Գործ ԵԴ1/3842/01/24





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ

նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Լ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Երևան քաղաքի Ավան և
Նոր Նորք վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ
Վ.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ Ա.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

2025 թվականի փետրվարի 24-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Արթուր Սամվելի Գրիգորյանի՝ ծնված՝ 22.11.1980թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխաներ, աշխատում է «Ռիդ» ՍՊԸ-ում որպես վարպետ, արարքի կատարման պահին չդատապարտված, հաշվառված և բնակվող՝ ք.Երևան, Վրացական 4 նրբանցքի 5/1 շենքի 37 բնակարան հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը:

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1 2024 թվականի օգոստոսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-3026-24 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 1-2/:
1.2 2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Արթուր Սամվելի Գրիգորյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նույն թվականի դեկտեմբերի 16-ին նրան մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 1-ին, գ.թ. 22-23, 28-31/:
1.3 Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 60-3026-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ա.Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 25-26/:
1.4 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին կազմվել է թիվ 60-3026-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 1-ին, գ.թ. 37-42/:
1.5 2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին որոշում է կայացվել թիվ 60-3026-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։
1.6 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին թիվ 60-3026-24 քրեական գործը մուտք է եղել դատարան, էլեկտրոնային եղանակով նույն օրը թիվ ԵԴ1/3842/01/24 համարի ներքո մակագրվել և նույն թվականի դեկտեմբերի 24-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին։
1.7 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.8 2025 թվականի հունվարի 27-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ա.Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքն անփոփոխ թողնելու մասին:
1.9 2025 թվականի հունվարի 27-ին որոշում է կայացվել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.10 2025 թվականի հունվարի 27-ին կայացվել է մեղադրական վերդիկտ և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ նշանակելու մասին:

2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Արթուր Սամվելի Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ նա չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոցը: Այսպես՝ Արթուր Սամվելի Գրիգորյանը 2022 թվականի նոյեմբերի 8-ի թիվ 8180169591 արձանագրությամբ 1 տարի ժամկետով զրկված լինելով տրասնպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, զրկման ժամկետը լրանալուց հետո սահմանված կարգով չի վերականգնվել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը և չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք` 2024թ. հուլիսի 24-ին` ժամը 15:55-ին, Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցում 0.264 մգ ալկոհոլի ազդեցության տակ վարել է Տոյոտա մակնիշի 35 MF 245 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության 3-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի կրտսեր պարեկ Հովհաննես Առաքելյանի կողմից կազմվել է թիվ 8180408445 արձանագրությունը»:

3. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3.1 Զննում կատարելու մասին 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ քրեական վարույթի նյութերում առկա փաստաթղթերի զննությամբ պարզվել է հետևյալը.
- ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված քաղվածքի համաձայն Արթուր Սամվելի Գրիգորյանը վարորդական վկայական չունի:
- 2024թ. հուլիսի 24-ին` ժամը 16:05-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանություն պարեկային ծառայության ծառայողը կազմել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն այն մասին, որ Արթուր Սամվելի Գրիգորյանը 2024թ. հուլիսի 24-ին` ժամը 15:55-ի սահմաններում, Տոյոտա մակնիշի 35 MF 245 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցում: Ստուգմամբ պարզվել է, որ Արթուր Գրիգորյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, տրանսպորտային միջոցը վարել է ոչ սթափ վիճակում: Արձանագրության ստորադիր հատվածում առկա է արձանագրությունը կազմողի և արձանագրությունը ստացողի ստորագրությունները:
- Ալկոտեստեր սարքի թիվ 91101000 կտրոնի պատճենի համաձայն՝ Արթուր Գրիգորյանի մոտ 2023թ. հուլիսի 24-ին՝ ժամը 15:58:15-ին, հայտնաբերվել է 0.264մգ/լ ալկոհոլի պարունակություն:
- Ստուգաչափման թիվ 120903 վկայականի պատճենի համաձայն թիվ 91101000 ալկոտեստեր սարքի ստուգաչափման արդյունքների հիման վրա չափման միջոցը բավարարում է սահմանված պահանջներին /հատոր 1-ին, գ.թ 14, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.2 Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ Արթուր Սամվելի Գրիգորյանի վերաբերյալ էլեկտրոնային ռեգիստրի քաղվածքի, վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության, ալկոտեստեր սարքի թիվ 91101000 կտրոնի և ստուգաչափման վկայականի պատճենները /հատոր 1-ին գ.թ. 6-8, 12, 15, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.3 Մեղադրյալ Արթուր Գրիգորյանն օգտվելով իր դատավարական իրավունքից հրաժարվեց հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տալ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի համաձայն՝ հրապարակվեց վերջինիս նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ ներկայացված մեղադրանքում ընդունել է իր մեղավորությունը և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը 2024 թվականի հուլիսի 24-ին՝ ժամը 15:50-ի սահմաններում, Տոյոտա մակնիշի 35 MR 245 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան ոչ սթափ, այսինքն՝ ալկոհոլ օգտագործած վիճակում վարել է Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցում, որտեղ պարեկային ծառայության աշխատակիցը կանգնեցրել է իր վարած ավտոմեքենան և արձանագրել, որ ինքն ավտոմեքենան վարել է ոչ սթափ վիճակում /հատոր 1-ին գ.թ. 32-34, դատական նիստի արձանագրություն/:
Ցուցմունքները հրապարակվելուց հետո մեղադրյալ Արթուր Գրիգորյանը նշեց, որ այն համապատասխանում են իրականությանը և պնդում է /դատական նիստի արձանագրություն/:

4. Լրացուցիչ դատալսումներ.
4.1 Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեցին՝
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ հանցանք կատարելու պահին Ա.Գրիգորյանը չունի դատվածություն /հատոր 1-ին, գ.թ. 16, դատական նիստի արձանագրություն/,
- ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետի 2025 թվականի փետրվարի 13-ի գրությունն ու դրան կից վճարման անդորրագիրը, որոնց համաձայն՝ Արթուր Սամվելի Գրիգորյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ի թիվ ԵԴ1/3258/01/24 թվականի դատավճռով դատապարտվել է տուգանքի 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով, որից կատարել է 40.000 /քառասուն հազար/ ՀՀ դրամ չափով վճարում /դատական նիստի արձանագրություն/,
- ծննդյան վկայականներ, որոնց համաձայն՝ Ա.Գրիգորյանը խնամքին ունի 2 անչափահաս երեխաներ, ծնված 14.02.2008թ.-ին և 09.09.2017թ.-ին,
- ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ի գրությունը և դրան կից էլեկտրոնային փաստաթուղթը, որոնց համաձայն՝ հանցանքը ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Արթուր Սամվելի Գրիգորյանի ստացած միջին ամսական եկամուտը կազմել է 75.126 ((3.512.323-702.462-175.611-58500)/12x35%) /յոթանասունհինգ հազար հարյուր քսանվեց/ ՀՀ դրամ /դատական նիստի արձանագրություն/:
4.2 Մեղադրյալը հայտնեց, որ եթե Դատարանն իր նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակի ինքն ի վիճակի չէ այն անհապաղ վճարել, քանի որ խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխաներ, միաժամանակ՝ խնդրեց հնարավորություն տալ այն մաս առ մաս վճարել /դատական նիստի արձանագրություն/:

5. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
5.1 Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Արթուր Սամվելի Գրիգորյանը, 2022թ. նոյեմբերի 8-ի թիվ 8180169591 արձանագրությամբ 1 տարի ժամկետով զրկված լինելով տրասնպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, զրկման ժամկետը լրանալուց հետո սահմանված կարգով չի վերականգնվել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը և չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք` 2024թ. հուլիսի 24-ին` ժամը 15:55-ին, Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցում 0.264 մգ ալկոհոլի ազդեցության տակ վարել է Տոյոտա մակնիշի 35 MF 245 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության 3-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի կրտսեր պարեկ Հովհաննես Առաքելյանի կողմից կազմվել է թիվ 8180408445 արձանագրությունը:
Այլ կերպ, Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Արթուր Սամվելի Գրիգորյանը մեղավորությամբ կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի համար կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
5.2 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Արթուր Սամվելի Գրիգորյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
5.3 Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«/.../
11. Պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը և պատժի կրման սկիզբ է համարվում առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրման սկիզբը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
5.4 Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Արթուր Սամվելի Գրիգորյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով և 2-րդ մասով, որպես Արթուր Սամվելի Գրիգորյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ արձանագրում է խնամքին երկու անչափահաս երեխաներ ունենալը, մեղքն ընդունելն ու անկեղծորեն զղջալը:
Մեղքն ընդունելը որպես մեղմացնող հանգամանք դիտարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում արագացված վարույթի կիրառմամբ պայմանավորված մեղադրյալի դիրքորոշումը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մոտեցումն, ըստ որի՝ «/.../ մեղքն ընդունելը կամ չընդունելն անձի սուբյեկտիվ իրավունքն է, որը նախատեսված և երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և 22-րդ հոդվածներով։ Հետևաբար, մեղքը չընդունելը չի կարող պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվել և հակառակը` մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք է և կարող է կատարել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի դեր։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար։ Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է /.../ (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 01-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27 կետը):
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Արթուր Սամվելի Գրիգորյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը, որպես Արթուր Սամվելի Գրիգորյանի անձը բնութագրող հանգամանք է արձանագրում հանցանքի կատարման պահին դատապարտված չլինելը:
5.5 Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5-ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
5.6 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.1 և 5.4 կետերում արձանագրված հանգամանքները, ղեկավարվելով 5.3 և 5.5 կետում մեջբերված նորմերով և իրավական դիրքորոշումներով, գտնում է, որ Արթուր Սամվելի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է պատիժ նշանակել տուգանք՝ ամսական եկամտի յոթնապատիկի՝ 525.882 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար ութ հարյուր ութսուներկու/ ՀՀ դրամի չափով:
5.7 Դատարանը, հաշվի առնելով 4.1 կետում արձանագրված հանգամանքները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասով, գտնում է, որ Արթուր Սամվելի Գրիգորյանի նկատմամբ սույն դատավճռով որպես պատիժ նշանակված 525.882 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար ութ հարյուր ութսուներկու/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքը պետք է լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ի թիվ ԵԴ1/3258/01/24 դատավճռով որպես պատիժ նշանակված՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքի չվճարված մասին՝ 335.000 /երեք հարյուր երեսունհինգ հազար/ ՀՀ դրամին և Արթուր Սամվելի Գրիգորյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 860.882 /ութ հարյուր վաթսուն հազար ութ հարյուր ութսուներկու/ ՀՀ դրամի չափով, որը նա պետք է կրի:
5.8 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.2 կետում արձանագրված հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել տուգանքը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«/.../
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: /…/»:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված տուգանքը վճարելու համար պետք է սահմանել 12 /տասներկու/ ամիս ժամանակ՝ առաջին տասնմեկ ամիսներին՝ վճարել 71.000 /յոթանասունմեկ հազար/ ՀՀ դրամ, իսկ վերջին՝ տասներկուերորդ ամսում՝ 79.882 /յոթանասունինը հազար ութ հարյուր ութսուներկու/ ՀՀ դրամ:
5.9 Քննության առնելով որպես արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի տնօրինման հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
5.10 Քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ նախնական դատալսման ընթացքում ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել նաև Ա.Գրիգորյանի կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու ու անձնագրային գործարքներ կատարելու արգելքները:
5.11 Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածով նախատեսված վարույթային ծախսը բացակայում է:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Արթուր Սամվելի Գրիգորյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել տուգանք՝ ամսական եկամտի յոթնապատիկի՝ 525.882 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար ութ հարյուր ութսուներկու/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կիրառմամբ՝ Արթուր Սամվելի Գրիգորյանի նկատմամբ սույն դատավճռով որպես պատիժ նշանակված 525.882 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար ութ հարյուր ութսուներկու/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքը լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ի թիվ ԵԴ1/3258/01/24 դատավճռով որպես պատիժ նշանակված՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքի չվճարված մասին՝ 335.000 /երեք հարյուր երեսունհինգ հազար/ ՀՀ դրամին և Արթուր Սամվելի Գրիգորյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 860.882 /ութ հարյուր վաթսուն հազար ութ հարյուր ութսուներկու/ ՀՀ դրամի չափով։
Արթուր Սամվելի Գրիգորյանին թույլատրել որպես պատիժ 860.882 /ութ հարյուր վաթսուն հազար ութ հարյուր ութսուներկու/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետում, սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` առաջին տասնմեկ ամիսներին՝ վճարել 71.000 /յոթանասունմեկ հազար/ ՀՀ դրամ, իսկ վերջին՝ տասներկուերորդ ամսում՝ 79.882 /յոթանասունինը հազար ութ հարյուր ութսուներկու/ ՀՀ դրամ:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենները պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արթուր Սամվելի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները վերացնել:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