Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ

(այսուհետ՝ նաև Դատարան)

Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ա․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
պաշտպան Գ․ՍԱՂՈՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ն․ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

2025 թվականի մարտի 07-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Նարեկ Արմանի Հակոբյանի (ծնված՝ 01․05․2000թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվող՝ ք. Երևան, Կիևյան փողոց, 5 շենք, 18 բնակարանում), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով․

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով կազմվել է թիվ 60712824 արձանագրությունը քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով Նարեկ Արմանի Հակոբյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ի որոշմամբ Նարեկ Արմանի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որտեղ այն դեկտեմբերի 30-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս․Անդրեասյանին։
2025 թվականի հունվարի 03-ին կայացվել է քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին որոշում:
2025 թվականի հունվարի 09-ին կայացվել է որոշում՝ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի փետրվարի 21-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Նարեկ Արմանի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին:

Էական նշանակություն ունեցող հանգամանքներ.
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ի Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Մ․Խաչատրյանի որոշմամբ թիվ 60712824 քրեական վարույթով Նարեկ Արմանի Հակոբյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ «նա, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից մեկ տարի ժամկետով՝ 2024 թվականի մայիսի 21-ից մինչև 2025 թվականի մայիսի 21-ը, զրկված լինելու և այդ մասին նախապես տեղյակ լինելու պայմաններում, 2024 թվականի նոյեմբերի 3-ին՝ ժամը 11:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Իսահակ Գասպարյան փողոցում, վարել է «Մերսեդես» մակնիշի 37 CI 841 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 1-ին գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Նվեր Նշանի Մուրադյանի կողմից, որի կապակցությամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180424503 արձանագրությունը»:
Հանրային մեղադրողը միջնորդել է հրապարակել մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքը։ Նշված միջնորդությունը Դատարանի արձանագրային որոշմամբ բավարարվել է:

