ԵԴ1/3983/01/24


ՈՐՈՇՈՒՄ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ


«19» մարտի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ.Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Կոստանյանի, պաշտպան Ա.Քալաշյանի, տուժող Ա.Հովսեփյանի, մեղադրյալ Լ.Սարգսյանի, նախնական դատական լսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Լիլիթ Մարդիի Սարգսյանի (ծնված 1982 թվականի մայիսի 20-ին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատապարտված, խնամքին 5 անչափահաս երեխա, հաշվառված և բնակվող ՀՀ, ք. Երևան, Ավան, Ա.Շահինյան փողոց, 3 նրբանցք, 2/2 տուն հասցեում) միջնորդությունն իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Է.Գալստյանը կազմել է թիվ 17139924 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Կոստանյանի որոշմամբ Լիլիթ Մարդիի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Լիլիթ Մարդիի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Կոստանյանի որոշմամբ հաստատվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան և թիվ ԵԴ1/3983/01/24 համարի նորքո մակագրվել, իսկ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին հանձնվել է դատավոր Գ.Գասպարյանի աշխատակազմին:



2025 թվականի հունվարի 3-ին որոշում է կայացվել քրեական վարույթը ստանձնելու և նախնական դատական լսումներ նշանակելու մասին:
1.1 Լիլիթ Մարդիի Սարգսյանը մեղադրվում է մեղավորությամբ կատարված այն արարքի համար, որ «նա 2024 թվականի հոկտեմբերի 02-ին, հայտնաբերելով Արտեմ Հովսեփյանին պատկանող «ՎՏԲ- Հայաստան բանկ» ՓԲԸ-ի բանկային քարտը և գիտակցելով նշված բանկային քարտը Ա. Հովսեփյանին պատկանելու հանգամանքը և իմանալով քարտի ծածկագիրը, նույն օրը՝ ժամը 11:10-ին, «ՎՏԲ-Հայաստան բանկ» ՓԲԸ-ին պատկանող բանկոմատի միջոցով նշված բանկային քարտի ծածկագիրը մուտքագրելու և նույն քարտից կանխիկացում կատարելու եղանակով գաղտնի հափշտակել է 30.000 ՀՀ դրամ գումար:
Այսպես՝
Լիլիթ Մարդիի Սարգսյանը, աշխատելով Երևանի թիվ 52 մանկապարտեզում որպես նույն մանկապարտեզի դաստիարակ Լիլիթ Իսրայելյանի օգնական, 2014 թվականի հոկտեմբերի 2-ին՝ ժամը 08:30-ին, աշխատանքի գնայիս, մանկապարտեզի մուտքի դռան դիմաց հայտնաբերել է Լիլիթ Իսրայելյանի ամուսնուն՝ Արտեմ Հովսեփյանին պատկանող «ՎՏԲ-Հայաստան բանկ» ՓԲԸ-ի բանկային քարտը, այնուհետև գիտակցելով նշված բանկային քարտը Լ. Իսրայելյանի ամուսնուն պատկանելու հանգամանքը և իմանալով քարտի ծածկագիրը՝ «ԱՄԻՕ» բանկից իր աշխատավարձը ստանալու պատրվակով մանկապարտեզի տնօրեն Ռուզաննա Դանիելյանից թույլտվություն խնդրելուց և աշխատանքի վայրից դուրս գալուց հետո՝ նույն օրը՝ ժամը 11:10-ին, Երևան քաղաքի Իսահակյան 3//Ա հասցեում գտնվող «ՎՏԲ-Հայաստան բանկ» ՓԲԸ-ին պատկանող բանկոմատի միջոցով նշված բանկային քարտի ծածկագիրը մուտքագրելու և նույն քարտից կանխիկացում կատարելու եղանակով գաղտնի հափշտակել է 30.000 ՀՀ դրամ գումար՝ Արտեմ Հովսեփյանին պատճառելով նույնչափ գույքային վնաս:
Այսինքն՝ Լիլիթ Մարդիի Սարգսյանը կատարել է արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:»
Նախնական դատական լսումների ընթացքում.
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Լիլիթ Մարդիի Սարգսյանի պաշտպանը միջնորդեց իր պաշտպանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի կարգով։
Տուժողը հայտնեց, որ հաշտվել է մեղադրյալի հետ:
Հանրային մեղադրողը դիրքորոշում հայտնելով ներկայացված միջնորդության վերաբերյալ հայտնեց, որ առարկություն չունի։
2. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը քննության առարկա դարձնելով մեղադրյալ Լիլիթ Մարդիի Սարգսյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական հետապնդումը տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով դադարեցնելու հարցը, գտնում է, որ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման հետևալ հիմնավորմամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արարքի հանցավորությունը, պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով:
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
(…)
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից.
(…)
4. Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 11-14-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքների առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե անձն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Այu դեպքում քրեական վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կարգով, սակայն մեղադրական վերդիկտ կայացնելու դեպքում այդ անձի նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցանքները դասակարգվում են չորս խմբի` ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր:
2. Ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ:
3. Միջին ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 5 տարի ժամկետով ազատազրկումը:
4. Ծանր հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը:
5. Առանձնապես ծանր հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված է 10 տարուց ավելի ժամկետով ազատազրկում կամ ցմահ ազատազրկում:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Դատարանը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով իրավասու է՝
1) իրականացնելու վարույթ առաջին ատյանի կարգով.
2) իրականացնելու դատական երաշխիքների վարույթ.
3) իրականացնելու դատական վերանայման վարույթ.
4) վարույթ իրականացնելիս կիրառելու դատավարական սանկցիաներ.
