Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/3849/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
15.4
Պատասխանող
Հովհաննես Սուքիասյան Օլեգի
Հովհաննես Սուքիասյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Հոդված 12-րդ Մաս 1-ին
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-08-05 | 14:30 | 3 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-18 | 10:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-06-16 | 13:30 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-04 | 15:30 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-05-29 | 15:30 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-04-25 | 16:30 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-04-21 | 12:30 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-04-08 | 12:00 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-03-11 | 14:30 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-02-27 | 10:00 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-02-10 | 10:00 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-09 | 12:30 | 8 | Նիստը կայացել է |
ՈՐՈՇՈՒՄ
ԵԴ1/3849/01/24
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
«05» օգոստոսի 2025թ․ ք․Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)
Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ն․ԹՈՓՈՒԶՅԱՆԻ
մահացած մեղադրյալի օրինական
ներկայացուցիչ
Ն․ԲԱԴԱԼՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԴ1/3849/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու հարցը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կազմվել է թիվ 60603024 արձանագրությունը քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ի որոշմամբ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու մասին արգելքը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որը փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին։
Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի ապրիլի 25-ին, որոշում է կայացվել Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը փոխել և Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանք 1 (մեկ) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Համաձայն 03․06․2025 թվականի թիվ 115/30/43009-25 գրության՝ մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանը հայտնաբերվել է և տեղափոխվել ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ։
Հիմնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի հունիսի 16-ին, որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխել, որպես խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողություն։ Մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ վարչական հսկողությունը իրականացնել էլեկտրոնային հսկողության միջոցներով։ Մեղադրյալին պարտավորեցնել իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին, շաբաթական երեք անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության համապատասխան տարածքային ստորաբաժանումում, առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության չփոխել մշտական բնակության վայրը։
Հիմնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի հուլիսի 18-ին հանրային մեղադրողը հայտնել է, որ մեղադրալը մահացել է և ներկայացրել է համապապատխան փաստաթղթի պատճենը։
Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի մայրը՝ Ն․Բադալյանը ճանաչվել է մեղադրյալի օրինական ներկայացուցիչ։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2024 թվականի նոյեմբերի 26-ի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Անի Մեժլումյանի որոշմամբ թիվ 60603024 քրեական վարույթով Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «(…)նա' չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք վարել է մեքենան ոչ սթափ վիճակում:
Այսպես․ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2024 թվականի սեպտեմբերի 1-ին՝ ժամը 03:52-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թևոսյան փողոցում վարել է «Մոպեդ» մակնիշի 1940-EO հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180412591 արձանագրությունը»:
Վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները
Հանրային մեղադրողը միջնորդեց քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական վարույթը կարճել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի՝ այն է մեղադրյալի մահվան հիմքով։
Մահացած մեղադրյալի օրինական ներկայացուցիչը չառարկեց մահացած մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը ոչ արդարացնող հիմքով դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու դեմ։
Պաշտպանը միջնորդեց կարճել քրեական գործի վարույթն արդարացնող հիմքով՝ նշելով, որ մահացած անձի նկատմամբ ոչ արդարացնող հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելը հակասում է ՄԻԵԴ նախադեպային որոշումներին։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն՝ «Քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքները
1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
(...)
10) անձը մահացել է.
(...)
Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 10-րդ կետով նախատեսված հանգամանքի առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե մահացածի օրինական ներկայացուցիչն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ մահացածը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Այu դեպքում քրեական վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կարգով, սակայն մեղադրական վերդիկտ կայացնելու դեպքում այդ անձի նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում: Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 10-րդ կետը չի տարածվում քաղաքացիական դատավարության կարգով անձին մահացած ճանաչելու դեպքերի վրա»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն` «Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(...)
3) մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները.»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին: Եթե քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքը վերաբերում է մեղադրյալներից մեկին, ապա քրեական հետապնդումը դադարեցվում է միայն նրա նկատմամբ՝ առանց վարույթը կարճելու:
2. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ վերացվում են տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները, իսկ վարույթը կարճելու դեպքում` նաև այլ անձանց նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները: Վարույթը կարճելու մասին որոշմամբ լուծվում է նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը:
3. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին որոշման պատճենն ուղարկվում է հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արամ Սարգսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ` արձանագրելով հետևյալը. «(…) Թեև (…)ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով սահմանված հիմքերն իրենց բովանդակությամբ, կիրառման իրավական հետևանքներով տարբեր են, այնուամենայնիվ, բոլորն էլ կրում են իմպերատիվ բնույթ և դրանցից գեթ մեկի առկայությունն արդեն իսկ բացառում է քրեական գործի վարույթը քրեական դատավարության ցանկացած փուլում։ Այլ կերպ, եթե վարույթ իրականացնող մարմինը հայտնաբերում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասում ամրագրված հանգամանքներից որևէ մեկը, ապա գործի վարույթը ենթակա է կարճման» (տե՛ս Ա.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0503/06/10 որոշման 20-րդ կետը)։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Օգսեն Մկրտչյանի վերաբերյալ կայացված որոշման շրջանակներում արձանագրել է. «(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետով սահմանված հիմքի` քրեական հետապնդման ենթարկվող անձի մահվան դեպքում, այդ անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցվի, իսկ քրեական գործի վարույթը այդ անձի մասով` կարճվի։
Նշվածից բացառություն կարող է լինել միայն այն դեպքերում, երբ տվյալ գործով վարույթի իրականացումն անհրաժեշտ է.
ա) մահացածի իրավունքների վերականգնման համար,
բ) այլ անձանց նկատմամբ նոր ի հայտ եկած հանգամանքների կապակցությամբ գործը վերսկսելու համար։
Հետևաբար, եթե բացառություն կազմող վերոգրյալ անհրաժեշտությունը բացակայում է, ապա անձի մահվան դեպքում նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ քրեական գործի վարույթը` կարճման, անկախ նրանից, թե գործը քննության որ փուլում է գտնվում» (տե՛ս Օ.Մկրտչյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՐԴ/0150/01/12 որոշման 11-րդ կետը)։
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
Անդրադառնալով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանը 2025 թվականի հուլիսի 11-ին մահացել է (հիմք՝ թիվ ԲԲ017734 վկայական, ակտ N 14257, տրված՝ 2025 թվականի հուլիսի 15-ին)։
Մահացած մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանի օրինական ներկայացուցիչ Նաիրա Բադալյանը դատական նիստի ընթացքում հայտարարել է, որ որևէ առարկություն չունի, որպեսզի իր որդու վերաբերյալ ոչ արդարացման հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցվի՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի հիմքով։
Անդրադառնալով պաշտպանի միջնորդությանը՝ Հովհաննես Սուքիասյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը արդարացնող հիմքով դադարեցնելուն, Դատարանն արձանագրում է, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր նախադեպային որոշումներից մեկում՝ Մագնիցկին ընդդեմ Ռուսաստանի գործով արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը․
«280. Արդար դատաքննության իրավունքի հիմնարար ասպեկտն այն է, որ քրեական վարույթը պետք է լինի մրցակցային, և որ մեղադրանքի և պաշտպանության միջև պետք է լինի հնարավորությունների հավասարություն: Եվրոպական դատարանը վճռել է, որ արդար քրեական դատավարության շահերից ելնելով, շատ կարևոր է, որ մեղադրյալը ներկայանա դատական նիստին և որ քրեական գործով մեղադրյալի՝ դատարանի դահլիճում ներկա գտնվելու իրավունքը երաշխավորելու պարտականությունը, ինչպես նախնական դատավարության ընթացքում, այնպես էլ դատաքննության ժամանակ, հանդիսանում է 6-րդ հոդվածի էական պահանջներից մեկը (տես Ստոիչկովն ընդդեմ Բուլղարիայի, գանգատ թիվ 9808/02, § 56, 2005թ.մարտի 24): Չնայած 6-րդ հոդվածի 1-ին կետում հստակ նշված չէ, ընդհանուր առմամբ վերցված հոդվածի առարկան և նպատակը ցույց են տալիս, որ «քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող» անձը իրավունք ունի մասնակցել դատական նիստին։ Մեղադրյալի բացակայության պայմաններում անցկացվող դատավարությունը վերսկսելուց հրաժարվելը, առանց որևէ նշման, որ մեղադրյալը հրաժարվել է դատավարությանը մասնակցելու իր իրավունքից, ճանաչվել է որպես «արդարադատության կոպիտ մերժում», ինչը դատավարությունը դարձնում է «ակնհայտորեն հակասում է 6-րդ հոդվածի դրույթներին կամ դրանում մարմնավորված սկզբունքներին»: (տես Սեյդովիչն ընդդեմ Ռուսաստանի. Իտալիա [GC], թիվ 56581/00, § 84, ECHR 2006‑II, և վերը նշված Ստոիչկովի գործը, §§ 54-58):
281. Մահացած անձի դատավարությունն անխուսափելիորեն հակասում է վերը նշված սկզբունքներին, քանի որ այն իր բնույթով անհամատեղելի է կողմերի հավասարության սկզբունքի և արդար դատաքննության բոլոր երաշխիքների հետ: Ավելին, ինքնին հասկանալի է, որ հնարավոր չէ պատժել մահացած մարդուն, և գոնե այս դեպքում քրեական դատավարության գործընթացը փակուղի է մտնում: Մահացածին նշանակված ցանկացած պատիժ նվաստացնում է նրա արժանապատվությունը: Վերջապես, մահացած անձի դատավարությունը հակասում է Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի օբյեկտին և նպատակին, ինչպես նաև սույն հոդվածին Բնորոշ բարեխղճության սկզբունքին և արդյունավետության սկզբունքին:
282. Անդրադառնալով կառավարության կողմից առաջ քաշված փաստարկներին՝ եվրոպական դատարանն ընդունում է, որ կարող է անհրաժեշտություն առաջանալ քրեական մեղադրանքների դատական քննության համար նույնիսկ մահացած անձի նկատմամբ, մասնավորապես՝ վերականգնողական ընթացակարգերի անցկացման դեպքում, որոնց նպատակն է ուղղել ոչ իրավաչափ մեղադրական դատավճիռը: Եվրոպական դատարանը կրկնում է երկրորդ և երրորդ դիմումատուների փաստարկներն այն մասին, որ նրանք երբեք համաձայնություն չեն տվել հանգուցյալ Պարոն Մագնիտսկու նկատմամբ քրեական գործի քննությունը շարունակելու վերաբերյալ, և որ, հետևաբար, նրա քրեական գործի քննությունը շարունակելու իշխանությունների որոշումը հակասում է քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին, ինչպես դրանք մեկնաբանվել են Սահմանադրական դատարանի կողմից իր որոշման մեջ: Թիվ 16-ն որոշում (տես վերևում գտնվող 167-րդ կետը): Ճանաչելով Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարանի կարևոր դերը հետմահու քրեական դատավարությունները կարգավորող նորմերի սահմանման գործում, ինչպես նաև չկորցնելով տեսողությունը, որ Սահմանադրական դատարանը հիմնվում է վերականգնման վրա ՝ որպես քրեական դատավարությունը շարունակելու նպատակ (տես վերը նշված 169-րդ կետը), Եվրոպական դատարանը հարկ չի համարում դիտարկել հետևյալ հարցերը՝ դիմումատուների փաստարկները։ Նա կարծում է, որ դատաբժշկական փորձաքննությունը պետք է զերծ լինի այն անձի հետմահու դատապարտման ռիսկերից, որի մեղքը դատարանը չի հաստատել իր կենդանության օրոք:
283. Վերոգրյալ դիտողությունների լույսի ներքո Եվրոպական դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ պարոն Մագնիցկու նկատմամբ հետմահու դատավարությունը, որն ավարտվել է նրա դատապարտմամբ, խախտել է Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջները՝ իրենց բնորոշ անարդարության պատճառով: Ըստ այդմ, Եվրոպական դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տեղի է ունեցել Կոնվենցիայի վերը նշված դրույթի խախտում։
284. Եվրոպական դատարանը նշում է, որ քրեական իրավունքի հիմնարար նորմն այն է, որ քրեական պատասխանատվություն չի առաջանում այն բանից հետո, երբ անձը կատարել է հանցավոր արարք և որ այս կանոնը Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետում ամրագրված անմեղության կանխավարկածի երաշխիքն է։ Վերոնշյալ կանոնն այս դեպքում խախտվել է, քանի որ առաջին դիմողը չի կանգնել դատարանի առաջ և դատապարտվել է հետմահու։ Հաշվի առնելով վերոգրյալը և վերը նշված 281-րդ կետում պարունակվող այն եզրահանգումը, որ մահացած անձի դատավարությունն անխուսափելիորեն հակասում է Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի բոլոր երաշխիքներին, Եվրոպական դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տեղի է ունեցել Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետի խախտում»։
Ուսումնասիրելով վերը նշված որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշումները, Դատարանն արձանագրում է, որ Եվրոպական դատարանի կողմից կոնվենցիոն իրավունքի խախտում է դիտվել հետմահու դատապարտման հանգամանքը։ Մասնավորապես համաձայն նույն որոշման 139-142-րդ կետերի՝ «139. 2009 թվականի նոյեմբերի 27-ին քննիչը դադարեցրեց Պարոն Մագնիտսկու քրեական հետապնդումը նրա մահվան կապակցությամբ՝ համաձայն Ռուսաստանի Դաշնության Քրեական դատավարության օրենսգրքի 27-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և 24-րդ հոդվածի 1-ին(4) կետի (տես ստորև 164-րդ և 165-րդ կետերը): Երկրորդ դիմումատուն տեղեկացվել է այս որոշման և բողոքարկման իր իրավունքի մասին: 140. 2009 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Մագնիտսկու ընտանիքի անունից գործող փաստաբանը դիմել է Ռուսաստանի նախագահին, Ռուսաստանի գլխավոր դատախազին և քննչական մարմիններին՝ խնդրելով վերացնել վերոնշյալ որոշումը և դադարեցնել քրեական հետապնդումը՝ հանցակազմի բացակայության պատճառով ։ Պատասխան չեղավ։ 141. 2011թ.հուլիսի 30-ին, Սահմանադրական դատարանի 2011թ. հուլիսի 14-ի թիվ 16-Պ որոշման ("թիվ 16-Պ որոշում") լույսի ներքո (տես ստորև 167-րդ կետը), գլխավոր դատախազի տեղակալը որոշում կայացրեց վերսկսել Պարոն Մագնիտսկու նկատմամբ հետաքննությունը: Տասը օր անց գործը վերսկսվեց։ (…) 147. Չճշտված օրը երրորդ դիմումատուն դիմել է Մոսկվայի Օստանկինսկի շրջանային դատարան՝ բողոքելով իր հանգուցյալ որդու նկատմամբ քրեական գործը վերսկսելու որոշման դեմ։ Նա պնդել է, որ քննչական մարմինն իրավունք չի ունեցել քրեական գործը վերսկսել առանց առաջին դիմումատուի ընտանիքի համաձայնության։ (…) 157. 2013 թվականի հուլիսի 11-ին Վարչական տարածքի դատարանը վերջնական որոշում է կայացրել: Նա Մագնիտսկուն մեղավոր ճանաչեց առաջադրված մեղադրանքում, բացառությամբ այն բանի, որ նա հանդես էր գալիս որպես քրեական առաջնորդ, այլ ոչ թե Բրաուդերի հանցակից: Վկայակոչելով թիվ 16-p որոշումը՝ Դատարանը որոշեց, որ առաջին դիմումատուի վերականգնման հիմքեր չկան, և որ Ռուսաստանի Դաշնության քրեական դատավարության օրենսգրքի 24-րդ և 254-րդ հոդվածների համաձայն, նրա նկատմամբ քրեական վարույթը պետք է դադարեցվի: Հանգուցյալ Պարոն Մագնիտսկու նկատմամբ ոչ մի դատավճիռ չի կայացվել։ Ոչ դատարանի կողմից նշանակված փաստաբանը, ոչ էլ երկրորդ կամ երրորդ դիմումատուները չեն բողոքարկել այս որոշումը վերաքննության կարգով (...)»:
Գործի դատավարական նախապատմությունից պարզ է դառնում, որ դրա փաստական հանգամանքները չեն նույնանում սույն քրեական գործի հետ, մասնավորապես՝ վերը մեջբերված գործով մեղադրյալը մահացել է նախաքննության փուլում, որից հետո որոշում է կայացվել գործը վերսկսելու մասին՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասների փոխհատուցումն ապահովելու համար, որից հետո կայացվել է դատավճիռ և վերջինս դատապարտվել է պատժի։ Եվրոպական դատարանի գնահատմամբ մահացած մեղադրյալի նկատմամբ դատավարությունը շարունակելը և վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելը չի բխում Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի տրամաբանությունից։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետը հանդիսանում է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք։ Բացառություն է կազմում այն դեպքը, երբ մահացածի օրինական ներկայացուցիչն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ մահացածը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Հակառակ պարագայում այն հանդիսանում է ոչ արդարացնող հիմք։ Օրենսդիրը, հիմնվելով նաև ՄԻԵԴ նախադեպային որոշումների վրա, չի նախատեսել այնպիսի կարգավորում, որը կհակասեր կոնվենցիոն նորմին։ Նույնիսկ այն դեպքում, երբ մահացած մեղադրյալի օրինական ներկայացուցիչը առարկում է քրեական հետապնդման դադարեցման դեմ այն հիմքով, որ մահացածը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը, ապա օրենսդիրը նախատեսել է, որ անձի նկատմամբ թեև կայացվում է մեղադրական վերդիկտ, սակայն վերջինիս նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում։
Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն դեպքում առկա է քրեական գործի վարույթը բացառող հանգամանք, որպիսի պայմաններում անհրաժեշտ է որոշում կայացնել Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի, այն է՝ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի մահվան հիմքով։
Տվյալ դեպքում Դատարանն արձանագրում է, որ Հովհաննես Սուքիասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց վարչական հսկողությունը ենթակա է վերացման:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով բռնագրավման ենթակա գույք, ինչպես նաև դատական ծախսեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 13-րդ և 315-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Հանրային մեղադրողի միջնորդությունը բավարարել։
Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի, այն է՝ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի մահվան հիմքով:
Քրեական վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով՝ (մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները):
Մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց վարչական հսկողությունը վերացնել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
ԵԴ1/3849/01/24
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
«05» օգոստոսի 2025թ․ ք․Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)
Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ն․ԹՈՓՈՒԶՅԱՆԻ
մահացած մեղադրյալի օրինական
ներկայացուցիչ
Ն․ԲԱԴԱԼՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԴ1/3849/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու հարցը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կազմվել է թիվ 60603024 արձանագրությունը քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ի որոշմամբ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու մասին արգելքը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որը փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին։
Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի ապրիլի 25-ին, որոշում է կայացվել Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը փոխել և Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանք 1 (մեկ) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Համաձայն 03․06․2025 թվականի թիվ 115/30/43009-25 գրության՝ մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանը հայտնաբերվել է և տեղափոխվել ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ։
Հիմնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի հունիսի 16-ին, որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխել, որպես խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողություն։ Մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ վարչական հսկողությունը իրականացնել էլեկտրոնային հսկողության միջոցներով։ Մեղադրյալին պարտավորեցնել իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին, շաբաթական երեք անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության համապատասխան տարածքային ստորաբաժանումում, առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության չփոխել մշտական բնակության վայրը։
Հիմնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի հուլիսի 18-ին հանրային մեղադրողը հայտնել է, որ մեղադրալը մահացել է և ներկայացրել է համապապատխան փաստաթղթի պատճենը։
Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի մայրը՝ Ն․Բադալյանը ճանաչվել է մեղադրյալի օրինական ներկայացուցիչ։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2024 թվականի նոյեմբերի 26-ի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Անի Մեժլումյանի որոշմամբ թիվ 60603024 քրեական վարույթով Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «(…)նա' չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք վարել է մեքենան ոչ սթափ վիճակում:
Այսպես․ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2024 թվականի սեպտեմբերի 1-ին՝ ժամը 03:52-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թևոսյան փողոցում վարել է «Մոպեդ» մակնիշի 1940-EO հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180412591 արձանագրությունը»:
Վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները
Հանրային մեղադրողը միջնորդեց քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական վարույթը կարճել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի՝ այն է մեղադրյալի մահվան հիմքով։
Մահացած մեղադրյալի օրինական ներկայացուցիչը չառարկեց մահացած մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը ոչ արդարացնող հիմքով դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու դեմ։
Պաշտպանը միջնորդեց կարճել քրեական գործի վարույթն արդարացնող հիմքով՝ նշելով, որ մահացած անձի նկատմամբ ոչ արդարացնող հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելը հակասում է ՄԻԵԴ նախադեպային որոշումներին։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն՝ «Քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքները
1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
(...)
10) անձը մահացել է.
(...)
Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 10-րդ կետով նախատեսված հանգամանքի առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե մահացածի օրինական ներկայացուցիչն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ մահացածը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Այu դեպքում քրեական վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կարգով, սակայն մեղադրական վերդիկտ կայացնելու դեպքում այդ անձի նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում: Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 10-րդ կետը չի տարածվում քաղաքացիական դատավարության կարգով անձին մահացած ճանաչելու դեպքերի վրա»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն` «Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(...)
3) մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները.»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին: Եթե քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքը վերաբերում է մեղադրյալներից մեկին, ապա քրեական հետապնդումը դադարեցվում է միայն նրա նկատմամբ՝ առանց վարույթը կարճելու:
2. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ վերացվում են տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները, իսկ վարույթը կարճելու դեպքում` նաև այլ անձանց նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները: Վարույթը կարճելու մասին որոշմամբ լուծվում է նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը:
3. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին որոշման պատճենն ուղարկվում է հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արամ Սարգսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ` արձանագրելով հետևյալը. «(…) Թեև (…)ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով սահմանված հիմքերն իրենց բովանդակությամբ, կիրառման իրավական հետևանքներով տարբեր են, այնուամենայնիվ, բոլորն էլ կրում են իմպերատիվ բնույթ և դրանցից գեթ մեկի առկայությունն արդեն իսկ բացառում է քրեական գործի վարույթը քրեական դատավարության ցանկացած փուլում։ Այլ կերպ, եթե վարույթ իրականացնող մարմինը հայտնաբերում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասում ամրագրված հանգամանքներից որևէ մեկը, ապա գործի վարույթը ենթակա է կարճման» (տե՛ս Ա.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0503/06/10 որոշման 20-րդ կետը)։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Օգսեն Մկրտչյանի վերաբերյալ կայացված որոշման շրջանակներում արձանագրել է. «(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետով սահմանված հիմքի` քրեական հետապնդման ենթարկվող անձի մահվան դեպքում, այդ անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցվի, իսկ քրեական գործի վարույթը այդ անձի մասով` կարճվի։
Նշվածից բացառություն կարող է լինել միայն այն դեպքերում, երբ տվյալ գործով վարույթի իրականացումն անհրաժեշտ է.
