ԵԴ1/3988/01/24





ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈւՄ

«11» դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան


ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը՝ դատավոր Ա.Բեկթաշյան (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան), ուսումնասիրելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 30-ի թիվ ԵԴ1/3988/01/24 որոշման դեմ մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի պաշտպաններ Գագիկ Թավադյանի, Կարեն Սարդարյանի և Անդրանիկ Մանուկյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքները և թիվ ԵԴ1/3988/01/24 քրեական գործի հավելվածը`

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Ըստ ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքների վերաբերյալ նյութերի՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 30-ի թիվ ԵԴ1/3988/01/24 որոշմամբ մեղադրյալ Ռուբեն Սարգսի Մադաթյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը թողնվել է անփոփոխ և ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամանակով` մինչև 2025 թվականի հունվարի 2-ը:
Նշված որոշումը մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի պաշտպաններ Գագիկ Թավադյանը և Կարեն Սարդարյանը ստացել են 2025 թվականի նոյեմբերի 3-ին։
Վերը նշված որոշման դեմ 2025 թվականի նոյեմբերի 7-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի պաշտպաններ Գագիկ Թավադյանի և Կարեն Սարդարյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը։
Նշված որոշումը մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի պաշտպան Անդրանիկ Մանուկյանը ստացել են 2025 թվականի նոյեմբերի 6-ին։
Վերը նշված որոշման դեմ 2025 թվականի նոյեմբերի 11-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի պաշտպան Անդրանիկ Մանուկյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը։
Հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ վարույթի նյութերը Վերաքննիչ դատարան են ստացվել 2025 թվականի նոյեմբերի 17-ին և էլեկտրոնային համակարգի միջոցով մակագրվել և դատավոր Ս․Համբարձումյանի աշխատակազմին են հանձնվել 2025 թվականի նոյեմբերի 18-ին:
2025 թվականի նոյեմբերի 21-ին Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Ս․Համբարձումյանը որոշում է կայացրել հատուկ վերանայման բողոքները վարույթ ընդունելու և դրանք գրավոր ընթացակարգով քննության նշանակելու մասին։
2025 թվականի նոյեմբերի 26-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի պաշտպաններ Գագիկ Թավադյանի և Կարեն Սարդարյանի կողմից բերված միջնորդությունը բացարկ հայտնելու մասին։
2025 թվականի նոյեմբերի 26-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի դատավոր Ս․Համբարձումյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի պաշտպաններ Գագիկ Թավադյանի և Կարեն Սարդարյանի բացարկի միջնորդությունը բավարարելու մասին։
Հատուկ վերանայման բողոքների վերաբերյալ վարույթի նյութերը էլեկտրոնային համակարգի միջոցով վերամակագրվել և 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին հանձնվել են նախագահող դատավոր Ա․Բեկթաշյանի աշխատակազմին։
2025 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքներն ընդունվել են վարույթ, սահմանվել է հատուկ վերանայման վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ, իսկ դատական ակտի կայացման օր է նշանակվել 2025 թվականի դեկտեմբերի 11-ը:
Գործի փաստական հանգամանքները և հատուկ վերանայման բողոքների քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը․
2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Ռուբեն Սարգսի Մադաթյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 6-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, բովանդակային հետևյալ ձևակերպմամբ. «նա, խմբի կազմում Վահագն Մադաթյանի հետ միասին իր մոտ գտնվող զենքով՝ գործարանային արտադրության «RETAY PM» տեսակի «RIIREPMYS04-2400516» համարի 9մմ տրամաչափի ազդանշանային ատրճանակի գործադրմամբ կատարել է խուլիգանություն: Բացի այդ, Ռուբեն Մադաթյանը խմբի կազմում Վահագն Մադաթյանի հետ միասին միմյանց գործողությունները փոխլրացնելով հարվածներ հասցնելով և հիշյալ զենքը՝ որպես մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկայի գործադրմամբ Ռեմ Ռշտունու առողջությանը պատճառել են կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս:
Այսպես.
