ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ԵԴ1/3844/01/24
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր
իրավասության քրեական դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատավոր` Ջ․Հայրապետյան

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

06 ապրիլի 2026թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Հ․ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Ա․ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Հ․Հակոբյանի
Ա․Կարապետյանի

մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող` Ռ․Գևորգյանի
պաշտպան՝ Մ․Մանգասարյանի
մեղադրյալ՝ Ա․Օհանյանի

դռնբաց դատական նիստում, գործով հանրային մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ռ․Գևորգյանի և պաշտպան Մ․Մանգասարյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա վերանայելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան/ 2025թ. հունիսի 10-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արթուր Վալերիկի Օհանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով /2 դրվագ/, 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով /2 դրվագ/ 46-340-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով,


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2024թ․ սեպտեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Սյունիքի մարզային քննչական վարչության քննիչ Վ․Գրիգորյանի կողմից նախաձեռնվել է թիվ 41128524 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով:
2․ Նախաքննության մարմնի 13․09․2024թ․ որոշմամբ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Արթուր Օհանյանը ձերբակալվել է։
3․ ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ռ․Գևորգյանի կողմից 2024թ․ սեպտեմբերի 14-ին որոշում է կայացվել Արթուր Վալերիկի Օհանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
4․ Նախաքննության մարմնի կողմից 14․09․2024թ․ միջնորդություն է ներկայացվել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ մեղադրյալ Արթուր Օհանյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ, որը բավարարվել է, իսկ հետագայում երկարաձգվել է։
5. 2024թ․ դեկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության մարդկանց թրաֆիքինգի, անչափահասների սեռական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված և թմրամիջոցների ապօրինի շրջանռության հանցագործությունների քննությաննվարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ռ․Սարգսյանի կողմից թիվ 41128524 քրեական վարույթի նախաքննության ընթացքում նախաձեռնվել է թիվ 69141224 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 340-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով:
6․ Նախաքննության մարմնի 16․12․2024թ․ որոշմամբ թիվ 69141224 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 41128524 քրեական վարույթին։
7․ ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ռ․Գևորգյանի կողմից 2024թ․ դեկտեմբերի 17-ին որոշում է կայացվել Արթուր Վալերիկի Օհանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով/2 դրվագ/, 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով /2 դրվագ/, 46-340-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
8․ Նախաքննության մարմնի 19․12․2024թ․ որոշմամբ թիվ 69141224 քրեական վարույթն անջատվել է թիվ 41128524 քրեական վարույթից։

9․ 23․12․2024թ․ Արթուր Վալերիկի Օհանյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որին շնորհվել է ԵԴ1/3844/01/24 համարը:
10. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ջ․Հայրապետյանը 27․12․2024թ. որոշմամբ ստանձնել է թիվ ԵԴ1/3844/01/24 քրեական գործի վարույթը և 07․01․2025թ․ նշանակվել է նախնական դատալսումներ:
11. Առաջին ատյանի դատարանի 2025թ. հունիսի 10-ի դատավճռով Արթուր Վալերիկի Օհանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով /2 դրվագ/ 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 46-340-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով Ա.Օհանյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 7 տարի ժամկետով, 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով՝ 1-ին դրվագով պատիժ է նշանակվել՝ ազատազրկում` 7 տարի ժամկետով, 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով՝ 2-րդ դրվագով պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 7 տարի ժամկետով, 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 տարի ժամկետով, 46-340-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 4 տարի ժամկետով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 2 տարի ժամկետով
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի հիման վրա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով որպես պատիժ նշանակված 7 տարի ժամկետով ազատազրկմանը՝ մասնակի գումարվել է 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով՝ 1-ին դրվագով, 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով՝ 2-րդ դրվագով, 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 46-340-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատիժներից՝ մեկական տարի ժամկետով ազատազրկում և Արթուր Վալերիկի Օհանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է սահմանվել ազատազրկում՝ 12 /տասներկու/ տարի ժամկետով, որը նա պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2024թ․ սեպտեմբերի 12-ից։
Արթուր Վալերիկի Օհանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը, թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արթուր Վալերիկի Օհանյանից հօգուտ պետական բյուջեի որոշվել է բռնագանձել 9.882.000 ՀՀ դրամ գումար՝ որպես փորձաքննությունների համար կատարված ծախս:
12. Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստի միջոցով 27․10․2025թ. վերաքննիչ բողոք է բերել գործով պաշտպան Մ․Մանգասարյանը:
13. Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստի միջոցով 27․10․2025թ. վերաքննիչ բողոք է բերել գործով հանրային մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ռ․Գևորգյանը:
14. Վերաքննիչ դատարանի 14․10․2025թ. և 08․12․2025թ․ որոշումներով գործով հանրային մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ռ․Գևորգյանի և պաշտպան Մ․Մանգասարյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Վալերիկի Օհանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով /2 դրվագ/, 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով /2 դրվագ/ 46-340-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2025թ․ դեկտեմբերի 09-ին:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
15. Նախաքննության մարմնի կողմից Արթուր Վալերիկի Օհանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 46-340-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ․ <<․․․նա, խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին>> ՀՀ օրենքի, <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին>> ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, օժանդակել է ԻԻՀ-ից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով՝ 25294,57 գրամ <<Մարիխուանա>> տեսակի, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 81,61 գրամ <<Մեթադոն>> տեսակի և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 995 գրամ <<Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոցների մաքսանենգությանը:
Այսպես․
ՀՀ քաղաքացի Արթուր Վալերիկի Օհանյանը, նպատակ ունենալով շահադիտական դրդումներով իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել առանձնապես խոշոր չափերով տարբեր տեսակի, այդ թվում՝ <<Մարիխուանա>>, <<Մեթադոն>> և <<Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոցներ ԻԻՀ-ից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ առանց մաքսային հսկողության թմրամիջոց ապօրինի տեղափոխելուն օժանդակելու դիտավորությամբ, ԻԻՀ-ում բնակվող Մոհսեն Հաղվիրդիի Ահանգարիդուզայի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն, նախապես խոստացել է իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել առանձնապես խոշոր չափերով <<Մարիխուանա>>, <<Մեթադոն>> և Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոցներ։
Դրանից հետո ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն՝ 2024թ. սեպտեմբերի 12-ին, Արթուր Օհանյանը վարձակալած <<Հունդայի էլանտրա>> մակնիշի 37 ST 679 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով ուղևորվել է Մեղրի քաղաքից Շվանիձոր վարչական բնակավայր տանող ճանապարհի՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում բնակվող Մոհսեն Հաղվիրդիի Ահանգարիդուզալի մատնանշած՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության և Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանին հարակից ճանապարհահատված, որտեղ Մոհսեն Հաղվիրդիի Ահանգարիդուզային Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանի վրայով նետելու եղանակով ԻԻՀ-ից մաքսանենգությամբ՝ առանց մաքսային հսկողության պոլիէթիլենային փաթեթների մեջ փաթեթավորված վիճակում ապօրինի ՀՀ է տեղափոխել <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, շրջանառությունն արգելված՝ թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին>> ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման N 1 հավելվածով սահմանված առանձնապես խոշոր չափերով՝ 25294,57 գրամ <<Մարիխուանա>> տեսակի, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 81,61 գրամ <<Մեթադոն>> տեսակի և առանձնապես խոշոր չափերով` 995 գրամ <<Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոցներ, որոնք Արթուր Վալերիկի Օհանյանը շահադիտական դրդումներով իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել վարձակալած <<Հունդայի Էլանտրա>> մակնիշի 37 ST 79 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի բեռնախցիկում: Նկարագրված թմրամիջոցները հայտնաբերվել են նույն ավտոմեքենայում 2024թ. սեպտեմբերի 13-ին կատարված խուզարկությամբ:
Այսինքն, Արթուր Վալերիկի Օհանյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում։
Բացի այդ, Արթուր Վալերիկի Օհանյանը, խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին>> ՀՀ օրենքի, <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին>> ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, շահադիտական դրդումներով, մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և տեղափոխել առանձնապես խոշոր չափերով՝ 25294,57 գրամ <<Մարիխուանա>> տեսակի, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 81,61 գրամ <<Մեթադոն>> տեսակի և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 995 գրամ <<Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոցներ:
Այսպես.
ՀՀ քաղաքացի Արթուր Վալերիկի Օհանյանը, նպատակ ունենալով շահադիտական դրդումներով իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել առանձնապես խոշոր չափերով տարբեր տեսակի, այդ թվում` <<Մարիխուանա>>, <<Մեթադոն>> և <<Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոցներ, ԻԻՀ-ում բնակվող Մոհսեն Հաղվիրդիի Ահանգարիդուզայի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն, 2024թ. սեպտեմբերի 12-ին վարձակալած <<Հունդայի էլանտրա>> մակնիշի 37 1 679 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով ուղևորվել է Մեղրի քաղաքից Շվանիձոր վարչական բնակավայր տանող ճանապարհի՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում բնակվող Մոհսեն Հաղվիրդիի Ահանգարիդուզալի մատնանշած՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության և Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանին հարակից ճանապարհահատված, որտեղ Մոհսեն Հաղվիրդիի Ահանգարիդուզային Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանի վրայով նետելու եղանակով ԻԻՀ-ից մաքսանենգությամբ՝ առանց մաքսային հսկողության պոլիէթիլենային տոպրակների մեջ փաթեթավորված վիճակում ապօրինի ՀՀ է տեղափոխել <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, շրջանառությունն արգելված՝ թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին>> ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման N 1 հավելվածով սահմանված առանձնապես խոշոր չափերով՝ 25294,57 գրամ <<Մարիխուանա>> տեսակի, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 81,61 գրամ <<Մեթադոն>> տեսակի և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 995 գրամ քաշով <<Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոցներ, որոնք Արթուր Վալերիկի Օհանյանը շահադիտական դրդումներով իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել վարձակալած <<Հունդայի Էլանտրա>> մակնիշի 37 ST 679 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի բեռնախցիկում, իսկ այնուհետև իրացնելու նպատակով ապօրինի տեղափոխել է դրանք, որոնք հայտնաբերվել են 2024թ. սեպտեմբերի 13-ին կատարված նշված ավտոմեքենայի խուզարկությամբ:
Այսինքն, Արթուր Վալերիկի Օհանյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում։
Բացի այդ, Արթուր Վալերիկի Օհանյանը, խախտելով <<Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին>> ՀՀ օրենքով հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառության կարգը, պայմանները, կիրառվող սահմանափակումներն ու արգելքները սահմանող դրույթների պահանջները և չունենալով հրազենի ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունում օրենքով սահմանված կարգով ձևակերպված թույլտվություն, շրջանառության իրավասություն, օժանդակել է ԻԻՀ-ից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով ակոսափող հրազեն հանդիսացող <<HK MP5>> տեսակի <<49587>> համարի 9մմ /9x19/ տրամաչափի ատրճանակ-գնդացրի, ակոսափող հրազեն հանդիսացող <<SUR BRT M9>> տեսակի <<58965430>> համարի 9մմ տրամաչափի ազդանշանային ատրճանակի և ռազմամթերք հանդիսացող թվով 24 տ 9մմ /9x19/ տրամաչափի փամփուշտների մաքսանենգությանը։
Այսպես.
