետազոտված փաստական հանգամանքների համատեքստում պատիժը մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքների առկայության ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության հանգամանքը ստեղծում են հստակ պատկեր առ այն, որ Ս.Նասերթաշիյանի նկատմամբ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է հասնել իրեն վերագրվող հոդվածների սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժի նշանակմամբ, քանի որ հակառակի մասին որևէ գնահատելի տվյալ չի ներկայացվել:Միևնույն պարագայում Դատարանը արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգիրքը նախատեսում է պայման համաձայն որի. «Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները», տվյալ դեպքում փաստվում է, որ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նշանակելը հանդիսանում է բացառություն կանոնից, իսկ ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելը կանոն, հետևաբար այն դեպքում, երբ չի փաստվում, որ ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելը չի կարող հասնել պատժի նպատակների իրականացմանը մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի ավելի նվազ ներգործություն պարունակող պատիժ քան այն պատիժները որոնք ազատությունից զրկելու հետ են կապված:Նշվածի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ երկու դրվագ հանցանք կատարելու համար պետք է նշանակվի պատիժ տուգանքի ձևով: Հանցանք կատարելու պահին «Նվազագույն աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն /․․․/ 1. Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75.000 դրամ:/․․․/։ Տվյալ դեպքում մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․500․000 ՀՀ դրամ չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը անազատության մեջ է գտնվել 1 ամիս 28 օր Դատարանը որոշում է կայացնում մեղմացնել նշանակված պատիժը և սահմանել վերջնական պատիժ տուգանք 1․000․000 ՀՀ դրամի չափով։ Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը փոփոխել և մեղադրյալին ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից։ Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների տեսակների համակցված կիրառումը փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք։ Մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը վարչական հսկողություն խափանման միջոցի կիրառման ընթացքում պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին, պարտավորեցնել շաբաթական 2 անգամ ներկայանալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը՝ հաշվառման, ինչպես նաև արգելել լքել քաղաք Երևանի տարածքը: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցներ` բացակայելու արգելքը և վարչական հսկողությունը վերացնել։ Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում, իսկ քրեական գործի հետ միասին Դատարան ներկայացված մեղադրյալի անձնական իրերը վերադարձնել ըստ պատկանելիության։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ ի թիվս այլնի նաև վարույթային ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելադրման, գույքային հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, գույքային հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 346-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը՝ Վ Ճ Ռ Ե Ց Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով: Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․500․000 ՀՀ դրամ չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը անազատության մեջ է գտնվել 1 ամիս 28 օր, մեղմացնել նշանակված պատիժը՝ սահմանելով վերջնական պատիժ տուգանք 1․000․000 ՀՀ դրամի չափով։ Դատապարտված-մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը փոփոխել և նրան ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից։ Դատապարտված-մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցները փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք։ Վարչական հսկողություն խափանման միջոցի կիրառման պայմաններում դատապարտված-մեղադրյալի Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին, պարտավորեցնել շաբաթական 2 անգամ ներկայանալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը՝ հաշվառման, ինչպես նաև արգելել լքել քաղաք Երևանի վարչական տարածքը: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոցներ` բացակայելու արգելքը և վարչական հսկողությունը վերացնել։ Գույքային հայցի, վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված։ Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում, իսկ քրեական գործի հետ միասին Դատարան ներկայացված դատապարտված-մեղադրյալի անձնական իրերը վերադարձնել ըստ պատկանելիության։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում (բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով): ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄՈՒՇԵՂ ԱՐԱՄՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 13-01-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 18-02-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | Բաղկացած է 2 հատորից՝ 1-ին հատորը «177» թերթից, 2-րդ հատորը՝ «92» թերթից |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 14-02-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 18-02-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատորը «177» թերթից, 2-րդ հատորը՝ «92» թերթից |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե19881 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 03-06-2025 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 06-06-2025 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 26-06-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | Բաղկացած է 2 հատորից՝ 1-ին հատորը «177» թերթից, 2-րդ հատորը՝ «236» թերթից |
