Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/3912/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
19.4
Պատասխանող
Վադիմ Ալեքսանյան Էռնեստի
Վադիմ Ալեքսանյան
Վադիմ Ալեքսանյան
Վադիմ Ալեքսանյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
Քրեական վերաքննիչ
Լուսինե Հովհաննիսյան
Գրիգոր Հովհաննիսյան
Մարինե Մելքոնյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
Քրեական վերաքննիչ
Լուսինե Հովհաննիսյան
Գրիգոր Հովհաննիսյան
Մարինե Մելքոնյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-06-23 | 16:00 | 3 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-03-27 | 15:30 | 8 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-03-05 | 15:30 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-02-11 | 12:00 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-14 | 17:00 | 8 | Նիստը կայացել է |
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)
Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ս․ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան Ս․ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
մեղադրյալ Վ․ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆԻ
2025 թվականի մարտի 27-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի (ծնված` 17.03.1985թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, գտնվում է «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում, չի աշխատում, դատված, ամուսնացած, 8-ամյա կրթությամբ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում 2024 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի փետրվարի 19-ին Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանը ձերբակալվել է։
2024 թվականի փետրվարի 21-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի փետրվարի 22-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0208/06/24 որոշմամբ Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանք՝ 1 ամիս ժամկետով։
2024 թվականի մարտի 18-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0208/06/24 որոշմամբ Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 1 ամիս ժամկետով։
2024 թվականի ապրիլի 19-ին Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է մինչև 2025 թվականի հունվարի 30-ը։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 12191924 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել թիվ 12191924 և 12-0201-24 քրեական վարույթները միացնելու և նախաքննությունը թիվ 12-0201-24 համարի ներքո շարունակելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 01-ին որոշում է կայացվել թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ 2023 թվականի փետրվարի 21-ին հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը երկարաձգել 2 ամսով՝ մինչև 2025 թվականի հունվարի 21-ը ներառյալ։
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթից անջատվել է անհայտ անձի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի մասը, անջատված մասին շնորհվել է թիվ 12822924 քրեական վարույթի համարը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը դատավոր Ս.Անդրեասյանին մակագրվել և փաստացի հանձնվել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի փետրվարի 11-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանի որոշմամբ՝ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ « նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է` չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու թույլտվություն, ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկում որպես դատապարտյալ անձ պահվելու ընթացքում փորձել է անհայտ անձից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք բերել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հիսուներեքապատիկը գերազանցող չափերով՝ խոշոր չափերի՝ 5.39 գրամ քաշով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց, որը ձեռք բերելու համար օգտագործել է առանց մեղքի գործող Սպարտակ Համբարձումյանին և Սասուն Թամրազյանին: Որպիսի գործողությունները դրսևորվել են նրանում, որ Սպարտակ Համբարձումյանը Վադիմ Ալեքսանյանի խնդրանքով 2024 թվականի փետրվարի 19-ին Երևան քաղաքի Գայի պողոտա 16-րդ հասցեում գտնվող «Մեգամոլ Արմենիա» առևտրի կենտրոնի մոտակայքից Սասուն Թամրազյանից վերցրել է իբրև հանձնուք՝ պատրաստված երեք փաթեթներ, որում եղել են հրուշակեղեն, իսկ հիշյալ թմրամիջոցը թաքցված է եղել տվյալ հանձնուքում, ինչի մասին Ս.Թամրազյանը և Ս.Համբարձումյանը չեն իմացել և տվյալ դեպքում պարտավոր էլ չէին իմանալ և դրանք այլ հանձնուքի հետ միասին Սպարտակ Համբարձումյանը 2024 թվականի փետրվարի 19-ին տեղափոխել է «Նուբարաշեն» ՔԿՀ Վադիմ Ալեքսանյանին որպես հանձնուք փոխանցելու համար, սակայն Վադիմ Ալեքսանյանի կամքից անկախ հանգամանքներով վերջինիս դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը չի իրագործվել, քանի որ հանձնուքների ընդունման սենյակում, հանձնուք բերված փաթեթի զննության ժամանակ հիշյալ թմրամիջոցը հայտնաբերվել և վերցվել է քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից»:
Արագացված վարույթ
Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Պաշտպանը միացել է ներկայացված միջնորդությանը:
Հանրային մեղադրողը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
(Մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)։
Պատճառաբանական մաս.
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
2. Եթե հանցափորձի ժամանակ հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված վնասից ավելի փոքր վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, ապա դա կլանվում է անձի դիտավորության մեջ:
3. Եթե հանցափորձն իրականացնելիս հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված օբյեկտին անզգուշությամբ ավելի մեծ վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, կամ անզգուշությամբ կամ անուղղակի դիտավորությամբ վնաս է պատճառվում մեկ այլ օբյեկտի, ապա արարքը որակվում է հանցագործությունների համակցությամբ:
4. Հանցափորձը լինում է ավարտված և չավարտված:
5. Հանցափորձը համարվում է ավարտված, եթե անձը կատարում է այն արարքը, որն անհրաժեշտ ու բավարար էր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար, և գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին է հասել, կամ հանցագործությունն ավարտելու համար արարքը շարունակելու անհրաժեշտություն չկա:
6. Հանցափորձը համարվում է չավարտված, եթե անձը գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար անհրաժեշտ է շարունակել սկսած արարքի կատարումը կամ նոր արարք կատարել»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով:
(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (հանցանքը հասցվել է ավարտին), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք Դատարանը արձանագրում է նախկինում դատվածություն ունենալը (թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման, դատվածությունը չի մարվել, ռեցիդիվ չի արձանագրվում՝ մեկնաբանութունը տես հաջորդիվ):
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում։
Մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի դատվածության և հետախուզման առկայության Ձև 8 հարցումն ուսումնասիրելու արդյունքում պարզ է դառնում, որ վերջինս 2022 թվականի հուլիսի 12-ին Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է փաստացի ի կատար ածման պահից:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2022 թվականի դեկտեմբերի 01-ին կայացված որոշմամբ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել է մասնակի: Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանը մեղավոր է ճանաչվել 2022 թվականի հուլիսի 01-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և պատիժ է նշանակվել՝ ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ժամկետով։
Բացի այդ, 2024 թվականի հուլիսի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (որը համապատասխանում է 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին) նախատեսված արարքի կատարման մեջ և դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կարգով նշանակված պատիժը մասնակի գումարվել է Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից 1 (մեկ) տարին և որպես վերջնական պատիժ սահմանվել է ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով:
Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2023 թվականի մայիսի 24-ից:
Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ սույն գործով մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքը կատարվել է 2024 թվականի փետրվարի 19-ին, այսինքն 2022 թվականի հուլիսի 12-ի թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռի կայացումից և օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ 2024 թվականի հուլիսի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով վերջնական պատիժ նշանակելիս Դատարանը մասնակի գումարել է թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասին և վերջնական պատիժ է նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով։ Նման պայմաններում, Դատարանը սույն քրեական գործով մեղադրյալի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասով՝ պետք է գումարի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված պատիժը, ուստի, թեև սույն գործով հանցանքը կատարվել է ավելի վաղ, քան թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռի կայացումը և թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռի կայացումից հետո, այնուամենայնիվ Դատարանը մեղադրյալի արարքում հանցագործությունների ռեցիդիվ չի արձանագրում։ Հակառակ պարագայում Դատարանը դուրս կգա իր իրավասության սահմաններից, քանի որ թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատիժը 2024 թվականի հուլիսի 08-ին արդեն միացվել է թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված պատժին և Դատարանը նման պայմաններում կարող է հիմք ընդունել բացառապես թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճիռը։ Հակառակ մեկնաբանման դեպքում իրավիճակը կարող է հանգեցնել քրեական վարույթի սկզբունքներից՝ կրկին անգամ դատվելու անթույլատրելիության սկզբունքի խախտման։
-որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում մեղադրյալի՝ նախկինում դատապարտված լինելու և ներկայումս քրեական վարույթներով մեղադրյալի կարգավիճակով անցնելու հանգամանքը (ըստ դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 հարցման՝ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանը մեղադրյալի կարգավիճակով անցնում է թիվ ԵԴ1/0359/01/23 գործով):
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Վ․Ալեքսանյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները՝ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ՝ ազատազրկման ձևով՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցանքների համակցությամբ, սույն դատավճռով նշանակված պատժին՝ մեկ տարի ժամկետով ազատազրկմանն անհրաժեշտ է մասնակի գումարել Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 8-ի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված երեք տարի ժամկետով ազատազրկում պատիժը և վերջնական պատիժ նշանակել 3 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկում։
Պատժի կրման սկիզբն անհրաժեշտ է համարել 2023 թվականի մայիսի 24-ը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, պատճառված վնասի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց է ճանաչվել Վադիմ Ալեքսանյանի անվամբ ուղարկված հանձնուքում առկա 5․39 գրամ ընդհանուր հաստատուն գումարային քաշով «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցը։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ ճանաչված իրեղեն ապացույցն անհրաժեշտ է վերադարձնել ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ սույն քրեական վարույթից անջատված՝ թիվ 12822924 քրեական վարույթին կցելու համար։
Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Վ․Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի դատական ծախսերի հարցը Դատարանը համարում է լուծված։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ մեկ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցանքների համակցությամբ, սույն դատավճռով նշանակված պատժին՝ մեկ տարի ժամկետով ազատազրկմանը, մասնակի գումարել Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 8-ի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված երեք տարի ժամկետով ազատազրկում պատիժը և վերջնական պատիժ նշանակել 3 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկում։
Պատժի կրման սկիզբը համարել 2023 թվականի մայիսի 24-ը։
Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում սահմանված կարգով։
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)
Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ս․ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան Ս․ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
մեղադրյալ Վ․ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆԻ
2025 թվականի մարտի 27-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի (ծնված` 17.03.1985թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, գտնվում է «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում, չի աշխատում, դատված, ամուսնացած, 8-ամյա կրթությամբ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում 2024 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի փետրվարի 19-ին Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանը ձերբակալվել է։
2024 թվականի փետրվարի 21-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի փետրվարի 22-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0208/06/24 որոշմամբ Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանք՝ 1 ամիս ժամկետով։
2024 թվականի մարտի 18-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0208/06/24 որոշմամբ Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 1 ամիս ժամկետով։
2024 թվականի ապրիլի 19-ին Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է մինչև 2025 թվականի հունվարի 30-ը։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 12191924 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել թիվ 12191924 և 12-0201-24 քրեական վարույթները միացնելու և նախաքննությունը թիվ 12-0201-24 համարի ներքո շարունակելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 01-ին որոշում է կայացվել թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ 2023 թվականի փետրվարի 21-ին հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը երկարաձգել 2 ամսով՝ մինչև 2025 թվականի հունվարի 21-ը ներառյալ։
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթից անջատվել է անհայտ անձի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի մասը, անջատված մասին շնորհվել է թիվ 12822924 քրեական վարույթի համարը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը դատավոր Ս.Անդրեասյանին մակագրվել և փաստացի հանձնվել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի փետրվարի 11-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանի որոշմամբ՝ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ « նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է` չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու թույլտվություն, ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկում որպես դատապարտյալ անձ պահվելու ընթացքում փորձել է անհայտ անձից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք բերել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հիսուներեքապատիկը գերազանցող չափերով՝ խոշոր չափերի՝ 5.39 գրամ քաշով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց, որը ձեռք բերելու համար օգտագործել է առանց մեղքի գործող Սպարտակ Համբարձումյանին և Սասուն Թամրազյանին: Որպիսի գործողությունները դրսևորվել են նրանում, որ Սպարտակ Համբարձումյանը Վադիմ Ալեքսանյանի խնդրանքով 2024 թվականի փետրվարի 19-ին Երևան քաղաքի Գայի պողոտա 16-րդ հասցեում գտնվող «Մեգամոլ Արմենիա» առևտրի կենտրոնի մոտակայքից Սասուն Թամրազյանից վերցրել է իբրև հանձնուք՝ պատրաստված երեք փաթեթներ, որում եղել են հրուշակեղեն, իսկ հիշյալ թմրամիջոցը թաքցված է եղել տվյալ հանձնուքում, ինչի մասին Ս.Թամրազյանը և Ս.Համբարձումյանը չեն իմացել և տվյալ դեպքում պարտավոր էլ չէին իմանալ և դրանք այլ հանձնուքի հետ միասին Սպարտակ Համբարձումյանը 2024 թվականի փետրվարի 19-ին տեղափոխել է «Նուբարաշեն» ՔԿՀ Վադիմ Ալեքսանյանին որպես հանձնուք փոխանցելու համար, սակայն Վադիմ Ալեքսանյանի կամքից անկախ հանգամանքներով վերջինիս դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը չի իրագործվել, քանի որ հանձնուքների ընդունման սենյակում, հանձնուք բերված փաթեթի զննության ժամանակ հիշյալ թմրամիջոցը հայտնաբերվել և վերցվել է քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից»:
Արագացված վարույթ
Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Պաշտպանը միացել է ներկայացված միջնորդությանը:
Հանրային մեղադրողը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
(Մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)։
Պատճառաբանական մաս.