ՀՀ քաղաքացի Արթուր Վալերիկի Օհանյանը, նպատակ ունենալով ապօրինի ձեռք բերել հրազեն և ռազմամթերք, ԻԻՀ-ից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ առանց մաքսային հսկողության հրազեն և ռազմամթերք ապօրինի տեղափոխելուն օժանդակելու դիտավորությամբ, ԻԻՀ-ում բնակվող Մոհսեն Հաղվիրդիի Ահանգարիդուզայի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն, նախապես խոստացել է ապօրինի ձեռք բերել ակոսափող հրազեն հանդիսացող <<HK MPS>> տեսակի <<49587 համարի 9մմ /9x19/ տրամաչափի ատրճանակ-գնդացիր, ակոսափող հրազեն հանդիսացող <<SUR BRT M9>> տեսակի <<58965430>> համարի 9մմ տրամաչափի ազդանշանային ատրճանակ և ռազմամթերք հանդիսացող թվով 24 հատ 9մմ /9x19/ տրամաչափի փամփուշտներ:
Դրանից հետո ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն՝ 2024թ. սեպտեմբերի 12-ին, Արթուր Օհանյանը վարձակալած <<Հունդայի Էլանտրա>> մակնիշի 37 ST 679 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով ուղևորվել է Մեղրի քաղաքից Շվանիձոր վարչական բնակավայր տանող ճանապարհի՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում բնակվող Մոհսեն Հաղվիրդիի Ահանգարիդուզալի մատնանշած՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության և Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանին հարակից ճանապարհահատված, որտեղ Մոհսեն Հաղվիրդիի Ահանգարիդուզային Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանի վրայով նետելու եղանակով մաքսանենգությամբ՝ առանց մաքսային հսկողության ԻԻՀ-ից ապօրինի ՀՀ է տեղափոխել ակոսափող հրազեն հանդիսացող <<HK MP5>> տեսակի <<49587>> համարի 9մմ 19/ տրամաչափի ատրճանակ-գնդացիր, ակոսափող հրազեն հանդիսացող <<SUR BRT MS>> տեսակի <<58965430>> համարի 9մմ տրամաչափի ազդանշանային ատրճանակ և ռազմամթերք հանդիսացող թվով 24 հատ 9մմ /9x19/ տրամաչափի փամփուշտներ, որոնք Արթուր Վալերիկի Օհանյանն ապօրինի ձեռք է բերել և պահել վարձակալած <<Հունդայի Էլանտրա>> մակնիշի 37 ST 679 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի բեռնախցիկում:
Այսինքն, Արթուր Վալերիկի Օհանյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-340-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում։
Բացի այդ, Արթուր Վալերիկի Օհանյանը խախտելով <<Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին>> ՀՀ օրենքով հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառության կարգը, պայմանները, կիրառվող սահմանափակումներն ու արգելքները սահմանող դրույթների պահանջները և չունենալով հրազենի ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունում օրենքով սահմանված կարգով ձևակերպված թույլտվություն, շրջանառության իրավասություն, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և փոխադրել, ակոսափող հրազեն հանդիսացող <<HK MP5>> տեսակի <<49587>> համարի 9մմ /9x19/ տրամաչափի ատրճանակ-գնդացիր, ակոսափող հրազեն հանդիսացող <<SUR BRT M9>> տեսակի <<58965430>> համարի 9մմ տրամաչափի ազդանշանային ատրճանակ և ռազմամթերք հանդիսացող թվով 24 հատ 9մմ /9x19/ տրամաչափի փամփուշտներ:
Այսպես.
ՀՀ քաղաքացի Արթուր Վալերիկի Օհանյանը, նպատակ ունենալով՝ ապօրինի ձեռք բերել հրազեն և ռազմամթերք, ԻԻՀ-ում բնակվող Մոհսեն Հաղվիրդիի Ահանգարիդուզալի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն, 2024թ. սեպտեմբերի 12-ին վարձակալած <<Հունդայի Էլանտրա>> մակնիշի 37 ST 679 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով ուղևորվել է Մեղրի քաղաքից Շվանիձոր վարչական բնակավայր տանող ճանապարհի՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում բնակվող Մոհսեն Հաղվիրդիի Ահանգարիդուզալի մատնանշած՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության և Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանին հարակից ճանապարհահատված, որտեղ Մոհսեն Հաղվիրդիի Ահանգարիդուզային Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանի վրայով նետելու եղանակով ԻԻՀ-ից մաքսանենգությամբ՝ առանց մաքսային հսկողության ապօրինի ՀՀ է տեղափոխել ակոսափող հրազեն հանդիսացող <<HK MP5>> տեսակի <<49587>> համարի 9մմ /9x19/ տրամաչափի ատրճանակ-գնդացիր, ակոսափող հրազեն հանդիսացող <<SUR BRT M9>> տեսակի 58965430 համարի 9մմ տրամաչափի ազդանշանային ատրճանակ և ռազմամթերք հանդիսացող թվով 24 հատ 9մմ /9x19/ տրամաչափի փամփուշտներ, որոնք Արթուր Վալերիկի Օհանյանն ապօրինի ձեռք է բերել և պահել վարձակալած Հունդայի Էլանտրա>> մակնիշի 37 ST 679 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի բեռնախցիկում, իսկ այնուհետև՝ ապօրինի փոխադրել դրանք, որոնք հայտնաբերվել են 2024թ. սեպտեմբերի 13-ին կատարված նշված ավտոմեքենայի խուզարկությամբ:
Այսինքն, Արթուր Վալերիկի Օհանյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում։
Բացի այդ, Արթուր Վալերիկի Օհանյանը, խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին>> ՀՀ օրենքի, <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին>> ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, օժանդակել է ԻԻՀ-ից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով` առնվազն 99,17 գրամ <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանը։
Այսպես.
ՀՀ քաղաքացի Արթուր Վալերիկի Օհանյանը, նպատակ ունենալով շահադիտական դրդումներով իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել առանձնապես խոշոր չափերով <<Մարիխուանա>> թմրամիջոց, ԻԻՀ-ից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ առանց մաքսային հսկողության թմրամիջոց ապօրինի տեղափոխելուն օժանդակելու դիտավորությամբ, ԻԻՀ-ում բնակվող Մոհսեն Հաղվիրդիի Ահանգարիդուզալի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն, նախապես խոստացել է ապօրինի ձեռք բերել <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց:
Դրանից հետո ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, գործով չպարզված ժամանակահատվածում, Արթուր Օհանյանը ուղևորվել է Մեղրի քաղաքից Շվանիձոր վարչական բնակավայր տանող ճանապարհի՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում բնակվող Մոհսեն Հաղվիրդիի Ահանգարիդուզալի մատնանշած՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության և Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանին հարակից ճանապարհահատված, որտեղ Մոհսեն Հաղվիրդիի Ահանգարիդուզալին Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանի վրայով նետելու եղանակով ԻԻՀ-ից մաքսանենգությամբ՝ առանց մաքսային հսկողության, պոլիէթիլենային փաթեթների մեջ փաթեթավորված վիճակում ապօրինի ՀՀ է տեղափոխել <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին>> ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման N 1 հավելվածով սահմանված առանձնապես խոշոր չափերով` առնվազն 99,17 գրամ քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, որն իրացնելու նպատակով Արթուր Վալերիկի Օհանյանն ապօրինի ձեռք է բերել, տեղափոխել և պահել: Առանձնապես խոշոր չափերով՝ 99,17 գրամ քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը հայտնաբերվել է Արթուր Վալերիկի Օհանյանի վարձակալած՝ Երևան քաղաքի Րաֆֆու փողոցի 69 շենքի 51 բնակարանում 2024թ. սեպտեմբերի 14-ին կատարված խուզարկությամբ:
Այսինքն, Արթուր Վալերիկի Օհանյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում։
Բացի այդ, Արթուր Վալերիկի Օհանյանը, խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին>> ՀՀ օրենքի, <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին>> ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, շահադիտական դրդումներով մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ ապօրինի ձեռք է բերել, պահել, տեղափոխել և ապօրինի իրացրել առանձնապես խոշոր չափերով` առնվազն 99,17 գրամ <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց:
Այսպես.
ՀՀ քաղաքացի Արթուր Վալերիկի Օհանյանը, նպատակ ունենալով շահադիտական դրդումներով իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել առանձնապես խոշոր չափերով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, ԻԻՀ-ում բնակվող Մոհսեն Հաղվիրդիի Ահանգարիդուզայի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն, գործով չպարզված ժամանակահատվածում ուղևորվել է Մեղրի քաղաքից Շվանիձոր վարչական բնակավայր տանող ճանապարհի՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում բնակվող Մոհսեն Հաղվիրդիի Ահանգարիդուզալի մատնանշած՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության և Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանին հարակից ճանապարհահատված, որտեղ Մոհսեն Հաղվիրդիի Ահանգարիդուզային Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանի վրայով նետելու եղանակով ԻԻՀ-ից մաքսանենգությամբ՝ առանց մաքսային հսկողության պոլիէթիլենային փաթեթների մեջ փաթեթավորված վիճակում ապօրինի ՀՀ է տեղափոխել <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, շրջանառությունն արգելված՝ թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես որ չափերը, թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի պրեկուրսորների խոշոր և անձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին>> ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման N 1 հավելվածով սահմանված առանձնապես խոշոր չափերով` առնվազն 99,17 գրամ <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, որն ապօրինի ձեռք բերելուց և փոխադրելուց հետո դրա մի մասը Արթուր Վալերիկի Օհանյանն ապօրինի իրացրել է քննությամբ ինքնությունը դեռևս չպարզված անձին, իսկ առանձնապես խոշոր չափերով՝ 99,17 գրամն իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր կողմից վարձակալած՝ Երևան քաղաքի Րաֆֆու փողոցի 69 շենքի 51 բնակարանում, ինչն էլ հայտնաբերվել է նշված բնակարանում 2024թ. սեպտեմբերի 14-ին կատարված խուզարկությամբ:
Այսինքն, Արթուր Վալերիկի Օհանյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում>>։
16. 2025թ․ հունիսի 3-ին դատական նիստում Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է մեղադրական վերդիկտ՝ Արթուր Վալերիկի Օհանյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով /2 դրվագ/, 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 46-340-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման մեջ:
Առաջին ատյանի դատարանը վերլուծելով մեղադրյալ Ա.Օհանյանի ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված և հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցները, դրանք ազատ և բարեխիղճ գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց համակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, հաշվի առնելով նաև անհրաժեշտ ու հնարավոր ապացույցների բացակայությունը, հաստատված է համարել հետևյալը.
Մեղադրյալ Արթուր Վալերիկի Օհանյանը՝
1/ խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին>> ՀՀ օրենքի, <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին>> ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, օժանդակել է ԻԻՀ-ից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով՝ 25294,57 գրամ <<Մարիխուանա>> տեսակի, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 81,61 գրամ <<Մեթադոն>> տեսակի և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 995 գրամ <<Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոցների մաքսանենգությանը: /46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետ` առաջին դրվագ/
1.1 / խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին>> ՀՀ օրենքի, <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին>> ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, շահադիտական դրդումներով, մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և տեղափոխել առանձնապես խոշոր չափերով՝ 25294,57 գրամ <<Մարիխուանա>> տեսակի, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 81,61 գրամ <<Մեթադոն>> տեսակի և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 995 գրամ <<Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոցներ /393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետ/:
2/ խախտելով <<Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին>> ՀՀ օրենքով հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառության կարգը, պայմանները, կիրառվող սահմանափակումներն ու արգելքները սահմանող դրույթների պահանջները և չունենալով հրազենի ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունում օրենքով սահմանված կարգով ձևակերպված թույլտվություն, շրջանառության իրավասություն, օժանդակել է ԻԻՀ-ից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով ակոսափող հրազեն հանդիսացող <<HK MP5>> տեսակի <<49587>> համարի 9մմ /9x19/ տրամաչափի ատրճանակ-գնդացրի, ակոսափող հրազեն հանդիսացող <<SUR BRT M9>> տեսակի <<58965430>> համարի 9մմ տրամաչափի ազդանշանային ատրճանակի և ռազմամթերք հանդիսացող թվով 24 տ 9մմ /9x19/ տրամաչափի փամփուշտների մաքսանենգությանը /46-340-րդ հոդվածի 1-ին մաս/։
2.1/ խախտելով <<Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին>> ՀՀ օրենքով հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառության կարգը, պայմանները, կիրառվող սահմանափակումներն ու արգելքները սահմանող դրույթների պահանջները և չունենալով հրազենի ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունում օրենքով սահմանված կարգով ձևակերպված թույլտվություն, շրջանառության իրավասություն, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և փոխադրել, ակոսափող հրազեն հանդիսացող <<HK MP5>> տեսակի <<49587>> համարի 9մմ /9x19/ տրամաչափի ատրճանակ-գնդացիր, ակոսափող հրազեն հանդիսացող <<SUR BRT M9>> տեսակի <<58965430>> համարի 9մմ տրամաչափի ազդանշանային ատրճանակ և ռազմամթերք հանդիսացող թվով 24 հատ 9մմ /9x19/ տրամաչափի փամփուշտներ /335-րդ հոդվածի 1-ին մաս/:
3/ խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին>> ՀՀ օրենքի, <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին>> ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, օժանդակել է ԻԻՀ-ից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով` առնվազն 99,17 գրամ <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանը։
3.1/ խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին>> ՀՀ օրենքի, <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին>> ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, ապօրինի պահել է առանձնապես խոշոր չափերով` առնվազն 99,17 գրամ <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց /396-րդ հոդվածի 3-րդ մաս/:
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշված հետևությունը հիմնվել է հետազոտված ապացույցների՝ մեղադրյալ Ա.Օհանյանի խոստովանական ցուցմունքների, ձերբակալման արձանագրության, ավտոմեքենայի, բնակարանի և թվային խուզարկությունների արձանագրությունների, առգրավում կատարելու մասին արձանագրության, դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 1487Ք-24 եզրակացության, դատաձգաբանական փորձաքննության թիվ 1120-24 եզրակացության, դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 1468Ք-24 եզրակացության, զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ, որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված և մեղադրյալի բնակարանից հայտնաբերված աղացի, թմրալկալոիդ՝ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքերով գլանակի, էլեկտրոնային կշեռքի, 99.17 գրամ քաշով <<Մարիխուանա>>, ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտնաբերված 995 գրամ քաշով <<Մեթամֆետամին>>, 2000 հատ հաբերից կազմված, 840 գրամ քաշով զանգվածում առկա 81.61 գրամ քաշով <<Մեթադոն>>, 25294.57 գրամ քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցների, <<HK MP5>> տեսակի <<49587>> համարի 9մմ /9x19/ տրամաչափի ակոսափող ատրճանակ-գնդացիրի, <<SUR BRT M9>> տեսակի <<58965430>> համարի 9մմ տրամաչափի ազդանշանային ատրճանակի, ռազմամթերք հանդիսացող թվով 24 հատ 9մմ /9x19/ տրամաչափի փամփուշտների, Արթուր Օհանյանի <<Սամսունգ>> մոդելի 350280678978176/01 և 358791578978175/01 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսի հետազոտման, վերլուծության և գնահատման արդյունքների վրա:
Այսպիսով, Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ գործով ձեռք բերված հավաստի ապացույցների համակցությունը բավարար է հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան /հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշի մասին տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահրամ Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 գործով կայացված որոշման 30-32-րդ կետերը/ հաստատված համարելու, որ մեղադրյալ Արթուր Օհանյանի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 25294.57 գրամ <<Մարիխուանա>> տեսակի, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 81,61 գրամ <<Մեթադոն>> տեսակի և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 995 գրամ <<Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոցները ապօրինի պահելը, վերը նշված քաշերով և տեսակի և 99,17 գրամ <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցների մաքսանենգությունը, ակոսափող հրազեն հանդիսացող <<HK MP5>> տեսակի <<49587>> համարի 9մմ /9x19/ տրամաչափի ատրճանակ-գնդացիրի, ակոսափող հրազեն հանդիսացող <<SUR BRT M9>> տեսակի <<58965430>> համարի 9մմ տրամաչափի ազդանշանային ատրճանակի և ռազմամթերք հանդիսացող թվով 24 հատ 9մմ /9x19/ տրամաչափի փամփուշտների մաքսանենգության օժանդակելը, վերը նշված տեսակի ռազմամթերքի ապօրինի ձեռք բերելը, պահելը և փոխադրելը, ինչպես նաև առանձնապես խոշոր չափերով` առնվազն 99,17 գրամ <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց պահելը ապացուցված է և նրա արարքները պետք է որակվեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով /2 դրվագ/ 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 46-340-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով>>:

3.Վերաքննիչ բողոքնորի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
17. Պաշտպան Մ․Մանգասարյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում նշում է, որ բողոքը ներկայացվում է այն հիմնավորմամբ, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է՝ ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը և դրա սխալ մեկնաբանության արդյունքում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվել է խիստ պատիժ, մասնավորապես առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 69-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտումներ, դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին, դատարանի հետևություննները չեն բխում գործի փաստական հանգամանքներից։
Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով և 2-րդ մասով, որպես Արթուր Վալերիկի Օհանյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտել վերջինիս խնամքին երկու անչափահաս երեխաններ գտնվելը, մեղքն ընդունելն ու անկեղծորեն զղջալը:
Որպես Արթուր Վալերիկի Օհանյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտարկվում՝ նա դատվածություն չունի, բնակության վայրից բնութագրվում է դրական, նրա մոտ ախտորոշված է <<Դիսոցիացված /կոնվերսիոն-հիստերիկ/ խանգարում>>, որը իրենից ներկայացնում է նևրոտիկ բնույթի խանգարում:
ՀՀ ԱՆ <<Քրեակատարողական բժշկության կենտրոն>> ՊՈԱԿ-ի տնօրենի Ե-80 առ 27.01.2025թ. գրության համաձայն՝
07.11.2024թ. ազատազրկված անձ Արթուր Վալերիկի Օհանյանը ՀՀ ԱՆ <<Քրեակատարողական բժշկության կենտրոն>> ՊՈԱԿ <<Դատապարտյալների հիվանդանոց>> ստորաբաժանման հոգեբուժական բաժանմունք է ընդունվել <<Արմավիր>> ՔԿ հիմնարկից:
Կատարվել են լաբորատոր և գործիքային հետազոտություններ: Ախտորոշվել է՝ <<Անձի և վարքի խանգարումներ թմրամիջոցների օգտագործման հետևանքով>>: Նշանակվել և ստացել է դեղորայքային բուժում: Բուժման ընթացքում հետզարգացման է ենթարկվել ախտաբանական սիմպտոմատիկան, կարգավորվել է վարքը, բարելավվել է ինքնազգացողությունը, քունը: 12.11.2024թ. կատարված որովայնի օրգանների սոնոգրաֆիկ հետազոտությամբ տրվել է եզրակացություն՝ <<Չափավոր հեպատոմեգալիա, սպլենոմեգալիա>>:
03.01.2025թ. Արթուր Օհանյանը <<Քրեակատարողական բժշկության կենտրոն>> ՊՈԱԿ <<Դատապարտյալների հիվանդանոց>> ստորաբաժանման հոգեբուժական բաժանմունքից դուրս է գրվել՝ լավացումով, դիսպանսեր հսկողության ցուցումով, և անհրաժեշտության դեպքում՝ ամբուլատոր բուժման խորհրդով:
ՀՀ ԱՆ <<Քրեակատարողական բժշկության կենտրոն>> ՊՈԱԿ <<Արմավիր>> ստորաբաժանման ղեկավարի պարտականությունների ժամանակավոր կատարողի N 169 առ 29.01.2025թ. գրության կից ուղարկվել է Արթուր Օհանյանի բժշկական քարտի պատճենը, համաձայն որի՝ առաջնային բժշկական զննություն 13-րդ էջում՝ կյանքի և հիվանդության պատմություն առկա է գրառում, որ 2019թ. բուժվել է <<Դ.Հ.>>-ի հոգեբուժական բաժանմունքում: Ժառանգությունը բարդացած է:
Սույն գործի փաստական հանագամանքների համաձայն, Արթուր Վալերիկի Օհանյանը ի սկզբանե ընդունել է մեղքը, զղջացել է կատարածի համար, չի վիճարկել իրեն առաջադրված մեղադրանքը, համագործակցել է վարույթն իրականացնող մարմնի հետ, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխա, բնակության վայրից բնութագրվում է դրականորեն, ունի առողջական խնդիրներ: Ավելին, համագործակցելով վարույթն իրականացնող մարմնի հետ և չվիճարկելով առաջադրված մեղադրանքը, զգալիորեն խնայվել են պետական ռեսուրսները: Դատարանին հայտնել է, որ զղջում է, ընդունում է, որ խախտել է ՀՀ օրենսդրությունը: Բողոք ներկայացրած անձն առանձնահատուկ ցանկանում է ընդգծել, որ առանձնապես ծանր հանցանքներ կատարած լինելու, առաջադրված մեղադրանքը չվիճարկելու հանգամանքները կարևոր գործոն է խախտված հասարակական հարաբերությամբ պայմանավորված պետության կողմից հակազդման աստիճանը որոշելու, այն է՝ պատիժ նշանակելու, դրա տեսակն ու պատժաչափն ընտրելու, ազատազրկման պարագայում դրա ռեալ կրման հարցը որոշելու համար: Հետևաբար, այսպիսի փաստական տվյալների առկայության, առավել ևս դատարանի կողմից արձանագրված պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պարագայում, բողոք ներկայացրած անձը գտնում է, որ ստորադաս դատարանի կողմից նման պատիժների կիրառմամբ խախտվել են պատիժ նշանակելու սկզբունքները՝ նկատի ունենալով, որ <<հանցավորի անձնավորություն>> եզրույթն ի տարբերություն <<հանցագործության սուբյեկտ>> եզրույթի, ավելի ընդարձակ է և օժտված է սոցիալ-ժողովրդագրական, բարոյահոգեբանական և քրեաիրավական բնութագրերով: ՀՀ գործող քրեական օրենսդրության իմաստով <<հանցավորի անձնավորություն>> եզրույթը դիտարկվում է որպես քրեական պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք, հանցավորի անձը բնութագրող առանձին հատկանիշները և վարքագիծը օրենքում նախատեսված են որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև դատապարտյալին պատժից ազատելու նախապայման:
Հատկանշական է նաև այն, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ քննարկման առարկա չի դարձրել այն հանգամանքը, համաձայն որի՝ Արթուր Օհանյանը ունի մի շարք հիվանդություններ, մասնավորապես. <<Անձի և վարքի խանգարումներ թմրամիջոցների օգտագործման հետևանքով>> և <<Չափավոր հեպատոմեգալիա, սպլենոմեգալիա>>, ինչպես նաև Արթուր Օհանյանը ունի հաշվառման և մշտական բնակության վայր, ամուսնացած է, ունի 2 անչափահաս երեխա:
Հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշումներում ձևավորված իրավական դիրքորոշումը և միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով Արթուր Վալերիի Օհանյանի կատարած արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, առանձնահատկությունները, նրա անձը, առողջական վիճակը, վերը թվարկված մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, էականորեն նվազեցնում են կատարված հանցագործությունների հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը հասարակության նկատմամբ, բողոք ներկայացրած անձը գտնում է, որ սույն գործով փաստական հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ բավարար էին մեղադրյալ Արթուր Օհանյանի նկատմամբ նկատմամբ նշանակել ազատազրկման ձևով ավելի մեղմ պատիժ, որով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին:
Այսպիսով բողոք ներկայացրած անձը գտնում է, որ անձի մարդասիրական սկզբունքներից և Արթուր Օհանյանի առողջական վիճակից ելնելով սույն գործով փաստական հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ բավարար էին Արթուր Վալերիկի Օհանյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ ազատազրկում 8 տարի ժամկետով, մինչդեռ, ստորադաս դատարանի կողմից խախտվելով պատժի նշանակման սկզբունքները, մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվել է խիստ պատիժ:
18․ Վերոգրյալի հիման վրա, ամփոփելով բողոքի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ մասերում բարձրացված փաստարկները, բողոք ներկայացրած անձը գտնում է, որ դրանք լիովին տեղավորվում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելուն ուղղված օրենքի տված ձևակերպումների տրամաբանության շրջանակում, որը սակայն, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից համարժեք գնահատականի չի ենթարկվել, որի կապակցությամբ կայացված դատական ակտը ենթակա է բեկանման:
Ուստի, խնդրում է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 10.06.2025թ. թիվ ԵԴ1/3844/01/24 քրեական գործով դատավճիռը պատժի մասով բեկանել:
Արթուր Վալերիկի Օհանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 6 տարի ժամկետով, 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով՝ 1-ին դրվագով պատիժ նշանակել՝ ազատազրկում՝ 6 տարի ժամկետով, 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով՝ 2-րդ դրվագով պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 6 տարի ժամկետով, 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 տարի ժամկետով, 46-340-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 տարի ժամկետով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ երեք ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի հիման վրա պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով Արթուր Վալերիկի Օհանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 8 /ութ/ տարի ժամկետով:
19. Գործով հանրային մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ռ․Գևորգյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ թիվ ԵԴ1/3844/01/24 քրեական գործով Արթուր Օհանյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025թ․ հունիսի 10-ի դատավճռի՝ Արթուր Օհանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հատկանիշներին համապատասխանելու վերաբերյալ հետևություններն անհիմն են, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ է տրվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի խախտում և քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, ուստի կայացված դատավճիռը ենթակա է փոփոխման՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներն անհրաժեշտ է արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ոչ պատշաճ վերլուծության ենթարկելով նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված ապացույցները, եկել է սխալ եզրահանգման առ այն, որ Արթուր Օհանյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված առանձնապես խոշոր չափերով՝ 99,17 գրամ քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը վերջինս պահել է իր անձնական օգտագործման համար և այն իրացնելու նպատակ չի ունեցել:
Արթուր Վալերիկի Օհանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքը ապացուցվել և հիմնավորվել է նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Մեղադրյալ Արթուր Վալերիկի Օհանյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ իր բնակարանից հայտնաբերված 99,17 գրամ քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը եղել է իր անձնական օգտագործման նպատակով, այլ ոչ թե իրացման նպատակով: Մեկ և կես ամիս է վարձակալական հիմունքներով բնակվում է Երևան քաղաքի Րաֆֆու փողոցի 69 շենքի 51 բնակարանում: 2003 թվականից ճանաչել է ԻԻՀ-ի Մարանդ քաղաքում բնակվող Սաիդ անունով անձին: Սաիդն օգտագործել է ինչպես հայկական հեռախոսահամար, այնպես էլ նրա հետ զրուցել է <<Վաթսապ>> ինտերնետային հավելվածի միջոցով: Գրեթե ամեն օր զանգահարել և զրուցել են իրար հետ: Հերթական անգամ Սաիդը հեռախոսազրույցի ընթացքում առաջարկել է գումար վաստակել, մասնավորապես, գումարի դիմաց պետք է թմրանյութ տեղափոխեր Սաիդի նշած մարդու համար: Նախկինում ինքը չի համաձայնել, բայց 2024թ. օգոստսոսի 26-ին համաձայնել է, որից հետո ավտոմեքենա է վարձակալել, որով Երևան քաղաքից գնացել է Մեղրի քաղաք: <<Վաթսապ>> ինտերնետային հավելվածի միջոցով զրուցել է Սաիդի հետ, վերջինս հայտնել է, որ Մեղրի քաղաքից դեպի Շվանիձոր տանող ճանապարհահատվածին մոտ կանգնի, որտեղ նա փշալարի այն կողմից՝ ԻԻՀ-ից դեպի ՀՀ նետել է 7 կգ <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց և թաքցրել ՀՀ տարածքում: Օգոստոսի 28-ին վարձակալած ավտոմեքենայով գնացել է Սաիդի նշած վայր, վերցրել թաքցրած թմրամիջոցը, որից հետո նույն օրը վերադարձել է Երևան քաղաք, որից հետո <<Վաթսապ>> ինտերնետային հավելվածի միջոցով իրեն զանգահարել է Սաիդը և ասել, որ նույն կապի միջոցով իրեն կզանգահարի մի տղամարդ և կվերցնի թմրամիջոցը: Նույն օրը Սաիդի նշած տղամարդը եկել է և վերցրել 7 կգ թմրամիջոցը և հեռացել: Իր մատուցած ծառայության համար Սաիդը վճարել է 2000 ԱՄՆ դոլար, իսկ 2600 ԱՄՆ դոլար գումարն էլ տվել է այն անձնավորությունը, ով վերցրել է 7 կգ թմրամիջոցը, իր բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված թմրամիջոցը հանդիսացել է իր կողմից իրացված թմրամիջոցի մի մասը:
Թվային խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ 16.10.2024թ. թվային խուզարկություն է կատարվել Արթուր Օհանյանի <<Սամսունգ>> մոդելի 350280678978176/01 և 358791578978175/01 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսում, որում, ի թիվս այլնի, պարզվել է, որ <<WhatsApp>> հավելվածում Արթուր Օհանյանը հաշվառված է եղել <<A.>> անվամբ, որն էլ գրանցված է եղել +374 93 280074 հեռախոսահամարով: Նշված էջի թվային խուզարկությամբ պարզ է դարձել, որ առկա է նամակագրություն <<mohsenahangari980>> անվամբ և +98 991 262 9034 իրանական հեռախոսահամարով գրանցված էջի հետ, որի հաղորդագրությունները ջնջված են եղել, քանի որ հավելվածում այդ էջի հետ ակտիվացված է եղել այն ծրագիրը, որ հաղորդագրությունները ժամանակի ընթացքում ջնջվեն։ Թվային խուզարկությամբ պարզվել է նաև, որ <<Роберт>> անվամբ և +374 93 706595 հեռախոսահամարով գրանցված էջի հետ առկա է նամակագրություն, որը կատարվել է հետևյալ բովանդակությամբ ձայնային հաղորդագրություններով.
2024թ. օգոստոսի 21-ին ժամը 00։57-01։31 ընկած ժամանակահատվածում <<Роберт>> անունով օգտատերը է <<A.>> անվամբ օգտատիրոջն ուղարկել է թվով 4 ձայնային հաղորդագրություն՝ հետևյալ բովանդակությամբ.
<<Ռ – Ախպերս, կապում ե՞ս։
Ռ – Ախպերս, բայց ճիշտ կլնի ճամփին մի տեղ, էն վախտ ոնց արել ես մի հատ հանգստանաս, լուսացնես մի տեղ, հետո նոր ճամփա գաս, որովհետև ժամը մինչ 4-նա ասել՝ 4-ին, 5-ին, որ գաս մտնես քաղաք էտի հարուր տոկոս չարժի։ Ճիշտը հարուր տոկոս լուսացնես, առավոտ աշխուժ այ էտ մոմենտին մտնես։
Ռ – Գոնե խոսքի, եթե կարենաս նենց դասավորես, 8-ին 8-անց կես բան սենց իրար հանդիպենք քաղաք, շատ լավ կլնի էլի ջիգյարս։
Ռ – Զեմ ջան, ինչ կա ախպեր, մի բան պատասխանի էլի ցավդ տանեմ>>։
Այնուհետև, ժամը 01։40-ին և 06։50-ին վերոնշայլ օգտատերերը ունենում են հեռախոսազանգեր, որից հետո 07։06-ին ձայնային հաղորդագրությունների միջոցով տեղի է ունենում հետևյալ երկխոսությունը.
<<Ա – Բա որտե՞ղ հասար, ախպեր։
Ռ – Ախպեր, մի 30 րոպեից ամենաուշը ըտե եմ ըլնելու>>։
Այնուհետև, ժամը 07։26-ին վերոնշյալ օգտատերերը ունենում են հեռախոսազանգ, որից հետո 10։06-ից մինչև 12։05-ն ընկած ժամանակահատվածում ձայնային հաղորդագրությունների միջոցով տեղի է ունենում հետևյալ երկխոսությունը.
<<Ա - Զեմ, մի սուտկայա չեմ քնել էլի ապեր, բան եմ արել էս ամենը ինչը արագի մեջ կազմակերպել եմ, երկու օրա գիտես էլի չարչարվում եմ։ Բան արա էդ, փողա-մողա, ապրանք-մապրանքա ինչա, գիտես էլի, մի հատ բան արա, ոբշմ, Քանաքեռ եմ ախպեր, մի հատ բան արա տենանք իրար, որ բան էինք պայմանավորվել մի 2 ժամից դե արդեն 10-ն անցա էլի ախպեր։
Ռ – Ախպեր, ես էլ իրան եմ սպասում։ Էսա բան են, անում, զանգում են, բան անենք էլի, որոշենք՝ որը ումա գնում, հենց ջոկեմ քոնը որնա, զանգեմ գամ։ Էն նույն տեղն ես էլի՝ Շամպայնի մոտ։
Ա – Հա ախպեր, բա փողի համար բա՞ն չի ասել, ասավ ասել եմ փողի համար, որ պիտի ինձ փող տաս։
Ռ – Հա հա, բա էդ էլա ասել ցավդ տանեմ, բա ինչ։ Ուղղակի 900-ա ասել ինքը, բայց իմ մոտ էսա հանեմ մի 700-ի կարգիա ըլնելու։ Կարամ 700-ը բերեմ, հետո մի հատ քարտ ես ուղարկելու էն 200-ն էլ իրիկունը կամ վաղը առավոտ էդ քարտին եմ ուղարկելու։
Ա – Ախպեր, բան արա էլի գոնե շուտ ըլնի, չեմ իմանում, մի քիչ էլ հանգստանամ էլի ախպեր։
Ռ – Հա, ցավդ տանեմ։ Ամենադժվար գործը արել ես։ Հիմա կարաս մի տեղ գնաս թինգը տաս, լռվես, ես իրանց եմ էլի սպասում, զանգեն միհատ հասկանանք։ Մի 25 րոպե առաջ, ասել են մի ժամից։ Ոբշմ մի 40 րոպեից կապի են դուս գալու, տենանք ինչ ենք անում, ես էլ հետո քեզ եմ զանգելու։
Ա – Ախպեր դե նենց արա, էդ որ ասում ես մի ժամ ու կես, վերջը, մինչև ժամը 1-ը բան արա էդ փողը, ես իջնում եմ դե տուն, կզանգես, որտեղ ես ինչ ես կգամ ես կամ դու կգաս, կպայմանավորվենք, բայց նենց արա շատ չուշանա, առանց կոպեկ գնում եմ տուն։
Ռ – Առխային, ցավդ տանեմ, էնա նոր հետը խոսացի, ասում մի 20-30 րոպեից հասնում եմ, էնա ճամփին կայնի զանգի խոսա ջոգենք որը ուրա գնում։ Գնա տուն արխային համբերի, ես զանգելու եմ։
Ռ – Զեմո հիմ դու քո տեղը ասա, ցավդ տանեմ, արագ գամ քո հարցը լուծեմ>>։
Այնուհետև, ժամը 12։06-ին վերոնշյալ օգտատերերը ունենում են հեռախոսազանգ, որից հետո 22։15-ից 23։59-ն ընկած ժամանակահատվածում ձայնային հաղորդագրությունների միջոցով տեղի է ունենում հետևյալ երկխոսությունը.
<<Ա – Զեմ, ինքը քեզ չզանգա՞վ, բա՞ն չի ասել։ Քարտի համար պիտի տամ՝ հարսի քարտի համարը, որ էդ․․․ 200 չես գցելու 300000 ես գցելու ախպեր։ Ինքը որ քեզ ասելա 200, ընդե 100 պարտքի մոմենտ կա, պարտքա ինձ։ Ես չեմ պարտք, դու ես պարտք ինձ։ 300 քցի էլի ախպեր, քարտի համարը տամ։
Ռ – Ջիգյարս, ճիշտն ասած ինձ բան չի ասել։ Ես իրան ասել եմ, որ գումարի եմ սպասում պետքա փոխանցեն, հլը չեն փոխանցել։ Կարողա ուրիշի ա ասել, որ փոխանցի քեզ։ Կամ էլ եթե վռազ չի մինչև վաղը համբերի։ Ինձ բան չի ասել էլի ցավդ տանեմ։ Ներկա պահին էլ չեմ կարում փոխանցեմ, էնա սպասում եմ, որ ըլնի։
Ա – Ապեր էդ շատա՞ փչացել>>։
Բնակարանում խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ 2024թ. սեպտեմբերի 14-ին խուզարկություն է կատարվել Արթուր Օհանյանի բնակության վայր հանդիսացող Երևան քաղաքի Րաֆֆու փողոցի 69 շենքի 51 բնակարանում, որի ընթացքում վերցվել է ընդհանուր 127,21 գրամ նախնական քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցին նմանվող զանգված, էլեկտրոնային կշեռք՝ <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցին նմանվող զանգվածի հետքերով, մոխրացված հետքերով ապակյա կաթոցիչ, ինչպես նաև <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի մանրացման համար նախատեսված գործիք:
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 1487Ք-24 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված փաթեթներում առկա ընդհանուր 99,17 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական զանգվածը հանդիսանում է <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց:
Փորձաքննությանը ներկայացված փաթեթներում առկա թվով 1 գլանակից դուրս բերված մրանման նյութի հետքերում և թվով 1 էլեկտրոնային կշեռքի մակերեսին առկա հետքերում առկա են թմրալկալոիդ՝ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր: Նյութերի հետքային քանակությունների առկայության պարագայում՝ հնարավոր չէ կատարել դրանց քանակական հաշվարկ:
Զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել <<Վիվա Արմենիա>> ՓԲԸ-ից առգրավված և տեղեկատվության պահանջով ստացված տեղեկությունների լազերային թվով 2 սկավառակները, համաձայն որոնց՝ Արթուր Օհանյանի կողմից օգտագործված 093-28-00-74 հեռախոսահամարը 19.08.2024թ-ից մինչև 20.08.2024թ. ընկած ժամանակահատվածում, իսկ Արթուր Օհանյանի կողմից օգտագործված 094-94-95-47 հեռախոսահամարը 10.09.2024թ-ից մինչև 12.09.2024թ. ընկած ժամանակահատվածում սպասարկվել է Սյունիքի մարզի մի շարք ալեհավաք կայանների կողմից: Բացի այդ պարզվել է, որ Արթուր Օհանյանի 094-94-95-47, 093-28-00-74 հեռախոսահամարներին հեռախոսազանգեր են կատարվել 989912629034 հեռախոսահամարից, որով գրանցված է Արթուր Օհանյանի բջջային հեռախոսի <<Whats up>> հավելվածում հայտնաբերված <<mohsenahangari980>> անվամբ էջը:
Որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված Երևան քաղաքի Րաֆֆու փողոցի 69 շենքի 51 բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված առանձնապես խոշոր չափերով՝ 99,17 գրամ քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցով, թմրալկալոիդ՝ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքերով աղացով, գլանակով, էլեկտրոնային կշեռքով:
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից բավարար չափով ուշադրության չեն արժանացել և համադրված վերլուծության չեն ենթարկվել Արթուր Օհանյանի ցուցմունքով հայտնած և հեռախոսի թվային խուզարկությամբ հայտնաբերված տվյալները, մասնավորապես Արթուր Օհանյանը ցուցմունքով հայտնել է, որ <<WhatsApp>> ինտերնետային հավելվածի միջոցով իրեն զանգահարել է Սաիդը և ասել, որ նույն կապի միջոցով իրեն կզանգահարի մի տղամարդ և կվերցնի թմրամիջոցը: Նույն օրը Սաիդի նշած տղամարդը եկել է և վերցրել 7 կգ թմրամիջոցը և հեռացել: Իր մատուցած ծառայության համար Սաիդը վճարել է 2000 ԱՄՆ դոլար, իսկ 2600 ԱՄՆ դոլար գումարն էլ տվել է այն անձնավորությունը, ով վերցրել է 7 կգ թմրամիջոցը, իսկ Արթուր Օհանյանի հեռախոսի թվային խուզարկությամբ հաստատվել է, որ դեպքի օրը <<Роберт>> անվամբ և +374 93 706595 հեռախոսահամարով գրանցված էջի օգտատերը պայմանավորվածության համաձայն հանդիպել է Արթուր Օհանյանի հետ, վերցրել թմրամիջոցը /ապրանք/ և գումար փոխանցել դրա դիմաց:
Բացի այդ, բավարար նշանակություն չի տրվել այն հանգամանքին, որ Արթուր Օհանյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված առանձնապես խոշոր չափերով՝ 99,17 գրամ <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցից բացի, հայտնաբերվել է նաև թմրալկալոիդ՝ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքերով էլեկտրոնային կշեռք, որն օգտագործվում է իրացվող թմրամիջոցը կշռելու նպատակով և վկայում է նշված քանակի թմրամիջոցն Արթուր Օհանյանի կողմից իրացնելու նպատակով պահելու մասին:
Վերոշարադրյալի հիման վրա, բողոք ներկայացրած անձը գտնում է, որ ստորադաս դատարանը, խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի պահանջները և ճիշտ չգնահատելով հետազոտված ապացույցները, եկել է սխալ եզրահանգման, որ սույն քրեական գործում առկա չէ արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցություն, որը թույլ կտար ապացուցված համարել, որ Արթուր Վալերիկի Օհանյանը կատարել է իրեն մեղսագրված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ հոդվածի 2-րդ կետով նախատեսված արարքը: Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ տրված դատական սխալն ազդել է գործի ելքի վրա, այն խաթարում է արդարադատության բուն էությունը և խախտում սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը:
Պատժի մասով.
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ․ հունիսի 10-ի դատավճռով Արթուր Վալերիկի Օհանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված արարքների՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող տվյալներին, այսինքն՝ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժն անարդարացի է, հետևաբար կայացված դատավճիռը` մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով անհիմն է և ենթակա է փոփոխման՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ և հիմքերով.
Քրեական օրենքի ընդհանուր մասի դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատավճռում արտացոլված հանգամանքները քննարկելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների լույսի ներքո՝ անհրաժեշտ է արձանագրել, որ թեև դատարանը մեջբերել է պատիժ նշանակելիս արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու վերաբերյալ գործերով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, սակայն դրանց հաշվառմամբ պատշաճ չի գնահատել Արթուր Օհանյանի կողմից կատարված հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը:
Մասնավորապես, դատարանը մեղադրյալ Արթուր Օհանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատշաճ ուշադրության չի արժանացրել նրա կողմից իրացնելու նպատակով շրջանառված թմրամիջոցների տեսակը և քանակը: Տվյալ դեպքում ապօրինի շրջանառության առարկան հանդիսացել են առանձնապես խոշոր չափերով՝ 25393,74 գրամ <<Մարիխուանա>>, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 81,61 գրամ <<Մեթադոն>> և առանձնապես խոշոր չափերով` 995 գրամ <<Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոցները, որոնցից <<Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոցը հանդիսանում է սինթետիկ ծագում ունեցող թմրամիջոցի տեսակ և բնական ծագում ունեցող թմրամիջոցների համեմատ առավել մեծ բացասական ազդեցություն ունի անձի օրգանիզմի վրա:
Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել էական նշանակություն ունեցող այն հանգամանքը, որ թմրամիջոցների և հրազենի ու ռազմամթերքի ապօրինի շրջանառությունն իրականացվել է մաքսանենգությամբ, որն իրենից ենթադրում է առավել բարձր ռիսկայնությամբ օժտված հանցագործություն, քանի որ այն անմիջապես ուղղված է պետության ներքին և արտաքին անվտանգության դեմ: Ցանկացած հանցագործության դեպքում անձը շրջանցում է պետության կողմից սահմանած համապարտադիր կանոնները, սակայն մաքսանենգության կատարմամբ անձն առավելապես է ոտնձգում այդ օբյեկտին:
Անհրաժեշտ է նշել նաև, որ մեղադրյալ Արթուր Օհանյանի նախկինում դատվածություն չունենալը, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությանը, ինչպես առանձին-առանձին, այնպես էլ իրենց ամբողջության մեջ վերցրած օբյեկտիվորեն չեն կարող համարվել նրա կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը նվազեցնող հանգամանք, հաշվի առնելով այն, որ նշվածները բնութագրական են անձանց լայն շրջանակին:
Անդրադառնալով մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող գնահատված հանգամանքներին, մասնավորապես՝ իրեն մեղավոր ճանաչելուն, խոստովանական ցուցմունքներ տալուն և խնամքին երկու անչափահաս երեխաներ ունենալուն /խնամքին չեն գտնվում/, անհրաժեշտ է փաստել, որ դրանց ազդեցությունը նշանակվող պատժի տեսակի և չափի վրա մեխանիկական չէ և կախված է դրանց մեղմացնող նշանակությունից, որոշվում է այդ հանգամանքների էության, արժեքի և կատարված արարքների հետ դրանց հարաբերակցության գնահատմամբ։ Ինչքանով է կոնկրետ հանգամանքն ազդում կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա, կախված է ոչ միայն այդ հանգամանքից, այլև արարքից, դրանց փոխադարձ կապից ու հարաբերակցությունից։
Մեղադրյալին մեղսագրված հանցանքներն ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի դասվում են առանձնապես ծանր, ծանր և միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, որոնցից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքների համար պատիժ է նախատեսված բացառապես ազատազրկման ձևով՝ 6-ից 12 տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-340-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ ազատազրկում 3-ից 6 տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նաև ազատազրկման ձևով՝ առավելագույնը 5 տարի ժամկետով:
Սույն դեպքում մեղադրյալին վերագրվող արարքների հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել այն կարևոր հանգամանքը, որ թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված հանցագործությունների վտանգավորությունը պայմանավորված է ոչ միայն նրանով, որ դրանք ոտնձգում են ամբողջ հասարակության առողջության դեմ, այլև նրանով, որ թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությունը սպառնում է պետության անվտանգությանն ու կայունությանը, աղետալի վնասներ է հասցնում երկրի տնտեսությանը, ազգի գենոֆոնդին: Թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությունը հասարակական չարիք է, որի դեմ պայքարը ոչ միայն ներպետական, այլև միջազգային խնդիր է: Հիշյալ հանցագործությունների վտանգավորությունը նաև նրանում է, որ ներկա պայմաններում թմրամիջոցների տարածվածությունը հետզհետե ձեռք է բերում մեծ ծավալներ և ընդգրկում անձանց նոր շրջանակներ:
Հարկ է նշել, որ հանցագործությունների կանխարգելման առումով պետության գործառույթների իրացման ամենաարդյունավետ եղանակներից մեկը կայացված դատական ակտերով հանցավոր արարքների այնպիսի հակազդումն է, որը նմանատիպ արարքներ կատարելու հակված հասարակության մյուս անդամներին կնախազգուշացնի զերծ մնալ այդպիսի արարքներ կատարելուց, սակայն ստորադաս դատարանների կայացրած վերը նշված դատական ակտերն այդ խնդիրը, ըստ էության, չեն լուծում:
Առաջին ատյանի դատարանի որոշման մեջ չի մատնանշվել որևէ ծանրակշիռ փաստարկ կամ ապացույց, որը հնարավորություն կտար հանգելու հետևության առ այն, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված 12 տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, նշանակված պատիժն ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով անարդարացի է, քանի որ նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման:
Տվյալ դեպքում հաշվի չի առնվել նաև հանցանք կատարելու և պատիժ նշանակելու ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
Բացի այդ, պատիժ նշանակելիս ստորադաս դատարանը հաշվի չի առել մեղադրյալի անձը բնութագրող էական նշանակություն ունեցող այն հանգամանքը, որ վերջինս Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022թ․ դեկտեմբերի 14-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 46-44-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և հանցանքների համակցության կանոններով՝ նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 6 /վեց/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով։ Ա․Օհանյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին հաշվակցվել է փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածն ու թողնվել է կրելու ազատազրկում՝ 4 /չորս/ տարի 9 /ինը/ ամիս ժամկետով։ Նույն օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կարգով՝ վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանվելով փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
Ուշագրավ է այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Արթուր Վալերիկի Օհանյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու վերաբերյալ ՀՀ գլխավոր դատախազի վճռաբեկ բողոքի քննության ընթացքում /վճռաբեկ բողոքը վարույթ է ընդունվել 2023թ․ դեկտեմբերի 25-ին/ Արթուր Օհանյանը կատարել է 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-340-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներ, ինչը վկայում է նրա անձի հանրային վտանգավորության չափազանց բարձր աստիճանի մասին:
Հատկանշական է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը՝ 2025թ․ հուլիսի 11-ին կայացրած որոշմամբ որոշել է.
Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022թ․ դեկտեմբերի 14-ի դատավճիռը և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2023թ․ հուլիսի 18-ի որոշումն Արման Ղևոնդի Հովհաննիսյանի ու Արթուր Վալերիկի Օհանյանի մասով փոփոխել.
/.../
Արթուր Վալերիկի Օհանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 46-44-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի հիման վրա պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել ու թողնել կրելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 46-44-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նշանակված և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ ու 79-րդ հոդվածների կիրառմամբ սահմանված՝ 4 /չորս/ տարի 9 /ինը/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել Արթուր Վալերիկի Օհանյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
/…/:
Այսպիսով, հաշվի առնելով գործի հանգամանքները, կատարված արարքների բնույթն ու հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանը և ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի պատժի նշանակման վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները՝ բողոք ներկայացրած անձը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը սույն գործով կայացրել է չհիմնավորված և անօրինական դատական ակտ, այն է՝ Արթուր Օհանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակել ազատազրկում 12 տարի ժամկետով՝ թույլ տալով դատական սխալ՝ նյութական օրենքի սխալ կիրառում, ինչն էլ ազդել է գործի ելքի վրա:
20․ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 39-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետով, 105-րդ, 167-րդ, 352-րդ, 355-րդ, 356-րդ, 364-րդ, 366-րդ, 371-րդ, 372-րդ և 377-րդ հոդվածներով, բողոք ներկայացրած անձը խնդրում է բողոքը բավարարել, թիվ ԵԴ1/3844/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ․ հունիսի 10-ի դատավճիռը՝ Արթուր Վալերիկի Օհանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով որակելու և վերջնական նշանակված պատժի մասով փոփոխել, մեղադրյալ Արթուր Օհանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ 7 տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-340-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով Արթուր Վալերիկի Օհանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 14 տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ սույն գործով նշանակվող 14 տարի ժամկետով ազատազրկմանը ամբողջությամբ գումարել Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022թ․ դեկտեմբերի 14-ի դատավճռով նշանակված և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ ու 79-րդ հոդվածների կիրառմամբ սահմանված՝ 4 տարի 9 ամիս ժամկետով ազատազրկումը և վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկումը՝ 18 տարի 9 ամիս ժամկետով՝ պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2024թ. սեպտեմբերի 12-ից:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ դրանք բավարարելու, դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ:

I․ Մեղադյալ Արթուր Վալերիկի Օհանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով վերաորակելու մասով․
21․ ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք:
/…/
3. Հիմնական իրավունքների խախտմամբ ձեռք բերված կամ արդար դատաքննության իրավունքը խաթարող ապացույցի օգտագործումն արգելվում է>>:
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով>>:
<<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք /.../:
2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան: /.../>>:
<<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որևէ գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, հանցագործություն չի համարվել: /…/>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
/.../>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 103-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը․
1/ ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները /արարքը/.
2/ ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3/ ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4/ ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ։
3. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված բոլոր հարցերին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է մեղադրական վերդիկտ, որով սահմանում է նաև, թե ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման:
4. Մեղադրական վերդիկտը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատաքննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա, հանգում է մեղադրյալի մեղավորության մասին հետևության:
5. Այն դեպքում, երբ նախաքննության կամ դատաքննության ժամանակ առաջացել է մեղադրյալի մեղսունակության կամ վարույթի իրականացման ժամանակ նրա կողմից իր գործողությունները գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու ունակության հարցը, որի կապակցությամբ առկա է դատահոգեբուժական փորձաքննության եզրակացություն, դատարանը վերդիկտ կայացնելիս առանձին անդրադառնում է մեղադրյալի մեղսունակության հարցին>>:
22․ <<Ապացույցների բավարարություն>> հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես` վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով <<ապացուցման առարկա>> և <<ապացույցների բավարարություն>> հասկացությունները, նշել է. <</.../ եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը՝ վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից՝ այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն՝ օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1/ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2/ դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3/ անմեղության կանխավարկած>> /տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 22.12.2011թ., թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-րդ կետը, իսկ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին տե՛ս նույն որոշման 16-19-րդ կետերը/:
Վերահաստատելով և զարգացնելով վերոհիշյալ որոշմամբ մեջբերված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <</.../ <<ապացույցների բավարարությունը>> որոշելու չափանիշներն են.
1/ անմեղության կանխավարկածը,
2/ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3/ դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
[30.] Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին՝ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. <</.../ ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը /.../>> /տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը/: Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ /տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը/:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ /տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ/:
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ /հիմնավոր/ կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
[31.] Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ <</.../ Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: /.../>> /տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը/:
Այսպիսով, <<ներքին համոզմունքը>> սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ /սուբյեկտիվ բնույթ/: Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը /օբյեկտիվ բնույթ/:
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա:
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման:
[31.1.] Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին: Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
- աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս/,
- ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
- դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
- լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից:
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով:
[31.2.] Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն: Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը: Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին:
[31.3.] Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա/ ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները /օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա/,
բ/ ապացույցի ձևավորման հանգամանքները /օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն/,
գ/ ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ/ ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե/ նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում՝ դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
[32.] Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով /սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը/: Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն:
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջից, որի համաձայն՝ <<Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված: Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները>>:
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <</.../ Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար:
/.../ Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմանափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը՝ լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայացնելու արդարացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի՝ ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման:
/.../ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպետական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված՝ անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում /տե՛ս Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի /Salov v. Ukraine/ 06.09.2005 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 65518/01, Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի /Boldea v. Romania/ 15.02.2007 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 19997/02, Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի /Gradinar v. Moldova/ 08.04.2008 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 7170/02/>> /տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը/:
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ/: Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը:
[33.] Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով՝ պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. <<Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով /.../: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե՝
1/ գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2/ եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3/ այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում>> /տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը/:
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների /ապացույցների/ այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան /խիստ ցածր/: Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած>> /տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 29-33-րդ կետերը/:
23. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ /անալոգ/ կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ /անալոգ/ կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը /.../>>
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ /անալոգ/ կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը /.../>>։
24. ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի վերլուծությանն անդրադարձել է Մարտիկ Բոլյանի վերաբերյալ որոշմամբ և իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ <</.../ Բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործություններից իր բնույթով և հանրության համար վտանգավորության աստիճանով առանձնանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով սահմանված՝ իրացնելու նպատակով թմրամիջոցների, հոգեներգործուն նյութերի, դրանց համարժեքների և պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառությունը։ Այս հանցագործության հասարակական վտանգավորությունը նրանում է, որ թմրամիջոցների և հոգեներգործուն միջոցների ապօրինի շրջանառությունը հանգեցնում է դրանց անկառավարելի տարածմանն ու չարաշահմանը և լրջորեն ազդում է բնակչության առողջական վիճակի, սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտի վրա, բացասաբար անդրադառնում տնտեսության, քաղաքականության և իրավակարգի վրա։
Նշված հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսել իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեներգործուն նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու կամ դրանք ապօրինի իրացնելու համար։ Այս հանցագործության անմիջական օբյեկտը բնակչության առողջության անվտանգությունն է։ Միաժամանակ քննարկվող արարքները կարող են ոտնձգել նաև ուրիշ օբյեկտների դեմ, վնաս պատճառել այլ հասարակական հարաբերությունների, ինչպես, օրինակ, թմրամիջոցների և հոգեներգործուն միջոցների շրջանառության սահմանված կարգը, հասարակական անվտանգությունը, պետական ձեռնարկությունների և հիմնարկների կանոնավոր գործունեությունը և այլն։
Նշված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է միայն ակտիվ վարքագծով՝ գործողությամբ։ Այն արտահայտվում է իրացման նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեներգործուն նյութեր ապօրինի պատրաստելով, վերամշակելով, ձեռք բերելով, պահելով, փոխադրելով, առաքելով կամ դրանք ապօրինի իրացնելով։
Այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ։ Հանցավորը գիտակցում է, որ կատարում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում նշված ապօրինի գործողությունները թմրամիջոցների կամ հոգեներգործուն նյութերի հետ և ցանկանում է դրանք կատարել։ Ընդ որում, օրենսդիրը շարժառիթն ու նպատակը չի դասում պարտադիր հատկանիշների շարքը։ Այստեղ պարտադիր է ինչպես իրացման նպատակի առկայությունը, այնպես էլ ապօրինի իրացումը։
Իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ, այդ թվում նաև նախնական պատվերով։ Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի /ստացողի, սպառողի/ հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն։ Ընդ որում, հանցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվիճելի ապացույց չէ. դա պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ։
Ապօրինի իրացումը թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի ցանկացած եղանակով օտարումն է։ Ապօրինի իրացման տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի՝ հատուցմամբ կամ անհատույց այլ անձանց հանձնելու, փոխանցելու ցանկացած եղանակ՝ վաճառք, նվիրատվություն, փոխանակում, փոխատվություն, պարտքի մարում, ուրիշի ներարկում և այլն։ Իրացման առանձնահատկությունն այն է, որ նշված գործողությունների հետևանքով թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրանում է մեկ այլ անձ, որն այս դեպքում հանդես է գալիս որպես ձեռք բերող, ստացող կամ գնորդ, սպառող։ Ապօրինի իրացումը համարվում է ավարտված, երբ մեկ այլ անձ տիրանում է թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին։ Մեկ ուրիշ անձին փոխանցելու եղանակը կարող է տարբեր լինել, սակայն դա արարքի որակման համար նշանակություն չունի։ Ապօրինի իրացման հանցակազմի համար նշանակություն չունի, թե թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրացած անձն ինչպես է այն տնօրինելու, դրա հետ վարվելու>> /տե՛ս Մարտիկ Բոլյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-135/07 որոշումը/:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Անդրանիկ Ասլանյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ վերլուծության ենթարկելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմը, իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ <</.../ Օբյեկտով, առարկայով, օբյեկտիվ կողմի հատկանիշներով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ և 268-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցակազմերն ըստ էության նույնանում են։ Դրանց տարբերությունը միայն հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի, մասնավորապես՝ հանցագործության նպատակի մեջ է։ Ի տարբերություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության դեպքում բացակայում է թմրամիջոցների կամ հոգեմետ նյութերի իրացման նպատակը /.../>> /տե՛ս Անդրանիկ Սարգսի Ասլանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2010 թվականի դեկտեմբերի 23-ի թիվ ԵԷԴ/0125/01/09 որոշումը/:
25. Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանն անդրադառնալով մեղադրյալ Արթուր Օհանյանի կողմից ձեռք բերված և վերջինիս բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված 99.17 գրամ քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի իրացման նպատակի առկայության կամ բացակայության հարցին, պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ իրավաչափորեն եկել է հետևության, որ չի հիմնավորվել մեղադրական եզրակացությամբ նշված այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Ա.Օհանյանը 99.17 գրամ քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի մի մասն իրացրել է, որպիսի հետևության հանգելիս իրավաչափորեն հատկանշական է համարել, որ մեղադրանքում նշված, մեղադրյալի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված այդ 99.17 գրամ քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի ենթադրյալ մյուս մասի վերաբերյալ որևէ կոնկրետ տվյալ առկա չէ, այլ այդ հանգամանքը հիմնված է միայն թվային խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությամբ ձեռք բերված ապացույցների վրա, սակայն նույնիսկ այդ պարագայում չի հիմնավորվում, որ Ա.Օհանյանի և զրուցակցի միջև խոսակցությունը վերաբերում է հենց այդ թմրանյութերի առուվաճառքին։
Բացի այդ, մեղադրյալի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված 99.17 գրամ քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի մասով, Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված կերպով ընդգծել է, որ թեև թմրանյութի չափն էական նշանակություն ունի հանցավորի նպատակի գնահատման հարցում, սակայն այն պետք է հաշվի առնվի գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցների հետ միաժամանակ։ Այդ առումով Առաջին ատյանի դատարանն իրավաչափորեն արժանահավատ է համարել մեղադրյալի տված ցուցմունքները կապված 99.17 գրամ քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցն իր անձնական օգտագործման համար պահելու և այն իրացնելու նպատակի բացակայության մասին:
Միևնույն ժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանն իրավաչափորեն արձանագրել է, որ մեղադրյալը տվել է խոստովանական ցուցմունքներ և, ըստ էության, ընդունել իրեն առաջադրված մեղադրանքները՝ բացառությամբ հիշյալ չափի թմրամիջոցի մասով և այդ առումով գործով չկա որևէ այլ հակակշռող ապացույց, ինչը կասկածի տակ կդներ մեղադրյալի ցուցմունքը: Ընդ որում, մեղադրյալը խոստովանել է իր կողմից առանձնապես ծանր հանցանքների կատարում և այս համատեքստում հայտնաբերված <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի մասին անարժանահավատ ցուցմունք տալու դիտավորության մասին մեղադրանքի կողմից փաստարկներն հիմնավոր չեն:
Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ մեղադրյալը հարցին ի պատասխան հայտնել է, որ թմրամիջոցի մի մասն ինքը իրացրել է, իսկ մյուս՝ խուզարկությամբ հայտնաբերված մասը եղել է իր համար նախատեսված, չի հերքել Առաջին ատյանի դատարանի արված եզրահանգումը և այն փաստը, որ եթե մինչ այդ մեղադրյալը թմրամիջոցներ է իրացրել, ապա այն չի կարող մեխանիկորեն վկայել իր մոտ հայտնաբերված ցանկացած թմրամիջոցի իրացման նպատակի մասին:
Հետևաբար, մեղադրյալի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված 99.17 գրամ քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի առկայությունը վկայում է այն մասին, որ նրա արարքը պարունակում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հատկանիշները։
Տվյալ պարագայում, Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշված հետևությունները հիմնվել են հետազոտված ապացույցների՝ մեղադրյալ Ա.Օհանյանի խոստովանական ցուցմունքների, ձերբակալման արձանագրության, ավտոմեքենայի, բնակարանի և թվային խուզարկությունների արձանագրությունների, առգրավում կատարելու մասին արձանագրության, դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 1487Ք-24 եզրակացության, զննում կատարելու մասին արձանագրության, որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված և մեղադրյալի բնակարանից հայտնաբերված աղացի, թմրալկալոիդ՝ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքերով գլանակի, էլեկտրոնային կշեռքի, 99.17 գրամ քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի, Արթուր Օհանյանի <<Սամսունգ>> մոդելի 350280678978176/01 և 358791578978175/01 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսի հետազոտման, վերլուծության և գնահատման արդյունքների վրա:
26․ Վերաքննիչ դատարանը հարկ չի համարում առանձին-առանձին անդրադառնալ վերաքննիչ բողոքի մյուս հիմնավորումներին` նկատի ունենալով, որ դրանք հերքվել են Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում շարադրված և սույն որոշմամբ մեջբերված պատճառաբանություններով:

II․ Մեղադյալ Արթուր Վալերիկի Օհանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով․
27․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝
/…/,
4/ պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ,
/…/։
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում:
/.../ >>:
28․ Վճռաբեկ դատարանը Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 22.12.2011թ․ թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 քրեական գործով իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ <</.../ որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների /պատժի/ համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ արդարության՝ որպես պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, առավել ևս, որ դրանք ձևավորվում են այն նույն հանգամանքների հիման վրա, որոնք դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս /հանցագործության հանրորեն վտանգավորությունը, հանցավորի անձը և այլն/: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում: Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կարգի և չափանիշների հարցը: Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի անհատականացումն անհրաժեշտ է դիտարկել երկու տեսանկյունից: 1/ պատժի անհատականացում օրենքում: Վերջինս ենթադրում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի նորմերում արտահայտված ընդհանուր դրույթների առկայությունը, որոնք դատարանը պարտավոր է հաշվի առնել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի սանկցիայի շրջանակներում պատիժ նշանակելիս: 2/ պատժի անհատականացում դատարանում: Վերջինս ենթադրում է կոնկրետ անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերի դրույթների կիրառում՝ հաշվի առնելով հանցավորի անձի առանձնահատկությունները, հանցագործության կատարման հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են`
ա/ հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես,
բ/ հանցավորի անձը,
գ/ պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Պատժի անհատականացման չափանիշներից առաջինին՝ հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին, Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ /տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը, կետ 14/:
Սույն որոշման նախորդ կետում նշված և, համապատասխանաբար, Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ վերլուծված՝ արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը սերտորեն կապված են պատժի անհատականացման երկրորդ չափանիշի՝ հանցավորի անձի հետ: Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեա-իրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ գնահատումը /ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն/>> /տես Հազարապետ Ալբերտի Հարությունյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը/:
Զարգացնելով մեջբերված դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հանցանք կատարած անձի ուսումնասիրությունը մեծ դեր է խաղում պատիժ նշանակելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի <<Պատժի նպատակները>> իմաստով պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերականգնելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցագործությունների կանխումը, ուստի դատարանը պարտավոր է հանգամանորեն հետազոտել անձի ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ սոցիալական առանձնահատկությունները: Այս կապակացությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ շատ դեպքերում պատժի տեսակի և չափի վրա ազդում են հանցավորի սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը: Պատժի անհատականացման երրորդ չափանիշը պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներն են:
Վերջիններիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ռ.Խատոյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 և մի շարք այլ որոշումներում: Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն է՝ 1/ մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է: 2/ մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հարգում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում: Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը:
Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում ձևավորված, ինչպես նաև սույն որոշման 14-21-րդ կետերում շարադրված և զարգացված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից /.../։/տես Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը/>>:
Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը /նախկին օրենսգրքի/ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների /պատժի/ համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա:
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. <</…/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ [ներկայիս՝ 396-րդ] հոդվածի /…/ վերաբերյալ հանցագործությունների գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի թմրամիջոցի տեսակը /վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը/, դրա չափը /<<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը>> սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը/, արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը /օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը/>> /տե՛ս mutatis mutandis ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը/:
29. Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Արթուր Օհանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի առնելով վերջինիս կատարած արարքների` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող /դատվածություն չունի, բնակության վայրից բնութագրվում է դրական, նրա մոտ ախտորոշված է <<Դիսոցիացված /կոնվերսիոն-հիստերիկ/ խանգարում>>, որը իրենից ներկայացնում է նևրոտիկ բնույթի խանգարում/, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները /խնամքին են գտնվում իր երկու անչափահաս երեխաները, մեղադրյալն իրեն մեղավոր է ճանաչել ու տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքների համար/, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 69-րդ հոդվածների պահանջները, մեղադրյալի նկատմամբ նշանակել է տվյալ հանցագործությունների համար օրենքով նախատեսված ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժներ, ինչպես նաև հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելով` վերջնական համաչափ պատիժ:
30․ Քննության առնելով մեղադրյալ Արթուր Օհանյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված վերջնական պատիժը ոչ համաչափ լինելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքների պատճառաբանությունները, հաշվի առնելով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մատնանշված` կատարված հանցագործությունների բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ տվյալ հոդվածներով նախատեսված ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու կամ այն խստացնելու հիմքերը բացակայում են, և նրա նկատմամբ իրեն վերագրվող հանցագործությունների համար ազատազրկման ձևով վերջնական համաչափ պատիժ նշանակելու միջոցով կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
31․ Անդրադառնալով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված՝ Արթուր Օհանյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ պնդումներին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերջինիս անձին վերաբերվող վերոնշյալ տվյալները վերևում նշված հանգամանքների առկայության պայմաններում որոշիչ դեր ունենալ չեն կարող ունենալով նրա նկատմամբ ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու համար։
Բացի այդ, մեղադրյալ Արթուր Օհանյանն անհրաժեշտության դեպքում հնարավորություն ունի ստանալ ստացիոնար բուժում` այդ թվում նաև առողջապահության մարմինների բուժական հիմնարկներում, իսկ բուժումը կազմակերպելու հարցը լուծում է համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկի վարչակազմը:
Մասնավորապես, <<Ձերբակալված և կալանավորված անձանց պահելու մասին>> ՀՀ օրենքի 21-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Ձերբակալված և կալանավորված անձանց բուժսանիտարական և բուժկանխարգելիչ օգնությունը կազմակերպվում է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության ոլորտը կարգավորող օրենսդրությանը համապատասխան: /.../>>:
ՀՀ Կառավարության 26 մայիսի 2006 թվականի N 825-Ն որոշմամբ հաստատված` <<Կալանավորված անձանց և դատապարտյալների բուժսանիտարական և բուժկանխարգելիչ օգնությունը կազմակերպելու, առողջապահական մարմինների բուժական հիմնարկներից օգտվելու և այդ նպատակով դրանց բժշկական անձնակազմին ներգրավելու մասին>> Կարգի 1-ին գլխի 3-րդ և 4-րդ կետերի համաձայն`
<<3. Կալանավորված անձանց և դատապարտյալների բժշկական օգնությունը և սպասարկումը կազմակերպվում է <<Քրեակատարողական բժշկության կենտրոն>> պետական ոչ առևտրային կազմակերպության /այսուհետ՝ ՊՈԱԿ/ կողմից՝ այն բժշկական օգնության և սպասարկման տեսակների շրջանակներում, որոնք իրականացնելու համար ՊՈԱԿ-ը օրենքով սահմանված կարգով ստացել է լիցենզիա: Բժշկական օգնության և սպասարկման այն տեսակները, որոնց համար ՊՈԱԿ-ը չի ստացել համապատասխան լիցենզիա, տրամադրվում են օրենքով սահմանված կարգով լիցենզավորված բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող առողջապահական մարմինների բուժական հիմնարկների /այսուհետ՝ քաղաքացիական բժշկական հաստատություններ/ կողմից՝ Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության և սույն կարգի համաձայն:
4. Կալանավորված անձանց և դատապարտյալների արտահիվանդանոցային բժշկական օգնությունը և սպասարկումն իրականացնում են ՊՈԱԿ-ի՝ Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության քրեակատարողական հիմնարկներում /այսուհետ՝ քրեակատարողական հիմնարկներ/ տեղակայված բժշկական ստորաբաժանումները, իսկ հիվանդանոցային բժշկական օգնությունը և սպասարկումը՝ ՊՈԱԿ-ը՝ իր գործունեության հիմնական վայրում, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ և սույն կարգով նախատեսված դեպքերում՝ քաղաքացիական բժշկական հաստատությունները>>:
32․ Անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքներում նշված՝ դատական ակտի պատճառաբանվածության խնդրին, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ <<…չնայած <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը պարտավորեցնում է դատարաններին պատճառաբանել իրենց դատական ակտերը, սակայն դա չի կարող մեկնաբանվել որպես ցանկացած փաստարկի առնչությամբ պատճառաբանված պատասխան ներկայացնելու պահանջ /տե՛ս Van de Hurk v. the Netherlands գործով Եվրոպական դատարանի` 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61/ և Դատարանի որոշումից պետք է պարզ դառնա, որ գործի համար էական նշանակություն ունեցող հարցերը քննարկվել են>> /տե՛ս Boldea v. Romania գործով Եվրոպական դատարանի` 2007 թվականի փետրվարի 15-ի վճիռը, գանգատ թիվ 19997/02, կետ 30/:
33. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գործով հանրային մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ռ․Գևորգյանի և պաշտպան Մ․Մանգասարյանի վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը պատժի մասով բեկանելու և մեղադրյալ Արթուր Օհանյանի նկատմամբ տուգանքի փոխարեն ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս` թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ և 371-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Գործով հանրային մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ռ․Գևորգյանի և պաշտպան Մ․Մանգասարյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել, իսկ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ. հունիսի 10-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արթուր Վալերիկի Օհանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով /2 դրվագ/, 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով /2 դրվագ/ 46-340-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ թողնել անփոփոխ։
2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին:




ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Հ․ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

Ա․ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