Ապացույցների հետազոտումը և գնահատումը.
Դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
-Զննության ենթարկելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ թիվ 8180424503 որոշման զննությամբ պարզվեց, որ 2024 թվականի նոյեմբերի 03-ին՝ ժամը 11:20-ին, Երևան քաղաքի Իսահակ Գասպարյան փողոցում ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի պարեկ Նվեր Նշանի Մուրադյանի (կրծքանշանի համար՝ 13201) կողմից Նարեկ Արմանի Հակոբյանի (ծնվ.` 01.05.2000թ.) վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն (կից չլրացված վարչական իրավախախտման որոշում՝ 8180424503) այն մասին, որ վերջինս նույն օրը՝ ժամը 11:15-ին, Երևան քաղաքի Իսահակ Գասպարյան փողոցում, զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, վարել է «Մերսեդես» մակնիշի 37 C 841 հաշվառման, համարանիշի ավտոմեքենան: Արձանագրության համապատասխան տողերում առկա են հրաժարվեց բացատրություն տալուց և ստորագրելուց», «Հրաժարվել է ստորագրել» գրառումները և պարեկային ծառայողի ստորագրությունը:
Նարեկ Արմանի Հակոբյանի վարորդական վկայականի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենի զննությամբ պարզվել է, որ վերջինս ունեցել է «B,C» կարգերի, RB375651 համարի վարորդական վկայական, որն ունի զրկված կարգավիճակ, զրկման սկիզբը՝ 21.05.2024թ., զրկման ավարտը` 21.05.2025թ.:
Թիվ 8180409506 որոշման զննությամբ պարզվեց, որ 2024 թվականի մայիսի 21-ին՝ ժամը 00:30-ին, Երևան քաղաքի Հալաբյան փողոցում ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի պարեկ Նարեկ Աշոտի Զոհրաբյանի (կրծքանշանի համար՝ 03144) կողմից Նարեկ Արմանի Հակոբյանի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն (կից լրացված վարչական իրավախախտման որոշում՝ 8180409506) այն մասին, որ վերջինս նույն օրը՝ ժամը 00:20- ի սահմաններում «Մերսեդես» մակնիշի 03 TG 033 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան Երևան քաղաքի Հալաբյան փողոցում վարել է ոչ սթափ վիճակում գտնվելով: Վարորդի արտաշնչած մեկ լիտր օդի մեջ ալկոհոլի պարունակությունը գերազանցել է 0.5 մգ/լ-ն, որի համար Նարեկ Արմանի Հակոբյանը նույն օրը մեկ տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից: Արձանագրության համապատասխան տողերում առկա է պարեկային ծառայողի ստորագրությունը:
Նարեկ Արմանի Հակոբյանի սթափության կտրոնի զննությամբ պարզվեց, որ ստուգաչափման սարքի համարը՝ 91100878, զննման համարը՝ 00499, զննման ամսաթիվը` 21.05.2024թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը՝ 00:26:29-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.611 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Նարեկ, ազգանունը՝ Հակոբյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 03 TGF 033, Վ/Վ՝ RB375651, տեսուչի ազգանունը՝ Ղազարյան, կրծքանշանի համար՝ 01992, առկա է պարեկային ծառայողի ստորագրությունը։
Առկա է նաև սթափության 91100878 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 120894 վկայականի պատճենը, որի զննությամբ պարզվեց, որ ստուգաչափման թվականն է 05.04.2024թ., այն ուժի մեջ է մինչև 05.04.2025թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոմետր, գործարանային համարը՝ 91100878 տեսակը՝ <<Jupiter X/RP>>, չափման տիրույթը` (0.000-2,000 մգ/լ), ճշտության կարգը և դասը (սխալանքը) 0:0,11-5%, 0,1-0,15-8% > 0,15+10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությանը
(տե՛ս գ/թ 12-13 և 2025 թվականի մարտի 07-ի դատական նիստի ձայնագրությունը):
- Քրեական վարույթով 2024 թվականի դեկտեմբերի 05-ին կայացված արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի՝ Նարեկ Արմանի Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունների (կից չլրացված վարչական իրավախախտման որոշում` 8180424503, կից լրացված վարչական իրավախախտման որոշում՝ 8180409506), Նարեկ Արմանի Հակոբյանի վարորդական վկայականի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված քաղվածքի և Նարեկ Արմանի Հակոբյանի սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 01499 զննման համարի կտրոնի, սթափության զննության 91100878 սարքի 120894 ստուգաչափման վկայականի պատճենները ճանաչվել են արտավարութային փաստաթուղթ:
(տե՛ս գ/թ 14-15 և 2025 թվականի մարտի 07-ի դատական նիստի ձայնագրությունը):
- Մեղադրյալ Ա․Առաքելյանը 2025 թվականի մարտի 07-ի դատական նիստում ցուցմունք է տվել առ այն, որ դեպքի օրը վարել է «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենան, սակայն իրազեկված չի եղել, որ զրկված է եղել իր վարորդական վկայականից։ Հայտնեց, որ ծանուցված չի եղել, նամակ չի ստացել և էլ․ փոստով էլ չի ստացել ծանուցումը։ Հանրային մեղադրողի հարցին, թե ինչպես կարող էր ծանուցված չլինել վարորդական վկայականից զրկվելու մասին, եթե պարեկային աշխատակցի կողմից զրկումը տեղի է ունեցել տեղում՝ վարչական իրավախախտումն արձանագրելու պահին նշեց, որ ըստ իր գիտության՝ եթե անձը զրկվում է վարորդական վկայականից, ապա պարեկը վերցնում է վարորդական վկայականը, ուստի քանի որ վկայականն իր մոտ է մնացել, կարծել է, որ չի զրկվել վկայականից։ Բացի այդ նշեց, որ ըստ իրեն իր սթափության վիճակը չի գերազանցել սահմանված չափը, ուստի չի մտածել, որ զրկվում է վարորդական վկայականից։
Հանրային մեղադրողը միջնորդել է հրապարակել մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքը։ Նշված միջնորդությունը Դատարանի արձանագրային որոշմամբ բավարարվել է:
- 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին մեղադրյալ Նարեկ Արմանի Հակոբյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ունեցել է «B,C» կարգերի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, որից 2024 թվականի մայիսի 21-ին զրկվել է մեկ տարի ժամկետով: 2024 թվականի նոյեմբերի 03-ին՝ ժամը 11:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ի.Գասպարյան փողոցում «Մերսեդես» մակնիշի 37 CI 841 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված վիճակում, որի վերաբերյալ պարեկային ծառայության աշխատակիցները կազմել են թիվ 8180424503 արձանագրությունը: Նշված արձանագրությանը ծանոթացել է, այդ արձանագրության հետ համաձայն է և վերը նշված արարքը կատարելու համար ընդունում է իր մեղավորությունը: Չի ցանկանում, որ սույն քրեական վարույթով իրականացվի համաձայնեցմամբ տուգանք նշանակելու վարույթ, քանի որ վարչական դատարանում բողոքարկել է իրեն տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելու որոշումը և դեռևս այդ բողոքարկման վերաբերյալ դատարանի վճիռ չկա:
Այսպիսով, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ մեղադրյալ Նարեկ Արմանի Հակոբյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը:

Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով (...):
Վերլուծելով մեղադրյալ Նարեկ Հակոբյանին ներկայացված մեղադրանքը և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` Դատարանը գտնում է, որ.
1) ապացուցված են մեղադրյալ Նարեկ Արմանի Հակոբյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է նշված արարքների քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է մեղադրյալ Նարեկ Արմանի Հակոբյանի կողմից այդ արարքները կատարելը.
4) ապացուցված է մեղադրյալ Նարեկ Արմանի Հակոբյանի մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ:
Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...) 6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը. (․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
Դատարանը, համադրելով վերոգրյալ իրավական նորմերը սույն գործի հանգամանքների հետ, գտնում է, որ Ն․Հակոբյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը։
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Նարեկ Հակոբյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում:
-որպես անձը բնութագրող հանգամանք է համարվում նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը: Համաձայն «Datalex» տեղեկատվական համակարգից ստացված տվյալների՝ մեղադրյալ Ն․Հակոբյանի վերաբերյալ մեկ այլ՝ թիվ ԵԴ1/2772/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի փետրվարի 14-ին կայացվել է դատավճիռ (Ն․Հակոբյանին մեղսագրվում էր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք), որի օրինական ուժի մեջ մտնելու վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն։
Դատական նիստի ընթացքում Դատարանին ներկայացվեց բնութագիր՝ տրված 2025 թվականի մարտի 07-ին՝ ՀՀ ԱՆ Իրավական փոխօգնության վարչության պետ Ն․Ավետիսյանի կողմից առ այն, որ «փորձագետ Նարեկ Հակոբյանը տվյալ պաշտոնում նշանակվել է 2023 թվականի օգոստոսի 28-ին: Ն.Հակոբյանը ցայսօր աշխատում է վերոհիշյալ պաշտոնում և դրսևորել է իրեն որպես պատասխանատու և բանիմաց աշխատակից, լավագույնս օգտագործելով իր մասնագիտական կարողություններն ու աշխատանքային փորձը` արդյունավետորեն և լիարժեք կատարել է իր առջև դրված պարտավորությունները: Աշխատանքային գործունեության ընթացքում նրա և վարչության մյուս աշխատակիցների միջև ձևավորվել են գերազանց աշխատանքային հարաբերություններ: Բարի վերաբերմունքի, աշխատանքային ընկերներին գործնականում աջակցելու պատրաստակամության համար նա գործընկերների մոտ իրավացիորեն ձեռք է բերել բարի համբավ և արդարացիորեն վայելում է նրանց սերն ու հարգանքը: Վարչության առջև դրված գործառույթներից բխող հիմնախնդիրների արդյունավետ լուծումներ գտնելու և որոշումների ընդունմանը, ինչպես նաև ընթացիկ աշխատանքների կազմակերպմանը ակտիվ մասնակցելու համար նրա ծառայողական գործունեությունը գնահատվում է դրական»։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Նարեկ Արմանի Հակոբյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները և անձը բնութագրող հանգամանքները, կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ՝ տուգանքի ձևով:
Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ:
Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Նարեկ Արմանի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանքի չափի որոշման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն «ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքի»՝ մեղադրյալ Ն․Հակոբյանի՝ ենթադրյալ հանցանքը կատարելուն նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսի չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ուստի Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75․000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։
Այսպիսով՝ անհրաժեշտ է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման համար նշանակել պատիժ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Քննելով տուգանքի ձևով պատիժը մեղադրյալ Ն․Հակոբյանի կողմից կրելու և տուգանքի վճարումը տարաժամկետելու հարցը՝ Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգավորումը, գալիս է այն եզրահանգման, որ տուգանքի վճարման տարաժամկետումը հնարավոր է իրականացնել ինչպես դատավճռով, այնպես էլ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ դատարանի որոշմամբ: Դատարանի այս մոտեցումը պայմանավորված այն հանգամանքով, որ նշված գործընթացը դատավճռով իրականացնելու համար օրենսդրական որևէ արգելք նախատեսված չէ, ավելին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածում խոսք է գնում դատապարտվողի, այլ ոչ թե դատապարտյալի մասին, որպիսի պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է դատավճռով նրա նկատմամբ նշանակվող տուգանքը տարաժամկետել 1 տարի ժամկետով՝ թույլատրելով այդ գումարը մաս առ մաս վճարել 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Քննարկելով գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, վարութային ծախսերի հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գույքային հայց հարուցված չէ, բռնագրավման ենթակա կամ արգելադրված գույք, ինչպես նաև վարութային ծախսեր առկա չեն։
Արտավարութային փաստաթղթերը անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Ն․Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Նարեկ Արմանի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով:
Նարեկ Արմանի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի՝ վճարումը թույլատրել կատարելու մաս առ մաս, 1 (մեկ) տարվա ընթացքում։
Նարեկ Արմանի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