Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/3834/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
13.1
Պատասխանող
Էդուարդ Պետրոսյան Արտավազդի
. .
Էդուարդ Պետրոսյան
Էդուարդ Պետրոսյան
Էդուարդ Պետրոսյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Հովհաննես Ավագյան
Քրեական վերաքննիչ
Արսեն Նիկողոսյան
Վազգեն Ռշտունի
Տաթևիկ Գրիգորյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված .
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Հովհաննես Ավագյան
Քրեական վերաքննիչ
Արսեն Նիկողոսյան
Վազգեն Ռշտունի
Տաթևիկ Գրիգորյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-12-09 | 15:00 | 5 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-10-13 | 14:30 | 1 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-09-04 | 10:30 | 1 | Չի կայացել | նշանակվել է այլ հերթի | |
| Տվյալների կենտրոն | 2025-08-20 | 16:30 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-10 | 11:00 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-02 | 16:30 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-04-07 | 09:30 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-03-11 | 12:30 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-02-10 | 10:30 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-08 | 14:00 | 1 | Նիստը չի կայացել |
ԵԴ1/3834/01/24
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան)՝
Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան
Քարտուղարությամբ` Մ.Թովմասյանի
Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Գ․Հովակիմյանի
Պաշտպան Մ․Մելքոնյանի
Մեղադրյալ Է․Պետրոսյանի
2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, համագործակցության վարույթով դատաքննության հատուկ կարգի կիրառմամբ քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի՝ (ծնված` 1969 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնալուծված, խնամքին մեկ անձ, չի աշխատում, նախկինում դատապարտված՝
1) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի ապրիլի 1-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ է նշանակվել տուգանքը՝ 600․000 ՀՀ դրամի չափով,
2) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի հոկտեմբերի 28-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և հանցանքների համակցությամբ՝ նախորդ դատավճռով նշանակված պատիժը մասնակիորեն գումարելու միջոցով, վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանքը՝ 1․000․000 ՀՀ դրամի չափով, տուգանքն ամբողջությամբ վճարել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին,
հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Դ․Մալյան փողոցի 2-րդ շենքի 30-րդ բնակարանում) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը,
ՊԱՐԶԵՑ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի փետրվարի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 14107624 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2024 թվականի փետրվարի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 14108324 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2024 թվականի փետրվարի 27-ին որոշում է կայացվել թիվ 14108324 քրեական վարույթը թիվ 14107624 քրեական վարույթին միացնելու մասին։
2024 թվականի փետրվարի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 14108424 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-308-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 14108424 քրեական վարույթը թիվ 14107624 քրեական վարույթին միացնելու մասին և հետագա նախաքննությունը շարունակելու համար քրեական վարույթն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչություն։
2024 թվականի փետրվարի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 16119924 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի, 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի, 336-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նույն օրն Արթուր Էդուարդի Բաղդասարյանը և Նարե Արթուրի Բաղդասարյանը ճանաչվել են տուժող։
Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա․Մարտոյանի 2024 թվականի փետրվարի 22-ի որոշմամբ՝ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 6-րդ կետերով։
Դատախազ Ա․Մարտոյանի 2024 թվականի փետրվարի 22-ի մեկ այլ որոշմամբ՝ Արշամ Արշակի Գալստյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 6-րդ կետերով։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի փետրվարի 25-ի որոշմամբ՝ Արշամ Գալստյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով։
Նույն դատարանի 2024 թվականի փետրվարի 26-ի որոշմամբ՝ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով։
2024 թվականի մարտի 3-ին Էդուարդ Պետրոսյանը հայտնաբերվել և արգելանքի է վերցվել։
Դատախազ Ա․Մարտոյանի 2024 թվականի մարտի 4-ի որոշմամբ՝ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 6-րդ կետերով՝ երկու դրվագով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 336-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2024 թվականի մարտի 6-ին թիվ 16119924 քրեական վարույթը հետագա նախաքննությունը շարունակելու համար ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչություն։
2024 թվականի մարտի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչությունում նախաձեռնվել է թիվ 58203024 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նույն օրը որոշումներ են կայացվել թիվ 58203024 և թիվ 14107624 քրեական վարույթները թիվ 16119924 քրեական վարույթին միացնելու մասին և հետագա նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 16119924 քրեական վարույթի շրջանակներում։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի մարտի 6-ի որոշմամբ՝ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին նույն դատարանի որոշումը վերահաստատվել է և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով՝ սկիզբը հաշվելով 2024 թվականի մարտի 3-ից։
2024 թվականի մարտի 6-ին Էդուարդ Պետրոսյանը միջնորդություն է ներկայացրել մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին՝ խնդրելով նախաձեռնել համագործակցության վարույթ։
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Գ․Հովակիմյանի 2024 թվականի մարտի 6-ի որոշմամբ Էդուարդ Պետրոսյանի միջնորդությունը բավարարվել է և նույն օրը կողմերի միջև կնքվել է համագործակցության համաձայնագիր։
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 16119924 քրեական վարույթից Էդուարդ Պետրոսյանի վերաբերյալ մասն անջատելու մասին, որին շնորհվել է թիվ 58203124 քրեական վարույթի համարը։
2024 թվականի հուլիսի 3-ին Էդուարդ Պետրոսյանը կալանքից ազատ է արձակվել և նույն օրը որոշում է կայացվել նրա նկատմամբ բացակայելու արգելքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին։
Դատախազ Գ․Հովակիմյանի 2024 թվականի օգոստոսի 27-ի որոշմամբ՝ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 193-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հիմքով։
2024 թվականի նոյեմբերի 8-ին Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսվել է։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին թիվ 58203124 քրեական վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/3834/01/24 համարը:
Քրեական վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազ Գ․Հովակիմյանը ներկայացրել է միջնորդություն՝ համագործակցության համաձայնագիր կնքած մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ դատաքննության հատուկ կարգ կիրառելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Դատարանի դատավոր Հ․Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները.
Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «(․․․) նա Արշամ Արշակի Գալստյանի հետ նախնական համաձայնությամբ ապօրինի կերպով ձեռք է բերել, պահել և փոխադրել է պայթեցման սարք և դրա օգտագործմամբ Գագիկ Գարուշի Սարգսյանի, Գարեգին Լիպարիտի Վանեսյանի և նախաքննությամբ դեռևս չպարզված անձանց կազմակերպմամբ Արշամ Գալստյանի հետ կատարել է ահաբեկչություն։
Այսպես․
Գագիկ Գարուշի Սարգսյանը, Գարեգին Լիպարիտի Վանեսյանի և նախաքննությամբ ինքնությունը չպարզված անձանց հետ, բնակչությանն ահաբեկելու, հանրային իշխանության մարմինների գործունեությունը կազմալուծելու, հանրային իշխանության ներկայացուցիչներին, պետական և հանրային ծառայողներին, այդ թվում՝ ՀՀ ազգային ժողովի պատգամավոր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանին քաղաքական որոշակի հայտարարություններից ու դիրքորոշումներից ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու և այդպիսով հանրային իշխանության մարմիններին ներքին և արտաքին քաղաքականության հետ կապված արարքներ կատարելուն, հարցերի կոնկրետ լուծումներից ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու դիտավորությամբ նպատակադրվել է պայթուցիկ սարքի օգտագործմամբ, քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր հետևանք առաջացնելու վտանգով զուգորդված պայթյուն կազմակերպել Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանի և նրա ընտանիքի անդամների բնակության վայր հանդիսացող տան բակում։
Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Գագիկ Սարգսյանը դիմել է Արշամ Արշակի Սարգսյանին, իսկ վերջինիս միջոցով նաև՝ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին, և վերջիններիս մոտ վերոգրյալ ահաբեկչության կատարելու վճռականությունն ամրապնդելու, դրա կատարմանն ուղղված գործողությունները համակարգելու, անհրաժեշտ գործիքներ և միջոցներ տրամադրելու, ինչպես նաև կոնկրետ ցուցումներ և հրահանգներ տալու եղանակով կազմակերպել է հիշյալ հանցանքի կատարումը։
Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը նույնպես համաձայն չլինելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Ազգային ժողովի կողմից վարած արտաքին և ներքին քաղաքականության, պետության ներքին ու արտաքին խնդիրներին տրվող լուծումների, հանրային իշխանության ներկայացուցիչների կողմից դրանց տրված գնահատականների հետ, հանձն են առել վերոհիշյալ նպատակներով իրականացնել Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանի տան բակում պայթուցիկ սարք տեղադրելը և այն պայթեցնելը։
Ձեռնամուխ լինելով վերոգրյալ հանցանքի կատարմանը Գագիկ Սարգսյանը, Վահագն Հովհաննիսյանի և ինքնությունը չպարզված անձանց հետ, նախնական համաձայնությամբ, ապօրինի պատրաստել են փշրտող գործողության տրոտիլ տեսակի պայթուցիկ նյութով լիցքավորված պայթուցիկ սարք, որը Գագիկ Սարգսյանը և Վահագն Հովհաննիսյանը, նախնական համաձայնությամբ ապօրինի պահել և իրացրել՝ փոխանցել են վերոհիշյալ ահաբեկչության կատարումը հանձն առած խմբի անդամ Արշամ Գալստյանին։
Այնուհետև՝ 2024 թվականի փետրվարի 10-ին Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը, իրավապահ մարմինների կողմից չբացահայտվելու նպատակով վերջինիս բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Մայիսի 9-ի փողոցի 51 շենքի 153 բնակարանում են թողել իրենց բջջային հեռախոսները, և իրենց հետ վերցնելով վերոգրյալ պայթեցման սարքը, Երևան քաղաքի Շեվչենկոյի 8/2 հասցեի մոտակայքից «Նիսսան Տիդա» մակնիշի, 36 AM 541 հաշվառման համարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով ուղևորվել են դեպի Երևան քաղաքի Նոյ թաղամաս՝ Գուրգեն Մելքոնյանի բնակության վայր։
Հասնելով Նոյ թաղամասում գտնվող 1/10 հասցե, Էդուարդ Պետրոսյանն իջել է ավտոմեքենայից, իսկ Արշամ Գալստյանը, շարունակելով երթևեկությունը, ավտոմեքենայից իջել է Էդուարդ Պետրոսյանից քիչ հեռու՝ Երևան քաղաքի Լենինգրադյան և Սեբաստիա փողոցների խաչմերուկի հատվածում։
Այնուհետև Էդուարդ Պետրոսյանը, կարծելով, թե Երևան քաղաքի Նոյ թաղամասի 143/1 հասցեում գտնվող, Արթուր Էդուարդի Բաղդասարյանին պատկանող առանձնատունը փաստացի օգտագործվում է Գուրգեն Մելքոնյանի կողմից, ժամը 03։36-ի սահմաններում մոտեցել է նշված հասցեի պարսպին, և իրենց հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու նպատակով, Արշամ Գալստյանի կողմից նախապես բացատրված եղանակով վերջինիս հետ նախնական համաձայնությամբ ապօրինի կերպով ձեռք բերած, պահած և փոխադրած վերոհիշյալ պայթեցման սարքի մեջ է տեղադրել դրա համար խթանիչ հանդիսացող էլեկտրական մարտկոցը և պայթուցիկ սարքը պարսպի վրայից նետել է դեպի հիշյալ առանձնատան աջ անկյունային հատվածն ու հեռացել դեպքի վայրից, որից հետո Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը տարբեր տաքսի ավտոմեքենաներով գնացել են վերջինիս բնակության վայր։
Նույն օրը՝ ժամը 04։30-ին, տեղի է ունեցել նշված պայթեցման սարքի պայթյունը, որը զուգորդվել է քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր վնաս առաջացնելու իրական վտանգով։
Այսինքն, Էդուարդ Պետրոսյանին մեղսագրվում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքներ»։
3. Համագործակցության վարույթով դատաքննության հատուկ կարգի կիրառություն.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 472-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատարանը նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկում է համագործակցության համաձայնագիր կնքած մեղադրյալի նկատմամբ դատաքննությունը հատուկ կարգով անցկացնելու հարցը, եթե դատախազը վարույթի նյութերը դատարան հանձնելիս նման միջնորդություն է հարուցել:
2. Դատարանը բավարարում է դատաքննությունը հատուկ կարգով անցկացնելու միջնորդությունը, եթե համոզվում է, որ`
1) համագործակցության վերաբերյալ մինչդատական համաձայնագիրը մեղադրյալը կնքել է կամավոր, դրա բնույթը և հետևանքները գիտակցելով, պաշտպանի մասնակցությամբ և սույն գլխով նախատեսված մյուս պահանջների պահպանմամբ.
2) ներկայացվել են մեղադրյալի կողմից համաձայնագրով ստանձնած պարտականությունները պատշաճ կատարելու մասին առերևույթ բավարար ապացույցներ.
3) մեղադրյալի համագործակցությունը չի հանգել հանցանքի կատարմանը բացառապես իր մասնակցության մասին տվյալներ հայտնելուն.
4) առկա չեն ակնհայտ տվյալներ այն մասին, որ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքը նա չի կատարել.
5) առկա չեն ակնհայտ տվյալներ այն մասին, որ մեղադրյալին մեղսագրված արարքին տրված իրավական գնահատականը չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պայմաններից անգամ մեկի բացակայության դեպքում դատարանն առանձին որոշում է կայացնում դատաքննությունը հատուկ կարգով անցկացնելը մերժելու և նախնական դատալսումներն ընդհանուր կարգով շարունակելու մասին:
4. Դատախազի միջնորդությունը բավարարելու դեպքում դատարանը որոշում է կայացնում լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին»:
Սույն քրեական վարույթի նախնական դատական լսումների ընթացքում հանրային մեղադրող Գ․Հովակիմյանը պնդել է իր կողմից վարույթի նյութերի հետ ներկայացված միջնորդությունը՝ խնդրելով կիրառել համագործակցության վարույթով դատաքննության հատուկ կարգ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանը պատշաճ կատարել է 2024 թվականի մարտի 6-ին կնքված համագործակցության համաձայնագրով ստանձնած իր պարտականությունները։
Մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանը և նրա պաշտպան Մ․Մելքոնյանը հայտարարել են, որ միանում են միջնորդությանը և խնդրում են այն բավարարել։
Համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 472-րդ հոդվածով նախատեսված՝ համագործակցության վարույթով դատաքննությունը հատուկ կարգով անցկացնելու հիմքերը և պայմանները՝ Դատարանը որոշում է կայացրել հանրային մեղադրող Գ․Հովակիմյան միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Համագործակցության վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատավճռում շարադրվում են`
1) մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի փաստական նկարագրությունը և իրավական գնահատականը.
2) մեղադրյալի կողմից համագործակցության վերաբերյալ մինչդատական համաձայնագրով ստանձնած պարտականությունները կատարելու վերաբերյալ դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այդ հետևությունները հաստատող ապացույցները.
3) համագործակցության նպատակի նվաճման վերաբերյալ դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այդ հետևությունները հաստատող ապացույցները:
3. Հետազոտված ապացույցներով մեղադրյալի կողմից համաձայնագրով ստանձնած իր պարտականությունների կատարումը, ինչպես նաև համագործակցության նպատակի նվաճումը հաստատված համարելու դեպքում դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ կայացնում է մեղադրական դատավճիռ, նշանակում է պատիժ և սահմանում բռնագրավման ենթակա գույքը և դրա չափը՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
4. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
5. Սույն հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները չհաստատվելու դեպքում դատարանը որոշում է կայացնում նախնական դատալսումները վերսկսելու մասին:
6. Դատավճիռը հրապարակելուց հետո դատավորը կողմերին պարզաբանում է նաև դատավճիռը բողոքարկելու` սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմանափակումները»:
Անդրադառնալով սույն վարույթի փաստական հանգամանքներին՝ հարկ է փաստել, որ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի հետ կնքված համագործակցության համաձայնագրով մեղադրյալը պարտավորվել է տվյալներ հաղորդել իրեն ներկայացված մեղադրանքին համարժեք կամ ավելի ծանր, այլ անձանց կողմից կատարված հանցանքների վերաբերյալ։
Մասնավորապես․
Տվյալներ հայտնել իրեն ներկայացված մեղադրանքում նշված դեպքին Արշամ Գալստյանի մասնակցության և դերակատարության մասին։
Տվյալներ հայտնել իր կողմից Երևան քաղաքի Նոյ թաղամասի 143/1 տան բակ նետված պայթուցիկ սարքն իրեն տված անձի, դեպքի հանգամանքների, դա կատարելու դրդապատճառների և նպատակների մասին։
Տվյալներ հայտնել Արշամ Գալստյանի մասնակցությամբ իր կողմից նշված արարքը կազմակերպած անձի, վերջինիս և Արշամ Գալստյանի կապի, այդ թվում՝ հեռախոսազանգերի և դրանց կատարման ժամանակահատվածի վերաբերյալ։
Տվյալներ հայտնել նաև նույն անձի կողմից «ՔՊ» կուսակցության՝ Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան փողոցում գտնվող գրասենյակի մոտ, մեկ այլ վայրում, ինչպես նաև «ՔՊ» խմբակցության պատգամավոր Հայկ Սարգսյանի բնակության վայրի մոտակայքում պայթուցիկ սարքեր տեղադրելը կազմակերպելու վերաբերյալ։
Համագործակցել վարույթն իրականացնող մարմնի հետ և օժանդակել Արշամ Գալստյանի և վերոհիշյալ հանցագործությունների կազմակերպչի կողմից կատարված հանցանքների բացահայտմանը։
Ցուցմունքներ տալ վերոհիշյալ դեպքերի մասին իրեն հայտնի հանգամանքների վերաբերյալ, ցուցմունքները պնդել ցանկացած անձի հետ առերեսման ընթացքում, անհրաժեշտության դեպքում մասնակցել դեպքի վայրի զննության և ցուցմունքը տեղում ստուգելու գործողություններին, որոնց ընթացքում նույնպես մատնացույց անել և տեղեկություններ հայտնել իրեն հայտնի հանգամանքների, այդ թվում՝ Արշամ Գալստյանի և հանցագործությունների կազմակերպչի կողմից հանցավոր արարքներ կատարելու վերաբերյալ։
Մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի համագործակցության արդյունքում քրեական վարույթով կատարված հետագա նախաքննությամբ նոր փաստական տվյալներ են ձեռք բերվել այն մասին, որ ենթադրաբար Գագիկ Գարուշի Սարգսյանը, Գարեգին Լիպարիտի Վանեսյանի և նախաքննությամբ ինքնությունը չպարզված անձանց հետ, բնակչությանն ահաբեկելու, հանրային իշխանության մարմինների գործունեությունը կազմալուծելու, հանրային իշխանության ներկայացուցիչներին, պետական և հանրային ծառայողներին, այդ թվում՝ ՀՀ ազգային ժողովի պատգամավոր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանին քաղաքական որոշակի հայտարարություններից ու դիրքորոշումներից ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու և այդպիսով հանրային իշխանության մարմիններին ներքին և արտաքին քաղաքականության հետ կապված արարքներ կատարելուն, հարցերի կոնկրետ լուծումներից ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու դիտավորությամբ նպատակադրվել է պայթուցիկ սարքի օգտագործմամբ, քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր հետևանք առաջացնելու վտանգով զուգորդված պայթյուն կազմակերպել Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանի և նրա ընտանիքի անդամների բնակության վայր հանդիսացող տան բակում:
Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Գագիկ Սարգսյանը դիմել է Արշամ Արշակի Գալստյանին, իսկ վերջինիս միջոցով նաև՝ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին, և վերջիններիս մոտ վերոգրյալ ահաբեկչության կատարելու վճռականությունն ամրապնդելու, դրա կատարմանն ուղղված գործողությունները համակարգելու, անհրաժեշտ գործիքներ և միջոցներ տրամադրելու, ինչպես նաև կոնկրետ ցուցումներ և հրահանգներ տալու եղանակով ենթադրաբար կազմակերպել է հիշյալ հանցանքի կատարումը:
Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը նույնպես համաձայն չլինելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Ազգային ժողովի կողմից վարած արտաքին և ներքին քաղաքականության, պետության ներքին ու արտաքին խնդիրներին տրվող լուծումների, հանրային իշխանության ներկայացուցիչների կողմից դրանց տրված գնահատականների հետ, հանձն են առել վերոհիշյալ նպատակներով իրականացնել Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանի տան բակում, պայթուցիկ սարք տեղադրելը և այն պայթեցնելը:
Ձեռնամուխ լինելով վերոգրյալ հանցանքի կատարմանը Գագիկ Սարգսյանը, Վահագն Հովհաննիսյանի և ինքնությունը չպարզված անձանց հետ, նախնական համաձայնությամբ, ապօրինի պատրաստել են փշրտող գործողության տրոտիլ տեսակի պայթուցիկ նյութով լիցքավորված պայթուցիկ սարք, որը Գագիկ Սարգսյանը և Վահագն Հովհաննիսյանը, նախնական համաձայնությամբ ապօրինի պահել և իրացրել՝ փոխանցել են վերոհիշյալ ահաբեկչության կատարումը հանձն առած խմբի անդամ Արշամ Գալստյանին։
Այնուհետև՝ 2024 թվականի փետրվարի 10-ին Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը, իրավապահ մարմինների կողմից չբացահայտվելու նպատակով վերջինիս բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Մայիսի 9-ի փողոցի 51 շենքի 153 բնակարանում են թողել իրենց բջջային հեռախոսները, և իրենց հետ վերցնելով վերոգրյալ պայթեցման սարքը, Երևան քաղաքի Շեվչենկոյի 8/2 հասցեի մոտակայքից «Նիսսան Տիդա» մակնիշի, 36 AM 541 հաշվառման համարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով ուղևորվել են դեպի Երևան քաղաքի Նոյ թաղամաս՝ Գուրգեն Մելքոնյանի բնակության վայր:
Հասնելով Նոյ թաղամասում գտնվող 1/10 հասցե, Էդուարդ Պետրոսյանն իջել է ավտոմեքենայից, իսկ Արշամ Գալստյանը, շարունակելով երթևեկությունը, ավտոմեքենայից իջել է Էդուարդ Պետրոսյանից քիչ հեռու՝ Երևան քաղաքի Լենինգրադյանն և Սեբաստիա փողոցների խաչմերուկի հատվածում:
Այնուհետև Էդուարդ Պետրոսյանը, կարծելով, թե Երևան քաղաքի Նոյ թաղամասի 143/1 հասցեում գտնվող, Արթուր Էդուարդի Բաղդասարյանին պատկանող առանձնատունը փաստացի օգտագործվում է Գուրգեն Մելքոնյանի կողմից, ժամը 03:36-ի սահմաններում մոտեցել է նշված հասցեի պարսպին, և իրենց հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու նպատակով, Արշամ Գալստյանի կողմից նախապես բացատրված եղանակով վերջինիս հետ նախնական համաձայնությամբ ապօրինի կերպով ձեռք բերած, պահած և փոխադրած վերոհիշյալ պայթեցման սարքի մեջ է տեղադրել դրա համար խթանիչ հանդիսացող էլեկտրական մարտկոցը և պայթուցիկ սարքը պարսպի վրայից նետել է դեպի հիշյալ առանձնատան աջ անկյունային հատվածն ու հեռացել դեպքի վայրից, որից հետո Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը տարբեր տաքսի ավտոմեքենաներով գնացել են վերջինիս բնակության վայր:
Նույն օրը՝ ժամը 04:30-ին, տեղի է ունեցել նշված պայթեցման սարքի պայթյունը, որը զուգորդվել է քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր վնաս առաջացնելու իրական վտանգով:
Մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի համագործակցության արդյունքում քրեական վարույթով կատարված նախաքննությամբ փաստական տվյալներ են ձեռք բերվել նաև այն մասին, որ բնակչությանը, ինչպես նաև դրա առանձին խմբերին, այդ թվում՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության անդամներին, նրանց աջակիցներին ահաբեկելու, հանրային իշխանության գործունեությունը կազմալուծելու, հանրային իշխանության մարմիններին, այդ թվում՝ հանրային իշխանության ներկայացուցիչ և հանրային ծառայող, ՀՀ ազգային ժողովի պատգամավոր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ, «Միավորված աշխատանքային կուսակցության» հիմնադիր ղեկավար Գուրգեն Արսենյանին արարքներ կատարելու, իրենց համար անընդունելի քաղաքականություն վարելուց և քաղաքական դիրքորոշումներ պահպանելուց ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու դիտավորությամբ, ենթադրաբար Գագիկ Սարգսյանը, Գարեգին Վանեսյանը և նախաքննությամբ ինքնությունը չպարզված այլ անձինք նպատակադրվել ն պայթուցիկ սարքերի օգտագործմամբ, քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր հետևանք առաջացնելու վտանգով զուգորդված պայթյուններ կազմակերպել նաև Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան 33 հասցեում գտնվող «Միավորված աշխատանքային կուսակցության» գրասենյակի և Գյուլբենկյան 30/3 հասցեում գտնվող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության տարածքային գրասենյակի մուտքի մոտ:
Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Գագիկ Սարգսյանը դիմել է Վահագն Երվանդի Հովհաննիսյանին, և վերջինիս մոտ վերոգրյալ ահաբեկչությունը կատարելու վճռականությունը վերջնականապես ամրապնդելու, դրա կատարմանն ուղղված գործողությունները համակարգելու, ինչպես նաև կոնկրետ ցուցումներ և հրահանգներ տալու եղանակով կազմակերպել է վերոհիշյալ վայրերում պայթուցիկ սարքերի տեղադրումը:
Վերոգրյալի հիման վրա Վահագն Երվանդի Հովհաննիսյանը, նույնպես համաձայն չլինելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Ազգային ժողովի կողմից վարած արտաքին և ներքին քաղաքականության, պետության ներքին ու արտաքին խնդիրներին տրվող լուծումների, հանրային իշխանության ներկայացուցիչների կողմից դրանց տրված գնահատականների հետ, հանձն է առել իրականացնել հիշյալ հասցեներում պայթյուններ կատարելու նպատակով պայթուցիկ սարքեր տեղադրելը և դրանք գործարկելը, որն ի կատար ածելու համար Գագիկ Սարգսյանը, Վահագն Հովհաննիսյանը և ինքնությունը չպարզված անձինք, նախնական համաձայնությամբ ապօրինի կերպով պատրաստել և դարձյալ խմբով, նախնական համաձայնությամբ ապօրինի պահել են 2 պայթուցիկ սարքեր:
Այնուհետև, իրավապահ մարմինների կողմից չբացահայտվելու, իր գտնվելու իրական վայրը թաքցնելու նպատակով Վահագն Հովհաննիսյանը, 2024 թվականի փետրվարի 19-ին գնացել է Կոտայքի մարզի Նաիրի համայնքի Զովունի գյուղ, անջատել է բջջային հեռախոսը, ապա վերադարձել է Երևան քաղաքի Կոմիտաս 34 հասցեում գտնվող իր աշխատանքի վայր, և իր հետ վերցնելով ապօրինի կերպով պատրաստված վերոգրյալ պայթուցիկ սարքերը, հեծանիվով գնացել է Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան 33 հասցեում գտնվող «Միավորված աշխատանքային կուսակցության» գրասենյակի մոտ և ժամը 03։50-ին, գրասենյակից 9 մետր հեռավորության վրա՝ մայթեզրին գտնվող ծառի տակ է տեղադրել ապօրինի կերպով պահած և փոխադրած, որպես պայթեցման միջոց տրոտիլ և պենտալիտ, իսկ որպես խոցման միջոց՝ հեղյուս և մանեկներ պարունակող, ավերածություններ գործելու, մարդկանց կյանքից զրկելու, շրջական շինություններն ամբողջությամբ ավիրելու համար պիտանի ինքնաշեն պայթեցման սարքը:
Վերոգրյալից հետո Վահագն Հովհաննիսյանը, ապօրինի կերպով պահած և փոխադրած, որպես խոցման էլեմենտներ՝ մանեկներ, իսկ որպես պայթուցիկ նյութ՝ անծուխ վառոդ պարունակող, մարդկանց կյանքից զրկելու և գույք վնասելու, ոչնչացնելու համար պիտանի ինքնաշեն պայթեցման մյուս սարքը տեղադրել է Գյուլբենկյան 30/3 հասցեում գտնվող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության տարածքային գրասենյակի մուտքի մոտ՝ այն ամրացնելով գրասենյակի մուտքից 3 մետր հեռավորության վրա գտնվող մետաղական գլանաձև ձողին, և հեռացել է դեպքի վայրից:
Գագիկ Սարգսյանի, Գարեգին Վանեսյանի և չպարզված անձանց կազմակերպմամբ, Վահագն Հովհաննիսյանը, մեկ միասնական դիտավորությամբ, նշված արարքներով առաջացրել է պայթյունի և հրկիզման իրական սպառնալիք՝ զուգորդված քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր հետևանքներ առաջացնելու վտանգով:
Վահագն Հովհաննիսյանի կողմից տեղադրված պայթեցման սարքերը չեն պայթել և նշված հետևանքները վրա չեն հասել ինքնաշեն պայթեցման սարքերի գործարկման մեխանիզմը հաշվարկված եղանակով չգործելու պատճառով։
Բացի վերոգրյալը, փաստական տվյալներ են ձեռք բերվել նաև այն մասին, որ ենթադրաբար Գագիկ Վանեսյանի կազմակերպմամբ է 2022 թվականի օգոստոսի 31-ին իրականացվել ՀՀ Ազգային ժողովի 8-րդ գումարման պատգամավոր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության անդամ Հայկ Սարգսյանի և ՀՀ վարչապետի նախկին օգնական Նաիրի Սարգսյանի հայր Զարեհ Սարգսյանին պատկանող, Երևան քաղաքի Ն. Զարյան 42/1 հասցեում գործող ավտոմեքենաների յուղման կետի մոտ պայթուցիկ սարքի տեղադրումը և դրա գործարկումը:
Թիվ 16119924 քրեական վարույթով Գագիկ Սարգսյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2 դրվագ՝ 336-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 2 դրվագ՝ 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Վահագն Հովհաննիսյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2 դրվագ՝ 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 2 դրվագ՝ 336-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իսկ Արշամ Գալստյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Նաև կայացվել է որոշում Գարեգին Լիպարիտի Վանեսյանի նկատմամբ 3 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում իրականացնելու մասին: ՀՀ-ից բացակայելու պատճառով հնարավոր չի եղել Գարեգին Վանեսյանին ներկայացնել նշված մեղադրանքը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին թիվ 16119924 քրեական վարույթից անջատվել է մեղադրյալներ Գագիկ Սարգսյանի, Վահագն Հովհաննիսյանի և Արշամ Գալստյանի վերաբերյալ մասը և թիվ 58220524 համարի ներքո մեղադրական եզրակացությամբ 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին հանձնվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ հարկ է արձանագրել, որ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի հետ համագործակցության համաձայնագիր կնքելու արդյունքում բացահայտվել են առանձնապես ծանր հանցագործություններ և ապահովվել է դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության անխուսափելիությունը:
Մասնավորապես.
1. Բացահայտվել են Երևան քաղաքի Նոյ թաղամասի 143/1 հասցեում իրականացված հանցանքի դրդապատճառը և Էդուարդ Պետրոսյանի հանցակիցների ինքնությունը:
2. Բացահայտվել են Երևան քաղաքի Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան 33 և Գյուլբենկյան 30/3 հասցեներում իրականացված հանցանքների դրդապատճառը, այն կատարողի և վերջինիս հանցակիցների ինքնությունը:
3. Բացահայտվել են Երևան քաղաքի Ն.Զարյան 42/1 հասցեում իրականացված հանցանքի դրդապատճառը և այն կազմակերպած անձի ինքնությունը:
Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանն ամբողջությամբ կատարել է համագործակցության վարույթով ստանձնած պարտականությունները, ինչը հաստատվել է լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հանրային մեղադրող Գ․Հովակիմյանի կողմից հրապարակված հետևյալ ապացույցներով՝
1. Էդուարդ Պետրոսյանի ցուցմունքներով (թիվ 58203124 քրեական վարույթի 1-ին հատոր՝ վ.թ. 80-85, 109-114, 194-197, 208-210, 244-245, 2-րդ հատոր՝ վ.թ. 34-41, 43-49, 54-60, 81-87, տեսագրությունների հղում՝ 20-րդ հատոր՝ վ.թ. 135):
2. Մեկ այլ քրեական գործով մեղադրյալ Արշամ Գալստյանի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում Էդուարդ Պետրոսյանի կողմից տրված ցուցմունքով (թիվ 58203124 քրեական վարույթի 8-րդ հատոր՝ վ.թ. 128-138):
3. Էդուարդ Պետրոսյանի ցուցմունքը տեղում ստուգելու մասին արձանագրությամբ (թիվ 58203124 քրեական վարույթի 1-ին հատոր վ.թ. 205-207, տեսագրության հղում՝ 20-րդ հատոր՝ վ.թ. 135):
4. Էդուարդ Պետրոսյանի ցուցմունքը տեղում ստուգելու մասին 2024 թվականի ապրիլի 4-ին կազմված արձանագրությամբ (թիվ 58203124 քրեական վարույթի 2-րդ հատոր՝ վ.թ. 88-97, տեսագրության հղում՝ 20-րդ հատոր՝ վ.թ. 135):
5. Զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ (թիվ 58203124 քրեական վարույթի 1-ին հատոր՝ վ.թ. 198-204, տեսագրության հղում՝ 20-րդ հատոր վ.թ. 135):
6. Հեռախոսազանգերի վերծանումների զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ (թիվ 58203124 քրեական վարույթի 9-րդ հատոր՝ վ.թ. 82-103):
Հաշվի առնելով, որ մեղադրյալի կողմից համաձայնագրով ստանձնած իր պարտականությունների կատարումը, ինչպես նաև՝ համագործակցության նպատակի նվաճումը հետազոտված ապացույցներով հաստատված է՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է կայացնել մեղադրական դատավճիռ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Պայթյուն, հրկիզում կամ այլ հանրավտանգ արարք կատարելը կամ դրա իրական սպառնալիքը կամ շինություն կամ տրանսպորտային, հաղորդակցության կամ կապի միջոց, այլ հաղորդակցության ուղի զավթելը կամ պահելը՝ զուգորդված քաղաքացիական անձին կամ զինված ընդհարման ժամանակ ռազմական գործողություններին ակտիվորեն չմասնակցող անձին կյանքից զրկելու, առողջությանը ծանր կամ միջին ծանրության վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու կամ այլ ծանր հետևանք առաջացնելու վտանգով, որի նպատակն է բնակչությանը կամ դրա առանձին խմբին ահաբեկելը, հանրային իշխանության մարմինների գործունեությունը կազմալուծելը, հանրային իշխանության ներկայացուցչին, պետական կամ հանրային ծառայողին կամ միջազգային կազմակերպության ներկայացուցչին կամ այլ կազմակերպությունում ծառայող անձին որևէ արարք կատարելուն կամ հանցավորի այլ պահանջը կատարելուն հարկադրելը, ինչպես նաև միջազգային պայմանագրերով ահաբեկչություն համարվող ցանկացած այլ արարք`
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ ութից տասներկու տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապօրինի կերպով հրազեն (բացառությամբ քաղաքացիական ողորկափող հրազենի, դրա փամփուշտների կամ դրա բաղկացուցիչ մասերի), դրա հիմնական բաղկացուցիչ մաս, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտ, պայթուցիկ նյութ կամ պայթեցման սարք ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ կրելը՝
(․․․)։
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
(․․․)»։
Սույն դեպքում, Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հաստատված է համարում Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելը և գտնում է, որ վերջինն իր կատարած արարքների համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Համագործակցության վարույթ կիրառելու դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել մեղմ պատժատեսակի նվազագույն չափը կամ ժամկետը կամ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կիրառմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվում»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
Մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործությունների՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։
Անդրադառնալով հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և բնույթին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ
ա) արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
բ) արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և բնույթը (հանրորեն վտանգավոր հետևանքներ), հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի արարքները, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը՝ Դատարանը փաստում է, որ Էդուարդ Պետրոսյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործություններն օժտված են հանրության համար վտանգավորության առանձնահատուկ բարձր աստիճանով։
Որպես Էդուարդ Պետրոսյանի անձը բնութագրող տվյալ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ կատարած արարքների համար անկեղծորեն զղջացել է:
Դատարանը մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է գնահատում այն, որ փաստացի ընդունել է իր մեղքը և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, ինչպես նաև՝ համագործակցության վարույթի շրջանակներում գործուն աջակցություն է ցուցաբերել առանձնապես ծանր հանցագործություններ բացահայտելու և դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության անխուսափելիությունն ապահովելու համար։ Բացի այդ, Էդուարդ Պետրոսյանն ունի առողջական խնդիրներ՝ 2015 թվականին ունեցել է սրտամկանի սուր ինֆարկտ, նրա մոտ ախտորոշվել է զարկերակային հիպերտենզիա 2-րդ շրջան, ինչպես նաև՝ խնամքին է գտնվում տարեց, թոշակառու մայրը։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ Էդուարդ Պետրոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը։
Մասնավորապես, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի հոկտեմբերի 28-ի դատավճռով դատապարտված լինելով դիտավորյալ հանցագործությունների կատարման համար և նշանակված տուգանքի ձևով պատիժը կրած չլինելու պայմաններում, Էդուարդ Պետրոսյանը կատարել է սույն վարույթով իրեն վերագրվող հանցագործությունները։
Այսպիսով, մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս՝ Դատարանը ղեկավարվում է պատժի նպատակներով, որպիսիք են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ դատարանի համոզմամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կամ ժամկետը խիստ է տվյալ անձի համար, ինչպես նաև խմբի կողմից կատարված հանցանքի մասնակցի կողմից այդ խմբի կատարած հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելու դեպքում դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով: Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը:
2. Համագործակցության վարույթ կիրառելու դեպքում ևս դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով:
3. Օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու համար»:
Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, ինչպես նաև՝ վերջինի կողմից համագործակցության վարույթի շրջանակներում ստանձնած իր պարտականությունների պատշաճ կատարումը և համագործակցության արդյունքում առանձնապես ծանր հանցագործությունների բացահայտումը և դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության ապահովումը՝ Դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետից ավելի պակաս ժամկետով։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ անհրաժեշտ է պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ անհրաժեշտ է պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժին անհրաժեշտ է գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժից 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակներն իրագործելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց (․․․)»:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն վարույթով Էդուարդ Պետրոսյանն անընդմեջ կալանքի տակ է գտնվել 2024 թվականի մարտի 3-ից մինչև 2024 թվականի հուլիսի 3-ը, որպիսի ժամկետը պետք է հաշվակցվի նրա նկատմամբ նշանակված պատժին և վերջնական պատիժ թողնվի կրելու ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի 8 (ութ) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
(․․․)։
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
(․․․)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԳԴ/0014/01/14, ԵԿԴ/0039/01/15 որոշումները)։
Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով կատարված արարքների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Էդուարդ Պետրոսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները:
Քննության առնելով Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ համագործակցության վարույթի կարգով գործը քննելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, ինչպես նաև՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասները հատուցելու պահանջ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 99-100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464․1-464․5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժին գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժից 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կարգով՝ նշանակված պատժին հաշվակցել Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի՝ 2024 թվականի մարտի 3-ից մինչև 2024 թվականի հուլիսի 3-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը և վերջնական պատիժ թողնել կրելու ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի 8 (ութ) ամիս ժամկետով։
Պատիժը կրելու սկիզբը հաշվել Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից։
Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով):
ԴԱՏԱՎՈՐ` Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան)՝
Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան
Քարտուղարությամբ` Մ.Թովմասյանի
Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Գ․Հովակիմյանի
Պաշտպան Մ․Մելքոնյանի
Մեղադրյալ Է․Պետրոսյանի
2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, համագործակցության վարույթով դատաքննության հատուկ կարգի կիրառմամբ քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի՝ (ծնված` 1969 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնալուծված, խնամքին մեկ անձ, չի աշխատում, նախկինում դատապարտված՝
1) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի ապրիլի 1-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ է նշանակվել տուգանքը՝ 600․000 ՀՀ դրամի չափով,
2) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի հոկտեմբերի 28-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և հանցանքների համակցությամբ՝ նախորդ դատավճռով նշանակված պատիժը մասնակիորեն գումարելու միջոցով, վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանքը՝ 1․000․000 ՀՀ դրամի չափով, տուգանքն ամբողջությամբ վճարել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին,
հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Դ․Մալյան փողոցի 2-րդ շենքի 30-րդ բնակարանում) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը,
ՊԱՐԶԵՑ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի փետրվարի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 14107624 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2024 թվականի փետրվարի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 14108324 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2024 թվականի փետրվարի 27-ին որոշում է կայացվել թիվ 14108324 քրեական վարույթը թիվ 14107624 քրեական վարույթին միացնելու մասին։
2024 թվականի փետրվարի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 14108424 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-308-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 14108424 քրեական վարույթը թիվ 14107624 քրեական վարույթին միացնելու մասին և հետագա նախաքննությունը շարունակելու համար քրեական վարույթն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչություն։
2024 թվականի փետրվարի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 16119924 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի, 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի, 336-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նույն օրն Արթուր Էդուարդի Բաղդասարյանը և Նարե Արթուրի Բաղդասարյանը ճանաչվել են տուժող։
Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա․Մարտոյանի 2024 թվականի փետրվարի 22-ի որոշմամբ՝ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 6-րդ կետերով։
Դատախազ Ա․Մարտոյանի 2024 թվականի փետրվարի 22-ի մեկ այլ որոշմամբ՝ Արշամ Արշակի Գալստյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 6-րդ կետերով։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի փետրվարի 25-ի որոշմամբ՝ Արշամ Գալստյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով։
Նույն դատարանի 2024 թվականի փետրվարի 26-ի որոշմամբ՝ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով։
2024 թվականի մարտի 3-ին Էդուարդ Պետրոսյանը հայտնաբերվել և արգելանքի է վերցվել։
Դատախազ Ա․Մարտոյանի 2024 թվականի մարտի 4-ի որոշմամբ՝ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 6-րդ կետերով՝ երկու դրվագով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 336-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2024 թվականի մարտի 6-ին թիվ 16119924 քրեական վարույթը հետագա նախաքննությունը շարունակելու համար ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչություն։
2024 թվականի մարտի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչությունում նախաձեռնվել է թիվ 58203024 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նույն օրը որոշումներ են կայացվել թիվ 58203024 և թիվ 14107624 քրեական վարույթները թիվ 16119924 քրեական վարույթին միացնելու մասին և հետագա նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 16119924 քրեական վարույթի շրջանակներում։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի մարտի 6-ի որոշմամբ՝ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին նույն դատարանի որոշումը վերահաստատվել է և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով՝ սկիզբը հաշվելով 2024 թվականի մարտի 3-ից։
2024 թվականի մարտի 6-ին Էդուարդ Պետրոսյանը միջնորդություն է ներկայացրել մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին՝ խնդրելով նախաձեռնել համագործակցության վարույթ։
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Գ․Հովակիմյանի 2024 թվականի մարտի 6-ի որոշմամբ Էդուարդ Պետրոսյանի միջնորդությունը բավարարվել է և նույն օրը կողմերի միջև կնքվել է համագործակցության համաձայնագիր։
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 16119924 քրեական վարույթից Էդուարդ Պետրոսյանի վերաբերյալ մասն անջատելու մասին, որին շնորհվել է թիվ 58203124 քրեական վարույթի համարը։
2024 թվականի հուլիսի 3-ին Էդուարդ Պետրոսյանը կալանքից ազատ է արձակվել և նույն օրը որոշում է կայացվել նրա նկատմամբ բացակայելու արգելքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին։
Դատախազ Գ․Հովակիմյանի 2024 թվականի օգոստոսի 27-ի որոշմամբ՝ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 193-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հիմքով։
2024 թվականի նոյեմբերի 8-ին Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսվել է։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին թիվ 58203124 քրեական վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/3834/01/24 համարը:
Քրեական վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազ Գ․Հովակիմյանը ներկայացրել է միջնորդություն՝ համագործակցության համաձայնագիր կնքած մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ դատաքննության հատուկ կարգ կիրառելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Դատարանի դատավոր Հ․Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները.
Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «(․․․) նա Արշամ Արշակի Գալստյանի հետ նախնական համաձայնությամբ ապօրինի կերպով ձեռք է բերել, պահել և փոխադրել է պայթեցման սարք և դրա օգտագործմամբ Գագիկ Գարուշի Սարգսյանի, Գարեգին Լիպարիտի Վանեսյանի և նախաքննությամբ դեռևս չպարզված անձանց կազմակերպմամբ Արշամ Գալստյանի հետ կատարել է ահաբեկչություն։
Այսպես․
Գագիկ Գարուշի Սարգսյանը, Գարեգին Լիպարիտի Վանեսյանի և նախաքննությամբ ինքնությունը չպարզված անձանց հետ, բնակչությանն ահաբեկելու, հանրային իշխանության մարմինների գործունեությունը կազմալուծելու, հանրային իշխանության ներկայացուցիչներին, պետական և հանրային ծառայողներին, այդ թվում՝ ՀՀ ազգային ժողովի պատգամավոր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանին քաղաքական որոշակի հայտարարություններից ու դիրքորոշումներից ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու և այդպիսով հանրային իշխանության մարմիններին ներքին և արտաքին քաղաքականության հետ կապված արարքներ կատարելուն, հարցերի կոնկրետ լուծումներից ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու դիտավորությամբ նպատակադրվել է պայթուցիկ սարքի օգտագործմամբ, քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր հետևանք առաջացնելու վտանգով զուգորդված պայթյուն կազմակերպել Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանի և նրա ընտանիքի անդամների բնակության վայր հանդիսացող տան բակում։
Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Գագիկ Սարգսյանը դիմել է Արշամ Արշակի Սարգսյանին, իսկ վերջինիս միջոցով նաև՝ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին, և վերջիններիս մոտ վերոգրյալ ահաբեկչության կատարելու վճռականությունն ամրապնդելու, դրա կատարմանն ուղղված գործողությունները համակարգելու, անհրաժեշտ գործիքներ և միջոցներ տրամադրելու, ինչպես նաև կոնկրետ ցուցումներ և հրահանգներ տալու եղանակով կազմակերպել է հիշյալ հանցանքի կատարումը։
Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը նույնպես համաձայն չլինելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Ազգային ժողովի կողմից վարած արտաքին և ներքին քաղաքականության, պետության ներքին ու արտաքին խնդիրներին տրվող լուծումների, հանրային իշխանության ներկայացուցիչների կողմից դրանց տրված գնահատականների հետ, հանձն են առել վերոհիշյալ նպատակներով իրականացնել Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանի տան բակում պայթուցիկ սարք տեղադրելը և այն պայթեցնելը։
Ձեռնամուխ լինելով վերոգրյալ հանցանքի կատարմանը Գագիկ Սարգսյանը, Վահագն Հովհաննիսյանի և ինքնությունը չպարզված անձանց հետ, նախնական համաձայնությամբ, ապօրինի պատրաստել են փշրտող գործողության տրոտիլ տեսակի պայթուցիկ նյութով լիցքավորված պայթուցիկ սարք, որը Գագիկ Սարգսյանը և Վահագն Հովհաննիսյանը, նախնական համաձայնությամբ ապօրինի պահել և իրացրել՝ փոխանցել են վերոհիշյալ ահաբեկչության կատարումը հանձն առած խմբի անդամ Արշամ Գալստյանին։
Այնուհետև՝ 2024 թվականի փետրվարի 10-ին Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը, իրավապահ մարմինների կողմից չբացահայտվելու նպատակով վերջինիս բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Մայիսի 9-ի փողոցի 51 շենքի 153 բնակարանում են թողել իրենց բջջային հեռախոսները, և իրենց հետ վերցնելով վերոգրյալ պայթեցման սարքը, Երևան քաղաքի Շեվչենկոյի 8/2 հասցեի մոտակայքից «Նիսսան Տիդա» մակնիշի, 36 AM 541 հաշվառման համարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով ուղևորվել են դեպի Երևան քաղաքի Նոյ թաղամաս՝ Գուրգեն Մելքոնյանի բնակության վայր։
Հասնելով Նոյ թաղամասում գտնվող 1/10 հասցե, Էդուարդ Պետրոսյանն իջել է ավտոմեքենայից, իսկ Արշամ Գալստյանը, շարունակելով երթևեկությունը, ավտոմեքենայից իջել է Էդուարդ Պետրոսյանից քիչ հեռու՝ Երևան քաղաքի Լենինգրադյան և Սեբաստիա փողոցների խաչմերուկի հատվածում։
Այնուհետև Էդուարդ Պետրոսյանը, կարծելով, թե Երևան քաղաքի Նոյ թաղամասի 143/1 հասցեում գտնվող, Արթուր Էդուարդի Բաղդասարյանին պատկանող առանձնատունը փաստացի օգտագործվում է Գուրգեն Մելքոնյանի կողմից, ժամը 03։36-ի սահմաններում մոտեցել է նշված հասցեի պարսպին, և իրենց հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու նպատակով, Արշամ Գալստյանի կողմից նախապես բացատրված եղանակով վերջինիս հետ նախնական համաձայնությամբ ապօրինի կերպով ձեռք բերած, պահած և փոխադրած վերոհիշյալ պայթեցման սարքի մեջ է տեղադրել դրա համար խթանիչ հանդիսացող էլեկտրական մարտկոցը և պայթուցիկ սարքը պարսպի վրայից նետել է դեպի հիշյալ առանձնատան աջ անկյունային հատվածն ու հեռացել դեպքի վայրից, որից հետո Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը տարբեր տաքսի ավտոմեքենաներով գնացել են վերջինիս բնակության վայր։
Նույն օրը՝ ժամը 04։30-ին, տեղի է ունեցել նշված պայթեցման սարքի պայթյունը, որը զուգորդվել է քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր վնաս առաջացնելու իրական վտանգով։
Այսինքն, Էդուարդ Պետրոսյանին մեղսագրվում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքներ»։
3. Համագործակցության վարույթով դատաքննության հատուկ կարգի կիրառություն.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 472-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատարանը նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկում է համագործակցության համաձայնագիր կնքած մեղադրյալի նկատմամբ դատաքննությունը հատուկ կարգով անցկացնելու հարցը, եթե դատախազը վարույթի նյութերը դատարան հանձնելիս նման միջնորդություն է հարուցել:
2. Դատարանը բավարարում է դատաքննությունը հատուկ կարգով անցկացնելու միջնորդությունը, եթե համոզվում է, որ`
1) համագործակցության վերաբերյալ մինչդատական համաձայնագիրը մեղադրյալը կնքել է կամավոր, դրա բնույթը և հետևանքները գիտակցելով, պաշտպանի մասնակցությամբ և սույն գլխով նախատեսված մյուս պահանջների պահպանմամբ.
2) ներկայացվել են մեղադրյալի կողմից համաձայնագրով ստանձնած պարտականությունները պատշաճ կատարելու մասին առերևույթ բավարար ապացույցներ.
3) մեղադրյալի համագործակցությունը չի հանգել հանցանքի կատարմանը բացառապես իր մասնակցության մասին տվյալներ հայտնելուն.
4) առկա չեն ակնհայտ տվյալներ այն մասին, որ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքը նա չի կատարել.
5) առկա չեն ակնհայտ տվյալներ այն մասին, որ մեղադրյալին մեղսագրված արարքին տրված իրավական գնահատականը չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պայմաններից անգամ մեկի բացակայության դեպքում դատարանն առանձին որոշում է կայացնում դատաքննությունը հատուկ կարգով անցկացնելը մերժելու և նախնական դատալսումներն ընդհանուր կարգով շարունակելու մասին:
4. Դատախազի միջնորդությունը բավարարելու դեպքում դատարանը որոշում է կայացնում լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին»:
Սույն քրեական վարույթի նախնական դատական լսումների ընթացքում հանրային մեղադրող Գ․Հովակիմյանը պնդել է իր կողմից վարույթի նյութերի հետ ներկայացված միջնորդությունը՝ խնդրելով կիրառել համագործակցության վարույթով դատաքննության հատուկ կարգ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանը պատշաճ կատարել է 2024 թվականի մարտի 6-ին կնքված համագործակցության համաձայնագրով ստանձնած իր պարտականությունները։
Մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանը և նրա պաշտպան Մ․Մելքոնյանը հայտարարել են, որ միանում են միջնորդությանը և խնդրում են այն բավարարել։
Համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 472-րդ հոդվածով նախատեսված՝ համագործակցության վարույթով դատաքննությունը հատուկ կարգով անցկացնելու հիմքերը և պայմանները՝ Դատարանը որոշում է կայացրել հանրային մեղադրող Գ․Հովակիմյան միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Համագործակցության վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատավճռում շարադրվում են`
1) մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի փաստական նկարագրությունը և իրավական գնահատականը.
2) մեղադրյալի կողմից համագործակցության վերաբերյալ մինչդատական համաձայնագրով ստանձնած պարտականությունները կատարելու վերաբերյալ դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այդ հետևությունները հաստատող ապացույցները.
3) համագործակցության նպատակի նվաճման վերաբերյալ դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այդ հետևությունները հաստատող ապացույցները:
3. Հետազոտված ապացույցներով մեղադրյալի կողմից համաձայնագրով ստանձնած իր պարտականությունների կատարումը, ինչպես նաև համագործակցության նպատակի նվաճումը հաստատված համարելու դեպքում դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ կայացնում է մեղադրական դատավճիռ, նշանակում է պատիժ և սահմանում բռնագրավման ենթակա գույքը և դրա չափը՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
4. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
5. Սույն հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները չհաստատվելու դեպքում դատարանը որոշում է կայացնում նախնական դատալսումները վերսկսելու մասին:
6. Դատավճիռը հրապարակելուց հետո դատավորը կողմերին պարզաբանում է նաև դատավճիռը բողոքարկելու` սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմանափակումները»:
Անդրադառնալով սույն վարույթի փաստական հանգամանքներին՝ հարկ է փաստել, որ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի հետ կնքված համագործակցության համաձայնագրով մեղադրյալը պարտավորվել է տվյալներ հաղորդել իրեն ներկայացված մեղադրանքին համարժեք կամ ավելի ծանր, այլ անձանց կողմից կատարված հանցանքների վերաբերյալ։
Մասնավորապես․
Տվյալներ հայտնել իրեն ներկայացված մեղադրանքում նշված դեպքին Արշամ Գալստյանի մասնակցության և դերակատարության մասին։
Տվյալներ հայտնել իր կողմից Երևան քաղաքի Նոյ թաղամասի 143/1 տան բակ նետված պայթուցիկ սարքն իրեն տված անձի, դեպքի հանգամանքների, դա կատարելու դրդապատճառների և նպատակների մասին։
Տվյալներ հայտնել Արշամ Գալստյանի մասնակցությամբ իր կողմից նշված արարքը կազմակերպած անձի, վերջինիս և Արշամ Գալստյանի կապի, այդ թվում՝ հեռախոսազանգերի և դրանց կատարման ժամանակահատվածի վերաբերյալ։
Տվյալներ հայտնել նաև նույն անձի կողմից «ՔՊ» կուսակցության՝ Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան փողոցում գտնվող գրասենյակի մոտ, մեկ այլ վայրում, ինչպես նաև «ՔՊ» խմբակցության պատգամավոր Հայկ Սարգսյանի բնակության վայրի մոտակայքում պայթուցիկ սարքեր տեղադրելը կազմակերպելու վերաբերյալ։
Համագործակցել վարույթն իրականացնող մարմնի հետ և օժանդակել Արշամ Գալստյանի և վերոհիշյալ հանցագործությունների կազմակերպչի կողմից կատարված հանցանքների բացահայտմանը։
Ցուցմունքներ տալ վերոհիշյալ դեպքերի մասին իրեն հայտնի հանգամանքների վերաբերյալ, ցուցմունքները պնդել ցանկացած անձի հետ առերեսման ընթացքում, անհրաժեշտության դեպքում մասնակցել դեպքի վայրի զննության և ցուցմունքը տեղում ստուգելու գործողություններին, որոնց ընթացքում նույնպես մատնացույց անել և տեղեկություններ հայտնել իրեն հայտնի հանգամանքների, այդ թվում՝ Արշամ Գալստյանի և հանցագործությունների կազմակերպչի կողմից հանցավոր արարքներ կատարելու վերաբերյալ։
Մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի համագործակցության արդյունքում քրեական վարույթով կատարված հետագա նախաքննությամբ նոր փաստական տվյալներ են ձեռք բերվել այն մասին, որ ենթադրաբար Գագիկ Գարուշի Սարգսյանը, Գարեգին Լիպարիտի Վանեսյանի և նախաքննությամբ ինքնությունը չպարզված անձանց հետ, բնակչությանն ահաբեկելու, հանրային իշխանության մարմինների գործունեությունը կազմալուծելու, հանրային իշխանության ներկայացուցիչներին, պետական և հանրային ծառայողներին, այդ թվում՝ ՀՀ ազգային ժողովի պատգամավոր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանին քաղաքական որոշակի հայտարարություններից ու դիրքորոշումներից ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու և այդպիսով հանրային իշխանության մարմիններին ներքին և արտաքին քաղաքականության հետ կապված արարքներ կատարելուն, հարցերի կոնկրետ լուծումներից ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու դիտավորությամբ նպատակադրվել է պայթուցիկ սարքի օգտագործմամբ, քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր հետևանք առաջացնելու վտանգով զուգորդված պայթյուն կազմակերպել Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանի և նրա ընտանիքի անդամների բնակության վայր հանդիսացող տան բակում:
Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Գագիկ Սարգսյանը դիմել է Արշամ Արշակի Գալստյանին, իսկ վերջինիս միջոցով նաև՝ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին, և վերջիններիս մոտ վերոգրյալ ահաբեկչության կատարելու վճռականությունն ամրապնդելու, դրա կատարմանն ուղղված գործողությունները համակարգելու, անհրաժեշտ գործիքներ և միջոցներ տրամադրելու, ինչպես նաև կոնկրետ ցուցումներ և հրահանգներ տալու եղանակով ենթադրաբար կազմակերպել է հիշյալ հանցանքի կատարումը:
Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը նույնպես համաձայն չլինելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Ազգային ժողովի կողմից վարած արտաքին և ներքին քաղաքականության, պետության ներքին ու արտաքին խնդիրներին տրվող լուծումների, հանրային իշխանության ներկայացուցիչների կողմից դրանց տրված գնահատականների հետ, հանձն են առել վերոհիշյալ նպատակներով իրականացնել Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանի տան բակում, պայթուցիկ սարք տեղադրելը և այն պայթեցնելը:
Ձեռնամուխ լինելով վերոգրյալ հանցանքի կատարմանը Գագիկ Սարգսյանը, Վահագն Հովհաննիսյանի և ինքնությունը չպարզված անձանց հետ, նախնական համաձայնությամբ, ապօրինի պատրաստել են փշրտող գործողության տրոտիլ տեսակի պայթուցիկ նյութով լիցքավորված պայթուցիկ սարք, որը Գագիկ Սարգսյանը և Վահագն Հովհաննիսյանը, նախնական համաձայնությամբ ապօրինի պահել և իրացրել՝ փոխանցել են վերոհիշյալ ահաբեկչության կատարումը հանձն առած խմբի անդամ Արշամ Գալստյանին։
Այնուհետև՝ 2024 թվականի փետրվարի 10-ին Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը, իրավապահ մարմինների կողմից չբացահայտվելու նպատակով վերջինիս բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Մայիսի 9-ի փողոցի 51 շենքի 153 բնակարանում են թողել իրենց բջջային հեռախոսները, և իրենց հետ վերցնելով վերոգրյալ պայթեցման սարքը, Երևան քաղաքի Շեվչենկոյի 8/2 հասցեի մոտակայքից «Նիսսան Տիդա» մակնիշի, 36 AM 541 հաշվառման համարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով ուղևորվել են դեպի Երևան քաղաքի Նոյ թաղամաս՝ Գուրգեն Մելքոնյանի բնակության վայր:
Հասնելով Նոյ թաղամասում գտնվող 1/10 հասցե, Էդուարդ Պետրոսյանն իջել է ավտոմեքենայից, իսկ Արշամ Գալստյանը, շարունակելով երթևեկությունը, ավտոմեքենայից իջել է Էդուարդ Պետրոսյանից քիչ հեռու՝ Երևան քաղաքի Լենինգրադյանն և Սեբաստիա փողոցների խաչմերուկի հատվածում:
Այնուհետև Էդուարդ Պետրոսյանը, կարծելով, թե Երևան քաղաքի Նոյ թաղամասի 143/1 հասցեում գտնվող, Արթուր Էդուարդի Բաղդասարյանին պատկանող առանձնատունը փաստացի օգտագործվում է Գուրգեն Մելքոնյանի կողմից, ժամը 03:36-ի սահմաններում մոտեցել է նշված հասցեի պարսպին, և իրենց հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու նպատակով, Արշամ Գալստյանի կողմից նախապես բացատրված եղանակով վերջինիս հետ նախնական համաձայնությամբ ապօրինի կերպով ձեռք բերած, պահած և փոխադրած վերոհիշյալ պայթեցման սարքի մեջ է տեղադրել դրա համար խթանիչ հանդիսացող էլեկտրական մարտկոցը և պայթուցիկ սարքը պարսպի վրայից նետել է դեպի հիշյալ առանձնատան աջ անկյունային հատվածն ու հեռացել դեպքի վայրից, որից հետո Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը տարբեր տաքսի ավտոմեքենաներով գնացել են վերջինիս բնակության վայր:
Նույն օրը՝ ժամը 04:30-ին, տեղի է ունեցել նշված պայթեցման սարքի պայթյունը, որը զուգորդվել է քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր վնաս առաջացնելու իրական վտանգով:
Մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի համագործակցության արդյունքում քրեական վարույթով կատարված նախաքննությամբ փաստական տվյալներ են ձեռք բերվել նաև այն մասին, որ բնակչությանը, ինչպես նաև դրա առանձին խմբերին, այդ թվում՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության անդամներին, նրանց աջակիցներին ահաբեկելու, հանրային իշխանության գործունեությունը կազմալուծելու, հանրային իշխանության մարմիններին, այդ թվում՝ հանրային իշխանության ներկայացուցիչ և հանրային ծառայող, ՀՀ ազգային ժողովի պատգամավոր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ, «Միավորված աշխատանքային կուսակցության» հիմնադիր ղեկավար Գուրգեն Արսենյանին արարքներ կատարելու, իրենց համար անընդունելի քաղաքականություն վարելուց և քաղաքական դիրքորոշումներ պահպանելուց ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու դիտավորությամբ, ենթադրաբար Գագիկ Սարգսյանը, Գարեգին Վանեսյանը և նախաքննությամբ ինքնությունը չպարզված այլ անձինք նպատակադրվել ն պայթուցիկ սարքերի օգտագործմամբ, քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր հետևանք առաջացնելու վտանգով զուգորդված պայթյուններ կազմակերպել նաև Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան 33 հասցեում գտնվող «Միավորված աշխատանքային կուսակցության» գրասենյակի և Գյուլբենկյան 30/3 հասցեում գտնվող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության տարածքային գրասենյակի մուտքի մոտ:
Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Գագիկ Սարգսյանը դիմել է Վահագն Երվանդի Հովհաննիսյանին, և վերջինիս մոտ վերոգրյալ ահաբեկչությունը կատարելու վճռականությունը վերջնականապես ամրապնդելու, դրա կատարմանն ուղղված գործողությունները համակարգելու, ինչպես նաև կոնկրետ ցուցումներ և հրահանգներ տալու եղանակով կազմակերպել է վերոհիշյալ վայրերում պայթուցիկ սարքերի տեղադրումը:
Վերոգրյալի հիման վրա Վահագն Երվանդի Հովհաննիսյանը, նույնպես համաձայն չլինելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Ազգային ժողովի կողմից վարած արտաքին և ներքին քաղաքականության, պետության ներքին ու արտաքին խնդիրներին տրվող լուծումների, հանրային իշխանության ներկայացուցիչների կողմից դրանց տրված գնահատականների հետ, հանձն է առել իրականացնել հիշյալ հասցեներում պայթյուններ կատարելու նպատակով պայթուցիկ սարքեր տեղադրելը և դրանք գործարկելը, որն ի կատար ածելու համար Գագիկ Սարգսյանը, Վահագն Հովհաննիսյանը և ինքնությունը չպարզված անձինք, նախնական համաձայնությամբ ապօրինի կերպով պատրաստել և դարձյալ խմբով, նախնական համաձայնությամբ ապօրինի պահել են 2 պայթուցիկ սարքեր:
Այնուհետև, իրավապահ մարմինների կողմից չբացահայտվելու, իր գտնվելու իրական վայրը թաքցնելու նպատակով Վահագն Հովհաննիսյանը, 2024 թվականի փետրվարի 19-ին գնացել է Կոտայքի մարզի Նաիրի համայնքի Զովունի գյուղ, անջատել է բջջային հեռախոսը, ապա վերադարձել է Երևան քաղաքի Կոմիտաս 34 հասցեում գտնվող իր աշխատանքի վայր, և իր հետ վերցնելով ապօրինի կերպով պատրաստված վերոգրյալ պայթուցիկ սարքերը, հեծանիվով գնացել է Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան 33 հասցեում գտնվող «Միավորված աշխատանքային կուսակցության» գրասենյակի մոտ և ժամը 03։50-ին, գրասենյակից 9 մետր հեռավորության վրա՝ մայթեզրին գտնվող ծառի տակ է տեղադրել ապօրինի կերպով պահած և փոխադրած, որպես պայթեցման միջոց տրոտիլ և պենտալիտ, իսկ որպես խոցման միջոց՝ հեղյուս և մանեկներ պարունակող, ավերածություններ գործելու, մարդկանց կյանքից զրկելու, շրջական շինություններն ամբողջությամբ ավիրելու համար պիտանի ինքնաշեն պայթեցման սարքը:
Վերոգրյալից հետո Վահագն Հովհաննիսյանը, ապօրինի կերպով պահած և փոխադրած, որպես խոցման էլեմենտներ՝ մանեկներ, իսկ որպես պայթուցիկ նյութ՝ անծուխ վառոդ պարունակող, մարդկանց կյանքից զրկելու և գույք վնասելու, ոչնչացնելու համար պիտանի ինքնաշեն պայթեցման մյուս սարքը տեղադրել է Գյուլբենկյան 30/3 հասցեում գտնվող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության տարածքային գրասենյակի մուտքի մոտ՝ այն ամրացնելով գրասենյակի մուտքից 3 մետր հեռավորության վրա գտնվող մետաղական գլանաձև ձողին, և հեռացել է դեպքի վայրից:
Գագիկ Սարգսյանի, Գարեգին Վանեսյանի և չպարզված անձանց կազմակերպմամբ, Վահագն Հովհաննիսյանը, մեկ միասնական դիտավորությամբ, նշված արարքներով առաջացրել է պայթյունի և հրկիզման իրական սպառնալիք՝ զուգորդված քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր հետևանքներ առաջացնելու վտանգով:
Վահագն Հովհաննիսյանի կողմից տեղադրված պայթեցման սարքերը չեն պայթել և նշված հետևանքները վրա չեն հասել ինքնաշեն պայթեցման սարքերի գործարկման մեխանիզմը հաշվարկված եղանակով չգործելու պատճառով։
Բացի վերոգրյալը, փաստական տվյալներ են ձեռք բերվել նաև այն մասին, որ ենթադրաբար Գագիկ Վանեսյանի կազմակերպմամբ է 2022 թվականի օգոստոսի 31-ին իրականացվել ՀՀ Ազգային ժողովի 8-րդ գումարման պատգամավոր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության անդամ Հայկ Սարգսյանի և ՀՀ վարչապետի նախկին օգնական Նաիրի Սարգսյանի հայր Զարեհ Սարգսյանին պատկանող, Երևան քաղաքի Ն. Զարյան 42/1 հասցեում գործող ավտոմեքենաների յուղման կետի մոտ պայթուցիկ սարքի տեղադրումը և դրա գործարկումը:
Թիվ 16119924 քրեական վարույթով Գագիկ Սարգսյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2 դրվագ՝ 336-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 2 դրվագ՝ 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Վահագն Հովհաննիսյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2 դրվագ՝ 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 2 դրվագ՝ 336-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իսկ Արշամ Գալստյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Նաև կայացվել է որոշում Գարեգին Լիպարիտի Վանեսյանի նկատմամբ 3 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում իրականացնելու մասին: ՀՀ-ից բացակայելու պատճառով հնարավոր չի եղել Գարեգին Վանեսյանին ներկայացնել նշված մեղադրանքը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին թիվ 16119924 քրեական վարույթից անջատվել է մեղադրյալներ Գագիկ Սարգսյանի, Վահագն Հովհաննիսյանի և Արշամ Գալստյանի վերաբերյալ մասը և թիվ 58220524 համարի ներքո մեղադրական եզրակացությամբ 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին հանձնվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ հարկ է արձանագրել, որ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի հետ համագործակցության համաձայնագիր կնքելու արդյունքում բացահայտվել են առանձնապես ծանր հանցագործություններ և ապահովվել է դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության անխուսափելիությունը:
Մասնավորապես.