| Գործին կից նյութերը | 2-րդ հատորին կից 1 փաթեթ իրեղեն |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 27-06-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատորը «177» թերթից, 2-րդ հատորը՝ «236» թերթից |
| Գործին կից նյութերը | 2-րդ հատորին կից 1 փաթեթ իրեղեն |
Դատական գործ N: ԵԴ1/3963/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 14-02-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 12-02-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ներսիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Սիամաք Նասերթաշիյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/ 13.01.2025թ. դատավճիռը, այդ մասով կայացնել նոր դատական ակտ՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 1 տարի 5 ամիս ժամկետով , իսկ որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 10 տարի ժամկետով՝ որպես վտարման երկիր սահմանելով Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 20-02-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 23.18 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 20-02-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Ալավերդյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 24-02-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 11-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 11-03-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Սիամաք Ռեզա |
| Ազգանուն | Նասերթաշիան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/3963/01/24 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` նախագահող դատավոր՝ Լ.Ալավերդյան դատավորներ՝ Կ․Հովհաննիսյան Ա.Մաթևոսյան քարտուղարությամբ՝ Մ․Հովսեփյանի, մասնակցությամբ՝ պաշտպան՝ Հ.Սողոմոնյանի մեղադրյալ՝ Ս.Նասերթաշիանի թարգմանիչ՝ Մ.Մեհրաբյանի 2025 թվականի մարտի 11-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Մ.Արամյան) 2025 թվականի հունվարի 13-ի դատավճիռը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի ընթացքը. 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ ՍՎՋ «Զվարթնոց» ՍՎ բաժնի հետախուզության գծով ավագ սպա, մայոր Հարություն Գրիգորյանի կողմից կազմվել է Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը: 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության չորրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Հայկ Քյասինյանի (այսուհետ նաև՝ Քննիչ) կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 58228524 քրեական վարույթ: 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության չորրորդ վարչության պետի ՊԺԿ Հովհաննես Մարտիրոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58228524 քրեական վարույթով նախաքննության կատարումը քննչական խմբին հանձնարարելու և որպես քննչական խմբի ղեկավար Հայկ Քյասինյանին նշանակելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին Քննիչի կողմից որոշում է կայացվել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին ձերբակալելու մասին: 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանի կողմից որոշում է կայացվել Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: Նույն օրը Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին ներկայացվել է մեղադրանք։ 2024 թվականի նոյեմբերի 16-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2004/06/24 գործով կայացված որոշմամբ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով: Կալանքի սկիզբը հաշվել է մեղադրյալին փաստացի անազատության տակ վերցնելու պահից՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ից։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Քննիչի կողմից թիվ 58228524 քրեական վարույթով կազմվել է մեղադրական եզրակացություն: 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58228524 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և վարույթը, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ուղարկելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին թիվ 58228524 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին թիվ ԵԴ1/3963/01/24 համարի ներքո գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով մակագրվել, իսկ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին հանձնվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արամյանին (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/3963/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հունվարի 13-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել այընտրանքային խափանման միջոցների՝ վարչական հսկողության, 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամի չափով գրավի և բացակայելու արգելքի համակցությունը: 2025 թվականի հունվարի 13-ի Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով վճռվել է՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով: Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․500․000 ՀՀ դրամ չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը անազատության մեջ է գտնվել 1 ամիս 28 օր, մեղմացնել նշանակված պատիժը՝ սահմանելով վերջնական պատիժ տուգանք 1․000․000 