Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/3848/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
15.4
Պատասխանող
Արմինե Մկրտչյան Արևշատի
Արմինե Մկրտչյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Գնել Գասպարյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Գնել Գասպարյան
ԵԴ1/3848/01/24
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«10» հունվարի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Գնել Գասպարյանի, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ, գրավոր ընթացակարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Արմինե Արևշատի Մկրտչյանի՝ (ծնված՝ 04.04.1998թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, նախկինում չդաապարտված, հաշվառված և բնակվող՝ ՀՀ, քաղաք Երևան, Անդրանիկի փ., 102 շ․, 44 բն․ հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2023 թվականի հունվարի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչի պաշտոնակատար Դ.Խանաղյանը կազմել է թիվ 60145223 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը:
2023 թվականի ապրիլի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի պետ Գ․Թադևոսյանի որոշմամբ թիվ 60145223 քրեական վարույթի նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչի պաշտոնակատար Մ․Միրզոյանին։
2023 թվականի հունիսի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչի պաշտոնակատար Մ․Միրզոյանը կազմել է թիվ 60942123 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը:
2023 թվական հունիսի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչի պաշտոնակատար Մ․Միրզոյանի որոշմամբ թիվ 60942123 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60145223 քրեական վարույթին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 05-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն․Մհերյանի որոշմամբ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
Նույն օրը Արմինե Արևշատի Մկրտչյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու վերաբերյալ արձանագրությունը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն․Մհերյանի որոշմամբ հաստատվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան և թիվ ԵԴ1/3848/01/24 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Գ.Գասպարյանին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին:
1.1 Արմինե Արևշատի Մկրտչյանը մեղադրվում է «քրեական օրենսգրքով նախատեսված այն հանցանքի կատարման համար, որ նա ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության 2022 թվականի հուլիսի 19-ի թիվ 8180149744 որոշմամբ մեկ տարի ժամանակով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված լինելու պայմաններում, և իր վերաբերյալ 13.10.2022 թվականին կազմված թիվ 8180164749 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությամբ պատշաճ տեղեկացված լինելով տրանսպորտային միջոց վարելուց զրկված լինելու հանգամանքի մասին, նշված ժամկետը չլրացած՝ 2023 թվականի փետրվարի 09-ին՝ ժամը 10:37-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Խանջյան-Սայաթ-Նովա փողոցների խաչմերուկում վարել է <<Կիա>> մակնիշի 88 XP 883 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի աշխատակիցների կողմից նույն օրը ժամը 10:40-ին կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180248580 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344- րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարում:»:
2. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքերը.
Հետազոտելով թիվ 60145223 քրեական վարույթը Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանը, ով հանդիսանում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, չի վիճարկում ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվող իրեն մեղսագրված արարքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ համաձայություն է տվել կամավոր և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միևնույն ժամանակ մեղադրական եզրակացությանը կից արձանագրությունից հետևում է, որ մեղադրյալի միջնորդությամբ քննիչի կողմից կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ արձանագրություն, որը ստորագրվել է մեղադրյալի և նրա պաշտպանի կողմից:
Արձանագրելով, որ մեղադրյալը չափահաս է, մեղադրվում է մասնավոր շահերին անմիջականորեն վնաս չպատճառած, եզակի հանցագործության դեպքի կատարման մեջ, մեղսագրված արարքի համար պատիժ է նախատեսված նաև տուգանքի ձևով և դրա հիման վրա գույքային հայց հարուցված չէ, ինչպես նաև առկա չեն համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեմ հանրային մեղադրողի և մեղադրյալի առարկություններ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված ընթացակարգը պահպանված է՝ Դատարանը 26.12.2024թ. որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3848/01/24 քրեական վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին:
3. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու հիմքերը, հաստատված է համարում Արմինե Արևշատի Մկրտչյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասին դրանց համապատասխանությունը, ինչպես նաև գտնում է, որ սույն քրեական գործով անհրաժեշտ է կայացնել մեղադրական դատավճիռ՝ մեղադրյալ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանին մեղավոր ճանաչելով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելով տուգանքի ձևով:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանի կատարած հանցագործության համար պատասխանատվության և պատժի հարցերին` Դատարանը եկավ հետևյալ եզրահանգման.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ և 7-րդ կետերի համաձայն՝
«6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը.»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
(...)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(...)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝ պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
(...)