5) վարույթ իրականացնելիս կիրառելու խափանման և անվտանգության միջոցներ, գույքի արգելադրում.
6) դատական ակտը հանձնելու կատարման:
2. Դատարանը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում իրականացնում է այլ լիազորություններ:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ:
2. Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, որը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցագործությանը հանցակցություն է, ապա նա հաշտության հիմքով ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե առկա է հաշտության վերաբերյալ տուժողի և տվյալ հանցակցի՝ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը:
3. Եթե անչափահաս կամ սահմանափակ մեղսունակ անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա նա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և առկա է հաշտության վերաբերյալ տուժողի և հանցագործության համար մեղադրվող անձի շահերի պաշտպանության պարտականություն ունեցող անձի՝ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը:
4. Եթե հանցագործությունից տուժողը 14 տարին չլրացած անձ է կամ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով լրիվ կամ մասնակիորեն զրկված է իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից, ապա նրա դեմ ուղղված հանցանք կատարած անձը չի կարող հաշտության հիմքով ազատվել քրեական պատասխանատվությունից:
5. Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից:»
Նույն օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն՝
«Առաջին անգամ հանցանք կատարած` անձ, որը նախկինում հանցանք չի կատարել կամ կատարել է, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, կամ որի դատվածությունը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մարվել կամ վերացվել է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին: Եթե քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքը վերաբերում է մեղադրյալներից մեկին, ապա քրեական հետապնդումը դադարեցվում է միայն նրա նկատմամբ՝ առանց վարույթը կարճելու:
2. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ վերացվում են տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները, իսկ վարույթը կարճելու դեպքում` նաև այլ անձանց նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները: Վարույթը կարճելու մասին որոշմամբ լուծվում է նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը:
3. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին որոշման պատճենն ուղարկվում է հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին:»
Վերոնշյալ նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ անձը տուժողի հետ հաշտության հիմքով ենթակա է քրեական պատասխանատվությունից ազատման, եթե գոյություն ունեն հետևյալ երեք պայմանների միաժամանակյա առկայությունը`
ա/ անձն առաջին անգամ կատարել է ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք, որում առկա չեն ընտանիքում բռնության հատկանիշներ,
բ/ տուժողի և մեղադրյալի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն,
գ/ նախկինում անձը տուժողի հետ հաշտության հիմքով չի ազատվել քրեական պատասխանատվությունից:
Համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի շտեմարանի տեղեկատվության՝ Լիլիթ Մարդիի Սարգսյանը նախկինում դատապարտված չի եղել:
Հաշվի առնելով վերոնշյալը, ինչպես նաև հիմք ընդունելով այն փաստերը, որ տուժողը հաշտվել է մեղադրյալի հետ, նրանց միջև առկա է ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն, մեղադրյալը կատարել է արարք, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքով դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված արարքի համար որպես պատիժ է նախատեսված այդ թվում ազատազրկումը՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով, դատարանը գտնում է, որ առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով ամրագրված վավերապայմանները:
Ամբողջացնելով ասվածը՝ Դատարանը գտնում է, որ հարկ է մեղադրյալ Լիլիթ Մարդիի Սարգսյանի և պաշտպան Ա.Քալաշյանի կողմից ներկայացված միջնորդությունը բավարարել․ մեղադրյալ Լիլիթ Մարդիի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված կարգով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով սահմանված՝ մեղադրյալի և տուժողի հաշտության հիմքով, իսկ թիվ ԵԴ1/3983/01/23 քրեական գործի վարույթը պետք է կարճել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ վերացվում են տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները, իսկ վարույթը կարճելու դեպքում` նաև այլ անձանց նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները, վարույթը կարճելու մասին որոշմամբ լուծվում է նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ հարկ է մեղադրյալ Լիլիթ Մարդիի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ մինչև որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով, 33-րդ, 270-րդ, 315-րդ հոդվածներով` Դատարանը.



Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Լիլիթ Մարդիի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված կարգով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով սահմանված՝ մեղադրյալի և տուժող Արտեմ Մերուժանի Հովսեփյանի հաշտության հիմքով:
2. Թիվ ԵԴ1/3983/01/24 քրեական գործի վարույթը կարճել:
3. Որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Լիլիթ Մարդիի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը վերացնել:
4. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