ԵԴ1/3830/01/24
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

2025 թվականի մարտի 04-ին Երևան քաղաքում

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական
դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` հետևյալ կազմով

Նախագահությամբ դատավոր՝ Տիգրան Ոսկանյանի
Քարտուղարությամբ՝ Սյուզաննա Բադալյանի

Մասնակցությամբ
Մեղադրող՝ Ռոլանդ Գրիգորյանի
Մեղադրյալ` Ռուբեն Տոնյանի

Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռուբեն Հայկի Տոնյանի (ծնված՝ 08.04.1984 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքին երեք անչափահաս երեխա, չդատված, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, հաշվառված՝ քաղաք Երևան, Բուռնազյան փողոց, 116 տուն հասցեում, փաստացի բնակվող՝ ք.Երևան, Շրջանցիկ թունել 83 տուն հասցեում) 3 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2023 թվականի փետրվարի 08-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60810823 քրեական վարույթը:
2023 թվականի ապրիլի 26-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60894123 քրեական վարույթը:
2023 թվականի ապրիլի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ․Մուրադյանի որոշմամբ՝ թիվ 60894123 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60810823 քրեական վարույթին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 60810823 քրեական վարույթի համարի ներքո։
2024 թվականի օգոստոսի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի պետ Գ․Ալոյանի գրությամբ՝ թիվ 60810823 քրեական վարույթը ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ թիվ 60810823 քրեական վարույթով նախաքննությունը շարունակելու նպատակով։
2024 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Կարապետյանի որոշմամբ՝ թիվ 60810823 քրեական վարույթով Ռուբեն Տոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Տ․Տոնոյանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 17-ի միջնորդությունը մերժվել է։
2024 թվականի սեպտեմբերի 25-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 14178824 քրեական վարույթը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Տ․Տոնոյանի որոշմամբ՝ թիվ 14178824 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60810823 քրեական վարույթին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Կարապետյանի որոշմամբ՝ թիվ 60810823 քրեական վարույթով Ռուբեն Հայկի Տոնյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ 3 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Տ․Տոնոյանի որոշմամբ՝ թիվ 60810823 քրեական վարույթով Ռուբեն Հայկի Տոնյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Կարապետյանի որոշմամբ՝ բավարարվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Տ․Տոնոյանի միջնորդությունը և թիվ 60810823 քրեական վարույթով Ռուբեն Հայկի Տոնյանի նկատմամբ 3 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 193-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված՝ գտնվելու վայրը հայտնի չլինելու հիմքով։
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Արաբկիրի բաժնի ավագ տեսուչ Ռ․Ասատրյանի կազմած արձանագրության համաձայն՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին ժամը՝ 17։45-ին Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց 44/4 հասցեի մոտից հայտնաբերվել և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Արաբկիրի բաժին է տեղափոխվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հետախուզվող՝ Ռուբեն Հայկի Տոնյանը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 05-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Կարապետյանի որոշմամբ՝ բավարարվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Տ․Տոնոյանի միջնորդությունը և թիվ 60810823 քրեական վարույթով Ռուբեն Հայկի Տոնյանի նկատմամբ 3 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսվել է։
Թիվ 60810823 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Ռուբեն Հայկի Տոնյանի՝ 3 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 20.12.2024 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/3830/01/24 համարը:
Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել Ռուբեն Հայկի Տոնյանի վերաբերյալ 3 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/3830/01/24 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին:
Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հարցին, որոշում է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Ռուբեն Հայկի Տոնյանի նկատմամբ 3 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա իրավասու պետական մարմնի աշխատակցի կողմից կայացված վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8200342865 որոշմամբ ենթարկված լինելով վարչական պատասխանատվության՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 (վեց) ամիս ժամկետով կասեցնելու ձևով և պատշաճ կարգով ծանուցված լինելով այդ մասին կասեցման ժամկետը չլրացած` 2023 թվականի հունվարի 15-ին՝ ժամը 13:21-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղիում վարել է «Նիսսան» մակնիշի 36 MG 831 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180243552 արձանագրությունը
Բացի այդ, Ռուբեն Հայկի Տոնյանը իրավասու պետական մարմնի աշխատակցի կողմից կայացված վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8200342865 որոշմամբ ենթարկված լինելով վարչական պատասխանատվության՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 (վեց) ամիս ժամկետով կասեցնելու ձևով և պատշաճ կարգով ծանուցված լինելով այդ մասին, կասեցման ժամկետը չլրացած՝ 2023 թվականի մարտի 1-ին՝ ժամը 02:40-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղիում վարել է «Նիսսան» մակնիշի 36 MG 831 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180248226 արձանագրությունը:
Բացի այդ, Ռուբեն Հայկի Տոնյանը իրավասու պետական մարմնի աշխատակցի կողմից կայացված վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8200342865 որոշմամբ ենթարկված լինելով՝ վարչական պատասխանատվության՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 (վեց) ամիս ժամկետով կասեցնելու ձևով և պատշաճ կարգով ծանուցված լինելով այդ մասին, կասեցման ժամկետը չլրացած` 2023 թվականի փետրվարի 22-ին՝ ժամը 16:40-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղիում վարել է «Նիսսան» մակնիշի 36 MG 831 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8300454655 արձանագրությունը։
3.Դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Մեղադրյալ Ռուբեն Հայկի Տոնյանը հիմնական դատալսումների ժամանակ օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից՝ ցուցմունք չտվեց։ Հայտնեց, որ ընդունում է իր ներկայացված մեղադրանքը, զղջում է կատարածի համար:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
Հետազոտվել են.
ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության ծառայության աշխատակիցներին կողմից կազմված վարչական իրավախախտումների, ծանուցումը հանձնելը հաստատող փաստաթղթի, ճանապարհային ոստիկանության ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենների զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ ճանապարհային ոստիկանության կողմից կայացված թիվ 2214103001, 2214103183, 2214150545, 2214217839, 2214227770, 2214312739, 2214602447, 2214799476 որոշումներով սպառվել է Ռուբեն Տոնյանի տուգանային միավորները: Նշված որոշումները չեն ստացվել Ռ.Տոնյանի կողմից։ Այնուհետև կայացվել է 2215255510 արձանագրությունը` համաձայն, որի «Օպել» մակնիշի 36 XL 040 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վարորդ Ռուբեն Հայկի Տոնյանի 2022թ. սեպտեմբերի 22-ին ժամը` 12:38-ին Երևան քաղաքի Քրիստափորի փողոց Տիգրան Մեծ խաչմերուկի հատվածում կատարել է վարչական իրավախախտում, որի համար վարչական օրենսգրքի 129․3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, վարորդական իրավունքի վկայականից կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով։ Նաև առկա է Հայփոստ ընկերությունից առկա ծանուցման պատճենը՝ համաձայն որի՝ որոշումը չի հանձնվել հասցեատիրոջը և դրա վրա նշված է, որ տվյալ որոշումը հետ է վերադարձվել չպահանջված լինելու հիմքով։ Ըստ Ռուբեն Տոնյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ռեգիստրից կատարված քաղվածքի կասեցման սկիզբ է նշված /26-10-2022/ ավարտ /26-04-2023/ սկիզբ /02-11-2022/ ավարտ /02-05-2023/։
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 72-73)
ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից կազմված վարչական իրավախախտումների արձանագրությունների զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2022 թվականի նոյեմբերի 2-ին ժամը 09:41-ին կայացվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8200342865 արձանագրությունը, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկ Լիլիթ Գրիգորյանի կողմից այն բանի համար, որ Ռուբեն Տոնյանը նույն օրը ժամը 09:35-ին Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղիում վարել է «Օպել Աստրա» մակնիշի 36 XI 040 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ մասնավոր տրանսպորտային միջոցում օգտագործելով ծխախոտային արտադրատեսակ։ Այդ իրավախախտման համար նախատեսված տուգանային միավորի և տվյալ տարում վարորդի նկատմամբ կիրառված տուգանային միավորների հանրագումարը կազմել է 9 կամ ավելի միավոր, որի համար Ռուբեն Տոնյանի վարորդական իրավունքի վկայականը կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով: Ռուբեն Տոնյանը ստորագրել է արձանագրությունը։
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 8300402754 արձանագրությունը կայացվել էր Ռուբեն Տոնյանի նկատմամբ 2023 թվականի հունվարի 15-ին ժամը 13:28-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկ Սիմակ Հակոբյանի կողմից այն բանի համար, որ Ռուբեն Տոնյանը նույն օրը ժամը 13:28-ին Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղիում վարել է «Նիսսան Տիդա» մակնիշի 36 MG 831 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ առանց ապահովագրության: Այնուհետև նույն աշխատակցի կողմից նույն օրը և նույն վայրում ժամը 13:41-ին կայացվել է թիվ 8300402761 որոշումը տեխնիկական զննություն չանցած վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելու համար դրանից հետո ժամը 13:50-ին կայացվել է մեկ այլ թիվ 8180243552 արձանագրությունը համաձայն որի՝ Ռուբեն Տոնյանը ժամը 13:21-ին վարել է նույն տրանսպորտային միջոցը՝ վարորդական իրավունքի վկայականը կասեցված վիճակում։
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 8300454655 արձանագրությունը կայացվել է Ռուբեն Տոնյանի նկատմամբ՝ 2023 թվականի փետրվարի 22-ին ժամը 16:40-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկ Էդիկ Առաքելյանի կողմից այն բանի համար, որ Ռուբեն Տոնյանը նույն օրը ժամը 15:40-ին Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղիում վարել է «Նիսսան Տիդա» մակնիշի 36 MG 831 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ ընթացքի ժամանակ ձեռքին բջջային հեռախոսով։
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 8180244725 արձանագրությունը կայացվել էր Ռուբեն Տոնյանի նկատմամբ 2023 թվականի մարտի 1-ին ժամը 03։00-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկ Ռուբեն Պապիկյանի կողմից այն բանի համար, որ Ռուբեն Տոնյանը նույն օրը ժամը 02:40-ին Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղիում վարել է «Նիսսան Տիդա» մակնիշի 36 MG 831 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում։
Ըստ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանության ծառայության կողմից ստացված գրության՝ Ռուբեն Հայկի Տոնյանի վարորդական իրավունքը կասեցվել է ճանապարհային ոստիկանության թիվ 2215255510 և Պարեկային ծառայության թիվ 8200342865 որոշումների հիման վրա (կասեցման սկիզբը՝ 26-10-2022թ. ավարտը՝ 02-05 2023թ․):
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 74-75)
Արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված, ճանապարհային ոստիկանության ծառայության կողմից կայացված 2214103001, 2214103183, 2214150545, 2214217839, 2214227770, 2214312739, 2214602447, 2214799476, 2215255510 վարչական իրավախախտման արձանագրությունների պատճեները:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 50-63)
Արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված, պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից կազմված 8200342865, 8300402754, 8300454655, 8180244725 վարչական իրավախախտման արձանագրությունների պատճեները:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 5-6,15,29-32)
Ռուբեն Տոնյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ճանապարհային ոստիկանության ռեգիստրից կատարված քաղվածքի պատճենը:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 5-6,15,29-32)
4.Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները:
Հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված են համարվում հետևյալ փաստական հանգամանքները.
-Ռուբեն Հայկի Տոնյանը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կայացված վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8200342865 որոշմամբ ենթարկվել է վարչական պատասխանատվության՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 (վեց) ամիս ժամկետով կասեցնելու ձևով՝ կասեցման սկիզբը՝ 26-10-2022թ. ավարտը՝ 02-05 2023թ․,
-Ռուբեն Հայկի Տոնյանը ստորագրել է թիվ 8200342865 վարչական իրավախախտման մասին արձանագրությունը, պատշաճ տեղեկանալով իր վարորդական իրավունքը 6 (վեց) ամիս ժամկետով կասեցնելու մասին,
- Ռուբեն Հայկի Տոնյանը պատշաճ տեղեկացված լինելով իր վարորդական իրավունքը 6 (վեց) ամիս ժամկետով կասեցնելու մասին 2023 թվականի հունվարի 15-ին՝ ժամը 13:21-ի սահմաններում, 2023 թվականի փետրվարի 22-ին՝ ժամը 16:40-ի սահմաններում, 2023 թվականի մարտի 1-ին՝ ժամը 02:40-ի սահմաններում վարել է «Նիսսան» մակնիշի 36 MG 831 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի վերաբերյալ համապատասխանաբար կայացվել են թիվ 8180243552, 8300454655, 8180248226 վարչական իրավախախտման մասին արձանագրությունները:
5.Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Ռուբեն Հայկի Տոնյանին վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Է Ռուբեն Հայկի Տոնյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի է 3 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը։
Ռուբեն Հայկի Տոնյանի մեղքը հիմնավորվում է ինչպես կայացված վարչական իրավախախտման մասին արձանագրություններով, այնպես էլ սույն դատավճռի 3-րդ բաժնում թվարկված թույլատրելի ապացույցներով: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը ընդունել է իր մեղքը, Դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ հանգամանքների ապացուցված լինելու վերաբերյալ մանրամասն վերլուծություններ անելու անհրաժեշտություն չկա:

Դատարանը հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ Ռուբեն Հայկի Տոնյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ ի թիվս այլի դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
-ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
-ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
-դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրք) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում:
Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Հանցագործության այս հատկանիշներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Արմեն Սուրիկի Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ՝ թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (տե՛ս mutatis mutandis Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-17-րդ կետերը): Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա: (…)»:
Օրենսդրի կողմից կոնկրետ հոդվածով սահմանված պատիժների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…)այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…)Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…)Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցերի վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև նշել է, որ. «(…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով: (…)»:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…)այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…)Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…)Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցերի վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև նշել է, որ. «(…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա»։
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, որպես մեղադրյալ Ռուբեն Հայկի Տոնյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է արձանագրում՝ մեղքն ամբողջությամբ ընդունելը, զղջալը, նախկինում դատապարտված կամ արատավորված չլինելը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ վերջինիս խնամքին են գտնվում երեք անչափահաս երեխաներ, որի վերաբերյալ Դատարանին են ներկայացվել համապատասխան ծննդյան վկայականներ։
Միաժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռուբեն Հայկի Տոնյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Վերոգրյալ իրավական նորմերի լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Ռուբեն Հայկի Տոնյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի հարցերին, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռուբեն Հայկի Տոնյանը 3 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով՝ դրվագներից յուրաքանչյուրով նվազագույն ամսական աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ Սահմանված պատիժը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
Դատարանը գտնում է, որ Ռուբեն Հայկի Տոնյանի նկատմամբ սույն դրվագներով վերջնական պատիժ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով:
Միաժամանակ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Ռուբեն Հայկի Տոնյանը հայտարարեց, որ ինքն անհապաղ ի վիճակի չէ ամբողջությամբ վճարել տուգանքը, այլ կարող է այն վճարել մաս-մաս, ապա Դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է հնարավորություն տալ նշանակվելիք տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի։
ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածի համաձայն դատավճռում պետք է շարադրվեն նաև հետևյալ հարցերի պատասխանները․
-գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
-որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
-վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
-ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
-դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
-ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը։
Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք, վարութային ծախսեր, ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցեր առկա չեն, դատարանը այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ռուբեն Հայկի Տոնյանին մեղավոր ճանաչել 3 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ դրվագներից յուրաքանչյուրով պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Ռուբեն Հայկի Տոնյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1.125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ թույլատրել Ռուբեն Հայկի Տոնյանին դատավճռով նշանակված 1.125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի:
Ռուբեն Հայկի Տոնյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