ԵԴ1/3855/01/24

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

10 հունվարի 2025թ․ ք.Երևանում

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)

նախագահությամբ
դատավոր՝ Մ․Արամյանի
քարտուղարությամբ՝ Ք․Դավթյանի
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Բ․Ղազինյանի
մեղադրյալ՝ Ա․Սարգսյանի

դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արամ Հարությունի Սարգսյանի /ծնված 1993 թվականի հուլիսի 21-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվող ք. Երևան, Շինարարների փ. 35շ., բն.16/։
Արամ Հարությունի Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:

Դատավճռի նկարագրական մաս.
2024 թվականի մայիսի 3-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշով նախաձեռնվել է թիվ 60219724 քրեական վարույթը։
2024 թվականի օգոստոսի 12-ին քրեական վարույթը նախաքննությունը շարունակելու նպատակով ուղարկվել է ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին և նույն օրը քրեական վարույթով նախաքննության հետագա կատարումը հանձնարարվել է ինձ:
2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին որոշում է կայացվել Արամ Սարգսյանի նկատմամաբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
Արամ Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ նա «ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ծառայողի կողմից 2023 թվականի հունիսի 17-ին կայացված՝ վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 8180256572 որոշմամբ ենթարկված լինելով վարչական պատասխանատվության՝ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից 1 տարի ժամկետով զրկելու ձևով, պատշաճ ծանուցված և տեղեկացված լինելով այդ մասին, 2023 թվականի օգոստոսի 06-ին՝ ժամը 10:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հասրաթյան փողոցում վարել է ԲՄՎ մակնիշի 93AP993 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որպիսի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ծառայողի կողմից նույն օրը կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180261135 արձանագրությամբ»։
Այսինքն՝ Արամ Հարությունի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով»:

Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցներ
Հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Արամ Հարությունի Սարգսյանը հրաժարվեց ցուցմունք տալուց և միաժամանակ պնդեց իր նախաքննական ցուցմունքը Դատարանը որոշեց հրապարակել մեղադրյալի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը համաձայն որի՝ «Վարել է ավտոմեքենան անհրաժեշտությունից ելնելով, քանի որ մինչ այդ ավտոմեքենան վարել է ընկերը Կառլեն Ներսիսյանը, սակայն քանի որ վերջինս իրեն վատ է զգացել, ապա ավտոմեքենան վարել է ինքը։ Զղջում է կատարածի համար, պարզապս այդ ժամանակ այլ տարբերակ չի մտածել և վարել է տրանսպորտային միջոցը»։Վ.Թ. 51-53
Որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, զննված և քրեական վարույթի նյութերին կցված հետևյալ փաստաթղթերը.
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի հրամանատարի կողմից ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի պետին ուղարկված Արամ Հարությունի Սարգսյանի վերաբերյալ կազմված թիվ 8180261135 և 8180256572 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունները, ստուգաչափման թիվ 097659 վկայականը, ստուգաչափման կտրոնը, Արամ Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկնության ճանապարհային ոստիկանության տեղեկատվական բազայից արտատպված տվյալների զննության արձանագրությամբ, որով հաստատվում է, որ Արամ Սարգսյանը վարորդական իրավունքի վկայականից 2023 թվականի հունիսի 22-ից մեկ տարի ժամկետով զրկված լինելով՝ 2023 թվականի օգոստոսի 06֊ին ժամը 10։45-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Հասրաթյան փողոցում վարել է ԲՄՎ մակնիշի 93AP993 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։Վ.Թ. 35-37
Որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի պետին ուղարկված Արամ Հարությունի Սարգսյանի վերաբերյալ կազմված թիվ 8180261135 և 8180256572 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունները, ստուգաչափման թիվ 097659 վկայականը, ստուգաչափման կտրոնը, Արամ Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկնության ճանապարհային ոստիկանության տեղեկատվական բազայից արտատպված տվյալները, որոնցով հաստատվում է, որ որով հաստատվում է, որ Արամ Սարգսյանը վարորդական իրավունքի վկայականից 2023 թվականի հունիսի 22-ից մեկ տարի ժամկետով զրկված լինելով՝ 2023 թվականի օգոստոսի 06-ին՝ ժամը 10։45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հասրաթյան փողոցում վարել է ԲՄՎ մակնիշի 93AP993 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։Վ.Թ. 38-39
Վերոգրյալ ապացույցների հիման վրա Դատարանը հաստատված է համարում հետևյալ փաստական հանգամանքները, մասնավորապես.
-Արամ Սարգսյանը 2023 թվականի օգոստոսի 06-ի դրությամբ զրկված է եղել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից,
-Արամ Սարգսյանը 2023 թվականի հունիսի 22-ից 1 տարի ժամկետով զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2023 թվականի օգոստոսի 06-ին՝ ժամը 10:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հասրաթյան փողոցում վարել է ԲՄՎ մակնիշի 93AP993 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։