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
2. Եթե հանցափորձի ժամանակ հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված վնասից ավելի փոքր վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, ապա դա կլանվում է անձի դիտավորության մեջ:
3. Եթե հանցափորձն իրականացնելիս հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված օբյեկտին անզգուշությամբ ավելի մեծ վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, կամ անզգուշությամբ կամ անուղղակի դիտավորությամբ վնաս է պատճառվում մեկ այլ օբյեկտի, ապա արարքը որակվում է հանցագործությունների համակցությամբ:
4. Հանցափորձը լինում է ավարտված և չավարտված:
5. Հանցափորձը համարվում է ավարտված, եթե անձը կատարում է այն արարքը, որն անհրաժեշտ ու բավարար էր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար, և գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին է հասել, կամ հանցագործությունն ավարտելու համար արարքը շարունակելու անհրաժեշտություն չկա:
6. Հանցափորձը համարվում է չավարտված, եթե անձը գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար անհրաժեշտ է շարունակել սկսած արարքի կատարումը կամ նոր արարք կատարել»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով:
(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (հանցանքը հասցվել է ավարտին), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք Դատարանը արձանագրում է նախկինում դատվածություն ունենալը (թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման, դատվածությունը չի մարվել, ռեցիդիվ չի արձանագրվում՝ մեկնաբանութունը տես հաջորդիվ):
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում։
Մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի դատվածության և հետախուզման առկայության Ձև 8 հարցումն ուսումնասիրելու արդյունքում պարզ է դառնում, որ վերջինս 2022 թվականի հուլիսի 12-ին Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է փաստացի ի կատար ածման պահից:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2022 թվականի դեկտեմբերի 01-ին կայացված որոշմամբ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել է մասնակի: Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանը մեղավոր է ճանաչվել 2022 թվականի հուլիսի 01-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և պատիժ է նշանակվել՝ ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ժամկետով։
Բացի այդ, 2024 թվականի հուլիսի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (որը համապատասխանում է 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին) նախատեսված արարքի կատարման մեջ և դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կարգով նշանակված պատիժը մասնակի գումարվել է Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից 1 (մեկ) տարին և որպես վերջնական պատիժ սահմանվել է ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով:
Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2023 թվականի մայիսի 24-ից:
Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ սույն գործով մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքը կատարվել է 2024 թվականի փետրվարի 19-ին, այսինքն 2022 թվականի հուլիսի 12-ի թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռի կայացումից և օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ 2024 թվականի հուլիսի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով վերջնական պատիժ նշանակելիս Դատարանը մասնակի գումարել է թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասին և վերջնական պատիժ է նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով։ Նման պայմաններում, Դատարանը սույն քրեական գործով մեղադրյալի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասով՝ պետք է գումարի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված պատիժը, ուստի, թեև սույն գործով հանցանքը կատարվել է ավելի վաղ, քան թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռի կայացումը և թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռի կայացումից հետո, այնուամենայնիվ Դատարանը մեղադրյալի արարքում հանցագործությունների ռեցիդիվ չի արձանագրում։ Հակառակ պարագայում Դատարանը դուրս կգա իր իրավասության սահմաններից, քանի որ թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատիժը 2024 թվականի հուլիսի 08-ին արդեն միացվել է թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված պատժին և Դատարանը նման պայմաններում կարող է հիմք ընդունել բացառապես թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճիռը։ Հակառակ մեկնաբանման դեպքում իրավիճակը կարող է հանգեցնել քրեական վարույթի սկզբունքներից՝ կրկին անգամ դատվելու անթույլատրելիության սկզբունքի խախտման։
-որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում մեղադրյալի՝ նախկինում դատապարտված լինելու և ներկայումս քրեական վարույթներով մեղադրյալի կարգավիճակով անցնելու հանգամանքը (ըստ դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 հարցման՝ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանը մեղադրյալի կարգավիճակով անցնում է թիվ ԵԴ1/0359/01/23 գործով):
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Վ․Ալեքսանյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները՝ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ՝ ազատազրկման ձևով՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցանքների համակցությամբ, սույն դատավճռով նշանակված պատժին՝ մեկ տարի ժամկետով ազատազրկմանն անհրաժեշտ է մասնակի գումարել Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 8-ի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված երեք տարի ժամկետով ազատազրկում պատիժը և վերջնական պատիժ նշանակել 3 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկում։
Պատժի կրման սկիզբն անհրաժեշտ է համարել 2023 թվականի մայիսի 24-ը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, պատճառված վնասի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց է ճանաչվել Վադիմ Ալեքսանյանի անվամբ ուղարկված հանձնուքում առկա 5․39 գրամ ընդհանուր հաստատուն գումարային քաշով «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցը։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ ճանաչված իրեղեն ապացույցն անհրաժեշտ է վերադարձնել ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ սույն քրեական վարույթից անջատված՝ թիվ 12822924 քրեական վարույթին կցելու համար։
Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Վ․Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի դատական ծախսերի հարցը Դատարանը համարում է լուծված։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ մեկ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցանքների համակցությամբ, սույն դատավճռով նշանակված պատժին՝ մեկ տարի ժամկետով ազատազրկմանը, մասնակի գումարել Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 8-ի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված երեք տարի ժամկետով ազատազրկում պատիժը և վերջնական պատիժ նշանակել 3 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկում։
Պատժի կրման սկիզբը համարել 2023 թվականի մայիսի 24-ը։
Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում սահմանված կարգով։
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
ԵԴ1/3912/01/24
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր՝ Լ. Հովհաննիսյան
Դատավորներ՝ Գ. Հովհաննիսյան
Մ. Մելքոնյան
քարտուղարությամբ՝ Մ.Մահտեսյան
մասնակցությամբ՝
պաշտպան՝ Ս. Մանուկյան
մեղադրյալ՝ Վ. Ալեքսանյան
«23» հունիսի 2025թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 27-ի ԵԴ1/3912/01/24 դատավճռի դեմ ՀՀ դատախազության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Սպարտակ Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի փետրվարի 19-ին Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանը ձերբակալվել է։
2024 թվականի փետրվարի 21-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է մինչև 2025 թվականի հունվարի 30-ը։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 12191924 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել թիվ 12191924 և 12-0201-24 քրեական վարույթները միացնելու և նախաքննությունը թիվ 12-0201-24 համարի ներքո շարունակելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 01-ին որոշում է կայացվել թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․ Մնացականյանի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․ Մնացականյանի որոշմամբ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթից անջատվել է անհայտ անձի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի մասը, անջատված մասին շնորհվել է թիվ 12822924 քրեական վարույթի համարը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան) է ստացվել քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ։
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի մարտի 27-ին Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով վճռվել է.
«Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ մեկ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցանքների համակցությամբ, սույն դատավճռով նշանակված պատժին՝ մեկ տարի ժամկետով ազատազրկմանը, մասնակի գումարել Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 8-ի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված երեք տարի ժամկետով ազատազրկում պատիժը և վերջնական պատիժ նշանակել 3 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկում։
Պատժի կրման սկիզբը համարել 2023 թվականի մայիսի 24-ը։
Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
(...)»։
2025 թվականի ապրիլի 29-ին Վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 27-ի դատավճռի դեմ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Սպարտակ Մնացականյանի (այսուհետ նաև` Դատախազ) վերաքննիչ բողոքը։
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացված թիվ ԵԴ1/3912/01/24 քրեական գործը դատավորների միջև գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով 2025 թվականի մայիսի 2-ին մակագրվել է դատավորներ Լուսինե Հովհաննիսյանին, Գրիգոր Հովհաննիսյանին և Մարինե Մելքոնյանին, նախագահող դատավորին (Լ․ Հովհաննիսյան) է հանձնվել 2025 թվականի մայիսի 5-ին։
2025 թվականի մայիսի 14-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության:
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
1․ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է` չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու թույլտվություն, ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկում որպես դատապարտյալ անձ պահվելու ընթացքում փորձել է անհայտ անձից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք բերել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հիսուներեքապատիկը գերազանցող չափերով՝ խոշոր չափերի՝ 5.39 գրամ քաշով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց, որը ձեռք բերելու համար օգտագործել է առանց մեղքի գործող Սպարտակ Համբարձումյանին և Սասուն Թամրազյանին: Որպիսի գործողությունները դրսևորվել են նրանում, որ Սպարտակ Համբարձումյանը Վադիմ Ալեքսանյանի խնդրանքով 2024 թվականի փետրվարի 19-ին Երևան քաղաքի Գայի պողոտա 16-րդ հասցեում գտնվող «Մեգամոլ Արմենիա» առևտրի կենտրոնի մոտակայքից Սասուն Թամրազյանից վերցրել է իբրև հանձնուք՝ պատրաստված երեք փաթեթներ, որում եղել են հրուշակեղեն, իսկ հիշյալ թմրամիջոցը թաքցված է եղել տվյալ հանձնուքում, ինչի մասին Ս.Թամրազյանը և Ս.Համբարձումյանը չեն իմացել և տվյալ դեպքում պարտավոր էլ չէին իմանալ և դրանք այլ հանձնուքի հետ միասին Սպարտակ Համբարձումյանը 2024 թվականի փետրվարի 19-ին տեղափոխել է «Նուբարաշեն» ՔԿՀ Վադիմ Ալեքսանյանին որպես հանձնուք փոխանցելու համար, սակայն Վադիմ Ալեքսանյանի կամքից անկախ հանգամանքներով վերջինիս դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը չի իրագործվել, քանի որ հանձնուքների ընդունման սենյակում, հանձնուք բերված փաթեթի զննության ժամանակ հիշյալ թմրամիջոցը հայտնաբերվել և վերցվել է քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից»:
2․ Առաջին ատյանի դատարանը 2025 թվականի մարտի 27-ի դատավճռով արձանագրել է հետևյալը.