ա) մահացածի իրավունքների վերականգնման համար,
բ) այլ անձանց նկատմամբ նոր ի հայտ եկած հանգամանքների կապակցությամբ գործը վերսկսելու համար։
Հետևաբար, եթե բացառություն կազմող վերոգրյալ անհրաժեշտությունը բացակայում է, ապա անձի մահվան դեպքում նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ քրեական գործի վարույթը` կարճման, անկախ նրանից, թե գործը քննության որ փուլում է գտնվում» (տե՛ս Օ.Մկրտչյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՐԴ/0150/01/12 որոշման 11-րդ կետը)։
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
Անդրադառնալով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանը 2025 թվականի հուլիսի 11-ին մահացել է (հիմք՝ թիվ ԲԲ017734 վկայական, ակտ N 14257, տրված՝ 2025 թվականի հուլիսի 15-ին)։
Մահացած մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանի օրինական ներկայացուցիչ Նաիրա Բադալյանը դատական նիստի ընթացքում հայտարարել է, որ որևէ առարկություն չունի, որպեսզի իր որդու վերաբերյալ ոչ արդարացման հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցվի՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի հիմքով։
Անդրադառնալով պաշտպանի միջնորդությանը՝ Հովհաննես Սուքիասյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը արդարացնող հիմքով դադարեցնելուն, Դատարանն արձանագրում է, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր նախադեպային որոշումներից մեկում՝ Մագնիցկին ընդդեմ Ռուսաստանի գործով արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը․
«280. Արդար դատաքննության իրավունքի հիմնարար ասպեկտն այն է, որ քրեական վարույթը պետք է լինի մրցակցային, և որ մեղադրանքի և պաշտպանության միջև պետք է լինի հնարավորությունների հավասարություն: Եվրոպական դատարանը վճռել է, որ արդար քրեական դատավարության շահերից ելնելով, շատ կարևոր է, որ մեղադրյալը ներկայանա դատական նիստին և որ քրեական գործով մեղադրյալի՝ դատարանի դահլիճում ներկա գտնվելու իրավունքը երաշխավորելու պարտականությունը, ինչպես նախնական դատավարության ընթացքում, այնպես էլ դատաքննության ժամանակ, հանդիսանում է 6-րդ հոդվածի էական պահանջներից մեկը (տես Ստոիչկովն ընդդեմ Բուլղարիայի, գանգատ թիվ 9808/02, § 56, 2005թ.մարտի 24): Չնայած 6-րդ հոդվածի 1-ին կետում հստակ նշված չէ, ընդհանուր առմամբ վերցված հոդվածի առարկան և նպատակը ցույց են տալիս, որ «քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող» անձը իրավունք ունի մասնակցել դատական նիստին։ Մեղադրյալի բացակայության պայմաններում անցկացվող դատավարությունը վերսկսելուց հրաժարվելը, առանց որևէ նշման, որ մեղադրյալը հրաժարվել է դատավարությանը մասնակցելու իր իրավունքից, ճանաչվել է որպես «արդարադատության կոպիտ մերժում», ինչը դատավարությունը դարձնում է «ակնհայտորեն հակասում է 6-րդ հոդվածի դրույթներին կամ դրանում մարմնավորված սկզբունքներին»: (տես Սեյդովիչն ընդդեմ Ռուսաստանի. Իտալիա [GC], թիվ 56581/00, § 84, ECHR 2006‑II, և վերը նշված Ստոիչկովի գործը, §§ 54-58):
281. Մահացած անձի դատավարությունն անխուսափելիորեն հակասում է վերը նշված սկզբունքներին, քանի որ այն իր բնույթով անհամատեղելի է կողմերի հավասարության սկզբունքի և արդար դատաքննության բոլոր երաշխիքների հետ: Ավելին, ինքնին հասկանալի է, որ հնարավոր չէ պատժել մահացած մարդուն, և գոնե այս դեպքում քրեական դատավարության գործընթացը փակուղի է մտնում: Մահացածին նշանակված ցանկացած պատիժ նվաստացնում է նրա արժանապատվությունը: Վերջապես, մահացած անձի դատավարությունը հակասում է Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի օբյեկտին և նպատակին, ինչպես նաև սույն հոդվածին Բնորոշ բարեխղճության սկզբունքին և արդյունավետության սկզբունքին:
282. Անդրադառնալով կառավարության կողմից առաջ քաշված փաստարկներին՝ եվրոպական դատարանն ընդունում է, որ կարող է անհրաժեշտություն առաջանալ քրեական մեղադրանքների դատական քննության համար նույնիսկ մահացած անձի նկատմամբ, մասնավորապես՝ վերականգնողական ընթացակարգերի անցկացման դեպքում, որոնց նպատակն է ուղղել ոչ իրավաչափ մեղադրական դատավճիռը: Եվրոպական դատարանը կրկնում է երկրորդ և երրորդ դիմումատուների փաստարկներն այն մասին, որ նրանք երբեք համաձայնություն չեն տվել հանգուցյալ Պարոն Մագնիտսկու նկատմամբ քրեական գործի քննությունը շարունակելու վերաբերյալ, և որ, հետևաբար, նրա քրեական գործի քննությունը շարունակելու իշխանությունների որոշումը հակասում է քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին, ինչպես դրանք մեկնաբանվել են Սահմանադրական դատարանի կողմից իր որոշման մեջ: Թիվ 16-ն որոշում (տես վերևում գտնվող 167-րդ կետը): Ճանաչելով Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարանի կարևոր դերը հետմահու քրեական դատավարությունները կարգավորող նորմերի սահմանման գործում, ինչպես նաև չկորցնելով տեսողությունը, որ Սահմանադրական դատարանը հիմնվում է վերականգնման վրա ՝ որպես քրեական դատավարությունը շարունակելու նպատակ (տես վերը նշված 169-րդ կետը), Եվրոպական դատարանը հարկ չի համարում դիտարկել հետևյալ հարցերը՝ դիմումատուների փաստարկները։ Նա կարծում է, որ դատաբժշկական փորձաքննությունը պետք է զերծ լինի այն անձի հետմահու դատապարտման ռիսկերից, որի մեղքը դատարանը չի հաստատել իր կենդանության օրոք:
283. Վերոգրյալ դիտողությունների լույսի ներքո Եվրոպական դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ պարոն Մագնիցկու նկատմամբ հետմահու դատավարությունը, որն ավարտվել է նրա դատապարտմամբ, խախտել է Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջները՝ իրենց բնորոշ անարդարության պատճառով: Ըստ այդմ, Եվրոպական դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տեղի է ունեցել Կոնվենցիայի վերը նշված դրույթի խախտում։
284. Եվրոպական դատարանը նշում է, որ քրեական իրավունքի հիմնարար նորմն այն է, որ քրեական պատասխանատվություն չի առաջանում այն բանից հետո, երբ անձը կատարել է հանցավոր արարք և որ այս կանոնը Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետում ամրագրված անմեղության կանխավարկածի երաշխիքն է։ Վերոնշյալ կանոնն այս դեպքում խախտվել է, քանի որ առաջին դիմողը չի կանգնել դատարանի առաջ և դատապարտվել է հետմահու։ Հաշվի առնելով վերոգրյալը և վերը նշված 281-րդ կետում պարունակվող այն եզրահանգումը, որ մահացած անձի դատավարությունն անխուսափելիորեն հակասում է Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի բոլոր երաշխիքներին, Եվրոպական դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տեղի է ունեցել Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետի խախտում»։
Ուսումնասիրելով վերը նշված որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշումները, Դատարանն արձանագրում է, որ Եվրոպական դատարանի կողմից կոնվենցիոն իրավունքի խախտում է դիտվել հետմահու դատապարտման հանգամանքը։ Մասնավորապես համաձայն նույն որոշման 139-142-րդ կետերի՝ «139. 2009 թվականի նոյեմբերի 27-ին քննիչը դադարեցրեց Պարոն Մագնիտսկու քրեական հետապնդումը նրա մահվան կապակցությամբ՝ համաձայն Ռուսաստանի Դաշնության Քրեական դատավարության օրենսգրքի 27-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և 24-րդ հոդվածի 1-ին(4) կետի (տես ստորև 164-րդ և 165-րդ կետերը): Երկրորդ դիմումատուն տեղեկացվել է այս որոշման և բողոքարկման իր իրավունքի մասին: 140. 2009 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Մագնիտսկու ընտանիքի անունից գործող փաստաբանը դիմել է Ռուսաստանի նախագահին, Ռուսաստանի գլխավոր դատախազին և քննչական մարմիններին՝ խնդրելով վերացնել վերոնշյալ որոշումը և դադարեցնել քրեական հետապնդումը՝ հանցակազմի բացակայության պատճառով ։ Պատասխան չեղավ։ 141. 2011թ.հուլիսի 30-ին, Սահմանադրական դատարանի 2011թ. հուլիսի 14-ի թիվ 16-Պ որոշման ("թիվ 16-Պ որոշում") լույսի ներքո (տես ստորև 167-րդ կետը), գլխավոր դատախազի տեղակալը որոշում կայացրեց վերսկսել Պարոն Մագնիտսկու նկատմամբ հետաքննությունը: Տասը օր անց գործը վերսկսվեց։ (…) 147. Չճշտված օրը երրորդ դիմումատուն դիմել է Մոսկվայի Օստանկինսկի շրջանային դատարան՝ բողոքելով իր հանգուցյալ որդու նկատմամբ քրեական գործը վերսկսելու որոշման դեմ։ Նա պնդել է, որ քննչական մարմինն իրավունք չի ունեցել քրեական գործը վերսկսել առանց առաջին դիմումատուի ընտանիքի համաձայնության։ (…) 157. 2013 թվականի հուլիսի 11-ին Վարչական տարածքի դատարանը վերջնական որոշում է կայացրել: Նա Մագնիտսկուն մեղավոր ճանաչեց առաջադրված մեղադրանքում, բացառությամբ այն բանի, որ նա հանդես էր գալիս որպես քրեական առաջնորդ, այլ ոչ թե Բրաուդերի հանցակից: Վկայակոչելով թիվ 16-p որոշումը՝ Դատարանը որոշեց, որ առաջին դիմումատուի վերականգնման հիմքեր չկան, և որ Ռուսաստանի Դաշնության քրեական դատավարության օրենսգրքի 24-րդ և 254-րդ հոդվածների համաձայն, նրա նկատմամբ քրեական վարույթը պետք է դադարեցվի: Հանգուցյալ Պարոն Մագնիտսկու նկատմամբ ոչ մի դատավճիռ չի կայացվել։ Ոչ դատարանի կողմից նշանակված փաստաբանը, ոչ էլ երկրորդ կամ երրորդ դիմումատուները չեն բողոքարկել այս որոշումը վերաքննության կարգով (...)»:
Գործի դատավարական նախապատմությունից պարզ է դառնում, որ դրա փաստական հանգամանքները չեն նույնանում սույն քրեական գործի հետ, մասնավորապես՝ վերը մեջբերված գործով մեղադրյալը մահացել է նախաքննության փուլում, որից հետո որոշում է կայացվել գործը վերսկսելու մասին՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասների փոխհատուցումն ապահովելու համար, որից հետո կայացվել է դատավճիռ և վերջինս դատապարտվել է պատժի։ Եվրոպական դատարանի գնահատմամբ մահացած մեղադրյալի նկատմամբ դատավարությունը շարունակելը և վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելը չի բխում Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի տրամաբանությունից։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետը հանդիսանում է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք։ Բացառություն է կազմում այն դեպքը, երբ մահացածի օրինական ներկայացուցիչն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ մահացածը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Հակառակ պարագայում այն հանդիսանում է ոչ արդարացնող հիմք։ Օրենսդիրը, հիմնվելով նաև ՄԻԵԴ նախադեպային որոշումների վրա, չի նախատեսել այնպիսի կարգավորում, որը կհակասեր կոնվենցիոն նորմին։ Նույնիսկ այն դեպքում, երբ մահացած մեղադրյալի օրինական ներկայացուցիչը առարկում է քրեական հետապնդման դադարեցման դեմ այն հիմքով, որ մահացածը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը, ապա օրենսդիրը նախատեսել է, որ անձի նկատմամբ թեև կայացվում է մեղադրական վերդիկտ, սակայն վերջինիս նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում։
Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն դեպքում առկա է քրեական գործի վարույթը բացառող հանգամանք, որպիսի պայմաններում անհրաժեշտ է որոշում կայացնել Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի, այն է՝ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի մահվան հիմքով։
Տվյալ դեպքում Դատարանն արձանագրում է, որ Հովհաննես Սուքիասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց վարչական հսկողությունը ենթակա է վերացման:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով բռնագրավման ենթակա գույք, ինչպես նաև դատական ծախսեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 13-րդ և 315-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Հանրային մեղադրողի միջնորդությունը բավարարել։
Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի, այն է՝ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի մահվան հիմքով:
Քրեական վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով՝ (մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները):
Մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց վարչական հսկողությունը վերացնել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3849/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 23-12-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60603024 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Հովհաննես Սուքիասյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա' չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք վարել է մեքենան ոչ սթափ վիճակում: Այսպես' Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանը, չունենալով տրանսպորտային իջոցներ վարելու իրավունք, 2024 թվականի սեպտեմբերի 1-ին' ժամը 03:52-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թևոսյան փողոցում վարել է «Մոպեդ» մակնիշի 1940-EO հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180412591 արձանագրությունը: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Հովհաննես |
| Ազգանուն | Սուքիասյան |
| Հայրանուն | Օլեգի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 344 Մաս 2 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 23-12-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սաթենիկ |
| Ազգանուն | Անդրեասյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 23-12-2024 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին
| Ամսաթիվ | 25-12-2024 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹՆ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՀԱՄԱՁԱՅՆՈՒԹՅԱՄԲ ՏՈՒԳԱՆՔ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՎԱՐՈՒՅԹ ՀԱՐՈՒՑԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 25» դեկտեմբերի 2024 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանս, ստանալով թիվ 60603024 վարույթով ԵԴ1/3849/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Թիվ 60603024 վարույթով ԵԴ1/3849/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին մեղադրական եզրակացությամբ և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ իրականացնելու մասին կից արձանագրությամբ ստացվել է դատարանում: 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին այն համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանին և 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին: Ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով առկա չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված՝ քրեական գործը հսկող դատախազին վերադարձնելու հիմքը, քրեական գործում առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգով կազմված և ստորագրված՝ մեղադրյալի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու իրավունքը բացատրելու մասին արձանագրություն, քրեական գործով բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները: Վերոգրյալի հիման վրա ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ և 464.8-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/3849/01/24 գործով ստանձնել վարույթ և կիրառել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ: Վարույթն իրականացնել գրավոր ընթացակարգով, դատավճռի կայացման օր նշանակել 2025 թվականի հունվարի 06-ը: Սույն որոշման օրինակներն ուղարկել հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին: Որոշումն ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից և ենթակա չէ բողոքարկման: ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հովհաննես |
| Ազգանուն | Սուքիասյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Նարինե |
| Ազգանուն | Աբելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԱՎԱՆ ԵՎ ՆՈՐ ՆՈՐՔ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅՈՒՆ |
| Ազգանուն | ․ |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
Դատավճռի կայացման օր
| Ամսաթիվ | 06-01-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձ. և համաձայն. տուգանք նշան. վարույթ հարուց. մասին որոշման պատճենը ուղարկվել է հանր. մեղադրողին և վարույթի մասն. մասնակիցներին
| Ամսաթիվ | 25-12-2024 |
|---|
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին
| Որոշման ամսաթիվը | 30-12-2024 |
|---|---|
| Հիմքը | Մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին |
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ Ու Մ ՀԱՄԱՁԱՅՆՈՒԹՅԱՄԲ ՏՈՒԳԱՆՔ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «30» դեկտեմբերի 2024 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ս.Անդրեասյանս, (այսուհետ՝ նաև Դատարան), ստանալով թիվ ԵԴ1/3849/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/3849/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին մեղադրական եզրակացությամբ և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ իրականացնելու մասին կից արձանագրությամբ ստացվել է դատարանում: Նույն օրն այն համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանին և 2024 դեկտեմբերի 24-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/3849/01/24 գործով վարույթ ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին: Դատավճռի կայացման օր է նշանակվել 2024 թվականի 2025 թվականի հունվարի 06-ը: Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական վարույթի նյութերը, գտնում է, որ գրավոր ընթացակարգով իրականացվող՝ թիվ ԵԴ1/3849/01/24 քրեական գործն անհրաժեշտ է փոխակերպել բանավոր ընթացակարգով իրականացվող վարույթի՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8.-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «(…) 4. Դատարանը որոշում է կայացնում համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին, եթե, ծանոթանալով քրեական գործին, հանգում է հետևության, որ՝ 1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդիսացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ. 2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին. 3) առկա է սույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքներից որևէ մեկը: (…)»։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի կողմից կատարված արարքի իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին, ուստի նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ վարույթի արդարացիությունն ապահովելու նպատակով գրավոր ընթացակարգով իրականացվող՝ թիվ ԵԴ1/3849/01/24 քրեական գործով համաձայնությամբ տուգանք նշանալելու վարույթն անհրաժեշտ է դադարեցնել և նշանակել նախնական դատալսումներ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 34-րդ, 464․8-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/3849/01/24 քրեական գործով համաձայնությամբ տուգանք նշանալելու վարույթը դադարեցնել և նշանակել նախնական դատալսումներ։ Դատական նիստը նշանակել 2025 թվականի հունվարի 09-ին՝ ժամը 12:30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Կենտրոն նստավայրում՝ (հասցե՝ ք․Երևան, Տիգրան Մեծի պող․ 23/1) Սույն որոշման պատճենն ուղարկել վարույթի մասնակիցներին: ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 09-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 09-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի՝ դատական նիստին չներկայանալու պատճառաբանությամբ։ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի՝ դատական նիստին չներկայանալու պատճառաբանությամբ։ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 27-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 27-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի՝ դատական նիստին չներկայանալու պատճառաբանությամբ։ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 11-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 11-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի և հանրային մեղադրողի բացակայության պատճառաբանությամբ։ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 08-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 08-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի և հանրային մեղադրողի բացակայության պատճառաբանությամբ։ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 21-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 21-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի և հանրային մեղադրողի բացակայության պատճառաբանությամբ։ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 25-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 25-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 25-04-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի փոխելը |
| Որոշման բովանդակություն | ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «25» ապրիլի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա․ՄԵՋԼՈՒՄՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը՝ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կազմվել է թիվ 60603024 արձանագրությունը քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին: 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ի որոշմամբ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու մասին արգելքը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որը փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին։ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Անի Մեժլումյանի որոշմամբ թիվ 60603024 քրեական վարույթով Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «(…)նա' չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք վարել է մեքենան ոչ սթափ վիճակում: Այսպես․ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2024 թվականի սեպտեմբերի 1-ին՝ ժամը 03:52-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թևոսյան փողոցում վարել է «Մոպեդ» մակնիշի 1940-EO հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180412591 արձանագրությունը»: Վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումը. 2025 թվականի ապրիլի 22-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողը Դատարանին միջնորդեց մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոխել և նրա նկատմամբ ընտրել խափանման միջոց կալանք, որն ի զորու կլինի ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Մեղադրյալը դատական նիստին չէր ներկայացել: (Դիրքորոշումներն ավելի մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրության լազերային սկավառակը): Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով (…)»: Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով. (…) գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: 2. Մինչդատական վարույթում դատարանի կիրառած խափանման միջոցը կարող է փոխել կամ վերացնել հսկող դատախազը, իսկ հսկող դատախազի համաձայնությամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ քննիչը՝ հսկող դատախազի համաձայնությամբ: 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: 4. Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումն անհապաղ հանձնվում է խափանման միջոցի կիրառումն ապահովող մարմնին կամ պաշտոնատար անձին, իսկ դրա պատճենը` այն անձին, որի նկատմամբ կիրառվում է խափանման միջոցը(...)»: Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը(…)»: Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է. -մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Վերը նշված հիմքերից վերջինի կապակցությամբ հարկ է արձանագրել, որ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով դրված պարտականությունն, ի թիվս այլնի, հանդիսանում է վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով ներկայանալը (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետ)։ Ա.Ճուղուրյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(….) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը (…): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ» (տե՛ս Արամ Սեյրանի Ճուղուրյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը): ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արձանագրված իրավական դիրքորոշումների և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանավորումը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում է քրեական գործի քննության ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը (այն գործողությունները, որոնք ուղղված են քննությունից և դատից թաքնվելուն, գործով ճշմարտության բացահայտմանը խոչընդոտելուն, ինչպես նաև հանցավոր գործունեությունը շարունակելուն) կանխելու նպատակով: Այսինքն, խափանման միջոցի կիրառումը նպատակ է հետապնդում քրեական գործով վարույթի ընթացքում կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը (տե՛ս Ա. Ճուղուրյանի վերաբերյալ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը, Ա. Հովսեփյանի վերաբերյալ 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0633/06/09 որոշումը և այլն): Մեջբերված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը` Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի իրավաչափությանը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որը փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին։ Դատավճռի կայացման օր է նշանակվել 2025 թվականի հունվարի 06-ը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին, այն պատճառաբանությամբ, որ մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի կողմից կատարված արարքի իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին։ Դատական նիստը նշանակվել է 2025 թվականի հունվարի 09-ին՝ ժամը 12։30-ին։ 2025 թվականի հունվարի 09-ին նշանակված դատական նիստին մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանը չէր ներկայացել (25.12.2024թ. թվագրված ծրարը վերադարձվել է «Չի պահանջվել»): Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի և պաշտպան Ն․Աբելյանի բացակայության պատճառով։ Դատարանը որոշել է հաջորդ դատական նիստին մեղադրյալին ոստիկանության միջոցով ներկայացնել դատարան, իսկ պաշտպանին կրկին ծանուցել։ Հաջորդ դատական նիստը նշանակվել է 2025 թվականի փետրվարի 10-ին՝ ժամը 10։00-ին։ Գրություններ են հասցեագրվել մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանի հաշվառման վայրի (ք․Երևան, Մանանդյան փողոց ½ շենք, բն․ 30) և փաստացի բնակության վայրի՝ (ք․Երևան, Արգիշտի 7/4, բն․ 43) համայնքային ոստիկանությանը՝ նշելով, որ անհրաժեշտ է հայտնել մեղադրյալին դատական նիստի կայացման մասին և պարտավորեցնել վերջինիս ներկա գտնվելու դատական նիստին։ Ի պատասխան ուղարկված գրության՝ 2025 թվականի փետրվարի 21-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ կենտրոնական բաժնից ստացվել է գրություն առ այն, որ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանին հնարավոր չի եղել հայտնաբերել և հարկադրաբար ներկայացնել նշված դատարան, քանի որ այցելության ժամանակ ք․Երևան Արգիշտի փող․ 7/4 շենք բն․ 43 հասցեի դուռը գտնվել է փակ վիճակում։ ՀՀ ՆԳՆ Ոստիկանության ՀՈԳՎ Շենգավիթի բաժնից 2025 