2024 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Ռուբեն Մադաթյանը, իր հորեղբայր Վահագն Մադաթյանի, քրոջ ամուսնու Արմեն Մկրտչյանի, ընկերներ, Լևոն Նադոյանի, Կամո Մարտիրոսյանի, Գագիկ Բաբայանի, Հրաչյա Ղոչիկյանի հետ միասին Երևան քաղաքի Ձորափի 1/1 հասցեում գտնվող Ուրարտու ռեստորանային համալիրում մասնակցել է իր ծննդյան արարողությանը, որի ավարտից հետո՝ արդեն ժամը 23:50-ի սահմաններում, արարողության մասնակիցներից Վահագն Մադաթյանը, Արմեն Մկրտչյանը, Խաչիկ Ութուջյանը և գործով չպարզված ևս մեկ անձ, դուրս գալով ռեստորանային համալիրի տարածքից, Վահագն Մադաթյանին պատկանող և վերջինիս խնդրանքով Արմեն Մկրտչյանի կողմից վարվող «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի, 37 XR 524 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով, շարժվել են Երևան քաղաքի Պռոշյան, ապա Պարոնյան փողոցներով՝ դեպի Գրիգոր Լուսավորիչ փողոց: Հասնելով Պարոնյան փողոցի և Մաշտոցի պողոտայի հատման խաչմերուկ՝ Արմեն Մկրտչյանը մեքենան կանգնեցրել է լուսացույցի արգելող ազդանշանի տակ: Նույն ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Պարոնյան փողոցի և Մաշտոցի պողոտայի խաչմերուկի հատվածին է մոտեցել Հովհաննես Կարենի Ասատրյանի կողմից վարվող «Մերսեդես» մակնիշի 66 YV 666 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի մեջ եղել են Տիգրան Ասրյանը և Ռեմ Ռշտունին, և մեքենան կանգնեցրել է «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի ավտոմեքենայի կողքի հատվածում: Այդ ընթացքում «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի ավտոմեքենայի առջևի նստատեղում նստած ուղևոր Վահագն Մադաթյանը, դիմելով Հովհաննես Ասատրյանին, հարցրել է վերջինիս մոտ ատամի չոփ լինելու մասին, որից հետո արդեն նշված հարցի շուրջ խոսակցություն է առաջացել մի կողմից Վահագն Մադաթյանի, իսկ մյուս կողմից Հովհաննես Ասատրյանի և Տիգրան Ասրյանի միջև: Այնուհետև Վահագն Մադաթյանը ցանկություն է հայտնել նստել «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենան և զրույցը այնտեղ շարունակել, որից հետո Խաչիկ Ութուջյանի հետ իջնելով «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի մեքենայից՝ նստել են «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենան: Վերջիններիս նստելուց հետո Հովհաննես Ասատրյանը մեքենան վարել է դեպի Գրիգոր Լուսավորիչ փողոցի ուղղությամբ և հասնելով Երևանի քաղաքապետարանի մոտակայք, մեքենան կանգնեցրել է լուսացույցի արգելող ազդանշանի մոտ: Միևնույն ժամանակ Արմեն Մկրտչյանը, զանգահարելով Ռուբեն Մադաթյանին, վերջինիս տեղեկացրել է տեղի ունեցած խոսակցության, Վահագն Մադաթյանի և Խաչիկ Ութուջյանի կողմից «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենան նստելու և հետագա ընթացքի մասին և ինքնությունը չպարզված անձի հետ միասին «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի ավտոմեքենայով, վարելով այն, հետապնդել է «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենային և հասնելով լուսացույցի արգելող ազդանշանին ենթարկվող «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենային, նախ մեքենան կանգնեցրել է զուգահեռ, այնուհետև հասարակության նկատմամբ անհարգալից, իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, չենթարկվելով լուսացույցի արգելող ազդանշանին և դրա առկայության պայմաններում ՀՀ Ճանապարհային երթևեկության ապահովման մասին ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 1-ին մասի ա կետի պահանջներին հակասող գործողություններ թույլ տալով մեքենան վարել է մի փոքր առաջ, այնուհետև չթույլատրելի հատվածում՝ հորիզոնական դիրքով կանգնեցրել է «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայի դիմացի հատվածում՝ չթույլատրել վերջինիս անարգել տեղաշարժվել ճանապարհով, այդ կերպ համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ մարդկանց անդորրը խախտելով ստեղծել խցանում և անհարմարություն պատճառելով ճանապարհով երթևեկող մյուս տրանսպորտային միջոցներին և անձանց:
Դրանից հետո Արմեն Մկրտչյանը իջնելով մեքենայից մոտեցել է «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդի դռանը: Միևնույն ժամանակ «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայից իջել են Խաչիկ Ութուջյանը, Վահագն Մադաթյանը, Հովհաննես Ասատրյանը և Տիգրան Ասրյանը, իսկ մի քանի վայրկյան անց նաև Ռեմ Ռշտունին: Գտնվելով մեքենայի աջ կողային հատվածում՝ Վահագն Մադաթյանը, սեփական անձի առավելությունները ընդգծելու մոլուցքով տարված, անտեսելով հասարակության անդամների ներկայությունը՝ հասարակության նկատմամբ անհարգալից և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք է ցուցաբերել, որը դրսևորվել է հայհոյանքներով, և համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ մարդկանց անդորրը խախտելով, սկսել է նախ քաշքշել, այնուհետև դիտավորությամբ հարվածներ է հասցրել Տիգրան Ասրյանին մարմնի տարբեր մասերին՝ պատճառելով աջ և ձախ գագաթային շրջանների փափուկ հյուսվածքների սալջարդ, պատռած վերքերի, ձախից ճակատային շրջանի, աջից քունքային շրջանների պատռած վերքերի, աջ հոնքի, աջ այտային շրջանների փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, աջ այտային շրջանի ելունի կոտրվածքի ձևով միջին ծանրության վնաս՝ առողջության տևական քայքայումով:
Դրանից հետո արդեն վիճաբանությունը տեղափոխվել է «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայի հետնամասի և ձախ կողային հատված, որտեղ Վահագն Մադաթյանը, շարունակելով իր խուլիգանական գործողությունները, փորձել է հարվածներ հասցնել նաև Ռեմ Ռշտունուն: Նույն պահին վազելով դեպքի վայրին է մոտեցել Ռուբեն Մադաթյանը և շարժվելով «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայի հետնամասի ուղղությամբ, հասարակության նկատմամբ անհարգալից և բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, որը դրսևորվել է իր մոտ գտնվող զենքով՝ գործարանային արտադրության «RETAY PM» տեսակի «RIIREPMYS04-2400516» համարի 9մմ տրամաչափի ազդանշանային ատրճանակի գործադրմամբ՝ կրակոց արձակելու եղանակով համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ մարդկանց անդորրը խախտելով, վախ և խուճապ առաջացնելով, ապա ընթանալով ձախ, շարունակել է իր խուլիգանական գործողությունները, և անցնելով Վահագն Մադաթյանի կողքով մոտեցել է Ռեմ Ռշտունուն և իր մոտ գտնվող վերը նշված զենքով՝ այն որպես մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկա գործադրելով դիտավորությամբ հարվածել է Ռեմ Ռշտունու գլխի հատվածին, որի արդյունքում Ռեմ Ռշտունին ընկել է գետնին: Այնուհետև Վահագն Մադաթյանը և Ռուբեն Մադաթյանը խմբի կազմում փոխլրացնելով միմյանց գործողությունները դիտավորությամբ շարունակել են ընկած վիճակում ոտքերով հարվածներ հասցնել Ռեմ Ռշտունուն՝ վերջինիս առողջությանը պատճառելով ծանր վնաս՝ կյանքին վտանգ սպառնացող՝ քունքային շրջանի սալջարդ վերքի /ներկայիս սպի/, նույն շրջանի արյունահավաքի, ձախ քունքոսկրի ներհրված բեկորային կոտրվածքի, էպիդուրալ արյունազեղման ձևով մարմնական վնասվածքների ձևով, որից հետո Ռուբեն Մադաթյանը կրակոց է արձակել Ռեմ Ռշտունու ուղղությամբ, այնուհետև կրակոցի ձայներից դեպքի վայր են ժամանել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցները, որից հետո վիճաբանության մասնակիցները դեպքի վայրից դիմել են փախուստի»։
Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշման համաձայն.