«(...) Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (հանցանքը հասցվել է ավարտին), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք Դատարանը արձանագրում է նախկինում դատվածություն ունենալը (թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման, դատվածությունը չի մարվել, ռեցիդիվ չի արձանագրվում՝ մեկնաբանութունը տես հաջորդիվ):
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում։
Մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի դատվածության և հետախուզման առկայության Ձև 8 հարցումն ուսումնասիրելու արդյունքում պարզ է դառնում, որ վերջինս 2022 թվականի հուլիսի 12-ին Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է փաստացի ի կատար ածման պահից:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 01-ին կայացված որոշմամբ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել է մասնակի: Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանը մեղավոր է ճանաչվել 2022 թվականի հուլիսի 01-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և պատիժ է նշանակվել՝ ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ժամկետով։
Բացի այդ, 2024 թվականի հուլիսի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (որը համապատասխանում է 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին) նախատեսված արարքի կատարման մեջ և դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կարգով նշանակված պատիժը մասնակի գումարվել է Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից 1 (մեկ) տարին և որպես վերջնական պատիժ սահմանվել է ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով:
Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2023 թվականի մայիսի 24-ից:
Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ սույն գործով մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքը կատարվել է 2024 թվականի փետրվարի 19-ին, այսինքն 2022 թվականի հուլիսի 12-ի թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռի կայացումից և օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ 2024 թվականի հուլիսի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով վերջնական պատիժ նշանակելիս Դատարանը մասնակի գումարել է թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասին և վերջնական պատիժ է նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով։ Նման պայմաններում, Դատարանը սույն քրեական գործով մեղադրյալի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասով՝ պետք է գումարի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված պատիժը, ուստի, թեև սույն գործով հանցանքը կատարվել է ավելի վաղ, քան թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռի կայացումը և թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռի կայացումից հետո, այնուամենայնիվ Դատարանը մեղադրյալի արարքում հանցագործությունների ռեցիդիվ չի արձանագրում։ Հակառակ պարագայում Դատարանը դուրս կգա իր իրավասության սահմաններից, քանի որ թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատիժը 2024 թվականի հուլիսի 08-ին արդեն միացվել է թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված պատժին և Դատարանը նման պայմաններում կարող է հիմք ընդունել բացառապես թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճիռը։ Հակառակ մեկնաբանման դեպքում իրավիճակը կարող է հանգեցնել քրեական վարույթի սկզբունքներից՝ կրկին անգամ դատվելու անթույլատրելիության սկզբունքի խախտման։
-որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում մեղադրյալի՝ նախկինում դատապարտված լինելու և ներկայումս քրեական վարույթներով մեղադրյալի կարգավիճակով անցնելու հանգամանքը (ըստ դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 հարցման՝ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանը մեղադրյալի կարգավիճակով անցնում է թիվ ԵԴ1/0359/01/23 գործով):
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Վ․Ալեքսանյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը (...)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Դատախազը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/3912/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի մարտի 27-ին կայացրած դատավճիռը՝ նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել, մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 տարի ժամկետով, լրիվ գումարել Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 8-ի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված երեք տարի ժամկետով ազատազրկում պատիժը և վերջնական պատիժ նշանակել 5 տարի ժամկետով ազատազրկում:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում, ի թիվս այլնի, նշված է հետևյալը․
«(…) Սույն քրեական գործում առկա փաստական տվյալները գնահատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 76-րդ հոդվածի 2-րդ մասի լույսի ներքո՝ պետք է արձանագրել է, որ Դատարանը մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի խախտում, ճիշտ չի կիրառվել նյութական՝ քրեական օրենքը, այն է՝ չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասը և 76-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, որոնք ենթակա էին կիրառման:
Այսպես.
(…)
Դատարանը սույն դեպքում իրավաչափորեն հաստատված է համարել այն, որ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանը հանցանքը կատարել է դատվածության առկայության պայմաններում, սակայն վերը նկարագրված պատճառաբանությամբ, մասնավորապես «կրկին անգամ դատվելու անթույլատրելիության սկզբունքի խախտման» չհանգեցնելու պատճառաբանությամբ հանցագործությունների ռեցիդիվ չարձանագրելով, Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի խախտում, քանի որ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանը ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 տարի 6 ամիս ժամկետով, 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման համար /դիտավորյալ հանցագործություն/, մեղսագրվող հանցանքը /դիտավորյալ հանցագործություն/ կատարել է ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու ընթացքում, առկա չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս բացառող հանգամանքները։
Այսպիսով, Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի խախտում, ճիշտ չի կիրառվել նյութական՝ քրեական օրենքը, այն է՝ չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ և 76-րդ հոդվածները, մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ սույն գործով նշանակել է մեղմ պատիժ, հաշվի առնելով ռեցիդիվի առկայության դեպքում օրենքով սահմանված, նշանակվող պատժի նվազագույն ժամկետը կամ չափը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի կամ չափի երկու երրորդից, կանոնը, ինչն էլ հանգեցրել է նրա նկատմամբ նշանակված՝ ոչ արդարացի պատժի, ինչով պայմանավորված, պատժի նպատակները չեն կարող համարվել իրագործելի, արդյունքում արդյունքում կայացվել է անօրինական, անհիմն և չպատճառաբանված դատական ակտ, (…)»:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատական ակտ, որը՝
1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտին.
3) ամբողջությամբ կամ մասամբ վերացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը:
2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շարադրված պահանջները:
3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը.
1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը (վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը).
2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք.
3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը.
4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի.
5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով.
6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանցվի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան.
7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատարան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը.
3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից.
2. Դատական ակտը բեկանելիս վերաքննիչ դատարանն իրավասու է վարույթը փոխանցելու առաջին ատյանի դատարան միայն այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքով իրեն վերապահված լիազորությունները և հնարավորությունները բավարար չեն իր կողմից կայացվելիք նոր դատական ակտի իրավաչափությունն ապահովելու համար:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 377-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պարզելով, որ առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս կամ պատժի կրման հարցը լուծելիս հաշվի չի առել պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող կամ հանցագործության վտանգավորությունը կամ մեղադրյալի անձը բնութագրող որևէ հանգամանք, որի արդյունքով նշանակել է անարդարացի` ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ պատիժ, վերաքննիչ դատարանը փոփոխում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը` մեղմացնելով կամ խստացնելով պատիժը կամ այլ կերպ լուծելով պատժի կրման հարցը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցանքների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկինում նշանակված պատիժը բավարար չի եղել անձի վերասոցիալականացման համար, ինչպես նաև նոր հանցանքի բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները:
1.1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում նշանակվում է ազատազրկում կամ ցմահ ազատազրկում պատժատեսակը, եթե կատարված հանցանքի համար պատասխանատվություն նախատեսող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված են այդ պատժատեսակները:
2. Եթե դիտավորյալ հանցագործության համար նախկինում ազատազրկման կամ ցմահ ազատազրկման ձևով պատիժ կրած կամ կրող, դատվածություն ունեցող անձը կատարել է դիտավորյալ հանցանք, ապա նշանակվող պատժի նվազագույն ժամկետը կամ չափը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի կամ չափի երկու երրորդից: Ցանկացած դեպքում նշանակվող պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետից կամ չափից: (…)»։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
Վերը նշված հոդվածների համաձայն՝ հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այսինքն, դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթը և չափը, հանցագործության եղանակը, տեղը, ժամանակը, հանցագործության շարժառիթները և նպատակները, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակը և այլն)։ Դատարանը հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթը որոշելիս պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ և 71-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը։ Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը։ Դրանք բարձրացնում կամ իջեցնում են հանցագործության հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա։
Քրեական օրենքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածում նշված պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար` կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից» (տե՛ս Թամարա Տեր-Գրիգորյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշումը)։
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին և նշանակված պատժի փոփոխման Վերաքննիչ դատարանի իրավասության հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով, դիրքորոշում հայտնելով, որ «(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը:
(…) [Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում.
1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները,
2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։
(...) [Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված։ Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 24-րդ կետը)։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված քրեական օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն դրանք վերաբերելի մասով կիրառելի են նաև 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի պայմաններում:
Սույն գործի նյութերի հետազոտմամբ պարզվել է, որ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել մեղադրյալի կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (հանցանքը հասցվել է ավարտին), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները, մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքը՝ նախկինում դատվածություն ունենալը, ինչպես նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը։
Վերոգրյալ հանգամանքների հաշվառմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման համար 1 (մեկ) տարի ժամկետով պատիժ նշանակելով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին՝ միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցանքների համակցությամբ, 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկմանը մասնակի գումարել է Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 8-ի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված երեք տարի ժամկետով ազատազրկում պատիժը և վերջնական պատիժ նշանակել 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկում։
Վերը նշվածի լույսի ներքո քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը, վերլուծելով և գնահատելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի իրավական վերլուծություններն ու դիրքորոշումները` ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու մասով Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները ընդունելի չեն, ուստի ՀՀ դատախազության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Սպարտակ Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մասնակի բավարարման՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ․
Այսպես՝ ԵԴ1/3912/01/24 դատական գործի նյութերի, ինչպես նաև Վադիմ Ալեքսանյանի վերաբրեյալ ոստիկանության օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված ձև 8 տեղեկանքի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ Վադիմ Ալեքսանյանը՝
- 2022 թվականի հուլիսի 12-ին Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է փաստացի ի կատար ածման պահից:
- ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 01-ին կայացված որոշմամբ մեղավոր է ճանաչվել 2022 թվականի հուլիսի 01-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և պատիժ է նշանակվել՝ ազատազրկում 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ժամկետով։
- 2024 թվականի հուլիսի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (որը համապատասխանում է 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին) նախատեսված արարքի կատարման մեջ և դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կարգով նշանակված պատիժը մասնակի գումարվել է Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից 1 (մեկ) տարին և որպես վերջնական պատիժ սահմանվել է ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով: Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2023 թվականի մայիսի 24-ից:
- Սույն գործով հանցանքը կատարվել է 2024 թվականի փետրվարի 19-ին։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ արձանագրված իրողությունների պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանը Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է առաջնորդվեր հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի իրավակարգավորումներով։
Մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, որը դատվածություն ունի դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար:
2. Հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս հաշվի չի առնվում այն դատվածությունը, որը՝
1) վերացվել է օրենքով սահմանված կարգով,
2) առաջացել է մինչև անձի 18 տարին լրանալը կատարված հանցագործության հետևանքով,
3) առաջացել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելու հետևանքով:»։
Մեջբերված իրավական նորմի լույսի ներքո հարկ է փաստել, որ սույն գործով Վադիմ Ալեքսանյանի կողմից հանցանքը դիտավորությամբ կատարվել է՝ 2024 թվականի փետրվարի 19-ին, և վերջինը հանդիսացել է դատվածություն ունենցող՝ նախկինում դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար (թիվ ԿԴ/0164/01/20 գործով):
Այս պայմաններում, անկախ նրանից, որ 2024 թվականի հուլիսի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով վերջնական պատիժ նշանակելիս մասնակի գումարվել է թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը, այնուամենայնիվ Վադիմ Ալեքսանյանը շարունակել է համարվել դատվածություն ունեցող և վերջինի նկատմամբ պատիժ նշանակվում է հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու կանոններով, իսկ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կայացրած՝ ԵԴ/0876/01/20 դատական ակտի առկայությունը չի կարող չեզոքացնել նշված հանգամանքը, այն պայմաններում, երբ առկա չէ հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս դատվածությունը հաշվի չառնելու՝ քրեադատավարական օրենսդրությամբ նախատեսված հիմքերից որևէ մեկը։
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ լիովին իրավաչափ է վերաքննիչ բողոքի փաստարկն առ այն, որ «(...) մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանը ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 տարի 6 ամիս ժամկետով, 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման համար /դիտավորյալ հանցագործություն/, մեղսագրվող հանցանքը /դիտավորյալ հանցագործություն/ կատարել է ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու ընթացքում, առկա չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս բացառող հանգամանքները։ (...)»։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ նշանակելիս Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել դիտավորյալ հանցանքը այլ դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարվելու հանգամանքը, և նշվածը գործում առկա մյուս հանգամանքների հետ ամբողջական չգնահատելն իր հերթին հանգեցրել է պատժի անհատականացման սկզբունքի խախտման:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ և 76-րդ հոդվածների ոչ ճիշտ կիրառում։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ նշանակել է օրենքով չնախատեսված պատժաչափ, որով թույլ է տվել դատական սխալ՝ ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, որն իր բնույթով էական է և ազդել է գործի ելքի վրա, ինչը, համաձայն՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի, դատական ակտը փոփոխելու հիմք է:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը եզրահանգում է, որ ավագ դատախազ Սպարտակ Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակի, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 27-ի ԵԴ1/3912/01/24 դատավճիռը՝ պատժի մասով փոփոխել, Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգքրի 76-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ ազատազրկման ձևով՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժը պետք է մասանկի գումարել Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 8-ի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված 3 (երեք) տարի ժամկետով ազատազրկմանը և վերջնական պատիժ նշանակել 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը։
Դատավճիռը մնացած մասով պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-372-րդ, 377-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը․
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 27-ի ԵԴ1/3912/01/24 թվակիր դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել։
Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգքրի 76-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ ազատազրկման ձևով՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ սույն որոշմամբ նշանակված պատիժը մասանկի գումարել Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 08-ի ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով ազատազրկում պատժին և վերջնական պատիժ նշանակել 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը։
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Լ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Գ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Մ. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր՝ Լ. Հովհաննիսյան
Դատավորներ՝ Գ. Հովհաննիսյան
Մ. Մելքոնյան
քարտուղարությամբ՝ Մ.Մահտեսյան
մասնակցությամբ՝
պաշտպան՝ Ս. Մանուկյան
մեղադրյալ՝ Վ. Ալեքսանյան
«23» հունիսի 2025թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 27-ի ԵԴ1/3912/01/24 դատավճռի դեմ ՀՀ դատախազության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Սպարտակ Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի փետրվարի 19-ին Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանը ձերբակալվել է։
2024 թվականի փետրվարի 21-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է մինչև 2025 թվականի հունվարի 30-ը։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 12191924 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել թիվ 12191924 և 12-0201-24 քրեական վարույթները միացնելու և նախաքննությունը թիվ 12-0201-24 համարի ներքո շարունակելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 01-ին որոշում է կայացվել թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․ Մնացականյանի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․ Մնացականյանի որոշմամբ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթից անջատվել է անհայտ անձի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի մասը, անջատված մասին շնորհվել է թիվ 12822924 քրեական վարույթի համարը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան) է ստացվել քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ։
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի մարտի 27-ին Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով վճռվել է.
«Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ մեկ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցանքների համակցությամբ, սույն դատավճռով նշանակված պատժին՝ մեկ տարի ժամկետով ազատազրկմանը, մասնակի գումարել Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 8-ի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված երեք տարի ժամկետով ազատազրկում պատիժը և վերջնական պատիժ նշանակել 3 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկում։
Պատժի կրման սկիզբը համարել 2023 թվականի մայիսի 24-ը։
Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
(...)»։
2025 թվականի ապրիլի 29-ին Վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 27-ի դատավճռի դեմ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Սպարտակ Մնացականյանի (այսուհետ նաև` Դատախազ) վերաքննիչ բողոքը։
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացված թիվ ԵԴ1/3912/01/24 քրեական գործը դատավորների միջև գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով 2025 թվականի մայիսի 2-ին մակագրվել է դատավորներ Լուսինե Հովհաննիսյանին, Գրիգոր Հովհաննիսյանին և Մարինե Մելքոնյանին, նախագահող դատավորին (Լ․ Հովհաննիսյան) է հանձնվել 2025 թվականի մայիսի 5-ին։
2025 թվականի մայիսի 14-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության:
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
1․ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է` չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու թույլտվություն, ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկում որպես դատապարտյալ անձ պահվելու ընթացքում փորձել է անհայտ անձից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք բերել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հիսուներեքապատիկը գերազանցող չափերով՝ խոշոր չափերի՝ 5.39 գրամ քաշով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց, որը ձեռք բերելու համար օգտագործել է առանց մեղքի գործող Սպարտակ Համբարձումյանին և Սասուն Թամրազյանին: Որպիսի գործողությունները դրսևորվել են նրանում, որ Սպարտակ Համբարձումյանը Վադիմ Ալեքսանյանի խնդրանքով 2024 թվականի փետրվարի 19-ին Երևան քաղաքի Գայի պողոտա 16-րդ հասցեում գտնվող «Մեգամոլ Արմենիա» առևտրի կենտրոնի մոտակայքից Սասուն Թամրազյանից վերցրել է իբրև հանձնուք՝ պատրաստված երեք փաթեթներ, որում եղել են հրուշակեղեն, իսկ հիշյալ թմրամիջոցը թաքցված է եղել տվյալ հանձնուքում, ինչի մասին Ս.Թամրազյանը և Ս.Համբարձումյանը չեն իմացել և տվյալ դեպքում պարտավոր էլ չէին իմանալ և դրանք այլ հանձնուքի հետ միասին Սպարտակ Համբարձումյանը 2024 թվականի փետրվարի 19-ին տեղափոխել է «Նուբարաշեն» ՔԿՀ Վադիմ Ալեքսանյանին որպես հանձնուք փոխանցելու համար, սակայն Վադիմ Ալեքսանյանի կամքից անկախ հանգամանքներով վերջինիս դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը չի իրագործվել, քանի որ հանձնուքների ընդունման սենյակում, հանձնուք բերված փաթեթի զննության ժամանակ հիշյալ թմրամիջոցը հայտնաբերվել և վերցվել է քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից»:
2․ Առաջին ատյանի դատարանը 2025 թվականի մարտի 27-ի դատավճռով արձանագրել է հետևյալը.
«(...) Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (հանցանքը հասցվել է ավարտին), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք Դատարանը արձանագրում է նախկինում դատվածություն ունենալը (թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման, դատվածությունը չի մարվել, ռեցիդիվ չի արձանագրվում՝ մեկնաբանութունը տես հաջորդիվ):
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում։
Մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի դատվածության և հետախուզման առկայության Ձև 8 հարցումն ուսումնասիրելու արդյունքում պարզ է դառնում, որ վերջինս 2022 թվականի հուլիսի 12-ին Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է փաստացի ի կատար ածման պահից:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 01-ին կայացված որոշմամբ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել է մասնակի: Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանը մեղավոր է ճանաչվել 2022 թվականի հուլիսի 01-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և պատիժ է նշանակվել՝ ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ժամկետով։
Բացի այդ, 2024 թվականի հուլիսի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (որը համապատասխանում է 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին) նախատեսված արարքի կատարման մեջ և դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կարգով նշանակված պատիժը մասնակի գումարվել է Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից 1 (մեկ) տարին և որպես վերջնական պատիժ սահմանվել է ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով:
Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2023 թվականի մայիսի 24-ից:
Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ սույն գործով մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքը կատարվել է 2024 թվականի փետրվարի 19-ին, այսինքն 2022 թվականի հուլիսի 12-ի թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռի կայացումից և օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ 2024 թվականի հուլիսի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով վերջնական պատիժ նշանակելիս Դատարանը մասնակի գումարել է թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասին և վերջնական պատիժ է նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով։ Նման պայմաններում, Դատարանը սույն քրեական գործով մեղադրյալի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասով՝ պետք է գումարի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված պատիժը, ուստի, թեև սույն գործով հանցանքը կատարվել է ավելի վաղ, քան թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռի կայացումը և թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռի կայացումից հետո, այնուամենայնիվ Դատարանը մեղադրյալի արարքում հանցագործությունների ռեցիդիվ չի արձանագրում։ Հակառակ պարագայում Դատարանը դուրս կգա իր իրավասության սահմաններից, քանի որ թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատիժը 2024 թվականի հուլիսի 08-ին արդեն միացվել է թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված պատժին և Դատարանը նման պայմաններում կարող է հիմք ընդունել բացառապես թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճիռը։ Հակառակ մեկնաբանման դեպքում իրավիճակը կարող է հանգեցնել քրեական վարույթի սկզբունքներից՝ կրկին անգամ դատվելու անթույլատրելիության սկզբունքի խախտման։
-որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում մեղադրյալի՝ նախկինում դատապարտված լինելու և ներկայումս քրեական վարույթներով մեղադրյալի կարգավիճակով անցնելու հանգամանքը (ըստ դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 հարցման՝ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանը մեղադրյալի կարգավիճակով անցնում է թիվ ԵԴ1/0359/01/23 գործով):
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Վ․Ալեքսանյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը (...)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Դատախազը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/3912/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի մարտի 27-ին կայացրած դատավճիռը՝ նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել, մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 տարի ժամկետով, լրիվ գումարել Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 8-ի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված երեք տարի ժամկետով ազատազրկում պատիժը և վերջնական պատիժ նշանակել 5 տարի ժամկետով ազատազրկում:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում, ի թիվս այլնի, նշված է հետևյալը․
«(…) Սույն քրեական գործում առկա փաստական տվյալները գնահատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 76-րդ հոդվածի 2-րդ մասի լույսի ներքո՝ պետք է արձանագրել է, որ Դատարանը մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի խախտում, ճիշտ չի կիրառվել նյութական՝ քրեական օրենքը, այն է՝ չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասը և 76-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, որոնք ենթակա էին կիրառման:
Այսպես.
(…)
Դատարանը սույն դեպքում իրավաչափորեն հաստատված է համարել այն, որ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանը հանցանքը կատարել է դատվածության առկայության պայմաններում, սակայն վերը նկարագրված պատճառաբանությամբ, մասնավորապես «կրկին անգամ դատվելու անթույլատրելիության սկզբունքի խախտման» չհանգեցնելու պատճառաբանությամբ հանցագործությունների ռեցիդիվ չարձանագրելով, Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի խախտում, քանի որ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանը ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 տարի 6 ամիս ժամկետով, 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման համար /դիտավորյալ հանցագործություն/, մեղսագրվող հանցանքը /դիտավորյալ հանցագործություն/ կատարել է ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու ընթացքում, առկա չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս բացառող հանգամանքները։
Այսպիսով, Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի խախտում, ճիշտ չի կիրառվել նյութական՝ քրեական օրենքը, այն է՝ չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ և 76-րդ հոդվածները, մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ սույն գործով նշանակել է մեղմ պատիժ, հաշվի առնելով ռեցիդիվի առկայության դեպքում օրենքով սահմանված, նշանակվող պատժի նվազագույն ժամկետը կամ չափը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի կամ չափի երկու երրորդից, կանոնը, ինչն էլ հանգեցրել է նրա նկատմամբ նշանակված՝ ոչ արդարացի պատժի, ինչով պայմանավորված, պատժի նպատակները չեն կարող համարվել իրագործելի, արդյունքում արդյունքում կայացվել է անօրինական, անհիմն և չպատճառաբանված դատական ակտ, (…)»:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատական ակտ, որը՝
1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտին.
3) ամբողջությամբ կամ մասամբ վերացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը:
2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շարադրված պահանջները:
3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը.
1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը (վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը).
2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք.
3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը.
4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի.
5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով.
6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանցվի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան.
7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատարան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը.
3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից.