Դատավճռի պատճառաբանական մաս.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի համաձայն/․․․/ 1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել:
2. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարութային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց/․․․/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն`
/․․․/1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1)դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2)մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3)ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8)այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները/․․․/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն` /․․․/1.Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել/․․․/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 276-րդ հոդվածը սահմանում է, որ
/․․․/ 1. Առաջին ատյանի դատարանում վարույթն իրականացվում է միայն մեղադրյալի նկատմամբ և միայն նրան ներկայացված մեղադրանքով:/․․․/:
Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանը առանձին սենյակում գնահատելով դրանք իրենց համակցության մեջ, համադրելով մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպման հետ, որ նա «ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ծառայողի կողմից 2023 թվականի հունիսի 17-ին կայացված՝ վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 8180256572 որոշմամբ ենթարկված լինելով վարչական պատասխանատվության՝ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից 1 տարի ժամկետով զրկելու ձևով, պատշաճ ծանուցված և տեղեկացված լինելով այդ մասին, 2023 թվականի օգոստոսի 06֊ին ժամը 10.45-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Հասրաթյան փողոցում վարել է ԲՄՎ մակնիշի 93AP993 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որպիսի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ծառայողի կողմից նույն օրը կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180261135 արձանագրությամբ», նշված արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով որակման համատեքստում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին պատասխանելիս գտել է, որ
ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը),
ապացուցված է այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը,
ապացուցված է մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը,
ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ։
3. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված բոլոր հարցերին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է մեղադրական վերդիկտ, որով սահմանում է նաև, թե ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի, որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը մի շարք այլ հարցերի հետ միասին պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե մեղադրյալը պատժի ենթակա է, թե ոչ, պատժի ինչ տեսակ պետք է նշանակվի և պետք է արդյոք նա այն կրի:
Դատարանը դրական պատասխանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին գտնում է, որ կատարած արարքի համար Արամ Սարգսյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է՝ /…/1․Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝ պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:/.../:
Մեղադրյալին վերագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն հանդիսանում է ոչ մեծ ծանրության հանցանք։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն` /․․․/ Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները/․․․/:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Արամ Սարգսյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
1) դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին
2) պատժի, մասնավորապես՝ արդյոք մեղադրյալը ենթակա է պատժի և ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, մեղադրյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե ոչ։
Անդրադառնալով մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: (…)»:
Արամ Սարգսյանի անձը բնութագրող հանգամանքներն են, մասնավորապես խոստովանական ցուցմունքներ տալը:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Արամ Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև Արամ Սարգսյանի կատարած հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունըև պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ տուգանքի ձևով։
Հանցանք կատարելու պահին «Նվազագույն աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն /․․․/ 1. Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75.000 դրամ:/․․․/։
Նկատի ունենալով, որ Դատարանին չի ներկայացվել Արամ Սարգսյանի՝ հանցանքը կատարելուց առաջ մեկ տարվա ընթացքում ստացած, միջին եկամուտի չափը հաստատող տեղեկություն, ուստի Դատարանը, որպես հաշվարկային միավոր ընդունում է հանցանք կատարելու օրը սահմանված նվազագույն աշխատավարձը և պատիժ նշանակում տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասը սահմանում է, որ
/…/8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում/…/։
Դատարանը հաշվի առնելով տուգանքը մաս առ մաս վճարելու հնարավորություն տալու վերաբերյալ մեղադրյալի խնդրանքը որոշում է կայացնում նշանակված տուգանք պատժի վճարումը տարաժամկետել մեկ տարի ժամկետով՝ 11 (տասնմեկ) ամիս սահմանել վճարման պարտականություն յուրաքանչյուր ամիս 30.000 (երեսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով, իսկ վերջին 1 (մեկ) ամիսը 45.000 (քառասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին, Դատարանը գտնում է, որ Արամ Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Բացի այդ, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արամ Սարգսյանի վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքը պետք է վերացնել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ ի թիվս այլնի նաև իրեղեն ապացույցների, վարույթային ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելադրման, գույքային հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, գույքային հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը անհրաժեշտ է պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 97-րդ, 102-րդ, 105-րդ, 276-րդ, 348-349-րդ, 352-356-րդ և 364-րդ հոդվածներով` Դատարանը․

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Արամ Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Նշանակված տուգանք պատժի վճարումը տարաժամկետել մեկ տարի ժամկետով՝ 11 (տասնմեկ) ամիս սահմանել վճարման պարտականություն յուրաքանչյուր ամիս 30.000 (երեսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով, իսկ վերջին 1 (մեկ) ամիսը 45.000 (քառասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Արամ Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արամ Սարգսյանի վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքը վերացնել:
Իրեղեն ապացույցների, գույքային հայցի, վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ` ՄՈՒՇԵՂ ԱՐԱՄՅԱՆ