«(…) 4.8. ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ անդրադառնալով մեղադրյալ Ռուբեն Սարգսի Մադաթյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. առկա է հիմնավոր կասկած առ այն, որ մեղադրյալ Ռուբեն Սարգսի Մադաթյանն առնչություն ունի իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքների կատարմանը, այդ դեպքերը, իրադարձություններն առերևույթ համընկնում են նրան մեղսագրվող հանցանքի հատկանիշներին: Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննության փուլում Դատարանը կաշկանդված է ավելի խորը գնահատական տալու հիմնավոր կասկածին, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Դատարանը սույն քրեական գործը քննում է ըստ էության, ինչի պայմաններում հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ ավել գնահատական տալու պայմաններում Դատարանը կկանխորոշի իր հետագա դիրքորոշումը վերջնական դատական ակտ կայացնելու ժամանակ և կխախտի Դատարանների անաչառության սկզբունքը, ուստի սույն պայմաններում Դատարանը կարող է միայն մակերեսորեն գնահատել հիմնավոր կասկածի հարցը և միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի հետ առնչություն ունենալու վերաբերյալ:
4.9. Անդրադառնալով խափանման միջոցի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ շարունակում են առկա լինել մեղադրյալ Ռուբեն Սարգսի Մադաթյանի կողմից քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու մտավախությունը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ քրեական գործը դեռևս գտնվում է ապացույցների հետազոտման ակտիվ փուլում, դեռևս չեն հարցաքննվել քրեական վարույթով անցնող վկաները և տուժող Ռ.Ռշտունին, ինչպես նաև դեռևս չեն հարցաքննվել քրեական գործով մեղադրյալները, ինչի պայմաններում ողջամիտ է մտավախությունը այն մասին, որ գտնվելով ազատության մեջ մեղադրյալ Ռուբեն Սարգսի Մադաթյանը կարող է ապօրինի ազդեցություն ունենալ քրեական գործի քննության վրա քրեական գործով անցնող անձանց համոզելու, նյութապես շահագրգռելու, սպառնալու կամ այլ անօրինական ճանապարհով հակելու իր համար բարենպաստ ցուցմունքներ տալուն: Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ քրեական գործով անցնող մի շարք անձանց Ռուբեն Սարգսի Մադաթյանը անձամբ ճանաչում է և ունի անձնական՝ այդ թվում նաև ազգակցական կապեր և հնարավոր է՝ անձնական շփումներ ունի, ինչի պայմաններում ավելի է մեծանում ապօրինի ազդեցություն ունենալու մտավախությունը:
4.10. Անդրադառնալով փախուստի հիմքին՝ Դատարանը այն նույնպես իրատեսական է համարում, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ քրեական վարույթի նախաքննության ընթացքում մեղադրյալ Ռուբեն Սարգսի Մադաթյանի գտնվելու վայրը տևական ժամանակ անհայտ է եղել, ձեռնարկված միջոցառումների արդյունքում հնարավոր չի եղել հայտնաբերել Ռ.Մադաթյանին և միայն հետախուզում հայտարարելուց և տևական ժամանակ օպերատիվ հետախուզական միջոցառումների արդյունքում հնարավոր է եղել հայտնաբերել մեղադրյալ Ռ.Մադաթյանին և ներկայացնել վարույթն իրականացնող մարմնին: Սույն պայմաններում Դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ հետախուզման մեջ գտնվելու ժամանակահատվածում Ռ.Մադաթյանը տեղեկացված չի եղել հարուցված քրեական հետապնդման մասին, սակայն պետք է նաև նշել, որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի աշխատակիցների կողմից այցելություններ են կատարվել մեղադրյալի բնակության վայր, որտեղ հնարավոր չի եղել հայտնաբերել նրան, ինչը որոշակի չափով նույնպես առաջացնում է մտավախություն՝ մեղադրյալի կողմից քրեական գործի քննությունից խուսափելուն ուղղված գործողություններ կատարելու վերաբերյալ: Դատարանի կողմից վերագրյալ դիրքորոշման համար էական նշանակություն ունի նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանին մեղսագրվում է ծանր հանցագործությունների կատարում, որոնց համար նախատեսված է միայն ազատազրկման ձևով պատիժներ, որը թեև չի կարող խափանման միջոց կիրառելու ինքնուրույն հիմք հանդիսանալ, սակայն այն՝ այլ հիմքերի հետ համակցության հետ էական նշանակություն ունի մեղադրյալի հետագա վարքագիծը կանխորոշելու համար:
4.11. Անդրադառնալով նոր հանցանք կատարելու մտավախությունը՝ Դատարանն այն նույնպես իրատեսական է համարում, հաշվի առնելով մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալները հանդիսանում են մերձավոր ազգականներ և տուժողների հետ ունեն անբարյացակամ հարաբերություններ, որպիսի հանգամանքը, ինչպես նաև Ռ.Մադաթյանի կողմից պարբերաբար ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելը Դատարանին հիմք են տալիս եզրահանգում անել այն մասին, որ գտնվելով ազատության մեջ մեղադրյալ Ռ.Մադաթյանը հնարավոր է կրկին կատարի նոր հակաիրավական արարք:
(…)
4.13. Ամփոփելով մեջբերված նախադեպերով սահմանված չափորոշիչները և դրանք համադրելով թիվ ԵԴ1/3988/01/24 քրեական գործի քննության ընթացքում Դատարանի կողմից դրսևորած պատշաճ ջանասիրությանը՝ ապա 2025 թվականի օգոստոսի 13-ին՝ մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկումից հետո քննարկման արդյունքում Դատարանը որոշում է կայացրել նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ և ժամկետը երկարաձգել 2 ամիս ժամանակով, մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 2-ը, հաջորդ դատական նիստ է նշանակվել 2025 թվականի սեպտեմբերի 4-ին ժամը 14.00-ին, որը սակայն տեղի չի ունեցել նախագահող Դատավորի ՀՀ արդարադատության ակադեմիայում ամենամյա դասընթացներին մասնակցելու պատճառաբանությամբ, հաջորդ նիստ է նշանակվել 2025 թվականի սեպտեմբերի 29-ին, որը նույնպես տեղի չի ունեցել, քանի որ նախագահող Դատավորը 2025 թվականի սեպտեմբերի 15-ից մինչև սեպտեմբերի 29-ը ներառյալ գտնվել է ամենամյա հերթական արձակուրդում: Հաջորդ դատական նիստ է նշանակվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ին, որի ընթացքում քննարկվել է մեղադրյալ Վահագն Մադաթյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը: Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգումների միջև ընկած ժամանակահատվածի վերաբերյալ Դատարանի կողմից անգործություն չի դրսևորվել, նշանակվել են չորս դատական նիստեր որոնցից երկուսը կայացել են, գործի քննությունը ներկա պահին գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, հարցաքննվել են տուժող Տ.