ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
քրեական գործ թիվ ԵԴ1/3831/01/24
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը,

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ,
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Լ․ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ,

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ,
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ
ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ
ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ
ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ
ԱՎԱԳ ԴԱՏԱԽԱԶ Վ․ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ,

ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Վ․ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆԻ,
ՊԱՇՏՊԱՆ Կ․ԳԱԲՈՅԱՆԻ

2025 թվականի փետրվարի 21-ին Երևան քաղաքում,
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում արագացված վարույթով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Վազգեն Արամի Հայրապետյանի՝
(ծնված 1997 թվականի ապրիլի 27-ին Արարատի մարզի Արմաշ գյուղում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, թերի բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին՝ երկու անչափահաս երեխաները և վատառողջ հայրը, չի աշխատում, ըստ իր հայտարարության՝ մասնակցել է 2016 թվականի քառօրյա պատերազմին, հաշվառված է Երևան քաղաքի Էրեբունի փողոցի թիվ 27 շենքի, թիվ 23 բնակարանում, բնակվում է՝ Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան փողոցի թիվ 27 շենքի թիվ 17 բանակարանում)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական ընթացքը.
1. 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60631624 քրեական վարույթը։
2. Հսկող դատախազի 2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ի որոշմամբ Վազգեն Արամի Հայրապետյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն արարքի համար, որ. «(...) նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ մասի համաձայն գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.405 միլիգրամ), 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին՝ ժամը 01:48-ին, Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտայում վարել է «BMW» մակնիշի 03 BM 030h/h տրանսպորտային միջոցը, որպիսի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայողի կողմից կազմված թիվ 8180415212 արձանագրությամբ:»։
3. Նախաքննության մարմնի կողմից 2024 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Վազգեն Արամի Հայրապետյանին ներկայացվել է մեղադրանք:
4. Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ի որոշմամբ Վազգեն Արամի Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը:
5․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին թիվ 60631624 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ՝ նաև Դատարան):
6․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի հունվարի 9-ին:

Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը.
7․ Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Վազգեն Արամի Հայրապետյանը ներկայացրել է արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
8. Հանրային մեղադրողը հայտնել է, որ չի առարկում արագացված վարույթ կիրառելու դեմ՝ ներկայացնելով մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը։
9. Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, արձանագրային որոշմամբ բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ:

Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումները․
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ նյութերը և ապացույցները․
10. ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի մայիսի 27-ի դատավճռով Վազգեն Արամի Հայրապետյանը դատապարտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 22)
10.1. «Դատալեքս» պաշտոնական տեղեկատվական համակարգում Վազգեն Արամի Հայրապետյանի վերաբերյալ քրեական գործերի մասին տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ թիվ ԱՎԴ1/0031/01/24 քրեական գործով Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի մայիսի 27-ի դատավճռով Վազգեն Արամի Հայրապետյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ որպես պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375 000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ Դրա վճարման ժամկետ է սահմանվել առավելագույնը մեկ տարի ժամանակ՝ թույլատրելով մաս առ մաս նույն ժամկետում՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ յուրաքանչյուր ամսվա համար մինչև հաջորդ ամսվա 27-ը, Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի համապատասխան հաշվեհամարին վճարել 31.250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամ։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
10.2. ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետի 2025 թվականի փետրվարի 20-ի թիվ /29.2.1/-10960 գրությունը և դրան կից տեղեկանքը, որի համաձայն՝ թիվ ԱՎԴ1/0031/01/24 դատավճիռը օրինական ուժի մեջ է մտել 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին, Վազգեն Հայրապետյանը 2025 թվականի փետրվարի 20-ի դրությամբ իր նկատմամբ թիվ ԱՎԴ1/0031/01/24 դատական ակտով նշանակված տուգանք պատժից կատարել է մասնակի 172.000 (հարյուր յոթանասուներկու հազար) ՀՀ դրամի չափով վճարում։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
11. Ծննդի մասին թիվ ԲԱ 255130 վկայականի պատճենը, որի համաձայն՝ Լիա Վազգենի Հայրապետյանը ծնվել է 2020 թվականի մայիսի 27-ին, որպես հայր նշված է Վազգեն Արամի Հայրապետյանը։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
12․Ծննդի մասին թիվ ԲԱ 885904 վկայականի պատճենը, որի համաձայն՝ Արամ Վազգենի Հայրապետյանը ծնվել է 2024 թվականի հուլիսի 23-ին, որպես հայր նշված է Վազգեն Արամի Հայրապետյանը։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
13. Բժշկասոցիալական փորձաքննության թիվ 1394785 որոշման պատճենը, որի համաձայն՝ Արամ Վոլոդյայի Հայրապետյանին անժամկետ տրամադրվել է 1-ին խմբի հաշմանդամություն։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
14. Զինվորական թիվ 00077622 գրքույքի պատճենը, որի համաձայն՝ Վազգեն Արամի Հայրապետյանը իրականացրել է մարտական հերթապահություն։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
15. «ԷԿԵՆԳ» ՓԲԸ փոխգործելիության հարթակի միջոցով ՀՀ պետական եկամուտների կողմիտեի էլեկտրոնային շտեմարանից միջոցով 2025 թվականի մարտի 12-ին արտատպված տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ արարքին նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Գևորգ Համլետի Իսրայելյանի եկամուտների վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)

Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
16. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալի կողմից ընդունելու և գործը արագացված վարույթով քննելու պայմաններում՝ Դատարանը, գործով ձեռքբերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վազգեն Արամի Հայրապետյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
17. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Վազգեն Արամի Հայրապետյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) արդյո՞ք ապացուցված են մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) մեղադրյալն արդյո՞ք ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ.
դ) մեղադրյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
18. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝
(…)
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ,
(…)
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը,
(...)»:
18.1. Դատարանը որպես մեղադրյալ Վազգեն Հայրապետյանի պատիժը մեղմացնող հանգամաններ է դիտարկում այն, որ նա ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, տվել ըստ էության խոստովանական ցուցմունք, զղջացել է իր կատարած արարքի համար (տե՛ս, mutatis mutandis, Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 26-րդ կետը),
Բացի այդ՝ Դատարանը որպես մեղադրյալ Վազգեն Հայրապետյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում այն, որ պատիժ նշանակելու պահին վերջինիս խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները և հաշմանդամություն ունեցող հայրը (տե՛ս սույն դատավճռի 11-13-րդ կետերը)։
18.2. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վ.Հայրապետյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը, քանի որ իրեն վրագրված արարքը կատարել է թիվ ԱՎԴ1/0031/01/24 քրեական գործով իր նկատմամբ կայացված դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց՝ 2024 թվականի օգոստոսի 19-ից հետո՝ 2024 թվականի 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին (տե՛ս սույն դատավճռի 10-10.2-րդ կետերը)։
19․Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Վազգեն Հայրապետյանին պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ նա ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար։
20․Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
« Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ (…):»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-ին մասի համաձայն՝
«Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։
20.1․ Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն։
Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջներից է այն, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևորվում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
20․2․Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում մեղադրյալ Վազգեն Հայրապետյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
- նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքը երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված, դիտավորյալ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է, դրևսորվել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից կատարվելու տեսակով, մեղադրյալի արտաշնչած օդում ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է է 0.405 միլիգրամ լիտր (անձը համարվում է ոչ սթափ վիճակում գտնվող, եթե ստուգմամբ պարզվում է, որ նրա մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի պարունակությունը 0.1 միլիգրամից ավելի է),
- խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը,
- այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող, սույն դատավճռի 18.1-րդ կետում նշված հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող՝ սույն դատավճռի 18.2-րդ կետում նշված հանգամանքը,
- անձը բնութագրող հանգամանքները, այդ թվում՝ տարիքը, ընտանեկան դրությունը, մարտական հերթապահություն իրականացնրած լինելը (տե՛ս սույն դատավճռի 14-րդ կետը):
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում սանկցիայով նախատեսված ամենամեղմ պատժատեսակի՝ տուգանքի միջոցով հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
20․3․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները.
(...)
6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը. (...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել:
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (…)»:
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝
«Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ:»։
Վերոգրյալի հիման վրա, նկատի ունենալով սույն դատավճռի 20.2-րդ կետում նշված հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակել տուգանք՝ այն սահմանելով նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի չափով:
Նկատի ունենալով, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Վազգեն Հայրապետյանի՝ եկամուտ ունենալու վերաբերյալ տվյալների բացակայությունը՝ (տե՛ս սույն դատավճռի 15-րդ կետը)` մեղադրյալ Վազգեն Հայրապետյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի` 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի հաշվարկով, որի դեպքում այն կկազմի 525.000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամ:
20.4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը:
2. Դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը, բացառությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատժի, չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակների համար սահմանված առավելագույն չափը:
(...)»:
Մեջբերված նորմի հաշվառմամբ, նկատի ունենալով, որ սույն գործով Վազգեն Հայրապետյանն իրեն մեղսագրված արարքը կատարել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին, այսինքն՝ թիվ ԱՎԴ1/0031/01/24 քրեական գործով Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատավճիռ կայացնելուց հետո՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ Վազգեն Հայրապետյանի նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին անհրաժեշտ է լրիվ գումարել թիվ ԱՎԴ1/0031/01/24 քրեական գործով նրա նկատմամբ նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասուն հինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքի չկրած մասը՝ 203․000 (երկու հարյուր երեք հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և վերջնական պատիժ սահմանել տուգանք՝ 728․000 (յոթ հարյուր քսանութ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով:
Միևնույն ժամանակ նկատի ունենալով մեղադրյալի գույքային դրությունը, մշտական աշխատանք չունենալը՝ Դատարանը հիմնավորված է գնահատում տուգանքի սահմանված գումարն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու անհնարինության վերաբերյալ մեղադրյալի փաստարկներները։ Հետևաբար՝ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա են հիմքեր մեղադրյալին թույլատրելու դատավճռով նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 10 (տասը) ամսվա ընթացքում, ամսական հավասարաչափ՝ 72․800 (յոթանասուներկու հազար ութ հարյուր) ՀՀ դրամ գումարի չափով վճարումներով։
21. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վազգեն Հայրապետյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
22. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթեր ճանաչված ապացույցներին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
23. Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայցի, գույքի վրա արգելանք դնելու, վարույթային ծախսերի, իրեղեն ապացույցների վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերը համարում է լուծված։
24․ Անդրադառնալով մեղադրյալ Վազգեն Հայրապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, այն մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում վերջինիս դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ, 270-րդ, 346-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը՝

Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Վազգեն Արամի Հայրապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով:
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ պատիժները գումարելով՝ Վազգեն Արամի Հայրապետյանի նկատմամբ նշանակված պատժին լրիվ գումարել թիվ ԱՎԴ1/0031/01/24 քրեական գործով Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի մայիսի 27-ի դատավճռով Վազգեն Արամի Հայրապետյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի չկրած մասը՝ 203․000 (երկու հարյուր երեք հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը, և վերջնական պատիժ սահմանել տուգանք՝ 728․000 (յոթ հարյուր քսանութ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով՝ դրա վճարելու համար սահմանել տասը ամիս ժամկետ՝ ամսական հավասարաչափ 72․800 (յոթանասուներկու հազար ութ հարյուր) ՀՀ դրամ վճարումներով։
3․ Վազգեն Արամի Հայրապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
4. Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
5․ Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:


ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