ՀՀ դրամի չափով։ Դատապարտված-մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը փոփոխել և նրան ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից։ Դատապարտված-մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցները փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք։ Վարչական հսկողություն խափանման միջոցի կիրառման պայմաններում դատապարտված-մեղադրյալի Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին, պարտավորեցնել շաբաթական 2 անգամ ներկայանալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը՝ հաշվառման, ինչպես նաև արգելել լքել քաղաք Երևանի վարչական տարածքը: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոցներ` բացակայելու արգելքը և վարչական հսկողությունը վերացնել։ Գույքային հայցի, վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված։ Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում, իսկ քրեական գործի հետ միասին Դատարան ներկայացված դատապարտված-մեղադրյալի անձնական իրերը վերադարձնել ըստ պատկանելիության։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում (բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով):»։ 2025 թվականի փետրվարի 14-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյան բողոքը: Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի փետրվարի 20-ին, նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2024 թվականի փետրվարի 21-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 24-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ քրեական դատարանի դատական նիստում քննության։ 2025 թվականի մարտի 04-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի պաշտպան Հ.Սողոմոնյանի վերաքննիչ բողոքի պատասխանը։ Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն արարքների համար, որ (...) նա, ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին Շարժա-Երևան թիվ 244 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում ցույց է տվել իր մոտ գտնվող Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ /ծնվ.20.03.1985թ., ԻԻՀ ք. Քարաջում, անձ. 270335606/ տվյալներով՝ անձին պատկանող Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացու անձնագիր, այդ կերպ ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության մուտք գործել ՀՀ։ Այսինքն՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Բացի այդ, Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին «Զվարթնոց» օդանավակայանում, Երևան-Դոհա-Թունիս տարանցիկ թիվ 286 չվերթը սպասարկող «Քաթար Էյրվեյզ» ավիաընկերության աշխատակցին է ներկայացրել իր մոտ գտնվող և Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ /ծնվ. 20.03.1985թ., ԻԻՀ, ք. Քարաջում, անձ. 270335606/ տվյալներով անձին պատկանող, ԻԻՀ քաղաքացու անձնագիրը և հաշվառվելով հիշյալ չվերթին ստացել է նստեցման կտրոն: Դրանից հետո օգտագործելով նույն՝ Մոհամմադ Հոսսեյն Նասերբախթ տվյալներով անձին պատկանող անձնագիրը, առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության ՀՀ ԱԱԾ «Զվարթնոց» հսկիչ անցագրային կետով փորձել է ելք կատարել ՀՀ-ից, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված անձնագրի այլ անձին պատկանելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից: Այսինքն՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Այսպիսով՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը կատարել է հակաիրավական արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: (...)»։ Առաջին ատյանի դատարանը, դատաքննությունն անցկացնելով արագացված վարույթի կարգով, դատավճռի՝ « Դատարանի իրավական վերլուծությունը, դատարանի հետևությունները և իրավական հիմնավորումները.» բաժնում արձանագրել է հետևյալը. «(…) Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանին կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, որոնք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասին և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասին։ (...) Հաստատված համարելով մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին. 1) դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին 2) պատժի, մասնավորապես՝ արդյոք մեղադրյալը ենթակա է պատժի և ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, մեղադրյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե ոչ։ Անդրադառնալով մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը. (...) Դատարանը, որպես մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում այն, որ՝ -առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել՝ նախաքննության ընթացքում տվել խոստովանական ցուցմունքներ, մասնակցել քննչական գործողությունների կատարմանը՝ այդ կերպով աջակցել նախաքննությանը, զղջացել է իր կատարած արարքի համար, -խնամքին անչափահասի առկայություն /հիմք՝ թիվ AA2402708 ապաստան հայցողի վկայական/։ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։ Դատարանը մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանք է գնահատում այն, որ վերջինս՝ -նախկինում դատված չի եղել (հիմք՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքը): Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։ (...) Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ հետազոտված փաստական հանգամանքների համատեքստում պատիժը մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքների առկայության ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության հանգամանքը ստեղծում են հստակ պատկեր առ այն, որ Ս.