Ասրյանը և ս.թ. հոկտեմբերի 30-ին նշանակված դատական նիստի ընթացքում նաև տուժող Ռ.Ռշտունին: Քննարկվող ժամանակահատվածի վերաբերյալ Դատարանի դրսևորած պատշաճ ջանասիրության գնահատականի համար էական նշանակություն ունի նաև գործի բարդության աստիճանը և դատարանի ծանրաբեռնվածությունը: Գործող մեղադրյալները երեքն են, հետևաբար մեկ դատական նիստով հնարավոր չի եղել ավարտել կողմերի բացման խոսքերը, նրանց մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 5 և 6-րդ կետերով և 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված արարքների կատարում: Ըստ բարդության ցուցանիշի գործը համարվում է բարդ գործ: Հաշվի առնելով մեջբերված իրավանորմերն ու դրանց համադրությունը գործի վերաբերելի փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանի կողմից դրսևորվել է պատշաճ ջանասիրություն և անհրաժեշտ արագություն: Բացի այդ, 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի պաշտպան Գ.Թավադյանի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել մեղադրյալ Ռ.Մադաթյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը վերացնելու և այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու վերաբերյալ, որը Դատարանի կողմից ներկայացված հիմնավորումներով մերժվել է:
4.14. Վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար վերջինիս նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակի ընտրության հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռուբեն Սարգսի Մադաթյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոցի հիմք հանդիսացել է քրեական գործի քննության վրա ապօրինի ազդեցություն ունենալու, նոր հանցանք կատարելու և քրեական վարույթի քննությունից խուսափելու մտավախությունը, ինչի պայմաններում Դատարանն առանցքային նշանակություն ունեցող հանգամանք է համարում այն, որ խափանման միջոցի հիմքերն ունեն կանխատեսական բնույթ և իրենից ենթադրում են թեկուզ հիմնավոր, սակայն ենթադրություն մեղադրյալի հետագա հնարավոր վարքագծի մասին, ինչի պայմաններում ամենախիստ խափանման միջոց կալանքի կիրառման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ այն միակ գործուն երաշխիքն է, որով կարող ենք հասնել խափանման միջոցի կիրառման նպատակներին և որով կարող են չեզոքացվել քննությանը խոչընդոտելու հնարավոր փորձերը:
4.15. Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն վարույթի փաստական հանգամանքների վերը նշված առանձնահատկությունները, վարույթի նյութերից բխող մյուս տվյալների համատեքստում ողջամտորեն վկայում են, որ քրեական վարույթի քննության տվյալ փուլում /հիմնական դատալսումների փուլ՝ վկաների հարցաքննություն/ առկա է մեղադրյալ Ռ.Մադաթյանի կողմից փախուստի դիմելու, նոր հանցանք կատարելու և քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու բարձր հավանականության շարունակական ռիսկը, ինչը չի կարող չեզոքացվել կալանքին այլընտրանք համարվող խափանման միջոցներով: (…)»:
Հատուկ վերանայման բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի պաշտպաններ Գագիկ Թավադյանը և Կարեն Սարդարյանը խնդրել են ամբողջությամբ բեկանել մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը 2 ամսով երկարաձգելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 30-ի թիվ ԵԴ1/3988/01/24 որոշումը և կայացնել դրան փոխարինող նոր դատական ակտ՝ թիվ ԵԴ1/3988/01/24 քրեական գործով մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանին կալանքից ազատելու մասին:
Եթե Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը առկա է, ապա կիրառել ցանկացած տեսակի այլընտրանքային խափանման միջոց կամ խափանման միջոցների համակցություն, քննարկելով նաև մինչև 5 (հինգ) ՀՀ դրամ գրավ կիրառելու հնարավորությունը։
Ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում բողոքաբերները, մասնավորապես, իրենց անհամաձայնությունն են հայտնել Առաջին ատյանի դատարանի որոշմանը` նշելով, որ ներկայացված նյութերում բացակայել են կալանքի հիմքերի առկայությունը հաստատող տվյալները։
Մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի պաշտպան Անդրանիկ Մանուկյանը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 30-ի թիվ ԵԴ1/3988/01/24 որոշումը և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ, այն է՝ մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխել այլընտրանքային խափանման միջոցներ տնային կալանքի, 5.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավի և բացակայելու արգելքի համակցությամբ՝ անհրաժեշտության դեպքում մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի նկատմամբ կիրառելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հարկադրանքի միջոցները, տնային կալանք խափանման միջոցը մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի նկատմամբ կիրառելով վերջինիս մշտական բնակության՝ ք. Երևան, Դավթաշեն, 4-րդ թաղ., 26-րդ շենք, 32-րդ բն. հասցեում:
Ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում բողոքաբերը, մասնավորապես, իր անհամաձայնությունն է հայտնել Առաջին ատյանի դատարանի որոշմանը` նշելով, որ ներկայացված նյութերում բացակայել են կալանքի հիմքերի առկայությունը հաստատող տվյալները։

Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
Վարույթի մասնակիցները Վերաքննիչ դատարանին հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան, բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ չեն ներկայացրել։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և փաստարկների սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ ստացված վարույթի նյութերը` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(…)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
2. Մինչդատական վարույթում դատարանի կիրառած խափանման միջոցը կարող է փոխել կամ վերացնել հսկող դատախազը, իսկ հսկող դատախազի համաձայնությամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ քննիչը՝ հսկող դատախազի համաձայնությամբ:
3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար:
4. Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումն անհապաղ հանձնվում է խափանման միջոցի կիրառումն ապահովող մարմնին կամ պաշտոնատար անձին, իսկ դրա պատճենը` այն անձին, որի նկատմամբ կիրառվում է խափանման միջոցը: Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին քննիչի որոշման պատճենը հանձնվում է նաև հսկող դատախազին:
5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում:
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը:
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
(…)
5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ, իսկ Հայաստանի Հանրապետության դրամի ձևով՝ մինչդատական վարույթի փուլում պահատվության է փոխանցվում դատախազության դեպոզիտային հաշվին, դատական վարույթի փուլում՝ դատարանի դեպոզիտային հաշվին: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին:
2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն:
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին:
2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշմամբ նշել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մեկ այլ` 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշմամբ նշել է, որ մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Այլ խոսքով` Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման հավանականությունը գնահատելիս և, հետևաբար, դրա հիման վրա մեղադրյալի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք է պատշաճ գնահատման ենթարկի մեղսագրվող արարքի կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը բնութագրող այլ հանգամանքները:
Նարեկ Հարությունյանի գործով 2016 թվականի մարտի 30-ի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը այն մասին, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` վերաքննության կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի, ըստ էության, քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում։ Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից։ Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի, ըստ էության, լուծմանը։ Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարել ընդգծել, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը։
Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանն առկա է համարել մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի կողմից նրան վերագրվող արարքները կատարելու հիմնավոր կասկածը, որը հատուկ վերանայման բողոքների հիմքերում և փաստարկներում չի վիճարկվում, բացի այդ հիմք ընդունելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումը, որն, ըստ էության, չի հակասում 2022 թվականի հուլիսի 1-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումներին և նկատի ունենալով, որ Ռուբեն Մադաթյանի վերաբերյալ քրեական գործն, ըստ էության քննելու համար գտնվում է Առաջին ատյանի դատարանում՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հիմնավոր կասկածին անդրադառնալն առհասարակ առարկայազուրկ է։
Վերաքննիչ դատարանը, Առաջին ատյանի դատարանի որոշման՝ խափանման միջոցի հիմքերի վերաբերյալ հիմնավորումները դիտարկելով վերոգրյալ իրավական նորմերի լույսի ներքո գտնում է, որ այդ հիմնավորումները չեն բխում դրանցից, որպիսի պայմաններում այդ հիմնավորումներն ընդունելի չեն Վերաքննիչ դատարանի համար:
Մասնավորապես՝ Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համատեքստում Եվրոպական դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները․
- ներպետական իշխանությունները անձին ազատ արձակելու կամ կալանավորելու մասին որոշում կայացնելիս պետք է փնտրեն նաև այլընտրանքային միջոցներ, որոնք թույլ կտան ապահովել մեղադրյալի մասնակցությունը դատաքննությանը ,
- կալանքը պետք է կիրառվի որպես վերջին կամ ծայրահեղ միջոց, երբ այլ միջոցներով հնարավոր չէ լիարժեք ապահովել վարույթի բնականոն ընթացքը ,
- կալանքի՝ որպես խիստ միջոցի կիրառումը կարող է արդարացվել, երբ այլ՝ առավել նվազ ներգործությամբ միջոցների կիրառելիությունը քննարկվել է և որոշում է կայացվել, որ դրանք բավարար չեն մասնավոր կամ հանրային շահերի պաշտպանությունն ապահովելու տեսանկյունից, ինչը կարող է պահանջել, որ անձը կալանավորվի :
