ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)

Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝

հանրային մեղադրող Ա․ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
պաշտպան Տ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
թարգմանիչ Ռ․ԹԱՀՄԱՍՅԱՆԻ
մեղադրյալ Խ․ՓՈՓԱԼԻ


2025 թվականի հունվարի 08-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում՝ դատաքննության արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Խեյբար Աբդուլղայում Փոփալի (ծնված՝ 2005 թվականի մարտի 21-ին Աֆղանստանի Իսլամական Հանրապետության Ֆարիաբ քաղաքում, ունի միջնակարգ կրթություն, ամուսնացած չէ, նախկինում չդատված, բնակվել է Աֆղանստանի Իսլամական Հանրապետության Մազարի Շարիֆ քաղաքի Նոշադ փողոցի Դախելեբաղ նրբանցքի առանձնատանը, Աֆղանստանի Իսլամական Հանրապետության, քաղաքացու P06449065 անձնագրի և նույնականացման թիվ 1399-1204-68074 քարտ)` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին Խեյբար Աբդուլղայում Փոփալը ձերբակալվել է։
2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչությունում նախաձեռնվել է թիվ 58228224 քրեական վարույթը:
2024 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ Խեյբար Աբդուլղայում Փոփալի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների կատարման համար։
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ թիվ 58228224 քրեական վարույթով մեղադրյալ Խեյբար Աբդուլղայում Փոփալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը ՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ թիվ 58228224 քրեական վարույթով թույլատրվել է թվային խուզարկություն կատարել մեղադրյալի բջջային հեռախոսներում։
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչությունում նախաձեռնվել է թիվ 58231924 քրեական վարույթը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին կայացված որոշմամբ թիվ 58228224 և 58231924 քրեական վարույթները միացվել են մեկ վարույթում և քրեական վարույթի նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 58228224 համարով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին կայացված որոշմամբ թիվ 58228224 քրեական վարույթից անջատվել է նոր վարույթ, անջատված վարույթին տրվել է թիվ 58232224 համարը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է թիվ ԵԴ1/3903/01/24 քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը դատավոր Ս․Անդրեասյանին փաստացի հանձնվել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։


Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ա․Դանիելյանի 2024 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ Խեյբար Աբդուլղայում Փոփալի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն հանցանքի կատարման համար, որ «նա առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ իր լուսանկարով, Խայբար Պոպալ, ծնված` 21.03.2005թ-ին, տվյալներով N06231440 համարի Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու կեղծ անձնագիրը 2024թ. նոյեմբերի 9-ին, օգտագործելով այն՝ ներկայացնելով ՀՀ Սյունիքի մարզի «Ագարակ» անցակետի սահմանային վերահսկողության աշխատակիցներին, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք է գործել Հայաստանի Հանրապետություն:
Այնուհետև Խեյբար Աբդուլղայումի Փոփալը առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ քրեական վարույթով դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում իր անվամբ ձեռք է բերված պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող վերը նշված կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող՝ Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու N06231440 կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2024թ. նոյեմբերի 12-ին ՀՀ-ում Իրանի Իսլամական Հանրապետության դեսպանատնից ստացել է ԻԻՀ մուտք գործելու NO. IR-1491003421 համարի էլեկտրոնային արտոնագիրը և նույն կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ ձեռք է բերել «flysepehran» ավիաընկերության Երևան-Թեհրան չվերթի տոմս:
Այնուհետև 2024թ. նոյեմբերի 13-ին, օգտագործելով վերը նշված կեղծ անձնագիրը՝ այն ներկայացնելով ՀՀ-ից մեկնող Երևան- Թեհրան թիվ 7327 չվերթի ուղևորների սահմանային վերահսկողության աշխատակիցներին, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, կեղծ փաստաթղթի օգտագործմամբ, փորձել է «Զվարթնոց» օդանավակայանով Երևան-Թեհրան թիվ 7327 չվերթով հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ սահմանապահ ծառայողների կողմից բացահայտվել է օգտագործված փաստաթղթի կեղծ լինելու հանգամանքը:

Արագացված վարույթ
Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Խեյբար Աբդուլղայում Փոփալը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Պաշտպանը միացել է ներկայացված միջնորդությանը:
Հանրային մեղադրողը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
(Մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)։