1. Բացահայտվել են Երևան քաղաքի Նոյ թաղամասի 143/1 հասցեում իրականացված հանցանքի դրդապատճառը և Էդուարդ Պետրոսյանի հանցակիցների ինքնությունը:
2. Բացահայտվել են Երևան քաղաքի Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան 33 և Գյուլբենկյան 30/3 հասցեներում իրականացված հանցանքների դրդապատճառը, այն կատարողի և վերջինիս հանցակիցների ինքնությունը:
3. Բացահայտվել են Երևան քաղաքի Ն.Զարյան 42/1 հասցեում իրականացված հանցանքի դրդապատճառը և այն կազմակերպած անձի ինքնությունը:
Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանն ամբողջությամբ կատարել է համագործակցության վարույթով ստանձնած պարտականությունները, ինչը հաստատվել է լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հանրային մեղադրող Գ․Հովակիմյանի կողմից հրապարակված հետևյալ ապացույցներով՝
1. Էդուարդ Պետրոսյանի ցուցմունքներով (թիվ 58203124 քրեական վարույթի 1-ին հատոր՝ վ.թ. 80-85, 109-114, 194-197, 208-210, 244-245, 2-րդ հատոր՝ վ.թ. 34-41, 43-49, 54-60, 81-87, տեսագրությունների հղում՝ 20-րդ հատոր՝ վ.թ. 135):
2. Մեկ այլ քրեական գործով մեղադրյալ Արշամ Գալստյանի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում Էդուարդ Պետրոսյանի կողմից տրված ցուցմունքով (թիվ 58203124 քրեական վարույթի 8-րդ հատոր՝ վ.թ. 128-138):
3. Էդուարդ Պետրոսյանի ցուցմունքը տեղում ստուգելու մասին արձանագրությամբ (թիվ 58203124 քրեական վարույթի 1-ին հատոր վ.թ. 205-207, տեսագրության հղում՝ 20-րդ հատոր՝ վ.թ. 135):
4. Էդուարդ Պետրոսյանի ցուցմունքը տեղում ստուգելու մասին 2024 թվականի ապրիլի 4-ին կազմված արձանագրությամբ (թիվ 58203124 քրեական վարույթի 2-րդ հատոր՝ վ.թ. 88-97, տեսագրության հղում՝ 20-րդ հատոր՝ վ.թ. 135):
5. Զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ (թիվ 58203124 քրեական վարույթի 1-ին հատոր՝ վ.թ. 198-204, տեսագրության հղում՝ 20-րդ հատոր վ.թ. 135):
6. Հեռախոսազանգերի վերծանումների զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ (թիվ 58203124 քրեական վարույթի 9-րդ հատոր՝ վ.թ. 82-103):
Հաշվի առնելով, որ մեղադրյալի կողմից համաձայնագրով ստանձնած իր պարտականությունների կատարումը, ինչպես նաև՝ համագործակցության նպատակի նվաճումը հետազոտված ապացույցներով հաստատված է՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է կայացնել մեղադրական դատավճիռ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Պայթյուն, հրկիզում կամ այլ հանրավտանգ արարք կատարելը կամ դրա իրական սպառնալիքը կամ շինություն կամ տրանսպորտային, հաղորդակցության կամ կապի միջոց, այլ հաղորդակցության ուղի զավթելը կամ պահելը՝ զուգորդված քաղաքացիական անձին կամ զինված ընդհարման ժամանակ ռազմական գործողություններին ակտիվորեն չմասնակցող անձին կյանքից զրկելու, առողջությանը ծանր կամ միջին ծանրության վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու կամ այլ ծանր հետևանք առաջացնելու վտանգով, որի նպատակն է բնակչությանը կամ դրա առանձին խմբին ահաբեկելը, հանրային իշխանության մարմինների գործունեությունը կազմալուծելը, հանրային իշխանության ներկայացուցչին, պետական կամ հանրային ծառայողին կամ միջազգային կազմակերպության ներկայացուցչին կամ այլ կազմակերպությունում ծառայող անձին որևէ արարք կատարելուն կամ հանցավորի այլ պահանջը կատարելուն հարկադրելը, ինչպես նաև միջազգային պայմանագրերով ահաբեկչություն համարվող ցանկացած այլ արարք`
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ ութից տասներկու տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապօրինի կերպով հրազեն (բացառությամբ քաղաքացիական ողորկափող հրազենի, դրա փամփուշտների կամ դրա բաղկացուցիչ մասերի), դրա հիմնական բաղկացուցիչ մաս, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտ, պայթուցիկ նյութ կամ պայթեցման սարք ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ կրելը՝
(․․․)։
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
(․․․)»։
Սույն դեպքում, Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հաստատված է համարում Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելը և գտնում է, որ վերջինն իր կատարած արարքների համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Համագործակցության վարույթ կիրառելու դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել մեղմ պատժատեսակի նվազագույն չափը կամ ժամկետը կամ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կիրառմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվում»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
Մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործությունների՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։
Անդրադառնալով հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և բնույթին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ
ա) արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
բ) արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և բնույթը (հանրորեն վտանգավոր հետևանքներ), հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի արարքները, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը՝ Դատարանը փաստում է, որ Էդուարդ Պետրոսյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործություններն օժտված են հանրության համար վտանգավորության առանձնահատուկ բարձր աստիճանով։
Որպես Էդուարդ Պետրոսյանի անձը բնութագրող տվյալ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ կատարած արարքների համար անկեղծորեն զղջացել է:
Դատարանը մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է գնահատում այն, որ փաստացի ընդունել է իր մեղքը և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, ինչպես նաև՝ համագործակցության վարույթի շրջանակներում գործուն աջակցություն է ցուցաբերել առանձնապես ծանր հանցագործություններ բացահայտելու և դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության անխուսափելիությունն ապահովելու համար։ Բացի այդ, Էդուարդ Պետրոսյանն ունի առողջական խնդիրներ՝ 2015 թվականին ունեցել է սրտամկանի սուր ինֆարկտ, նրա մոտ ախտորոշվել է զարկերակային հիպերտենզիա 2-րդ շրջան, ինչպես նաև՝ խնամքին է գտնվում տարեց, թոշակառու մայրը։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ Էդուարդ Պետրոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը։
Մասնավորապես, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի հոկտեմբերի 28-ի դատավճռով դատապարտված լինելով դիտավորյալ հանցագործությունների կատարման համար և նշանակված տուգանքի ձևով պատիժը կրած չլինելու պայմաններում, Էդուարդ Պետրոսյանը կատարել է սույն վարույթով իրեն վերագրվող հանցագործությունները։
Այսպիսով, մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս՝ Դատարանը ղեկավարվում է պատժի նպատակներով, որպիսիք են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ դատարանի համոզմամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կամ ժամկետը խիստ է տվյալ անձի համար, ինչպես նաև խմբի կողմից կատարված հանցանքի մասնակցի կողմից այդ խմբի կատարած հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելու դեպքում դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով: Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը:
2. Համագործակցության վարույթ կիրառելու դեպքում ևս դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով:
3. Օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու համար»:
Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, ինչպես նաև՝ վերջինի կողմից համագործակցության վարույթի շրջանակներում ստանձնած իր պարտականությունների պատշաճ կատարումը և համագործակցության արդյունքում առանձնապես ծանր հանցագործությունների բացահայտումը և դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության ապահովումը՝ Դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետից ավելի պակաս ժամկետով։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ անհրաժեշտ է պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ անհրաժեշտ է պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժին անհրաժեշտ է գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժից 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակներն իրագործելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց (․․․)»:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն վարույթով Էդուարդ Պետրոսյանն անընդմեջ կալանքի տակ է գտնվել 2024 թվականի մարտի 3-ից մինչև 2024 թվականի հուլիսի 3-ը, որպիսի ժամկետը պետք է հաշվակցվի նրա նկատմամբ նշանակված պատժին և վերջնական պատիժ թողնվի կրելու ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի 8 (ութ) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
(․․․)։
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
(․․․)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԳԴ/0014/01/14, ԵԿԴ/0039/01/15 որոշումները)։
Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով կատարված արարքների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Էդուարդ Պետրոսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները:
Քննության առնելով Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ համագործակցության վարույթի կարգով գործը քննելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, ինչպես նաև՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասները հատուցելու պահանջ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 99-100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464․1-464․5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժին գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժից 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կարգով՝ նշանակված պատժին հաշվակցել Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի՝ 2024 թվականի մարտի 3-ից մինչև 2024 թվականի հուլիսի 3-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը և վերջնական պատիժ թողնել կրելու ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի 8 (ութ) ամիս ժամկետով։
Պատիժը կրելու սկիզբը հաշվել Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից։
Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով):
ԴԱՏԱՎՈՐ` Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ
ԵԴ1/3834/01/24
Երևան քաղաքի
առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարան՝
Նախագահող դատավոր՝
Հ․Ավագյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան),
Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի,
Դատավորներ՝ Վ.Ռշտունու,
Տ․Գրիգորյանի.
քարտուղարությամբ՝ Ք.Բադալյան,
մասնակցությամբ՝
մեղադրյալ՝ Էդ․Պետրոսյանի,
«09» դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ թիվ ԵԴ1/3834/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի պաշտպան Մանուկ Մելքոնյանի (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2024 թվականի փետրվարի 10-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի, 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի, 336-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 16119924 քրեական վարույթը:
Նույն օրն Արթուր Էդուարդի Բաղդասարյանը և Նարե Արթուրի Բաղդասարյանը ճանաչվել են տուժող։
2024 թվականի փետրվարի 22-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 14107624 քրեական վարույթը:
2024 թվականի փետրվարի 22-ին Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 6-րդ կետերով։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի փետրվարի 26-ի որոշմամբ մեղադրյալ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։
2024 թվականի փետրվարի 26-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 14108324 քրեական վարույթը:
2024 թվականի փետրվարի 27-ին թիվ 14108324 և թիվ 14107624 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 14107624 քրեական վարույթի շրջանակներում։
Նույն օրը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-308-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 14108424 քրեական վարույթը:
Նույն օրը թիվ 14108424 և թիվ 14107624 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է 14107624 քրեական վարույթի շրջանակներում:
2024 թվականի մարտի 3-ին Էդուարդ Պետրոսյանը հայտնաբերվել և արգելանքի է վերցվել։
2024 թվականի մարտի 4-ին Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 6-րդ կետերով՝ երկու դրվագով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 336-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի մարտի 6-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 58203024 քրեական վարույթը:
Նույն օրը որոշումներ են կայացվել թիվ 58203024 և թիվ 14107624 քրեական վարույթները թիվ 16119924 քրեական վարույթին միացնելու մասին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 16119924 քրեական վարույթի շրջանակներում։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի մարտի 6-ի որոշմամբ՝ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին նույն դատարանի որոշումը վերահաստատվել է և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։
2024 թվականի մարտի 6-ին Էդուարդ Պետրոսյանը միջնորդություն է ներկայացրել մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին՝ խնդրելով նախաձեռնել համագործակցության վարույթ։
2024 թվականի մարտի 6-ի որոշմամբ Էդուարդ Պետրոսյանի միջնորդությունը բավարարվել է և նույն օրը կողմերի միջև կնքվել է համագործակցության համաձայնագիր։
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 16119924 քրեական վարույթից Էդուարդ Պետրոսյանի վերաբերյալ մասն անջատելու մասին, որին շնորհվել է թիվ 58203124 քրեական վարույթի համարը։
2024 թվականի հուլիսի 3-ին Էդուարդ Պետրոսյանը կալանքից ազատ է արձակվել և նույն օրը որոշում է կայացվել նրա նկատմամբ բացակայելու արգելքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին։
2024 թվականի օգոստոսի 27-ին Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում։
2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 193-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հիմքով։
2024 թվականի նոյեմբերի 8-ին Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսվել է։
Քրեական վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազ Գ․Հովակիմյանը ներկայացրել է միջնորդություն՝ համագործակցության համաձայնագիր կնքած մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ դատաքննության հատուկ կարգ կիրառելու մասին։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ի որոշմամբ, թիվ ԵԴ1/3834/01/24 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2. Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի դատավճռով վճռվել է.
«Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժին գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժից 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կարգով՝ նշանակված պատժին հաշվակցել Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի՝ 2024 թվականի մարտի 3-ից մինչև 2024 թվականի հուլիսի 3-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը և վերջնական պատիժ թողնել կրելու ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի 8 (ութ) ամիս ժամկետով։
Պատիժը կրելու սկիզբը հաշվել Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից։
Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված»:
3. 2025 թվականի նոյեմբերի 13-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է մեղադրյալ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի պաշտպան Մանուկ Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը։
Թիվ ԵԴ1/3834/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի նոյեմբերի 19-ին: Դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով մակագրվել է դատարանի կազմին (նախագահող դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյան, կազմի դատավորներ՝ Վ․Ռշտունի, Տ.Գրիգորյան) և 2025 թվականի նոյեմբերի 20-ին հանձնվել է նախագահող դատավորին:
Վերաքննիչ բողոքների քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
4. 2024 թվականի օգոստոսի 27-ին Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում, այն բանի համար, որ «նա Արշամ Արշակի Գալստյանի հետ նախնական համաձայնությամբ ապօրինի կերպով ձեռք է բերել, պահել և փոխադրել է պայթեցման սարք և դրա օգտագործմամբ Գագիկ Գարուշի Սարգսյանի, Գարեգին Լիպարիտի Վանեսյանի և նախաքննությամբ դեռևս չպարզված անձանց կազմակերպմամբ Արշամ Գալստյանի հետ կատարել է ահաբեկչություն։
Այսպես․
Գագիկ Գարուշի Սարգսյանը, Գարեգին Լիպարիտի Վանեսյանի և նախաքննությամբ ինքնությունը չպարզված անձանց հետ, բնակչությանն ահաբեկելու, հանրային իշխանության մարմինների գործունեությունը կազմալուծելու, հանրային իշխանության ներկայացուցիչներին, պետական և հանրային ծառայողներին, այդ թվում՝ ՀՀ ազգային ժողովի պատգամավոր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանին քաղաքական որոշակի հայտարարություններից ու դիրքորոշումներից ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու և այդպիսով հանրային իշխանության մարմիններին ներքին և արտաքին քաղաքականության հետ կապված արարքներ կատարելուն, հարցերի կոնկրետ լուծումներից ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու դիտավորությամբ նպատակադրվել է պայթուցիկ սարքի օգտագործմամբ, քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր հետևանք առաջացնելու վտանգով զուգորդված պայթյուն կազմակերպել Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանի և նրա ընտանիքի անդամների բնակության վայր հանդիսացող տան բակում։
Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Գագիկ Սարգսյանը դիմել է Արշամ Արշակի Սարգսյանին, իսկ վերջինիս միջոցով նաև՝ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին, և վերջիններիս մոտ վերոգրյալ ահաբեկչության կատարելու վճռականությունն ամրապնդելու, դրա կատարմանն ուղղված գործողությունները համակարգելու, անհրաժեշտ գործիքներ և միջոցներ տրամադրելու, ինչպես նաև կոնկրետ ցուցումներ և հրահանգներ տալու եղանակով կազմակերպել է հիշյալ հանցանքի կատարումը։
Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը նույնպես համաձայն չլինելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Ազգային ժողովի կողմից վարած արտաքին և ներքին քաղաքականության, պետության ներքին ու արտաքին խնդիրներին տրվող լուծումների, հանրային իշխանության ներկայացուցիչների կողմից դրանց տրված գնահատականների հետ, հանձն են առել վերոհիշյալ նպատակներով իրականացնել Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանի տան բակում պայթուցիկ սարք տեղադրելը և այն պայթեցնելը։
Ձեռնամուխ լինելով վերոգրյալ հանցանքի կատարմանը Գագիկ Սարգսյանը, Վահագն Հովհաննիսյանի և ինքնությունը չպարզված անձանց հետ, նախնական համաձայնությամբ, ապօրինի պատրաստել են փշրտող գործողության տրոտիլ տեսակի պայթուցիկ նյութով լիցքավորված պայթուցիկ սարք, որը Գագիկ Սարգսյանը և Վահագն Հովհաննիսյանը, նախնական համաձայնությամբ ապօրինի պահել և իրացրել՝ փոխանցել են վերոհիշյալ ահաբեկչության կատարումը հանձն առած խմբի անդամ Արշամ Գալստյանին։
Այնուհետև՝ 2024 թվականի փետրվարի 10-ին Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը, իրավապահ մարմինների կողմից չբացահայտվելու նպատակով վերջինիս բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Մայիսի 9-ի փողոցի 51 շենքի 153 բնակարանում են թողել իրենց բջջային հեռախոսները, և իրենց հետ վերցնելով վերոգրյալ պայթեցման սարքը, Երևան քաղաքի Շեվչենկոյի 8/2 հասցեի մոտակայքից «Նիսսան Տիդա» մակնիշի, 36 AM 541 հաշվառման համարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով ուղևորվել են դեպի Երևան քաղաքի Նոյ թաղամաս՝ Գուրգեն Մելքոնյանի բնակության վայր։
Հասնելով Նոյ թաղամասում գտնվող 1/10 հասցե, Էդուարդ Պետրոսյանն իջել է ավտոմեքենայից, իսկ Արշամ Գալստյանը, շարունակելով երթևեկությունը, ավտոմեքենայից իջել է Էդուարդ Պետրոսյանից քիչ հեռու՝ Երևան քաղաքի Լենինգրադյան և Սեբաստիա փողոցների խաչմերուկի հատվածում։
Այնուհետև Էդուարդ Պետրոսյանը, կարծելով, թե Երևան քաղաքի Նոյ թաղամասի 143/1 հասցեում գտնվող, Արթուր Էդուարդի Բաղդասարյանին պատկանող առանձնատունը փաստացի օգտագործվում է Գուրգեն Մելքոնյանի կողմից, ժամը 03։36-ի սահմաններում մոտեցել է նշված հասցեի պարսպին, և իրենց հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու նպատակով, Արշամ Գալստյանի կողմից նախապես բացատրված եղանակով վերջինիս հետ նախնական համաձայնությամբ ապօրինի կերպով ձեռք բերած, պահած և փոխադրած վերոհիշյալ պայթեցման սարքի մեջ է տեղադրել դրա համար խթանիչ հանդիսացող էլեկտրական մարտկոցը և պայթուցիկ սարքը պարսպի վրայից նետել է դեպի հիշյալ առանձնատան աջ անկյունային հատվածն ու հեռացել դեպքի վայրից, որից հետո Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը տարբեր տաքսի ավտոմեքենաներով գնացել են վերջինիս բնակության վայր։
Նույն օրը՝ ժամը 04։30-ին, տեղի է ունեցել նշված պայթեցման սարքի պայթյունը, որը զուգորդվել է քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր վնաս առաջացնելու իրական վտանգով»:
5. Առաջին ատյանի դատարանն իր դատավճռով արձանագրել է հետևյալը.
«(...) Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի արարքները, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը՝ Դատարանը փաստում է, որ Էդուարդ Պետրոսյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործություններն օժտված են հանրության համար վտանգավորության առանձնահատուկ բարձր աստիճանով։
Որպես Էդուարդ Պետրոսյանի անձը բնութագրող տվյալ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ կատարած արարքների համար անկեղծորեն զղջացել է:
Դատարանը մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է գնահատում այն, որ փաստացի ընդունել է իր մեղքը և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, ինչպես նաև՝ համագործակցության վարույթի շրջանակներում գործուն աջակցություն է ցուցաբերել առանձնապես ծանր հանցագործություններ բացահայտելու և դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության անխուսափելիությունն ապահովելու համար։ Բացի այդ, Էդուարդ Պետրոսյանն ունի առողջական խնդիրներ՝ 2015 թվականին ունեցել է սրտամկանի սուր ինֆարկտ, նրա մոտ ախտորոշվել է զարկերակային հիպերտենզիա 2-րդ շրջան, ինչպես նաև՝ խնամքին է գտնվում տարեց, թոշակառու մայրը։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ Էդուարդ Պետրոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը։
Մասնավորապես, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի հոկտեմբերի 28-ի դատավճռով դատապարտված լինելով դիտավորյալ հանցագործությունների կատարման համար և նշանակված տուգանքի ձևով պատիժը կրած չլինելու պայմաններում, Էդուարդ Պետրոսյանը կատարել է սույն վարույթով իրեն վերագրվող հանցագործությունները։
Այսպիսով, մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս՝ Դատարանը ղեկավարվում է պատժի նպատակներով, որպիսիք են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: (…)
Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, ինչպես նաև՝ վերջինի կողմից համագործակցության վարույթի շրջանակներում ստանձնած իր պարտականությունների պատշաճ կատարումը և համագործակցության արդյունքում առանձնապես ծանր հանցագործությունների բացահայտումը և դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության ապահովումը՝ Դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետից ավելի պակաս ժամկետով։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ անհրաժեշտ է պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ անհրաժեշտ է պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժին անհրաժեշտ է գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժից 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակներն իրագործելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց (․․․)»:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն վարույթով Էդուարդ Պետրոսյանն անընդմեջ կալանքի տակ է գտնվել 2024 թվականի մարտի 3-ից մինչև 2024 թվականի հուլիսի 3-ը, որպիսի ժամկետը պետք է հաշվակցվի նրա նկատմամբ նշանակված պատժին և վերջնական պատիժ թողնվի կրելու ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի 8 (ութ) ամիս ժամկետով։(…)
Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով կատարված արարքների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Էդուարդ Պետրոսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները:
Քննության առնելով Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ համագործակցության վարույթի կարգով գործը քննելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։ (…) »:
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
6. Բողոքաբերը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի՝ թիվ ԵԴ1/3834/01/24 դատավճռով թույլ է տրվել դատական սխալ՝ նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են անհիմն դատական ակտի կայացման։
Բողոքաբերը գտել է, որ քրեական գործի նյութերում առկա փաստական տվյալները բավարար են գալու եզրահանգման առ այն, որ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանը կարիք չունի կրելու իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Ըստ Բողոքաբերի՝ հաշվի առնելով պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցագործության կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած դրական վարքագիծը, Էդուարդ Պետրոսյանի կողմից առանց սույն գործով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու հնարավոր է հասնել արդարության վերականգմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
Վերոգրյալի հիման վրա, Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի թիվ ԵԴ1/3834/01/24 դատավճիռը, կիրառել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը և մեղադրյալ՝ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
7. Դատախազ Ա.Բաղդասարյանը Վերաքննիչ դատարան ներկայացված դիմումով հայտնել է, որ չի առարկում դատական նիստն անցկացնել իր բացակայությամբ։ Միևնույն ժամանակ վերջինս խնդրել է մերժել ներկայացված վերաքննիչ բողոքը։
Պաշտպան Մ․Մելքոնյանը Վերաքննիչ դատարան ներկայացված դիմումով հայտնել է, որ չի առարկում դատական նիստն անցկացնել իր բացակայությամբ։ Միևնույն ժամանակ վերջինս պնդել է իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով բավարարել այն:
Դատական նիստի ընթացքում Մեղադրյալ Էդ․Պետրոսյանը միացավ իր Պաշտպանի՝ վերաքննիչ բողոքում ներկայացված դիրքորոշումներին:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքներում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին.
Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
10. Պատասխանելով սույն որոշման 8-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: (...)
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: (...)
Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, ի թիվս այլնի, վերլուծելով «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթ և աստիճան» եզրույթները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը»։
Արմեն Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 գործով որոշման մեջ վերահաստատելով և զարգացնելով վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «(...) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (...)։ Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը։ Այսպես՝ մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում։ Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության (հանրային վտանգավորության) գիտակցումը։ Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն՝ առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը՝ հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ»։
Նարեկ Ադամյանի և Անդրանիկ Ավագյանի վերաբերյալ 2025 թվականի մարտի 21-ի թիվ ԳԴ1/0036/01/23 գործով որոշմամբ «Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ պատիժ նշանակելու և նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ նախկինում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները շարունակում են վերաբերելի մասով (mutatis mutandis) կիրառելի լինել նաև գործող քրեաիրավական կարգավորումների նկատմամբ :»:
11. Վերը նշված իրավական նորմերի և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ անդրադառնալով մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի համաչափության և այն ռեալ կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին՝ Վերաքննիչ դատարանը, համակողմանիորեն ուսումնասիրելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը (զղջացել է կատարած արարքի համար, փաստացի ընդունել է իր մեղքը և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, ինչպես նաև՝ համագործակցության վարույթի շրջանակներում գործուն աջակցություն է ցուցաբերել առանձնապես ծանր հանցագործություններ բացահայտելու և դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության անխուսափելիությունն ապահովելու համար։ Բացի այդ, Էդուարդ Պետրոսյանն ունի առողջական խնդիրներ՝ 2015 թվականին ունեցել է սրտամկանի սուր ինֆարկտ, նրա մոտ ախտորոշվել է զարկերակային հիպերտենզիա 2-րդ շրջան, ինչպես նաև՝ խնամքին է գտնվում տարեց, թոշակառու մայրը) և ծանրացնող հանգամանքը (հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը), քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման եղանակը, բնույթը, գտնում է, որ առկա փաստական տվյալները չեն նվազեցնում մեղադրյալի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունն այն աստիճան, որ վերջինիս նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը համարվի իրավաչափ, ուստի նշանակված պատժի միայն ռեալ կրման միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունը։
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից՝ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժում և նման պարագայում վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները:
Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ Բողոքաբերի կողմից նշված՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն արդեն իսկ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի են առնվել և բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանը՝ հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի կողմից համագործակցության վարույթի շրջանակներում ստանձնած իր պարտականությունների պատշաճ կատարումը և համագործակցության արդյունքում առանձնապես ծանր հանցագործությունների բացահայտումը և դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության ապահովումը՝ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետից ավելի պակաս ժամկետով։
Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը՝ այն, որ մեղադրյալը ոտնձգել է հասարակական անվտանգության պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերությունների դեմ, բացի այդ, մեղսագրվող գործողությունները պայթեցման սարքի գործադրմամբ կատարելը, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ էականորեն բարձրացնում է հանցավորի անձի վտանգավորության աստիճանը։
Վերոգրյալ հանգամանքների հաշվառմամբ, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները վերջնական պատժի մասով իրավաչափ են, մասնավորապես՝ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի՝ 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին հասնելու հնարավորության համատեքստում և նման հետևությունները բխում են արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից։
12. Վերոշարադրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով թույլ չի տրվել դատական սխալ, այդ թվում՝ նյութաիրավական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա, և գործով կայացրել է ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բխում է ինչպես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքից:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի պաշտպան Մանուկ Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/3834/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի դատավճիռը՝ թողնելով անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Վ․ՌՇՏՈՒՆԻ
Տ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Երևան քաղաքի
առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարան՝
Նախագահող դատավոր՝
Հ․Ավագյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան),
Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի,
Դատավորներ՝ Վ.Ռշտունու,
Տ․Գրիգորյանի.
քարտուղարությամբ՝ Ք.Բադալյան,
մասնակցությամբ՝
մեղադրյալ՝ Էդ․Պետրոսյանի,
«09» դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ թիվ ԵԴ1/3834/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի պաշտպան Մանուկ Մելքոնյանի (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2024 թվականի փետրվարի 10-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի, 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի, 336-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 16119924 քրեական վարույթը:
Նույն օրն Արթուր Էդուարդի Բաղդասարյանը և Նարե Արթուրի Բաղդասարյանը ճանաչվել են տուժող։
2024 թվականի փետրվարի 22-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 14107624 քրեական վարույթը:
2024 թվականի փետրվարի 22-ին Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 6-րդ կետերով։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի փետրվարի 26-ի որոշմամբ մեղադրյալ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։
2024 թվականի փետրվարի 26-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 14108324 քրեական վարույթը:
2024 թվականի փետրվարի 27-ին թիվ 14108324 և թիվ 14107624 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 14107624 քրեական վարույթի շրջանակներում։
Նույն օրը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-308-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 14108424 քրեական վարույթը:
Նույն օրը թիվ 14108424 և թիվ 14107624 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է 14107624 քրեական վարույթի շրջանակներում:
2024 թվականի մարտի 3-ին Էդուարդ Պետրոսյանը հայտնաբերվել և արգելանքի է վերցվել։
2024 թվականի մարտի 4-ին Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 6-րդ կետերով՝ երկու դրվագով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 336-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի մարտի 6-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 58203024 քրեական վարույթը:
Նույն օրը որոշումներ են կայացվել թիվ 58203024 և թիվ 14107624 քրեական վարույթները թիվ 16119924 քրեական վարույթին միացնելու մասին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 16119924 քրեական վարույթի շրջանակներում։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի մարտի 6-ի որոշմամբ՝ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին նույն դատարանի որոշումը վերահաստատվել է և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։
2024 թվականի մարտի 6-ին Էդուարդ Պետրոսյանը միջնորդություն է ներկայացրել մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին՝ խնդրելով նախաձեռնել համագործակցության վարույթ։
2024 թվականի մարտի 6-ի որոշմամբ Էդուարդ Պետրոսյանի միջնորդությունը բավարարվել է և նույն օրը կողմերի միջև կնքվել է համագործակցության համաձայնագիր։
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 16119924 քրեական վարույթից Էդուարդ Պետրոսյանի վերաբերյալ մասն անջատելու մասին, որին շնորհվել է թիվ 58203124 քրեական վարույթի համարը։
2024 թվականի հուլիսի 3-ին Էդուարդ Պետրոսյանը կալանքից ազատ է արձակվել և նույն օրը որոշում է կայացվել նրա նկատմամբ բացակայելու արգելքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին։
2024 թվականի օգոստոսի 27-ին Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում։
2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 193-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հիմքով։
2024 թվականի նոյեմբերի 8-ին Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսվել է։
Քրեական վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազ Գ․Հովակիմյանը ներկայացրել է միջնորդություն՝ համագործակցության համաձայնագիր կնքած մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ դատաքննության հատուկ կարգ կիրառելու մասին։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ի որոշմամբ, թիվ ԵԴ1/3834/01/24 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2. Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի դատավճռով վճռվել է.
«Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժին գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժից 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կարգով՝ նշանակված պատժին հաշվակցել Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի՝ 2024 թվականի մարտի 3-ից մինչև 2024 թվականի հուլիսի 3-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը և վերջնական պատիժ թողնել կրելու ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի 8 (ութ) ամիս ժամկետով։
Պատիժը կրելու սկիզբը հաշվել Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից։
Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված»:
3. 2025 թվականի նոյեմբերի 13-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է մեղադրյալ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի պաշտպան Մանուկ Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը։
Թիվ ԵԴ1/3834/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի նոյեմբերի 19-ին: Դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով մակագրվել է դատարանի կազմին (նախագահող դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյան, կազմի դատավորներ՝ Վ․Ռշտունի, Տ.Գրիգորյան) և 2025 թվականի նոյեմբերի 20-ին հանձնվել է նախագահող դատավորին:
Վերաքննիչ բողոքների քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
4. 2024 թվականի օգոստոսի 27-ին Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում, այն բանի համար, որ «նա Արշամ Արշակի Գալստյանի հետ նախնական համաձայնությամբ ապօրինի կերպով ձեռք է բերել, պահել և փոխադրել է պայթեցման սարք և դրա օգտագործմամբ Գագիկ Գարուշի Սարգսյանի, Գարեգին Լիպարիտի Վանեսյանի և նախաքննությամբ դեռևս չպարզված անձանց կազմակերպմամբ Արշամ Գալստյանի հետ կատարել է ահաբեկչություն։
Այսպես․
Գագիկ Գարուշի Սարգսյանը, Գարեգին Լիպարիտի Վանեսյանի և նախաքննությամբ ինքնությունը չպարզված անձանց հետ, բնակչությանն ահաբեկելու, հանրային իշխանության մարմինների գործունեությունը կազմալուծելու, հանրային իշխանության ներկայացուցիչներին, պետական և հանրային ծառայողներին, այդ թվում՝ ՀՀ ազգային ժողովի պատգամավոր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանին քաղաքական որոշակի հայտարարություններից ու դիրքորոշումներից ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու և այդպիսով հանրային իշխանության մարմիններին ներքին և արտաքին քաղաքականության հետ կապված արարքներ կատարելուն, հարցերի կոնկրետ լուծումներից ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու դիտավորությամբ նպատակադրվել է պայթուցիկ սարքի օգտագործմամբ, քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր հետևանք առաջացնելու վտանգով զուգորդված պայթյուն կազմակերպել Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանի և նրա ընտանիքի անդամների բնակության վայր հանդիսացող տան բակում։
Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Գագիկ Սարգսյանը դիմել է Արշամ Արշակի Սարգսյանին, իսկ վերջինիս միջոցով նաև՝ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին, և վերջիններիս մոտ վերոգրյալ ահաբեկչության կատարելու վճռականությունն ամրապնդելու, դրա կատարմանն ուղղված գործողությունները համակարգելու, անհրաժեշտ գործիքներ և միջոցներ տրամադրելու, ինչպես նաև կոնկրետ ցուցումներ և հրահանգներ տալու եղանակով կազմակերպել է հիշյալ հանցանքի կատարումը։
Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը նույնպես համաձայն չլինելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Ազգային ժողովի կողմից վարած արտաքին և ներքին քաղաքականության, պետության ներքին ու արտաքին խնդիրներին տրվող լուծումների, հանրային իշխանության ներկայացուցիչների կողմից դրանց տրված գնահատականների հետ, հանձն են առել վերոհիշյալ նպատակներով իրականացնել Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանի տան բակում պայթուցիկ սարք տեղադրելը և այն պայթեցնելը։
Ձեռնամուխ լինելով վերոգրյալ հանցանքի կատարմանը Գագիկ Սարգսյանը, Վահագն Հովհաննիսյանի և ինքնությունը չպարզված անձանց հետ, նախնական համաձայնությամբ, ապօրինի պատրաստել են փշրտող գործողության տրոտիլ տեսակի պայթուցիկ նյութով լիցքավորված պայթուցիկ սարք, որը Գագիկ Սարգսյանը և Վահագն Հովհաննիսյանը, նախնական համաձայնությամբ ապօրինի պահել և իրացրել՝ փոխանցել են վերոհիշյալ ահաբեկչության կատարումը հանձն առած խմբի անդամ Արշամ Գալստյանին։
Այնուհետև՝ 2024 թվականի փետրվարի 10-ին Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը, իրավապահ մարմինների կողմից չբացահայտվելու նպատակով վերջինիս բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Մայիսի 9-ի փողոցի 51 շենքի 153 բնակարանում են թողել իրենց բջջային հեռախոսները, և իրենց հետ վերցնելով վերոգրյալ պայթեցման սարքը, Երևան քաղաքի Շեվչենկոյի 8/2 հասցեի մոտակայքից «Նիսսան Տիդա» մակնիշի, 36 AM 541 հաշվառման համարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով ուղևորվել են դեպի Երևան քաղաքի Նոյ թաղամաս՝ Գուրգեն Մելքոնյանի բնակության վայր։
Հասնելով Նոյ թաղամասում գտնվող 1/10 հասցե, Էդուարդ Պետրոսյանն իջել է ավտոմեքենայից, իսկ Արշամ Գալստյանը, շարունակելով երթևեկությունը, ավտոմեքենայից իջել է Էդուարդ Պետրոսյանից քիչ հեռու՝ Երևան քաղաքի Լենինգրադյան և Սեբաստիա փողոցների խաչմերուկի հատվածում։
Այնուհետև Էդուարդ Պետրոսյանը, կարծելով, թե Երևան քաղաքի Նոյ թաղամասի 143/1 հասցեում գտնվող, Արթուր Էդուարդի Բաղդասարյանին պատկանող առանձնատունը փաստացի օգտագործվում է Գուրգեն Մելքոնյանի կողմից, ժամը 03։36-ի սահմաններում մոտեցել է նշված հասցեի պարսպին, և իրենց հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու նպատակով, Արշամ Գալստյանի կողմից նախապես բացատրված եղանակով վերջինիս հետ նախնական համաձայնությամբ ապօրինի կերպով ձեռք բերած, պահած և փոխադրած վերոհիշյալ պայթեցման սարքի մեջ է տեղադրել դրա համար խթանիչ հանդիսացող էլեկտրական մարտկոցը և պայթուցիկ սարքը պարսպի վրայից նետել է դեպի հիշյալ առանձնատան աջ անկյունային հատվածն ու հեռացել դեպքի վայրից, որից հետո Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը տարբեր տաքսի ավտոմեքենաներով գնացել են վերջինիս բնակության վայր։
Նույն օրը՝ ժամը 04։30-ին, տեղի է ունեցել նշված պայթեցման սարքի պայթյունը, որը զուգորդվել է քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր վնաս առաջացնելու իրական վտանգով»:
5. Առաջին ատյանի դատարանն իր դատավճռով արձանագրել է հետևյալը.
«(...) Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի արարքները, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը՝ Դատարանը փաստում է, որ Էդուարդ Պետրոսյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործություններն օժտված են հանրության համար վտանգավորության առանձնահատուկ բարձր աստիճանով։
Որպես Էդուարդ Պետրոսյանի անձը բնութագրող տվյալ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ կատարած արարքների համար անկեղծորեն զղջացել է:
Դատարանը մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է գնահատում այն, որ փաստացի ընդունել է իր մեղքը և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, ինչպես նաև՝ համագործակցության վարույթի շրջանակներում գործուն աջակցություն է ցուցաբերել առանձնապես ծանր հանցագործություններ բացահայտելու և դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության անխուսափելիությունն ապահովելու համար։ Բացի այդ, Էդուարդ Պետրոսյանն ունի առողջական խնդիրներ՝ 2015 թվականին ունեցել է սրտամկանի սուր ինֆարկտ, նրա մոտ ախտորոշվել է զարկերակային հիպերտենզիա 2-րդ շրջան, ինչպես նաև՝ խնամքին է գտնվում տարեց, թոշակառու մայրը։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ Էդուարդ Պետրոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը։
Մասնավորապես, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի հոկտեմբերի 28-ի դատավճռով դատապարտված լինելով դիտավորյալ հանցագործությունների կատարման համար և նշանակված տուգանքի ձևով պատիժը կրած չլինելու պայմաններում, Էդուարդ Պետրոսյանը կատարել է սույն վարույթով իրեն վերագրվող հանցագործությունները։
Այսպիսով, մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս՝ Դատարանը ղեկավարվում է պատժի նպատակներով, որպիսիք են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: (…)
Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, ինչպես նաև՝ վերջինի կողմից համագործակցության վարույթի շրջանակներում ստանձնած իր պարտականությունների պատշաճ կատարումը և համագործակցության արդյունքում առանձնապես ծանր հանցագործությունների բացահայտումը և դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության ապահովումը՝ Դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետից ավելի պակաս ժամկետով։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ անհրաժեշտ է պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ անհրաժեշտ է պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժին անհրաժեշտ է գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժից 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակներն իրագործելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց (․․․)»:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն վարույթով Էդուարդ Պետրոսյանն անընդմեջ կալանքի տակ է գտնվել 2024 թվականի մարտի 3-ից մինչև 2024 թվականի հուլիսի 3-ը, որպիսի ժամկետը պետք է հաշվակցվի նրա նկատմամբ նշանակված պատժին և վերջնական պատիժ թողնվի կրելու ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի 8 (ութ) ամիս ժամկետով։(…)
Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով կատարված արարքների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Էդուարդ Պետրոսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները:
Քննության առնելով Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ համագործակցության վարույթի կարգով գործը քննելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։ (…) »:
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
6. Բողոքաբերը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի՝ թիվ ԵԴ1/3834/01/24 դատավճռով թույլ է տրվել դատական սխալ՝ նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են անհիմն դատական ակտի կայացման։
Բողոքաբերը գտել է, որ քրեական գործի նյութերում առկա փաստական տվյալները բավարար են գալու եզրահանգման առ այն, որ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանը կարիք չունի կրելու իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Ըստ Բողոքաբերի՝ հաշվի առնելով պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցագործության կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած դրական վարքագիծը, Էդուարդ Պետրոսյանի կողմից առանց սույն գործով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու հնարավոր է հասնել արդարության վերականգմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
Վերոգրյալի հիման վրա, Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի թիվ ԵԴ1/3834/01/24 դատավճիռը, կիրառել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը և մեղադրյալ՝ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
7. Դատախազ Ա.Բաղդասարյանը Վերաքննիչ դատարան ներկայացված դիմումով հայտնել է, որ չի առարկում դատական նիստն անցկացնել իր բացակայությամբ։ Միևնույն ժամանակ վերջինս խնդրել է մերժել ներկայացված վերաքննիչ բողոքը։
Պաշտպան Մ․Մելքոնյանը Վերաքննիչ դատարան ներկայացված դիմումով հայտնել է, որ չի առարկում դատական նիստն անցկացնել իր բացակայությամբ։ Միևնույն ժամանակ վերջինս պնդել է իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով բավարարել այն:
Դատական նիստի ընթացքում Մեղադրյալ Էդ․Պետրոսյանը միացավ իր Պաշտպանի՝ վերաքննիչ բողոքում ներկայացված դիրքորոշումներին:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքներում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին.
Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
10. Պատասխանելով սույն որոշման 8-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: (...)
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: (...)
Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, ի թիվս այլնի, վերլուծելով «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթ և աստիճան» եզրույթները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը»։
Արմեն Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 գործով որոշման մեջ վերահաստատելով և զարգացնելով վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «(...) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (...)։ Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը։ Այսպես՝ մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում։ Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության (հանրային վտանգավորության) գիտակցումը։ Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն՝ առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը՝ հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ»։
Նարեկ Ադամյանի և Անդրանիկ Ավագյանի վերաբերյալ 2025 թվականի մարտի 21-ի թիվ ԳԴ1/0036/01/23 գործով որոշմամբ «Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ պատիժ նշանակելու և նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ նախկինում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները շարունակում են վերաբերելի մասով (mutatis mutandis) կիրառելի լինել նաև գործող քրեաիրավական կարգավորումների նկատմամբ :»:
11. Վերը նշված իրավական նորմերի և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ անդրադառնալով մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի համաչափության և այն ռեալ կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին՝ Վերաքննիչ դատարանը, համակողմանիորեն ուսումնասիրելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը (զղջացել է կատարած արարքի համար, փաստացի ընդունել է իր մեղքը և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, ինչպես նաև՝ համագործակցության վարույթի շրջանակներում գործուն աջակցություն է ցուցաբերել առանձնապես ծանր հանցագործություններ բացահայտելու և դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության անխուսափելիությունն ապահովելու համար։ Բացի այդ, Էդուարդ Պետրոսյանն ունի առողջական խնդիրներ՝ 2015 թվականին ունեցել է սրտամկանի սուր ինֆարկտ, նրա մոտ ախտորոշվել է զարկերակային հիպերտենզիա 2-րդ շրջան, ինչպես նաև՝ խնամքին է գտնվում տարեց, թոշակառու մայրը) և ծանրացնող հանգամանքը (հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը), քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման եղանակը, բնույթը, գտնում է, որ առկա փաստական տվյալները չեն նվազեցնում մեղադրյալի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունն այն աստիճան, որ վերջինիս նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը համարվի իրավաչափ, ուստի նշանակված պատժի միայն ռեալ կրման միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունը։
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից՝ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժում և նման պարագայում վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները:
Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ Բողոքաբերի կողմից նշված՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն արդեն իսկ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի են առնվել և բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանը՝ հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի կողմից համագործակցության վարույթի շրջանակներում ստանձնած իր պարտականությունների պատշաճ կատարումը և համագործակցության արդյունքում առանձնապես ծանր հանցագործությունների բացահայտումը և դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության ապահովումը՝ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետից ավելի պակաս ժամկետով։
Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը՝ այն, որ մեղադրյալը ոտնձգել է հասարակական անվտանգության պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերությունների դեմ, բացի այդ, մեղսագրվող գործողությունները պայթեցման սարքի գործադրմամբ կատարելը, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ էականորեն բարձրացնում է հանցավորի անձի վտանգավորության աստիճանը։
Վերոգրյալ հանգամանքների հաշվառմամբ, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները վերջնական պատժի մասով իրավաչափ են, մասնավորապես՝ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի՝ 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին հասնելու հնարավորության համատեքստում և նման հետևությունները բխում են արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից։
12. Վերոշարադրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով թույլ չի տրվել դատական սխալ, այդ թվում՝ նյութաիրավական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա, և գործով կայացրել է ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բխում է ինչպես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքից:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի պաշտպան Մանուկ Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/3834/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի դատավճիռը՝ թողնելով անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Վ․ՌՇՏՈՒՆԻ
Տ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3834/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 23-12-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 58203124 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա Արշամ Գալստյանի հետ նախնական համաձայնությամբ ապօրինի կերպով ձեռք է բերել, պահել և փոխադրել է պայթեցման սարք և դրա օգտագործմամբ Գագիկ Գարուշի Սարգսյանի, Գարեգին Լիպարիտի Վանեսյանի և նախաքննությամբ դեռևս չպարզված անձնանց կազմակերպմամբ Արշամ Գալստյանի հետ կատարել են ահաբեկչություն։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հայրանուն | Արտավազդի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 308 Մաս 1 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 13.1 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.4 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 23-12-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Հովհաննես |
| Ազգանուն | Ավագյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 25-12-2024 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/3834/01/24 ՈՐՈՇՈՒՄ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ք.Երևան 25.12.2024թ. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանը, ծանոթանալով քրեական գործին ըստ մեղադրանքի Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՊԱՐԶԵՑԻ 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է թիվ 58203124 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին քրեական գործը մակագրվել է Դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանին, գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/3834/01/24 համարը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Հ.Ավագյանի աշխատակազմին։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն՝ ‹‹1.Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով: 2. Ստանալով քրեական գործը՝ դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: (…) 4. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը պետք է բովանդակի տեղեկություններ այն կայացրած դատարանի և դատավորի, քրեական գործը ստանալու և որոշումը կայացնելու օրվա, ինչպես նաև նախնական դատալսումների վայրի և ժամանակի մասին: 5. Նախնական դատալսումներով առաջին դատական նիստը նշանակվում է սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշման կայացումից հետո՝ երկշաբաթյա ժամկետում: (…)››։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ ՈՐՈՇԵՑԻ Ստանձնել թիվ ԵԴ1/3834/01/24 քրեական գործով վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2025 թվականի հունվարի 8-ին՝ ժամը 14:00-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Ավանի նստավայրում թիվ 1 դատական նիստերի դահլիճում (ք.Երևան, Նոր Նորքի 4-րդ զանգված, Գյուլիքևխվյան փողոց 20) դռնբաց դատական նիստում, դատավոր Հ.Ավագյանի նախագահությամբ: Որոշման պատճենը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթիկ: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մարտին |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | նարե |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գուրգեն |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գուրգեն |
| Ազգանուն | Արսենյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հասմիկ |
| Ազգանուն | Փեթակչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | ՀՀ գլխավոր դատախազություն Գ.Հովակիմյան |
| Կազմակերպության հասցե | ք. Երևան, Վ.Սարգսյան 5 |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 08-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 08-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Պաշտպանի չներկայանալու պատճառով |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 11-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 11-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Համագործակցության վարույթ
| Ամսաթիվ | 11-03-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
| Այլ նշումներ | դատական նիստը նշանակվել է 07.04.2025թ., ժամը 09:30 |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 07-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 07-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 07-04-2025 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | . |
| Ազգանուն | . |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 02-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 20-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 20-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 04-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | հանրային մեղադրողի չներակայանալու պատճառով |
| Այլ նշումներ | նշանակվել է այլ հերթի |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 13-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 13-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 13-10-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 13-10-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Այլ պատժաչափեր | Պատիժ նշանակելը հանցագործությունների համակցության դեպքում (ՀՀ քր. օր. 74 հոդված) |
| Այլ պատժաչափեր | Պատժի ժամկետները հաշվարկելը և պատիժը հաշվակցելը (ՀՀ քր. օր. 79 հոդված) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/3834/01/24 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան)՝ Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան Քարտուղարությամբ` Մ.Թովմասյանի Մասնակցությամբ՝ Հանրային մեղադրող Գ․Հովակիմյանի Պաշտպան Մ․Մելքոնյանի Մեղադրյալ Է․Պետրոսյանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, համագործակցության վարույթով դատաքննության հատուկ կարգի կիրառմամբ քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի՝ (ծնված` 1969 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնալուծված, խնամքին մեկ անձ, չի աշխատում, նախկինում դատապարտված՝ 1) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի ապրիլի 1-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ է նշանակվել տուգանքը՝ 600․000 ՀՀ դրամի չափով, 2) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի հոկտեմբերի 28-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և հանցանքների համակցությամբ՝ նախորդ դատավճռով նշանակված պատիժը մասնակիորեն գումարելու միջոցով, վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանքը՝ 1․000․000 ՀՀ դրամի չափով, տուգանքն ամբողջությամբ վճարել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Դ․Մալյան փողոցի 2-րդ շենքի 30-րդ բնակարանում) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը, ՊԱՐԶԵՑ 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի փետրվարի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 14107624 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով: 2024 թվականի փետրվարի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 14108324 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով: 2024 թվականի փետրվարի 27-ին որոշում է կայացվել թիվ 14108324 քրեական վարույթը թիվ 14107624 քրեական վարույթին միացնելու մասին։ 2024 թվականի փետրվարի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 14108424 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-308-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով: Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 14108424 քրեական վարույթը թիվ 14107624 քրեական վարույթին միացնելու մասին և հետագա նախաքննությունը շարունակելու համար քրեական վարույթն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչություն։ 2024 թվականի փետրվարի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 16119924 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի, 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի, 336-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով: Նույն օրն Արթուր Էդուարդի Բաղդասարյանը և Նարե Արթուրի Բաղդասարյանը ճանաչվել են տուժող։ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա․Մարտոյանի 2024 թվականի փետրվարի 22-ի որոշմամբ՝ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 6-րդ կետերով։ Դատախազ Ա․Մարտոյանի 2024 թվականի փետրվարի 22-ի մեկ այլ որոշմամբ՝ Արշամ Արշակի Գալստյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 6-րդ կետերով։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի փետրվարի 25-ի որոշմամբ՝ Արշամ Գալստյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով։ Նույն դատարանի 2024 թվականի փետրվարի 26-ի որոշմամբ՝ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով։ 2024 թվականի մարտի 3-ին Էդուարդ Պետրոսյանը հայտնաբերվել և արգելանքի է վերցվել։ Դատախազ Ա․Մարտոյանի 2024 թվականի մարտի 4-ի որոշմամբ՝ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 6-րդ կետերով՝ երկու դրվագով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 336-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2024 թվականի մարտի 6-ին թիվ 16119924 քրեական վարույթը հետագա նախաքննությունը շարունակելու համար ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչություն։ 2024 թվականի մարտի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչությունում նախաձեռնվել է թիվ 58203024 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով: Նույն օրը որոշումներ են կայացվել թիվ 58203024 և թիվ 14107624 քրեական վարույթները թիվ 16119924 քրեական վարույթին միացնելու մասին և հետագա նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 16119924 քրեական վարույթի շրջանակներում։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի մարտի 6-ի որոշմամբ՝ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին նույն դատարանի որոշումը վերահաստատվել է և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով՝ սկիզբը հաշվելով 2024 թվականի մարտի 3-ից։ 2024 թվականի մարտի 6-ին Էդուարդ Պետրոսյանը միջնորդություն է ներկայացրել մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին՝ խնդրելով նախաձեռնել համագործակցության վարույթ։ ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Գ․Հովակիմյանի 2024 թվականի մարտի 6-ի որոշմամբ Էդուարդ Պետրոսյանի միջնորդությունը բավարարվել է և նույն օրը կողմերի միջև կնքվել է համագործակցության համաձայնագիր։ Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 16119924 քրեական վարույթից Էդուարդ Պետրոսյանի վերաբերյալ մասն անջատելու մասին, որին շնորհվել է թիվ 58203124 քրեական վարույթի համարը։ 2024 թվականի հուլիսի 3-ին Էդուարդ Պետրոսյանը կալանքից ազատ է արձակվել և նույն օրը որոշում է կայացվել նրա նկատմամբ բացակայելու արգելքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին։ Դատախազ Գ․Հովակիմյանի 2024 թվականի օգոստոսի 27-ի որոշմամբ՝ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 193-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հիմքով։ 2024 թվականի նոյեմբերի 8-ին Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսվել է։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին թիվ 58203124 քրեական վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/3834/01/24 համարը: Քրեական վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազ Գ․Հովակիմյանը ներկայացրել է միջնորդություն՝ համագործակցության համաձայնագիր կնքած մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ դատաքննության հատուկ կարգ կիրառելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Դատարանի դատավոր Հ․Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները. Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «(․․․) նա Արշամ Արշակի Գալստյանի հետ նախնական համաձայնությամբ ապօրինի կերպով ձեռք է բերել, պահել և փոխադրել է պայթեցման սարք և դրա օգտագործմամբ Գագիկ Գարուշի Սարգսյանի, Գարեգին Լիպարիտի Վանեսյանի և նախաքննությամբ դեռևս չպարզված անձանց կազմակերպմամբ Արշամ Գալստյանի հետ կատարել է ահաբեկչություն։ Այսպես․ Գագիկ Գարուշի Սարգսյանը, Գարեգին Լիպարիտի Վանեսյանի և նախաքննությամբ ինքնությունը չպարզված անձանց հետ, բնակչությանն ահաբեկելու, հանրային իշխանության մարմինների գործունեությունը կազմալուծելու, հանրային իշխանության ներկայացուցիչներին, պետական և հանրային ծառայողներին, այդ թվում՝ ՀՀ ազգային ժողովի պատգամավոր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանին քաղաքական որոշակի հայտարարություններից ու դիրքորոշումներից ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու և այդպիսով հանրային իշխանության մարմիններին ներքին և արտաքին քաղաքականության հետ կապված արարքներ կատարելուն, հարցերի կոնկրետ լուծումներից ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու դիտավորությամբ նպատակադրվել է պայթուցիկ սարքի օգտագործմամբ, քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր հետևանք առաջացնելու վտանգով զուգորդված պայթյուն կազմակերպել Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանի և նրա ընտանիքի անդամների բնակության վայր հանդիսացող տան բակում։ Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Գագիկ Սարգսյանը դիմել է Արշամ Արշակի Սարգսյանին, իսկ վերջինիս միջոցով նաև՝ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին, և վերջիններիս մոտ վերոգրյալ ահաբեկչության կատարելու վճռականությունն ամրապնդելու, դրա կատարմանն ուղղված գործողությունները համակարգելու, անհրաժեշտ գործիքներ և միջոցներ տրամադրելու, ինչպես նաև կոնկրետ ցուցումներ և հրահանգներ տալու եղանակով կազմակերպել է հիշյալ հանցանքի կատարումը։ Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը նույնպես համաձայն չլինելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Ազգային ժողովի կողմից վարած արտաքին և ներքին քաղաքականության, պետության ներքին ու արտաքին խնդիրներին տրվող լուծումների, հանրային իշխանության ներկայացուցիչների կողմից դրանց տրված գնահատականների հետ, հանձն են առել վերոհիշյալ նպատակներով իրականացնել Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանի տան բակում պայթուցիկ սարք տեղադրելը և այն պայթեցնելը։ Ձեռնամուխ լինելով վերոգրյալ հանցանքի կատարմանը Գագիկ Սարգսյանը, Վահագն Հովհաննիսյանի և ինքնությունը չպարզված անձանց հետ, նախնական համաձայնությամբ, ապօրինի պատրաստել են փշրտող գործողության տրոտիլ տեսակի պայթուցիկ նյութով լիցքավորված պայթուցիկ սարք, որը Գագիկ Սարգսյանը և Վահագն Հովհաննիսյանը, նախնական համաձայնությամբ ապօրինի պահել և իրացրել՝ փոխանցել են վերոհիշյալ ահաբեկչության կատարումը հանձն առած խմբի անդամ Արշամ Գալստյանին։ Այնուհետև՝ 2024 թվականի փետրվարի 10-ին Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը, իրավապահ մարմինների կողմից չբացահայտվելու նպատակով վերջինիս բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Մայիսի 9-ի փողոցի 51 շենքի 153 բնակարանում են թողել իրենց բջջային հեռախոսները, և իրենց հետ վերցնելով վերոգրյալ պայթեցման սարքը, Երևան քաղաքի Շեվչենկոյի 8/2 հասցեի մոտակայքից «Նիսսան Տիդա» մակնիշի, 36 AM 541 հաշվառման համարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով ուղևորվել են դեպի Երևան քաղաքի Նոյ թաղամաս՝ Գուրգեն Մելքոնյանի բնակության վայր։ Հասնելով Նոյ թաղամասում գտնվող 1/10 հասցե, Էդուարդ Պետրոսյանն իջել է ավտոմեքենայից, իսկ Արշամ Գալստյանը, շարունակելով երթևեկությունը, ավտոմեքենայից իջել է Էդուարդ Պետրոսյանից քիչ հեռու՝ Երևան քաղաքի Լենինգրադյան և Սեբաստիա փողոցների խաչմերուկի հատվածում։ Այնուհետև Էդուարդ Պետրոսյանը, կարծելով, թե Երևան քաղաքի Նոյ թաղամասի 143/1 հասցեում գտնվող, Արթուր Էդուարդի Բաղդասարյանին պատկանող առանձնատունը փաստացի օգտագործվում է Գուրգեն Մելքոնյանի կողմից, ժամը 03։36-ի սահմաններում մոտեցել է նշված հասցեի պարսպին, և իրենց հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու նպատակով, Արշամ Գալստյանի կողմից նախապես բացատրված եղանակով վերջինիս հետ նախնական համաձայնությամբ ապօրինի կերպով ձեռք բերած, պահած և փոխադրած վերոհիշյալ պայթեցման սարքի մեջ է տեղադրել դրա համար խթանիչ հանդիսացող էլեկտրական մարտկոցը և պայթուցիկ սարքը պարսպի վրայից նետել է դեպի հիշյալ առանձնատան աջ անկյունային հատվածն ու հեռացել դեպքի վայրից, որից հետո Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը տարբեր տաքսի ավտոմեքենաներով գնացել են վերջինիս բնակության վայր։ Նույն օրը՝ ժամը 04։30-ին, տեղի է ունեցել նշված պայթեցման սարքի պայթյունը, որը զուգորդվել է քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր վնաս առաջացնելու իրական վտանգով։ Այսինքն, Էդուարդ Պետրոսյանին մեղսագրվում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքներ»։ 3. Համագործակցության վարույթով դատաքննության հատուկ կարգի կիրառություն. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 472-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատարանը նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկում է համագործակցության համաձայնագիր կնքած մեղադրյալի նկատմամբ դատաքննությունը հատուկ կարգով անցկացնելու հարցը, եթե դատախազը վարույթի նյութերը դատարան հանձնելիս նման միջնորդություն է հարուցել: 2. Դատարանը բավարարում է դատաքննությունը հատուկ կարգով անցկացնելու միջնորդությունը, եթե համոզվում է, որ` 1) համագործակցության վերաբերյալ մինչդատական համաձայնագիրը մեղադրյալը կնքել է կամավոր, դրա բնույթը և հետևանքները գիտակցելով, պաշտպանի մասնակցությամբ և սույն գլխով նախատեսված մյուս պահանջների պահպանմամբ. 2) ներկայացվել են մեղադրյալի կողմից համաձայնագրով ստանձնած պարտականությունները պատշաճ կատարելու մասին առերևույթ բավարար ապացույցներ. 3) մեղադրյալի համագործակցությունը չի հանգել հանցանքի կատարմանը բացառապես իր մասնակցության մասին տվյալներ հայտնելուն. 4) առկա չեն ակնհայտ տվյալներ այն մասին, որ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքը նա չի կատարել. 5) առկա չեն ակնհայտ տվյալներ այն մասին, որ մեղադրյալին մեղսագրված արարքին տրված իրավական գնահատականը չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պայմաններից անգամ մեկի բացակայության դեպքում դատարանն առանձին որոշում է կայացնում դատաքննությունը հատուկ կարգով անցկացնելը մերժելու և նախնական դատալսումներն ընդհանուր կարգով շարունակելու մասին: 4. Դատախազի միջնորդությունը բավարարելու դեպքում դատարանը որոշում է կայացնում լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին»: Սույն քրեական վարույթի նախնական դատական լսումների ընթացքում հանրային մեղադրող Գ․Հովակիմյանը պնդել է իր կողմից վարույթի նյութերի հետ ներկայացված միջնորդությունը՝ խնդրելով կիրառել համագործակցության վարույթով դատաքննության հատուկ կարգ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանը պատշաճ կատարել է 2024 թվականի մարտի 6-ին կնքված համագործակցության համաձայնագրով ստանձնած իր պարտականությունները։ Մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանը և նրա պաշտպան Մ․Մելքոնյանը հայտարարել են, որ միանում են միջնորդությանը և խնդրում են այն բավարարել։ Համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 472-րդ հոդվածով նախատեսված՝ համագործակցության վարույթով դատաքննությունը հատուկ կարգով անցկացնելու հիմքերը և պայմանները՝ Դատարանը որոշում է կայացրել հանրային մեղադրող Գ․Հովակիմյան միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։ 4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Համագործակցության վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները: 2. Դատավճռում շարադրվում են` 1) մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի փաստական նկարագրությունը և իրավական գնահատականը. 2) մեղադրյալի կողմից համագործակցության վերաբերյալ մինչդատական համաձայնագրով ստանձնած պարտականությունները կատարելու վերաբերյալ դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այդ հետևությունները հաստատող ապացույցները. 3) համագործակցության նպատակի նվաճման վերաբերյալ դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այդ հետևությունները հաստատող ապացույցները: 3. Հետազոտված ապացույցներով մեղադրյալի կողմից համաձայնագրով ստանձնած իր պարտականությունների կատարումը, ինչպես նաև համագործակցության նպատակի նվաճումը հաստատված համարելու դեպքում դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ կայացնում է մեղադրական դատավճիռ, նշանակում է պատիժ և սահմանում բռնագրավման ենթակա գույքը և դրա չափը՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները: 4. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման: 5. Սույն հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները չհաստատվելու դեպքում դատարանը որոշում է կայացնում նախնական դատալսումները վերսկսելու մասին: 6. Դատավճիռը հրապարակելուց հետո դատավորը կողմերին պարզաբանում է նաև դատավճիռը բողոքարկելու` սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմանափակումները»: Անդրադառնալով սույն վարույթի փաստական հանգամանքներին՝ հարկ է փաստել, որ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի հետ կնքված համագործակցության համաձայնագրով մեղադրյալը պարտավորվել է տվյալներ հաղորդել իրեն ներկայացված մեղադրանքին համարժեք կամ ավելի ծանր, այլ անձանց կողմից կատարված հանցանքների վերաբերյալ։ Մասնավորապես․ Տվյալներ հայտնել իրեն ներկայացված մեղադրանքում նշված դեպքին Արշամ Գալստյանի մասնակցության և դերակատարության մասին։ Տվյալներ հայտնել իր կողմից Երևան քաղաքի Նոյ թաղամասի 143/1 տան բակ նետված պայթուցիկ սարքն իրեն տված անձի, դեպքի հանգամանքների, դա կատարելու դրդապատճառների և նպատակների մասին։ Տվյալներ հայտնել Արշամ Գալստյանի մասնակցությամբ իր կողմից նշված արարքը կազմակերպած անձի, վերջինիս և Արշամ Գալստյանի կապի, այդ թվում՝ հեռախոսազանգերի և դրանց կատարման ժամանակահատվածի վերաբերյալ։ Տվյալներ հայտնել նաև նույն անձի կողմից «ՔՊ» կուսակցության՝ Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան փողոցում գտնվող գրասենյակի մոտ, մեկ այլ վայրում, ինչպես նաև «ՔՊ» խմբակցության պատգամավոր Հայկ Սարգսյանի բնակության վայրի մոտակայքում պայթուցիկ սարքեր տեղադրելը կազմակերպելու վերաբերյալ։ Համագործակցել վարույթն իրականացնող մարմնի հետ և օժանդակել Արշամ Գալստյանի և վերոհիշյալ հանցագործությունների կազմակերպչի կողմից կատարված հանցանքների բացահայտմանը։ Ցուցմունքներ տալ վերոհիշյալ դեպքերի մասին իրեն հայտնի հանգամանքների վերաբերյալ, ցուցմունքները պնդել ցանկացած անձի հետ առերեսման ընթացքում, անհրաժեշտության դեպքում մասնակցել դեպքի վայրի զննության և ցուցմունքը տեղում ստուգելու գործողություններին, որոնց ընթացքում նույնպես մատնացույց անել և տեղեկություններ հայտնել իրեն հայտնի հանգամանքների, այդ թվում՝ Արշամ Գալստյանի և հանցագործությունների կազմակերպչի կողմից հանցավոր արարքներ կատարելու վերաբերյալ։ Մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի համագործակցության արդյունքում քրեական վարույթով կատարված հետագա նախաքննությամբ նոր փաստական տվյալներ են ձեռք բերվել այն մասին, որ ենթադրաբար Գագիկ Գարուշի Սարգսյանը, Գարեգին Լիպարիտի Վանեսյանի և նախաքննությամբ ինքնությունը չպարզված անձանց հետ, բնակչությանն ահաբեկելու, հանրային իշխանության մարմինների գործունեությունը կազմալուծելու, հանրային իշխանության ներկայացուցիչներին, պետական և հանրային ծառայողներին, այդ թվում՝ ՀՀ ազգային ժողովի պատգամավոր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանին քաղաքական որոշակի հայտարարություններից ու դիրքորոշումներից ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու և այդպիսով հանրային իշխանության մարմիններին ներքին և արտաքին քաղաքականության հետ կապված արարքներ կատարելուն, հարցերի կոնկրետ լուծումներից ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու դիտավորությամբ նպատակադրվել է պայթուցիկ սարքի օգտագործմամբ, քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր հետևանք առաջացնելու վտանգով զուգորդված պայթյուն կազմակերպել Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանի և նրա ընտանիքի անդամների բնակության վայր հանդիսացող տան բակում: Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Գագիկ Սարգսյանը դիմել է Արշամ Արշակի Գալստյանին, իսկ վերջինիս միջոցով նաև՝ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին, և վերջիններիս մոտ վերոգրյալ ահաբեկչության կատարելու վճռականությունն ամրապնդելու, դրա կատարմանն ուղղված գործողությունները համակարգելու, անհրաժեշտ գործիքներ և միջոցներ տրամադրելու, ինչպես նաև կոնկրետ ցուցումներ և հրահանգներ տալու եղանակով ենթադրաբար կազմակերպել է հիշյալ հանցանքի կատարումը: Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը նույնպես համաձայն չլինելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Ազգային ժողովի կողմից վարած արտաքին և ներքին քաղաքականության, պետության ներքին ու արտաքին խնդիրներին տրվող լուծումների, հանրային իշխանության ներկայացուցիչների կողմից դրանց տրված գնահատականների հետ, հանձն են առել վերոհիշյալ նպատակներով իրականացնել Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանի տան բակում, պայթուցիկ սարք տեղադրելը և այն պայթեցնելը: Ձեռնամուխ լինելով վերոգրյալ հանցանքի կատարմանը Գագիկ Սարգսյանը, Վահագն Հովհաննիսյանի և ինքնությունը չպարզված անձանց հետ, նախնական համաձայնությամբ, ապօրինի պատրաստել են փշրտող գործողության տրոտիլ տեսակի պայթուցիկ նյութով լիցքավորված պայթուցիկ սարք, որը Գագիկ Սարգսյանը և Վահագն Հովհաննիսյանը, նախնական համաձայնությամբ ապօրինի պահել և իրացրել՝ փոխանցել են վերոհիշյալ ահաբեկչության կատարումը հանձն առած խմբի անդամ Արշամ Գալստյանին։ Այնուհետև՝ 2024 թվականի փետրվարի 10-ին Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը, իրավապահ մարմինների կողմից չբացահայտվելու նպատակով վերջինիս բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Մայիսի 9-ի փողոցի 51 շենքի 153 բնակարանում են թողել իրենց բջջային հեռախոսները, և իրենց հետ վերցնելով վերոգրյալ պայթեցման սարքը, Երևան քաղաքի Շեվչենկոյի 8/2 հասցեի մոտակայքից «Նիսսան Տիդա» մակնիշի, 36 AM 541 հաշվառման համարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով ուղևորվել են դեպի Երևան քաղաքի Նոյ թաղամաս՝ Գուրգեն Մելքոնյանի բնակության վայր: Հասնելով Նոյ թաղամասում գտնվող 1/10 հասցե, Էդուարդ Պետրոսյանն իջել է ավտոմեքենայից, իսկ Արշամ Գալստյանը, շարունակելով երթևեկությունը, ավտոմեքենայից իջել է Էդուարդ Պետրոսյանից քիչ հեռու՝ Երևան քաղաքի Լենինգրադյանն և Սեբաստիա փողոցների խաչմերուկի հատվածում: Այնուհետև Էդուարդ Պետրոսյանը, կարծելով, թե Երևան քաղաքի Նոյ թաղամասի 143/1 հասցեում գտնվող, Արթուր Էդուարդի Բաղդասարյանին պատկանող առանձնատունը փաստացի օգտագործվում է Գուրգեն Մելքոնյանի կողմից, ժամը 03:36-ի սահմաններում մոտեցել է նշված հասցեի պարսպին, և իրենց հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու նպատակով, Արշամ Գալստյանի կողմից նախապես բացատրված եղանակով վերջինիս հետ նախնական համաձայնությամբ ապօրինի կերպով ձեռք բերած, պահած և փոխադրած վերոհիշյալ պայթեցման սարքի մեջ է տեղադրել դրա համար խթանիչ հանդիսացող էլեկտրական մարտկոցը և պայթուցիկ սարքը պարսպի վրայից նետել է դեպի հիշյալ առանձնատան աջ անկյունային հատվածն ու հեռացել դեպքի վայրից, որից հետո Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը տարբեր տաքսի ավտոմեքենաներով գնացել են վերջինիս բնակության վայր: Նույն օրը՝ ժամը 04:30-ին, տեղի է ունեցել նշված պայթեցման սարքի պայթյունը, որը զուգորդվել է քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր վնաս առաջացնելու իրական վտանգով: Մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի համագործակցության արդյունքում քրեական վարույթով կատարված նախաքննությամբ փաստական տվյալներ են ձեռք բերվել նաև այն մասին, որ բնակչությանը, ինչպես նաև դրա առանձին խմբերին, այդ թվում՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության անդամներին, նրանց աջակիցներին ահաբեկելու, հանրային իշխանության գործունեությունը կազմալուծելու, հանրային իշխանության մարմիններին, այդ թվում՝ հանրային իշխանության ներկայացուցիչ և հանրային ծառայող, ՀՀ ազգային ժողովի պատգամավոր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ, «Միավորված աշխատանքային կուսակցության» հիմնադիր ղեկավար Գուրգեն Արսենյանին արարքներ կատարելու, իրենց համար անընդունելի քաղաքականություն վարելուց և քաղաքական դիրքորոշումներ պահպանելուց ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու դիտավորությամբ, ենթադրաբար Գագիկ Սարգսյանը, Գարեգին Վանեսյանը և նախաքննությամբ ինքնությունը չպարզված այլ անձինք նպատակադրվել ն պայթուցիկ սարքերի օգտագործմամբ, քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր հետևանք առաջացնելու վտանգով զուգորդված պայթյուններ կազմակերպել նաև Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան 33 հասցեում գտնվող «Միավորված աշխատանքային կուսակցության» գրասենյակի և Գյուլբենկյան 30/3 հասցեում գտնվող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության տարածքային գրասենյակի մուտքի մոտ: Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Գագիկ Սարգսյանը դիմել է Վահագն Երվանդի Հովհաննիսյանին, և վերջինիս մոտ վերոգրյալ ահաբեկչությունը կատարելու վճռականությունը վերջնականապես ամրապնդելու, դրա կատարմանն ուղղված գործողությունները համակարգելու, ինչպես նաև կոնկրետ ցուցումներ և հրահանգներ տալու եղանակով կազմակերպել է վերոհիշյալ վայրերում պայթուցիկ սարքերի տեղադրումը: Վերոգրյալի հիման վրա Վահագն Երվանդի Հովհաննիսյանը, նույնպես համաձայն չլինելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Ազգային ժողովի կողմից վարած արտաքին և ներքին քաղաքականության, պետության ներքին ու արտաքին խնդիրներին տրվող լուծումների, հանրային իշխանության ներկայացուցիչների կողմից դրանց տրված գնահատականների հետ, հանձն է առել իրականացնել հիշյալ հասցեներում պայթյուններ կատարելու նպատակով պայթուցիկ սարքեր տեղադրելը և դրանք գործարկելը, որն ի կատար ածելու համար Գագիկ Սարգսյանը, Վահագն Հովհաննիսյանը և ինքնությունը չպարզված անձինք, նախնական համաձայնությամբ ապօրինի կերպով պատրաստել և դարձյալ խմբով, նախնական համաձայնությամբ ապօրինի պահել են 2 պայթուցիկ սարքեր: Այնուհետև, իրավապահ մարմինների կողմից չբացահայտվելու, իր գտնվելու իրական վայրը թաքցնելու նպատակով Վահագն Հովհաննիսյանը, 2024 թվականի փետրվարի 19-ին գնացել է Կոտայքի մարզի Նաիրի համայնքի Զովունի գյուղ, անջատել է բջջային հեռախոսը, ապա վերադարձել է Երևան քաղաքի Կոմիտաս 34 հասցեում գտնվող իր աշխատանքի վայր, և իր հետ վերցնելով ապօրինի կերպով պատրաստված վերոգրյալ պայթուցիկ սարքերը, հեծանիվով գնացել է Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան 33 հասցեում գտնվող «Միավորված աշխատանքային կուսակցության» գրասենյակի մոտ և ժամը 03։50-ին, գրասենյակից 9 մետր հեռավորության վրա՝ մայթեզրին գտնվող ծառի տակ է տեղադրել ապօրինի կերպով պահած և փոխադրած, որպես պայթեցման միջոց տրոտիլ և պենտալիտ, իսկ որպես խոցման միջոց՝ հեղյուս և մանեկներ պարունակող, ավերածություններ գործելու, մարդկանց կյանքից զրկելու, շրջական շինություններն ամբողջությամբ ավիրելու համար պիտանի ինքնաշեն պայթեցման սարքը: Վերոգրյալից հետո Վահագն Հովհաննիսյանը, ապօրինի կերպով պահած և փոխադրած, որպես խոցման էլեմենտներ՝ մանեկներ, իսկ որպես պայթուցիկ նյութ՝ անծուխ վառոդ պարունակող, մարդկանց կյանքից զրկելու և գույք վնասելու, ոչնչացնելու համար պիտանի ինքնաշեն պայթեցման մյուս սարքը տեղադրել է Գյուլբենկյան 30/3 հասցեում գտնվող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության տարածքային գրասենյակի մուտքի մոտ՝ այն ամրացնելով գրասենյակի մուտքից 3 մետր հեռավորության վրա գտնվող մետաղական գլանաձև ձողին, և հեռացել է դեպքի վայրից: Գագիկ Սարգսյանի, Գարեգին Վանեսյանի և չպարզված անձանց կազմակերպմամբ, Վահագն Հովհաննիսյանը, մեկ միասնական դիտավորությամբ, նշված արարքներով առաջացրել է պայթյունի և հրկիզման իրական սպառնալիք՝ զուգորդված քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր հետևանքներ առաջացնելու վտանգով: Վահագն Հովհաննիսյանի կողմից տեղադրված պայթեցման սարքերը չեն պայթել և նշված հետևանքները վրա չեն հասել ինքնաշեն պայթեցման սարքերի գործարկման մեխանիզմը հաշվարկված եղանակով չգործելու պատճառով։ Բացի վերոգրյալը, փաստական տվյալներ են ձեռք բերվել նաև այն մասին, որ ենթադրաբար Գագիկ Վանեսյանի կազմակերպմամբ է 2022 թվականի օգոստոսի 31-ին իրականացվել ՀՀ Ազգային ժողովի 8-րդ գումարման պատգամավոր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության անդամ Հայկ Սարգսյանի և ՀՀ վարչապետի նախկին օգնական Նաիրի Սարգսյանի հայր Զարեհ Սարգսյանին պատկանող, Երևան քաղաքի Ն. Զարյան 42/1 հասցեում գործող ավտոմեքենաների յուղման կետի մոտ պայթուցիկ սարքի տեղադրումը և դրա գործարկումը: Թիվ 16119924 քրեական վարույթով Գագիկ Սարգսյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2 դրվագ՝ 336-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 2 դրվագ՝ 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Վահագն Հովհաննիսյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2 դրվագ՝ 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 2 դրվագ՝ 336-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իսկ Արշամ Գալստյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Նաև կայացվել է որոշում Գարեգին Լիպարիտի Վանեսյանի նկատմամբ 3 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում իրականացնելու մասին: ՀՀ-ից բացակայելու պատճառով հնարավոր չի եղել Գարեգին Վանեսյանին ներկայացնել նշված մեղադրանքը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին թիվ 16119924 քրեական վարույթից անջատվել է մեղադրյալներ Գագիկ Սարգսյանի, Վահագն Հովհաննիսյանի և Արշամ Գալստյանի վերաբերյալ մասը և թիվ 58220524 համարի ներքո մեղադրական եզրակացությամբ 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին հանձնվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: Ամփոփելով վերոգրյալը՝ հարկ է արձանագրել, որ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի հետ համագործակցության համաձայնագիր կնքելու արդյունքում բացահայտվել են առանձնապես ծանր հանցագործություններ և ապահովվել է դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության անխուսափելիությունը: Մասնավորապես. 1. Բացահայտվել են Երևան քաղաքի Նոյ թաղամասի 143/1 հասցեում իրականացված հանցանքի դրդապատճառը և Էդուարդ Պետրոսյանի հանցակիցների ինքնությունը: 2. Բացահայտվել են Երևան քաղաքի Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան 33 և Գյուլբենկյան 30/3 հասցեներում իրականացված հանցանքների դրդապատճառը, այն կատարողի և վերջինիս հանցակիցների ինքնությունը: 3. Բացահայտվել են Երևան քաղաքի Ն.Զարյան 42/1 հասցեում իրականացված հանցանքի դրդապատճառը և այն կազմակերպած անձի ինքնությունը: Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանն ամբողջությամբ կատարել է համագործակցության վարույթով ստանձնած պարտականությունները, ինչը հաստատվել է լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հանրային մեղադրող Գ․Հովակիմյանի կողմից հրապարակված հետևյալ ապացույցներով՝ 1. Էդուարդ Պետրոսյանի ցուցմունքներով (թիվ 58203124 քրեական վարույթի 1-ին հատոր՝ վ.թ. 80-85, 109-114, 194-197, 208-210, 244-245, 2-րդ հատոր՝ վ.թ. 34-41, 43-49, 54-60, 81-87, տեսագրությունների հղում՝ 20-րդ հատոր՝ վ.թ. 135): 2. Մեկ այլ քրեական գործով մեղադրյալ Արշամ Գալստյանի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում Էդուարդ Պետրոսյանի կողմից տրված ցուցմունքով (թիվ 58203124 քրեական վարույթի 8-րդ հատոր՝ վ.թ. 128-138): 3. Էդուարդ Պետրոսյանի ցուցմունքը տեղում ստուգելու մասին արձանագրությամբ (թիվ 58203124 քրեական վարույթի 1-ին հատոր վ.թ. 205-207, տեսագրության հղում՝ 20-րդ հատոր՝ վ.թ. 135): 4. Էդուարդ Պետրոսյանի ցուցմունքը տեղում ստուգելու մասին 2024 թվականի ապրիլի 4-ին կազմված արձանագրությամբ (թիվ 58203124 քրեական վարույթի 2-րդ հատոր՝ վ.թ. 88-97, տեսագրության հղում՝ 20-րդ հատոր՝ վ.թ. 135): 5. Զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ (թիվ 58203124 քրեական վարույթի 1-ին հատոր՝ վ.թ. 198-204, տեսագրության հղում՝ 20-րդ հատոր վ.թ. 135): 6. Հեռախոսազանգերի վերծանումների զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ (թիվ 58203124 քրեական վարույթի 9-րդ հատոր՝ վ.թ. 82-103): Հաշվի առնելով, որ մեղադրյալի կողմից համաձայնագրով ստանձնած իր պարտականությունների կատարումը, ինչպես նաև՝ համագործակցության նպատակի նվաճումը հետազոտված ապացույցներով հաստատված է՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է կայացնել մեղադրական դատավճիռ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Պայթյուն, հրկիզում կամ այլ հանրավտանգ արարք կատարելը կամ դրա իրական սպառնալիքը կամ շինություն կամ տրանսպորտային, հաղորդակցության կամ կապի միջոց, այլ հաղորդակցության ուղի զավթելը կամ պահելը՝ զուգորդված քաղաքացիական անձին կամ զինված ընդհարման ժամանակ ռազմական գործողություններին ակտիվորեն չմասնակցող անձին կյանքից զրկելու, առողջությանը ծանր կամ միջին ծանրության վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու կամ այլ ծանր հետևանք առաջացնելու վտանգով, որի նպատակն է բնակչությանը կամ դրա առանձին խմբին ահաբեկելը, հանրային իշխանության մարմինների գործունեությունը կազմալուծելը, հանրային իշխանության ներկայացուցչին, պետական կամ հանրային ծառայողին կամ միջազգային կազմակերպության ներկայացուցչին կամ այլ կազմակերպությունում ծառայող անձին որևէ արարք կատարելուն կամ հանցավորի այլ պահանջը կատարելուն հարկադրելը, ինչպես նաև միջազգային պայմանագրերով ահաբեկչություն համարվող ցանկացած այլ արարք` պատժվում է ազատազրկմամբ՝ ութից տասներկու տարի ժամկետով»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ապօրինի կերպով հրազեն (բացառությամբ քաղաքացիական ողորկափող հրազենի, դրա փամփուշտների կամ դրա բաղկացուցիչ մասերի), դրա հիմնական բաղկացուցիչ մաս, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտ, պայթուցիկ նյութ կամ պայթեցման սարք ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ կրելը՝ (․․․)։ 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով: (․․․)»։ Սույն դեպքում, Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հաստատված է համարում Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելը և գտնում է, որ վերջինն իր կատարած արարքների համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի: Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով: Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (․․․)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Համագործակցության վարույթ կիրառելու դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել մեղմ պատժատեսակի նվազագույն չափը կամ ժամկետը կամ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կիրառմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվում»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։ Մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործությունների՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Անդրադառնալով հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և բնույթին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ա) արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, բ) արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և բնույթը (հանրորեն վտանգավոր հետևանքներ), հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի արարքները, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը՝ Դատարանը փաստում է, որ Էդուարդ Պետրոսյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործություններն օժտված են հանրության համար վտանգավորության առանձնահատուկ բարձր աստիճանով։ Որպես Էդուարդ Պետրոսյանի անձը բնութագրող տվյալ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ կատարած արարքների համար անկեղծորեն զղջացել է: Դատարանը մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է գնահատում այն, որ փաստացի ընդունել է իր մեղքը և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, ինչպես նաև՝ համագործակցության վարույթի շրջանակներում գործուն աջակցություն է ցուցաբերել առանձնապես ծանր հանցագործություններ բացահայտելու և դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության անխուսափելիությունն ապահովելու համար։ Բացի այդ, Էդուարդ Պետրոսյանն ունի առողջական խնդիրներ՝ 2015 թվականին ունեցել է սրտամկանի սուր ինֆարկտ, նրա մոտ ախտորոշվել է զարկերակային հիպերտենզիա 2-րդ շրջան, ինչպես նաև՝ խնամքին է գտնվում տարեց, թոշակառու մայրը։ Դատարանն արձանագրում է նաև, որ Էդուարդ Պետրոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը։ Մասնավորապես, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի հոկտեմբերի 28-ի դատավճռով դատապարտված լինելով դիտավորյալ հանցագործությունների կատարման համար և նշանակված տուգանքի ձևով պատիժը կրած չլինելու պայմաններում, Էդուարդ Պետրոսյանը կատարել է սույն վարույթով իրեն վերագրվող հանցագործությունները։ Այսպիսով, մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս՝ Դատարանը ղեկավարվում է պատժի նպատակներով, որպիսիք են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ դատարանի համոզմամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կամ ժամկետը խիստ է տվյալ անձի համար, ինչպես նաև խմբի կողմից կատարված հանցանքի մասնակցի կողմից այդ խմբի կատարած հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելու դեպքում դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով: Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը: 2. Համագործակցության վարույթ կիրառելու դեպքում ևս դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով: 3. Օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու համար»: Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, ինչպես նաև՝ վերջինի կողմից համագործակցության վարույթի շրջանակներում ստանձնած իր պարտականությունների պատշաճ կատարումը և համագործակցության արդյունքում առանձնապես ծանր հանցագործությունների բացահայտումը և դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության ապահովումը՝ Դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետից ավելի պակաս ժամկետով։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ անհրաժեշտ է պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ անհրաժեշտ է պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժին անհրաժեշտ է գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժից 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակներն իրագործելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց (․․․)»: Դատարանն արձանագրում է, որ սույն վարույթով Էդուարդ Պետրոսյանն անընդմեջ կալանքի տակ է գտնվել 2024 թվականի մարտի 3-ից մինչև 2024 թվականի հուլիսի 3-ը, որպիսի ժամկետը պետք է հաշվակցվի նրա նկատմամբ նշանակված պատժին և վերջնական պատիժ թողնվի կրելու ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի 8 (ութ) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: (․․․)։ 4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները. 1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, 2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) հանցանք կատարածի անձը, 4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: (․․․)»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԳԴ/0014/01/14, ԵԿԴ/0039/01/15 որոշումները)։ Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով կատարված արարքների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Էդուարդ Պետրոսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները: Քննության առնելով Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել: Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ համագործակցության վարույթի կարգով գործը քննելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։ Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, ինչպես նաև՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասները հատուցելու պահանջ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 99-100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464․1-464․5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը ՎՃՌԵՑ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժին գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժից 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կարգով՝ նշանակված պատժին հաշվակցել Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի՝ 2024 թվականի մարտի 3-ից մինչև 2024 թվականի հուլիսի 3-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը և վերջնական պատիժ թողնել կրելու ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի 8 (ութ) ամիս ժամկետով։ Պատիժը կրելու սկիզբը հաշվել Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից։ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել: Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով): ԴԱՏԱՎՈՐ` Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 13-10-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 14-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատորը՝ 245 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 149 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 144 թերթ, 4-րդ հատորը՝ 261 թերթ, 5-րդ հատորը՝ 254 թերթ, 6-րդ հատորը՝ 251 թերթ, 7-րդ հատորը՝ 249 թերթ, |
| Էջերի քանակ | 8-րդ հատորը՝ 257 թերթ, 9-րդ հատորը՝ 255 թերթ, 10-րդ հատորը՝ 277 թերթ, 11-րդ հատորը՝ 304 թերթ, 12-րդ հատորը՝ 146 թերթ, 13-րդ հատորը՝ 118 թերթ, 14-րդ հատորը՝ 251 թերթ |
| Էջերի քանակ | 15-րդ հատորը՝ 264 թերթ, 16-րդ հատորը՝ 240 թերթ, 17-րդ հատորը՝ 263 թերթ, 18-րդ հատորը՝ 245 թերթ, 19-րդ հատորը՝ 240 թերթ, 20-րդ հատորը՝ 166 թերթ, 21-րդ հատորը՝ 173 թեր |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 13-11-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 17-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատորը՝ 245 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 149 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 144 թերթ, 4-րդ հատորը՝ 261 թերթ, 5-րդ հատորը՝ 254 թերթ |
| Էջերի քանակը | 6-րդ հատորը՝ 251 թերթ, 7-րդ հատորը՝ 249 թերթ, 8-րդ հատորը՝ 257 թերթ, 9-րդ հատորը՝ 255 թերթ, 10-րդ հատորը՝ 277 թերթ |
| Էջերի քանակը | 11-րդ հատորը՝ 304 թերթ, 12-րդ հատորը՝ 146 թերթ, 13-րդ հատորը՝ 118 թերթ, 14-րդ հատորը՝ 251 թերթ, 15-րդ հատորը՝ 264 թերթ, |
| Էջերի քանակը | 16-րդ հատորը՝240 թերթ, 17-րդ հատորը՝263 թերթ, 18-րդ հատորը՝ 245 թերթ, 19-րդ հատորը՝ 240 թերթ, 20-րդ հատորը՝ 166 թերթ,21-րդ հատորը՝ 173 թերթ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| ՈՒր | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան |
| Ելքի գրության համարը | ԴԴԱ-8.1-Ե-134571/25 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 16-06-2026 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 17-06-2026 |
|---|
Դատական գործ N: ԵԴ1/3834/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 13-11-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 11-11-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Մանուկ |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Էդուարդ Պետրոսյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/՝ 13.10.2025թ. դատավճիռը : Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածը և մեղադրյալ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 19-11-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 13.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 19-11-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Նիկողոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Դատավոր | |