2. Դատական ակտը բեկանելիս վերաքննիչ դատարանն իրավասու է վարույթը փոխանցելու առաջին ատյանի դատարան միայն այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքով իրեն վերապահված լիազորությունները և հնարավորությունները բավարար չեն իր կողմից կայացվելիք նոր դատական ակտի իրավաչափությունն ապահովելու համար:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 377-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պարզելով, որ առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս կամ պատժի կրման հարցը լուծելիս հաշվի չի առել պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող կամ հանցագործության վտանգավորությունը կամ մեղադրյալի անձը բնութագրող որևէ հանգամանք, որի արդյունքով նշանակել է անարդարացի` ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ պատիժ, վերաքննիչ դատարանը փոփոխում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը` մեղմացնելով կամ խստացնելով պատիժը կամ այլ կերպ լուծելով պատժի կրման հարցը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցանքների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկինում նշանակված պատիժը բավարար չի եղել անձի վերասոցիալականացման համար, ինչպես նաև նոր հանցանքի բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները:
1.1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում նշանակվում է ազատազրկում կամ ցմահ ազատազրկում պատժատեսակը, եթե կատարված հանցանքի համար պատասխանատվություն նախատեսող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված են այդ պատժատեսակները:
2. Եթե դիտավորյալ հանցագործության համար նախկինում ազատազրկման կամ ցմահ ազատազրկման ձևով պատիժ կրած կամ կրող, դատվածություն ունեցող անձը կատարել է դիտավորյալ հանցանք, ապա նշանակվող պատժի նվազագույն ժամկետը կամ չափը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի կամ չափի երկու երրորդից: Ցանկացած դեպքում նշանակվող պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետից կամ չափից: (…)»։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
Վերը նշված հոդվածների համաձայն՝ հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այսինքն, դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթը և չափը, հանցագործության եղանակը, տեղը, ժամանակը, հանցագործության շարժառիթները և նպատակները, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակը և այլն)։ Դատարանը հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթը որոշելիս պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ և 71-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը։ Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը։ Դրանք բարձրացնում կամ իջեցնում են հանցագործության հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա։
Քրեական օրենքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածում նշված պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար` կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից» (տե՛ս Թամարա Տեր-Գրիգորյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշումը)։
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին և նշանակված պատժի փոփոխման Վերաքննիչ դատարանի իրավասության հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով, դիրքորոշում հայտնելով, որ «(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը:
(…) [Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում.
1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները,
2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։
(...) [Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված։ Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 24-րդ կետը)։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված քրեական օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն դրանք վերաբերելի մասով կիրառելի են նաև 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի պայմաններում:
Սույն գործի նյութերի հետազոտմամբ պարզվել է, որ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել մեղադրյալի կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (հանցանքը հասցվել է ավարտին), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները, մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքը՝ նախկինում դատվածություն ունենալը, ինչպես նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը։
Վերոգրյալ հանգամանքների հաշվառմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման համար 1 (մեկ) տարի ժամկետով պատիժ նշանակելով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին՝ միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցանքների համակցությամբ, 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկմանը մասնակի գումարել է Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 8-ի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված երեք տարի ժամկետով ազատազրկում պատիժը և վերջնական պատիժ նշանակել 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկում։
Վերը նշվածի լույսի ներքո քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը, վերլուծելով և գնահատելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի իրավական վերլուծություններն ու դիրքորոշումները` ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու մասով Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները ընդունելի չեն, ուստի ՀՀ դատախազության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Սպարտակ Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մասնակի բավարարման՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ․
Այսպես՝ ԵԴ1/3912/01/24 դատական գործի նյութերի, ինչպես նաև Վադիմ Ալեքսանյանի վերաբրեյալ ոստիկանության օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված ձև 8 տեղեկանքի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ Վադիմ Ալեքսանյանը՝
- 2022 թվականի հուլիսի 12-ին Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է փաստացի ի կատար ածման պահից:
- ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 01-ին կայացված որոշմամբ մեղավոր է ճանաչվել 2022 թվականի հուլիսի 01-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և պատիժ է նշանակվել՝ ազատազրկում 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ժամկետով։
- 2024 թվականի հուլիսի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (որը համապատասխանում է 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին) նախատեսված արարքի կատարման մեջ և դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կարգով նշանակված պատիժը մասնակի գումարվել է Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից 1 (մեկ) տարին և որպես վերջնական պատիժ սահմանվել է ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով: Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2023 թվականի մայիսի 24-ից:
- Սույն գործով հանցանքը կատարվել է 2024 թվականի փետրվարի 19-ին։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ արձանագրված իրողությունների պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանը Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է առաջնորդվեր հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի իրավակարգավորումներով։
Մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, որը դատվածություն ունի դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար:
2. Հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս հաշվի չի առնվում այն դատվածությունը, որը՝
1) վերացվել է օրենքով սահմանված կարգով,
2) առաջացել է մինչև անձի 18 տարին լրանալը կատարված հանցագործության հետևանքով,
3) առաջացել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելու հետևանքով:»։
Մեջբերված իրավական նորմի լույսի ներքո հարկ է փաստել, որ սույն գործով Վադիմ Ալեքսանյանի կողմից հանցանքը դիտավորությամբ կատարվել է՝ 2024 թվականի փետրվարի 19-ին, և վերջինը հանդիսացել է դատվածություն ունենցող՝ նախկինում դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար (թիվ ԿԴ/0164/01/20 գործով):
Այս պայմաններում, անկախ նրանից, որ 2024 թվականի հուլիսի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով վերջնական պատիժ նշանակելիս մասնակի գումարվել է թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը, այնուամենայնիվ Վադիմ Ալեքսանյանը շարունակել է համարվել դատվածություն ունեցող և վերջինի նկատմամբ պատիժ նշանակվում է հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու կանոններով, իսկ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կայացրած՝ ԵԴ/0876/01/20 դատական ակտի առկայությունը չի կարող չեզոքացնել նշված հանգամանքը, այն պայմաններում, երբ առկա չէ հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս դատվածությունը հաշվի չառնելու՝ քրեադատավարական օրենսդրությամբ նախատեսված հիմքերից որևէ մեկը։
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ լիովին իրավաչափ է վերաքննիչ բողոքի փաստարկն առ այն, որ «(...) մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանը ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 տարի 6 ամիս ժամկետով, 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման համար /դիտավորյալ հանցագործություն/, մեղսագրվող հանցանքը /դիտավորյալ հանցագործություն/ կատարել է ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու ընթացքում, առկա չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս բացառող հանգամանքները։ (...)»։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ նշանակելիս Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել դիտավորյալ հանցանքը այլ դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարվելու հանգամանքը, և նշվածը գործում առկա մյուս հանգամանքների հետ ամբողջական չգնահատելն իր հերթին հանգեցրել է պատժի անհատականացման սկզբունքի խախտման:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ և 76-րդ հոդվածների ոչ ճիշտ կիրառում։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ նշանակել է օրենքով չնախատեսված պատժաչափ, որով թույլ է տվել դատական սխալ՝ ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, որն իր բնույթով էական է և ազդել է գործի ելքի վրա, ինչը, համաձայն՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի, դատական ակտը փոփոխելու հիմք է:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը եզրահանգում է, որ ավագ դատախազ Սպարտակ Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակի, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 27-ի ԵԴ1/3912/01/24 դատավճիռը՝ պատժի մասով փոփոխել, Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգքրի 76-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ ազատազրկման ձևով՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժը պետք է մասանկի գումարել Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 8-ի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված 3 (երեք) տարի ժամկետով ազատազրկմանը և վերջնական պատիժ նշանակել 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը։
Դատավճիռը մնացած մասով պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-372-րդ, 377-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը․
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 27-ի ԵԴ1/3912/01/24 թվակիր դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել։
Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգքրի 76-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ ազատազրկման ձևով՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ սույն որոշմամբ նշանակված պատիժը մասանկի գումարել Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 08-ի ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով ազատազրկում պատժին և վերջնական պատիժ նշանակել 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը։
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Լ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Գ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Մ. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3912/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 26-12-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 12-0201-24 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին>> ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ կառավարության 2010թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու թույլտվություն, ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկում որպես դատապարտյալ անձ պահվելու ընթացքում փորձել է անհայտ անձից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք բերել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հիսուներեքապատիկը գերազանցող չափերով՝ խոշոր չափերի՝ 5.39 գրամ քաշով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց, որը ձեռք բերելու համար օգտագործել է առանց մեղքի գործող Սպարտակ Համբարձումյանին և Սասուն Թամրազյանին: Որպիսի գործողությունները դրսևորվել են նրանում, որ Սպարտակ Համբարձումյանը Վադիմ Ալեքսանյանի խնդրանքով 2024 թվականի փետրվարի 19-ին Երևան քաղաքի Գայի պողոտա 16-րդ հասցեում գտնվող «Մեգամոլ Արմենիա» առևտրի կենտրոնի մոտակայքից Սասուն Թամրազյանից վերցրել է իբրև հանձնուք պատրաստված երեք փաթեթներ, որում եղել են հրուշակեղեն, իսկ հիշյալ թմրամիջոցը թաքցված է եղել տվյալ հանձնուքում, ինչի մասին Ս.Թամրազյանը և Ս.Համբարձումյանը չեն իմացել և տվյալ դեպքում պարտավոր էլ չէին իմանալ և դրանք այլ հանձնուքի հետ միասին Սպարտակ Համբարձումյանը 2024 թվականի փետրվարի 19-ին տեղափոխել է «Նուբարաշեն» ՔԿՀ՝ Վադիմ Ալեքսանյանին որպես հանձնուք փոխանցելու համար, սակայն Վադիմ Ալեքսանյանի կամքից անկախ հանգամանքներով վերջինիս դիտավորության մեջ ընդգրված հանցագործությունը չի իրագործվել, քանի որ հանձնուքների ընդունման սենյակում, որպես հանձնուք բերված փաթեթի զննության ժամանակ հիշյալ թմրամիջոցը հայտնաբերվել և վերցվել է քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Վադիմ |
| Ազգանուն | Ալեքսանյան |
| Հայրանուն | Էռնեստի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 44-396 Մաս 2 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 26-12-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սաթենիկ |
| Ազգանուն | Անդրեասյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 26-12-2024 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 30-12-2024 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին «30» դեկտեմբերի 2024 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ս․Անդրեասյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/3912/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/3912/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան, որտեղ այն ստացվել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին այն համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանին և 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 33-34-րդ և 310-րդ հոդվածներով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ստանձնել թիվ ԵԴ1/3912/24 քրեական վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2025 թվականի հունվարի 14-ին՝ ժամը 17։00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (նստավայրը՝ ք․Երևան, հասցե՝ Տիգրան Մեծ 23/1 )` դատավոր Ս․Անդրեասյանի նախագահությամբ։ Որոշման պատճենը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին, դրան կցելով իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթեր։ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս․ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վադիմ |
| Ազգանուն | Ալեքսանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | ՀՀ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԷՐԵԲՈՒՆԻ ԵՎ ՆՈՒԲԱՐԱՇԵՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅՈՒՆ |
| Կազմակերպության հասցե | ք. Երևան, Մովսես Խորենացի 162ա |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 11-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 11-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «11» փետրվարի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ս․ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ պաշտպան Ս․ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ մեղադրյալ Վ․ ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ընթացքում, քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի (ծնված` 17.03.1985թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, գտնվում է «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում, չի աշխատում, դատված, ամուսնացած, 8-ամյա կրթությամբ) նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում 2024 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի փետրվարի 19-ին Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանը ձերբակալվել է։ 2024 թվականի փետրվարի 21-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի փետրվարի 22-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0208/06/24 որոշմամբ Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանք՝ 1 ամիս ժամկետով։ 2024 թվականի մարտի 18-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0208/06/24 որոշմամբ Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 1 ամիս ժամկետով։ 2024 թվականի ապրիլի 19-ին Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է մինչև 2025 թվականի հունվարի 30-ը։ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 12191924 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել թիվ 12191924 և 12-0201-24 քրեական վարույթները միացնելու և նախաքննությունը թիվ 12-0201-24 համարի ներքո շարունակելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ին որոշում է կայացվել թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ 2023 թվականի փետրվարի 21-ին հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը երկարաձգել 2 ամսով՝ մինչև 2025 թվականի հունվարի 21-ը ներառյալ։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթից անջատվել է անհայտ անձի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի մասը, անջատված մասին շնորհվել է թիվ 12822924 քրեական վարույթի համարը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը դատավոր Ս.Անդրեասյանին մակարգվել և փաստացի հանձնվել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի փետրվարի 11-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանի որոշմամբ՝ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ « նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է` չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու թույլտվություն, ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկում որպես դատապարտյալ անձ պահվելու ընթացքում փորձել է անհայտ անձից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք բերել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հիսուներեքապատիկը գերազանցող չափերով՝ խոշոր չափերի՝ 5.39 գրամ քաշով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց, որը ձեռք բերելու համար օգտագործել է առանց մեղքի գործող Սպարտակ Համբարձումյանին և Սասուն Թամրազյանին: Որպիսի գործողությունները դրսևորվել են նրանում, որ Սպարտակ Համբարձումյանը Վադիմ Ալեքսանյանի խնդրանքով 2024 թվականի փետրվարի 19-ին Երևան քաղաքի Գայի պողոտա 16-րդ հասցեում գտնվող «Մեգամոլ Արմենիա» առևտրի կենտրոնի մոտակայքից Սասուն Թամրազյանից վերցրել է իբրև հանձնուք՝ պատրաստված երեք փաթեթներ, որում եղել են հրուշակեղեն, իսկ հիշյալ թմրամիջոցը թաքցված է եղել տվյալ հանձնուքում, ինչի մասին Ս.Թամրազյանը և Ս.Համբարձումյանը չեն իմացել և տվյալ դեպքում պարտավոր էլ չէին իմանալ և դրանք այլ հանձնուքի հետ միասին Սպարտակ Համբարձումյանը 2024 թվականի փետրվարի 19-ին տեղափոխել է «Նուբարաշեն» ՔԿՀ Վադիմ Ալեքսանյանին որպես հանձնուք փոխանցելու համար, սակայն Վադիմ Ալեքսանյանի կամքից անկախ հանգամանքներով վերջինիս դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը չի իրագործվել, քանի որ հանձնուքների ընդունման սենյակում, հանձնուք բերված փաթեթի զննության ժամանակ հիշյալ թմրամիջոցը հայտնաբերվել և վերցվել է քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից»: Կողմերի դիրքորոշումները. Հանրային մեղադրողը և պաշտպանը միջնորդեցին մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ։ Մեղադրյալն իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու վերաբերյալ որևէ դիրքորոշում չհայտնեց։ Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը(…)»: Նույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները(…):» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (…) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է. -մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո, վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու իրավաչափությանը՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ կայացվելիք դատավճռի կատարումն ապահովելու համար՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր է հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ՝ մեղադրյալի՝ իր վրա դրված պարտականությունների կատարումը ապահովելու նպատակով։ Հետևաբար, վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքը խափանման միջոցն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-34-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 127-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
Համաձայնեցման վարույթ
| Ամսաթիվ | 11-02-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Համաձայնեցման վարույթ
| Ամսաթիվ | 11-02-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Ներկայացվել է համաձայնեցման վարույթ կիրառելու միջնորդություն
| Ամսաթիվ | 11-02-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալ / Ամբաստանյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Վադիմ |
| Ազգանուն | Ալեքսանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Համաձայնեցման վարույթ կիրառելու միջնորդությունը բավարարվել է
| Ամսաթիվ | 11-02-2025 |
|---|---|
| Որոշումը (արձանագրային որոշման դեպքում բովանդակության վերաբերյալ ամփոփ տեղեկատվություն) | Դատարանը որոշեց բավարարել մեղադրյալի միջնորդությունը։ |
Կողմերը չեն եկել համաձայնության
| Ամսաթիվ | 05-03-2025 |
|---|
Դատաքննությունն ընդհանուր կարգով շարունակելու մասին
| Ամսաթիվ | 05-03-2025 |
|---|---|
| Որոշումը (արձանագրային որոշման դեպքում բովանդակության վերաբերյալ ամփոփ տեղեկատվություն) | Վարույթի մասնակիցները չեն եկել համաձայնության։ |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 05-03-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 05-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 05-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 27-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 27-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 27-03-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Վադիմ |
| Ազգանուն | Ալեքսանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 27-03-2025 |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ՝ նաև Դատարան) Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ս․ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ պաշտպան Ս․ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ մեղադրյալ Վ․ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆԻ 2025 թվականի մարտի 27-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի (ծնված` 17.03.1985թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, գտնվում է «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում, չի աշխատում, դատված, ամուսնացած, 8-ամյա կրթությամբ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում 2024 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի փետրվարի 19-ին Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանը ձերբակալվել է։ 2024 թվականի փետրվարի 21-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի փետրվարի 22-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0208/06/24 որոշմամբ Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանք՝ 1 ամիս ժամկետով։ 2024 թվականի մարտի 18-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0208/06/24 որոշմամբ Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 1 ամիս ժամկետով։ 2024 թվականի ապրիլի 19-ին Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է մինչև 2025 թվականի հունվարի 30-ը։ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 12191924 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել թիվ 12191924 և 12-0201-24 քրեական վարույթները միացնելու և նախաքննությունը թիվ 12-0201-24 համարի ներքո շարունակելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ին որոշում է կայացվել թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ 2023 թվականի փետրվարի 21-ին հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը երկարաձգել 2 ամսով՝ մինչև 2025 թվականի հունվարի 21-ը ներառյալ։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթից անջատվել է անհայտ անձի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի մասը, անջատված մասին շնորհվել է թիվ 12822924 քրեական վարույթի համարը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը դատավոր Ս.Անդրեասյանին մակագրվել և փաստացի հանձնվել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի փետրվարի 11-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանի որոշմամբ՝ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ « նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է` չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու թույլտվություն, ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկում որպես դատապարտյալ անձ պահվելու ընթացքում փորձել է անհայտ անձից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք բերել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հիսուներեքապատիկը գերազանցող չափերով՝ խոշոր չափերի՝ 5.39 գրամ քաշով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց, որը ձեռք բերելու համար օգտագործել է առանց մեղքի գործող Սպարտակ Համբարձումյանին և Սասուն Թամրազյանին: Որպիսի գործողությունները դրսևորվել են նրանում, որ Սպարտակ Համբարձումյանը Վադիմ Ալեքսանյանի խնդրանքով 2024 թվականի փետրվարի 19-ին Երևան քաղաքի Գայի պողոտա 16-րդ հասցեում գտնվող «Մեգամոլ Արմենիա» առևտրի կենտրոնի մոտակայքից Սասուն Թամրազյանից վերցրել է իբրև հանձնուք՝ պատրաստված երեք փաթեթներ, որում եղել են հրուշակեղեն, իսկ հիշյալ թմրամիջոցը թաքցված է եղել տվյալ հանձնուքում, ինչի մասին Ս.Թամրազյանը և Ս.Համբարձումյանը չեն իմացել և տվյալ դեպքում պարտավոր էլ չէին իմանալ և դրանք այլ հանձնուքի հետ միասին Սպարտակ Համբարձումյանը 2024 թվականի փետրվարի 19-ին տեղափոխել է «Նուբարաշեն» ՔԿՀ Վադիմ Ալեքսանյանին որպես հանձնուք փոխանցելու համար, սակայն Վադիմ Ալեքսանյանի կամքից անկախ հանգամանքներով վերջինիս դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը չի իրագործվել, քանի որ հանձնուքների ընդունման սենյակում, հանձնուք բերված փաթեթի զննության ժամանակ հիշյալ թմրամիջոցը հայտնաբերվել և վերցվել է քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից»: Արագացված վարույթ Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով: Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները: Պաշտպանը միացել է ներկայացված միջնորդությանը: Հանրային մեղադրողը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ: Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին: (Մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)։ Պատճառաբանական մաս. Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով: 2. Եթե հանցափորձի ժամանակ հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված վնասից ավելի փոքր վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, ապա դա կլանվում է անձի դիտավորության մեջ: 3. Եթե հանցափորձն իրականացնելիս հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված օբյեկտին անզգուշությամբ ավելի մեծ վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, կամ անզգուշությամբ կամ անուղղակի դիտավորությամբ վնաս է պատճառվում մեկ այլ օբյեկտի, ապա արարքը որակվում է հանցագործությունների համակցությամբ: 4. Հանցափորձը լինում է ավարտված և չավարտված: 5. Հանցափորձը համարվում է ավարտված, եթե անձը կատարում է այն արարքը, որն անհրաժեշտ ու բավարար էր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար, և գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին է հասել, կամ հանցագործությունն ավարտելու համար արարքը շարունակելու անհրաժեշտություն չկա: 6. Հանցափորձը համարվում է չավարտված, եթե անձը գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար անհրաժեշտ է շարունակել սկսած արարքի կատարումը կամ նոր արարք կատարել»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով: 2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում: 3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով(…)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից(…)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով: 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝ պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից: 2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր: 3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս: 4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝ 1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա. 2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին. 3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են: 5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․ 1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը). 2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը. 3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ. 5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար. 6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման. 7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. 8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար. 9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ. 10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. 11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել. 12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․ 13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման. 14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները. 15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց. 16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից: 2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են` 1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից. 2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը. 3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները. 4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ. 5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել: 3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝ 1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. 3) դատարանի փաստական վերլուծությունները. 4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները: 4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝ 1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը. 2) դատարանի իրավական վերլուծությունները. 3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները. 4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս: 5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են` 1) դատարանի որոշումները. 2) դատավճռի բողոքարկման կարգը: 6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները: 2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…): (…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը): Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները. -մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (հանցանքը հասցվել է ավարտին), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները, -մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք Դատարանը արձանագրում է նախկինում դատվածություն ունենալը (թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման, դատվածությունը չի մարվել, ռեցիդիվ չի արձանագրվում՝ մեկնաբանութունը տես հաջորդիվ): -մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում։ Մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի դատվածության և հետախուզման առկայության Ձև 8 հարցումն ուսումնասիրելու արդյունքում պարզ է դառնում, որ վերջինս 2022 թվականի հուլիսի 12-ին Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է փաստացի ի կատար ածման պահից: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2022 թվականի դեկտեմբերի 01-ին կայացված որոշմամբ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել է մասնակի: Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանը մեղավոր է ճանաչվել 2022 թվականի հուլիսի 01-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և պատիժ է նշանակվել՝ ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ժամկետով։ Բացի այդ, 2024 թվականի հուլիսի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (որը համապատասխանում է 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին) նախատեսված արարքի կատարման մեջ և դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով: 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կարգով նշանակված պատիժը մասնակի գումարվել է Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից 1 (մեկ) տարին և որպես վերջնական պատիժ սահմանվել է ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով: Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2023 թվականի մայիսի 24-ից: Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ սույն գործով մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքը կատարվել է 2024 թվականի փետրվարի 19-ին, այսինքն 2022 թվականի հուլիսի 12-ի թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռի կայացումից և օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ 2024 թվականի հուլիսի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով վերջնական պատիժ նշանակելիս Դատարանը մասնակի գումարել է թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասին և վերջնական պատիժ է նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով։ Նման պայմաններում, Դատարանը սույն քրեական գործով մեղադրյալի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասով՝ պետք է գումարի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված պատիժը, ուստի, թեև սույն գործով հանցանքը կատարվել է ավելի վաղ, քան թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռի կայացումը և թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռի կայացումից հետո, այնուամենայնիվ Դատարանը մեղադրյալի արարքում հանցագործությունների ռեցիդիվ չի արձանագրում։ Հակառակ պարագայում Դատարանը դուրս կգա իր իրավասության սահմաններից, քանի որ թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատիժը 2024 թվականի հուլիսի 08-ին արդեն միացվել է թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված պատժին և Դատարանը նման պայմաններում կարող է հիմք ընդունել բացառապես թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճիռը։ Հակառակ մեկնաբանման դեպքում իրավիճակը կարող է հանգեցնել քրեական վարույթի սկզբունքներից՝ կրկին անգամ դատվելու անթույլատրելիության սկզբունքի խախտման։ -որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում մեղադրյալի՝ նախկինում դատապարտված լինելու և ներկայումս քրեական վարույթներով մեղադրյալի կարգավիճակով անցնելու հանգամանքը (ըստ դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 հարցման՝ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանը մեղադրյալի կարգավիճակով անցնում է թիվ ԵԴ1/0359/01/23 գործով): Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Վ․Ալեքսանյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները՝ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ՝ ազատազրկման ձևով՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցանքների համակցությամբ, սույն դատավճռով նշանակված պատժին՝ մեկ տարի ժամկետով ազատազրկմանն անհրաժեշտ է մասնակի գումարել Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 8-ի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված երեք տարի ժամկետով ազատազրկում պատիժը և վերջնական պատիժ նշանակել 3 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկում։ Պատժի կրման սկիզբն անհրաժեշտ է համարել 2023 թվականի մայիսի 24-ը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին: Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, պատճառված վնասի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց է ճանաչվել Վադիմ Ալեքսանյանի անվամբ ուղարկված հանձնուքում առկա 5․39 գրամ ընդհանուր հաստատուն գումարային քաշով «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցը։ Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ ճանաչված իրեղեն ապացույցն անհրաժեշտ է վերադարձնել ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ սույն քրեական վարույթից անջատված՝ թիվ 12822924 քրեական վարույթին կցելու համար։ Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։ Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Վ․Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի դատական ծախսերի հարցը Դատարանը համարում է լուծված։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը` Վ Ճ Ռ Ե Ց Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ մեկ տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցանքների համակցությամբ, սույն դատավճռով նշանակված պատժին՝ մեկ տարի ժամկետով ազատազրկմանը, մասնակի գումարել Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 8-ի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված երեք տարի ժամկետով ազատազրկում պատիժը և վերջնական պատիժ նշանակել 3 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկում։ Պատժի կրման սկիզբը համարել 2023 թվականի մայիսի 24-ը։ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: Իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում սահմանված կարգով։ Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված։ Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 27-03-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 30-04-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | Բաղկացած 4 հատորից՝ 1-ին հատորը՝ 250 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 250 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 190 թերթ և 4-րդ հատորը՝ 72 թերթ։ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 29-04-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 30-04-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 250, 250, 190, 72 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-50846 |
Գործը ստացվել է փոփոխվելուց հետո
| Ամսաթիվ | 06-11-2025 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 07-11-2025 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 09-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | Քրեական գործը բաղկացած՝ 4 հատորից՝ 1-ին հատորը՝ 250 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 257 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 189 թերթ, 4-րդ հատորը՝ 72 թերթ, 5-րդ հատորը՝ 100 թերթ։։ |
| Այլ նշումներ | Կից՝ 1 փաթեթ իրեղեն ապացույց։ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 18-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 5 հատոր |
| Գործին կից նյութերը | 1 փաթեթ |
Դատական գործ N: ԵԴ1/3912/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 29-04-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 29-04-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Սպարտակ |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Վադիմ Ալեքսանյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Կենտրոն/ 27.03.2024թ. կայացրած դատավճիռը , մեղադրյալի Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 տարի ժամկետով և վերջնական պատիժ նշանակել 5 տարի ժամկետով ազատազրկում : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 02-05-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 02-05-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Գրիգոր |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մարինե |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 14-05-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 22-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատավարության մասնակիցների ներկայությունն ապահովելու կապակցությամբ։ |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
| Ամսաթիվ | 23-06-2025 |
|---|---|
| Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է | Դատական ակտը բեկանվել է մասնակի եվ փոփոխվել |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Վադիմ |
| Ազգանուն | Ալեքսանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/3912/01/24 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) Նախագահող դատավոր՝ Լ. Հովհաննիսյան Դատավորներ՝ Գ. Հովհաննիսյան Մ. Մելքոնյան քարտուղարությամբ՝ Մ.Մահտեսյան մասնակցությամբ՝ պաշտպան՝ Ս. Մանուկյան մեղադրյալ՝ Վ. Ալեքսանյան «23» հունիսի 2025թ. ք.Երևան դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 27-ի ԵԴ1/3912/01/24 դատավճռի դեմ ՀՀ դատախազության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Սպարտակ Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի փետրվարի 19-ին Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանը ձերբակալվել է։ 2024 թվականի փետրվարի 21-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է մինչև 2025 թվականի հունվարի 30-ը։ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 12191924 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել թիվ 12191924 և 12-0201-24 քրեական վարույթները միացնելու և նախաքննությունը թիվ 12-0201-24 համարի ներքո շարունակելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ին որոշում է կայացվել թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․ Մնացականյանի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով Սպարտակ Կառլենի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․ Մնացականյանի որոշմամբ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ թիվ 12-0201-24 քրեական վարույթից անջատվել է անհայտ անձի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի մասը, անջատված մասին շնորհվել է թիվ 12822924 քրեական վարույթի համարը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան) է ստացվել քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2025 թվականի մարտի 27-ին Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով վճռվել է. «Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ մեկ տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցանքների համակցությամբ, սույն դատավճռով նշանակված պատժին՝ մեկ տարի ժամկետով ազատազրկմանը, մասնակի գումարել Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 8-ի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված երեք տարի ժամկետով ազատազրկում պատիժը և վերջնական պատիժ նշանակել 3 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկում։ Պատժի կրման սկիզբը համարել 2023 թվականի մայիսի 24-ը։ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: (...)»։ 2025 թվականի ապրիլի 29-ին Վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 27-ի դատավճռի դեմ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Սպարտակ Մնացականյանի (այսուհետ նաև` Դատախազ) վերաքննիչ բողոքը։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացված թիվ ԵԴ1/3912/01/24 քրեական գործը դատավորների միջև գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով 2025 թվականի մայիսի 2-ին մակագրվել է դատավորներ Լուսինե Հովհաննիսյանին, Գրիգոր Հովհաննիսյանին և Մարինե Մելքոնյանին, նախագահող դատավորին (Լ․ Հովհաննիսյան) է հանձնվել 2025 թվականի մայիսի 5-ին։ 2025 թվականի մայիսի 14-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության: Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը. 1․ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է` չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու թույլտվություն, ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկում որպես դատապարտյալ անձ պահվելու ընթացքում փորձել է անհայտ անձից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք բերել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հիսուներեքապատիկը գերազանցող չափերով՝ խոշոր չափերի՝ 5.39 գրամ քաշով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց, որը ձեռք բերելու համար օգտագործել է առանց մեղքի գործող Սպարտակ Համբարձումյանին և Սասուն Թամրազյանին: Որպիսի գործողությունները դրսևորվել են նրանում, որ Սպարտակ Համբարձումյանը Վադիմ Ալեքսանյանի խնդրանքով 2024 թվականի փետրվարի 19-ին Երևան քաղաքի Գայի պողոտա 16-րդ հասցեում գտնվող «Մեգամոլ Արմենիա» առևտրի կենտրոնի մոտակայքից Սասուն Թամրազյանից վերցրել է իբրև հանձնուք՝ պատրաստված երեք փաթեթներ, որում եղել են հրուշակեղեն, իսկ հիշյալ թմրամիջոցը թաքցված է եղել տվյալ հանձնուքում, ինչի մասին Ս.Թամրազյանը և Ս.Համբարձումյանը չեն իմացել և տվյալ դեպքում պարտավոր էլ չէին իմանալ և դրանք այլ հանձնուքի հետ միասին Սպարտակ Համբարձումյանը 2024 թվականի փետրվարի 19-ին տեղափոխել է «Նուբարաշեն» ՔԿՀ Վադիմ Ալեքսանյանին որպես հանձնուք փոխանցելու համար, սակայն Վադիմ Ալեքսանյանի կամքից անկախ հանգամանքներով վերջինիս դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը չի իրագործվել, քանի որ հանձնուքների ընդունման սենյակում, հանձնուք բերված փաթեթի զննության ժամանակ հիշյալ թմրամիջոցը հայտնաբերվել և վերցվել է քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից»: 2․ Առաջին ատյանի դատարանը 2025 թվականի մարտի 27-ի դատավճռով արձանագրել է հետևյալը. «(...) Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները. -մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (հանցանքը հասցվել է ավարտին), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները, -մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք Դատարանը արձանագրում է նախկինում դատվածություն ունենալը (թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման, դատվածությունը չի մարվել, ռեցիդիվ չի արձանագրվում՝ մեկնաբանութունը տես հաջորդիվ): -մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում։ Մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի դատվածության և հետախուզման առկայության Ձև 8 հարցումն ուսումնասիրելու արդյունքում պարզ է դառնում, որ վերջինս 2022 թվականի հուլիսի 12-ին Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է փաստացի ի կատար ածման պահից: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 01-ին կայացված որոշմամբ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել է մասնակի: Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանը մեղավոր է ճանաչվել 2022 թվականի հուլիսի 01-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և պատիժ է նշանակվել՝ ազատազրկում 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ժամկետով։ Բացի այդ, 2024 թվականի հուլիսի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (որը համապատասխանում է 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին) նախատեսված արարքի կատարման մեջ և դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով: 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կարգով նշանակված պատիժը մասնակի գումարվել է Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից 1 (մեկ) տարին և որպես վերջնական պատիժ սահմանվել է ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով: Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2023 թվականի մայիսի 24-ից: Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ սույն գործով մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքը կատարվել է 2024 թվականի փետրվարի 19-ին, այսինքն 2022 թվականի հուլիսի 12-ի թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռի կայացումից և օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ 2024 թվականի հուլիսի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով վերջնական պատիժ նշանակելիս Դատարանը մասնակի գումարել է թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասին և վերջնական պատիժ է նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով։ Նման պայմաններում, Դատարանը սույն քրեական գործով մեղադրյալի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասով՝ պետք է գումարի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված պատիժը, ուստի, թեև սույն գործով հանցանքը կատարվել է ավելի վաղ, քան թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռի կայացումը և թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռի կայացումից հետո, այնուամենայնիվ Դատարանը մեղադրյալի արարքում հանցագործությունների ռեցիդիվ չի արձանագրում։ Հակառակ պարագայում Դատարանը դուրս կգա իր իրավասության սահմաններից, քանի որ թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատիժը 2024 թվականի հուլիսի 08-ին արդեն միացվել է թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված պատժին և Դատարանը նման պայմաններում կարող է հիմք ընդունել բացառապես թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճիռը։ Հակառակ մեկնաբանման դեպքում իրավիճակը կարող է հանգեցնել քրեական վարույթի սկզբունքներից՝ կրկին անգամ դատվելու անթույլատրելիության սկզբունքի խախտման։ -որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում մեղադրյալի՝ նախկինում դատապարտված լինելու և ներկայումս քրեական վարույթներով մեղադրյալի կարգավիճակով անցնելու հանգամանքը (ըստ դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 հարցման՝ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանը մեղադրյալի կարգավիճակով անցնում է թիվ ԵԴ1/0359/01/23 գործով): Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Վ․Ալեքսանյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը (...)»: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Դատախազը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/3912/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի մարտի 27-ին կայացրած դատավճիռը՝ նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել, մեղադրյալ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 