3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...)
Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու:
(...)»:
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանին մեղսագրվող արարքի համար տուգանքի ձևով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կազմում է հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկը, իսկ ըստ վարույթի նյութերի մեղադրյալը չի աշխատում, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելիս որպես ելակետ պետք է ընդունել նրա կողմից հանցանք կատարելու պահին գործող Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը, այսինքն՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը, որպիսի պայմաններում նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափը կազմում է 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ:
Անդրադառնալով տուգանքի ձևով նշանակված պատժի կատարման կարգին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝
«Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (...)»:
Վերոհիշյալի լույսի ներքո նկատի ունենալով մեղադրյալի գույքային դրությունը, Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է նշանակվող տուգանքի վճարումը թույլատրել կատարել 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում յուրաքանչյուր ամիս նվազագույնը 31.250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամ վճարումներով:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, մինչև դատավճռի ուժի մեջ մտնելն այն պետք է թողնել անփոփոխ, որից հետո՝ վերացնել:
Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերին, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու դեպքում, համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 4-րդ մասի՝ մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Դատարանը գտնում է նաև, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական գործում՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 167-րդ, 276-րդ, 347-350-րդ և 464.6-464.10-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով:
2. Մեղադրյալ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանին թույլատրել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո տուգանքը՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը, վճարել պետական բյուջե 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ամսեկան նվազագույնը 31.250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով վճարումներով:
3. Մեղադրյալ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
4. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
5. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով:
ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«10» հունվարի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Գնել Գասպարյանի, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ, գրավոր ընթացակարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Արմինե Արևշատի Մկրտչյանի՝ (ծնված՝ 04.04.1998թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, նախկինում չդաապարտված, հաշվառված և բնակվող՝ ՀՀ, քաղաք Երևան, Անդրանիկի փ., 102 շ․, 44 բն․ հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2023 թվականի հունվարի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչի պաշտոնակատար Դ.Խանաղյանը կազմել է թիվ 60145223 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը:
2023 թվականի ապրիլի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի պետ Գ․Թադևոսյանի որոշմամբ թիվ 60145223 քրեական վարույթի նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչի պաշտոնակատար Մ․Միրզոյանին։
2023 թվականի հունիսի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչի պաշտոնակատար Մ․Միրզոյանը կազմել է թիվ 60942123 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը:
2023 թվական հունիսի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչի պաշտոնակատար Մ․Միրզոյանի որոշմամբ թիվ 60942123 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60145223 քրեական վարույթին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 05-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն․Մհերյանի որոշմամբ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
Նույն օրը Արմինե Արևշատի Մկրտչյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու վերաբերյալ արձանագրությունը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն․Մհերյանի որոշմամբ հաստատվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան և թիվ ԵԴ1/3848/01/24 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Գ.Գասպարյանին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին:
1.1 Արմինե Արևշատի Մկրտչյանը մեղադրվում է «քրեական օրենսգրքով նախատեսված այն հանցանքի կատարման համար, որ նա ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության 2022 թվականի հուլիսի 19-ի թիվ 8180149744 որոշմամբ մեկ տարի ժամանակով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված լինելու պայմաններում, և իր վերաբերյալ 13.10.2022 թվականին կազմված թիվ 8180164749 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությամբ պատշաճ տեղեկացված լինելով տրանսպորտային միջոց վարելուց զրկված լինելու հանգամանքի մասին, նշված ժամկետը չլրացած՝ 2023 թվականի փետրվարի 09-ին՝ ժամը 10:37-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Խանջյան-Սայաթ-Նովա փողոցների խաչմերուկում վարել է <<Կիա>> մակնիշի 88 XP 883 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի աշխատակիցների կողմից նույն օրը ժամը 10:40-ին կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180248580 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344- րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարում:»:
2. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքերը.
