ԵԴ1/3868/01/24



Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝

Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան
Քարտուղարությամբ` Մ.Թովմասյանի
Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Բ.Ղազինյանի
Մեղադրյալ Ա.Տիգրանյանի

2025 թվականի հունվարի 9-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի`
Արման Աշոտի Տիգրանյանի` (ծնված` 1982 թվականի փետրվարի 13-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, աշխատում է ՀՀ ՆԳՆ փրկարար ծառայությունում՝ որպես կրտսեր հրահանգիչ, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նբանցքի 12-րդ շենքի 74-րդ բնակարանում) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երեք դրվագով, որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2023 թվականի օգոստոսի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60238323 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ․Ղազինյանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ի որոշմամբ Արման Աշոտի Տիգրանյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երեք դրվագով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին մեղադրանքը ներկայացվել է Արման Տիգրանյանին և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/3868/01/24 համարը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի հունվարի 9-ին Դատարանը Արման Տիգրանյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ։

2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները.
Արման Աշոտի Տիգրանյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «(․․․) նա, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության ծառայողի կողմից 2022 թվականի օգոստոսի 29-ին կայացված՝ վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2215084929 որոշմամբ ենթարկված լինելով վարչական պատասխանատվության՝ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից 1 տարի ժամկետով զրկելու ձևով, պատշաճ ծանուցված և տեղեկացված լինելով այդ մասին, 2023 թվականի հունվարի 24-ին ժամը 20․22-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Խաչատրյան և Փափազյան փողոցների խաչմերուկում վարել է Մերսեդես մակնիշի 99AS999 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որպիսի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության ծառայողի կողմից 2023 թվականի փետրվարի 17-ին կայացված՝ վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2315955717 որոշմամբ։
Այսինքն՝ Արման Աշոտի Տիգրանյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բացի այդ՝ Արման Աշոտի Տիգրանյանը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության ծառայողի կողմից 2022 թվականի օգոստոսի 29-ին կայացված՝ վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2215084929 որոշմամբ ենթարկված լինելով վարչական պատասխանատվության՝ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից 1 տարի ժամկետով զրկելու ձևով, պատշաճ ծանուցված և տեղեկացված լինելով այդ մասին, 2023 թվականի հունվարի 8-ին ժամը 13․16-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Խաչատրյան և Փափազյան փողոցների խաչմերուկում վարել է Մերսեդես մակնիշի 99AS999 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որպիսի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության ծառայողի կողմից 2023 թվականի փետրվարի 17-ին կայացված՝ վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2315955718 որոշմամբ։
Այսինքն՝ Արման Աշոտի Տիգրանյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բացի այդ՝ Արման Աշոտի Տիգրանյանը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության ծառայողի կողմից 2022 թվականի օգոստոսի 29-ին կայացված՝ վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2215084929 որոշմամբ ենթարկված լինելով վարչական պատասխանատվության՝ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից 1 տարի ժամկետով զրկելու ձևով, պատշաճ ծանուցված և տեղեկացված լինելով այդ մասին, 2023 թվականի հունվարի 3-ին ժամը 19․13-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Մոնթե Մելքոնյան փողոցում վարել է Մերսեդես մակնիշի 99AS999 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որպիսի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության ծառայողի կողմից 2023 թվականի փետրվարի 17-ին կայացված՝ վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2315955719 որոշմամբ։
Այսինքն՝ Արման Աշոտի Տիգրանյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Այսպիսով, Արման Աշոտի Տիգրանյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքների կատարում, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով /3 դրվագ/»։

3. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Արման Աշոտի Տիգրանյանը ներկայացված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր է ճանաչել և հիմնական դատալսումների ընթացքում, օգտվելով իր իրավունքներից, հրաժարվել է ցուցմունք տալ (տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Մինչդատական վարույթի ընթացքում Արման Տիգրանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2023 թվականի հունվարի 3-ին, հունվարի 8-ին և հունվարի 24-ին «Մերսեդես» մակնիշի 99AS999 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է ինքը։ 2022 թվականի օգոստոսի 29-ին կայացված թիվ 2215084929 և 2022 թվականի օգոստոսի 30-ին կայացված թիվ 2215099069 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումների հիման վրա իրեն տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից մեկ տարի ժամկետով զրկելու մասին ծանուցված է եղել, հիշյալ որոշումները փոստային առաքմամբ ուղարկվել են իր բնակության հասցեով և ինքը դրանք ստացել է։ Գիտակցել է, որ իրավունք չունի տրանսպորտային միջոցներ վարել այդ ժամանակահատվածում, սակայն վարել է անհրաժեշտությունից ելնելով՝ պայմանավորված իր դստեր առողջական վիճակով։ Ինքն օրինապաշտ քաղաքացի է և խնդրում է հաշվի առնել դա որպես մեղմացուցիչ հանգամանք (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 120-122-րդ, 158-160-րդ թերթերը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել են նաև հետևյալ ապացույցները.
Ճանապարհային ոստիկանության պետին հասցեագրված դիմումը, համաձայն որի՝ 2023 թվկականի փետրվարի 16-ին Արման Աշոտի Տիգրանյանը դիմում է ներկայացրել ճանապարհային ոստիկանության պետ Ե․Կարապետյանին, որով հայտնել է «Մերսեդես» մակնիշի 99AS999 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է ինքը և խնդրել է թիվ 2315918142, 2315831279, 2315809625 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումները վերահասցեագրել իրեն (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 3-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 2315831279 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2023 թվականի հունվարի 8-ին՝ ժամը 13։16-ին, «Մերսեդես» մակնիշի 99AS999 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան Երևան քաղաքի Խաչատրյան-Փափազյան խաչմերուկի հատվածում հատել է հանդիպակաց /հակադիր/ հոսքերն իրարից բաժանող գծանշումը (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 9-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 2315918142 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2023 թվականի հունվարի 24-ին՝ ժամը 20։22-ին, «Մերսեդես» մակնիշի 99AS999 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան Երևան քաղաքի Խաչատրյան-Փափազյան խաչմերուկի հատվածում կանգառ է կատարել մայթին (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 10-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 2315809625 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2023 թվականի հունվարի 3-ին՝ ժամը 19։13-ին, «Մերսեդես» մակնիշի 99AS999 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան Երևան քաղաքի Մոնթե Մելքոնյան խճուղու հատվածում գերազանցել է երթևեկության սահմանված արագությունը (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 11-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 2215084929 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Արման Աշոտի Տիգրանյանը 2022 թվականի օգոստոսի 29-ին զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ 1 տարի ժամկետով (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 54-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Փոստային ծառայության հետադարձ կտրոնը, համաձայն որի՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 2215084929 արձանագրությունը փոստային ծառայության միջոցով ուղարկվել է Արման Տիգրանյանին և 2022 թվականի սեպտեմբերի 7-ին հանձնվել է նրան (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 55-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 2215099069 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Արման Աշոտի Տիգրանյանը 2022 թվականի օգոստոսի 30-ին զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ 1 տարի ժամկետով (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 56-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Փոստային ծառայության հետադարձ կտրոնը, համաձայն որի՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 2215099069 արձանագրությունը փոստային ծառայության միջոցով ուղարկվել է Արման Տիգրանյանին և 2022 թվականի սեպտեմբերի 7-ին հանձնվել է նրան (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 57-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Արման Տիգրանյանն ունեցել է RB600869 սերիայի և համարի վարորդական վկայականը՝ թողարկված է 12.01.2021թ., որից զրկվել է՝ զրկման սկիզբը՝ 08․09․2022թ․, իսկ զրկման վերջը 08․09․2023թ. (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 113-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից նշված փաստաթղթերը զննելու մասին արձանագրությունը, որպես արտավարույթային փաստաթղթեր ճանաչելու մասին որոշումը (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 136-137-րդ, 161-162-րդ թերթերը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):

Պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցները վերլուծելով, դրանցից յուրաքանչյուրը համադրելով մյուսի հետ և գնահատելով գործի քննության ընթացքում ձեռք բերված օբյեկտիվ փաստական տվյալների համակցության լույսի ներքո` Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել:
2. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարութային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց:
(․․․)»։
Վերը մեջբերված քրեադատավարական նորմի լույսի ներքո գնահատելով սույն գործով դատալսումների ժամանակ հետազոտված ապացույցների թույլատրելիությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործի քննության ընթացքում չի ստացվել որևէ օբյեկտիվ տվյալ, որը հիմք կտար փաստելու, թե նշված ապացույցների ձեռքբերման գործընթացում տեղ են գտել օրենքի էական խախտումներ, որոնցով սահմանափակվել են դատավարության մասնակիցների` օրենքով երաշխավորված իրավունքները կամ այդ իրավունքներից նրանք զրկվել են, ինչպես նաև՝ դրանք ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Այլ խոսքով՝ վկայակոչված ապացույցները թույլատրելիության առումով կասկածի տակ առնելու հիմքերը բացակայում են, քանի որ դրանք ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, իսկ հակառակի մասին վկայող որևէ օբյեկտիվ տվյալ գործի քննության ընթացքում չի ստացվել։
Բացի այդ, վերը թվարկված յուրաքանչյուր ապացույց այս կամ այն չափով փաստական տվյալներ է պարունակում մեղադրանքում նշված հանցավոր արարքի, գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքների վերաբերյալ։ Այս պայմաններում, Դատարանը գտնում է, որ թվարկված ապացույցները ոչ վերաբերելի ճանաչելու հիմքեր նույնպես առկա չեն:
Անդրադառնալով ապացույցների արժանահավատությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հետազոտված ապացույցներն այդ առնչությամբ կասկածի տակ առնելու օբյեկտիվ հիմքեր նույնպես առկա չեն։ Նշված ապացույցներով ստացվել են գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող մի շարք հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալներ, որոնց արժանահավատությունը ոչ միայն չի վիճարկվել դատավարության մասնակիցների կողմից, այլև հաստատվել է գործի ողջ նյութերով։
Այսպիսով, գործով ձեռք բերված ապացույցները գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, արժանահավատության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ Արման Աշոտի Տիգրանյանը 2022 թվականի օգոստոսի 29-ին կայացված վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2215084929 որոշմամբ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվել է մեկ տարի ժամկետով։ 2022 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Արման Տիգրանյանը ստացել է նշված որոշումը և պատշաճ տեղեկացվել է, որ մեկ տարի ժամկետով զրկված է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից։ Նման պայմաններում Արման Տիգրանյանը 2023 թվականի հունվարի 3-ին՝ ժամը 19։13-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մոնթե Մելքոնյան փողոցում, 2023 թվականի հունվարի 8-ին՝ ժամը 13։16-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խաչատրյան-Փափազյան փողոցների խաչմերուկում և 2023 թվականի հունվարի 24-ին՝ ժամը 20։22-ի սահմաններում, կրկին Երևան քաղաքի Խաչատրյան-Փափազյան փողոցների խաչմերուկում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի 99AS999 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչը հայտնաբերվել և արձանագրվել է ոստիկանության ծառայողների կողմից։

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով»:
Ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով և հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա՝ Դատարանն ապացուցված է համարում Արման Տիգրանյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքները կատարելը, ինչպես նաև՝ նրա մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։
Դատարանը գտնում է նաև, որ Արման Տիգրանյանի արարքներն ամբողջությամբ համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երեք դրվագով, նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին, ինչի համար նա ենթակա է քրեական պատախանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(․․․)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
Մեղադրյալ Արման Տիգրանյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։
Անդրադառնալով հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և բնույթին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ
ա) արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
բ) արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և բնույթը (հանրորեն վտանգավոր հետևանքներ), հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի արարքները, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը՝ Դատարանը փաստում է, որ Արման Տիգրանյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություններն օժտված չեն հանրության համար վտանգավորության բարձր աստիճանով։
Որպես Արման Տիգրանյանի անձը բնութագրող տվյալներ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նախկինում դատապարտված չի եղել, կատարած արարքների համար զղջացել է:
Դատարանն Արման Տիգրանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է գնահատում այն, որ ընդունել է իր մեղքը և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքին է գտնվում անչափահաս զավակը:
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ Արման Տիգրանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ վարույթի նյութերում առկա չեն։
Հաշվի առնելով նաև, որ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալների համաձայն՝ հանցանքներին նախորդող 12 ամիսներին մեղադրյալը եկամուտ չի ստացել՝ Դատարանը եզրահանգում է, որ Արման Տիգրանյանի նկատմամբ յուրաքանչյուր դրվագով պետք է նշանակվի պատիժ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի ձևով՝ արարքի կատարման պահին գործող նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից (․․․)»:
Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժներն ամբողջությամբ գումարելու միջոցով, Արման Տիգրանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է սահմանել տուգանքը՝ 1.125.000 (մեկ միլիոն մեկ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ «Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում: (...)»:
Հաշվի առնելով, որ Արման Տիգրանյանը դատալսումների ընթացքում հայտարարել է, որ հնարավորություն չունի անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել տուգանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է վերջինի համար տուգանքի վճարման ժամկետ սահմանել 12 (տասներկու) ամիսը:
Քննության առնելով Արման Տիգրանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այն պետք է վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:
Անդրադառնալով վարույթային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ դրանց վերաբերյալ տվյալները բացակայում են, ավելին՝ գործի քննության ընթացքում նման պահանջ չի ներկայացվել՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 99-100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Արման Աշոտի Տիգրանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված երեք դրվագով հանցագործությունների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ յուրաքանչյուր դրվագով պատիժ նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժներն ամբողջությամբ գումարելու միջոցով, Արման Աշոտի Տիգրանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել տուգանքը՝ 1.125.000 (մեկ միլիոն մեկ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ Արման Աշոտի Տիգրանյանի համար տուգանքի վճարման ժամկետ սահմանել 12 (տասներկու) ամիսը:
Արման Աշոտի Տիգրանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել:
Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ` Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