ԵԴ1/3893/01/24






Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),

Նախագահող դատավոր Ս.ԳԶՈԳՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Լ.ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ
Ի․ԿԱԿՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ
հանրային մեղադրող Վ․ԵԴԻԳԱՐՅԱՆԻ
տուժող Յ․ՊՈՆՈՄԱՐԵՆԿՈՅԻ
պաշտպան Ս․ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
թարգմանիչ Գ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ա․ԲԵԳՅԱՆԻ


2025 թվականի ապրիլի 4-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Աշոտ Սամվելի Բեգյանի՝ ծնված 1993 թվականի օգոստոսի 16-ին, Սիսիան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված է՝ Սյունիք, Գորիս, Քարահուջ 16 փ., 22 բնակարան հասցեում, բնակվում է ք.Երևան, Արցախի պող., 23 տուն հասցեում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,





ՊԱՐԶԵՑ

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2024 թվականի օգոստոսի 19-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 12153724 քրեական գործը:
Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի օգոստոսի 19-ի որոշմամբ Յանա Գենադիի Պանոմալենկոն ճանաչվել է տուժող։
Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ Աշոտ Սամվելի Բեգյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով այն արարքի համար, որ նա, հանդիսանալով փաստացի ամուսնական հարաբերությունների մեջ գտնվող իր մերձավոր ազգական հանդիսացող Յանա Գեննադիի Պոնոմարենկոյի ամուսինը, 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին, Երևան քաղաքի Արցախի պողոտա 23 հասցեում գտնվող բնակարանում ծագած վիճաբանության ժամանակ, խանդի շարժառիթով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել Յանա Գեննադիի Պոնոմարենկոյի մարմնի տարբեր մասերին՝ վերջինիս պատճառելով քթի շրջանի քերծվածքի, աջ քունքային, աջ աչքի վերին և ստորին, ձախ աչքի վերին կոպերի շրջանների արյունազեղումների, դեմքի, զույգ ծնկահոդերի շրջանների փափուկ հյուսվածքների սալջարդի ձևով՝ առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ:
Նախաքննության մարմնի 2024 դեկտեմբերի 20-ի մեկ այլ որոշմամբ Աշոտ Սամվելի Բեգյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, գործին շնորհվել է ԵԴ1/3893/01/24 համարը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Դատարանի դատավոր Ս.Գզոգյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։

2․ Արագացված վարույթ
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Աշոտ Սամվելի Բեգյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ:
Պաշտպան Ս․Հարությունյանը հայտարարել է, որ իր կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և միանում է միջնորդությանը։
Հանրային մեղադրողը, արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդության դեմ առարկություն չի ներկայացրել և, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․2-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ներկայացրել է մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը:
Մեղադրյալը հայտարարել է, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին իր միջնորդությունը, այն ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Տուժող Յ․Պանոմալենկոն հայտնել է, որ Աշոտ Բեգյանի նկատմամբ որևէ բողոք պահանջ չունի և չի առակում, որ գործի քննությունն իրականացվի արագացված վարույթով։
Դատարանը, փաստելով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու վերաբերյալ:


3․ Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Աշոտ Սամվելի Բեգյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Աշոտ Բեգյանի կողմից տուժողին՝ իր կնոջը հարվածներ հասցնելն ապացուցված է, այդ արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(․․․) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։(․․․)»։
Միևնույն ժամանակ, Դատարանն աձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։ (․․․)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
Այսպես` Դատարանը մեղադրյալ Ա․Բեգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, թմրամիջոցի տեսակը և չափը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Ա․Բեգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Մասնավորապես, Դատարանը, որպես Ա․Բեգյանի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատապարտված չի եղել։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ա․Բեգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար:
Դատարանը, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ա․Բեգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը, հաշվի առնելով վերոնշյալ` մեղադրյալ Ա․Բեգյանի արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Բեգյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ ազատության սահմանափակման ձևով՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ազատության սահմանափակումը դատապարտյալին առանց ուսումնառությունից կամ աշխատանքից կտրելու տնային պայմաններում հսկողության տակ պահելն է:
2. Ազատության սահմանափակումը նշանակվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար` 6 ամսից 3 տարի ժամկետով: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, արգելում է հանցանք կատարած անձին այցելել տարբեր ժամանցային կամ այլ հաստատություններ, կազմակերպել, մասնակցել կամ այցելել որոշակի միջոցառումների կամ առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը կամ որոշակի ժամերի բացակայել տնից: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, դատապարտյալի նկատմամբ սահմանում է սույն մասով սահմանված արգելքներից մեկը կամ մի քանիսը։
3. Դատարանի նշանակած արգելքները չեն կարող սահմանափակել դատապարտյալի հետ համատեղ բնակվող անձանց ազատության կամ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը։
4. Որոշակի ժամերի տնից բացակայելու արգելքը չի կարող պակաս լինել օրական 8 և չի կարող ավելի լինել օրական 12 ժամից:
(․․․)»:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ Աշոտ Սամվելի Բեգյանինկատմամբ ազատության սահմանափակման ընթացքում պետք է սահմանել պարտականություն, այն է՝ առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չփոխել բնակության վայրը։
Դատարանն արձանագրում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական գործին կցված փաստաթղթերը և կրիչը պետք է թողնել կցված քրեական գործին՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Քննարկելով մեղադրյալ Ա․Բեգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 464․1-րդ-464․5-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Մեղադրյալ Աշոտ Սամվելի Բեգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
Աշոտ Սամվելի Բեգյանին արգելել իր նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
Մեղադրյալ Աշոտ Սամվելի Բեգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական գործին կցված փաստաթղթերը և լազերային կրիչը թողնել կցված քրեական գործին՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