Նասերթաշիյանի նկատմամբ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է հասնել իրեն վերագրվող հոդվածների սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժի նշանակմամբ, քանի որ հակառակի մասին որևէ գնահատելի տվյալ չի ներկայացվել: Միևնույն պարագայում Դատարանը արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգիրքը նախատեսում է պայման համաձայն որի. «Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները», տվյալ դեպքում փաստվում է, որ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նշանակելը հանդիսանում է բացառություն կանոնից, իսկ ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելը կանոն, հետևաբար այն դեպքում, երբ չի փաստվում, որ ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելը չի կարող հասնել պատժի նպատակների իրականացմանը մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի ավելի նվազ ներգործություն պարունակող պատիժ քան այն պատիժները որոնք ազատությունից զրկելու հետ են կապված:Նշվածի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ երկու դրվագ հանցանք կատարելու համար պետք է նշանակվի պատիժ տուգանքի ձևով: (...) Տվյալ դեպքում մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով տասնապատիկի՝ 750․000 ՀՀ դրամ չափով: (...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը անազատության մեջ է գտնվել 1 ամիս 28 օր Դատարանը որոշում է կայացնում մեղմացնել նշանակված պատիժը և սահմանել վերջնական պատիժ տուգանք 1․000․000 ՀՀ դրամի չափով։ Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը փոփոխել և մեղադրյալին ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից։ Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների տեսակների համակցված կիրառումը փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք։ Մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը վարչական հսկողություն խափանման միջոցի կիրառման ընթացքում պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին, պարտավորեցնել շաբաթական 2 անգամ ներկայանալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը՝ հաշվառման, ինչպես նաև արգելել լքել քաղաք Երևանի տարածքը: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցներ` բացակայելու արգելքը և վարչական հսկողությունը վերացնել։ Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում, իսկ քրեական գործի հետ միասին Դատարան ներկայացված մեղադրյալի անձնական իրերը վերադարձնել ըստ պատկանելիության։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ ի թիվս այլնի նաև վարույթային ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելադրման, գույքային հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, գույքային հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:»։ Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) գտել է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 69-րդ հոդվածների պահանջները, ուստի Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է բեկանման։ Բողոքաբերը նշել է, որ մեղադրյալ Սիամաք Նասերթաշիանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը նրան մեղսագրվող հանցագործությունների հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում բավարար չափով չի վերլուծել և համակցության մեջ պատշաճ գնահատման չի ենթարկել մեղադրյալի կատարած արարքի բոլոր հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղքի ձևը, տեսակը և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության կարևորությունը, մինչդեռ վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ նրան կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորության մասին: Բողոքաբերի կարծիքով՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում առկա եզրահանգումները, վերը նշված և հաշվի չառնված հանգամանքների համատեքստում, չեն կարող գնահատվել որպես հիմնավորված: Բողոքաբերն ընդգծել է, որ մեղադրյալին մեղսագրվում են կառավարման կարգի դեմ ուղղված հանցագործություններ: Նշված արարքների հանրային վտանգավորության բարձր մակարդակի մասին է վկայում այն, որ դրանով վտանգի տակ է դրվում Հայաստանի Հանրապետության օրենքով սահմանված կարգով, պետական սահմանի պատշաճ հատումն ապահովելուն ուղղված կառուցակարգերը, ինչպես նաև երկիր օրինական մուտք գործելու, երկրում գտնվելու կամ այն լքելու ընթացակարգերը, որպիսի հանգամանքները պետք է հաշվի առնել մեղադրյալի և նրա կատարած հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորությունը գնահատելիս և ինչպես պատժատեսակը, այնպես էլ պատժաչափը որոշելիս: Բողոքաբերը նշել է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ-ից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ չնշանակելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը նրան մեղսագրվող հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում բավարար չափով չի վերլուծել և համակցության մեջ պատշաճ գնահատման չի ենթարկել կատարած արարքի բոլոր հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղքի ձևը, տեսակը և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության կարևորությունը։ Վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ նրա կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորության մասին, որոնք էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար: Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալներին և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին, Բողոքաբերը նշել է, որ նշվածի համատեքստում ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն այն աստիճան չէր կարող նվազեցնել անձի և նրա կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, որ օբյեկտիվ հիմք հանդիսանար մեղադրյալի՝ ՀՀ-ում հետագա գտնվելու արգելքների բացակայությունն արձանագրելու համար: Հաշվի առնելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, դրանք վերլուծելով և գնահատելով օրենսդրական կանոնակարգումների լույսի ներքո՝ Բողոքաբերը փաստել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Սիամաք Նասերթաշիանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ չնշանակելով, թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, ինչն ազդել է գործի ելքի վրա: Ելնելով վերագրյալից՝ Բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3963/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի հունվարի 13-ին կայացված դատավճիռը, այդ մասով կայացնել նոր դատական ակտ՝ մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար որպես պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ մեկ տարի հինգ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար որպես պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ մեկ տարի հինգ ամիս ժամկետով, նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ երկու տարի ժամկետով, իսկ որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 10 տարի ժամկետով՝ որպես վտարման երկիր սահմանելով Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը: Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները. Մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի պաշտպան Հ.Սողոմոնյանը (այսուհետ նաև՝ Պաշտպնա) 2025 թվականի մարտի 04-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացված վերաքննիչ բողոքի պատասխանով, համապատասխան հիմնավորումներով, խնդրել է վիճարկվող դատական ակտը թողնել անփոփոխ։ Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ որպես լրացուցիչ պատժատեսակ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու մասին Բողոքաբերի պահանջին՝ Պաշտպանը նշել է, որ քրեական գործում առկա են ապացույցներ, որով հիմնավորվում է այն փաստական հանգամանքը, որ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում Սիամաք Նասերթաշիանի նկատմամբ առկա է հետապնդում իր քաղաքական հայացքների և դավանափոխության (կրոնափոխության) համար, որը ԻԻՀ-ի օրենսդրությամբ պատժվում է ընդհուպ մահապատժով։ Պաշտպանն ընդգծել է, որ իր քաղաքական և կրոնական հայացքների համար Սիամաք Նասերթաշիանի նկատմամբ ԻԻՀ-ի իշխանության կողմից հետապնդվելու պարագայում, երբ նրան կրոնափոխության համար ընդհուպ սպառնում է մահապատիժ, Առաջին ատյանի դատարանը չէր կարող և իրավունք չուներ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով սահմանված լրացուցիչ պատժատեսակը։ Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները. Հանրային մեղադրող Դավիթ Ներսիսյանը Վերաքննիչ դատարանում մուտքագրված գրությամբ հայտնել է, որ այլ դատական նիստով ծանրաբեռնված լինելու պատճառով նշանակված դատական նիստին ներկայանալ չի կարող։ Հայտնել է, որ պնդում է բողոքը, խնդրել է այն բավարարել: Պաշտպանը և մեղադրյալն առարկեցին վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեցին այն մերժել և անփոփոխ թողնել վիճարկվող դատական ակտը։ Միաժամանակ Վերաքննիչ դատարան ներկայացրեցին մի շարք փաստաթղթեր։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`«1. Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»: ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները. (…) 7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. 8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար. 9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ. 10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 377-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պարզելով, որ առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս կամ պատժի կրման հարցը լուծելիս հաշվի չի առել պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող կամ հանցագործության վտանգավորությունը կամ մեղադրյալի անձը բնութագրող որևէ հանգամանք, որի արդյունքով նշանակել է անարդարացի` ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ պատիժ, վերաքննիչ դատարանը փոփոխում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը` մեղմացնելով կամ խստացնելով պատիժը կամ այլ կերպ լուծելով պատժի կրման հարցը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը` 1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը. 2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը. 3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից. 2. Դատական ակտը բեկանելիս վերաքննիչ դատարանն իրավասու է վարույթը փոխանցելու առաջին ատյանի դատարան միայն այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքով իրեն վերապահված լիազորությունները և հնարավորությունները բավարար չեն իր կողմից կայացվելիք նոր դատական ակտի իրավաչափությունն ապահովելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել քրեական պատասխանատվության այն արարքի համար, որը կատարման պահին հանցանք չի համարվել»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի՝ «1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»: Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցադրմանը՝ հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի և լրացուցիչ պատիժ չնշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…)Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (...)Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…) (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը)»: Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը» (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): Վճռաբեկ դատարանը պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների վերլուծությանը մանրամասն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-23-րդ կետերում, որտեղ նշել է․ «[Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում. 1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները, 2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման: (...) [Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված: Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման: Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 24-րդ կետը): Վկայակոչված իրավական կարգավորումների և նախադեպային դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով Բողոքաբերի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատշաճ իրավական վերլուծության է ենթարկել գործի կոնկրետ հանգամանքները, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հաշվի է առել մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի անձը բնութագրող հատկանիշները, պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը (խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխանը, ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել է դրա համար), պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը և իրավաչափ եզրահանգման է եկել առ այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիությանը հնարավոր է հասնել Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակ նշանակելու միջոցով։ Վերաքննիչ դատարանը ևս ընդգծում է, որ -մեղադրյալը ՀՀ-ում դատապարտված չի եղել, համապատասխան հաշվառումներով չի անցնում, միաժամանակ, որևէ ռազմական, այդ թվում՝ ծայրահեղական, ահաբեկչական կամ արգելված այլ կազմակերպությունների հետ հնարավոր առնչության մասին տեղեկություններ առկա չեն, -խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան, -ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել է դրա համար, -բացակայում են պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքները։ Նշյալի լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը բավարար չափով պատճառաբանել է, թե հատկապես որ հանգամանքը կամ հանգամանքների համակցությունն է հիմք տվել հանգելու այն հետևության, որ տվյալ հանցանքի համար սահմանված պատժատեսակներից առավել մեղմի նշանակմամբ հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակները, պատշաճ գնահատման է ենթարկել մի շարք էական հանգամանքներ, ինչը, իր հերթին, հանգեցրել է պատժի անհատականացման սկզբունքի պահպանմամբ արդարացի պատժի նշանակման: Մասնավորապես, անհրաժեշտ է փաստել, որ միջին ծանրության հանցանքներ կատարած, խնամքին մանկահասակ երեխա ունեցող, իր կատարծի համար զղջացող անձի նկատմամբ սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նշանակումը արդարացի համարվել չի կարող, իսկ հակառակ դիրքորոշումը կարող է հանգեցնել ակնհայտ խիստ լինելու հիմքով անարդարացի պատժի նշանակման: Վերաքննիչ դատարանն գնահատմամբ՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նրա նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից (համաչափ է կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորության), ինչպես նաև կարող է ապահովել պատժի նպատակները, այն է՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականցնել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ Բողոքաբերի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ նշանակված պատժում և չեն կարող չեզոքացնել Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները: Արդյունքում պետք է փաստել, որ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված են Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները: Անդրադառնալով լրացուցիչ պատիժ նշանակելու մասին Բողոքաբերի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. (...) օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կիրառվում են միայն որպես լրացուցիչ պատիժներ: (...) 4. Մեկ հանցագործության համար կարող է նշանակվել միայն մեկ հիմնական պատիժ: Հիմնական պատժին կարող է միացվել մեկ կամ մի քանի լրացուցիչ պատիժ:»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը Հայաստանի Հանրապետությունում քրեական պատասխանատվության ենթակա օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության սահմաններից հեռացնելն է՝ արգելելով նրան գտնվել Հայաստանի Հանրապետությունում: 2. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ սահմանվում է 5-10 տարի ժամկետով: 3. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակելիս դրա ժամկետի հաշվարկն սկսվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու պահից: 4. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կատարվում է դատապարտյալի նկատմամբ նշանակված հիմնական պատիժը կրելուց հետո։ Այն դեպքում, երբ արդարադատության բնագավառում պետական լիազոր մարմինը Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով սահմանված կարգով համաձայնություն է ձեռք բերում դատապարտյալին պատժի մնացած մասը կրելու նպատակով իր քաղաքացիության երկիր փոխանցելու վերաբերյալ, ապա օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու վերաբերյալ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատական ակտը համարվում է ի կատար ածված դատապարտյալի փոխանցումն իրականացնելու մասին արդարադատության բնագավառում պետական լիազոր մարմնի ծանուցումն ստանալուց հետո: Այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքի 84-րդ կամ 85-րդ հոդվածով սահմանված կարգով կայացվել է անձին պատժից ազատելու վերաբերյալ որոշում, օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կատարվում է փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո։ Սույն օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված դեպքերում անձին պատժի հետագա կրումից ազատելու, ինչպես նաև սույն օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասով կամ 88-րդ հոդվածով սահմանված կարգով անձին հիմնական պատժից ազատելու դեպքում օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կատարվում է պատժի հետագա կրումից կամ պատժից ազատելուց հետո։ 5. Օտարերկրյա քաղաքացին կարող է վտարվել իր քաղաքացիության պետություն կամ այն պետություն, որտեղ վերջինս մշտապես բնակվում է: Վտարման երկիրը սահմանում է դատարանը՝ հաշվի առնելով դատապարտյալի կարծիքը: 6. Այս պատժատեսակը չի կարող նշանակվել` 1) փախստականի կարգավիճակ ունեցող կամ Հայաստանի Հանրապետությունում ապաստան ստացած անձի նկատմամբ, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերի, 2) չվերադարձելիության սկզբունքից օգտվող օտարերկրյա քաղաքացու նկատմամբ, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերի, 3) մինչև հանցանք կատարելը Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացու կամ Հայաստանի Հանրապետությունում հատուկ կացության կարգավիճակ ունեցող կամ Հայաստանի Հանրապետությունում մշտապես բնակվող անձի հետ ամուսնացած կամ խնամքին Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի հանդիսացող երեխա ունեցող անձի նկատմամբ, 4) եթե անձը վտարվող պետության տարածքում քրեական հետապնդման է ենթարկվում այնպիսի արարքի համար, որը կարող է պատժվել մահապատժով, 5) եթե հիմնավորվում է, որ վտարվող պետության տարածքում անձը կարող է հետապնդման ենթարկվել ռասայական, կրոնական, ազգային, սոցիալական որոշակի խմբի պատկանելության կամ քաղաքական հայացքների համար, կամ 6) եթե հիմնավորվում է, որ վտարվող պետության տարածքում անձը կարող է ենթարկվել խոշտանգման կամ այլ դաժան, անմարդկային կամ նվաստացնող վերաբերմունքի կամ պատժի։ 7. Հայաստանի Հանրապետությունից չի կարող վտարվել այն անձը, որի նկատմամբ նշանակվել է սույն հոդվածով նախատեսված պատիժը, սակայն մինչև պատժի կատարումը դատապարտյալը ձեռք է բերել փախստականի կամ Հայաստանի Հանրապետությունում ապաստան ստացածի կարգավիճակ, կամ նրա նկատմամբ հաստատվել է չվերադարձելիության սկզբունքի կիրառելիությունը, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերի:»։ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ քրեական վարույթի նյութերում առկա են փաստական տվյալներ այն մասին, որ Իրանի Իսլամական Հանրապետություն Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ, ի թիվս այլնի, քրեական հետապնդում է իրականացվում նաև կրոնափոխության համար, վերջինս ունի մեղադրյալի կարգավիճակ։ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Պաշտպանի և մեղադրյալի փաստարկներն առ այն, որ մեղսագրող արարքների համար մեղադրյալը կարող է ենթարկվել նաև մահապատժի, քրեական վարույթի տվյալներով չեն հերքվում։ Ընդ որում, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դատական նիստի ժամանակ Պաշտպանի կողմից ներկայացված, Շվեդական ավետարանական առաքելության կողմից տրված փաստաթղթի համաձայն՝ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանը և նրա կինը մկրտվել են, միաժամանակ հանդիսանում են Երևանում գործող ֆարսախոս հավատացյալների ընկերակցության ակտիվ անդամներ։ Վկայակոչվածի համատեքսում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու համար։ Ամփոփելով վերոշարադրյալը և ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկված դատական ակտը բեկանելու և Բողոքաբերի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր չկան, Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակ նշանակելով, լրացուցիչ պատժատեսակ չնշանակելով, թույլ չի տվել դատական սխալ, այսինքն՝ բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքերը: Հետևաբար, բողոքարկված դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դրա դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը՝ մերժել: Ելնելով վերոշարադրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 367-րդ, 369-371-րդ և 379-380-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ անփոփոխ թողնելով մեղադրյալ Սիամաք Ռեզա Նասերթաշիանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3963/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի հունվարի 13-ի դատավճիռը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Կ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 11-03-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 27-05-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | Գործը 2 հատոր. 1-ինը՝ 177 թերթ, 2-րդը՝ 225 թերթ |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 27-05-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 177, 225 |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 43675/25 |