թվականի փետրվարի 19-ին ստացվել է գրություն այն մասին, որ այցելություն է կատարվել ք․Երևան Մանանդյան փողոց ½ շենք 30 բն․, սակայն նշված հասցեի բնակիչ՝ Նարեկ Արթուրի Սարգսյանը հայտարարել է, որ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյան տվյալներով անձ նշված հասցեում չի բնակվում։ 2025 թվականի փետրվարի 10-ին տեղի ունեցած դատական նիստին մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանը կրկին չի ներկայացել։ 2025 թվականի փետրվարի 10-ին որոշում է կայացվել հաջորդ դատական նիստին՝ 2025 թվականի փետրվարի 27-ին՝ ժամը 10։00-ին մեղադրյալին հարկադրաբար ներկայացնել դատարան։ ՀՀ ՆԳՆ Ոստիկանության ՀՈԳՎ Կենտրոնական բաժնից ստացվել է գրություն առ այն, որ Հովհաննես Սուքիասյանին դատարան հարկադրաբար ներկայացնելու նպատակով ՀՀ ՆԳՆ ՀՈԳՎ Կենտրոնական բաժնի ծառայողները այցելել են ք․Երևան Արգիշտի 7/4 շ․, 43 բնակարան, սակայն բնակարանի դուռը գտնվել է փակ վիճակում (գրությունն ուղարկվել է 2025 թվականի մարտի 06-ին և դատարանում ստացվել է 2025 թվականի մարտի 12-ին)։ 2025 թվականի մարտի 07-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Շենգավիթի բաժնից ստացվել է գրություն առ այն, որ ք․Երևան, Մանանդյան փողոց ½ շենք, բնակարան 30 հասցեի այցելության պահին դուռը գտնվել է փակ վիճակում և ըստ նույն շենքի 24 բնակարանի բնակիչ՝ Սևակ Սիրիկի Պետրոսյանի բանավոր հայտարարության տեղեկություններ չունի Հովհաննես Սուքիասյանի վերաբերյալ (գրությունն ուղարկվել է 2025 թվականի մարտի 03-ին և դատարանում ստացվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին)։ Բացի այդ, նույն գրության առթիվ 2025 թվականի ապրիլի 25-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Շենգավիթի բաժնից ստացվել է մեկ այլ գրություն այն մասին, որ «հնարավոր չի եղել քաղաքացի Հովհաննես Սուքիասյանին հարկադրաբար ներկայացնել դատարան, քանի որ այցելության ժամանակ ըստ հարևան Քնարիկ Գվիդոնի Ասատրյանի հայտարարության համաձայն՝ Հովհաննես Սուքիասյանը 2019 թ․-ից չի բնակվում նշված հասցեում»։ 2025 թվականի փետրվարի 27-ին նշանակված դատական նիստը կրկին հետաձգվել է՝ մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Վերջինս դատական նիստի նախորդ օրը դատարանի աշխատակազմի հետ ունեցած հեռախոսազրույցի ընթացքում հայտնել է, որ կներկայանա նիստին և տրամադրել է իր բնակության հասցեն՝ ք․Երևան, Արգիշտի 7/4, 43 բնակարան։ Դատական նիստը հետաձգվել է և նշանակվել 2025 թվականի մարտի 11-ին՝ ժամը 14։30-ին։ 2025 թվականի փետրվարի 27-ին կրկին որոշում է կայացվել մեղադրյալին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին։ Որոշման պահանջները կատարելու նպատակով գրություն է հասցեագրվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Կենտրոնական բաժին։ Ի պատասխան՝ 2025 թվականի ապրիլի 11-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնից ստացվել է գրություն այն մասին, որ մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանին հնարավոր չի եղել հայտնաբերել և ներկայացնել դատարան, քանի որ «այցելության ժամանակ ք․Երևան, Արգիշտի փող․ 7/4 շենք, բն․ 43 հասցեում չի բնակվում»։ 2025 թվականի մարտի 10-ին մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանը դիմում է ներկայացրել դատարան՝ խնդրելով իրեն տրամադրել հանրային պաշտպան։ 2025 թվականի մարտի 11-ին՝ ժամը 14։30-ին նշանակված դատական նիստը կրկին հետաձգվել է՝ մեղադրյալի բացակայության պատճառաբանությամբ։ 2025 թվականի մարտի 11-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալին 2025 թվականի ապրիլի 08-ին՝ ժամը 12։00-ին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին։ Որոշման պահանջները կատարելու նպատակով գրություն է հասցեագրվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Կենտրոնական բաժին, սակայն մինչ օրս դատարանում չի ստացվել գրություն՝ որոշման պահանջների կատարման վերաբերյալ։ 2025 ապրիլի 08-ին նշանակված դատական նիստը կրկին հետաձգվել է՝ այդ թվում մեղադրյալի բացակայության պատճառով։ (Նշված դատական նիստին հանրային մեղադրողը չի ներկայացել)։ 2025 թվականի ապրիլի 08-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալին 2025 թվականի ապրիլի 21-ին՝ ժամը 12։30-ին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին։ Որոշման պահանջները կատարելու նպատակով գրություններ են հասցեագրվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Կենտրոնական բաժին և ՀՀ ՆԳՆ Ոստիկանության Շենգավիթի բաժին, սակայն մինչ օրս պատասխան-գրություններ չեն ստացվել։ 2025 թվականի ապրիլի 21-ին տեղի ունեցած դատական նիստը կրկին հետաձգվել է՝ վարույթի մասնակիցների բացակայության հիմքով։ Որոշում է կայացվել մեղադրյալին հաջորդ դատական նիստին՝ 2025 թվականի ապրիլի 25-ին՝ ժամը 16։30-ին, հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին։ 2025 թվականի ապրիլի 21-ին գրություններ են հասցեագրվել Շենգավիթ և Կենտրոն վարչական շրջանների ղեկավարներին՝ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի փաստացի բնակության վայրի վերաբերյալ տեղեկություններ ստանալու նպատակով։ Շենգավիթ վարչական շրջանի ղեկավար Ռ․Մկրտչյանի կողմից 2025 թվականի ապրիլի 25-ին պատասխան գրություն է ստացվել առ այն, որ ք․Երևան, Մանանդյան փողոց ½ շենքի 30 բնակարանում քաղաքացի Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանը չի բնակվում։ Բացի այդ, 2025 թվականի ապրիլի 21-ին գրություն է ուղարկվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Կենտրոնական բաժին՝ պարզելու համար արդյոք հետախուզում հայտարարվել է Հովհաննես Սուքիասյանի նկատմամբ։ Այսպիսով, սույն քրեական գործով նշանակվել են թվով 6 դատական նիստեր: Մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանի վերաբերյալ 4 անգամ որոշում է կայացվել դատարան հարկադրաբար ներկայացնելու մասին։ Մինչ օրս որևէ դատական նիստին մեղադրյալը չի ներկայացել։ Ելնելով վերոգրյալից և հաշվի առնելով նշված հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց «Բացակայելու արգելք»-ը ենթակա է փոփոխման։ Դատարանի նման հետևությունը բխում է այն իրողությունից, որ մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի վերաբերյալ քրեական գործը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, նշանակվել են դատական նիստեր, որոնցից որևէ մեկին մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանը չի ներկայացել, այդ թվում հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին որոշումների կայացման արդյունքում հնարավոր չի եղել ապահովել վերջինիս ներկայությունը: Ամփոփելով նշվածը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վերը նշված փաստական հանգամանքների պայմաններում մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությունը բարձր է, քանի որ վերջինիս կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասով 1-ին և 4-րդ կետերով նախատեսված պահանջները՝ մեղադրյալը չի ներկայացել Դատարանի հրավերով, ինչպես նաև վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես չի տեղեկացրել իր գտնվելու նոր վայրի՝ այն է հասցեի փոփոխության և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին, ուստի տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարման ապահովմանը հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցով, քանի որ այն ի զորու չի եղել ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի դատական նիստերին չներկայանալը հղի է քրեական գործի քննության անհնարինության վտանգով: Հետևաբար, վերոնշյալ պատճառաբանություններով մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց «Բացակայելու արգելք»-ն անհրաժեշտ է փոխել և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանք 1 (մեկ) ամիս ժամկետով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-118-րդ, 270-րդ, 389-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Հանրային մեղադրողի միջնորդությունը բավարարել։ Մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը փոխել և Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանք 1 (մեկ) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից: Որոշման կատարումը հանձնարարել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համապատասխան վարչությանը և ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակա-տարողական հիմնարկի պետին: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 29-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 04-06-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ |
| Որոշման բովանդակություն | ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «04» հունիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ն․ԹՈՓՈՒԶՅԱՆԻ մեղադրյալ Հ․ՍՈՒՔԻԱՍՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը՝ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կազմվել է թիվ 60603024 արձանագրությունը քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին: 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ի որոշմամբ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու մասին արգելքը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որը փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին։ Նախնական դատասլումների ընթացքում՝ 2025 թվականի հունիսի 04-ին, Դատարանը, քննարկելով ընտրված խափանման միջոցի հարցը, որոշում է կայացրել կիրառված խափանման միջոց կալանքը անփոփոխ թողնելու մասին։ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Անի Մեժլումյանի որոշմամբ թիվ 60603024 քրեական վարույթով Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «(…)նա' չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք վարել է մեքենան ոչ սթափ վիճակում: Այսպես․ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2024 թվականի սեպտեմբերի 1-ին՝ ժամը 03:52-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թևոսյան փողոցում վարել է «Մոպեդ» մակնիշի 1940-EO հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180412591 արձանագրությունը»: Վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումը. 2025 թվականի հունիսի 04-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողը նշեց, որ կալանքը հանդիսանում է միակ խափանման միջոցը, որն ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։ Մեղադրյալը միջնորդեց իր նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխել և կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելք։ (Դիրքորոշումներն ավելի մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրության լազերային սկավառակը): Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով (…)»: Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով. (…) գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: 2. Մինչդատական վարույթում դատարանի կիրառած խափանման միջոցը կարող է փոխել կամ վերացնել հսկող դատախազը, իսկ հսկող դատախազի համաձայնությամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ քննիչը՝ հսկող դատախազի համաձայնությամբ: 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: 4. Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումն անհապաղ հանձնվում է խափանման միջոցի կիրառումն ապահովող մարմնին կամ պաշտոնատար անձին, իսկ դրա պատճենը` այն անձին, որի նկատմամբ կիրառվում է խափանման միջոցը(...)»: Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը(…)»: Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է. -մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Վերը նշված հիմքերից վերջինի կապակցությամբ հարկ է արձանագրել, որ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով դրված պարտականությունն, ի թիվս այլնի, հանդիսանում է վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով ներկայանալը (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետ)։ Ա.Ճուղուրյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(….) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը (…): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ» (տե՛ս Արամ Սեյրանի Ճուղուրյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը): ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արձանագրված իրավական դիրքորոշումների և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանավորումը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում է քրեական գործի քննության ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը (այն գործողությունները, որոնք ուղղված են քննությունից և դատից թաքնվելուն, գործով ճշմարտության բացահայտմանը խոչընդոտելուն, ինչպես նաև հանցավոր գործունեությունը շարունակելուն) կանխելու նպատակով: Այսինքն, խափանման միջոցի կիրառումը նպատակ է հետապնդում քրեական գործով վարույթի ընթացքում կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը (տե՛ս Ա. Ճուղուրյանի վերաբերյալ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը, Ա. Հովսեփյանի վերաբերյալ 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0633/06/09 որոշումը և այլն): Մեջբերված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը` Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: 2025 թվականի ապրիլի 25-ին կայացված որոշմամբ Դատարանն արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը․ «Անդրադառնալով մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի իրավաչափությանը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որը փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին։ Դատավճռի կայացման օր է նշանակվել 2025 թվականի հունվարի 06-ը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին, այն պատճառաբանությամբ, որ մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի կողմից կատարված արարքի իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին։ Դատական նիստը նշանակվել է 2025 թվականի հունվարի 09-ին՝ ժամը 12։30-ին։ 2025 թվականի հունվարի 09-ին նշանակված դատական նիստին մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանը չէր ներկայացել (25.12.2024թ. թվագրված ծրարը վերադարձվել է «Չի պահանջվել»): Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի և պաշտպան Ն․Աբելյանի բացակայության պատճառով։ Դատարանը որոշել է հաջորդ դատական նիստին մեղադրյալին ոստիկանության միջոցով ներկայացնել դատարան, իսկ պաշտպանին կրկին ծանուցել։ Հաջորդ դատական նիստը նշանակվել է 2025 թվականի փետրվարի 10-ին՝ ժամը 10։00-ին։ Գրություններ են հասցեագրվել մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանի հաշվառման վայրի (ք․Երևան, Մանանդյան փողոց ½ շենք, բն․ 30) և փաստացի բնակության վայրի՝ (ք․Երևան, Արգիշտի 7/4, բն․ 43) համայնքային ոստիկանությանը՝ նշելով, որ անհրաժեշտ է հայտնել մեղադրյալին դատական նիստի կայացման մասին և պարտավորեցնել վերջինիս ներկա գտնվելու դատական նիստին։ Ի պատասխան ուղարկված գրության՝ 2025 թվականի փետրվարի 21-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ կենտրոնական բաժնից ստացվել է գրություն առ այն, որ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանին հնարավոր չի եղել հայտնաբերել և հարկադրաբար ներկայացնել նշված դատարան, քանի որ այցելության ժամանակ ք․Երևան Արգիշտի փող․ 7/4 շենք բն․ 43 հասցեի դուռը գտնվել է փակ վիճակում։ ՀՀ ՆԳՆ Ոստիկանության ՀՈԳՎ Շենգավիթի բաժնից 2025 թվականի փետրվարի 19-ին ստացվել է գրություն այն մասին, որ այցելություն է կատարվել ք․Երևան Մանանդյան փողոց ½ շենք 30 բն․, սակայն նշված հասցեի բնակիչ՝ Նարեկ Արթուրի Սարգսյանը հայտարարել է, որ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյան տվյալներով անձ նշված հասցեում չի բնակվում։ 2025 թվականի փետրվարի 10-ին տեղի ունեցած դատական նիստին մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանը կրկին չի ներկայացել։ 2025 թվականի փետրվարի 10-ին որոշում է կայացվել հաջորդ դատական նիստին՝ 2025 թվականի փետրվարի 27-ին՝ ժամը 10։00-ին մեղադրյալին հարկադրաբար ներկայացնել դատարան։ ՀՀ ՆԳՆ Ոստիկանության ՀՈԳՎ Կենտրոնական բաժնից ստացվել է գրություն առ այն, որ Հովհաննես Սուքիասյանին դատարան հարկադրաբար ներկայացնելու նպատակով ՀՀ ՆԳՆ ՀՈԳՎ Կենտրոնական բաժնի ծառայողները այցելել են ք․Երևան Արգիշտի 7/4 շ․, 43 բնակարան, սակայն բնակարանի դուռը գտնվել է փակ վիճակում (գրությունն ուղարկվել է 2025 թվականի մարտի 06-ին և դատարանում ստացվել է 2025 թվականի մարտի 12-ին)։ 2025 թվականի մարտի 07-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Շենգավիթի բաժնից ստացվել է գրություն առ այն, որ ք․Երևան, Մանանդյան փողոց ½ շենք, բնակարան 30 հասցեի այցելության պահին դուռը գտնվել է փակ վիճակում և ըստ նույն շենքի 24 բնակարանի բնակիչ՝ Սևակ Սիրիկի Պետրոսյանի բանավոր հայտարարության տեղեկություններ չունի Հովհաննես Սուքիասյանի վերաբերյալ (գրությունն ուղարկվել է 2025 թվականի մարտի 03-ին և դատարանում ստացվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին)։ Բացի այդ, նույն գրության առթիվ 2025 թվականի ապրիլի 25-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Շենգավիթի բաժնից ստացվել է մեկ այլ գրություն այն մասին, որ «հնարավոր չի եղել քաղաքացի Հովհաննես Սուքիասյանին հարկադրաբար ներկայացնել դատարան, քանի որ այցելության ժամանակ ըստ հարևան Քնարիկ Գվիդոնի Ասատրյանի հայտարարության համաձայն՝ Հովհաննես Սուքիասյանը 2019 թ․-ից չի բնակվում նշված հասցեում»։ 2025 թվականի փետրվարի 27-ին նշանակված դատական նիստը կրկին հետաձգվել է՝ մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Վերջինս դատական նիստի նախորդ օրը դատարանի աշխատակազմի հետ ունեցած հեռախոսազրույցի ընթացքում հայտնել է, որ կներկայանա նիստին և տրամադրել է իր բնակության հասցեն՝ ք․Երևան, Արգիշտի 7/4, 43 բնակարան։ Դատական նիստը հետաձգվել է և նշանակվել 2025 թվականի մարտի 11-ին՝ ժամը 14։30-ին։ 2025 թվականի փետրվարի 27-ին կրկին որոշում է կայացվել մեղադրյալին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին։ Որոշման պահանջները կատարելու նպատակով գրություն է հասցեագրվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Կենտրոնական բաժին։ Ի պատասխան՝ 2025 թվականի ապրիլի 11-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնից ստացվել է գրություն այն մասին, որ մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանին հնարավոր չի եղել հայտնաբերել և ներկայացնել դատարան, քանի որ «այցելության ժամանակ ք․Երևան, Արգիշտի փող․ 7/4 շենք, բն․ 43 հասցեում չի բնակվում»։ 2025 թվականի մարտի 10-ին մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանը դիմում է ներկայացրել դատարան՝ խնդրելով իրեն տրամադրել հանրային պաշտպան։ 2025 թվականի մարտի 11-ին՝ ժամը 14։30-ին նշանակված դատական նիստը կրկին հետաձգվել է՝ մեղադրյալի բացակայության պատճառաբանությամբ։ 2025 թվականի մարտի 11-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալին 2025 թվականի ապրիլի 08-ին՝ ժամը 12։00-ին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին։ Որոշման պահանջները կատարելու նպատակով գրություն է հասցեագրվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Կենտրոնական բաժին, սակայն մինչ օրս դատարանում չի ստացվել գրություն՝ որոշման պահանջների կատարման վերաբերյալ։ 2025 ապրիլի 08-ին նշանակված դատական նիստը կրկին հետաձգվել է՝ այդ թվում մեղադրյալի բացակայության պատճառով։ (Նշված դատական նիստին հանրային մեղադրողը չի ներկայացել)։ 2025 թվականի ապրիլի 08-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալին 2025 թվականի ապրիլի 21-ին՝ ժամը 12։30-ին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին։ Որոշման պահանջները կատարելու նպատակով գրություններ են հասցեագրվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Կենտրոնական բաժին և ՀՀ ՆԳՆ Ոստիկանության Շենգավիթի բաժին, սակայն մինչ օրս պատասխան-գրություններ չեն ստացվել։ 2025 թվականի ապրիլի 21-ին տեղի ունեցած դատական նիստը կրկին հետաձգվել է՝ վարույթի մասնակիցների բացակայության հիմքով։ Որոշում է կայացվել մեղադրյալին հաջորդ դատական նիստին՝ 2025 թվականի ապրիլի 25-ին՝ ժամը 16։30-ին, հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին։ 2025 թվականի ապրիլի 21-ին գրություններ են հասցեագրվել Շենգավիթ և Կենտրոն վարչական շրջանների ղեկավարներին՝ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի փաստացի բնակության վայրի վերաբերյալ տեղեկություններ ստանալու նպատակով։ Շենգավիթ վարչական շրջանի ղեկավար Ռ․Մկրտչյանի կողմից 2025 թվականի ապրիլի 25-ին պատասխան գրություն է ստացվել առ այն, որ ք․Երևան, Մանանդյան փողոց ½ շենքի 30 բնակարանում քաղաքացի Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանը չի բնակվում։ Բացի այդ, 2025 թվականի ապրիլի 21-ին գրություն է ուղարկվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Կենտրոնական բաժին՝ պարզելու համար արդյոք հետախուզում հայտարարվել է Հովհաննես Սուքիասյանի նկատմամբ։ Այսպիսով, սույն քրեական գործով նշանակվել են թվով 6 դատական նիստեր: Մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանի վերաբերյալ 4 անգամ որոշում է կայացվել դատարան հարկադրաբար ներկայացնելու մասին։ Մինչ օրս որևէ դատական նիստին մեղադրյալը չի ներկայացել։ Ելնելով վերոգրյալից և հաշվի առնելով նշված հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց «Բացակայելու արգելք»-ը ենթակա է փոփոխման։ Դատարանի նման հետևությունը բխում է այն իրողությունից, որ մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի վերաբերյալ քրեական գործը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, նշանակվել են դատական նիստեր, որոնցից որևէ մեկին մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանը չի ներկայացել, այդ թվում հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին որոշումների կայացման արդյունքում հնարավոր չի եղել ապահովել վերջինիս ներկայությունը: Ամփոփելով նշվածը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վերը նշված փաստական հանգամանքների պայմաններում մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությունը բարձր է, քանի որ վերջինիս կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասով 1-ին և 4-րդ կետերով նախատեսված պահանջները՝ մեղադրյալը չի ներկայացել Դատարանի հրավերով, ինչպես նաև վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես չի տեղեկացրել իր գտնվելու նոր վայրի՝ այն է հասցեի փոփոխության և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին, ուստի տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարման ապահովմանը հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցով, քանի որ այն ի զորու չի եղել ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի դատական նիստերին չներկայանալը հղի է քրեական գործի քննության անհնարինության վտանգով: Հետևաբար, վերոնշյալ պատճառաբանություններով մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց «Բացակայելու արգելք»-ն անհրաժեշտ է փոխել և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանք 1 (մեկ) ամիս ժամկետով»։ 2025 թվականի հունիսի 02-ին՝ մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մարաշի բաժնից ներկայացվել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ։ Դատարանն արձանագրում է, որ նախորդ որոշման կայացումից հետո ի հայտ չեն եկել այնպիսի ծանրակշիռ փաստարկներ, որոնք կչեզոքացնեն մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը։ Մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանը տևական ժամանակ խուսափել է դատարան ներկայանալուց, չի կատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով ներկայանալու պարտականությունը, խուսափել է գործի քննությանը մասնակցելուց։ Սույն քրեական գործով նշանակվել են թվով վեց դատական նիստեր, որոնցից որևէ մեկին վերջինս չի ներկայացել։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության նախնական դատալսումների փուլում մեղադրյալի՝ իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված պարտականությունների կատարումն ապահովելու, ի թիվս այլնի՝ դատական նիստերին վերջինիս պատշաճ մասնակցությունն ապահովելու, վերջինիս կողմից փախուստը կանխելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով թողնել անփոփոխ։ Կալանքի սկիզբն անհրաժեշտ է հաշվել մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից՝ 2025 թվականի հունիսի 02-ից։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-118-րդ, 270-րդ, 389-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը՝ 1 ամիս ժամկետով թողնել անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 16-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 16-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 16-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:55 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 16-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 16-06-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի փոխելը |