տարի ժամկետով, լրիվ գումարել Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 8-ի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված երեք տարի ժամկետով ազատազրկում պատիժը և վերջնական պատիժ նշանակել 5 տարի ժամկետով ազատազրկում: Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում, ի թիվս այլնի, նշված է հետևյալը․ «(…) Սույն քրեական գործում առկա փաստական տվյալները գնահատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 76-րդ հոդվածի 2-րդ մասի լույսի ներքո՝ պետք է արձանագրել է, որ Դատարանը մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի խախտում, ճիշտ չի կիրառվել նյութական՝ քրեական օրենքը, այն է՝ չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասը և 76-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, որոնք ենթակա էին կիրառման: Այսպես. (…) Դատարանը սույն դեպքում իրավաչափորեն հաստատված է համարել այն, որ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանը հանցանքը կատարել է դատվածության առկայության պայմաններում, սակայն վերը նկարագրված պատճառաբանությամբ, մասնավորապես «կրկին անգամ դատվելու անթույլատրելիության սկզբունքի խախտման» չհանգեցնելու պատճառաբանությամբ հանցագործությունների ռեցիդիվ չարձանագրելով, Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի խախտում, քանի որ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանը ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 տարի 6 ամիս ժամկետով, 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման համար /դիտավորյալ հանցագործություն/, մեղսագրվող հանցանքը /դիտավորյալ հանցագործություն/ կատարել է ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու ընթացքում, առկա չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս բացառող հանգամանքները։ Այսպիսով, Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի խախտում, ճիշտ չի կիրառվել նյութական՝ քրեական օրենքը, այն է՝ չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ և 76-րդ հոդվածները, մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ սույն գործով նշանակել է մեղմ պատիժ, հաշվի առնելով ռեցիդիվի առկայության դեպքում օրենքով սահմանված, նշանակվող պատժի նվազագույն ժամկետը կամ չափը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի կամ չափի երկու երրորդից, կանոնը, ինչն էլ հանգեցրել է նրա նկատմամբ նշանակված՝ ոչ արդարացի պատժի, ինչով պայմանավորված, պատժի նպատակները չեն կարող համարվել իրագործելի, արդյունքում արդյունքում կայացվել է անօրինական, անհիմն և չպատճառաբանված դատական ակտ, (…)»: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատական ակտ, որը՝ 1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը. 2) ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտին. 3) ամբողջությամբ կամ մասամբ վերացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը: 2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շարադրված պահանջները: 3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը. 1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը (վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը). 2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք. 3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը. 4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի. 5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով. 6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանցվի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան. 7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատարան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը` 1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը. 2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը. 3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից. 2. Դատական ակտը բեկանելիս վերաքննիչ դատարանն իրավասու է վարույթը փոխանցելու առաջին ատյանի դատարան միայն այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքով իրեն վերապահված լիազորությունները և հնարավորությունները բավարար չեն իր կողմից կայացվելիք նոր դատական ակտի իրավաչափությունն ապահովելու համար:»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 377-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Պարզելով, որ առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս կամ պատժի կրման հարցը լուծելիս հաշվի չի առել պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող կամ հանցագործության վտանգավորությունը կամ մեղադրյալի անձը բնութագրող որևէ հանգամանք, որի արդյունքով նշանակել է անարդարացի` ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ պատիժ, վերաքննիչ դատարանը փոփոխում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը` մեղմացնելով կամ խստացնելով պատիժը կամ այլ կերպ լուծելով պատժի կրման հարցը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով:»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (…)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցանքների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկինում նշանակված պատիժը բավարար չի եղել անձի վերասոցիալականացման համար, ինչպես նաև նոր հանցանքի բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները: 1.1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում նշանակվում է ազատազրկում կամ ցմահ ազատազրկում պատժատեսակը, եթե կատարված հանցանքի համար պատասխանատվություն նախատեսող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված են այդ պատժատեսակները: 2. Եթե դիտավորյալ հանցագործության համար նախկինում ազատազրկման կամ ցմահ ազատազրկման ձևով պատիժ կրած կամ կրող, դատվածություն ունեցող անձը կատարել է դիտավորյալ հանցանք, ապա նշանակվող պատժի նվազագույն ժամկետը կամ չափը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի կամ չափի երկու երրորդից: Ցանկացած դեպքում նշանակվող պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետից կամ չափից: (…)»։ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։ Վերը նշված հոդվածների համաձայն՝ հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։ Այսինքն, դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթը և չափը, հանցագործության եղանակը, տեղը, ժամանակը, հանցագործության շարժառիթները և նպատակները, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակը և այլն)։ Դատարանը հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթը որոշելիս պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին։ Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ և 71-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը։ Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը։ Դրանք բարձրացնում կամ իջեցնում են հանցագործության հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա։ Քրեական օրենքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածում նշված պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար` կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից» (տե՛ս Թամարա Տեր-Գրիգորյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշումը)։ Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին և նշանակված պատժի փոփոխման Վերաքննիչ դատարանի իրավասության հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով, դիրքորոշում հայտնելով, որ «(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: (…) [Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում. 1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները, 2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ (...) [Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված։ Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 24-րդ կետը)։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված քրեական օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն դրանք վերաբերելի մասով կիրառելի են նաև 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի պայմաններում: Սույն գործի նյութերի հետազոտմամբ պարզվել է, որ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել մեղադրյալի կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (հանցանքը հասցվել է ավարտին), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները, մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքը՝ նախկինում դատվածություն ունենալը, ինչպես նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը։ Վերոգրյալ հանգամանքների հաշվառմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման համար 1 (մեկ) տարի ժամկետով պատիժ նշանակելով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին՝ միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցանքների համակցությամբ, 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկմանը մասնակի գումարել է Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 8-ի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված երեք տարի ժամկետով ազատազրկում պատիժը և վերջնական պատիժ նշանակել 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկում։ Վերը նշվածի լույսի ներքո քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը, վերլուծելով և գնահատելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի իրավական վերլուծություններն ու դիրքորոշումները` ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու մասով Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները ընդունելի չեն, ուստի ՀՀ դատախազության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Սպարտակ Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մասնակի բավարարման՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ․ Այսպես՝ ԵԴ1/3912/01/24 դատական գործի նյութերի, ինչպես նաև Վադիմ Ալեքսանյանի վերաբրեյալ ոստիկանության օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված ձև 8 տեղեկանքի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ Վադիմ Ալեքսանյանը՝ - 2022 թվականի հուլիսի 12-ին Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է փաստացի ի կատար ածման պահից: - ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 01-ին կայացված որոշմամբ մեղավոր է ճանաչվել 2022 թվականի հուլիսի 01-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և պատիժ է նշանակվել՝ ազատազրկում 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ժամկետով։ - 2024 թվականի հուլիսի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (որը համապատասխանում է 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին) նախատեսված արարքի կատարման մեջ և դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով: 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կարգով նշանակված պատիժը մասնակի գումարվել է Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից 1 (մեկ) տարին և որպես վերջնական պատիժ սահմանվել է ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով: Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2023 թվականի մայիսի 24-ից: - Սույն գործով հանցանքը կատարվել է 2024 թվականի փետրվարի 19-ին։ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ արձանագրված իրողությունների պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանը Վադիմ Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է առաջնորդվեր հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի իրավակարգավորումներով։ Մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, որը դատվածություն ունի դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար: 2. Հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս հաշվի չի առնվում այն դատվածությունը, որը՝ 1) վերացվել է օրենքով սահմանված կարգով, 2) առաջացել է մինչև անձի 18 տարին լրանալը կատարված հանցագործության հետևանքով, 3) առաջացել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելու հետևանքով:»։ Մեջբերված իրավական նորմի լույսի ներքո հարկ է փաստել, որ սույն գործով Վադիմ Ալեքսանյանի կողմից հանցանքը դիտավորությամբ կատարվել է՝ 2024 թվականի փետրվարի 19-ին, և վերջինը հանդիսացել է դատվածություն ունենցող՝ նախկինում դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար (թիվ ԿԴ/0164/01/20 գործով): Այս պայմաններում, անկախ նրանից, որ 2024 թվականի հուլիսի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով վերջնական պատիժ նշանակելիս մասնակի գումարվել է թիվ ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը, այնուամենայնիվ Վադիմ Ալեքսանյանը շարունակել է համարվել դատվածություն ունեցող և վերջինի նկատմամբ պատիժ նշանակվում է հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու կանոններով, իսկ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կայացրած՝ ԵԴ/0876/01/20 դատական ակտի առկայությունը չի կարող չեզոքացնել նշված հանգամանքը, այն պայմաններում, երբ առկա չէ հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս դատվածությունը հաշվի չառնելու՝ քրեադատավարական օրենսդրությամբ նախատեսված հիմքերից որևէ մեկը։ Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ լիովին իրավաչափ է վերաքննիչ բողոքի փաստարկն առ այն, որ «(...) մեղադրյալ Վադիմ Ալեքսանյանը ԿԴ/0164/01/20 դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 տարի 6 ամիս ժամկետով, 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման համար /դիտավորյալ հանցագործություն/, մեղսագրվող հանցանքը /դիտավորյալ հանցագործություն/ կատարել է ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու ընթացքում, առկա չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս բացառող հանգամանքները։ (...)»։ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ նշանակելիս Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել դիտավորյալ հանցանքը այլ դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարվելու հանգամանքը, և նշվածը գործում առկա մյուս հանգամանքների հետ ամբողջական չգնահատելն իր հերթին հանգեցրել է պատժի անհատականացման սկզբունքի խախտման: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ և 76-րդ հոդվածների ոչ ճիշտ կիրառում։ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ նշանակել է օրենքով չնախատեսված պատժաչափ, որով թույլ է տվել դատական սխալ՝ ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, որն իր բնույթով էական է և ազդել է գործի ելքի վրա, ինչը, համաձայն՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի, դատական ակտը փոփոխելու հիմք է: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը եզրահանգում է, որ ավագ դատախազ Սպարտակ Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակի, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 27-ի ԵԴ1/3912/01/24 դատավճիռը՝ պատժի մասով փոփոխել, Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգքրի 76-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ ազատազրկման ձևով՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժը պետք է մասանկի գումարել Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 8-ի թիվ ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված 3 (երեք) տարի ժամկետով ազատազրկմանը և վերջնական պատիժ նշանակել 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը։ Դատավճիռը մնացած մասով պետք է թողնել անփոփոխ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-372-րդ, 377-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը․ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 27-ի ԵԴ1/3912/01/24 թվակիր դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել։ Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգքրի 76-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ ազատազրկման ձևով՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ սույն որոշմամբ նշանակված պատիժը մասանկի գումարել Վադիմ Էռնեստի Ալեքսանյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 08-ի ԵԴ/0876/01/20 դատավճռով նշանակված՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով ազատազրկում պատժին և վերջնական պատիժ նշանակել 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը։ Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Լ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Գ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ Մ. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 23-06-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 03-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատորը` «250» թերթ, 2-րդ հատորը` «250» թերթ, 3-րդ հատորը` «190» թերթ, 4-րդ հատորը՝ «72» թերթ, 5-րդ հատորը՝ «91» թերթ |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 03-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատորը` «250» թերթ, 2-րդ հատորը` «250» թերթ, 3-րդ հատորը` «190» թերթ, 4-րդ հատորը՝ «72» թերթ, 5-րդ հատորը՝ «91» թերթ |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 92948/25 |