ԵԴ1/3870/01/24

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

07 հունվարի 2025 թվական ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան),

Նախագահությամբ դատավոր` Մ.Մելքոնյանի,
քարտուղարությամբ` Ա.Մանասյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Ա.Միքայելյանի,
մեղադրյալ` Հ.Մուրադյանի,
պաշտպան` Ա.Մուրադյանի,

Դռնբաց դատական նիստում դատաքննության հատուկ կարգի կիրառմամբ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Հայկ Միհրանի Մուրադյանի ծնված՝ 27.12.1999թ., Աբովյան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չդատված, աշխատում է «Ավիաբուժ Բժշկական Կենտրոն» ՓԲԸ-ում, որպես հերթափոխային բժշկի օգնական⁄բուժակ, հաշվառված է և բնակվում է ք.Աբովյան 2-րդ միկրոշրջանի, 31 շ., 24 բնակարան հասցեում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Վարույթի փաստական հանգամանքները և քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը․
1․1․ 2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Հ.Սահրադյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 60592424 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
1.2. 2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Հ.Սահրադյանը որոշում է կայացրել թիվ 60592424 քրեական վարույթով Մանուշակ Լեռնիկի Քարամյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին:
1.3. 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Հ.Սահրադյանը որոշում է կայացրել թիվ 60592424 քրեական վարույթով «Հոնդա» մակնիշի 70 OY 007 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի հատուկ պահպանվող տարածքում պահելու մասին:
1.4. 2024 թվականի սեպտեմբերի 17-ին թիվ 60592424 քրեական վարույթի նախաքննությունը հանձնարարվել է ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Մանվել Մուրադյանին:
1.5. 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Մանվել Մուրադյանը որոշում է կայացրել թիվ 60592424 քրեական վարույթով «Այ Մոթորս» ՍՊԸ-ից ստացված լազերային սկավառակում առկա տեսագրությունը որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին:
1.6. 2024 թվականի դեկտեմբերի 05-ին Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Արմեն Միքայելյանը որոշում է կայացրել թիվ 60592424 քրեական վարույթով Հայկ Միհրանի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.7. 2024 թվականի դեկտեմբերի 05-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Մանվել Մուրադյանը որոշում է կայացրել թիվ 60592424 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հայկ Միհրանի Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
1.8. 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին թիվ 60592424 քրեական վարույթը, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ստանալով թիվ ԵԴ1/3870/01/24 դատական համարը, մակագրվել և ստացվել է նույն դատարանի դատավոր Մասիս Մելքոնյանի աշխատակազմում:
1.9. 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախագահությամբ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3870/01/24 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2․Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1. 2024 թվականի դեկտեմբերի 05-ին Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Արմեն Միքայելյանը որոշում է կայացրել թիվ 60592424 քրեական վարույթով Հայկ Միհրանի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին այն արարքի կատարման համար, որ նա 2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, իրեն պատկանող «HONDA ENS1» մակնիշի 70 OY 007 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով երթևեկել է Երևան քաղաքի Մյասնիկյան փողոցի կողմից Աճառյան պողոտայով դեպի Աբովյան քաղաքի ուղղությամբ, չորրորդ երթևեկելի գոտիով, մոտ 60 կմ/ժամ արագությամբ: Հասնելով Աճառյան պողոտայի թիվ 2/14 հասցեի դիմացի ճանապարհահատվածին' թույլ է տվել ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշման 67-րդ կետի պահանջի խախտում' իրականացնելով իր վարած ավտոմեքենայի ոչ պատշաճ և վտանգավոր կառավարում, այն է' ունենալով տվյալ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն' իր երթևեկության համար վտանգավոր գոտում, տվյալ վրաերթը կանխելու նպատակով միջոցներ չի ձեռնարկել ժամանակին կատարած արգելակումով ավտոմեքենայի ընթացքը դանդաղեցնելու կամ այն լրիվ կանգնեցնելու պողոտան հատող Մանուշակ Լեռնիկի Քարամյանին: Տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն' ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավոր՛ությունից, ինչի հետևանքով/վրաերթի է ենթարկել' ավտոմեքենայի դիմացի հատվածով հարվածել է Մանուշակ Քարամյանին վերջինիս առողջությանն անզգուշությամբ պատճառելով ճակատային շրջանների փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, արյունահավաքի, գանգաթաղի և գանգի հիմի գծային կոտրվածքների, զուգակցված հեմոսինուսով և ձախից մաստոիդալ խորշիկներում արյան կուտակումով, 8-րդ կրծքային, 1-5-րդ գոտկային ողերի լայնաձիգ ելունների գծային կոտրվածքների, թոքերի սալջարդի, երկկողմանի պնևմոթորաքսի, ձախից զստոսկրի և սրբոսկրի բազմաբեկոր կոտրվածքների' անցումով քացախափոս, ձախից ցայլոսկրի վերին և ստորին ճյուղերի, աջից ցայլոսկրի ստորին ճյուղի բազմաբեկոր կոտրվածքների, աջ ազդրոսկրի ստորին երրորդականի բազմաբեկոր, փակ, տեղաշարժով կոտրվածքի ձևերով ծանր վնաս՝ կյանքին վտանգ սպառնացող վնասվածքներ:

3. Արագացված վարույթով դատական քննությունը.

3.1. Նախնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Հայկ Միհրանի Մուրադյանի պաշտպան Ա.Մուրադյանը միջնորդություն է ներկայացրել, որպեսզի կիրառվի արագացված վարույթ: Մեղադրյալ Հայկ Միհրանի Մուրադյանը միացել է պաշտպանի միջնորդությանը: Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը հրապարակելուց հետո մեղադրյալ Հայկ Միհրանի Մուրադյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնել են, որ միջնորդությունը ներկայացնում են կամավոր, խորհրդակցել են պաշտպանի հետ, գիտակցում են արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնել է, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում ամբողջությամբ:
3.2. Հանրային մեղադրող Ա.Միքայելյանը չի առարկել արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու միջնորդության դեմ:
3.3. Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով՝ որոշում է կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
4.2. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Հայկ Միհրանի Մուրադյանի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հայկ Միհրանի Մուրադյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին:
4.3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է քրեական պատասխանատվություն Ավտոմեքենա կամ մեխանիկական այլ տրանսպորտային միջոց վարող անձի կողմից ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովմանն ուղղված պահանջ կամ ճանապարհային երթևեկության կամ տրանսպորտային միջոցների շահագործման անվտանգությունն ապահովող կանոն խախտելու համար, որը մարդու առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր կամ միջին ծանրության վնաս և որպես պատիժ է սահմանում տուգանք՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկել` երկուսից հինգ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
4.4. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Հայկ Միհրանի Մուրադյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
 Դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
 Դատարանը, որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում խոստովանական ցուցմունքներ տալով վարույթն իրականացնող մարմնին աջակցելը, տուժողին առաջին բուժօգնություն ցուցաբերելը, Դատարանը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
 Որպես Հայկ Միհրանի Մուրադյանի անձը բնութագրող տվյալներ՝ Դատարանը հաշվի է առնում նախկինում դատապարտված չլինելը (հիմք՝ վարույթում առկա փաստաթղթեր):
4.5. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Հայկ Միհրանի Մուրադյանին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար, վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար:
4.6. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (…):
4.7. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
4.8. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածով սահմանված են պատժի տեսակները. 1) պատվավոր կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից, որակավորման դասից կամ պետական պարգևից զրկելը, 2) տուգանքը, 3) հանրային աշխատանքները, 4) որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը, 5) օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, 6) զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը, 7) ազատության սահմանափակումը, 8) կարճաժամկետ ազատազրկումը, 9) կարգապահական գումարտակում պահելը, 10) ազատազրկումը, 11) ցմահ ազատազրկումը:
4.9. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2) Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում: 3) Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։ 4) Տուգանքը որպես լրացուցիչ պատիժ կարող է նշանակվել ծանր և առանձնապես ծանր՝ գույքային վնաս պատճառելու հետ կապված կամ շահադիտական դրդումներով կատարված հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի կրկնապատիկից քսանապատիկի չափով:(...)»:
4.10. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումների շրջանակներում, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
4.11. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը, արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս, նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները
4.12. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»:
4.13. Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (…)։ Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…):
4.14. Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս՝ դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը (…)»:
4.15. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Հայկ Մուրադյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում վերջիններիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալների դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը։
4.16. Դատարանը, համադրելով վերոգրյալ իրավական նորմերը սույն գործի հանգամանքների հետ, ինչպես նաև հաշվի առնելով մեղադրյալի՝ արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում քննարկված վերը նշված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն ու անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի առկայությունը, և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 55-րդ հոդվածով, 56-րդ հոդվածով, 69-րդ հոդվածով, գտնում է, որ մեղադրյալ Հայկ Միհրանի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար որպես պատիժ պետք է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի 15-ապատիկի՝ 1.125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
4.17. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն, ինչպես նաև դրանք քննարկման ենթակա չեն արագացված վարույթի քննության վարույթներում:
4.18. Անդրադառնալով մեղադրյալ Հայկ Միհրանի Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո վերացնել:
4.19. Անդրադառնալով իրեղեն ապացույց ճանաչված «Հոնդա» մակնիշի 70 OY 007 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի պահպանության հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո այն պետք է վերադարձնել այն օրինական տիրապետողին:
4.20. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է թողնվեն կցված քրեական գործին:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 346-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1. Հայկ Միհրանի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար:
2. Հայկ Միհրանի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի 15-ապատիկի՝ 1.125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
3. Հայկ Միհրանի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
4. Իրեղեն ապացույց ճանաչված «Հոնդա» մակնիշի 70 OY 007 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վերադարձնել օրինական տիրապետողին:
5. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ՝ չի կարող բողոքարկվել սույն օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի:

ԴԱՏԱՎՈՐ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