Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/3825/01/24
Վիճակագրական տողի համար : 19.7

Պատասխանող

Արմեն Հայրապետյան Մարկլենի
Արմենակ Բաբայան Վլադիկի
Արշակ Քերոբյան Էդվարդի
Ալեքսանդր Վոստենկովի Յուրիի

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Գնել Գասպարյան

Քրեական վերաքննիչ

Լուսինե Ալավերդյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Գնել Գասպարյան

Քրեական վերաքննիչ

Լուսինե Ալավերդյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող/ նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, նախապես խոստացել է օժանդակել Ավետիս Մարմանջյանին՝ իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերված ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված առանձնապես խոշոր չափերով՝ 987,99 գրամ քաշով, 4 CMC/4- քլորոմեթիլկատինոն/ տեսակի թմրամիջոցը ապօրինի իրացնելուն:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Երևանի քրեական դատարան 2026-07-22 14:00 5
Երևանի քրեական դատարան 2026-06-16 16:30 5 Կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-04-18 16:00 5 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2026-04-16 15:30 5 Չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2026-04-03 17:30 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-03-30 16:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Տվյալների կենտրոն 2026-03-16 15:30 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-02-27 14:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-01-22 14:30 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Տվյալների կենտրոն 2026-01-13 15:30 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-12-23 14:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-10-21 17:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-10-10 16:30 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-10-02 14:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-08-04 16:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-07-25 16:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-06-16 14:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-04-28 14:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-04-16 14:00 5 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-04-01 14:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-03-21 16:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-02-04 14:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2024-12-26 16:30 5 Նիստը կայացել է
ԵԴ1/3825/01/24




ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆԻ

«20» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան

մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի պաշտպան Գ.Ղուլյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարանի)՝ 2025 թվականի օգոստոսի 4-ի թիվ ԵԴ1/3825/01/24 որոշումը,

ՊԱՐԶԵՑ

Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը.
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ՀՀ ՔԿ ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության մարդկանց թրաֆիքինգի, անչափահասների սեռական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված և թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հանցագործությունների քննության վարչության պետի տեղակալ Դ.Մանուչարյանի կողմից կազմվել է Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի և մյուսների վերաբերյալ թիվ 84105524 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ ոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետորով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 4-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի պաշտպան Գ.Ղուլյանի հատուկ վերանայման բողոքը։
2025 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել, իսկ հոկտեմբերի 8-ին դատավոր Լ.Ալավերդյանի աշխատակազմին են փոխանցվել թիվ ԵԴ1/3825/01/24 վարույթի նյութերը։
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 9-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ:

Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով այն բանի համար, որ «(…) նա խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ /հոգեներգործող/ նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, որպես ադմինիստրատոր ընդգրկվելով «Տելեգրամ» հեռահաղորդակցման հավելվածի «АДЖИКА ШОП», «АДЖИКА VIP», «АДЖИКА НОВОСТИ» И «АДЖИКА ОТЗИВЫ» խանութ-հարթակներով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվող հանցավոր կազմակերպության կազմում, մասնակցել է տվյալ հանցավոր կազմակերպության կողմից իրականացվող հանցավոր գործունեությանը, որի ընթացքում կազմակերպության ղեկավարի կողմից կատարված դերաբաշխման և նրա տված ցուցումների համաձայն, շահադիտական դրդումներով իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել, պահել, գովազդել և իրացրել է առանձնապես խոշոր չափերով տարբեր տեսակի թմրամիջոցներ։
Այսպես.
Դեռևս քննությամբ ինքնությունը չպարզված անձը՝ ոմն Միխայիլը, համացանցի միջոցով տարբեր երկրներում առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցների ապօրինի իրացման նպատակով համացանցային «Տելեգրամ» հեռահաղորդակցման հավելվածում ստեղծել և կառավարել է «АДЖИКА ШОП», «АДЖИКА VIP», «АДЖИКА НОВОСТИ» И «АДЖИКА ОТЗИВЫ», ինչպես նաև նմանօրինակ այլ անվանումներով խանութ-հարթակներ և համացանցային կայքեր, ապա դրանց միջոցով թմրամիջոցների ապօրինի իրացում իրականացնելու նպատակով ստեղծել և ղեկավարել է հանցավոր կազմակերպություն, դրանում ներառել բազմաթիվ անձանց ու քննությամբ դեռևս չպարզված անձանց և իրականացրել թմրամիջոցների ապօրինի վաճառք՝ էջերում տեղադրելով թմրամիջոցների տեսակների, որակական հատկանիշների և դրանց ձեռքբերման պայմանների վերաբերյալ տեղեկություններ պարունակող գովազդային լուսանկարներ: Այնուհետև, մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության տարածքում ևս առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառություն իրականացնելու նպատակով տարբեր ժամանակահատվածներում հանցավոր կազմակերպության կազմում որպես թմրամիջոց փոխադրողներ ընդգրկել է Արշակ Էդվարդի Քերոբյանին, Ավետիս Սամվելի Մանջարջյանին և Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովին:
Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը, 2022 թվականի մարտի 25-ից որպես թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերող, փոխադրող և տեղադրող ընդգրկվելով հանցավոր կազմակերպության կազմում, խմբի ղեկավարի կողմից կատարված դերաբաշխման և նրա տված ցուցումների համաձայն, պարբերաբար ստացել է վերջինիս կամ խմբի այլ անդամների կողմից Ռուսասատանի Դաշնությունից Հայաստանի Հանրապետություն ուղևորվող բեռնափոխադրումներ և ուղևորափոխադրումներ իրականցնող ավտոմեքենաների միջոցով ՀՀ ուղարկվող տարատեսակ էլեկտրական սարքավորումների մեջ տեղադրված առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցները, ապա 2023 թվականի հուլիսի 28-ից հանցավոր կազմակերպության կազմում ընդգրկել է ընկերոջը՝ Արմենակ Բաբայանին և վերջինիցս թաքցնելով իր հանցավոր կազմակերպության կազմում ընդգրկված լինելու հանգամանքը, նախնական համաձայնությամբ, նպատակ ունենալով հերթական անգամ շահադիտական դրդումներով ՀՀ-ում իրացման նպատակով ապօրինի ձեռք բերել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 3920,12 գրամ քաշով «մեֆեդրոն 4-մեթիլմետկատինոն» տեսակի թմրամիջոց, Ռուսաստանի Դաշնությունից Եվրասիական ՀՀ պետական սահմանով տնտեսական միության մաքսային սահմանով և մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով թմրամիջոց ապօրինի տեղափոխելուն օժանդակելու դիտավորությամբ, ՌԴ-ում բնակվող քննությամբ դեռևս չպարզված հանցավոր կազմակերպության անդամի հետ հանցավոր կազմակերպության ղեկավարի ցուցումների համաձայն, նախապես խոստացել է ձեռք բերել առանձնապես խոշոր չափերով՝ «մեֆեդրոն 4-մեթիլմետկատինոն» տեսակի թմրամիջոց և այդ նպատակով տրամադրել է Արմենակ Բաբայանի կողմից շահագործվող +37493349994 բջջային հեռախոսահամարը՝ վերջինիս հետ կապ հաստատելու և նշված թմրամիջոցը նրան հանձնելու նպատակով:
Այնուհետև, պայմանավորվածության համաձայն, ՌԴ Մոսկվա քաղաքից դեպի ՀՀ Երևան քաղաքի ուղևորափոխադրումներ իրականացնող Կարեն Շավարշի Պողոսյանը Ռուսաստանի Դաշնությունում քննությամբ չպարզված հանգամանքներում, ինքնությունը դեռևս չպարզված անձից, ՀՀ-ում Արշակ Քերոբյանին փոխանցելու նպատակով ՌԴ Մոսկվա քաղաքում վերցրել է ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 3920,12 գրամ քաշով «մեֆեդրոն 4-մեթիլմետկատինոն» տեսակի թմրամիջոցը, ինչից հետո ACELINE LH-V1500 տեսակի նվագարկչում թաքցված իր կողմից շահագործվող «Մերսեդես Բենց» մակնիշի 37 BE 266 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով Ռուսաստանի Դաշնությունից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով 2024 թվականի հուլիսի 16-ին, ժամը՝ 08:33-ին, Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով ապօրինի տեղափոխել է Հայաստանի Հանրապետություն՝ այն թողնելով «Բագրատաշեն» մաքսային անցակետում և վերադարձել Երևան: Այնուհետև 2024 թվականի հուլիսի 18-ին դարձյալ ուղևորվել է «Բագրատաշեն» մաքսային անցակետ որտեղ հայտնել է, որ նվագարկիչը մոռացել է մաքսակետում, ինչից հետո ժամը՝ 14:41-ին, հետիոտն հատել է ՀՀ սահմանը վերցրել վերը նշված թմրամիջոցների պարունակությամբ նվագարկիչը և տեղափոխել է Հայաստանի Հանրապետություն, սակայն հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով ավարտին չի հասցվել, քանի որ նվագարկչում թաքցված թմրամիջոցի փաթեթները հայտնաբերվել են Հայաստանի Հանրապետության պետական եկամուտների կոմիտեի մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության օպերատիվ հետախուզության բաժնի աշխատակիցների կողմից 2024թ. հուլիսի 18-ին՝ ժամը 18:35-ից մինչև 19:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, իրականացված մաքսային զննման ընթացքում:
ՀՀ ՊԵԿ մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցների կողմից իրականացված «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակներում վերոնշյալ աշխատակիցների կողմից նվագարկչում հայտնաբերված 4 փաթեթներում առկա առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 3920,12 գրամ քաշով «մեֆեդրոն 4-մեթիլմետկատինոն» տեսակի թմրամիջոցը փոխարինվել է նմանատիպ այլ զանգվածով և տեղադրվել նույն նվագարկչում՝ դրան տալով իր սկզբնական տեսքը։
Այնուհետև, Արմենակ Բաբայանը, վերը նշված թմրամիջոցների պարունակությամբ նվագարկիչն ստանալու նպատակով, 2024 թվականի հուլիսի 18-ին՝ ժամը 21:00-ի սահմաններում, հանդիպել է Կարեն Շավարշի Պողոսյանին, ստացել է թմրամիջոցի պարունակությամբ նվագարկիչը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով վերջինս չի կարողացել ավարտին հասցնել մաքսանենգությամբ ՀՀ առաքված, իր կողմից իրացման նպատակով նախատեսված առանձնապես խոշոր չափերով՝ 3920,12 գրամ քաշով «մեֆեդրոն 4-մեթիլմետկատինոն» տեսակի թմրամիջոցը ձեռք բերելու մտադրությունը, քանի որ «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակներում հիշյալ զանգվածները փոխարինվել էին նմանատիպ այլ զանգվածներով, իսկ նվագարկիչն ստանալուց հետո Արմենակ Բաբայանը ձերբակալվել և տեղափոխվել է ՀՀ ՊԵԿՄԴՊ վարչություն, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է նվագարկիչը և դրանում առկա, օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակներում՝ «մեֆեդրոն 4-մեթիլմետկատինոն» տեսակի թմրամիջոցներին փոխարինված նմանատիպ զանգվածները:
Բացի այդ՝ ոմն Միխայիլի կողմից համացանցի միջոցով տարբեր երկրներում առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցների ապօրինի իրացման նպատակով ստեղծված և ղեկավարվող հանցավոր կազմակերպության անդամ Ավետիս Սամվելի Մանջարջյանը, որպես թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերող, փոխադրող և տեղադրող ընդգրկվելով հանցավոր կազմակերպության կազմում, խմբի ղեկավարի կողմից կատարված դերաբաշխման և նրա տված ցուցումների համաձայն պարբերաբար ստացել է վերջինիս կամ խմբի այլ անդամների կողմից Ռուսասատանի Դաշնությունից Հայաստանի Հանրապետություն ուղևորվող բեռնափոխադրումներ և ուղևորափոխադրումներ իրականցնող ավտոմեքենաների միջոցով ՀՀ ուղարկվող տարատեսակ էլեկտրական սարքավորումների մեջ տեղադրված ավտոմեքենաների միջոցով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցները: Հերթական անգամ նպատակ ունենալով հանցավոր կազմակերպության կազմում ՀՀ-ում իրացման նպատակով ապօրինի ձեռք բերել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված առանձնապես խոշոր չափերով՝ 987,99 գրամ «4 CMC/4-քլորոմեթիլկատինոն տեսակի թմրամիջոցը, Ռուսաստանի Դաշնությունից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով քննությամբ չպարզված հանգամանքներում, հանցավոր կազմակերպության ղեկավար ոմն Միխայելից ստացած հանձնարարության համաձայն, օժանդակել է առանձնապես խոշոր չափերով «4 CMC/4-քլորոմեթիլկատինոն/ տեսակի թմրամիջոցը ապօրինի տեղափոխելուն: Այնուհետև, Վանաձոր քաղաքում ձեռք բերելով «Franko» ապրանքանիշի մրգի չիր պատրաստելու սարքավորում՝ առանձնապես խոշոր չափերով 987,99 գրամ «4 CMC/4-քլորոմեթիլկատինոն տեսակի թմրամիջոցը տեղավորել է նշված սարքավորման մեջ և 2024 թվականի հուլիսի 18-ին Վանաձոր քաղաքի Երևանյան խճուղու վրա գտնվող «ՍԻՓԻԷՍ» բենզալցակայանի մոտ հանդիպել է Արմեն Հայրապետյանին և թմրամիջոցի պարունակությամբ «Franko» ապրանքանիշի մրգի չիր պատրաստելու սարքավորումը Երևան քաղաքում՝ հանցավոր կազմակերպության անդամ Արշակ Քերոբյանին փոխանցելու համար տվել է վերջինիս օժանդակող անձ Արմենակ Բաբայանին, դրա դիմաց վճարելով Արմեն Հայրապետյանին 15.000 ՀՀ դրամ գումար:
Այնուհետև, Արմեն Հայրապետյանը 2024 թվականի հուլիսի 18-ին, ժամը՝ 19:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նոր-Նորք զանգվածում հանդիպել է Արմենակ Բաբայանի հետ և վերջինիս փոխանցել «Franko» ապրանքանիշի մրգի չիր պատրաստելու սարքավորման մեջ թաքցված առանձնապես խոշոր չափերով 987,99 գրամ «4 CMC/4-քլորոմեթիլկատինոն/ տեսակի թմրամիջոցը, ով իր հերթին՝ իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր կողմից շահագործվող «Նիսսան Տիդա» մակնիշի 37 RS 324 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում, սակայն հանցագործության կատարումն իր կամքից անկախ հանգամանքներով ավարտին չի հասցրել, քանի որ ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության աշխատակիցների կողմից իրականացվող «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակներում ձերբակալելու ընթացքում վերջինս ներկայացրել է առանձնապես խոշոր չափերով չափերով 987,99 գրամ քաշով 4 CMC/4-քլորոմեթիլկատինոն/ տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ սարքավորումը։
Բացի այդ, հանցավոր կազմակերպության կազմում ընդգրկված ՌԴ քաղաքացի Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը, որպես ադմինիստրատոր մասնակցելով տվյալ հանցավոր կողմից իրականացվող հանցավոր գործունեությանը, կազմակերպության կազմակերպության ղեկավարի կողմից կատարված դերաբաշխման և վերջինիս ցուցումների համաձայն, պարբերաբար ստացել է թմրամիջոցների առանձնապես խոշոր չափերով իրացումը ՀՀ տարածքում ապահովելու նպատակով տարատեսակ խաղեր կազմակերպելու հանձնարարություններ, խաղերում հաղթողներ ճանաչելով առավել շատ քանակությամբ թմրամիջոցներ ձեռք բերած անձանց՝ նրանց որպես պարգևատրում տալով որևէ տարածքում տեղադրված թմրամիջոցի գտնվելու վայրի աշխարհագրական կորդինատները: Բացի այդ, հանցավոր կազմակերպության ղեկավար ոմն Միխայիլի կողմից տրված հանձնարարության համաձայն, հետևել է նաև համացանցային «Տելեգրամ» հեռահաղորդակցման հավելվածում ստեղծված «АДЖИКА ШОП», «АДЖИКА VIP», «АДЖИКА НОВОСТИ» И «АДЖИКА ОТЗИВЫ», ինչպես նաև նմանօրինակ այլ անվանումներով խանութ-հարթակների կարգ ու կանոնին, ինչպես նաև թմրամիջոցների զանգվածները տեղադրող անձանց կողմից հանցավոր կազմակերպության ղեկավարին խաբելու՝ իրացնելու նպատակով տեղադրվելիք թմրամիջոցների զանգվածները հափշտակելու դեպքերում, վերջիններիս տարատեսակ եղանակներով պատժելու վերաբերյալ հաղորդագրություններ է տարածել վերը նշված տելեգրամյան խանութ-հարթակներում՝ խոստանալով դրամական պարգև:
Բացի այդ, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը, իր կողմից կառավարվող «Տելեգրամ» հեռահաղորդակցման հավելվածում գրանցված «Vladi» և «Soup» էջերի միջոցով «Տելեգրամ» հեռահաղորդակցման հավելվածում հանցավոր կազմակերպության ղեկավար ոմն Միխայիլից ստանալով հանձնարարություն՝ ստուգել է իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերված տարատեսակ թմրամիջոցների տեղադրումը ՀՀ-ի տարբեր վայրերում, գովազդել է դրանք, այնուհետև՝ ապահովելով թմրամիջոցների ապօրինի ձեռքբերումը, առանձնացումն ըստ քաշերի, փաթեթավորումն ու նախապես տեղադրումը թաքստոցներում՝ 2024 թվականի հունվարի 15-ից իրացնելու նպատակով ձեռք բերված առանձնապես խոշոր չափերով՝ 150 գրամ զանգվածով «Մեֆեդրոն» տեսակի թմրամիջոցը տեղադրել է տարբեր վայրերում, որից հետո թմրամիջոցների գտնվելու վայրերը լուսանկարահանվել են, ծրագրային հավելվածի միջոցով նշվել են դրանց գտնվելու վայրերի աշխարհագրական կոորդինատները և փոխանցվել են թմրամիջոց ձեռք բերելու ցանկություն հայտնած անձանց՝ այդ կերպ իրականացնելով նաև տարբեր տեսակի թմրամիջոցների ապօրինի իրացումը:
Հիշյալ եղանակով՝ հեռահաղորդակցական տեխնոլոգիաների կիրառման միջոցով իրացման նպատակով ապօրինի ձեռք բերված և պահված խոշոր չափերով՝ 0,9613 գրամ «a-PVP» տեսակի թմրամիջոցը հայտնաբերվել է 2024 թվականի ապրիլի 17-ին Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի անձնական խուզարկության ժամանակ: (...)»:

Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 4-ի որոշման համաձայն՝ (...) Քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես՝ մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելու վերաբերյալ։
Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքների մասով, առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ:
Դատարանը վերահաստատում է իր 2025 թվականի փետրվարի 04-ին որոշմամբ արձանագրված դիրքորոշումը և գտնում է, որ նախորդ ժամանակահատվածում չեն նվազել մեղադրյալին վերագրվող ապագայում կատարվելիք այն հավանական գործողությունները, որոնք հիմք են հանդիսացել նրա նկատմամբ ամենախիստ խափանման միջոցը ընտրելու համար:
Դատարանը գնահատելով մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու ռիսկը գտնում է, որ Սույն հավանականությունը դեռևս առկա է: Դատարանն արձանագրում է, որ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը հանդիսանում է այլ պետության մասնավորապես՝ Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի, վերջինս Հայաստանի Հանրապետությունում չունի մշտական բնակության վայր, հետևաբար հավանական է վերջինիս փախուստը նշված պետություն հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նշված պետությունում հնարավոր է ունենա մշտական բնակության հասցե, ինչպես նաև կայուն սոցիալական կապեր:
Քննարկելով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը Դատարանը՝ գտնում է, որ մեղադրյալի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքները կրել են պարբերական բնույթ, դրանք կատարվել են հանցավոր կազմակերպության կողմից, ուստի իրատեսական է մեղադրյալի կողմից ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում հանցանք կատարելու ռիսկը, որը և ներառված է եղել հանցավոր կազմակերպության դիտավորության մեջ, սակայն դեռևս ավարտին չի հասցվել։
Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված հիմնավորումները՝ կալանքի կիրառման անհրաժեշտության մասով, ներկայումս նույնպես իրատեսական են:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ թեև արարքի/ների ծանրությունը և պատժի խստությունը չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի՝ կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով երկարաձգելուց հետո չեն կատարվել այնպիսի դատավարական գործողություններ որոնց արդյունքում կնվազեր վերը նշված ռիսկերի բարձր հավանականությունը, ուստի Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 3 (երեք) ամիս ժամկետով, քանի որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ: (…)»։

Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի պաշտպան Գ.Ղուլյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր), անդրադառնալով Ալեքսանդր Վոստենկովի առնչությանը դեպքին և մեղսագրված հանցանքների կատարմանը, գտել է, որ տվյալ դեպքում միակ ապացույցը հանդիսանում են Ալեքսանդր Վոստենկովի նախաքննության ընթացքում տրված «ինքնախոստովանական» ցուցմունքները, որոնց դրդապատճառների մասին Ա․Վոստենկովը խափանման միջոց կալանավորման ժամկետը երկարացնելու հարցը քննարկելու ժամանակ բացահայտել է և տվել է մանրամասն հայտարարություն, որ դա ինքն արել է իր զինծառայակից Իլյազ Դեգտյարովի կողմից ճնշման ազդեցության տակ:
Անդրադառնալով խափանման միջոց կալանքի կիրառման իրավաչափության հիմքերին և հիմնավորումներին՝ Բողոքաբերը գտել է, որ այդ հիմքերն անիրատեսական են, ուստի անթույլատրելի է անձի նկատմամբ ընտրել ամենախիստ խափանման միջոցը ենթադրություններով և մտավախություններով՝ վերացական նշելով, որ նա կարող է անօրինական վարքագիծ դրսևորել, գործի նյութերի հետազոտման, վկաների հարցաքննությունների և այլ դատավարական գործողությունների իրականացման համար։
Բողոքաբերն ընդգծել է, որ Ալեքսանդր Վոստենկովի անձը հայտնի է, նա զինվորական 102 ռազմաբազայի հրամանատարության կողմից բնութագրվում է դրականորեն, 2024 թվականի ապրիլի 17-ից մինչև դեկտեմբերի 06-ը Ալեքսանդր Վոստենկովը որևէ փորձ չի կատարել թաքնվելու քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից, առաջին կանչով ներկայացել է վարույթ իրականացնող մարմնին, տվել է ցուցմունքներ:
Բողոքաբերը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանին է ներկայացվել ՌԴ ՊՆ 04436 դաշտային փոստ զորամասի հրամանատար գեներալ-մայոր Ա․Բեզբորոդովի 22-0-2025թվականի միջնորդագիրը, որով վերջինս խնդրել է Ա․Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել 102 ռազամաբազայի հրամանատարության հսկողությանը հանձնելու ձևով, միաժամանակ պարտավորվել է ժամանակին իրականացնել նշված զինծառայողի տեղափոխումը, ինչպես նաև չիրականացնել նշված զինծառայողի տեղափոխումը ծառայություն անցնելու համար Ռուսաստանի Դաշնության տարածք քննչական գործողությունների և դատավարության ընթացքում։ Նման պայմաններում մեղադրյալի նկատմամբ այլ խափանման միջոց ընտրելով հնարավոր է հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը ապահովմանը։
Բողոքաբերի գնահատմամբ՝ մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովին ներկայացված մեղադրանքն ընդհանրական բնույթ կրող մեղադրանք է։
Ելնելով վերոգրյալից՝ Բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը և մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի նկատմամբ համակցությամբ կիրառել երաշխավորություն, զինվորական հսկողություն և բացակայելու արգելք այլընտրանքային խափանման միջոցները։

Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի լույսի ներքո վերլուծելով հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու փաստարկները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել հետևյալ հարցին. հիմնավոր են արդյո՞ք Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետը երկարաձգելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով.
Գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…)»:
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
(...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝
«2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…)
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները:
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը (…)»։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Նարեկ Հարությունյանի գործով 2016 թվականի մարտի 30-ի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` վերաքննության կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի ըստ էության քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում։ Վերոնշյալի հիման վրա ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից։ Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը։ Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարել ընդգծել, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԱՐԴ/0181/01/23 քրեական գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ արձանագրել է, որ դատաքննության փուլում խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է։
Հիմք ընդունելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները և նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի վերաբերյալ քրեական գործն ըստ էության քննելու համար ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ հիմնավոր կասկածի առկայությանը կամ բացակայությանն անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է։
Վահագն Պողոսյանի գործով 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«Մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին»:
Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[Ո]րպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը (…) կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը»։
Անդրադառնալով կալանավորման շարունակական կիրառման հիմքերի բացակայության վերաբերյալ Բողոքաբերի հատուկ վերանայման բողոքում բերված փաստարկներին և գնահատման ենթարկելով գործի նյութերը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի նյութերում առկա են համապատասխան տեղեկություններ և փաստեր, որոնք թույլ են տալիս հիմնավորված ենթադրություն կատարել այն մասին, որ դեռևս պահպանվում է ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման հավանականությունը և այն կանխել հնարավոր է միայն վերջինիս ազատության իրավունքի սահմանափակմամբ։ Մասնավորապես՝ հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու հավանականությունը շարունակում է առկա լինել։
Նշյալ եզրահանգման համար Վերաքննիչ դատարանը կարևորում է մեղադրյալին մեղսագրվող արարքների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, կատարման եղանակն ու հանգամանքերը, սպասվող պատժի խստությունը, որպիսի տվյալները, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, էականորեն բարձրացնում են ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման հավանականությունը։
Վերաքննիչ դատարանն ընդգծում է հետևյալ հանգամանքները՝
- Ալեքսանդր Վոստենկովին վերագրվող հանցագործությունների բնույթը, վտանգավորության աստիճանը և ակնկալվող պատժի խստությունը, այսինքն՝ ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկն ինքնին թաքնված է նաև մեղսագրվող արարքների հանրային վտանգավորության բնորոշման գաղափարում,
- դեռևս չեն հետազոտվել գործով ձեռք բերված բոլոր ապացույցները,
- Ալեքսանդր Վոստենկովն այլ պետության քաղաքացի է, ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, սոցիալական կապեր։
Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալ հանգամանքները, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և իրավական դիրքորոշումների համակցությամբ հաշվի առնելով քրեական գործի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև Ալեքսանդր Վոստենկովի ենթադրյալ վարքագծի դրսևորումները, նրան վերագրվող արարքների բնույթն ու կալանքի համար հիմք հանդիսացած հանգամանքները՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ գործի քննության տվյալ փուլում կալանքից զատ որևէ այլ խափանման միջոցով ողջամտորեն հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Միևնույն ժամանակ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար անհրաժեշտ է ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների առկայություն։ Հակառակ մոտեցումը, Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով վերջինիս ներքին անկախությունը։ Մինչդեռ, տվյալ դեպքում ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում այդպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ չեն մատնանշվել։
Ամփոփելով վերոշարադրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Հետևաբար, վիճարկվող որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի պաշտպան Գ.Ղուլյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի պաշտպան Գ.Ղուլյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել՝ թիվ ԵԴ1/3825/01/24 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 4-ի որոշումը թողնելով անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3825/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 20-12-2024
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն ՀՀ Գլխավոր դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 84105524
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող/ նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, նախապես խոստացել է օժանդակել Ավետիս Մարմանջյանին՝ իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերված ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված առանձնապես խոշոր չափերով՝ 987,99 գրամ քաշով, 4 CMC/4- քլորոմեթիլկատինոն/ տեսակի թմրամիջոցը ապօրինի իրացնելուն:
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Արմենակ Վլադիկի Բաբայանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ հոգեներգործող/ նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ՝ Արշակ Քերոբյանի հետ խմբի կազմում, նախապես խոստանալով ձեռք բերել և իրացնել մաքսանենգ ճանապարհով ձեռք բերված առարկաները, օժանդակել է մաքսային հսկողությունից թաքցնելու եղանակով Ռուսաստանի Դաշնությունից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի տեղափոխելուն, ինչպես նաև իրացնելու նպատակով ապօրինի փորձել է ձեռք բերել և պահել առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ:
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Արշակ Էդվարդի Քերոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, շահադիտական դրդումներով ՀՀ-ում թմրամիջոցների ապօրինի իրացմամբ զբաղվելու նպատակով, 2022 թվականի մարտի 25-ից ընդգրկվելով «Տելեգրամ» հեռահաղորդակցման հավելվածի «АДЖИКА ШОП», «АДЖИКА VIP», «АДЖИКА НОВОСТИ» И «АДЖИКА ОТЗИВЫ» խանութ-հարթակներով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվող հանցավոր կազմակերպության կազմում, մասնակցել է տվյալ հանցավոր կազմակերպության կողմից իրականացվող հանցավոր գործունեությանը, որի ընթացքում կազմակերպության ղեկավարի կողմից կատարված դերաբաշխման և նրա տված ցուցումների համաձայն, Ռուսաստանի Դաշնությունից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով թմրամիջոց ապօրինի տեղափոխելուն օժանդակելու դիտավորությամբ, ՌԴ-ում բնակվող քննությամբ դեռևս չպարզված հանցավոր կազմակերպության անդամի հետ հանցավոր կազմակերպության ղեկավարի ցուցումների համաձայն, նախապես խոստացել է ձեռք բերել և իրացնել առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ: Այնուհետև, նշված հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի՝ թմրամիջոցների իրացումից ստացված ֆինանասական միջոցների հանցավոր ծագումը, դրանց իրական բնույթը թաքցնելու, հանցավոր ճանապարհով ստացված ֆինանսական միջոցների տեղաշարժն ու տեղաբաշխումը քողարկելու, դրանց օրինական տեսք հաղորդելու նպատակով հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առանձնապես խոշոր չափերով միջոցների կենտրոնացումը և դրանով պայմանավորված իրավասու մարմինների տեսադաշտում հայտնվելը բացառելու, հնարավոր բացահայտումից խուսափելու և հետագա հանցավոր գործունեությունն անխոչընդոտ շարունակելու համար հանցավոր գործունեությունից գոյացած ֆինանսական միջոցներն ստանալու, մասնատելու և շրջանառելու համար օգտագործվել են տարատեսակ էլեկտրոնային դրամապանակներ և բանկային հաշիվներ: Նշված վճարային գործիքներին մուտքագրված ֆինանսական միջոցների հետագայում փոխանցվել են տարբեր էլեկտրոնային դրամապանակների, բանկային հաշիվների և կանխիկացվել կամ այլ կերպ տնօրինվել են հանցավոր գործունեությանը ներգրավված անձանց կողմից։
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ /հոգեներգործող/ նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, որպես ադմինիստրատոր ընդգրկվելով «Տելեգրամ» հեռահաղորդակցման հավելվածի «AKKA ШОП», «AKA VIP», «АДЖИКА НОВОСТИ» И «АДЖИКА ОТЗИВЫ» խանութ-հարթակներով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվող հանցավոր կազմակերպության կազմում, մասնակցել է տվյալ հանցավոր կազմակերպության կողմից իրականացվող հանցավոր գործունեությանը, որի ընթացքում կազմակերպության ղեկավարի կողմից կատարված դերաբաշխման և նրա տված ցուցումների համաձայն, շահադիտական դրդումներով իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել, պահել, գովազդել և իրացրել է առանձնապես խոշոր չափերով տարբեր տեսակի թմրամիջոցներ։
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Արմեն
Ազգանուն Հայրապետյան
Հայրանուն Մարկլենի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 46-393 Մաս 3 Կետ 2 /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Արմենակ
Ազգանուն Բաբայան
Հայրանուն Վլադիկի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 46-399 Մաս 3 Կետ 2 /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Արշակ
Ազգանուն Քերոբյան
Հայրանուն Էդվարդի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 46-399 Մաս 3 Կետ 1,2/2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Ալեքսանդր
Ազգանուն Վոստենկովի
Հայրանուն Յուրիի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 319 Մաս 1 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/
Վիճակագրական տողի համարը 19.7
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.4
Չափահաս Այո
Չափահաս Այո
Չափահաս Այո
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 20-12-2024
Նախագահող դատավոր
Անուն Գնել
Ազգանուն Գասպարյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Ամսաթիվ 01-07-2022
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 24-12-2024
Որոշում ԵԴ1/3825/01/24



ՈՐՈՇՈւՄ
ՎԱՐՈւՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈւ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ
ԴԱՏԱԼՍՈւՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈւ ՄԱՍԻՆ

«24» դեկտեմբերի 2024թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (նախագահող դատավոր՝ Գ.Գասպարյան) 2024թ. դեկտեմբերի 24-ին վարույթ է ստանձնել թիվ ԵԴ1/3825/01/24 (նախաքննական համար՝ 84105524) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով

ՊԱՐԶԵՑԻ

ԵԴ1/3825/01/24 (նախաքննական համար՝ 84105524) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով 20.12.2024թ. մակագրվել և 23.12.2024թ. հանձնվել է ինձ:
Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի և Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը:
Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝

ՈՐՈՇԵՑԻ

Ստանձնել թիվ ԵԴ1/3825/01/24 քրեական գործի վարույթը:
Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով քրեական գործով նախնական դատալսումները նշանակել 2024թ. դեկտեմբերի 26-ին՝ ժամը 16:30-ին, որը տեղի կունենա Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Շենգավիթի նստավայրում (ք.Երևան, Արշակունյանց պ. 24/1), թիվ 5 դահլիճում դռնբաց դատական նիստում՝ դատավոր Գ.Գասպարյանի նախագահությամբ:




ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր
Անուն Արմեն
Ազգանուն Հայրապետյան
Հայրանուն Մարկլենի
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Արշակ
Ազգանուն Քերոբյան
Հայրանուն Էդվարդի
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Արմենակ
Ազգանուն Բաբայան
Հայրանուն Վլադիկի
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Ալեքսանդր
Ազգանուն Վոստենկով
Հայրանուն Յուրիի
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Ա․
Ազգանուն Բոյաջյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Արտաշես
Ազգանուն Հովհաննիսյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Արայիկ
Ազգանուն Ներսիսյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Կարեն
Ազգանուն Ստեփանյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Օնիկ
Ազգանուն Առաքելյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 26-12-2024
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 26-12-2024
Նիստը Կայացել է
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2024 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 26-12-2024
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/3825/01/24