| Որոշման բովանդակություն | ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «16» հունիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ն․ԹՈՓՈՒԶՅԱՆԻ պաշտպան Գ․ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մեղադրյալ Հ․ՍՈՒՔԻԱՍՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալումների ընթացքում, քննության առնելով մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը՝ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կազմվել է թիվ 60603024 արձանագրությունը քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին: 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ի որոշմամբ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու մասին արգելքը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որը փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին։ Նախնական դատասլումների ընթացքում՝ 2025 թվականի հունիսի 04-ին, Դատարանը, քննարկելով ընտրված խափանման միջոցի հարցը, որոշում է կայացրել կիրառված խափանման միջոց կալանքը անփոփոխ թողնելու մասին։ 2025 թվականի հունիսի 16-ին որոշում է կայացվել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Անի Մեժլումյանի որոշմամբ թիվ 60603024 քրեական վարույթով Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «(…)նա' չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք վարել է մեքենան ոչ սթափ վիճակում: Այսպես․ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2024 թվականի սեպտեմբերի 1-ին՝ ժամը 03:52-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թևոսյան փողոցում վարել է «Մոպեդ» մակնիշի 1940-EO հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180412591 արձանագրությունը»: Վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումը. 2025 թվականի հունիսի 16-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողը նշեց, որ կալանքը հանդիսանում է միակ խափանման միջոցը, որն ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։ Պաշտպանը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոխել և կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոցներ։ Մեղադրյալը հայտնեց, որ այսուհետ կներկայանա դատական նիստերին։ Նշեց, որ այսուհետ բնակվելու է Կոտայքի մարզ, գ․Ձորաղբյուր, 46-րդ փողոց, 19-րդ տուն հասցեում։ (Դիրքորոշումներն ավելի մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրության լազերային սկավառակը): Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով (…)»: Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով. (…) գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: 2. Մինչդատական վարույթում դատարանի կիրառած խափանման միջոցը կարող է փոխել կամ վերացնել հսկող դատախազը, իսկ հսկող դատախազի համաձայնությամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ քննիչը՝ հսկող դատախազի համաձայնությամբ: 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: 4. Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումն անհապաղ հանձնվում է խափանման միջոցի կիրառումն ապահովող մարմնին կամ պաշտոնատար անձին, իսկ դրա պատճենը` այն անձին, որի նկատմամբ կիրառվում է խափանման միջոցը(...)»: Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը. 2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր. 3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ. 4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները: 4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին: 5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին: 6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները»։ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է. -մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Վերը նշված հիմքերից վերջինի կապակցությամբ հարկ է արձանագրել, որ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով դրված պարտականությունն, ի թիվս այլնի, հանդիսանում է վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով ներկայանալը (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետ)։ Ա.Ճուղուրյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(….) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը (…): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ» (տե՛ս Արամ Սեյրանի Ճուղուրյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը): ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արձանագրված իրավական դիրքորոշումների և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանավորումը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում է քրեական գործի քննության ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը (այն գործողությունները, որոնք ուղղված են քննությունից և դատից թաքնվելուն, գործով ճշմարտության բացահայտմանը խոչընդոտելուն, ինչպես նաև հանցավոր գործունեությունը շարունակելուն) կանխելու նպատակով: Այսինքն, խափանման միջոցի կիրառումը նպատակ է հետապնդում քրեական գործով վարույթի ընթացքում կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը (տե՛ս Ա. Ճուղուրյանի վերաբերյալ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը, Ա. Հովսեփյանի վերաբերյալ 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0633/06/09 որոշումը և այլն): Մեջբերված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը` Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: 2025 թվականի հունիսի 04-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը՝ 1 ամիս ժամկետով անփոփոխ թողնելու մասին։ 2025 թվականի հունիսի 16-ին հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են քրեական գործում առկա գրավոր ապացույցները, հարցաքննվել է մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում, երբ ըստ էության հետազոտվել են գործում առկա ապացույցները, հարցաքննվել է մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանը, ապա մեղադրյալի՝ իր վրա դրված պարտականությունների չկատարման հավանականությունը նվազել է։ Անձի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը կիրառելիս պետք է հաստատվի հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն, և որը պետք է բխի անձի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից։ Այսինքն, ոչ միայն պետք է հիմնավորվի կալանքի հիմքերի իրավաչափության պայմանները, այլև այն կիրառելու անվերապահ անհրաժեշտությունը, հակառակ մեկնաբանման դեպքում օրենսդիրը չէր առանձնացնի նվազագույնի սկզբունքը և վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնությունը չէր տա նվազագույնի սկզբունքով առաջնորդվելու անհրաժեշտությանը։ Օրենսդիրը Դատարանից պահանջում է նաև անդրադառնալ ավելի մեղմ խափանման միջոցի կիրառման հնարավորությանը, ապա և հիմնավորել, թե ինչու այն ի զորու չի լինի ապահովելու մեղադրյալի իրավաչափ վարքագիծը։ Այսինքն՝ նախ պետք է հերքվի առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառելիության հնարավորությունը, որից հետո նաև պատճառաբանվի, թե ինչու է քաղաքացիական հասարակության մեջ անհրաժեշտություն առաջացել անձին կալանավորելու, ինչով է պայմանավորված վերջինիս անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը, որի վերաբերյալ տվյալ գործով դատարանի կողմից տրվում է բացասական գնահատական։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի՝ վարչական հսկողության կիրառման պայմաններում։ Անհրաժեշտ է մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ վարչական հսկողությունը իրականացնել էլեկտրոնային հսկողության միջոցներով։ Մեղադրյալին պարտավորեցնել իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին, շաբաթական երեք անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության համապատասխան տարածքային ստորաբաժանումում, առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության չփոխել մշտական բնակության վայրը (Կոտայքի մարզ, գ․Ձորաղբյուր, 46-րդ փողոց, 19-րդ տուն հասցեն)։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-118-րդ, 270-րդ, 389-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխել, որպես խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողություն։ Մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ վարչական հսկողությունը իրականացնել էլեկտրոնային հսկողության միջոցներով։ Մեղադրյալին պարտավորեցնել իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին, շաբաթական երեք անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության համապատասխան տարածքային ստորաբաժանումում, առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության չփոխել մշտական բնակության վայրը։ Վարչական հսկողության և կիրառված սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայությանը։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 18-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 18-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 05-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 05-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վարույթը կարճվել է
| Կարճման ամսաթիվը | 05-08-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալ | |
| Անուն | Հովհաննես |
| Ազգանուն | Սուքիասյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Հոդված | |
| Որոշում | * |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ՈՐՈՇՈՒՄ ԵԴ1/3849/01/24 ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «05» օգոստոսի 2025թ․ ք․Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան) Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ն․ԹՈՓՈՒԶՅԱՆԻ մահացած մեղադրյալի օրինական ներկայացուցիչ Ն․ԲԱԴԱԼՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԴ1/3849/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կազմվել է թիվ 60603024 արձանագրությունը քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին: 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ի որոշմամբ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու մասին արգելքը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որը փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին։ Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի ապրիլի 25-ին, որոշում է կայացվել Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը փոխել և Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանք 1 (մեկ) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից: Համաձայն 03․06․2025 թվականի թիվ 115/30/43009-25 գրության՝ մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանը հայտնաբերվել է և տեղափոխվել ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ։ Հիմնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի հունիսի 16-ին, որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխել, որպես խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողություն։ Մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ վարչական հսկողությունը իրականացնել էլեկտրոնային հսկողության միջոցներով։ Մեղադրյալին պարտավորեցնել իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին, շաբաթական երեք անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության համապատասխան տարածքային ստորաբաժանումում, առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության չփոխել մշտական բնակության վայրը։ Հիմնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի հուլիսի 18-ին հանրային մեղադրողը հայտնել է, որ մեղադրալը մահացել է և ներկայացրել է համապապատխան փաստաթղթի պատճենը։ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի մայրը՝ Ն․Բադալյանը ճանաչվել է մեղադրյալի օրինական ներկայացուցիչ։ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Անի Մեժլումյանի որոշմամբ թիվ 60603024 քրեական վարույթով Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «(…)նա' չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք վարել է մեքենան ոչ սթափ վիճակում: Այսպես․ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2024 թվականի սեպտեմբերի 1-ին՝ ժամը 03:52-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թևոսյան փողոցում վարել է «Մոպեդ» մակնիշի 1940-EO հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180412591 արձանագրությունը»: Վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները Հանրային մեղադրողը միջնորդեց քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական վարույթը կարճել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի՝ այն է մեղադրյալի մահվան հիմքով։ Մահացած մեղադրյալի օրինական ներկայացուցիչը չառարկեց մահացած մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը ոչ արդարացնող հիմքով դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու դեմ։ Պաշտպանը միջնորդեց կարճել քրեական գործի վարույթն արդարացնող հիմքով՝ նշելով, որ մահացած անձի նկատմամբ ոչ արդարացնող հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելը հակասում է ՄԻԵԴ նախադեպային որոշումներին։ Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն՝ «Քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքները 1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե` (...) 10) անձը մահացել է. (...) Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 10-րդ կետով նախատեսված հանգամանքի առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե մահացածի օրինական ներկայացուցիչն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ մահացածը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Այu դեպքում քրեական վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կարգով, սակայն մեղադրական վերդիկտ կայացնելու դեպքում այդ անձի նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում: Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 10-րդ կետը չի տարածվում քաղաքացիական դատավարության կարգով անձին մահացած ճանաչելու դեպքերի վրա»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն` «Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (...) 3) մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները.» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին: Եթե քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքը վերաբերում է մեղադրյալներից մեկին, ապա քրեական հետապնդումը դադարեցվում է միայն նրա նկատմամբ՝ առանց վարույթը կարճելու: 2. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ վերացվում են տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները, իսկ վարույթը կարճելու դեպքում` նաև այլ անձանց նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները: Վարույթը կարճելու մասին որոշմամբ լուծվում է նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը: 3. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին որոշման պատճենն ուղարկվում է հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արամ Սարգսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ` արձանագրելով հետևյալը. «(…) Թեև (…)ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով սահմանված հիմքերն իրենց բովանդակությամբ, կիրառման իրավական հետևանքներով տարբեր են, այնուամենայնիվ, բոլորն էլ կրում են իմպերատիվ բնույթ և դրանցից գեթ մեկի առկայությունն արդեն իսկ բացառում է քրեական գործի վարույթը քրեական դատավարության ցանկացած փուլում։ Այլ կերպ, եթե վարույթ իրականացնող մարմինը հայտնաբերում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասում ամրագրված հանգամանքներից որևէ մեկը, ապա գործի վարույթը ենթակա է կարճման» (տե՛ս Ա.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0503/06/10 որոշման 20-րդ կետը)։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Օգսեն Մկրտչյանի վերաբերյալ կայացված որոշման շրջանակներում արձանագրել է. «(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետով սահմանված հիմքի` քրեական հետապնդման ենթարկվող անձի մահվան դեպքում, այդ անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցվի, իսկ քրեական գործի վարույթը այդ անձի մասով` կարճվի։ Նշվածից բացառություն կարող է լինել միայն այն դեպքերում, երբ տվյալ գործով վարույթի իրականացումն անհրաժեշտ է. ա) մահացածի իրավունքների վերականգնման համար, բ) այլ անձանց նկատմամբ նոր ի հայտ եկած հանգամանքների կապակցությամբ գործը վերսկսելու համար։ Հետևաբար, եթե բացառություն կազմող վերոգրյալ անհրաժեշտությունը բացակայում է, ապա անձի մահվան դեպքում նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ քրեական գործի վարույթը` կարճման, անկախ նրանից, թե գործը քննության որ փուլում է գտնվում» (տե՛ս Օ.Մկրտչյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՐԴ/0150/01/12 որոշման 11-րդ կետը)։ Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում: Անդրադառնալով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանը 2025 թվականի հուլիսի 11-ին մահացել է (հիմք՝ թիվ ԲԲ017734 վկայական, ակտ N 14257, տրված՝ 2025 թվականի հուլիսի 15-ին)։ Մահացած մեղադրյալ Հովհաննես Սուքիասյանի օրինական ներկայացուցիչ Նաիրա Բադալյանը դատական նիստի ընթացքում հայտարարել է, որ որևէ առարկություն չունի, որպեսզի իր որդու վերաբերյալ ոչ արդարացման հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցվի՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի հիմքով։ Անդրադառնալով պաշտպանի միջնորդությանը՝ Հովհաննես Սուքիասյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը արդարացնող հիմքով դադարեցնելուն, Դատարանն արձանագրում է, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր նախադեպային որոշումներից մեկում՝ Մագնիցկին ընդդեմ Ռուսաստանի գործով արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը․ «280. Արդար դատաքննության իրավունքի հիմնարար ասպեկտն այն է, որ քրեական վարույթը պետք է լինի մրցակցային, և որ մեղադրանքի և պաշտպանության միջև պետք է լինի հնարավորությունների հավասարություն: Եվրոպական դատարանը վճռել է, որ արդար քրեական դատավարության շահերից ելնելով, շատ կարևոր է, որ մեղադրյալը ներկայանա դատական նիստին և որ քրեական գործով մեղադրյալի՝ դատարանի դահլիճում ներկա գտնվելու իրավունքը երաշխավորելու պարտականությունը, ինչպես նախնական դատավարության ընթացքում, այնպես էլ դատաքննության ժամանակ, հանդիսանում է 6-րդ հոդվածի էական պահանջներից մեկը (տես Ստոիչկովն ընդդեմ Բուլղարիայի, գանգատ թիվ 9808/02, § 56, 2005թ.մարտի 24): Չնայած 6-րդ հոդվածի 1-ին կետում հստակ նշված չէ, ընդհանուր առմամբ վերցված հոդվածի առարկան և նպատակը ցույց են տալիս, որ «քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող» անձը իրավունք ունի մասնակցել դատական նիստին։ Մեղադրյալի բացակայության պայմաններում անցկացվող դատավարությունը վերսկսելուց հրաժարվելը, առանց որևէ նշման, որ մեղադրյալը հրաժարվել է դատավարությանը մասնակցելու իր իրավունքից, ճանաչվել է որպես «արդարադատության կոպիտ մերժում», ինչը դատավարությունը դարձնում է «ակնհայտորեն հակասում է 6-րդ հոդվածի դրույթներին կամ դրանում մարմնավորված սկզբունքներին»: (տես Սեյդովիչն ընդդեմ Ռուսաստանի. Իտալիա [GC], թիվ 56581/00, § 84, ECHR 2006‑II, և վերը նշված Ստոիչկովի գործը, §§ 54-58): 281. Մահացած անձի դատավարությունն անխուսափելիորեն հակասում է վերը նշված սկզբունքներին, քանի որ այն իր բնույթով անհամատեղելի է կողմերի հավասարության սկզբունքի և արդար դատաքննության բոլոր երաշխիքների հետ: Ավելին, ինքնին հասկանալի է, որ հնարավոր չէ պատժել մահացած մարդուն, և գոնե այս դեպքում քրեական դատավարության գործընթացը փակուղի է մտնում: Մահացածին նշանակված ցանկացած պատիժ նվաստացնում է նրա արժանապատվությունը: Վերջապես, մահացած անձի դատավարությունը հակասում է Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի օբյեկտին և նպատակին, ինչպես նաև սույն հոդվածին Բնորոշ բարեխղճության սկզբունքին և արդյունավետության սկզբունքին: 282. Անդրադառնալով կառավարության կողմից առաջ քաշված փաստարկներին՝ եվրոպական դատարանն ընդունում է, որ կարող է անհրաժեշտություն առաջանալ քրեական մեղադրանքների դատական քննության համար նույնիսկ մահացած անձի նկատմամբ, մասնավորապես՝ վերականգնողական ընթացակարգերի անցկացման դեպքում, որոնց նպատակն է ուղղել ոչ իրավաչափ մեղադրական դատավճիռը: Եվրոպական դատարանը կրկնում է երկրորդ և երրորդ դիմումատուների փաստարկներն այն մասին, որ նրանք երբեք համաձայնություն չեն տվել հանգուցյալ Պարոն Մագնիտսկու նկատմամբ քրեական գործի քննությունը շարունակելու վերաբերյալ, և որ, հետևաբար, նրա քրեական գործի քննությունը շարունակելու իշխանությունների որոշումը հակասում է քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին, ինչպես դրանք մեկնաբանվել են Սահմանադրական դատարանի կողմից իր որոշման մեջ: Թիվ 16-ն որոշում (տես վերևում գտնվող 167-րդ կետը): Ճանաչելով Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարանի կարևոր դերը հետմահու քրեական դատավարությունները կարգավորող նորմերի սահմանման գործում, ինչպես նաև չկորցնելով տեսողությունը, որ Սահմանադրական դատարանը հիմնվում է վերականգնման վրա ՝ որպես քրեական դատավարությունը շարունակելու նպատակ (տես վերը նշված 169-րդ կետը), Եվրոպական դատարանը հարկ չի համարում դիտարկել հետևյալ հարցերը՝ դիմումատուների փաստարկները։ Նա կարծում է, որ դատաբժշկական փորձաքննությունը պետք է զերծ լինի այն անձի հետմահու դատապարտման ռիսկերից, որի մեղքը դատարանը չի հաստատել իր կենդանության օրոք: 283. Վերոգրյալ դիտողությունների լույսի ներքո Եվրոպական դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ պարոն Մագնիցկու նկատմամբ հետմահու դատավարությունը, որն ավարտվել է նրա դատապարտմամբ, խախտել է Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջները՝ իրենց բնորոշ անարդարության պատճառով: Ըստ այդմ, Եվրոպական դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տեղի է ունեցել Կոնվենցիայի վերը նշված դրույթի խախտում։ 284. Եվրոպական դատարանը նշում է, որ քրեական իրավունքի հիմնարար նորմն այն է, որ քրեական պատասխանատվություն չի առաջանում այն բանից հետո, երբ անձը կատարել է հանցավոր արարք և որ այս կանոնը Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետում ամրագրված անմեղության կանխավարկածի երաշխիքն է։ Վերոնշյալ կանոնն այս դեպքում խախտվել է, քանի որ առաջին դիմողը չի կանգնել դատարանի առաջ և դատապարտվել է հետմահու։ Հաշվի առնելով վերոգրյալը և վերը նշված 281-րդ կետում պարունակվող այն եզրահանգումը, որ մահացած անձի դատավարությունն անխուսափելիորեն հակասում է Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի բոլոր երաշխիքներին, Եվրոպական դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տեղի է ունեցել Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետի խախտում»։ Ուսումնասիրելով վերը նշված որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշումները, Դատարանն արձանագրում է, որ Եվրոպական դատարանի կողմից կոնվենցիոն իրավունքի խախտում է դիտվել հետմահու դատապարտման հանգամանքը։ Մասնավորապես համաձայն նույն որոշման 139-142-րդ կետերի՝ «139. 2009 թվականի նոյեմբերի 27-ին քննիչը դադարեցրեց Պարոն Մագնիտսկու քրեական հետապնդումը նրա մահվան կապակցությամբ՝ համաձայն Ռուսաստանի Դաշնության Քրեական դատավարության օրենսգրքի 27-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և 24-րդ հոդվածի 1-ին(4) կետի (տես ստորև 164-րդ և 165-րդ կետերը): Երկրորդ դիմումատուն տեղեկացվել է այս որոշման և բողոքարկման իր իրավունքի մասին: 140. 2009 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Մագնիտսկու ընտանիքի անունից գործող փաստաբանը դիմել է Ռուսաստանի նախագահին, Ռուսաստանի գլխավոր դատախազին և քննչական մարմիններին՝ խնդրելով վերացնել վերոնշյալ որոշումը և դադարեցնել քրեական հետապնդումը՝ հանցակազմի բացակայության պատճառով ։ Պատասխան չեղավ։ 141. 2011թ.հուլիսի 30-ին, Սահմանադրական դատարանի 2011թ. հուլիսի 14-ի թիվ 16-Պ որոշման ("թիվ 16-Պ որոշում") լույսի ներքո (տես ստորև 167-րդ կետը), գլխավոր դատախազի տեղակալը որոշում կայացրեց վերսկսել Պարոն Մագնիտսկու նկատմամբ հետաքննությունը: Տասը օր անց գործը վերսկսվեց։ (…) 147. Չճշտված օրը երրորդ դիմումատուն դիմել է Մոսկվայի Օստանկինսկի շրջանային դատարան՝ բողոքելով իր հանգուցյալ որդու նկատմամբ քրեական գործը վերսկսելու որոշման դեմ։ Նա պնդել է, որ քննչական մարմինն իրավունք չի ունեցել քրեական գործը վերսկսել առանց առաջին դիմումատուի ընտանիքի համաձայնության։ (…) 157. 2013 թվականի հուլիսի 11-ին Վարչական տարածքի դատարանը վերջնական որոշում է կայացրել: Նա Մագնիտսկուն մեղավոր ճանաչեց առաջադրված մեղադրանքում, բացառությամբ այն բանի, որ նա հանդես էր գալիս որպես քրեական առաջնորդ, այլ ոչ թե Բրաուդերի հանցակից: Վկայակոչելով թիվ 16-p որոշումը՝ Դատարանը որոշեց, որ առաջին դիմումատուի վերականգնման հիմքեր չկան, և որ Ռուսաստանի Դաշնության քրեական դատավարության օրենսգրքի 24-րդ և 254-րդ հոդվածների համաձայն, նրա նկատմամբ քրեական վարույթը պետք է դադարեցվի: Հանգուցյալ Պարոն Մագնիտսկու նկատմամբ ոչ մի դատավճիռ չի կայացվել։ Ոչ դատարանի կողմից նշանակված փաստաբանը, ոչ էլ երկրորդ կամ երրորդ դիմումատուները չեն բողոքարկել այս որոշումը վերաքննության կարգով (...)»: Գործի դատավարական նախապատմությունից պարզ է դառնում, որ դրա փաստական հանգամանքները չեն նույնանում սույն քրեական գործի հետ, մասնավորապես՝ վերը մեջբերված գործով մեղադրյալը մահացել է նախաքննության փուլում, որից հետո որոշում է կայացվել գործը վերսկսելու մասին՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասների փոխհատուցումն ապահովելու համար, որից հետո կայացվել է դատավճիռ և վերջինս դատապարտվել է պատժի։ Եվրոպական դատարանի գնահատմամբ մահացած մեղադրյալի նկատմամբ դատավարությունը շարունակելը և վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելը չի բխում Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի տրամաբանությունից։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետը հանդիսանում է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք։ Բացառություն է կազմում այն դեպքը, երբ մահացածի օրինական ներկայացուցիչն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ մահացածը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Հակառակ պարագայում այն հանդիսանում է ոչ արդարացնող հիմք։ Օրենսդիրը, հիմնվելով նաև ՄԻԵԴ նախադեպային որոշումների վրա, չի նախատեսել այնպիսի կարգավորում, որը կհակասեր կոնվենցիոն նորմին։ Նույնիսկ այն դեպքում, երբ մահացած մեղադրյալի օրինական ներկայացուցիչը առարկում է քրեական հետապնդման դադարեցման դեմ այն հիմքով, որ մահացածը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը, ապա օրենսդիրը նախատեսել է, որ անձի նկատմամբ թեև կայացվում է մեղադրական վերդիկտ, սակայն վերջինիս նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում։ Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն դեպքում առկա է քրեական գործի վարույթը բացառող հանգամանք, որպիսի պայմաններում անհրաժեշտ է որոշում կայացնել Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի, այն է՝ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի մահվան հիմքով։ Տվյալ դեպքում Դատարանն արձանագրում է, որ Հովհաննես Սուքիասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց վարչական հսկողությունը ենթակա է վերացման: Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով բռնագրավման ենթակա գույք, ինչպես նաև դատական ծախսեր առկա չեն: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 13-րդ և 315-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Հանրային մեղադրողի միջնորդությունը բավարարել։ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի, այն է՝ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի մահվան հիմքով: Քրեական վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով՝ (մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները): Մեղադրյալ Հովհաննես Օլեգի Սուքիասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց վարչական հսկողությունը վերացնել: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 05-08-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 22-10-2025 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 09-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 3 հատոր |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 09-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատոր |