Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/3908/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
15.4
Պատասխանող
Էդուարդ Բաբաջանյան Համլետի
Էդուարդ Բաբաջանյան Համլետի
Էդուարդ Բաբաջանյան
Էդուարդ Բաբաջանյան
Էդուարդ Բաբաջանյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Հովհաննես Ավագյան
Քրեական վերաքննիչ
Ադրինե Ղուկասյան
Արմեն Բեկթաշյան
Մնացական Հարությունյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 344-րդ Մաս 2-րդ
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Հովհաննես Ավագյան
Քրեական վերաքննիչ
Ադրինե Ղուկասյան
Արմեն Բեկթաշյան
Մնացական Հարությունյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-07-01 | 12:00 | 5 | |||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-02-14 | 10:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-01-13 | 11:00 | 1 | Չի կայացել |
ԵԴ1/3908/01/24
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝
Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան
Քարտուղարությամբ` Մ.Թովմասյանի
Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Ա.Հեբոյանի
Մեղադրյալ Է.Բաբաջանյանի
2025 թվականի փետրվարի 14-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի`
Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի` (ծնված` 2002 թվականի օգոստոսի 11-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, աշխատում է «Արպանիվ» ՍՊԸ-ում որպես վաճառող, նախկինում դատապարտված՝
Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կարգով՝ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, սահմանվել է փորձաշրջան՝ 1 տարի ժամկետով,
հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Մայիսի 9 փողոցի 51-րդ շենքի 44-րդ բնակարանում) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը,
ՊԱՐԶԵՑ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչ Ա.Թովմասյանի կողմից նախաձեռնվել է թիվ 60678924 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ի որոշմամբ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Նույն օրը Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ի մեղադրանքը ներկայացվել է Էդուարդ Բաբաջանյանին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ի վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/3908/01/24 համարը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի փետրվարի 14-ին Դատարանը Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ։
2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները.
Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «(․․․) նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ վարել է տրանսպորտային միջոց։
Այսպես. Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ ալկոհոլի պարունակությունը արտաշնչած օդում 0.244 մգ/լ, 2024 թվականի նոյեմբերի 3-ին՝ ժամը 00:30-ին, Երևան քաղաքի Արին Բերդ փողոցում վարել է «Մազդա» մակնիշի, 37 CB 027 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 818015410 արձանագրությունը:
Այսինքն, Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարում»։
3. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Մեղադրյալ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանը ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և հիմնական դատալսումների ընթացքում, օգտվելով իր իրավունքներից, հրաժարվել է ցուցմունք տալ (տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Մինչդատական վարույթի ընթացքում Էդուարդ Բաբաջանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ օգտագործել է ալկոհոլ և ոչ սթափ վիճակում՝ չունենալով վարորդական իրավունքի վկայական, վարել է ավտոմեքենա, որի համար զղջում է և օգտվելով իր դատավարական իրավունքներից՝ հրաժարվում է ցուցմունք տալ և պատասխանել որևէ հարցի (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 36-39-րդ թերթերը):
Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել են նաև հետևյալ ապացույցները.
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180415410 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 3-ին՝ ժամը 00:54-ին, Երևան քաղաքի Արին Բերդի փողոցում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 3-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Գոհար Պետրոսյանի /կրծքանշան թիվ 11637/ կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն այն մասին, որ Էդուարդ Բաբաջանյանը նույն օրը՝ ժամը 00:30-ին, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, Երևան քաղաքի Արին Բերդի փողոցում ոչ սթափ վիճակում վարել է «Մազդա» մակնիշի 37CB027 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։ Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը հատվածում, ինչպես նաև՝ իրավունքներին և պարտականություններին ծանոթանալու հատվածում առկա է ստորագրություն, որպես խախտման ծածկագիր նշված է 203․5 թիվը (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 4-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Սթափության վիճակի զննության վերաբերյալ թիվ 02099 կտրոնը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 3-ին՝ ժամը 00:35:06-ին, Էդուարդ Բաբաջանյանը «Alcovizor-Jupiter X/RP» թիվ 91100925 համարի սարքի միջոցով ենթարկվել է սթափության վիճակի զննության և նրա օրգանիզմում ալկոհոլի չափաքանակը կազմել է 0,244 մգ/լ (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 5-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Ստուգաչափման թիվ 125434 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ թիվ 91100925 համարի սթափության զննության համար նախատեսված սարքը ստուգաչափվել է 2024 թվականի մայիսի 24-ին, որն ուժի մեջ է մինչև 2025 թվականի մայիսի 24-ը, իսկ սարքի հնարավոր սխալանքը կազմում է +-10% (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 6-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրում վարորդական վկայականի որոնման արդյունքը, համաձայն որի՝ Էդուարդ Բաբաջանյանի անվամբ տրանսպորտային միջոցներ վարելու վարորդական իրավունքի վկայական չի հատկացվել (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 7-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից որպես արտավարութային փաստաղթեր ճանաչված, վերը շարադրված փաստաթղթերը զննելու մասին արձանագրությունը (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 14-15-րդ, 16-18-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցները վերլուծելով, դրանցից յուրաքանչյուրը համադրելով մյուսի հետ և գնահատելով գործի քննության ընթացքում ձեռք բերված օբյեկտիվ փաստական տվյալների համակցության լույսի ներքո` Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել:
2. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարութային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց:
(․․․)»։
Վերը մեջբերված քրեադատավարական նորմի լույսի ներքո գնահատելով սույն գործով դատալսումների ժամանակ հետազոտված ապացույցների թույլատրելիությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործի քննության ընթացքում չի ստացվել որևէ օբյեկտիվ տվյալ, որը հիմք կտար փաստելու, թե նշված ապացույցների ձեռքբերման գործընթացում տեղ են գտել օրենքի էական խախտումներ, որոնցով սահմանափակվել են դատավարության մասնակիցների` օրենքով երաշխավորված իրավունքները կամ այդ իրավունքներից նրանք զրկվել են, ինչպես նաև՝ դրանք ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Այլ խոսքով՝ վկայակոչված ապացույցները թույլատրելիության առումով կասկածի տակ առնելու հիմքերը բացակայում են, քանի որ դրանք ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, իսկ հակառակի մասին վկայող որևէ օբյեկտիվ տվյալ գործի քննության ընթացքում չի ստացվել։
Բացի այդ, վերը թվարկված յուրաքանչյուր ապացույց այս կամ այն չափով փաստական տվյալներ է պարունակում մեղադրանքում նշված հանցավոր արարքի, գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքների վերաբերյալ։ Այս պայմաններում, Դատարանը գտնում է, որ թվարկված ապացույցները ոչ վերաբերելի ճանաչելու հիմքեր նույնպես առկա չեն։
Անդրադառնալով ապացույցների արժանահավատությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հետազոտված ապացույցներն այդ առնչությամբ կասկածի տակ առնելու օբյեկտիվ հիմքեր նույնպես առկա չեն։ Նշված ապացույցներով ստացվել են գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող մի շարք հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալներ, որոնց արժանահավատությունը ոչ միայն չի վիճարկվել դատավարության մասնակիցների կողմից, այլև հաստատվել է գործի ողջ նյութերով։
Այսպիսով, գործով ձեռք բերված ապացույցները գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, արժանահավատության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով 0.244 մգ/լ, ալկոհոլ օգտագործած՝ ոչ սթափ վիճակում, 2024 թվականի նոյեմբերի 3-ին՝ ժամը 00:30-ին, Երևան քաղաքի Արին Բերդ փողոցում վարել է «Մազդա» մակնիշի 37 CB 027 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչը հայտնաբերվել և արձանագրվել է ոստիկանության ծառայողների կողմից։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ երկու տարի ժամկետով»:
Ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով և հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա՝ Դատարանն ապացուցված է համարում Էդուարդ Բաբաջանյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, ինչպես նաև՝ նրա մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ։
Դատարանը գտնում է նաև, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի արարքն ամբողջությամբ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ինչի համար նա ենթակա է քրեական պատախանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(․․․)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
Մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։
Անդրադառնալով հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և բնույթին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ
ա) արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
բ) արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և բնույթը (հանրորեն վտանգավոր հետևանքներ), հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի արարքը, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը՝ Դատարանը փաստում է, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունն օժտված է հանրության համար վտանգավորության որոշակի աստիճանով։
Որպես Էդուարդ Բաբաջանյանի անձը բնութագրող տվյալ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ ներկայացված մեղադրանքում ընդունել է իր մեղքը և հայտարարել, որ զղջում է կատարածի համար:
Դատարանն արձանագրում է, որ վարույթի նյութերում Էդուարդ Բաբաջանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Միևնույն ժամանակ, սույն վարույթով որպես Էդուարդ Բաբաջանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հանգամանք պետք է դիտարկվի հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը։
Այսպիսով, մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչպես նաև՝ հանցավորի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող վերը նշված հանգամանքները:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ իր կատարած արարքի համար պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով՝ 1 ամիս ժամկետով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակներն իրագործելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ մասի համաձայն՝ «Եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարում է նոր դիտավորյալ հանցանք, ապա նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշումը վերացվում է: Այդ դեպքում դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով»:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նախորդ դատավճռով Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան, իսկ սույն գործով իրեն վերագրվող դիտավորյալ հանցանքը Էդուարդ Բաբաջանյանը կատարել է փորձաշրջանի ընթացքում, ուստի Դատարանը եզրահանգում է, որ անհրաժեշտ է վերացնել նշված դատավճռով Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել դատավճիռների համակցությամբ, այն է՝ սույն գործով նշանակված պատժին գումարել Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով նշանակված պատժից 15 օր ժամկետով կարճաժամկետ ազատազրկումը և Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 (ամիս) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
(․․․)։
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
(․․․)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԳԴ/0014/01/14, ԵԿԴ/0039/01/15 որոշումները)։
Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, մեղադրյալի անձի վերաբերյալ տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն, որ նախորդ դատավճռով նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը փաստացի չի ծառայել իր նպատակներին և մեղադրյալը փորձաշրջանի ընթացքում կատարել է նոր հանցանք՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Էդուարդ Բաբաջանյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները:
Քննության առնելով Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
Անդրադառնալով վարույթային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ դրանց վերաբերյալ տվյալները բացակայում են, ավելին՝ գործի քննության ընթացքում նման պահանջ չի ներկայացվել, Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 99-100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ մասի կարգով՝ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կարգով՝ դատավճիռների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատժին գումարել Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով նշանակված պատժից 15 օր կարճաժամկետ ազատազրկումը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 (ամիս) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով:
Պատիժը կրելու սկիզբը հաշվել Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել:
Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝
Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան
Քարտուղարությամբ` Մ.Թովմասյանի
Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Ա.Հեբոյանի
Մեղադրյալ Է.Բաբաջանյանի
2025 թվականի փետրվարի 14-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի`
Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի` (ծնված` 2002 թվականի օգոստոսի 11-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, աշխատում է «Արպանիվ» ՍՊԸ-ում որպես վաճառող, նախկինում դատապարտված՝
Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կարգով՝ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, սահմանվել է փորձաշրջան՝ 1 տարի ժամկետով,
հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Մայիսի 9 փողոցի 51-րդ շենքի 44-րդ բնակարանում) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը,
ՊԱՐԶԵՑ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչ Ա.Թովմասյանի կողմից նախաձեռնվել է թիվ 60678924 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ի որոշմամբ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Նույն օրը Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ի մեղադրանքը ներկայացվել է Էդուարդ Բաբաջանյանին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ի վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/3908/01/24 համարը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի փետրվարի 14-ին Դատարանը Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ։
2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները.
Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «(․․․) նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ վարել է տրանսպորտային միջոց։
Այսպես. Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ ալկոհոլի պարունակությունը արտաշնչած օդում 0.244 մգ/լ, 2024 թվականի նոյեմբերի 3-ին՝ ժամը 00:30-ին, Երևան քաղաքի Արին Բերդ փողոցում վարել է «Մազդա» մակնիշի, 37 CB 027 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 818015410 արձանագրությունը:
Այսինքն, Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարում»։
3. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Մեղադրյալ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանը ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և հիմնական դատալսումների ընթացքում, օգտվելով իր իրավունքներից, հրաժարվել է ցուցմունք տալ (տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Մինչդատական վարույթի ընթացքում Էդուարդ Բաբաջանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ օգտագործել է ալկոհոլ և ոչ սթափ վիճակում՝ չունենալով վարորդական իրավունքի վկայական, վարել է ավտոմեքենա, որի համար զղջում է և օգտվելով իր դատավարական իրավունքներից՝ հրաժարվում է ցուցմունք տալ և պատասխանել որևէ հարցի (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 36-39-րդ թերթերը):
Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել են նաև հետևյալ ապացույցները.
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180415410 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 3-ին՝ ժամը 00:54-ին, Երևան քաղաքի Արին Բերդի փողոցում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 3-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Գոհար Պետրոսյանի /կրծքանշան թիվ 11637/ կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն այն մասին, որ Էդուարդ Բաբաջանյանը նույն օրը՝ ժամը 00:30-ին, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, Երևան քաղաքի Արին Բերդի փողոցում ոչ սթափ վիճակում վարել է «Մազդա» մակնիշի 37CB027 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։ Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը հատվածում, ինչպես նաև՝ իրավունքներին և պարտականություններին ծանոթանալու հատվածում առկա է ստորագրություն, որպես խախտման ծածկագիր նշված է 203․5 թիվը (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 4-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Սթափության վիճակի զննության վերաբերյալ թիվ 02099 կտրոնը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 3-ին՝ ժամը 00:35:06-ին, Էդուարդ Բաբաջանյանը «Alcovizor-Jupiter X/RP» թիվ 91100925 համարի սարքի միջոցով ենթարկվել է սթափության վիճակի զննության և նրա օրգանիզմում ալկոհոլի չափաքանակը կազմել է 0,244 մգ/լ (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 5-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Ստուգաչափման թիվ 125434 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ թիվ 91100925 համարի սթափության զննության համար նախատեսված սարքը ստուգաչափվել է 2024 թվականի մայիսի 24-ին, որն ուժի մեջ է մինչև 2025 թվականի մայիսի 24-ը, իսկ սարքի հնարավոր սխալանքը կազմում է +-10% (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 6-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրում վարորդական վկայականի որոնման արդյունքը, համաձայն որի՝ Էդուարդ Բաբաջանյանի անվամբ տրանսպորտային միջոցներ վարելու վարորդական իրավունքի վկայական չի հատկացվել (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 7-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից որպես արտավարութային փաստաղթեր ճանաչված, վերը շարադրված փաստաթղթերը զննելու մասին արձանագրությունը (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 14-15-րդ, 16-18-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցները վերլուծելով, դրանցից յուրաքանչյուրը համադրելով մյուսի հետ և գնահատելով գործի քննության ընթացքում ձեռք բերված օբյեկտիվ փաստական տվյալների համակցության լույսի ներքո` Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել:
2. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարութային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց:
(․․․)»։
Վերը մեջբերված քրեադատավարական նորմի լույսի ներքո գնահատելով սույն գործով դատալսումների ժամանակ հետազոտված ապացույցների թույլատրելիությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործի քննության ընթացքում չի ստացվել որևէ օբյեկտիվ տվյալ, որը հիմք կտար փաստելու, թե նշված ապացույցների ձեռքբերման գործընթացում տեղ են գտել օրենքի էական խախտումներ, որոնցով սահմանափակվել են դատավարության մասնակիցների` օրենքով երաշխավորված իրավունքները կամ այդ իրավունքներից նրանք զրկվել են, ինչպես նաև՝ դրանք ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Այլ խոսքով՝ վկայակոչված ապացույցները թույլատրելիության առումով կասկածի տակ առնելու հիմքերը բացակայում են, քանի որ դրանք ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, իսկ հակառակի մասին վկայող որևէ օբյեկտիվ տվյալ գործի քննության ընթացքում չի ստացվել։
Բացի այդ, վերը թվարկված յուրաքանչյուր ապացույց այս կամ այն չափով փաստական տվյալներ է պարունակում մեղադրանքում նշված հանցավոր արարքի, գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքների վերաբերյալ։ Այս պայմաններում, Դատարանը գտնում է, որ թվարկված ապացույցները ոչ վերաբերելի ճանաչելու հիմքեր նույնպես առկա չեն։
Անդրադառնալով ապացույցների արժանահավատությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հետազոտված ապացույցներն այդ առնչությամբ կասկածի տակ առնելու օբյեկտիվ հիմքեր նույնպես առկա չեն։ Նշված ապացույցներով ստացվել են գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող մի շարք հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալներ, որոնց արժանահավատությունը ոչ միայն չի վիճարկվել դատավարության մասնակիցների կողմից, այլև հաստատվել է գործի ողջ նյութերով։
Այսպիսով, գործով ձեռք բերված ապացույցները գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, արժանահավատության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով 0.244 մգ/լ, ալկոհոլ օգտագործած՝ ոչ սթափ վիճակում, 2024 թվականի նոյեմբերի 3-ին՝ ժամը 00:30-ին, Երևան քաղաքի Արին Բերդ փողոցում վարել է «Մազդա» մակնիշի 37 CB 027 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչը հայտնաբերվել և արձանագրվել է ոստիկանության ծառայողների կողմից։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ երկու տարի ժամկետով»:
Ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով և հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա՝ Դատարանն ապացուցված է համարում Էդուարդ Բաբաջանյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, ինչպես նաև՝ նրա մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ։
Դատարանը գտնում է նաև, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի արարքն ամբողջությամբ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ինչի համար նա ենթակա է քրեական պատախանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(․․․)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
Մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։
Անդրադառնալով հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և բնույթին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ
ա) արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
բ) արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և բնույթը (հանրորեն վտանգավոր հետևանքներ), հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի արարքը, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը՝ Դատարանը փաստում է, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունն օժտված է հանրության համար վտանգավորության որոշակի աստիճանով։
Որպես Էդուարդ Բաբաջանյանի անձը բնութագրող տվյալ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ ներկայացված մեղադրանքում ընդունել է իր մեղքը և հայտարարել, որ զղջում է կատարածի համար:
Դատարանն արձանագրում է, որ վարույթի նյութերում Էդուարդ Բաբաջանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Միևնույն ժամանակ, սույն վարույթով որպես Էդուարդ Բաբաջանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հանգամանք պետք է դիտարկվի հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը։
Այսպիսով, մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչպես նաև՝ հանցավորի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող վերը նշված հանգամանքները:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ իր կատարած արարքի համար պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով՝ 1 ամիս ժամկետով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակներն իրագործելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ մասի համաձայն՝ «Եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարում է նոր դիտավորյալ հանցանք, ապա նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշումը վերացվում է: Այդ դեպքում դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով»:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նախորդ դատավճռով Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան, իսկ սույն գործով իրեն վերագրվող դիտավորյալ հանցանքը Էդուարդ Բաբաջանյանը կատարել է փորձաշրջանի ընթացքում, ուստի Դատարանը եզրահանգում է, որ անհրաժեշտ է վերացնել նշված դատավճռով Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել դատավճիռների համակցությամբ, այն է՝ սույն գործով նշանակված պատժին գումարել Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով նշանակված պատժից 15 օր ժամկետով կարճաժամկետ ազատազրկումը և Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 (ամիս) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
(․․․)։
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
(․․․)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԳԴ/0014/01/14, ԵԿԴ/0039/01/15 որոշումները)։
Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, մեղադրյալի անձի վերաբերյալ տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն, որ նախորդ դատավճռով նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը փաստացի չի ծառայել իր նպատակներին և մեղադրյալը փորձաշրջանի ընթացքում կատարել է նոր հանցանք՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Էդուարդ Բաբաջանյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները:
Քննության առնելով Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
Անդրադառնալով վարույթային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ դրանց վերաբերյալ տվյալները բացակայում են, ավելին՝ գործի քննության ընթացքում նման պահանջ չի ներկայացվել, Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 99-100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ մասի կարգով՝ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կարգով՝ դատավճիռների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատժին գումարել Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով նշանակված պատժից 15 օր կարճաժամկետ ազատազրկումը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 (ամիս) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով:
Պատիժը կրելու սկիզբը հաշվել Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել:
Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ
ԵԴ1/3908/01/24
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան
Նախագահող դատավոր՝ Հ.Ավագյան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)` հետևյալ կազմով,
նախագահությամբ դատավոր` Ա․Ղուկասյանի
դատավորներ՝ Ա.Բեկթաշյանի
Գ․Հովհաննիսյանի
քարտուղարությամբ՝ Ա.Կարապետյանի
մասնակցությամբ՝
պաշտպան՝ Ա․Պողոսյանի
մեղադրյալ՝ Է․Բաբաջանյանի
2025 թվականի հուլիսի 1-ին ք. Երևանում
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 14-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի պաշտպան Աբգար Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական ընթացքը.
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60678924 քրեական վարույթը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Նույն օրը Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան):
Առաջին ատյանի դատարանը 2025 թվականի փետրվարի 14-ին վճռել է․
«Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ մասի կարգով՝ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կարգով՝ դատավճիռների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատժին գումարել Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով նշանակված պատժից 15 օր կարճաժամկետ ազատազրկումը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 (ամիս) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով:
Պատիժը կրելու սկիզբը հաշվել Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
(...)»։
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի պաշտպան Աբգար Պողոսյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր):
2025 թվականի մայիսի 15-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության:
2․ Վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Էդուարդ Բաբաջանյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «[Ն]ա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ վարել է տրանսպորտային միջոց։
Այսպես.
Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ ալկոհոլի պարունակությունը արտաշնչած օդում 0.244 մգ/լ, 2024 թվականի նոյեմբերի 3-ին՝ ժամը 00:30-ին, Երևան քաղաքի Արին Բերդ փողոցում վարել է «Մազդա» մակնիշի, 37 CB 027 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 818015410 արձանագրությունը:»։
Առաջին ատյանի դատարանը արձանագրել է հետևյալը․
«(…) Ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով և հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա՝ Դատարանն ապացուցված է համարում Էդուարդ Բաբաջանյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, ինչպես նաև՝ նրա մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ։
Դատարանը գտնում է նաև, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի արարքն ամբողջությամբ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ինչի համար նա ենթակա է քրեական պատախանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
(…)
Մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։
(…)
Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի արարքը, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը՝ Դատարանը փաստում է, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունն օժտված է հանրության համար վտանգավորության որոշակի աստիճանով։
Որպես Էդուարդ Բաբաջանյանի անձը բնութագրող տվյալ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ ներկայացված մեղադրանքում ընդունել է իր մեղքը և հայտարարել, որ զղջում է կատարածի համար:
Դատարանն արձանագրում է, որ վարույթի նյութերում Էդուարդ Բաբաջանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Միևնույն ժամանակ, սույն վարույթով որպես Էդուարդ Բաբաջանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հանգամանք պետք է դիտարկվի հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը։
Այսպիսով, մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչպես նաև՝ հանցավորի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող վերը նշված հանգամանքները:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ իր կատարած արարքի համար պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով՝ 1 ամիս ժամկետով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակներն իրագործելու համար։
(…)
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նախորդ դատավճռով Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան, իսկ սույն գործով իրեն վերագրվող դիտավորյալ հանցանքը Էդուարդ Բաբաջանյանը կատարել է փորձաշրջանի ընթացքում, ուստի Դատարանը եզրահանգում է, որ անհրաժեշտ է վերացնել նշված դատավճռով Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել դատավճիռների համակցությամբ, այն է՝ սույն գործով նշանակված պատժին գումարել Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով նշանակված պատժից 15 օր ժամկետով կարճաժամկետ ազատազրկումը և Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 (ամիս) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով:
(…)
Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, մեղադրյալի անձի վերաբերյալ տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն, որ նախորդ դատավճռով նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը փաստացի չի ծառայել իր նպատակներին և մեղադրյալը փորձաշրջանի ընթացքում կատարել է նոր հանցանք՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Էդուարդ Բաբաջանյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները:
(…)»։
3․ Վերաքննիչ բողոքի հիմքը, այն հաստատող փաստերը, պահանջը, ինչպես նաև դրանք հիմնավորող փաստարկները.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում.