Եվրոպական դատարանի տեսանկյունից՝ չնայած այն հանգամանքին, որ տնային կալանքն ավելի նվազ սահմանափակումներ, նվազ անհարմարություններ և տառապանք է առաջացնում անձի համար, քան կալանավորումը քրեակատարողական հիմնարկում, քանի որ կալանավորված անձը ստիպված է ինտեգրվել նոր և որոշ դեպքերում նաև անբարեհաճ միջավայրում, կիսել իր միջոցներն ու գործունեությունը այլ խցակիցների հետ, հետևել կարգապահությանն ու իշխանությունների կողմից ենթարկվել տարբեր աստիճանի վերահսկողության ողջ օրվա ընթացքում, սակայն որևէ տարբերություն չկա ազատազրկման տարբեր տեսակների միջև։ Եվրոպական դատարանն ընդգծել է, որ «ազատազրկման աստիճան» ու «ինտենսիվություն» արտահայտությունները՝ որպես Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի կիրառման չափանիշներ, վերաբերում են բացառապես անձի ազատության իրավունքի սահմանափակմանը, այլ ոչ ազատազրկման վայրերի ներքին ռեժիմի կամ հարմարավետության տարբերություններին (տե´ս Buzadji v. the Republic of Moldova [GC], Application no. 23755/07, 05.07.2016, §112-113):
Սահմանադրական դատարանն արտահայտել է իրավական դիրքորոշում առ այն, որ «[Հ]աշվի առնելով անձի անձնական ազատության իրավունքին կալանավորման առավել ինտենսիվ միջամտող բնույթը՝ վարույթն իրականացնող մարմինը յուրաքանչյուր դեպքում այն ընտրելուց առաջ պարտավոր է պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հիմնավորված կերպով բացառել մնացած բոլոր, ավելի մեղմ խափանման միջոցների ընտրության հնարավորությունը» :
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր թիվ ԱՎԴ/0022/06/08 որոշմամբ նշել է, որ նախկին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները, որոնք կարող են առաջ բերել անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության հիմնական իրավունքի սահմանափակում, պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ենթադրությունների վրա:
Իսկ ինչ վերաբերում է անձին մեղսագրվող հանցանքի ծանրությանը, ապա թեև այն էական նշանակություն ունի ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալի դրսևորվող վարքագծի հավանականությունը կանխորոշելու հարցում, սակայն այդ հանգամանքը պետք է գնահատվի գործում առկա մնացած, մասնավորապես ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասում մատնանշված հանգամանքների համատեքստում: Այդ առումով կարող է քննության առարկա դառնալ նաև դեռևս չկատարված քննչական գործողությունների բնույթը, դրանց օբյեկտիվության վրա մեղադրյալի կողմից ազդեցություն գործելու հնարավորությունը, (…) գործով մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմինների «պատշաճ ջանասիրությունը» և դրա հիման վրա բավարար փաստերի ներքո (…) նոր քննչական գործողություններ կատարելու անհրաժեշտությունը:
Վճռաբեկ դատարանը Մելսիկ Ալեքսանյանի գործով 2025 թվականի ապրիլի 9-ի թիվ ԼԴ1/0059/01/17 որոշմամբ արձանագրել է, որ «շարունակական կալանքի պարագայում, վարույթի բնականոն ընթացքին զուգահեռ, աստիճանաբար բարձրանում է մեղադրյալին (ամբաստանյալին) կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը հիմնավորված համարելու շեմը:
(…)
Մեղադրանքի խստությունը դատական իշխանություններին կարող է ուղղորդել շարունակական կալանքի տակ պահել կասկածյալին՝ հետագա հանցագործությունների փորձերը կանխելու նպատակով։ Այնուամենայնիվ, անհրաժեշտ է, որպեսզի կիրառվող միջոցը համաչափ լինի սպառնացող վտանգին՝ հաշվի առնելով գործի հանգամանքները, մասնավորապես՝ նախորդող իրադարձությունները և տվյալ անձի բնութագիրը։
Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով շարունակական կալանքի համատեքստում անձի կալանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածին և վարույթի հնարավոր երկարատև ընթացքն արձանագրելու հանգամանքին՝ գտել է, որ թեև նշված հանգամանքներն ինքնին չեն բացառում անձի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի վտանգները, սակայն բարձրացնում են նրան շարունակաբար կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը հիմնավորված համարելու շեմը: Կոնկրետ դեպքում Վճռաբեկ դատարանն իրավաչափ է համարել արդեն իսկ ձեռնարկված դատավարական գործողությունների և հետազոտված ապացույցների ծավալի պայմաններում անձի տևական ժամանակ կալանքի տակ գտնվելու փաստն Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրելու հանգամանքը:
Միաժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ապացուցողական ողջ զանգվածը հետազոտելուց հետո անձին շարունակաբար կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը հիմնավորող հիմքերի բացակայության պայմաններում անգամ, զուտ դատաքննությունը վերսկսելու օրենսդրական կարգավորման հիման վրա վարույթի բնականոն ընթացքին խոչընդոտելու հավանականության առկայության արձանագրումը ոչ այլ ինչ է, քան կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեխանիկական երկարաձգում, ինչն անհամատեղելի է Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ կետով նախատեսված երաշխիքների հետ:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է նաև, որ ծանրակշիռ փաստարկներով հիմնավորման ենթակա է անձին շարունակաբար կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտ ու բավարար հիմքերի առկայությունը, այլ ոչ թե համապատասխան երաշխիքների կիրառմամբ անձին ազատ արձակելը»:
Վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումների լուսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանին շարունակական կալանքի տակ պահելու հիմքերին՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ վարույթի սույն փուլում մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները կատարելուց խուսափելու, փախուստի դիմելու և հանցանք կատարելու հավանականությունը նվազել է, ուստի մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների՝ տնային կալանքի, գրավի և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ։
Միաժամանակ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու և փախուստի դիմելու ռիսկերը թեպետ առկա են, սակայն այն աստիճանի բարձր չեն, որ հնարավոր չլինի չեզոքացնել այլընտրանքային խափանման միջոցներ տնային կալանքի, գրավի և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ։