Պատճառաբանական մաս.
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Խեյբար Աբդուլղայում Փոփալի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի մասի համաձայն՝
« 1. Հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
2. Եթե հանցափորձի ժամանակ հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված վնասից ավելի փոքր վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, ապա դա կլանվում է անձի դիտավորության մեջ:
3. Եթե հանցափորձն իրականացնելիս հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված օբյեկտին անզգուշությամբ ավելի մեծ վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, կամ անզգուշությամբ կամ անուղղակի դիտավորությամբ վնաս է պատճառվում մեկ այլ օբյեկտի, ապա արարքը որակվում է հանցագործությունների համակցությամբ:
4. Հանցափորձը լինում է ավարտված և չավարտված:
5. Հանցափորձը համարվում է ավարտված, եթե անձը կատարում է այն արարքը, որն անհրաժեշտ ու բավարար էր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար, և գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին է հասել, կամ հանցագործությունն ավարտելու համար արարքը շարունակելու անհրաժեշտություն չկա:
6. Հանցափորձը համարվում է չավարտված, եթե անձը գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար անհրաժեշտ է շարունակել սկսած արարքի կատարումը կամ նոր արարք կատարել»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Կարճաժամկետ ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում հասարակությունից խիստ մեկուսացման պայմաններում անազատության մեջ պահելն է:
2. Կարճաժամկետ ազատազրկումը նշանակվում է նախկինում ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ չկրած, ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործություններ կատարած անձի նկատմամբ` 15 օրից 2 ամիս ժամկետով:
3. Կարճաժամկետ ազատազրկման նվազագույն ժամկետը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է 15 օրից պակաս լինել»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«1.Ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում:
2. Ազատազրկումը նշանակվում է 3 ամսից 20 տարի ժամկետով:
3. Ազատազրկման նվազագույն ժամկետը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 3 ամսից»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Չավարտված հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում հանցավորի արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել: Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթով սույն հոդվածում նշված կանոնները չեն կիրառվում։
2. Ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների նախապատրաստության համար ազատազրկում չի նշանակվում (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը (…)»։
3. Եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է միայն միջին ծանրության կամ միջին և ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ կամ անզգուշությամբ կատարված ծանր հանցանքներ, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Գումարելիս ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 10 տարին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
« (…)
4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 78-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցանքների համակցությամբ և դատավճիռների համակցությամբ պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելիս ազատազրկման 1 օրվան համապատասխանում է՝
1) կարճաժամկետ ազատազրկման 1 օրը, (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Խեյբար Աբդուլղայում Փոփալի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է կառավարման կարգի դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը, պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում:
- Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտարկում է կատարած հանցանքների համար զղջալու հանգամանքը:
Որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը և մեղադրյալի տարիքը՝ հանցանքները կատարվել են 19 տարեկան հասակում։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Խեյբար Աբդուլղայում Փոփալի վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, մեղադրյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, անհրաժեշտ է մեղադրյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտել կարճաժամկետ ազատազրկման՝ 1 ամիս (մեկ) ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտել կարճաժամկետ ազատազրկման՝ 1 ամիս (մեկ) ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտել ազատազրկման՝ 6 ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտել ազատազրկման՝ 3 ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 7 (յոթ) ամիս ժամկետով:
Հարկ է արձանագրել, որ մեղադրյալ Խեյբար Աբդուլղայում Փոփալի 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ից մինչ օրս գտնվել է փաստացի անազատության մեջ, ուստի հաշվի առնելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված 7 (յոթ) ամիս ազատազրկում տեսակի պատժի սկիզբը պետք է համարել փաստացի ազատությունից զրկելու պահից՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ից։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Խեյբար Աբդուլղայում Փոփալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանքն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով հանցագործության արդյունքում պատճառված վնաս առկա չէ, գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի դատական ծախսերի հարցը Դատարանը համարում է լուծված։
Դատարանը, քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ մասնակի կեղծված Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու «POPAL KHAIBAR» անվամբ լրացված «N06231440» սերիա-համարի անձնագիրը և ամբողջությամբ կեղծված Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու «NOMAN XA GAP ASAYIN KAIOM» անվամբ լրացված «050321700461» համարի նույնականացման քարտը՝ փաթեթավորված մեկ փաթեթում և կնիքված «ՀՀ ԳԱԱ ՓՈՐՁԱՔՆՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԱԶԳԱՅԻՆ ԲՅՈՒՐՈ» ՊՈԱԿ «ՓԱԹԵԹՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ» գրառումները կրող կլոր կնիքի դրոշմով, անհրաժեշտ է վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչությանը՝ քրեական գործից անջատված՝ թիվ 58232224 համարով վարույթին կցելու համար։
Դատարանը, քննարկելով արտավարութային փաստաթղթերի տնօրինման հարցը, գտնում է, որ անհրաժեշտ է արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործի նյութերին:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Խեյբար Աբդուլղայումի Փոփալին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտել կարճաժամկետ ազատազրկման՝ 1 ամիս (մեկ) ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտել կարճաժամկետ ազատազրկման՝ 1 ամիս (մեկ) ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտել ազատազրկման՝ 6 ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտել ազատազրկման՝ 3 ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 7 ամիս ժամկետով:
Պատժի սկիզբը հաշվել Խեյբար Աբդուլղայումի Փոփալին փաստացի ազատությունից զրկելու պահից՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ից։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Խեյբար Աբդուլղայումի Փոփալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում սահմանված կարգով:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