Հետազոտելով թիվ 60145223 քրեական վարույթը Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանը, ով հանդիսանում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, չի վիճարկում ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվող իրեն մեղսագրված արարքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ համաձայություն է տվել կամավոր և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միևնույն ժամանակ մեղադրական եզրակացությանը կից արձանագրությունից հետևում է, որ մեղադրյալի միջնորդությամբ քննիչի կողմից կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ արձանագրություն, որը ստորագրվել է մեղադրյալի և նրա պաշտպանի կողմից:
Արձանագրելով, որ մեղադրյալը չափահաս է, մեղադրվում է մասնավոր շահերին անմիջականորեն վնաս չպատճառած, եզակի հանցագործության դեպքի կատարման մեջ, մեղսագրված արարքի համար պատիժ է նախատեսված նաև տուգանքի ձևով և դրա հիման վրա գույքային հայց հարուցված չէ, ինչպես նաև առկա չեն համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեմ հանրային մեղադրողի և մեղադրյալի առարկություններ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված ընթացակարգը պահպանված է՝ Դատարանը 26.12.2024թ. որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3848/01/24 քրեական վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին:
3. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու հիմքերը, հաստատված է համարում Արմինե Արևշատի Մկրտչյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասին դրանց համապատասխանությունը, ինչպես նաև գտնում է, որ սույն քրեական գործով անհրաժեշտ է կայացնել մեղադրական դատավճիռ՝ մեղադրյալ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանին մեղավոր ճանաչելով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելով տուգանքի ձևով:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանի կատարած հանցագործության համար պատասխանատվության և պատժի հարցերին` Դատարանը եկավ հետևյալ եզրահանգման.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ և 7-րդ կետերի համաձայն՝
«6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը.»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
(...)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(...)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝ պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
(...)
3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...)
Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու:
(...)»:
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանին մեղսագրվող արարքի համար տուգանքի ձևով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կազմում է հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկը, իսկ ըստ վարույթի նյութերի մեղադրյալը չի աշխատում, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելիս որպես ելակետ պետք է ընդունել նրա կողմից հանցանք կատարելու պահին գործող Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը, այսինքն՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը, որպիսի պայմաններում նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափը կազմում է 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ:
Անդրադառնալով տուգանքի ձևով նշանակված պատժի կատարման կարգին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝
«Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (...)»:
Վերոհիշյալի լույսի ներքո նկատի ունենալով մեղադրյալի գույքային դրությունը, Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է նշանակվող տուգանքի վճարումը թույլատրել կատարել 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում յուրաքանչյուր ամիս նվազագույնը 31.250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամ վճարումներով:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, մինչև դատավճռի ուժի մեջ մտնելն այն պետք է թողնել անփոփոխ, որից հետո՝ վերացնել:
Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերին, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու դեպքում, համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 4-րդ մասի՝ մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Դատարանը գտնում է նաև, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական գործում՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 167-րդ, 276-րդ, 347-350-րդ և 464.6-464.10-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով:
2. Մեղադրյալ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանին թույլատրել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո տուգանքը՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը, վճարել պետական բյուջե 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ամսեկան նվազագույնը 31.250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով վճարումներով:
3. Մեղադրյալ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
4. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
5. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով:
ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3848/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 23-12-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60145223 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արմինե Արևշատի Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության 2022թվականի հուլիսի 19-ի թիվ 8180149744 որոշմամբ մեկ տարի ժամանակով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված լինելու պայմաններում, և իր վերաբերյալ 13.10.2022 թվականին կազմված թիվ 8180164749 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությամբ պատշաճ տեղեկացված լինելով տրանսպորտային միջոց վարելուց զրկված լինելու հանգամանքի մասին, նշված ժամկետը չլրացած 2023 թվականի փետրվարի 09-ին՝ ժամը 10:37-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Խանջյան-Սայաթ-Նովա փողոցների խաչմերուկում վարել է <<Կիա>> մակնիշի 88 XP 883 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը. ինչի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծատայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի աշխատակիցների կողմից նույն օրը ժամը 10:40-ին կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180248580 արձանագրությունը: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արմինե |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
| Հայրանուն | Արևշատի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 344 Մաս 1 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | նախկինում չդատված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 23-12-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գնել |
| Ազգանուն | Գասպարյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին
| Ամսաթիվ | 26-12-2024 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/3848/01/24 ՈՐՈՇՈւՄ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ և ՀԱՄԱՁԱՅՆՈՒԹՅԱՄԲ ՏՈՒԳԱՆՔ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՎԱՐՈՒՅԹ ՀԱՐՈՒՑԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «26» դեկտեմբերի 2024թ․ ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Գ.Գասպարյանս ստանալով թիվ ԵԴ1/3848/01/24 (60145223) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմինե Արևշատի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով ՊԱՐԶԵՑԻ Թիվ ԵԴ1/3848/01/24 (60145223) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմինե Արևշատի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին մեղադրական եզրակացությամբ և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու մասին կից արձանագրությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: Թիվ ԵԴ1/3848/01/24 (60145223) քրեական գործը համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին մակագրվել և 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Գ.Գասպարյանի աշխատակազմին: Ուսումնասիրելով քրեական գործը, Դատարանը գտնում է, որ պետք է որոշում կայացնել վարույթն ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6 հոդվածի համաձայն՝ «1. Սույն օրենսգրքի 199-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նախաքննությունն ավարտելու դեպքում քննիչը, ստանալով հսկող դատախազի գրավոր համաձայնությունը, Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի իմաստով՝ առաջին անգամ հանցանք կատարած և ոչ մեծ ծանրության հանցագործության համար մեղադրվող մեղադրյալին գրավոր ծանուցում է նաև համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հնարավորության և իրավական հետևանքների մասին։ 2. Վարույթի նյութերը մեղադրյալի ծանոթացմանը ներկայացնելիս քննիչը ճշտում է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու վերաբերյալ վերջինիս դիրքորոշումը: 3. Եթե մեղադրյալը չի վիճարկում իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքն ու իրավական գնահատականը և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո կամավոր ցանկություն է հայտնում, որ դատարանում գործի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով, ապա քննիչը մեղադրյալի բանավոր միջնորդության հիման վրա կազմում է համապատասխան արձանագրություն, որը ստորագրում են նաև մեղադրյալը և նրա պաշտպանը: Արձանագրությունը կցվում է մեղադրական եզրակացությանը (…)»։ Նույն օրենսգրքի 464.7 հոդվածի համաձայն՝ «1. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթն իրականացվում է, եթե առկա է սույն օրենսգրքի 464.6 հոդվածով սահմանված կարգով կազմված և ստորագրված արձանագրություն: 2. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ չի կարող իրականացվել, եթե՝ 1) մեղադրյալն անչափահաս է. 2) մեղադրյալը մեղադրվում է մեկից ավելի հանցանքներ կատարելու համար. 3) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով տուգանք պատժատեսակ սահմանված չէ. 4) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքով վնաս է պատճառվել մասնավոր անձի շահերին. 5) գույքային հայց է հարուցվել մեղադրյալի կամ այն անձի դեմ, որի վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար. 6) սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս հսկող դատախազն իրավական կամ փաստական հիմնավորմամբ առարկել է դրա դեմ՝ այդ մասին նշում կատարելով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու որոշման մեջ․ 7) մեղադրյալը գրավոր հրաժարվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելուց․ 8) խախտվել է սույն օրենսգրքի 464.6 հոդվածով սահմանված կարգը»: Նույն օրենսգրքի 464.8 հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատավորը քրեական գործն ստանալուց հետո հավաստիանալով, որ առկա է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքը, և բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.7 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները, եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին: Հակառակ դեպքում կայացվում է սույն օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը: 2. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին որոշումը պետք է բովանդակի տեղեկություններ այն կայացրած դատարանի և դատավորի, քրեական գործն ստանալու և որոշումը կայացնելու օրվա, վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու, ինչպես նաև դատավճռի կայացման օրվա մասին: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը կայացվելուց հետո՝ երկօրյա ժամկետում, դատավորը դրա պատճենն ուղարկում է հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին: (…)»։ Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6 հոդվածով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքը, մասնավորապես՝ մեղադրյալ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանը չի վիճարկել իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքն ու իրավական գնահատականը և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո կամավոր ցանկություն է հայտնել, որ դատարանում գործի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով և բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.7 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները, այսինքն՝ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը ենթակա է կիրառման: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-34-րդ, 464.6-464․8 հոդվածներով Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի 1. Ստանձնել թիվ ԵԴ1/3848/01/24 (60145223) քրեական գործի վարույթը և հարուցել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ՝ այն իրականացնելով գրավոր ընթացակարգով: 2. Դատավճռի կայացման օր նշանակել 2025 թվականի հունվարի 10-ը: 3. Որոշումը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին: ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմինե |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ն․ |
| Ազգանուն | Մհերյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վահագն |
| Ազգանուն | Քեշիշյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
Դատավճռի կայացման օր
| Ամսաթիվ | 10-01-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձ. և համաձայն. տուգանք նշան. վարույթ հարուց. մասին որոշման պատճենը ուղարկվել է հանր. մեղադրողին և վարույթի մասն. մասնակիցներին
| Ամսաթիվ | 26-12-2024 |
|---|
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 10-01-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արմինե |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 10-01-2025 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/3848/01/24 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ «10» հունվարի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Գնել Գասպարյանի, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ, գրավոր ընթացակարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանի՝ (ծնված՝ 04.04.1998թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, նախկինում չդաապարտված, հաշվառված և բնակվող՝ ՀՀ, քաղաք Երևան, Անդրանիկի փ., 102 շ․, 44 բն․ հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2023 թվականի հունվարի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչի պաշտոնակատար Դ.Խանաղյանը կազմել է թիվ 60145223 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը: 2023 թվականի ապրիլի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի պետ Գ․Թադևոսյանի որոշմամբ թիվ 60145223 քրեական վարույթի նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչի պաշտոնակատար Մ․Միրզոյանին։ 2023 թվականի հունիսի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչի պաշտոնակատար Մ․Միրզոյանը կազմել է թիվ 60942123 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը: 2023 թվական հունիսի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչի պաշտոնակատար Մ․Միրզոյանի որոշմամբ թիվ 60942123 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60145223 քրեական վարույթին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 05-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն․Մհերյանի որոշմամբ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: Նույն օրը Արմինե Արևշատի Մկրտչյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու վերաբերյալ արձանագրությունը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն․Մհերյանի որոշմամբ հաստատվել է մեղադրական եզրակացությունը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան և թիվ ԵԴ1/3848/01/24 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Գ.Գասպարյանին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին: 1.1 Արմինե Արևշատի Մկրտչյանը մեղադրվում է «քրեական օրենսգրքով նախատեսված այն հանցանքի կատարման համար, որ նա ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության 2022 թվականի հուլիսի 19-ի թիվ 8180149744 որոշմամբ մեկ տարի ժամանակով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված լինելու պայմաններում, և իր վերաբերյալ 13.10.2022 թվականին կազմված թիվ 8180164749 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությամբ պատշաճ տեղեկացված լինելով տրանսպորտային միջոց վարելուց զրկված լինելու հանգամանքի մասին, նշված ժամկետը չլրացած՝ 2023 թվականի փետրվարի 09-ին՝ ժամը 10:37-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Խանջյան-Սայաթ-Նովա փողոցների խաչմերուկում վարել է <<Կիա>> մակնիշի 88 XP 883 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի աշխատակիցների կողմից նույն օրը ժամը 10:40-ին կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180248580 արձանագրությունը: Այսինքն՝ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344- րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարում:»: 2. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքերը. Հետազոտելով թիվ 60145223 քրեական վարույթը Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանը, ով հանդիսանում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, չի վիճարկում ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվող իրեն մեղսագրված արարքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ համաձայություն է տվել կամավոր և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո: Միևնույն ժամանակ մեղադրական եզրակացությանը կից արձանագրությունից հետևում է, որ մեղադրյալի միջնորդությամբ քննիչի կողմից կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ արձանագրություն, որը ստորագրվել է մեղադրյալի և նրա պաշտպանի կողմից: Արձանագրելով, որ մեղադրյալը չափահաս է, մեղադրվում է մասնավոր շահերին անմիջականորեն վնաս չպատճառած, եզակի հանցագործության դեպքի կատարման մեջ, մեղսագրված արարքի համար պատիժ է նախատեսված նաև տուգանքի ձևով և դրա հիման վրա գույքային հայց հարուցված չէ, ինչպես նաև առկա չեն համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեմ հանրային մեղադրողի և մեղադրյալի առարկություններ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված ընթացակարգը պահպանված է՝ Դատարանը 26.12.2024թ. որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3848/01/24 քրեական վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին: 3. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները. Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու հիմքերը, հաստատված է համարում Արմինե Արևշատի Մկրտչյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասին դրանց համապատասխանությունը, ինչպես նաև գտնում է, որ սույն քրեական գործով անհրաժեշտ է կայացնել մեղադրական դատավճիռ՝ մեղադրյալ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանին մեղավոր ճանաչելով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելով տուգանքի ձևով: Անդրադառնալով մեղադրյալ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանի կատարած հանցագործության համար պատասխանատվության և պատժի հարցերին` Դատարանը եկավ հետևյալ եզրահանգման. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ և 7-րդ կետերի համաձայն՝ «6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ. 7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը.»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով: (...) 3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։ (...) 5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:(...)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝ պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները: (...) 3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները: (...)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու: (...)»: Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա: Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանին մեղսագրվող արարքի համար տուգանքի ձևով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կազմում է հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկը, իսկ ըստ վարույթի նյութերի մեղադրյալը չի աշխատում, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելիս որպես ելակետ պետք է ընդունել նրա կողմից հանցանք կատարելու պահին գործող Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը, այսինքն՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը, որպիսի պայմաններում նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափը կազմում է 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ: Անդրադառնալով տուգանքի ձևով նշանակված պատժի կատարման կարգին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ «Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (...)»: Վերոհիշյալի լույսի ներքո նկատի ունենալով մեղադրյալի գույքային դրությունը, Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է նշանակվող տուգանքի վճարումը թույլատրել կատարել 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում յուրաքանչյուր ամիս նվազագույնը 31.250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամ վճարումներով: Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, մինչև դատավճռի ուժի մեջ մտնելն այն պետք է թողնել անփոփոխ, որից հետո՝ վերացնել: Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերին, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու դեպքում, համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 4-րդ մասի՝ մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման: Դատարանը գտնում է նաև, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական գործում՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 167-րդ, 276-րդ, 347-350-րդ և 464.6-464.10-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը. Վ Ճ Ռ Ե Ց 1. Մեղադրյալ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով: 2. Մեղադրյալ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանին թույլատրել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո տուգանքը՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը, վճարել պետական բյուջե 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ամսեկան նվազագույնը 31.250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով վճարումներով: 3. Մեղադրյալ Արմինե Արևշատի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: 4. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված: 5. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով: ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 10-01-2025 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 20-02-2025 |
|---|
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
| Ամսաթիվ | 10-03-2025 |
|---|---|
| Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ | Ընդունվել է կատարման |
| Ստացվել է | Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 08-07-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատորը 111 թերթ, 2-րդ հատորը 29 թերթ։ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 08-07-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-111 թերթ, 2-29 թերթ։ |