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հիմքի առկայությանը կամ բացակայությանը՝ Վերաքննիչ դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի այն դատողություններին, որ «Անդրադառնալով նոր հանցանք կատարելու մտավախությունը՝ Դատարանն այն նույնպես իրատեսական է համարում, հաշվի առնելով մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալները հանդիսանում են մերձավոր ազգականներ և տուժողների հետ ունեն անբարյացակամ հարաբերություններ, որպիսի հանգամանքը, ինչպես նաև Ռ.Մադաթյանի կողմից պարբերաբար ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելը Դատարանին հիմք են տալիս եզրահանգում անել այն մասին, որ գտնվելով ազատության մեջ մեղադրյալ Ռ.Մադաթյանը հնարավոր է կրկին կատարի նոր հակաիրավական արարք» և հարկ է համարում փաստել, որ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հիմքում դրված վերոգրյալ հանգամանքներն իրենց բնույթով խիստ վերացական են, մասնավորապես՝ մեղադրյալների մերձավոր ազգական լինելը և տուժողների հետ անբարյացակամ հարաբերությունները ինքնին չեն կարող հիմք հանդիսանալ անձի նկատմամբ ամենախիստ խափանման միջոցը կիրառելու համար։ Բացի այդ, հարկ է փաստել, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից սույն որոշումը կայացնելու պահի դրությամբ տուժողի և մեղադրյալի միջև անբարյացակամ հարաբերությունների մասին որևէ փաստական տվյալ առկա չէ։ Սույն հիմքի շրջանակներում այլ հանգամանքներ դատարանի կողմից չեն արձանագրվել։
Անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրված այն հանգամանքներին, որ «Դատարանը գտնում է, որ շարունակում են առկա լինել մեղադրյալ Ռուբեն Սարգսի Մադաթյանի կողմից քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու մտավախությունը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ քրեական գործը դեռևս գտնվում է ապացույցների հետազոտման ակտիվ փուլում, դեռևս չեն հարցաքննվել քրեական վարույթով անցնող վկաները և տուժող Ռ.Ռշտունին, ինչպես նաև դեռևս չեն հարցաքննվել քրեական գործով մեղադրյալները»՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ սույն քրեական գործով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները մեղադրյալի կողմից չկատարելու ռիսկերը թեպետ առկա են, սակայն այն աստիճանի բարձր չեն, որ հնարավոր չլինի չեզոքացնել դրանք այլընտրանքային խափանման միջոցներ տնային կալանքի, գրավի և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ։ Հատկանշական է, որ կալանք խափանման միջոցի կիրառման ժամանակահատվածում մեղադրյալի շփումների կամ հաղորդակցության որևէ արգելք սահմանված չի եղել։
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նաև նկատել, որ մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ի որոշմամբ, մասնավորապես՝ մեղադրյալը շուրջ 1 տարի 2 ամիս է գտնվում է կալանքի տակ, քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում։ Հարկ է փաստել, որ վերոնշյալի կապակցությամբ Եվրոպական դատարանը բազմիցս նշել է, որ Երկարատև ժամանակահատվածում, քննության հրամայականներն այլևս բավարար չեն կասկածյալի կալանքը հիմնավորելու համար։ Սովորական իրավիճակում ենթադրյալ վտանգները ժամանակի հետ նվազում են, երբ արդեն կատարված են լինում քննչական գործողությունները, վերցված են լինում ցուցմունքները և ավարտված են լինում անհրաժեշտ գործողությունները (Clooth v. Belgium, § 44)։
Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որպես գործի քննությանը խոչընդոտելու հիմքի առկայությունը հիմնավորող փաստարկ մատնանշվել է տուժող Ռեմ Ռշտունու հարցաքննված չլինելու հանգամանքը, մինչդեռ սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ վերջինս արդեն իսկ հարցաքննվել է։
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից վարույթի պատշաճ ընթացքը խոչընդոտելու վտանգը չի կարող վերացական լինել (in obstracto), այն պետք է հիմնավորվի փաստական տվյալներով (տես` Trzaskav. Poland, թիվ 25792/94, § 65, 2000 թվականի հուլիսի 11), իսկ վկաների նկատմամբ ճնշումների ռիսկը կարող է ընդունելի համարվել քննության սկզբնական փուլերում (տես` Jarzynski v. Poland, § 43):
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությանը՝ Վերաքննիչ դատարանը այն իրատեսական է համարում, սակայն հարկ է համարում փաստել, որ այլընտրանքային խափանման միջոցներ տնային կալանքի, գրավի և բացակայելու արգելքի համակցությունը ի զորու է չեզոքացնել դատարանի մոտ առկա սույն մտավախությունը՝ ապահովելով մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։ Սույն համատեքստում հատկանշական է այն հանգամանքը, որ Առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ի և 2025 թվականի հունվարի 10-ի կայացված որոշումներով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվել են այլընտրանքային խափանման միջոցներ տնային կալանք, գրավ և բացակայելու արգելք, որոնց կատարման ժամանակահատվածներում մեղադրյալի կողմից խախտում կատարելու որևէ փաստ չի արձանագրվել։
Վերոգրյալի համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ Սահմանադրական դատարանը 2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ի որոշմամբ արձանագրել է հետևյալը․ «Եվրոպական դատարանն ըստ էության տնային կալանքի կիրառումը դիտում է ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքի համատեքստում` տնային կալանքը դիտելով կալանքի համար նախատեսված երաշխիքների լույսի ներքո:
49. Վերոգրյալ հիմնադրույթներից ելնելով՝ օրենսդիրն Օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի 5-րդ մասում «հստակ և ուղղակի հղմամբ» ամրագրել է, որ տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար Օրենսգրքով սահմանված դրույթները, ինչը, ի թիվս այլնի, նշանակում է, որ.
1. Տնային կալանքի նկատմամբ կիրառվում են, mutatis mutandis, կալանքի իրավաչափության առանձնահատկությունները, ուստի՝
(…)
2. Տնային կալանքի նկատմամբ կիրառվում են կալանքի ժամկետները, ուստի՝
(…)
3. Տնային կալանքի նկատմամբ կիրառվում են կալանքից ազատման հիմքերը, ուստի՝
(…)
4. Տնային կալանքի նկատմամբ կիրառվում են կալանքից ազատված անձին կրկին կալանավորելու պայմանները, ուստի՝
(…)
5. Տնային կալանքի նկատմամբ կիրառվում են կալանքի բողոքարկման կանոնները
(…)
54. Այս համատեքստում Սահմանադրական դատարանը գտնում է, որ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածով ամրագրված իրավունքի սահմանադրական բովանդակության հետ անհամատեղելի է իրավակիրառ պրակտիկայում վիճարկվող դրույթին տրված այն մեկնաբանությունը, որ Օրենսգրքի 121-րդ հոդվածի դրույթները կիրառելի չեն տնային կալանք այլընտրանքային խափանման միջոցի նկատմամբ: 55. Սահմանադրական դատարանը ուշադրություն է հրավիրում այն հանգամանքի վրա, որ, ըստ Ազգային ժողովի` որպես պատասխանողի բացատրության՝ օրենսդիրը ևս՝ ա) տնային կալանքը՝ որպես խափանման միջոց, իր իրավական բնույթով և կարգավորման առանձնահատկությունների տեսանկյունից համարժեք է համարել կալանքին, բ) Օրենսգրքում տնային կալանքի հարաբերությունները կարգավորելիս ուղղակի կերպով հղում է կատարել կալանքի վերաբերյալ նորմերին, (…)»։
Այսպիսով` քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 30-ի որոշումը պետք է բեկանել՝ մեղադրյալ Ռուբեն Սարգսի Մադաթյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը վերացնել՝ անհապաղ ազատ արձակելով կալանքից և նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ տնային կալանք՝ 3 երեք ամիս ժամկետով, գրավ՝ 10․000․000 /տասը միլիոն/ ՀՀ դրամի չափով, և բացակայելու արգելք, միաժամանակ նրան արգելելով տնային կալանքի կիրառության ընթացքում լքել իր բնակության վայրը՝ ք. Երևան, Դավթաշեն, 4-րդ թաղ., 26-րդ շենք, 32-րդ բն. հասցեն/կամ անհրաժեշտության դեպքում բնակության այլ հասցե/, ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից (բացառությամբ շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի), այդ թվում` փոստային առաքանուց բացառությամբ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններից ստացված փոստային առաքանու, ինչպես նաև՝ իր հետ համատեղ բնակվող ընտանիքի անդամներից բացի շփում ունենալ այլ անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց։
Անդրադառնալով գրավի չափին՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Ռուբեն Սարգսի Մադաթյանին ներկայացված մեղադրանքը, գտնում է, որ գրավի ողջամիտ չափ կարող է հանդիսանալ 10․000․000 /հինգ/ միլիոն ՀՀ դրամը, որը ենթակա է եռօրյա ժամկետում մուծման ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի թիվ 900023292015 դեպոզիտ հաշվին։ Գրավը պետք է համարել կիրառված գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից:
Մեղադրյալի տեղափոխումը նրա բնակության վայր պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը, իսկ տնային կալանքի և դրանով պայմանավորված սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան բաժնին:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Մեղադրյալ Ռուբեն Մադաթյանի պաշտպաններ Գագիկ Թավադյանի, Կարեն Սարդարյանի և Անդրանիկ Մանուկյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 30-ի թիվ ԵԴ1/3988/01/24 որոշումը բեկանել։
Մեղադրյալ Ռուբեն Սարգսի Մադաթյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը վերացնել՝ անհապաղ ազատ արձակելով կալանքից և նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառել տնային կալանք՝ 3 երեք ամիս ժամկետով, գրավ՝ 10․000․000 /տասը միլիոն/ ՀՀ դրամի չափով, և բացակայելու արգելք։
Տնային կալանքի ժամկետի սկիզբը հաշվել մեղադրյալ Ռուբեն Սարգսի Մադաթյանի նկատմամբ կիրառվող սահմանափակումների պահպանման համար անհրաժեշտ գործողություններն իրավասու մարմնի կողմից կատարվելու պահից՝ տնային կալանքի ժամկետին հաշվակցելով մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը: Մեղադրյալ Ռուբեն Սարգսի Մադաթյանին արգելել տնային կալանքի կիրառության ընթացքում լքել իր բնակության վայրը՝ ք. Երևան, Դավթաշեն, 4-րդ թաղ., 26-րդ շենք, 32-րդ բն. հասցեն/կամ անհրաժեշտության դեպքում բնակության այլ հասցե/, ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից (բացառությամբ շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի), այդ թվում` փոստային առաքանուց բացառությամբ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններից ստացված փոստային առաքանու, ինչպես նաև՝ իր հետ համատեղ բնակվող ընտանիքի անդամներից բացի շփում ունենալ այլ անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց։
Մեղադրյալի տեղափոխումը նրա բնակության վայր հանձնարարել ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը, իսկ տնային կալանքի և դրանով պայմանավորված սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան բաժնին:
Որպես գրավ սահմանված 10․000․000 /հինգ միլիոն/ ՀՀ դրամը ենթակա է եռօրյա ժամկետում մուծման ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի թիվ 900023292015 դեպոզիտ հաշվին, գրավը համարել կիրառված՝ գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից:
Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնհինգօրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