| Անուն | Տաթևիկ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 01-12-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 09-12-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/3834/01/24 Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ Նախագահող դատավոր՝ Հ․Ավագյան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան), Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի, Դատավորներ՝ Վ.Ռշտունու, Տ․Գրիգորյանի. քարտուղարությամբ՝ Ք.Բադալյան, մասնակցությամբ՝ մեղադրյալ՝ Էդ․Պետրոսյանի, «09» դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ թիվ ԵԴ1/3834/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի պաշտպան Մանուկ Մելքոնյանի (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) վերաքննիչ բողոքը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. 2024 թվականի փետրվարի 10-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի, 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի, 336-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 16119924 քրեական վարույթը: Նույն օրն Արթուր Էդուարդի Բաղդասարյանը և Նարե Արթուրի Բաղդասարյանը ճանաչվել են տուժող։ 2024 թվականի փետրվարի 22-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 14107624 քրեական վարույթը: 2024 թվականի փետրվարի 22-ին Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 6-րդ կետերով։ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի փետրվարի 26-ի որոշմամբ մեղադրյալ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։ 2024 թվականի փետրվարի 26-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 14108324 քրեական վարույթը: 2024 թվականի փետրվարի 27-ին թիվ 14108324 և թիվ 14107624 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 14107624 քրեական վարույթի շրջանակներում։ Նույն օրը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-308-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 14108424 քրեական վարույթը: Նույն օրը թիվ 14108424 և թիվ 14107624 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է 14107624 քրեական վարույթի շրջանակներում: 2024 թվականի մարտի 3-ին Էդուարդ Պետրոսյանը հայտնաբերվել և արգելանքի է վերցվել։ 2024 թվականի մարտի 4-ին Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 6-րդ կետերով՝ երկու դրվագով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 336-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում: 2024 թվականի մարտի 6-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 58203024 քրեական վարույթը: Նույն օրը որոշումներ են կայացվել թիվ 58203024 և թիվ 14107624 քրեական վարույթները թիվ 16119924 քրեական վարույթին միացնելու մասին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 16119924 քրեական վարույթի շրջանակներում։ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի մարտի 6-ի որոշմամբ՝ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին նույն դատարանի որոշումը վերահաստատվել է և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։ 2024 թվականի մարտի 6-ին Էդուարդ Պետրոսյանը միջնորդություն է ներկայացրել մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին՝ խնդրելով նախաձեռնել համագործակցության վարույթ։ 2024 թվականի մարտի 6-ի որոշմամբ Էդուարդ Պետրոսյանի միջնորդությունը բավարարվել է և նույն օրը կողմերի միջև կնքվել է համագործակցության համաձայնագիր։ Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 16119924 քրեական վարույթից Էդուարդ Պետրոսյանի վերաբերյալ մասն անջատելու մասին, որին շնորհվել է թիվ 58203124 քրեական վարույթի համարը։ 2024 թվականի հուլիսի 3-ին Էդուարդ Պետրոսյանը կալանքից ազատ է արձակվել և նույն օրը որոշում է կայացվել նրա նկատմամբ բացակայելու արգելքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին։ 2024 թվականի օգոստոսի 27-ին Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 193-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հիմքով։ 2024 թվականի նոյեմբերի 8-ին Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսվել է։ Քրեական վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազ Գ․Հովակիմյանը ներկայացրել է միջնորդություն՝ համագործակցության համաձայնագիր կնքած մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ դատաքննության հատուկ կարգ կիրառելու մասին։ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ի որոշմամբ, թիվ ԵԴ1/3834/01/24 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ: 2. Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի դատավճռով վճռվել է. «Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժին գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժից 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կարգով՝ նշանակված պատժին հաշվակցել Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի՝ 2024 թվականի մարտի 3-ից մինչև 2024 թվականի հուլիսի 3-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը և վերջնական պատիժ թողնել կրելու ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի 8 (ութ) ամիս ժամկետով։ Պատիժը կրելու սկիզբը հաշվել Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից։ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել: Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված»: 3. 2025 թվականի նոյեմբերի 13-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է մեղադրյալ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի պաշտպան Մանուկ Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը։ Թիվ ԵԴ1/3834/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի նոյեմբերի 19-ին: Դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով մակագրվել է դատարանի կազմին (նախագահող դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյան, կազմի դատավորներ՝ Վ․Ռշտունի, Տ.Գրիգորյան) և 2025 թվականի նոյեմբերի 20-ին հանձնվել է նախագահող դատավորին: Վերաքննիչ բողոքների քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը. 4. 2024 թվականի օգոստոսի 27-ին Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում, այն բանի համար, որ «նա Արշամ Արշակի Գալստյանի հետ նախնական համաձայնությամբ ապօրինի կերպով ձեռք է բերել, պահել և փոխադրել է պայթեցման սարք և դրա օգտագործմամբ Գագիկ Գարուշի Սարգսյանի, Գարեգին Լիպարիտի Վանեսյանի և նախաքննությամբ դեռևս չպարզված անձանց կազմակերպմամբ Արշամ Գալստյանի հետ կատարել է ահաբեկչություն։ Այսպես․ Գագիկ Գարուշի Սարգսյանը, Գարեգին Լիպարիտի Վանեսյանի և նախաքննությամբ ինքնությունը չպարզված անձանց հետ, բնակչությանն ահաբեկելու, հանրային իշխանության մարմինների գործունեությունը կազմալուծելու, հանրային իշխանության ներկայացուցիչներին, պետական և հանրային ծառայողներին, այդ թվում՝ ՀՀ ազգային ժողովի պատգամավոր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանին քաղաքական որոշակի հայտարարություններից ու դիրքորոշումներից ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու և այդպիսով հանրային իշխանության մարմիններին ներքին և արտաքին քաղաքականության հետ կապված արարքներ կատարելուն, հարցերի կոնկրետ լուծումներից ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու դիտավորությամբ նպատակադրվել է պայթուցիկ սարքի օգտագործմամբ, քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր հետևանք առաջացնելու վտանգով զուգորդված պայթյուն կազմակերպել Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանի և նրա ընտանիքի անդամների բնակության վայր հանդիսացող տան բակում։ Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Գագիկ Սարգսյանը դիմել է Արշամ Արշակի Սարգսյանին, իսկ վերջինիս միջոցով նաև՝ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանին, և վերջիններիս մոտ վերոգրյալ ահաբեկչության կատարելու վճռականությունն ամրապնդելու, դրա կատարմանն ուղղված գործողությունները համակարգելու, անհրաժեշտ գործիքներ և միջոցներ տրամադրելու, ինչպես նաև կոնկրետ ցուցումներ և հրահանգներ տալու եղանակով կազմակերպել է հիշյալ հանցանքի կատարումը։ Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը նույնպես համաձայն չլինելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Ազգային ժողովի կողմից վարած արտաքին և ներքին քաղաքականության, պետության ներքին ու արտաքին խնդիրներին տրվող լուծումների, հանրային իշխանության ներկայացուցիչների կողմից դրանց տրված գնահատականների հետ, հանձն են առել վերոհիշյալ նպատակներով իրականացնել Գուրգեն Գառնիկի Մելքոնյանի տան բակում պայթուցիկ սարք տեղադրելը և այն պայթեցնելը։ Ձեռնամուխ լինելով վերոգրյալ հանցանքի կատարմանը Գագիկ Սարգսյանը, Վահագն Հովհաննիսյանի և ինքնությունը չպարզված անձանց հետ, նախնական համաձայնությամբ, ապօրինի պատրաստել են փշրտող գործողության տրոտիլ տեսակի պայթուցիկ նյութով լիցքավորված պայթուցիկ սարք, որը Գագիկ Սարգսյանը և Վահագն Հովհաննիսյանը, նախնական համաձայնությամբ ապօրինի պահել և իրացրել՝ փոխանցել են վերոհիշյալ ահաբեկչության կատարումը հանձն առած խմբի անդամ Արշամ Գալստյանին։ Այնուհետև՝ 2024 թվականի փետրվարի 10-ին Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը, իրավապահ մարմինների կողմից չբացահայտվելու նպատակով վերջինիս բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Մայիսի 9-ի փողոցի 51 շենքի 153 բնակարանում են թողել իրենց բջջային հեռախոսները, և իրենց հետ վերցնելով վերոգրյալ պայթեցման սարքը, Երևան քաղաքի Շեվչենկոյի 8/2 հասցեի մոտակայքից «Նիսսան Տիդա» մակնիշի, 36 AM 541 հաշվառման համարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով ուղևորվել են դեպի Երևան քաղաքի Նոյ թաղամաս՝ Գուրգեն Մելքոնյանի բնակության վայր։ Հասնելով Նոյ թաղամասում գտնվող 1/10 հասցե, Էդուարդ Պետրոսյանն իջել է ավտոմեքենայից, իսկ Արշամ Գալստյանը, շարունակելով երթևեկությունը, ավտոմեքենայից իջել է Էդուարդ Պետրոսյանից քիչ հեռու՝ Երևան քաղաքի Լենինգրադյան և Սեբաստիա փողոցների խաչմերուկի հատվածում։ Այնուհետև Էդուարդ Պետրոսյանը, կարծելով, թե Երևան քաղաքի Նոյ թաղամասի 143/1 հասցեում գտնվող, Արթուր Էդուարդի Բաղդասարյանին պատկանող առանձնատունը փաստացի օգտագործվում է Գուրգեն Մելքոնյանի կողմից, ժամը 03։36-ի սահմաններում մոտեցել է նշված հասցեի պարսպին, և իրենց հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու նպատակով, Արշամ Գալստյանի կողմից նախապես բացատրված եղանակով վերջինիս հետ նախնական համաձայնությամբ ապօրինի կերպով ձեռք բերած, պահած և փոխադրած վերոհիշյալ պայթեցման սարքի մեջ է տեղադրել դրա համար խթանիչ հանդիսացող էլեկտրական մարտկոցը և պայթուցիկ սարքը պարսպի վրայից նետել է դեպի հիշյալ առանձնատան աջ անկյունային հատվածն ու հեռացել դեպքի վայրից, որից հետո Էդուարդ Պետրոսյանը և Արշամ Գալստյանը տարբեր տաքսի ավտոմեքենաներով գնացել են վերջինիս բնակության վայր։ Նույն օրը՝ ժամը 04։30-ին, տեղի է ունեցել նշված պայթեցման սարքի պայթյունը, որը զուգորդվել է քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, նրանց առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու և այլ ծանր վնաս առաջացնելու իրական վտանգով»: 5. Առաջին ատյանի դատարանն իր դատավճռով արձանագրել է հետևյալը. «(...) Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի արարքները, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը՝ Դատարանը փաստում է, որ Էդուարդ Պետրոսյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործություններն օժտված են հանրության համար վտանգավորության առանձնահատուկ բարձր աստիճանով։ Որպես Էդուարդ Պետրոսյանի անձը բնութագրող տվյալ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ կատարած արարքների համար անկեղծորեն զղջացել է: Դատարանը մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է գնահատում այն, որ փաստացի ընդունել է իր մեղքը և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, ինչպես նաև՝ համագործակցության վարույթի շրջանակներում գործուն աջակցություն է ցուցաբերել առանձնապես ծանր հանցագործություններ բացահայտելու և դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության անխուսափելիությունն ապահովելու համար։ Բացի այդ, Էդուարդ Պետրոսյանն ունի առողջական խնդիրներ՝ 2015 թվականին ունեցել է սրտամկանի սուր ինֆարկտ, նրա մոտ ախտորոշվել է զարկերակային հիպերտենզիա 2-րդ շրջան, ինչպես նաև՝ խնամքին է գտնվում տարեց, թոշակառու մայրը։ Դատարանն արձանագրում է նաև, որ Էդուարդ Պետրոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը։ Մասնավորապես, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի հոկտեմբերի 28-ի դատավճռով դատապարտված լինելով դիտավորյալ հանցագործությունների կատարման համար և նշանակված տուգանքի ձևով պատիժը կրած չլինելու պայմաններում, Էդուարդ Պետրոսյանը կատարել է սույն վարույթով իրեն վերագրվող հանցագործությունները։ Այսպիսով, մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս՝ Դատարանը ղեկավարվում է պատժի նպատակներով, որպիսիք են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: (…) Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, ինչպես նաև՝ վերջինի կողմից համագործակցության վարույթի շրջանակներում ստանձնած իր պարտականությունների պատշաճ կատարումը և համագործակցության արդյունքում առանձնապես ծանր հանցագործությունների բացահայտումը և դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության ապահովումը՝ Դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետից ավելի պակաս ժամկետով։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ անհրաժեշտ է պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կարգով՝ անհրաժեշտ է պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժին անհրաժեշտ է գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժից 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկումը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակներն իրագործելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց (․․․)»: Դատարանն արձանագրում է, որ սույն վարույթով Էդուարդ Պետրոսյանն անընդմեջ կալանքի տակ է գտնվել 2024 թվականի մարտի 3-ից մինչև 2024 թվականի հուլիսի 3-ը, որպիսի ժամկետը պետք է հաշվակցվի նրա նկատմամբ նշանակված պատժին և վերջնական պատիժ թողնվի կրելու ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի 8 (ութ) ամիս ժամկետով։(…) Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով կատարված արարքների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Էդուարդ Պետրոսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները: Քննության առնելով Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել: Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ համագործակցության վարույթի կարգով գործը քննելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։ (…) »: Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. 6. Բողոքաբերը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի՝ թիվ ԵԴ1/3834/01/24 դատավճռով թույլ է տրվել դատական սխալ՝ նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են անհիմն դատական ակտի կայացման։ Բողոքաբերը գտել է, որ քրեական գործի նյութերում առկա փաստական տվյալները բավարար են գալու եզրահանգման առ այն, որ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանը կարիք չունի կրելու իր նկատմամբ նշանակված պատիժը: Ըստ Բողոքաբերի՝ հաշվի առնելով պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցագործության կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած դրական վարքագիծը, Էդուարդ Պետրոսյանի կողմից առանց սույն գործով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու հնարավոր է հասնել արդարության վերականգմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Վերոգրյալի հիման վրա, Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի թիվ ԵԴ1/3834/01/24 դատավճիռը, կիրառել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը և մեղադրյալ՝ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան: Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները. 7. Դատախազ Ա.Բաղդասարյանը Վերաքննիչ դատարան ներկայացված դիմումով հայտնել է, որ չի առարկում դատական նիստն անցկացնել իր բացակայությամբ։ Միևնույն ժամանակ վերջինս խնդրել է մերժել ներկայացված վերաքննիչ բողոքը։ Պաշտպան Մ․Մելքոնյանը Վերաքննիչ դատարան ներկայացված դիմումով հայտնել է, որ չի առարկում դատական նիստն անցկացնել իր բացակայությամբ։ Միևնույն ժամանակ վերջինս պնդել է իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով բավարարել այն: Դատական նիստի ընթացքում Մեղադրյալ Էդ․Պետրոսյանը միացավ իր Պաշտպանի՝ վերաքննիչ բողոքում ներկայացված դիրքորոշումներին: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. 8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքներում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները: 10. Պատասխանելով սույն որոշման 8-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: 4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: (...) 4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները. 1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, 2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) հանցանք կատարածի անձը, 4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: (...) Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, ի թիվս այլնի, վերլուծելով «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթ և աստիճան» եզրույթները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը»։ Արմեն Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 գործով որոշման մեջ վերահաստատելով և զարգացնելով վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «(...) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (...)։ Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը։ Այսպես՝ մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում։ Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության (հանրային վտանգավորության) գիտակցումը։ Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն՝ առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը՝ հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ»։ Նարեկ Ադամյանի և Անդրանիկ Ավագյանի վերաբերյալ 2025 թվականի մարտի 21-ի թիվ ԳԴ1/0036/01/23 գործով որոշմամբ «Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ պատիժ նշանակելու և նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ նախկինում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները շարունակում են վերաբերելի մասով (mutatis mutandis) կիրառելի լինել նաև գործող քրեաիրավական կարգավորումների նկատմամբ :»: 11. Վերը նշված իրավական նորմերի և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ անդրադառնալով մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի համաչափության և այն ռեալ կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին՝ Վերաքննիչ դատարանը, համակողմանիորեն ուսումնասիրելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը (զղջացել է կատարած արարքի համար, փաստացի ընդունել է իր մեղքը և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, ինչպես նաև՝ համագործակցության վարույթի շրջանակներում գործուն աջակցություն է ցուցաբերել առանձնապես ծանր հանցագործություններ բացահայտելու և դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության անխուսափելիությունն ապահովելու համար։ Բացի այդ, Էդուարդ Պետրոսյանն ունի առողջական խնդիրներ՝ 2015 թվականին ունեցել է սրտամկանի սուր ինֆարկտ, նրա մոտ ախտորոշվել է զարկերակային հիպերտենզիա 2-րդ շրջան, ինչպես նաև՝ խնամքին է գտնվում տարեց, թոշակառու մայրը) և ծանրացնող հանգամանքը (հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը), քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման եղանակը, բնույթը, գտնում է, որ առկա փաստական տվյալները չեն նվազեցնում մեղադրյալի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունն այն աստիճան, որ վերջինիս նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը համարվի իրավաչափ, ուստի նշանակված պատժի միայն ռեալ կրման միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունը։ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից՝ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժում և նման պարագայում վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները: Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ Բողոքաբերի կողմից նշված՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն արդեն իսկ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի են առնվել և բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանը՝ հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի կողմից համագործակցության վարույթի շրջանակներում ստանձնած իր պարտականությունների պատշաճ կատարումը և համագործակցության արդյունքում առանձնապես ծանր հանցագործությունների բացահայտումը և դրանք կատարած անձանց պատասխանատվության ապահովումը՝ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետից ավելի պակաս ժամկետով։ Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը՝ այն, որ մեղադրյալը ոտնձգել է հասարակական անվտանգության պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերությունների դեմ, բացի այդ, մեղսագրվող գործողությունները պայթեցման սարքի գործադրմամբ կատարելը, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ էականորեն բարձրացնում է հանցավորի անձի վտանգավորության աստիճանը։ Վերոգրյալ հանգամանքների հաշվառմամբ, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները վերջնական պատժի մասով իրավաչափ են, մասնավորապես՝ մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի՝ 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին հասնելու հնարավորության համատեքստում և նման հետևությունները բխում են արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից։ 12. Վերոշարադրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով թույլ չի տրվել դատական սխալ, այդ թվում՝ նյութաիրավական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա, և գործով կայացրել է ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բխում է ինչպես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքից: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Էդուարդ Պետրոսյանի պաշտպան Մանուկ Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/3834/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի դատավճիռը՝ թողնելով անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Վ․ՌՇՏՈՒՆԻ Տ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 09-12-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 16-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 22 հատոր |
| Գործին կից նյութեր | գործը 22 հատորից. 1-ին հատոր՝ 245 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 149 թերթ, 3-րդ հատոր՝ 144 թերթ, 4-րդ հատոր՝ 261 թերթ, 5-րդ հատոր՝ 254 թերթ, 6-րդ հատոր՝ 251 թերթ, 7-րդ հատոր՝ 249 թերթ, 8-րդ հատոր՝ 257 թերթ, 9-րդ հատոր՝ 255 թերթ, 10-րդ հատոր՝ 277 թերթ, 11-րդ հատոր՝ 304 թերթ, 12-րդ հատոր՝ 146 թերթ, 13-րդ հատոր՝ 118 թերթ, 14-րդ հատոր՝ 251 թերթ, 15-րդ հատոր՝ 264 թերթ, 16-րդ հատոր՝ 240 թերթ, 17-րդ հատոր՝ 263 թերթ, 18-րդ հատոր՝ 245 թերթ, 19-րդ հատոր՝ 240 թերթ, 20-րդ հատոր՝ 166 թերթ, 21-րդ հատոր՝ 173 թերթ, 22-րդ հատոր՝ 71 թերթ: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 16-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 22 հատոր |
| Գործին կից նյութերը | գործը 22 հատորից. 1-ին հատոր՝ 245 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 149 թերթ, 3-րդ հատոր՝ 144 թերթ, 4-րդ հատոր՝ 261 թերթ, 5-րդ հատոր՝ 254 թերթ, 6-րդ հատոր՝ 251 թերթ, 7-րդ հատոր՝ 249 թերթ, 8-րդ հատոր՝ 257 թերթ, 9-րդ հատոր՝ 255 թերթ, 10-րդ հատոր՝ 277 թերթ, 11-րդ հատոր՝ 304 թերթ, 12-րդ հատոր՝ 146 թերթ, 13-րդ հատոր՝ 118 թերթ, 14-րդ հատոր՝ 251 թերթ, 15-րդ հատոր՝ 264 թերթ, 16-րդ հատոր՝ 240 թերթ, 17-րդ հատոր՝ 263 թերթ, 18-րդ հատոր՝ 245 թերթ, 19-րդ հատոր՝ 240 թերթ, 20-րդ հատոր՝ 166 թերթ, 21-րդ հատոր՝ 173 թերթ, 22-րդ հատոր՝ 71 թերթ: |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | 21982/26 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/3834/01/24
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 09-03-2026 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Մեղադրյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Մանուկ |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 04-06-2026 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/3834/01/24 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 4 հունիսի 2026 թվական ք.Երևան ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 9-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի պաշտպան Մ.Մելքոնյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)` 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի դատավճռով Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ, 74-րդ հոդվածների կանոնների կիրառմամբ նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ՝ նշանակված պատժին հաշվակցվել է Էդ.Պետրոսյանի՝ 2024 թվականի մարտի 3-ից մինչև 2024 թվականի հուլիսի 3-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը և վերջնական պատիժ է թողնվել կրելու ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի 8 (ութ) ամիս ժամկետով։ Մեղադրյալ Էդ.Պետրոսյանի պաշտպան Մ.Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան) 2025 թվականի դեկտեմբերի 9-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է՝ անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի դատավճիռը: Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ մեղադրյալ Էդ.Պետրոսյանի պաշտպան Մ.Մելքոնյանը վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել։ Վճռաբեկ բողոքի փաստարկները և պահանջը. 2. Բողոքաբերը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված՝ վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու պայմանները, այն է` վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, կամ առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը: Ի հիմնավորումն վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու վերոնշյալ պայմանների առկայության՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ, 84-րդ հոդվածների պահանջները: Հաշվի առնելով պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցագործության կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած դրական վարքագիծը՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ Էդ.Պետրոսյանի կողմից առանց սույն գործով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու հնարավոր է հասնել արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Բողոք բերած անձի պնդմամբ՝ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ բողոքարկվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի՝ Գարուշ Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Արմեն Շահբազյանի գործով 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 և այլ որոշումներով արտահայտած իրավական դիրքորոշումներին, ինչպես նաև բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր: Վերոգրյալ հիմնավորումներով, բողոքաբերը խնդրել է բեկանել և փոփոխել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 9-ի որոշումը, Էդ.Պետրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան: Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները և եզրահանգումը. 3. Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝ 1) վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, կամ 2) առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կամ առերևույթ որևէ լուրջ փաստական կամ իրավական հանգամանք ի հայտ գալու ուժով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը: 2. Սույն հոդվածի իմաստով` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, եթե` (...) 4) բողոքարկվող դատական ակտում կոնկրետ նորմին տրված մեկնաբանությունը (հիմնավորումը) հակասում է մեկ այլ վարույթով Վճռաբեկ դատարանի որոշման մեջ տվյալ նորմին տրված մեկնաբանությանը (հիմնավորումներին). 5) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր: 3. Սույն հոդվածի իմաստով՝ լուրջ են համարվում հետևյալ դատական սխալները․ (...) 4) թույլ է տրվել սույն օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված` քրեադատավարական օրենքի որևէ խախտում: (...)»: Նույն օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե Վճռաբեկ դատարանը գալիս է հետևության, որ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումները բավարար չեն: Եթե վճռաբեկ բողոքում վկայակոչված է վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու` սույն օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-4-րդ կետերով նախատեսված որևէ պայման, ապա վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը պետք է հիմնավորի վկայակոչված պայմանի բացակայությունը»։ Վճռաբեկ դատարանը, բողոքաբերի փաստարկների, սույն վարույթի նյութերի, Վերաքննիչ դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա գալիս է հետևության, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին ազդել վարույթի ելքի վրա կամ խաթարել արդարադատության բուն էությունը, իսկ հակառակի մասին բողոք բերած անձի փաստարկները հերքվում են Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանություններով և եզրահանգումներով: Համեմատական վերլուծության ենթարկելով բողոքարկվող դատական ակտում և Վճռաբեկ դատարանի՝ Գարուշ Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Արմեն Շահբազյանի գործով 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 և այլ որոշումներով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքարկվող դատական ակտը չի հակասում Վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված որոշումներին։ Ինչ վերաբերում է բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ իրավունքի զարգացման խնդրի առկայության վերաբերյալ բողոք բերած անձի փաստարկին, ապա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում առկա չէ իրավունքի զարգացման խնդիր։ Այսպիսով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չեն բերվել բավարար հիմնավորումներ, որ վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, կամ առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և նկատի ունենալով, որ բողոքում ներկայացված հիմնավորումները բավարար չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված պայմաններով բողոքը վարույթ ընդունելու հետևության հանգելու համար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 383-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 9-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Էդուարդ Արտավազդի Պետրոսյանի պաշտպան Մ.Մելքոնյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը: Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Այլ նշումներ | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 09-12-2025թ․ որոշման դեմ |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 19-03-2026 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Գործի տեսակ | Քրեական |
| Այլ նշումներ | Առդիր՝ 22 հատորից․ 1-ին հատորը՝ 245 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 149 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 144 թերթ, 4-րդ հատորը՝ 261 թերթ, 5-րդ հատորը՝ 254 թերթ, 6-րդ հատորը՝ 251 թերթ, 7-րդ հատորը՝ 249 թերթ, 8-րդ հատորը՝ 257 թերթ, 9-րդ հատորը՝ 255 թերթ, 10-րդ հատորը՝ 277 թերթ, 11-րդ հատորը՝ 304 թերթ, 12-րդ հատորը՝ 146 թերթ, 13-րդ հատորը՝ 118 թերթ, 14-րդ հատորը՝ 251 թերթ, 15-րդ հատորը՝ 264 թերթ, 16-րդ հատորը՝240 թերթ, 17-րդ հատորը՝263 թերթ, 18-րդ հատորը՝ 245 թերթ, 19-րդ հատորը՝ 240 թերթ, 20-րդ հատորը՝ 166 թերթ, 21-րդ հատորը՝ 173 թերթ, 22-րդ հատորը՝ 71 թերթ։ |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 19-03-2026 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Սերժիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 10-06-2026 |
|---|---|
| Դատարան | Երևանի քրեական դատարան |
| Այլ նշումներ | 22 հատորից |