Բողոքաբերը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել է․ «Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` նյութական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա:
(…)
Հատկանշական է, որ սույն դեպքում Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքեր առկա չեն, սակայն գործի նյութերից հետևում է, որ նա խոստովանական ցուցմունքներ տալով աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը և զղջացել կատարած հանցանքի համար, հետևաբար նշվածները որպես մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի չառնելով Դատարանն անտեսել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի պահանջները, որի հետևանքով թույլ է տրվել դատական սխալ։
Բացի այդ, Դատարանը որևէ կերպ չի հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Այնինչ մինչև կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատժի նշանակելու հարցի քննարկումը, պարտավոր էր քննարկման առարկա դարձներ տուգանքի, ապա նաև հանրային աշխատանքների ձևով պատիժ նշանակելու հարցերը, ինչը չկատարելով Դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների խախտում։
(…)
Գտնում ենք, որ ազատությունից զրկելու ձևով պատժի կիրառումը չպետք է լինի ինքնանպատակ, և այն պարագայում, եթե իրական հնարավորություն է առկա ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված պատժի նպատակներին հասնել ավելի մեղմ պատժատեսակի կիրառմամբ, ապա Դատարանը դա պետք է կիրառի հաշվի առնելով անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, և յուրաքանչյուր դեպքում հաշվի առնի տվյալ վարույթի առանձնահատկությունները:
(…)
Նշեմ, որ թե՛ նախաքննության և թե՛ դատաքննության ընթացքում մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, իսկ վարույթի ամբողջ ընթացքում դրսևորել օրինապաշտ վարքագիծ, ինչը վկայում է, որ արդեն իսկ կանգնել է ուղղման ճանապարհին:
Էդուարդ Բաբաջանյանի իրավահպատակ վարքագծի մասին է վկայում ՀՀ ԱՆ Արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության կենտրոնական մարմնի վերասոցիալականացման և վերականգողական բաժնի կողմից 04․03․2025թ․ տրված տեղեկանքը, համաձայն որի՝ << Էդուարդ Բաբաջանյանը 23․10․2024թ-ից ամիսը երկու անգամ ներկայացել է ՀՀ ԱՆ Արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության կենտրոնական մարմնի վերասոցիալականացման և վերականգողական բաժին և այդ ընթացքում <<Պրոբացիայի մասին>> ՀՀ օրենքի 46-րդ հոդվածով սահմանված դրույթների խախտումներ թույլ չի տվել։ Հ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության շահառուների ռիսկերի և կարիքների գնահատման էլեկտրոնային գործիքով կիրառված ստուգման արդյունքում գնահատվել է՝ քրեածին ցածր կարիք։
13․11․2024թ․ մասնակցել է կազմակերպված վերասոցիալականասման ծրագրին՝ այցելել է ՀՀ պատմության պետական թանգարան։
Համաձայն բնակության վայրից տրված տեղեկանքի՝ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանը բնութագրվում է ծնողասեր, հավասարակշռված, օրինակելի, կարգապահ, ընկերասեր անձնավորություն։
Աշխատում է ԱՎՏՈՄԱՔՍ ընկերությունում որպես վաճառքի մասնագետ։ Ընկերության ղեկավարները բարձր են գնահատում Է․ Բաբաջանյանի աշխատանքային հմտությունները, ազնվությունը, ընկերասիրությունը։>>
Որպես Էդուարդ Բաբաջանյանի անձը բնութագրող տեղեկություն հատկանշական է այն հանգամանքը, որ ինչպես վերջինիս հարևանների կողմից տրված բնութագրով, այնպես էլ ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության աշխատակազի ՀՀ բժշկացոցիալական փորձաքննության գործակալության կողմից տրված թիվ 1388847 որոշման՝ Էդուարդ Բաբաջանյանի եղբայրը՝ 02․07․1999թ․ ծնված Մերուժան Համլետի Բաբաջանյանն ունի 3-րդ կարգի հաշմանդամություն և Էդուարդ Բաբաջանյանը դեռևս փոքր տարիքից հոգացել է ինչպես իր ավագ, հաշմանդամ եղբոր, ինչպես նաև ընտանիքի հոգսը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով սահմանված է, որ քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք է համարվում պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:
Պատվարժա՛ն Վերաքննիչ դատարան, նշվածի լույսի ներքո մեկնաբանելով Էդուարդ Բաբաջանյանի կողմից ընտանիքի հոգսն իր ուսերին պահելը և հաշմանդամություն ունեցող եղբոր նկատմամբ խնամքը պետք է արձանագրել, որ թիվ ԵԴ1/3908/01/24 քրեական գործով 14.02.2025 թվականին կայացված դատավճռով Դատարանն արձանագրում է, որ վարույթի նյութերում Էդուարդ Բաբաջանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն, այն ինչ առկա է ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանգամանքը։
(…)
Անդրադառնալով սույն քրեական վարույթով ձեռք բերված փաստական հանգամանքներին` գնահատման է արժանի Էդուարդ Բաբաջանյանի կատարած հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորությունը: Այսպես՝ մեղադրյալը կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, որի կատարման համար ազատազրկումից զատ ընդհանուր առմամբ կարող են նշանակվել այլ՝ առավել մեղմ պատիժներ։
Այլ կերպ՝ մի կողմից առկա է վերը մեջբերված դատական ակտով նշանակված փորձաշրջանը վերացնելու, սույն դատական ակտով կարճաժամկետ ազատազրկում նշանակելու և համակցելու պահանջ, մյուս կողմից՝ առկա է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, որը ունի ոչ բարձր հանրային վտանգավորության աստիճան, մեղմացնող հանգամանքներ՝ խոստովանական ցուցմունքներ տալով հանցագործության բացահայտմանը աջակցելը, մեղքը ընդունելը, զղջալը, խնամքին հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայում արտացոլված՝ հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրը վկայում է այն մասին, որ հանցագործությունների շարքում սույն հանցագործությունն ունի առավել ցածր վտանգավորություն, քանի որ սույն դեպքում հոդվածի սանկցիայով ազատազրկումից զատ նախատեսվել են այլ՝ առավել մեղմ պատժատեսակներ: Վերոգրյալ փաստական հանգամանքների համակցությունը վկայում է, որ պատժի նպատակների իրականացմանը հնարավոր է հասնել առանց մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու:
Բացի այդ Էդուարդ Բաբաջանյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքը՝ դատվածությունը, և ՀՀ ՔՕ 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը տարասեռ հանցագործություններ են, ինչը վկայում է այն մասին, որ գտնվելով փորձաշրջանի մեջ թեև կատարել է նոր արարք, սակայն դա ունի ավելի ցածր հանրային վտանգավորության աստիճան։
Մեր գնահատմամբ մեղադրյալին ազատության մեջ մնալու հնարավորություն ընձեռելով և դրա հետ մեկտեղ վերջինիս վարքի նկատմամբ վերահսկողություն սահմանելով կչեզոքացվի նրա նկատմամբ նշանակված ազատությունից զրկելու ձևով պատժի հնարավոր բացասական ազդեցությունը իր ընտանիքի կեսապայմանների վրա։ Թեև նշանակված ազատությունից զրկումը կարճաժակետ է, սակայն ընտանիքի հոգսը կրող անձին անգամ նման ժամկետով ազատազրկելիս՝ նրա բացակայությունն ընտանիքից կարող է վերջիններիս համար ծայրահեղ ծանր պայմանների հանգեցնել։
Այսպիսով՝ մեղադրյալ Է․ Բաբաջանյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող նշված հանգամանքները էականորեն նվազեցնում են մեղադրյալի կողմից կատարված հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու իրենց համակցությամբ հնարավորություն են տալիս հանգելու հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը ռեալ կրելու ու նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով տվյալ գործով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը։
Այսպիսով, հաշվի առնելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, դրանք վերլուծելով և գնահատելով վերը մեջբերված իրավական ակտերի լույսի ներքո, պետք է փաստել, որ Դատարանը՝ մեղադրյալի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով և դատավճիռների համակցությամբ նշանակված վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով՝ թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը և արդյունքում դատավճռով նշանակված պատիժը և այն կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ որոշումը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին։
(…)»։
Արդյունքում՝ Բողոքաբերը խնդրել է բեկանել վիճարկվող դատավճիռը և Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակել տուգանքի կամ հանրային աշխատանքների ձևով պատիժ կամ դատավճիռների համակցությամբ ազատությունից զրկելու ձևով նշանակված վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։
4․ Վերաքննիչ դատարանում կողմերի ներկայացրած բացատրությունները.
Պաշտպան Ա․Պողոսյանը, ներկայացնելով վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների վերաբերյալ բացատրությունները, պնդեց այն և խնդրեց բավարարել։
Մեղադրյալ Է․Բաբաջանյանը, ըստ էության, միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։
5․ Վերաքննիչ դատարանի հիմնավորումներն ու եզրահանգումը․
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
Դատարանն ավելորդ չի համարում նաև ընդգծել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ պատժի նշանակման սկզբունքների վերաբերյալ, որոնք թեև կայացվել են 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի իրավանորմերի կիրառման և մեկնաբանման արդյունքում, սակայն, ըստ էության, պատժի նշանակման սկզբունքների վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումները շարունակում են վերաբերելի մասով (mutatis mutandis) կիրառելի լինել նաև գործող քրեաիրավական կարգավորումների նկատմամբ։
Այսպես, Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով պատժի նշանակման սկզբունքներին, իր մի շարք գործերով կայացված որոշումներում ձևավորել է կայուն նախադեպային իրավունք, որի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից :
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
(…)
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
(…)»
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված նախադեպային որոշումներում և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա՝ հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքը, հանցանքը դիտավորությամբ կամ անզգուշությամբ կատարելը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, կատարված հանցագործությունների քանակը, հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները:
Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը :
Վերը նշված իրավական կարգավորումների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործում առկա փաստական տվյալները և անդրադառնալով Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ կիրառված պատժատեսակի և այն կրելու նպատակահարմարության հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, Առաջին ատյանի դատարանը համակողմանի գնահատման է ենթարկել մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքը /հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը/, որպիսի պայմաններում արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչպես նաև հանգել է ճիշտ հետևության՝ նրա կողմից պատիժը փաստացի կրելու վերաբերյալ:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առանց կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն փաստացի կրելու, սույն գործով հնարավոր չէ հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը` պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Տվյալ դեպքում մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ այլ պատժատեսակ՝ տուգանք կամ հանրային աշխատանքներ նշանակելը կամ կարճաժամկետ ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառելը չի բխում նաև արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Բողոքաբերի կողմից բողոքի հիմքում դրված փաստարկները բավարար չեն կարող համարվել ողջամիտ հետևության հանգելու առ այն, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից կարող է հնարավոր համարվել Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ տուգանքը կամ հանրային աշխատանքները որպես պատիժ նշանակելը կամ կարճաժամկետ ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառելը։ Այլ կերպ՝ Բողոքաբերի կողմից մատնանշված հանգամանքները ողջամտորեն չեն նվազեցնում Էդուարդ Բաբաջանյանի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն այնքան, որ վերջինիս նկատմամբ տուգանքը կամ հանրային աշխատանքները նշանակելը կամ կարճաժամկետ ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառելը լինի իրավաչափ։
Անդրադառնալով Բողոքաբերի այն պնդմանը, որ տվյալ դեպքում դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել այն հանգամանքը, որ Էդուարդ Բաբաջանյանը խոստովանական ցուցմունքներ տալով աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը և զղջացել կատարած հանցանքի համար՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ նույնիսկ վերոգրյալ հանգամանքը որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտելը բավարար չէ հանգելու այն հետևության, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի ուղղվելը հնարավոր է վերջինիս նկատմամբ տուգանքը կամ հանրային աշխատանքները որպես պատիժ նշանակելու կամ նշանակված կարճաժամկետ ազատազրկումը պայմանականերոն չկիրառելու պայմաններում: Վերոգրյալը փաստելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Էդուրադ Բաբաջանյանը 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ին թիվ ԱՎԴ4/0019/01/23 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել, վերջինիս նկատմամբ պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, որը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանվելով փորձաշրջան՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով, սակայն նախորդ դատավճռով նշանակված կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը փաստացի չի ծառայել իր նպատակներին և մեղադրյալը փորձաշրջանի ընթացքում կատարել է նոր հանցանք։
Ինչ վերաբերում է Բողոքաբերի այն պնդմանը, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի եղբայրը՝ 02․07․1999թ․ ծնված Մերուժան Համլետի Բաբաջանյանն ունի 3-րդ կարգի հաշմանդամություն և Էդուարդ Բաբաջանյանը դեռևս փոքր տարիքից հոգացել է ինչպես իր ավագ, հաշմանդամ եղբոր, այնպես էլ՝ ընտանիքի հոգսերը, այսինքն՝ առկա է ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանգամանքը, ապա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ինչպես մեղադրյալի ծնողների վատառողջ լինելու և եղբոր հաշմանդամության, այնպես էլ՝ վերջիններիս մեղադրյալի խնամքի տակ գտնվելու հանգամանքները հավաստող փաստաթղթեր դատարան չեն ներկայացվել, այլ՝ վերոգրյալ հանգամանքների վերաբերյալ ներկայացվել է միայն հարևանների ստորագրությամբ և «Լճափ» համատիրության նախագահի կնիքով հաստատված ձեռագիր բնութագիր ու մեղադրյալի կողմից արված բանավոր հայտարարությունը։ Ուստի՝ վերոգրյալի հաշվառմամբ, Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ քննարկվող դեպքում հաստատված չէ ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանգամանքի առկայությունը։
Իսկ ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքից բխող մյուս փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումները, վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխաններն, ուստի՝ լրացուցիչ յուրաքանչյուրին առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Նման հետևության հանգելիս Դատարանը ղեկավարվում է դատական ակտի պատճառաբանվածության չափանիշների վերաբերյալ Եվրոպական դատարանի մի շարք նախադեպային վճիռներով արտահայտված իրավական դիրքորոշմամբ: Այս կապակցությամբ, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը փաստել է, որ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասը պարտավորեցնում է դատարաններին հիմնավորել իրենց վճիռները, սակայն այն չի կարող հասկացվել որպես յուրաքանչյուր փաստարկին հանգամանալից պատասխան տալու պարտականություն:
Ընդհանրացնելով վերը նշված հանգամանքները` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի և այն կրելու նպատակահարմարության հարցի վերաբերյալ եզրահանգումները կառուցել է առկա բոլոր հանգամանքների` իրենց ամբողջության մեջ մանրամասն վերլուծության արդյունքում։
Վերոշարադրյալի հիման վրա, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի և այն կրելու նպատահարմարության վերաբերյալ վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը հիմնավորված է, հետևաբար, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի՝ այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ բերված վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-372-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի պաշտպան Աբգար Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 14-ի դատավճիռը թողնել փոփոխել։
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ԱԴՐԻՆԵ ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ԱՐՄԵՆ ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ
ԳՐԻԳՈՐ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան
Նախագահող դատավոր՝ Հ.Ավագյան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)` հետևյալ կազմով,
նախագահությամբ դատավոր` Ա․Ղուկասյանի
դատավորներ՝ Ա.Բեկթաշյանի
Գ․Հովհաննիսյանի
քարտուղարությամբ՝ Ա.Կարապետյանի
մասնակցությամբ՝
պաշտպան՝ Ա․Պողոսյանի
մեղադրյալ՝ Է․Բաբաջանյանի
2025 թվականի հուլիսի 1-ին ք. Երևանում
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 14-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի պաշտպան Աբգար Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական ընթացքը.
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60678924 քրեական վարույթը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Նույն օրը Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան):
Առաջին ատյանի դատարանը 2025 թվականի փետրվարի 14-ին վճռել է․
«Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ մասի կարգով՝ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կարգով՝ դատավճիռների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատժին գումարել Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով նշանակված պատժից 15 օր կարճաժամկետ ազատազրկումը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 (ամիս) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով:
Պատիժը կրելու սկիզբը հաշվել Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
(...)»։
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի պաշտպան Աբգար Պողոսյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր):
2025 թվականի մայիսի 15-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության:
2․ Վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Էդուարդ Բաբաջանյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «[Ն]ա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ վարել է տրանսպորտային միջոց։
Այսպես.
Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ ալկոհոլի պարունակությունը արտաշնչած օդում 0.244 մգ/լ, 2024 թվականի նոյեմբերի 3-ին՝ ժամը 00:30-ին, Երևան քաղաքի Արին Բերդ փողոցում վարել է «Մազդա» մակնիշի, 37 CB 027 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 818015410 արձանագրությունը:»։
Առաջին ատյանի դատարանը արձանագրել է հետևյալը․
«(…) Ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով և հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա՝ Դատարանն ապացուցված է համարում Էդուարդ Բաբաջանյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, ինչպես նաև՝ նրա մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ։
Դատարանը գտնում է նաև, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի արարքն ամբողջությամբ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ինչի համար նա ենթակա է քրեական պատախանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
(…)
Մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։
(…)
Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի արարքը, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը՝ Դատարանը փաստում է, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունն օժտված է հանրության համար վտանգավորության որոշակի աստիճանով։
Որպես Էդուարդ Բաբաջանյանի անձը բնութագրող տվյալ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ ներկայացված մեղադրանքում ընդունել է իր մեղքը և հայտարարել, որ զղջում է կատարածի համար:
Դատարանն արձանագրում է, որ վարույթի նյութերում Էդուարդ Բաբաջանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Միևնույն ժամանակ, սույն վարույթով որպես Էդուարդ Բաբաջանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հանգամանք պետք է դիտարկվի հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը։
Այսպիսով, մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչպես նաև՝ հանցավորի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող վերը նշված հանգամանքները:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ իր կատարած արարքի համար պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով՝ 1 ամիս ժամկետով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակներն իրագործելու համար։
(…)
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նախորդ դատավճռով Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան, իսկ սույն գործով իրեն վերագրվող դիտավորյալ հանցանքը Էդուարդ Բաբաջանյանը կատարել է փորձաշրջանի ընթացքում, ուստի Դատարանը եզրահանգում է, որ անհրաժեշտ է վերացնել նշված դատավճռով Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել դատավճիռների համակցությամբ, այն է՝ սույն գործով նշանակված պատժին գումարել Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով նշանակված պատժից 15 օր ժամկետով կարճաժամկետ ազատազրկումը և Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 (ամիս) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով:
(…)
Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, մեղադրյալի անձի վերաբերյալ տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն, որ նախորդ դատավճռով նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը փաստացի չի ծառայել իր նպատակներին և մեղադրյալը փորձաշրջանի ընթացքում կատարել է նոր հանցանք՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Էդուարդ Բաբաջանյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները:
(…)»։
3․ Վերաքննիչ բողոքի հիմքը, այն հաստատող փաստերը, պահանջը, ինչպես նաև դրանք հիմնավորող փաստարկները.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում.
Բողոքաբերը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել է․ «Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` նյութական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա:
(…)
Հատկանշական է, որ սույն դեպքում Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքեր առկա չեն, սակայն գործի նյութերից հետևում է, որ նա խոստովանական ցուցմունքներ տալով աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը և զղջացել կատարած հանցանքի համար, հետևաբար նշվածները որպես մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի չառնելով Դատարանն անտեսել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի պահանջները, որի հետևանքով թույլ է տրվել դատական սխալ։
Բացի այդ, Դատարանը որևէ կերպ չի հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Այնինչ մինչև կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատժի նշանակելու հարցի քննարկումը, պարտավոր էր քննարկման առարկա դարձներ տուգանքի, ապա նաև հանրային աշխատանքների ձևով պատիժ նշանակելու հարցերը, ինչը չկատարելով Դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների խախտում։
(…)
Գտնում ենք, որ ազատությունից զրկելու ձևով պատժի կիրառումը չպետք է լինի ինքնանպատակ, և այն պարագայում, եթե իրական հնարավորություն է առկա ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված պատժի նպատակներին հասնել ավելի մեղմ պատժատեսակի կիրառմամբ, ապա Դատարանը դա պետք է կիրառի հաշվի առնելով անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, և յուրաքանչյուր դեպքում հաշվի առնի տվյալ վարույթի առանձնահատկությունները:
(…)
Նշեմ, որ թե՛ նախաքննության և թե՛ դատաքննության ընթացքում մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, իսկ վարույթի ամբողջ ընթացքում դրսևորել օրինապաշտ վարքագիծ, ինչը վկայում է, որ արդեն իսկ կանգնել է ուղղման ճանապարհին:
Էդուարդ Բաբաջանյանի իրավահպատակ վարքագծի մասին է վկայում ՀՀ ԱՆ Արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության կենտրոնական մարմնի վերասոցիալականացման և վերականգողական բաժնի կողմից 04․03․2025թ․ տրված տեղեկանքը, համաձայն որի՝ << Էդուարդ Բաբաջանյանը 23․10․2024թ-ից ամիսը երկու անգամ ներկայացել է ՀՀ ԱՆ Արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության կենտրոնական մարմնի վերասոցիալականացման և վերականգողական բաժին և այդ ընթացքում <<Պրոբացիայի մասին>> ՀՀ օրենքի 46-րդ հոդվածով սահմանված դրույթների խախտումներ թույլ չի տվել։ Հ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության շահառուների ռիսկերի և կարիքների գնահատման էլեկտրոնային գործիքով կիրառված ստուգման արդյունքում գնահատվել է՝ քրեածին ցածր կարիք։
13․11․2024թ․ մասնակցել է կազմակերպված վերասոցիալականասման ծրագրին՝ այցելել է ՀՀ պատմության պետական թանգարան։
Համաձայն բնակության վայրից տրված տեղեկանքի՝ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանը բնութագրվում է ծնողասեր, հավասարակշռված, օրինակելի, կարգապահ, ընկերասեր անձնավորություն։
Աշխատում է ԱՎՏՈՄԱՔՍ ընկերությունում որպես վաճառքի մասնագետ։ Ընկերության ղեկավարները բարձր են գնահատում Է․ Բաբաջանյանի աշխատանքային հմտությունները, ազնվությունը, ընկերասիրությունը։>>
Որպես Էդուարդ Բաբաջանյանի անձը բնութագրող տեղեկություն հատկանշական է այն հանգամանքը, որ ինչպես վերջինիս հարևանների կողմից տրված բնութագրով, այնպես էլ ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության աշխատակազի ՀՀ բժշկացոցիալական փորձաքննության գործակալության կողմից տրված թիվ 1388847 որոշման՝ Էդուարդ Բաբաջանյանի եղբայրը՝ 02․07․1999թ․ ծնված Մերուժան Համլետի Բաբաջանյանն ունի 3-րդ կարգի հաշմանդամություն և Էդուարդ Բաբաջանյանը դեռևս փոքր տարիքից հոգացել է ինչպես իր ավագ, հաշմանդամ եղբոր, ինչպես նաև ընտանիքի հոգսը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով սահմանված է, որ քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք է համարվում պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:
Պատվարժա՛ն Վերաքննիչ դատարան, նշվածի լույսի ներքո մեկնաբանելով Էդուարդ Բաբաջանյանի կողմից ընտանիքի հոգսն իր ուսերին պահելը և հաշմանդամություն ունեցող եղբոր նկատմամբ խնամքը պետք է արձանագրել, որ թիվ ԵԴ1/3908/01/24 քրեական գործով 14.02.2025 թվականին կայացված դատավճռով Դատարանն արձանագրում է, որ վարույթի նյութերում Էդուարդ Բաբաջանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն, այն ինչ առկա է ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանգամանքը։
(…)
Անդրադառնալով սույն քրեական վարույթով ձեռք բերված փաստական հանգամանքներին` գնահատման է արժանի Էդուարդ Բաբաջանյանի կատարած հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորությունը: Այսպես՝ մեղադրյալը կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, որի կատարման համար ազատազրկումից զատ ընդհանուր առմամբ կարող են նշանակվել այլ՝ առավել մեղմ պատիժներ։
Այլ կերպ՝ մի կողմից առկա է վերը մեջբերված դատական ակտով նշանակված փորձաշրջանը վերացնելու, սույն դատական ակտով կարճաժամկետ ազատազրկում նշանակելու և համակցելու պահանջ, մյուս կողմից՝ առկա է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, որը ունի ոչ բարձր հանրային վտանգավորության աստիճան, մեղմացնող հանգամանքներ՝ խոստովանական ցուցմունքներ տալով հանցագործության բացահայտմանը աջակցելը, մեղքը ընդունելը, զղջալը, խնամքին հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայում արտացոլված՝ հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրը վկայում է այն մասին, որ հանցագործությունների շարքում սույն հանցագործությունն ունի առավել ցածր վտանգավորություն, քանի որ սույն դեպքում հոդվածի սանկցիայով ազատազրկումից զատ նախատեսվել են այլ՝ առավել մեղմ պատժատեսակներ: Վերոգրյալ փաստական հանգամանքների համակցությունը վկայում է, որ պատժի նպատակների իրականացմանը հնարավոր է հասնել առանց մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու:
Բացի այդ Էդուարդ Բաբաջանյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքը՝ դատվածությունը, և ՀՀ ՔՕ 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը տարասեռ հանցագործություններ են, ինչը վկայում է այն մասին, որ գտնվելով փորձաշրջանի մեջ թեև կատարել է նոր արարք, սակայն դա ունի ավելի ցածր հանրային վտանգավորության աստիճան։
Մեր գնահատմամբ մեղադրյալին ազատության մեջ մնալու հնարավորություն ընձեռելով և դրա հետ մեկտեղ վերջինիս վարքի նկատմամբ վերահսկողություն սահմանելով կչեզոքացվի նրա նկատմամբ նշանակված ազատությունից զրկելու ձևով պատժի հնարավոր բացասական ազդեցությունը իր ընտանիքի կեսապայմանների վրա։ Թեև նշանակված ազատությունից զրկումը կարճաժակետ է, սակայն ընտանիքի հոգսը կրող անձին անգամ նման ժամկետով ազատազրկելիս՝ նրա բացակայությունն ընտանիքից կարող է վերջիններիս համար ծայրահեղ ծանր պայմանների հանգեցնել։
Այսպիսով՝ մեղադրյալ Է․ Բաբաջանյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող նշված հանգամանքները էականորեն նվազեցնում են մեղադրյալի կողմից կատարված հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու իրենց համակցությամբ հնարավորություն են տալիս հանգելու հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը ռեալ կրելու ու նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով տվյալ գործով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը։
Այսպիսով, հաշվի առնելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, դրանք վերլուծելով և գնահատելով վերը մեջբերված իրավական ակտերի լույսի ներքո, պետք է փաստել, որ Դատարանը՝ մեղադրյալի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով և դատավճիռների համակցությամբ նշանակված վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով՝ թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը և արդյունքում դատավճռով նշանակված պատիժը և այն կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ որոշումը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին։
(…)»։
Արդյունքում՝ Բողոքաբերը խնդրել է բեկանել վիճարկվող դատավճիռը և Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակել տուգանքի կամ հանրային աշխատանքների ձևով պատիժ կամ դատավճիռների համակցությամբ ազատությունից զրկելու ձևով նշանակված վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։
4․ Վերաքննիչ դատարանում կողմերի ներկայացրած բացատրությունները.
Պաշտպան Ա․Պողոսյանը, ներկայացնելով վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների վերաբերյալ բացատրությունները, պնդեց այն և խնդրեց բավարարել։
Մեղադրյալ Է․Բաբաջանյանը, ըստ էության, միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։
5․ Վերաքննիչ դատարանի հիմնավորումներն ու եզրահանգումը․
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
Դատարանն ավելորդ չի համարում նաև ընդգծել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ պատժի նշանակման սկզբունքների վերաբերյալ, որոնք թեև կայացվել են 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի իրավանորմերի կիրառման և մեկնաբանման արդյունքում, սակայն, ըստ էության, պատժի նշանակման սկզբունքների վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումները շարունակում են վերաբերելի մասով (mutatis mutandis) կիրառելի լինել նաև գործող քրեաիրավական կարգավորումների նկատմամբ։
Այսպես, Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով պատժի նշանակման սկզբունքներին, իր մի շարք գործերով կայացված որոշումներում ձևավորել է կայուն նախադեպային իրավունք, որի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից :
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
(…)
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
(…)»
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված նախադեպային որոշումներում և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա՝ հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքը, հանցանքը դիտավորությամբ կամ անզգուշությամբ կատարելը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, կատարված հանցագործությունների քանակը, հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները:
Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը :
Վերը նշված իրավական կարգավորումների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործում առկա փաստական տվյալները և անդրադառնալով Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ կիրառված պատժատեսակի և այն կրելու նպատակահարմարության հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, Առաջին ատյանի դատարանը համակողմանի գնահատման է ենթարկել մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքը /հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը/, որպիսի պայմաններում արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչպես նաև հանգել է ճիշտ հետևության՝ նրա կողմից պատիժը փաստացի կրելու վերաբերյալ:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առանց կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն փաստացի կրելու, սույն գործով հնարավոր չէ հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը` պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Տվյալ դեպքում մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ այլ պատժատեսակ՝ տուգանք կամ հանրային աշխատանքներ նշանակելը կամ կարճաժամկետ ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառելը չի բխում նաև արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Բողոքաբերի կողմից բողոքի հիմքում դրված փաստարկները բավարար չեն կարող համարվել ողջամիտ հետևության հանգելու առ այն, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից կարող է հնարավոր համարվել Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ տուգանքը կամ հանրային աշխատանքները որպես պատիժ նշանակելը կամ կարճաժամկետ ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառելը։ Այլ կերպ՝ Բողոքաբերի կողմից մատնանշված հանգամանքները ողջամտորեն չեն նվազեցնում Էդուարդ Բաբաջանյանի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն այնքան, որ վերջինիս նկատմամբ տուգանքը կամ հանրային աշխատանքները նշանակելը կամ կարճաժամկետ ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառելը լինի իրավաչափ։
Անդրադառնալով Բողոքաբերի այն պնդմանը, որ տվյալ դեպքում դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել այն հանգամանքը, որ Էդուարդ Բաբաջանյանը խոստովանական ցուցմունքներ տալով աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը և զղջացել կատարած հանցանքի համար՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ նույնիսկ վերոգրյալ հանգամանքը որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտելը բավարար չէ հանգելու այն հետևության, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի ուղղվելը հնարավոր է վերջինիս նկատմամբ տուգանքը կամ հանրային աշխատանքները որպես պատիժ նշանակելու կամ նշանակված կարճաժամկետ ազատազրկումը պայմանականերոն չկիրառելու պայմաններում: Վերոգրյալը փաստելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Էդուրադ Բաբաջանյանը 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ին թիվ ԱՎԴ4/0019/01/23 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել, վերջինիս նկատմամբ պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, որը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանվելով փորձաշրջան՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով, սակայն նախորդ դատավճռով նշանակված կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը փաստացի չի ծառայել իր նպատակներին և մեղադրյալը փորձաշրջանի ընթացքում կատարել է նոր հանցանք։
Ինչ վերաբերում է Բողոքաբերի այն պնդմանը, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի եղբայրը՝ 02․07․1999թ․ ծնված Մերուժան Համլետի Բաբաջանյանն ունի 3-րդ կարգի հաշմանդամություն և Էդուարդ Բաբաջանյանը դեռևս փոքր տարիքից հոգացել է ինչպես իր ավագ, հաշմանդամ եղբոր, այնպես էլ՝ ընտանիքի հոգսերը, այսինքն՝ առկա է ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանգամանքը, ապա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ինչպես մեղադրյալի ծնողների վատառողջ լինելու և եղբոր հաշմանդամության, այնպես էլ՝ վերջիններիս մեղադրյալի խնամքի տակ գտնվելու հանգամանքները հավաստող փաստաթղթեր դատարան չեն ներկայացվել, այլ՝ վերոգրյալ հանգամանքների վերաբերյալ ներկայացվել է միայն հարևանների ստորագրությամբ և «Լճափ» համատիրության նախագահի կնիքով հաստատված ձեռագիր բնութագիր ու մեղադրյալի կողմից արված բանավոր հայտարարությունը։ Ուստի՝ վերոգրյալի հաշվառմամբ, Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ քննարկվող դեպքում հաստատված չէ ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանգամանքի առկայությունը։
Իսկ ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքից բխող մյուս փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումները, վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխաններն, ուստի՝ լրացուցիչ յուրաքանչյուրին առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Նման հետևության հանգելիս Դատարանը ղեկավարվում է դատական ակտի պատճառաբանվածության չափանիշների վերաբերյալ Եվրոպական դատարանի մի շարք նախադեպային վճիռներով արտահայտված իրավական դիրքորոշմամբ: Այս կապակցությամբ, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը փաստել է, որ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասը պարտավորեցնում է դատարաններին հիմնավորել իրենց վճիռները, սակայն այն չի կարող հասկացվել որպես յուրաքանչյուր փաստարկին հանգամանալից պատասխան տալու պարտականություն:
Ընդհանրացնելով վերը նշված հանգամանքները` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի և այն կրելու նպատակահարմարության հարցի վերաբերյալ եզրահանգումները կառուցել է առկա բոլոր հանգամանքների` իրենց ամբողջության մեջ մանրամասն վերլուծության արդյունքում։
Վերոշարադրյալի հիման վրա, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի և այն կրելու նպատահարմարության վերաբերյալ վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը հիմնավորված է, հետևաբար, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի՝ այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ բերված վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-372-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի պաշտպան Աբգար Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 14-ի դատավճիռը թողնել փոփոխել։
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ԱԴՐԻՆԵ ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ԱՐՄԵՆ ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ
ԳՐԻԳՈՐ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3908/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 26-12-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60678924 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած/ ոչ սթափ/ վիճակում՝ վարել է տրանսպորտային միջոց։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Բաբաջանյան |
| Հայրանուն | Համլետի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 344 Մաս 2 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 26-12-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Հովհաննես |
| Ազգանուն | Ավագյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 30-12-2024 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/3908/01/24 ՈՐՈՇՈՒՄ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ք.Երևան 30.12.2024թ. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանը, ծանոթանալով քրեական գործին ըստ մեղադրանքի Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՊԱՐԶԵՑԻ 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է թիվ 60678924 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին քրեական գործը մակագրվել է Դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանին, գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/3908/01/24 համարը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Հ.Ավագյանի աշխատակազմին։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն՝ ‹‹1.Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով: 2. Ստանալով քրեական գործը՝ դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: (…) 4. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը պետք է բովանդակի տեղեկություններ այն կայացրած դատարանի և դատավորի, քրեական գործը ստանալու և որոշումը կայացնելու օրվա, ինչպես նաև նախնական դատալսումների վայրի և ժամանակի մասին: 5. Նախնական դատալսումներով առաջին դատական նիստը նշանակվում է սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշման կայացումից հետո՝ երկշաբաթյա ժամկետում: (…)››։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ ՈՐՈՇԵՑԻ Ստանձնել թիվ ԵԴ1/3908/01/24 քրեական գործով վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2025 թվականի հունվարի 13-ին՝ ժամը 11:00-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Ավանի նստավայրում թիվ 1 դատական նիստերի դահլիճում (ք.Երևան, Նոր Նորքի 4-րդ զանգված, Գյուլիքևխվյան փողոց 20) դռնբաց դատական նիստում, դատավոր Հ.Ավագյանի նախագահությամբ: Որոշման պատճենը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթիկ: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Բաբաջանյան |
| Հայրանուն | Համլետի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյան |
| Կազմակերպության հասցե | ք. Երևան, Մ.Խորենացու 162ա |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 13-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 13-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | մեղադրյալի չներկայանալու և Դատարանի՝ առանձին սենյակում գտնվելու պատճառով |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:20 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 14-02-2025 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Բաբաջանյան |
| Հայրանուն | Համլետի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:40 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 14-02-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Բաբաջանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 14-02-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Կարճաժամկետ ազատազրկում |
| Այլ պատժաչափեր | Պատիժ նշանակելը դատավճիռների համակցության դեպքում (ՀՀ քր. օր. 75 հոդված) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/3908/01/24 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝ Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան Քարտուղարությամբ` Մ.Թովմասյանի Մասնակցությամբ՝ Հանրային մեղադրող Ա.Հեբոյանի Մեղադրյալ Է.Բաբաջանյանի 2025 թվականի փետրվարի 14-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի` Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի` (ծնված` 2002 թվականի օգոստոսի 11-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, աշխատում է «Արպանիվ» ՍՊԸ-ում որպես վաճառող, նախկինում դատապարտված՝ Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կարգով՝ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, սահմանվել է փորձաշրջան՝ 1 տարի ժամկետով, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Մայիսի 9 փողոցի 51-րդ շենքի 44-րդ բնակարանում) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը, ՊԱՐԶԵՑ 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչ Ա.Թովմասյանի կողմից նախաձեռնվել է թիվ 60678924 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով: Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ի որոշմամբ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ Նույն օրը Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ի մեղադրանքը ներկայացվել է Էդուարդ Բաբաջանյանին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ի վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/3908/01/24 համարը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2025 թվականի փետրվարի 14-ին Դատարանը Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ։ 2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները. Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «(․․․) նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ վարել է տրանսպորտային միջոց։ Այսպես. Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ ալկոհոլի պարունակությունը արտաշնչած օդում 0.244 մգ/լ, 2024 թվականի նոյեմբերի 3-ին՝ ժամը 00:30-ին, Երևան քաղաքի Արին Բերդ փողոցում վարել է «Մազդա» մակնիշի, 37 CB 027 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 818015410 արձանագրությունը: Այսինքն, Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարում»։ 3. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Մեղադրյալ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանը ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և հիմնական դատալսումների ընթացքում, օգտվելով իր իրավունքներից, հրաժարվել է ցուցմունք տալ (տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը): Մինչդատական վարույթի ընթացքում Էդուարդ Բաբաջանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ օգտագործել է ալկոհոլ և ոչ սթափ վիճակում՝ չունենալով վարորդական իրավունքի վկայական, վարել է ավտոմեքենա, որի համար զղջում է և օգտվելով իր դատավարական իրավունքներից՝ հրաժարվում է ցուցմունք տալ և պատասխանել որևէ հարցի (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 36-39-րդ թերթերը): Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել են նաև հետևյալ ապացույցները. Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180415410 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 3-ին՝ ժամը 00:54-ին, Երևան քաղաքի Արին Բերդի փողոցում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 3-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Գոհար Պետրոսյանի /կրծքանշան թիվ 11637/ կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն այն մասին, որ Էդուարդ Բաբաջանյանը նույն օրը՝ ժամը 00:30-ին, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, Երևան քաղաքի Արին Բերդի փողոցում ոչ սթափ վիճակում վարել է «Մազդա» մակնիշի 37CB027 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։ Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը հատվածում, ինչպես նաև՝ իրավունքներին և պարտականություններին ծանոթանալու հատվածում առկա է ստորագրություն, որպես խախտման ծածկագիր նշված է 203․5 թիվը (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 4-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը): Սթափության վիճակի զննության վերաբերյալ թիվ 02099 կտրոնը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 3-ին՝ ժամը 00:35:06-ին, Էդուարդ Բաբաջանյանը «Alcovizor-Jupiter X/RP» թիվ 91100925 համարի սարքի միջոցով ենթարկվել է սթափության վիճակի զննության և նրա օրգանիզմում ալկոհոլի չափաքանակը կազմել է 0,244 մգ/լ (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 5-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը): Ստուգաչափման թիվ 125434 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ թիվ 91100925 համարի սթափության զննության համար նախատեսված սարքը ստուգաչափվել է 2024 թվականի մայիսի 24-ին, որն ուժի մեջ է մինչև 2025 թվականի մայիսի 24-ը, իսկ սարքի հնարավոր սխալանքը կազմում է +-10% (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 6-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը): Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրում վարորդական վկայականի որոնման արդյունքը, համաձայն որի՝ Էդուարդ Բաբաջանյանի անվամբ տրանսպորտային միջոցներ վարելու վարորդական իրավունքի վկայական չի հատկացվել (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 7-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը): Մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից որպես արտավարութային փաստաղթեր ճանաչված, վերը շարադրված փաստաթղթերը զննելու մասին արձանագրությունը (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 14-15-րդ, 16-18-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը): Պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցները վերլուծելով, դրանցից յուրաքանչյուրը համադրելով մյուսի հետ և գնահատելով գործի քննության ընթացքում ձեռք բերված օբյեկտիվ փաստական տվյալների համակցության լույսի ներքո` Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել: 2. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարութային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց: (․․․)»։ Վերը մեջբերված քրեադատավարական նորմի լույսի ներքո գնահատելով սույն գործով դատալսումների ժամանակ հետազոտված ապացույցների թույլատրելիությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործի քննության ընթացքում չի ստացվել որևէ օբյեկտիվ տվյալ, որը հիմք կտար փաստելու, թե նշված ապացույցների ձեռքբերման գործընթացում տեղ են գտել օրենքի էական խախտումներ, որոնցով սահմանափակվել են դատավարության մասնակիցների` օրենքով երաշխավորված իրավունքները կամ այդ իրավունքներից նրանք զրկվել են, ինչպես նաև՝ դրանք ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։ Այլ խոսքով՝ վկայակոչված ապացույցները թույլատրելիության առումով կասկածի տակ առնելու հիմքերը բացակայում են, քանի որ դրանք ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, իսկ հակառակի մասին վկայող որևէ օբյեկտիվ տվյալ գործի քննության ընթացքում չի ստացվել։ Բացի այդ, վերը թվարկված յուրաքանչյուր ապացույց այս կամ այն չափով փաստական տվյալներ է պարունակում մեղադրանքում նշված հանցավոր արարքի, գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքների վերաբերյալ։ Այս պայմաններում, Դատարանը գտնում է, որ թվարկված ապացույցները ոչ վերաբերելի ճանաչելու հիմքեր նույնպես առկա չեն։ Անդրադառնալով ապացույցների արժանահավատությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հետազոտված ապացույցներն այդ առնչությամբ կասկածի տակ առնելու օբյեկտիվ հիմքեր նույնպես առկա չեն։ Նշված ապացույցներով ստացվել են գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող մի շարք հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալներ, որոնց արժանահավատությունը ոչ միայն չի վիճարկվել դատավարության մասնակիցների կողմից, այլև հաստատվել է գործի ողջ նյութերով։ Այսպիսով, գործով ձեռք բերված ապացույցները գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, արժանահավատության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով 0.244 մգ/լ, ալկոհոլ օգտագործած՝ ոչ սթափ վիճակում, 2024 թվականի նոյեմբերի 3-ին՝ ժամը 00:30-ին, Երևան քաղաքի Արին Բերդ փողոցում վարել է «Մազդա» մակնիշի 37 CB 027 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչը հայտնաբերվել և արձանագրվել է ոստիկանության ծառայողների կողմից։ 4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ երկու տարի ժամկետով»: Ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով և հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա՝ Դատարանն ապացուցված է համարում Էդուարդ Բաբաջանյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, ինչպես նաև՝ նրա մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ։ Դատարանը գտնում է նաև, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի արարքն ամբողջությամբ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ինչի համար նա ենթակա է քրեական պատախանատվության և պատժի: Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով: Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (․․․)»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։ Մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Անդրադառնալով հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և բնույթին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ա) արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, բ) արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և բնույթը (հանրորեն վտանգավոր հետևանքներ), հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի արարքը, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը՝ Դատարանը փաստում է, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունն օժտված է հանրության համար վտանգավորության որոշակի աստիճանով։ Որպես Էդուարդ Բաբաջանյանի անձը բնութագրող տվյալ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ ներկայացված մեղադրանքում ընդունել է իր մեղքը և հայտարարել, որ զղջում է կատարածի համար: Դատարանն արձանագրում է, որ վարույթի նյութերում Էդուարդ Բաբաջանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն: Միևնույն ժամանակ, սույն վարույթով որպես Էդուարդ Բաբաջանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հանգամանք պետք է դիտարկվի հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը։ Այսպիսով, մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչպես նաև՝ հանցավորի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող վերը նշված հանգամանքները: Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ իր կատարած արարքի համար պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով՝ 1 ամիս ժամկետով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակներն իրագործելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ մասի համաձայն՝ «Եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարում է նոր դիտավորյալ հանցանք, ապա նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշումը վերացվում է: Այդ դեպքում դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով»: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նախորդ դատավճռով Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան, իսկ սույն գործով իրեն վերագրվող դիտավորյալ հանցանքը Էդուարդ Բաբաջանյանը կատարել է փորձաշրջանի ընթացքում, ուստի Դատարանը եզրահանգում է, որ անհրաժեշտ է վերացնել նշված դատավճռով Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել դատավճիռների համակցությամբ, այն է՝ սույն գործով նշանակված պատժին գումարել Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով նշանակված պատժից 15 օր ժամկետով կարճաժամկետ ազատազրկումը և Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 (ամիս) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: (․․․)։ 4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները. 1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, 2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) հանցանք կատարածի անձը, 4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: (․․․)»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԳԴ/0014/01/14, ԵԿԴ/0039/01/15 որոշումները)։ Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, մեղադրյալի անձի վերաբերյալ տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն, որ նախորդ դատավճռով նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը փաստացի չի ծառայել իր նպատակներին և մեղադրյալը փորձաշրջանի ընթացքում կատարել է նոր հանցանք՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Էդուարդ Բաբաջանյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները: Քննության առնելով Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել: Անդրադառնալով վարույթային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ դրանց վերաբերյալ տվյալները բացակայում են, ավելին՝ գործի քննության ընթացքում նման պահանջ չի ներկայացվել, Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։ Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 99-100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը ՎՃՌԵՑ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ մասի կարգով՝ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կարգով՝ դատավճիռների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատժին գումարել Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով նշանակված պատժից 15 օր կարճաժամկետ ազատազրկումը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 (ամիս) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով: Պատիժը կրելու սկիզբը հաշվել Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից: Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել: Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ` Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 14-02-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 19-03-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատորը՝ 54 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 38 թերթ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 17-03-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 19-03-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատորը՝ 54 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 38 թերթ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| ՈՒր | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան |
| Ելքի գրության համարը | ԴԴԱ-8.1-Ե-33568/25 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 26-03-2026 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 26-03-2026 |
|---|
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
| Ամսաթիվ | 30-04-2026 |
|---|---|
| Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ | ՀՀ ԱՆ Արմավիր ՔԿ հիմնարկի կողմից ստացվել է տեղեկատվություն այն մասին, որ Էդուարդ Համլետի բաբաջանյանը պատիժը կրում է ՀՀ ԱՆ Արմավիր ՔԿ հիմնարկում: Պատժի սկիզբը 23.04.2026թ. |
| Ստացվել է | Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 11-05-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատորը՝ 54 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 38 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 190 թերթ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 11-05-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատորը՝ 54 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 38 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 190 թերթ |
Դատական գործ N: ԵԴ1/3908/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 19-03-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 17-03-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Աբգար |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Էդուարդ Բաբաջանյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/ 14.02.2025թ. դատավճիռը և Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ նշանակել տուգանքի կամ հանրային աշխատանքների ձևով պատիժ կամ նշանակված վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառել : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
| Երկշաբաթյա ժամկետում կրկին ներկայացվել է բողոք | 05-05-2025 |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 21-03-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 21-03-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ադրինե |
| Ազգանուն | Ղուկասյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Բեկթաշյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
Դատավորի փոխարինում
| Փոխարինման ամսաթիվ | 15-05-2025 |
|---|---|
| Բացակայող դատավոր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Փոխարինող դատավոր | |
| Անուն | Գրիգոր |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 05-05-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 30-04-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Աբգար |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Էդուարդ Բաբաջանյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/ 14.02.2025թ. դատավճիռը և Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ նշանակել տուգանքի կամ հանրային աշխատանքների ձևով պատիժ կամ նշանակված վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառել : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 15-05-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 22-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 01-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 01-07-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Բաբաջանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/3908/01/24 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան Նախագահող դատավոր՝ Հ.Ավագյան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)` հետևյալ կազմով, նախագահությամբ դատավոր` Ա․Ղուկասյանի դատավորներ՝ Ա.Բեկթաշյանի Գ․Հովհաննիսյանի քարտուղարությամբ՝ Ա.Կարապետյանի մասնակցությամբ՝ պաշտպան՝ Ա․Պողոսյանի մեղադրյալ՝ Է․Բաբաջանյանի 2025 թվականի հուլիսի 1-ին ք. Երևանում դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 14-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի պաշտպան Աբգար Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական ընթացքը. 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60678924 քրեական վարույթը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ Նույն օրը Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան): Առաջին ատյանի դատարանը 2025 թվականի փետրվարի 14-ին վճռել է․ «Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ մասի կարգով՝ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կարգով՝ դատավճիռների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատժին գումարել Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով նշանակված պատժից 15 օր կարճաժամկետ ազատազրկումը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 (ամիս) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով: Պատիժը կրելու սկիզբը հաշվել Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից: (...)»։ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի պաշտպան Աբգար Պողոսյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր): 2025 թվականի մայիսի 15-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության: 2․ Վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. Էդուարդ Բաբաջանյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «[Ն]ա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ վարել է տրանսպորտային միջոց։ Այսպես. Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ ալկոհոլի պարունակությունը արտաշնչած օդում 0.244 մգ/լ, 2024 թվականի նոյեմբերի 3-ին՝ ժամը 00:30-ին, Երևան քաղաքի Արին Բերդ փողոցում վարել է «Մազդա» մակնիշի, 37 CB 027 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 818015410 արձանագրությունը:»։ Առաջին ատյանի դատարանը արձանագրել է հետևյալը․ «(…) Ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով և հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա՝ Դատարանն ապացուցված է համարում Էդուարդ Բաբաջանյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, ինչպես նաև՝ նրա մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ։ Դատարանը գտնում է նաև, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի արարքն ամբողջությամբ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ինչի համար նա ենթակա է քրեական պատախանատվության և պատժի: Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով: (…) Մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ (…) Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի արարքը, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը՝ Դատարանը փաստում է, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունն օժտված է հանրության համար վտանգավորության որոշակի աստիճանով։ Որպես Էդուարդ Բաբաջանյանի անձը բնութագրող տվյալ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ ներկայացված մեղադրանքում ընդունել է իր մեղքը և հայտարարել, որ զղջում է կատարածի համար: Դատարանն արձանագրում է, որ վարույթի նյութերում Էդուարդ Բաբաջանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն: Միևնույն ժամանակ, սույն վարույթով որպես Էդուարդ Բաբաջանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հանգամանք պետք է դիտարկվի հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը։ Այսպիսով, մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչպես նաև՝ հանցավորի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող վերը նշված հանգամանքները: Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ իր կատարած արարքի համար պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով՝ 1 ամիս ժամկետով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակներն իրագործելու համար։ (…) Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նախորդ դատավճռով Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան, իսկ սույն գործով իրեն վերագրվող դիտավորյալ հանցանքը Էդուարդ Բաբաջանյանը կատարել է փորձաշրջանի ընթացքում, ուստի Դատարանը եզրահանգում է, որ անհրաժեշտ է վերացնել նշված դատավճռով Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել դատավճիռների համակցությամբ, այն է՝ սույն գործով նշանակված պատժին գումարել Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով նշանակված պատժից 15 օր ժամկետով կարճաժամկետ ազատազրկումը և Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 (ամիս) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով: (…) Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, մեղադրյալի անձի վերաբերյալ տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն, որ նախորդ դատավճռով նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը փաստացի չի ծառայել իր նպատակներին և մեղադրյալը փորձաշրջանի ընթացքում կատարել է նոր հանցանք՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Էդուարդ Բաբաջանյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները: (…)»։ 3․ Վերաքննիչ բողոքի հիմքը, այն հաստատող փաստերը, պահանջը, ինչպես նաև դրանք հիմնավորող փաստարկները. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում. Բողոքաբերը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել է․ «Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` նյութական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա: (…) Հատկանշական է, որ սույն դեպքում Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքեր առկա չեն, սակայն գործի նյութերից հետևում է, որ նա խոստովանական ցուցմունքներ տալով աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը և զղջացել կատարած հանցանքի համար, հետևաբար նշվածները որպես մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի չառնելով Դատարանն անտեսել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի պահանջները, որի հետևանքով թույլ է տրվել դատական սխալ։ Բացի այդ, Դատարանը որևէ կերպ չի հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Այնինչ մինչև կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատժի նշանակելու հարցի քննարկումը, պարտավոր էր քննարկման առարկա դարձներ տուգանքի, ապա նաև հանրային աշխատանքների ձևով պատիժ նշանակելու հարցերը, ինչը չկատարելով Դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների խախտում։ (…) Գտնում ենք, որ ազատությունից զրկելու ձևով պատժի կիրառումը չպետք է լինի ինքնանպատակ, և այն պարագայում, եթե իրական հնարավորություն է առկա ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված պատժի նպատակներին հասնել ավելի մեղմ պատժատեսակի կիրառմամբ, ապա Դատարանը դա պետք է կիրառի հաշվի առնելով անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, և յուրաքանչյուր դեպքում հաշվի առնի տվյալ վարույթի առանձնահատկությունները: (…) Նշեմ, որ թե՛ նախաքննության և թե՛ դատաքննության ընթացքում մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, իսկ վարույթի ամբողջ ընթացքում դրսևորել օրինապաշտ վարքագիծ, ինչը վկայում է, որ արդեն իսկ կանգնել է ուղղման ճանապարհին: Էդուարդ Բաբաջանյանի իրավահպատակ վարքագծի մասին է վկայում ՀՀ ԱՆ Արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության կենտրոնական մարմնի վերասոցիալականացման և վերականգողական բաժնի կողմից 04․03․2025թ․ տրված տեղեկանքը, համաձայն որի՝ << Էդուարդ Բաբաջանյանը 23․10․2024թ-ից ամիսը երկու անգամ ներկայացել է ՀՀ ԱՆ Արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության կենտրոնական մարմնի վերասոցիալականացման և վերականգողական բաժին և այդ ընթացքում <<Պրոբացիայի մասին>> ՀՀ օրենքի 46-րդ հոդվածով սահմանված դրույթների խախտումներ թույլ չի տվել։ Հ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության շահառուների ռիսկերի և կարիքների գնահատման էլեկտրոնային գործիքով կիրառված ստուգման արդյունքում գնահատվել է՝ քրեածին ցածր կարիք։ 13․11․2024թ․ մասնակցել է կազմակերպված վերասոցիալականասման ծրագրին՝ այցելել է ՀՀ պատմության պետական թանգարան։ Համաձայն բնակության վայրից տրված տեղեկանքի՝ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանը բնութագրվում է ծնողասեր, հավասարակշռված, օրինակելի, կարգապահ, ընկերասեր անձնավորություն։ Աշխատում է ԱՎՏՈՄԱՔՍ ընկերությունում որպես վաճառքի մասնագետ։ Ընկերության ղեկավարները բարձր են գնահատում Է․ Բաբաջանյանի աշխատանքային հմտությունները, ազնվությունը, ընկերասիրությունը։>> Որպես Էդուարդ Բաբաջանյանի անձը բնութագրող տեղեկություն հատկանշական է այն հանգամանքը, որ ինչպես վերջինիս հարևանների կողմից տրված բնութագրով, այնպես էլ ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության աշխատակազի ՀՀ բժշկացոցիալական փորձաքննության գործակալության կողմից տրված թիվ 1388847 որոշման՝ Էդուարդ Բաբաջանյանի եղբայրը՝ 02․07․1999թ․ ծնված Մերուժան Համլետի Բաբաջանյանն ունի 3-րդ կարգի հաշմանդամություն և Էդուարդ Բաբաջանյանը դեռևս փոքր տարիքից հոգացել է ինչպես իր ավագ, հաշմանդամ եղբոր, ինչպես նաև ընտանիքի հոգսը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով սահմանված է, որ քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք է համարվում պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ: Պատվարժա՛ն Վերաքննիչ դատարան, նշվածի լույսի ներքո մեկնաբանելով Էդուարդ Բաբաջանյանի կողմից ընտանիքի հոգսն իր ուսերին պահելը և հաշմանդամություն ունեցող եղբոր նկատմամբ խնամքը պետք է արձանագրել, որ թիվ ԵԴ1/3908/01/24 քրեական գործով 14.02.2025 թվականին կայացված դատավճռով Դատարանն արձանագրում է, որ վարույթի նյութերում Էդուարդ Բաբաջանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն, այն ինչ առկա է ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանգամանքը։ (…) Անդրադառնալով սույն քրեական վարույթով ձեռք բերված փաստական հանգամանքներին` գնահատման է արժանի Էդուարդ Բաբաջանյանի կատարած հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորությունը: Այսպես՝ մեղադրյալը կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, որի կատարման համար ազատազրկումից զատ ընդհանուր առմամբ կարող են նշանակվել այլ՝ առավել մեղմ պատիժներ։ Այլ կերպ՝ մի կողմից առկա է վերը մեջբերված դատական ակտով նշանակված փորձաշրջանը վերացնելու, սույն դատական ակտով կարճաժամկետ ազատազրկում նշանակելու և համակցելու պահանջ, մյուս կողմից՝ առկա է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, որը ունի ոչ բարձր հանրային վտանգավորության աստիճան, մեղմացնող հանգամանքներ՝ խոստովանական ցուցմունքներ տալով հանցագործության բացահայտմանը աջակցելը, մեղքը ընդունելը, զղջալը, խնամքին հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայում արտացոլված՝ հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրը վկայում է այն մասին, որ հանցագործությունների շարքում սույն հանցագործությունն ունի առավել ցածր վտանգավորություն, քանի որ սույն դեպքում հոդվածի սանկցիայով ազատազրկումից զատ նախատեսվել են այլ՝ առավել մեղմ պատժատեսակներ: Վերոգրյալ փաստական հանգամանքների համակցությունը վկայում է, որ պատժի նպատակների իրականացմանը հնարավոր է հասնել առանց մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու: Բացի այդ Էդուարդ Բաբաջանյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքը՝ դատվածությունը, և ՀՀ ՔՕ 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը տարասեռ հանցագործություններ են, ինչը վկայում է այն մասին, որ գտնվելով փորձաշրջանի մեջ թեև կատարել է նոր արարք, սակայն դա ունի ավելի ցածր հանրային վտանգավորության աստիճան։ Մեր գնահատմամբ մեղադրյալին ազատության մեջ մնալու հնարավորություն ընձեռելով և դրա հետ մեկտեղ վերջինիս վարքի նկատմամբ վերահսկողություն սահմանելով կչեզոքացվի նրա նկատմամբ նշանակված ազատությունից զրկելու ձևով պատժի հնարավոր բացասական ազդեցությունը իր ընտանիքի կեսապայմանների վրա։ Թեև նշանակված ազատությունից զրկումը կարճաժակետ է, սակայն ընտանիքի հոգսը կրող անձին անգամ նման ժամկետով ազատազրկելիս՝ նրա բացակայությունն ընտանիքից կարող է վերջիններիս համար ծայրահեղ ծանր պայմանների հանգեցնել։ Այսպիսով՝ մեղադրյալ Է․ Բաբաջանյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող նշված հանգամանքները էականորեն նվազեցնում են մեղադրյալի կողմից կատարված հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու իրենց համակցությամբ հնարավորություն են տալիս հանգելու հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը ռեալ կրելու ու նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով տվյալ գործով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը։ Այսպիսով, հաշվի առնելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, դրանք վերլուծելով և գնահատելով վերը մեջբերված իրավական ակտերի լույսի ներքո, պետք է փաստել, որ Դատարանը՝ մեղադրյալի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով և դատավճիռների համակցությամբ նշանակված վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով՝ թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը և արդյունքում դատավճռով նշանակված պատիժը և այն կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ որոշումը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին։ (…)»։ Արդյունքում՝ Բողոքաբերը խնդրել է բեկանել վիճարկվող դատավճիռը և Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակել տուգանքի կամ հանրային աշխատանքների ձևով պատիժ կամ դատավճիռների համակցությամբ ազատությունից զրկելու ձևով նշանակված վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։ 4․ Վերաքննիչ դատարանում կողմերի ներկայացրած բացատրությունները. Պաշտպան Ա․Պողոսյանը, ներկայացնելով վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների վերաբերյալ բացատրությունները, պնդեց այն և խնդրեց բավարարել։ Մեղադրյալ Է․Բաբաջանյանը, ըստ էության, միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։ 5․ Վերաքննիչ դատարանի հիմնավորումներն ու եզրահանգումը․ ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է: 2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: 4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»: Դատարանն ավելորդ չի համարում նաև ընդգծել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ պատժի նշանակման սկզբունքների վերաբերյալ, որոնք թեև կայացվել են 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի իրավանորմերի կիրառման և մեկնաբանման արդյունքում, սակայն, ըստ էության, պատժի նշանակման սկզբունքների վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումները շարունակում են վերաբերելի մասով (mutatis mutandis) կիրառելի լինել նաև գործող քրեաիրավական կարգավորումների նկատմամբ։ Այսպես, Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով պատժի նշանակման սկզբունքներին, իր մի շարք գործերով կայացված որոշումներում ձևավորել է կայուն նախադեպային իրավունք, որի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից : ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ: (…) 4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները. 1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, 2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) հանցանք կատարածի անձը, 4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: (…)» Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված նախադեպային որոշումներում և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա՝ հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքը, հանցանքը դիտավորությամբ կամ անզգուշությամբ կատարելը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, կատարված հանցագործությունների քանակը, հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները: Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը : Վերը նշված իրավական կարգավորումների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործում առկա փաստական տվյալները և անդրադառնալով Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ կիրառված պատժատեսակի և այն կրելու նպատակահարմարության հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, Առաջին ատյանի դատարանը համակողմանի գնահատման է ենթարկել մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքը /հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը/, որպիսի պայմաններում արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչպես նաև հանգել է ճիշտ հետևության՝ նրա կողմից պատիժը փաստացի կրելու վերաբերյալ: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առանց կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն փաստացի կրելու, սույն գործով հնարավոր չէ հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը` պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Տվյալ դեպքում մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ այլ պատժատեսակ՝ տուգանք կամ հանրային աշխատանքներ նշանակելը կամ կարճաժամկետ ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառելը չի բխում նաև արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Բողոքաբերի կողմից բողոքի հիմքում դրված փաստարկները բավարար չեն կարող համարվել ողջամիտ հետևության հանգելու առ այն, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից կարող է հնարավոր համարվել Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ տուգանքը կամ հանրային աշխատանքները որպես պատիժ նշանակելը կամ կարճաժամկետ ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառելը։ Այլ կերպ՝ Բողոքաբերի կողմից մատնանշված հանգամանքները ողջամտորեն չեն նվազեցնում Էդուարդ Բաբաջանյանի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն այնքան, որ վերջինիս նկատմամբ տուգանքը կամ հանրային աշխատանքները նշանակելը կամ կարճաժամկետ ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառելը լինի իրավաչափ։ Անդրադառնալով Բողոքաբերի այն պնդմանը, որ տվյալ դեպքում դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել այն հանգամանքը, որ Էդուարդ Բաբաջանյանը խոստովանական ցուցմունքներ տալով աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը և զղջացել կատարած հանցանքի համար՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ նույնիսկ վերոգրյալ հանգամանքը որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտելը բավարար չէ հանգելու այն հետևության, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի ուղղվելը հնարավոր է վերջինիս նկատմամբ տուգանքը կամ հանրային աշխատանքները որպես պատիժ նշանակելու կամ նշանակված կարճաժամկետ ազատազրկումը պայմանականերոն չկիրառելու պայմաններում: Վերոգրյալը փաստելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Էդուրադ Բաբաջանյանը 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ին թիվ ԱՎԴ4/0019/01/23 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել, վերջինիս նկատմամբ պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, որը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանվելով փորձաշրջան՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով, սակայն նախորդ դատավճռով նշանակված կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը փաստացի չի ծառայել իր նպատակներին և մեղադրյալը փորձաշրջանի ընթացքում կատարել է նոր հանցանք։ Ինչ վերաբերում է Բողոքաբերի այն պնդմանը, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի եղբայրը՝ 02․07․1999թ․ ծնված Մերուժան Համլետի Բաբաջանյանն ունի 3-րդ կարգի հաշմանդամություն և Էդուարդ Բաբաջանյանը դեռևս փոքր տարիքից հոգացել է ինչպես իր ավագ, հաշմանդամ եղբոր, այնպես էլ՝ ընտանիքի հոգսերը, այսինքն՝ առկա է ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանգամանքը, ապա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ինչպես մեղադրյալի ծնողների վատառողջ լինելու և եղբոր հաշմանդամության, այնպես էլ՝ վերջիններիս մեղադրյալի խնամքի տակ գտնվելու հանգամանքները հավաստող փաստաթղթեր դատարան չեն ներկայացվել, այլ՝ վերոգրյալ հանգամանքների վերաբերյալ ներկայացվել է միայն հարևանների ստորագրությամբ և «Լճափ» համատիրության նախագահի կնիքով հաստատված ձեռագիր բնութագիր ու մեղադրյալի կողմից արված բանավոր հայտարարությունը։ Ուստի՝ վերոգրյալի հաշվառմամբ, Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ քննարկվող դեպքում հաստատված չէ ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանգամանքի առկայությունը։ Իսկ ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքից բխող մյուս փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումները, վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխաններն, ուստի՝ լրացուցիչ յուրաքանչյուրին առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Նման հետևության հանգելիս Դատարանը ղեկավարվում է դատական ակտի պատճառաբանվածության չափանիշների վերաբերյալ Եվրոպական դատարանի մի շարք նախադեպային վճիռներով արտահայտված իրավական դիրքորոշմամբ: Այս կապակցությամբ, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը փաստել է, որ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասը պարտավորեցնում է դատարաններին հիմնավորել իրենց վճիռները, սակայն այն չի կարող հասկացվել որպես յուրաքանչյուր փաստարկին հանգամանալից պատասխան տալու պարտականություն: Ընդհանրացնելով վերը նշված հանգամանքները` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի և այն կրելու նպատակահարմարության հարցի վերաբերյալ եզրահանգումները կառուցել է առկա բոլոր հանգամանքների` իրենց ամբողջության մեջ մանրամասն վերլուծության արդյունքում։ Վերոշարադրյալի հիման վրա, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Էդուարդ Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի և այն կրելու նպատահարմարության վերաբերյալ վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը հիմնավորված է, հետևաբար, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի՝ այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ բերված վերաքննիչ բողոքը` մերժել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-372-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Էդուարդ Բաբաջանյանի պաշտպան Աբգար Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 14-ի դատավճիռը թողնել փոփոխել։ Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ԱԴՐԻՆԵ ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ԱՐՄԵՆ ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ ԳՐԻԳՈՐ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 01-07-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 20-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 54, 38, 145 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 20-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 54, 38, 145 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | 98797/25 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/3908/01/24
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 10-11-2025 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Մեղադրյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Աբգար |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Բաբաջանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 25-02-2026 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/3908/01/24 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 25 փետրվարի 2026 թվական ք.Երևան ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով մեղադրյալ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2025 թվականի հուլիսի 1-ի որոշման դեմ պաշտպան Ա.Պողոսյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի փետրվարի 14-ի դատավճռով Էդուարդ Բաբաջանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով: Նույն օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ մասի կարգով՝ Է.Բաբաջանյանի նկատմամբ Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացվել է, ու 75-րդ հոդվածի կարգով՝ դատավճիռների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով: Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան) 2025 թվականի հուլիսի 1-ին որոշում է կայացրել բողոքը մերժելու, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 14-ի դատավճիռն անփոփոխ թողնելու մասին: Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել պաշտպան Ա.Պողոսյանը: Վճռաբեկ բողոքի փաստարկները և պահանջը. 2․ Բողոքաբերը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված՝ վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու պայմանները, այն է` Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, կամ առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը: Բողոքաբերը նշել է, որ ստորադաս դատարանները խախտել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ և 84-րդ հոդվածների պահանջները, ու միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ բողոքարկվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի՝ Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 և մատնանշված այլ որոշումներով արտահայտած իրավական դիրքորոշումներին։ Բողոք բերած անձը, ի թիվս այլնի, նշել է, որ ստորադաս դատարանը հաշվի չի առել մեղադրյալի կողմից խոստովանական ցուցմունքներ տալու, մեղքն ընդունելու, ինչպես նաև նրա խնամքին հաշմանդամ եղբոր գտնվելու հագամանքները։ Բողոքի հեղինակը նշել է, որ մեղադրյալի կատարած արարքը դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի կատարման համար ազատազրկումից զատ կարող է նշանակվել առավել մեղմ պատիժ և նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը փաստացի կրելու։ Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը խնդրել է մասնակի բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 1-ի որոշումը և մեղադրյալ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի նկատմամբ նշանակել ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ, կամ առանց դատավճիռների համակցության նրա նկատմամբ նշանակված կարճաժամկետ ազատազրկում պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, կամ վարույթն ուղարկել նոր քննության: Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները և եզրահանգումը. 3. Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝ 1) վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, կամ 2) առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կամ առերևույթ որևէ լուրջ փաստական կամ իրավական հանգամանք ի հայտ գալու ուժով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը: 2. Սույն հոդվածի իմաստով` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, եթե` (…) 4) բողոքարկվող դատական ակտում կոնկրետ նորմին տրված մեկնաբանությունը (հիմնավորումը) հակասում է մեկ այլ վարույթով Վճռաբեկ դատարանի որոշման մեջ տվյալ նորմին տրված մեկնաբանությանը (հիմնավորումներին). (…)»: Նույն օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե Վճռաբեկ դատարանը գալիս է հետևության, որ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումները բավարար չեն: Եթե վճռաբեկ բողոքում վկայակոչված է վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու` սույն օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-4-րդ կետերով նախատեսված որևէ պայման, ապա վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը պետք է հիմնավորի վկայակոչված պայմանի բացակայությունը»։ Վճռաբեկ դատարանը, բողոքաբերի փաստարկների, սույն վարույթի նյութերի, Վերաքննիչ դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա գալիս է հետևության, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին ազդել վարույթի ելքի վրա, իսկ հակառակի մասին բողոք բերած անձի փաստարկները հերքվում են Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանություններով և եզրահանգումներով: Համեմատական վերլուծության ենթարկելով բողոքարկվող դատական ակտում և Վճռաբեկ դատարանի՝ Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 և մատնանշված այլ որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքարկվող դատական ակտը չի հակասում Վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված որոշումներին: Այսպիսով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չեն բերվել բավարար հիմնավորումներ, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, կամ առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը։ Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և նկատի ունենալով, որ բողոքում ներկայացված հիմնավորումները բավարար չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված պայմաններով բողոքը վարույթ ընդունելու հետևության հանգելու համար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 383-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Էդուարդ Համլետի Բաբաջանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2025 թվականի հուլիսի 1-ի որոշման դեմ պաշտպան Ա.Պողոսյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը: Նախագահող` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ա․ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Այլ նշումներ | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 01-07-2025թ․ որոշման դեմ |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 25-11-2025 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Գործի տեսակ | Քրեական |
| Այլ նշումներ | Առդիր՝ 3 հատորից․ /54, 38, 145/։ |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 25-11-2025 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 20-03-2026 |
|---|---|
| Դատարան | Երևանի քրեական դատարան |
| Այլ նշումներ | 3 հատորից․ /54, 38, 175/։ |