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


«26» դեկտեմբերի 2024թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ.Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Բոյաջյանի, պաշտպաններ Ա․Մնացականյանի, Կ․Ստեփանյանի, Օ․Առաքելյանի, Ս․Սահակյանի, թարգմանիչ Գ․Գրիգորյանի, մեղադրյալներ Ա.Բաբայանի, Ա.Քերոբյանի, Ա․Վոստենկովի նախնական դատական լսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի (ծնված 1986 թվականի հունվարի 4-ին, հաշվառված և փաստացի բնակվող ք. Երևան, Նոր Նորք համայնք, Վիլնյուսի փողոց, 67 շենք, 36 բն. հասցեում, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, ՀՀ անձնագիր AR0530780) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց


1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
18.07.2024թ-ին 2024 թվականի հուլիսի 18-ին, ժամը` 21:00-ին ձերբակալվել է Արմենակ Վլադիկի Բաբայանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 02:10-ին ձերբակալվել է Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 15:45-ին ձերբակալվել է Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանը։ 2024 թ․ դեկտեմբերի 06-ին ժամը 10:35-ին ձերբակալվել և Ռուսաստանի Դաշնության 102-րդ ռազմաբազայի 04436 զորամասի եֆրեյտոր Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը։
20․07․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշումներ է կայացվել Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Քերոբյանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 25․07․2024 թ որոշում է կայացվել Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 05.12.2024 թվականին որոշում է կայացրել Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրայի քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Դատախազի նշված որոշումները ներկայացվել են մեղադրյալներին։
21.07.2024թ. միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալներ Արշակ Քերոբյանի և Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց երկամսյա կա¬լանքը կիրառելու մասին: Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունները բավարարվել են: 25․07․2024թ․ մեղադրյալ Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը։ 06․12․2024 թ․ միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց եր¬կամսյա կալանքը կիրառելու մասին։ Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունը բավարարվել է:
18․12․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին ներկայացվել են նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին միջնորդություններ՝ մեղադրյալներ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024թ. դեկտեմբերի 19-ից 20-ը կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
20.12.2024թ. ԵԴ1/3825/01/24 (նախաքննական համար՝ 84105524) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով մակագրվել և 23.12.2024թ. հանձնվել է դատավոր Գ․Գասպարյանի աշխատակազմին։
2.Դատաքննության ընթացքում․
Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշել է, որ դեռևս շարունակում են առկա լինել կալանավորման հիմքերը, ուստի Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով և միայն տվյալ խափանման միջոցը կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Պաշտպանը դիրքորոշում հայտնելով Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի խափանման միջոցի վերաբերյալ նշեց, որ հանրային մեղադրողի միջնորդությունը ենթակա է ամբողջությամբ մերժման։ Անդրադառնալով կալանավորման հիմքերին պաշտպանը նշեց, որ ի սկզբանե Արմենակ Վլադիկի Բաբայանը համագործակցել է վարույթն իրականացնող մարմնի հետ, վերջինս տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, որի պայմաններում անհիմն է այն ենթադրությունը, որ վերջինս կարող է ազդեցություն ունենալ կամ այլ կերպ խոչընդոտել վարույթին։ Պաշտպանը հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում իր պաշտպանյալի նկատմամբ համակցված կիրառված է եղել գրավ և տնային կալանք խափանման միջոցները, որի պայմաններում իր պաշտպանյալը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ։ Ամփոփելով իր խոսքը պաշտպանը միջնորդեց Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ կիրառել համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներ գրավ և բացակայելու արգելքը։
Մեղադրյալ Արմենակ Վլադիկի Բաբայանը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը:
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Այսպիսով՝ Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորման ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով հետևյալ պատճառաբանությամբ.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(…)»:
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով:
Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(...)
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն
1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով:
2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
(...)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝
Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:»
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին:
Քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելու վերաբերյալ:
Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքների մասով, առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ:
Քննարկելով մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը` Դատարանը գտնում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները՝ այդ թվում տնային կալանքը, ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Դատարանը դեռևս իրատեսական է համարում այն հավանականոււթյունը, որ մեղադրյալը կարող է քրեական գործով դատակոչված անձանց նկատմամբ ապօրինի ազդեցություն գործադրել իր օգտին ցուցմունքներ տալու, իր համար նպաստավոր պայմաններ ստեղծելու եղանակով:
Քննարկելով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը` Դատարանը գտնում է, որ սույն հավանականությունը քրեական գործի դատական քննության դեռևս սկզբնական փուլում բարձր է։ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքները կրել են պարբերական բնույթ, վերջինիս մեղսագրվում է մի քանի դրվագ առանձնապես խոշոր չափերով իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) ձեռք բերելը, ինչպես նաև առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցի, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութի, դրանց պատրաստուկի, դրանց համարժեք նյութի (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալի կամ դրանց պրեկուրսորի կամ դրանք պատրաստելու համար օգտագործվող և հատուկ հսկողության տակ գտնվող նյութի, սարքավորման կամ գործիքի կամ մշակումն արգելված՝ թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութ պարունակող բույսի մաքսանենգություն։ Այս առումով Դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ թմրամիջոցների չափն ինքնին կարող է բավարար լինել նշված մտավախության բարձր հավանականության մասին։
Քննարկելով մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու հավանականությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ նշված հավանականությունը դատական քննության սույն փուլում նվազ է։ Դատարանը գտնում է, որ ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ ներկայումս մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունից և ակնկալվող պատժի խստությունից բացի չեն ներկայացվել վարույթ իրականացնող մարմնից մեղադրյալի թաքնվելու հավանակությունը հիմնավորող գործի նյութերից բխող որևէ հիմնավոր փաստական հանգամանք կամ տվյալ, որը հնարավորություն կտար Դատարանին հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին:
Նշվածի կապակցությամբ հարկ է ընդգծել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքը վկայում է այն մասին, որ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից փախուստի վտանգավորության աստիճանը չի կարող չափվել միայն նախատեսվող պատժի խստությամբ: Այն պետք է գնահատվի մի շարք այլ վերաբերելի գործոններ հաշվի առնելով, որոնք կարող են հաստատել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու վտանգի առկայությունը (տե՛ս, ի թիվս այլ վճիռների, Յագսին և Սարգինն ընդդեմ Թուրքիայի (Yagci and Sargin v. Turkey), 1995 թվականի հունիսի 8-ի վճիռը, 52-րդ կետ, Իդալովն ընդդեմ Ռուսաստանի (Idalov v. Russia), 2012 թվականի մայիսի 22-ի վճիռը, 145-կետ, Գարիցկին ընդդեմ Լեհաստանի (Garycki v. Poland) 2007 թվականի փետրվարի 6-ի վճիռը, 47-կետ, Չրաիդին ընդդեմ Գերմանիայի (Chraidi v. Germany) 2007 թվականի հունվարի 26-ի վճիռը, 40-րդ կետ):
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ թեև արարքների ծանրությունը և պատժի խստությունը չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 3 ամիս ժամկետով, քանի որ Հովհաննես Սամվելի Նալբանդյանի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը



Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
2. Որոշումը պաշտպանության կողմը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 26-12-2024
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/3825/01/24



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


«26» դեկտեմբերի 2024թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ.Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Բոյաջյանի, պաշտպաններ Ա․Մնացականյանի, Կ․Ստեփանյանի, Օ․Առաքելյանի, Ս․Սահակյանի, թարգմանիչ Գ․Գրիգորյանի, մեղադրյալներ Ա.Բաբայանի, Ա.Քերոբյանի, Ա․Վոստենկովի նախնական դատական լսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի (ծնված 1994 թվականի հոկտեմբերի 18-ին, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, հաշվառված ք.Երևան, Նոր Նորք համայնք, Դավիթ Մալյան նրբանցք 7 շենք, 8 բնակարան հասցեում, փաստացի բնակվող՝ Կոտայքի մարզ, համայնք Աբովյան, Բագրևանդ 27 փողոց, 8/1 տուն հասցեում, նախկինում չդատված, ՀՀ անձնագիր AU0309072) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց


1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
18.07.2024թ-ին 2024 թվականի հուլիսի 18-ին, ժամը` 21:00-ին ձերբակալվել է Արմենակ Վլադիկի Բաբայանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 02:10-ին ձերբակալվել է Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 15:45-ին ձերբակալվել է Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանը։ 2024 թ․ դեկտեմբերի 06-ին ժամը 10:35-ին ձերբակալվել և Ռուսաստանի Դաշնության 102-րդ ռազմաբազայի 04436 զորամասի եֆրեյտոր Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը։
20․07․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշումներ է կայացվել Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Քերոբյանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 25․07․2024 թ որոշում է կայացվել Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 05.12.2024 թվականին որոշում է կայացրել Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրայի քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Դատախազի նշված որոշումները ներկայացվել են մեղադրյալներին։
21.07.2024թ. միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալներ Արշակ Քերոբյանի և Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց երկամսյա կա¬լանքը կիրառելու մասին: Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունները բավարարվել են: 25․07․2024թ․ մեղադրյալ Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը։ 06․12․2024 թ․ միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց եր¬կամսյա կալանքը կիրառելու մասին։ Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունը բավարարվել է:
18․12․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին ներկայացվել են նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին միջնորդություններ՝ մեղադրյալներ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024թ. դեկտեմբերի 19-ից 20-ը կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
20.12.2024թ. ԵԴ1/3825/01/24 (նախաքննական համար՝ 84105524) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով մակագրվել և 23.12.2024թ. հանձնվել է դատավոր Գ․Գասպարյանի աշխատակազմին։
2.Դատաքննության ընթացքում․
Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշել է, որ դեռևս շարունակում են առկա լինել կալանավորման հիմքերը, ուստի Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով և միայն տվյալ խափանման միջոցը կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Պաշտպանը դիրքորոշում հայտնելով Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի խափանման միջոցի վերաբերյալ առարկեց, հանրային մեղադրողի միջնորդության դեմ։ Պաշտպանական կողմը հայտնեց, որ տնային կալանք խափանման միջոցի կիրառմամբ հնարավոր կլինի ապահովել իր պաշտպանյալի պատշաճ վարքագիծը։
Մեղադրյալ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը:
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Այսպիսով՝ Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորման ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով հետևյալ պատճառաբանությամբ.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(…)»:
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով:
Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(...)
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն
1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով:
2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
(...)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝
Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:»
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին:
Քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելու վերաբերյալ:
Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքների մասով, առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ:
Քննարկելով մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը Դատարանը գտնում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները՝ այդ թվում տնային կալանքը, ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Դատարանը դեռևս իրատեսական է համարում այն հավանականոււթյունը, որ մեղադրյալը կարող է քրեական գործով դատակոչված անձանց նկատմամբ ապօրինի ազդեցություն գործադրել իր օգտին ցուցմունքներ տալու, իր համար նպաստավոր պայմաններ ստեղծելու եղանակով:
Քննարկելով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը Դատարանը գտնում է, որ սույն հավանականությունը քրեական գործի դատական քննության դեռևս սկզբնական փուլում բարձր է։ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքները կրել են պարբերական բնույթ, դրանք կատարվել են հանցավոր կազմակերպության կողմից, որի տևական ժամանակ մասնակից է հանդիսացել նաև Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը, ինչի պայմաններում Դատարանը իրատեսական է համարում, որ մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցանք, որը ներառված է եղել հանցավոր կազմակերպության դիտավորության մեջ, սակայն դեռևս ավարտին չի հասցվել:
Քննարկելով մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու հավանականությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ նշված հավանականությունը դատական քննության սույն փուլում այն թեև նվազել է սակայն որոշակի չափով դեռևս շարունակում է իրատեսական լինել։ Դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի այն դիրքորոշման հետ համաձայն որի, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը մեղադրվում է ՀՀ սահմանը ապօրինի մաքսանենգ ճանապարհով արգելված առարկաներ անցկացնող խմբի կազմում հանցանք կատարելու մեջ, որի պայմաններում Դատարանի մոտ առկա է ոջամիտ ենթադրություն առ այն, որ մեղադրյալը կարող է օգտագործել իր կապերը և խմբի անդամի օգնությամբ լքել ՀՀ սահմանը։
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ թեև արարքի/ների ծանրությունը և պատժի խստությունը չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 3 ամիս ժամկետով, քանի որ Հովհաննես Սամվելի Նալբանդյանի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը



Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
2. Որոշումը պաշտպանության կողմը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 04-02-2025
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 04-02-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 04-02-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/3825/01/24



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


«04» փետրվարի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ.Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Բոյաջյանի, պաշտպաններ Ա․Ներսիսյանի, Կ․Ստեփանյանի, Գ․Ղուլյանի, թարգմանիչ Վ․Շահինյանի, մեղադրյալներ Ա.Բաբայանի, Ա.Քերոբյանի, Ա․Վոստենկովի, Ա․Հայրապետյանի նախնական դատական լսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի (ծնված՝ 29.12.1997թ., ՌԴ Տյումենսկայա շրջանի Ռադուժնիյ քաղաքում, ՌԴ քաղաքացի, ազգությամբ ռուս, անձնագիր՝ 0319044737, Ռուսաստանի Դաշնության 102-րդ ռազմաբազայի 04436 զորամասի եֆրեյտոր /պայմանագրային զինծառայող/) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը.


Պ Ա Ր Զ Ե Ց


1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
18.07.2024թ-ին 2024 թվականի հուլիսի 18-ին, ժամը` 21:00-ին ձերբակալվել է Արմենակ Վլադիկի Բաբայանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 02:10-ին ձերբակալվել է Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 15:45-ին ձերբակալվել է Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանը։ 2024 թ․ դեկտեմբերի 06-ին ժամը 10:35-ին ձերբակալվել և Ռուսաստանի Դաշնության 102-րդ ռազմաբազայի 04436 զորամասի եֆրեյտոր Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը։
20․07․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշումներ է կայացվել Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Քերոբյանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 25․07․2024 թ որոշում է կայացվել Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 05.12.2024 թվականին որոշում է կայացրել Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրայի քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Դատախազի նշված որոշումները ներկայացվել են մեղադրյալներին։
21.07.2024թ. միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալներ Արշակ Քերոբյանի և Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց երկամսյա կա¬լանքը կիրառելու մասին: Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունները բավարարվել են: 25․07․2024թ․ մեղադրյալ Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը։ 06․12․2024 թ․ միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց եր¬կամսյա կալանքը կիրառելու մասին։ Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունը բավարարվել է:
18․12․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին ներկայացվել են նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին միջնորդություններ՝ մեղադրյալներ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024թ. դեկտեմբերի 19-ից 20-ը կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
20.12.2024թ. ԵԴ1/3825/01/24 (նախաքննական համար՝ 84105524) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով մակագրվել և 23.12.2024թ. հանձնվել է դատավոր Գ․Գասպարյանի աշխատակազմին։
2.Դատաքննության ընթացքում․
Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշել է, որ դեռևս շարունակում են առկա լինել կալանավորման հիմքերը, ուստի Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով և միայն տվյալ խափանման միջոցը կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Պաշտպանը դիրքորոշում հայտնելով Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի խափանման միջոցի վերաբերյալ առարկեց, հանրային մեղադրողի միջնորդության դեմ։ Պաշտպանական կողմը հայտնեց, որ այլընտրանքային խափանման միջոցը կամ դրանց համակցությունը կարող են ապահովել իր պաշտպանյալի պատշաճ վարքագիծը։
Մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը:
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Այսպիսով՝ Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորման ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով հետևյալ պատճառաբանությամբ.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(…)»:
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով:
Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(...)
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն
1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով:
2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
(...)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝
Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:»
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին:
Քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելու վերաբերյալ:
Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքների մասով, առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ:
Քննարկելով մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը Դատարանը գտնում է, որ սույն հավանականությունը ներկա փուլում նվազ է: Հանրային մեղադրողի կողմից չնշվեցին, ինչպես նաև քրեական գործում առկա չեն նշված հավանականության մասին վկայող այնպիսի փաստարկներ, որոնք հիմք կհանդիսանան մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի շարունակական կիրառման համար:
Դատարանը հատկանշական է համարում այն հանգամանքը, որ քրեական գործի նախաքննությունը ավարտվել է իրականացվել են այն բոլոր դատավարական գործողությունները, որոնք անհրաժեշտ են եղել քրեական վարույթի շրջանականերում և նախաքննության մարմինը բավարարվելով ապացույցների ձեռքբերված ծավալով` ավարտել է մինչդատական վարույթը և գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկել դատարան:
Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ սույն օրենսգրքով մեղադրյալի վրա դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու ռիսկը սույն փուլում բացակայում է։
Քննարկելով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը` Դատարանը գտնում է, որ սույն հավանականությունը քրեական գործի դատական քննության դեռևս սկզբնական փուլում բարձր է։ Դատարանն արձանագրում է, որ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը հանդիսանում է այլ պետության մասնավորապես՝ Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի, վերջինս Հայաստանի Հանրապետությունում չունի մշտական բնակության վայր, հետևաբար հավանական է վերջինիս փախուստը նշված պետություն հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նշված պետությունում հնարավոր է ունենա մշտական բնակության հասցե, ինչպես նաև կայուն սոցիալական կապեր:
Քննարկելով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը Դատարանը գտնում է, որ սույն հավանականությունը քրեական գործի դատական քննության դեռևս սկզբնական փուլում բարձր է։ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքները կրել են պարբերական բնույթ, դրանք կատարվել են հանցավոր կազմակերպության կողմից։ Նման պայմաններում Դատարանը իրատեսական է համարում, որ մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցանք, որը ներառված է եղել հանցավոր կազմակերպության դիտավորության մեջ, սակայն դեռևս ավարտին չի հասցվել:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ թեև արարքի/ների ծանրությունը և պատժի խստությունը չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 3 (երեք) ամիս ժամկետով, քանի որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ: Միժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ ներկայումս բացակայում է մեղադրյալի կողմից այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու և տեսակցությունների արգելքի պահպանման հիմքերն, ուստի այն ենթակա է վերացման։
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը



Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով վերացնելով մեղադրյալի կողմից այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու և տեսակցությունների արգելքը։
2. Որոշումը պաշտպանության կողմը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 21-03-2025
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 21-03-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 21-03-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/3825/01/24



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


«21» մարտի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ.Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Բոյաջյանի, պաշտպաններ Ա․Մնացականյանի, Կ․Ստեփանյանի, Ա․Մնացականյանի, Գ․Ղուլյանի, Կ․Գաբոյանի, թարգմանիչ Վ․Շահինյանի, մեղադրյալներ Ա.Բաբայանի, Ա.Քերոբյանի, Ա․Վոստենկովի նախնական դատական լսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի (ծնված 1994 թվականի հոկտեմբերի 18-ին, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, հաշվառված ք.Երևան, Նոր Նորք համայնք, Դավիթ Մալյան նրբանցք 7 շենք, 8 բնակարան հասցեում, փաստացի բնակվող՝ Կոտայքի մարզ, համայնք Աբովյան, Բագրևանդ 27 փողոց, 8/1 տուն հասցեում, նախկինում չդատված, ՀՀ անձնագիր AU0309072) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց


1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
18.07.2024թ-ին 2024 թվականի հուլիսի 18-ին, ժամը` 21:00-ին ձերբակալվել է Արմենակ Վլադիկի Բաբայանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 02:10-ին ձերբակալվել է Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 15:45-ին ձերբակալվել է Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանը։ 2024 թ․ դեկտեմբերի 06-ին ժամը 10:35-ին ձերբակալվել և Ռուսաստանի Դաշնության 102-րդ ռազմաբազայի 04436 զորամասի եֆրեյտոր Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը։
20․07․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշումներ է կայացվել Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Քերոբյանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 25․07․2024 թ որոշում է կայացվել Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 05.12.2024 թվականին որոշում է կայացրել Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրայի քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Դատախազի նշված որոշումները ներկայացվել են մեղադրյալներին։
21.07.2024թ. միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալներ Արշակ Քերոբյանի և Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց երկամսյա կա¬լանքը կիրառելու մասին: Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունները բավարարվել են: 25․07․2024թ․ մեղադրյալ Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը։ 06․12․2024 թ․ միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց եր¬կամսյա կալանքը կիրառելու մասին։ Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունը բավարարվել է:
18․12․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին ներկայացվել են նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին միջնորդություններ՝ մեղադրյալներ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024թ. դեկտեմբերի 19-ից 20-ը կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
20.12.2024թ. ԵԴ1/3825/01/24 (նախաքննական համար՝ 84105524) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով մակագրվել և 23.12.2024թ. հանձնվել է դատավոր Գ․Գասպարյանի աշխատակազմին։
2.Դատաքննության ընթացքում․
Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշել է, որ դեռևս շարունակում են առկա լինել կալանավորման հիմքերը, ուստի Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով և միայն տվյալ խափանման միջոցը կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Պաշտպանը դիրքորոշում հայտնելով Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի խափանման միջոցի վերաբերյալ առարկեց, հանրային մեղադրողի միջնորդության դեմ։ Պաշտպանական կողմը հայտնեց, որ յուրաքանչյուր անգամ ավելի են նվազում խափանման միջոցի կիրառման համար անհրաժեշտ հիմքերի հավանականությունը, ուստի սույն դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցը կամ դրանց համակցված կիրառումը ի զորու են ապահովել իր պաշտպանյալի պատշաճ վարքագիծը։
Մեղադրյալ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը:
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Այսպիսով՝ Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորման ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով հետևյալ պատճառաբանությամբ.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(…)»:
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով:
Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(...)
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն
1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով:
2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
(...)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝
Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:»
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին:
Քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելու վերաբերյալ:
Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքների մասով, առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ:
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Դատարանը քննարկելով մեղադրյալ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը արձանագրել է հետևյալը․
«Քննարկելով մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը Դատարանը գտնում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները՝ այդ թվում տնային կալանքը, ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Դատարանը դեռևս իրատեսական է համարում այն հավանականոււթյունը, որ մեղադրյալը կարող է քրեական գործով դատակոչված անձանց նկատմամբ ապօրինի ազդեցություն գործադրել իր օգտին ցուցմունքներ տալու, իր համար նպաստավոր պայմաններ ստեղծելու եղանակով:
Քննարկելով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը Դատարանը գտնում է, որ սույն հավանականությունը քրեական գործի դատական քննության դեռևս սկզբնական փուլում բարձր է։ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքները կրել են պարբերական բնույթ, դրանք կատարվել են հանցավոր կազմակերպության կողմից, որի տևական ժամանակ մասնակից է հանդիսացել նաև Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը, ինչի պայմաններում Դատարանը իրատեսական է համարում, որ մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցանք, որը ներառված է եղել հանցավոր կազմակերպության դիտավորության մեջ, սակայն դեռևս ավարտին չի հասցվել:
Քննարկելով մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու հավանականությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ նշված հավանականությունը դատական քննության սույն փուլում այն թեև նվազել է սակայն որոշակի չափով դեռևս շարունակում է իրատեսական լինել։ Դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի այն դիրքորոշման հետ համաձայն որի, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը մեղադրվում է ՀՀ սահմանը ապօրինի մաքսանենգ ճանապարհով արգելված առարկաներ անցկացնող խմբի կազմում հանցանք կատարելու մեջ, որի պայմաններում Դատարանի մոտ առկա է ոջամիտ ենթադրություն առ այն, որ մեղադրյալը կարող է օգտագործել իր կապերը և խմբի անդամի օգնությամբ լքել ՀՀ սահմանը։»
Ներկայումս քննության առնելով Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը Դատարանը գտնում է, որ նախորդ որոշմամբ արձանագրված հիմքերը և հիմնավորումները դեռևս շարունակում են առկա լինել, որի պայմաններում մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել միայն կալանք խափանման միջոցի կիրառմամբ։
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ նման որոշման համար հիմք է հանդիսացել նաև այն հանգամանքը, որ Դատարանի նախորդ որոշումից հետո դեռևս չեն կատարվել այնպիսի դատավարական գործողություններ որոնց արդյունքում կնվազեր վերը նշված ռիսկերի բարձր հավանականությունը։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 3 (երեք) ամիս ժամկետով, քանի որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
2. Որոշումը պաշտպանության կողմը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 01-04-2025
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 01-04-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 01-04-2025
Ժամ 14:53
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 01-04-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 16-04-2025
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 16-04-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 16-04-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի փոխելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/3825/01/24



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


«16» ապրիլի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ.Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Բոյաջյանի, պաշտպաններ Ա․Մնացականյանի, Կ․Ստեփանյանի, Կ․Գաբոյանի, Գ․Ղուլյանի, Ա․Ներսիսյանի, թարգմանիչ Լ․Կարապետյանի, մեղադրյալներ Ա.Բաբայանի, Ա.Քերոբյանի, Ա․Վոստենկովի հիմնական դատական լսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի (ծնված 1986 թվականի հունվարի 4-ին, հաշվառված և փաստացի բնակվող ք. Երևան, Նոր Նորք համայնք, Վիլնյուսի փողոց, 67 շենք, 36 բն. հասցեում, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, ՀՀ անձնագիր AR0530780) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց


1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
18.07.2024թ-ին 2024 թվականի հուլիսի 18-ին, ժամը` 21:00-ին ձերբակալվել է Արմենակ Վլադիկի Բաբայանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 02:10-ին ձերբակալվել է Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 15:45-ին ձերբակալվել է Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանը։ 2024 թ․ դեկտեմբերի 06-ին ժամը 10:35-ին ձերբակալվել և Ռուսաստանի Դաշնության 102-րդ ռազմաբազայի 04436 զորամասի եֆրեյտոր Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը։
20․07․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշումներ է կայացվել Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Քերոբյանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 25․07․2024 թ որոշում է կայացվել Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 05.12.2024 թվականին որոշում է կայացրել Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրայի քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Դատախազի նշված որոշումները ներկայացվել են մեղադրյալներին։
21.07.2024թ. միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալներ Արշակ Քերոբյանի և Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց երկամսյա կա¬լանքը կիրառելու մասին: Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունները բավարարվել են: 25․07․2024թ․ մեղադրյալ Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը։ 06․12․2024 թ․ միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց եր¬կամսյա կալանքը կիրառելու մասին։ Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունը բավարարվել է:
18․12․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին ներկայացվել են նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին միջնորդություններ՝ մեղադրյալներ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024թ. դեկտեմբերի 19-ից 20-ը կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
20.12.2024թ. ԵԴ1/3825/01/24 (նախաքննական համար՝ 84105524) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով մակագրվել և 23.12.2024թ. հանձնվել է դատավոր Գ․Գասպարյանի աշխատակազմին։
2.Դատաքննության ընթացքում․
Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշել է, որ դեռևս շարունակում են առկա լինել կալանավորման հիմքերը, ուստի Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով և միայն տվյալ խափանման միջոցը կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Պաշտպանը դիրքորոշում հայտնելով Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի խափանման միջոցի վերաբերյալ նշեց, որ հանրային մեղադրողի միջնորդությունը ենթակա է մերժման։ Անդրադառնալով կալանավորման հիմքերին պաշտպանը նշեց, որ դրանք ներկայումս բացակայում են կամ առնվազն այնքան են նվազել, որ իր պաշտպանյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր կլինի ապահովել նաև այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցված կիրառմամբ։
Մեղադրյալ Արմենակ Վլադիկի Բաբայանը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը:
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Այսպիսով՝ Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը պետք է փոփոխել և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել համակցված տնային կալանքը, գրավը և բացակայելու արգելքը հետևյալ պատճառաբանությամբ.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով:
2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
(...)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝
Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:»
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով:
Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(...)
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն
1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ, իսկ Հայաստանի Հանրապետության դրամի ձևով՝ մինչդատական վարույթի փուլում պահատվության է փոխանցվում դատախազության դեպոզիտային հաշվին, դատական վարույթի փուլում՝ դատարանի դեպոզիտային հաշվին: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին:
2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն:
3. Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, ապա նրան բացատրվում է մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի էությունը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից անօրինական վարքագիծ դրսևորվելու դեպքում՝ վրա հասնող հնարավոր հետևանքները:
4. Գրավատուն վարույթն իրականացնող մարմնի համապատասխան որոշման կայացման պահից եռօրյա ժամկետում ներկայացնում է գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթ, որը կցվում է վարույթի նյութերին: Գրավը կիրառված է համարվում գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից:
4.1. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված պարտականությունը չկատարելը հիմք է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը վերստին քննարկելու համար։
(...)
7. Գրավը վերադարձվում է գրավատուին բոլոր դեպքերում, երբ չեն ապացուցվել սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խախտումները, կամ գրավը որպես խափանման միջոց վերացվել կամ փոխվել է: Գրավը վերադարձնելու մասին որոշումն ընդունվում է համապատասխան խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոխելու մասին որոշում կայացնելու հետ միաժամանակ:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին:
2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին:»
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` Եվրոպական դատարան), իր մի շարք նախադեպային որոշումներում նշել է, որ քրեական իրավախախտում կատարված լինելու «հիմնավոր կասկածը» ենթադրում է այնպիսի փաստերի կամ տեղեկությունների առկայություն, որոնք անաչառ դիտորդին կհամոզեն, որ տվյալ անձը կարող է կատարած լինել իրավախախտում:
Ընդ որում, հիմնավոր կասկածը չի պահանջում կատարված արարքի մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցող՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցման չափանիշին համապատասխան բավարար փաստերի առկայություն, այնուամենայնիվ, «կասկածը» պետք է լինի ողջամիտ, այն պետք է հիմնված լինի օրենքով սահմանված կարգով ձեռքբերված որոշակի փաստական տվյալների վրա (համանման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Վճռաբեկ Դատարանը 2017 թվականի հունիսի 22-ի թիվ ԵԱՆԴ/0017/06/16 քրեական գործով):
Այսպիսով՝ քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ:
Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքների մասով, առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ:
Դատարանը դեռևս 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս իր որոշումը՝ կալանքի կիրառման անհրաժեշտության մասով, պատճառաբանել է այն հանգամանքներով պայմանավորված, որ առկա է մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու և որպես մեղադրյալ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությունը:
Ներկայումս՝ քննարկելով մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների չկատարման ռիսկը, Դատարանը դեռևս իրատեսական է համարում այն հավանականությունը, որ մեղադրյալը կարող է քրեական գործով դատակոչված անձանց նկատմամբ ապօրինի ազդեցություն գործադրել իր օգտին ցուցմունքներ տալու, իր համար նպաստավոր պայմաններ ստեղծելու եղանակով:
Ինչ վերաբերվում է մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությանը՝ Դատարանը վերահաստատելով իր նախորդ՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ի որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքները կրել են պարբերական բնույթ, վերջինիս մեղսագրվում է մի քանի դրվագ առանձնապես խոշոր չափերով իրացնելու նպատակով թմրամիջոցի մաքսանենգություն, որի պայմաններում հաշվի առնելով նաև թմրամիջոցների չափը՝ Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի դատական քննության սույն փուլում դեռևս մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությունն առկա է։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ դեռևս շարունակվում է գոյություն ունենալ Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված ռիսկերը, սակայն հիմք ընդունելով պաշտպանական կողմի ներկայացրած գրավի առարկան մեղադրյալի և նրա ընտանիքի բնակավայր հանդիսացող տունը, Դատարանը գտնում է գրավը կորցնելու և ավելի խիստ խափանման միջոցի կիրառման վտանգը կարող է նվազեցնել մեղադրյալ Արմենակ Բաբայանի կողմից սույն որոշմամբ արձանագրված ոչ իրավաչափ գործողությունների կատարման հավանականությունը։
Միաժամանակ հաշվի առնելով մեղսագրվող արարքները, դրանց բնույթը Դատարանը գտնում է, որ ներկայումս մեղադրյալի անձնական ազատությունը դեռևս ենթակա է սահմանափակման այլընտրանքային խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի կիրառմամբ՝ համակցված գրավի և բացակայելու արգելք խափանման միջոցների հետ:
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի պաշտպան Կարեն Ստեփանյանի միջնորդությունը պետք է բավարարել․ Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը պետք է փոփոխել և նրա նկատմամբ ընտրել համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով ՀՀ, ք. Երևան, Նոր Նորք, 9-րդ միկրոշրջան, 25 շենք 36 բնակարան հասցեում (ներկայումս՝ ՀՀ, ք. Երևան, Վիլնյուսի փողոց 67-րդ շենք, 36 բնակարան հասցեում), գրավը և բացակայելու արգելքը:
Անդրադառնալով գրավի չափին Դատարանը գտնում է, որ գրավի չափ պետք է սահմանել 35.000.000 ՀՀ դրամը և դրա փոխարեն որպես գրավ ընդունել սեփականության իրավունքով Վլադիկ Բաբայանին պատկանող ՀՀ, ք. Երևան, Նոր Նորք, 9-րդ միկրոշրջան, 25 շենք 36 բնակարանը (ներկայումս՝ ՀՀ, ք. Երևան, Վիլնյուսի փողոց 67-րդ շենք, 36 բնակարան հասցեում) (սեփականության վկայական` 1814496):
Ինչ վերաբերվում է տնային կալանքի ընթացքում կիրառվող սահմանափակումներին՝ Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի ժամանակ մեղադրյալին պետք է արգելել շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականների հետ շփմանը, պետական մարմինների կողմից ուղարկված փոստային առաքանիներ ստանալուն, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի պաշտպան Կարեն Ստեփանյանի միջնորդությունը բավարարել:
2. Մեղադրյալ Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ ընտրված կալանավորումը փոփոխել և որպես համակցված խափանման միջոցներ կիրառել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով ՀՀ, ք. Երևան, Նոր Նորք, 9-րդ միկրոշրջան, 25 շենք 36 (ներկայումս՝ ՀՀ, ք. Երևան, Վիլնյուսի փողոց 67-րդ շենք, 36 բնակարան հասցեում) բնակարան հասցեում, գրավը և բացակայելու արգելքը:
3. Գրավի չափ սահմանել 35.000.000 ՀՀ դրամը, կամ դրան համարժեք արժեթղթերը, այլ արժեքները կամ անշարժ գույքը:
4. Ընտրված խափանման միջոցի` գրավի առարկայի` 35.000.000 ՀՀ դրամի փոխարեն որպես գրավ ընդունել սեփականության իրավունքով Վլադիկ Բաբայանին պատկանող ՀՀ, ք. Երևան, Նոր Նորք, 9-րդ միկրոշրջան, 25 շենք 36 բնակարանը (ներկայումս՝ ՀՀ, ք. Երևան, Վիլնյուսի փողոց 67-րդ շենք, 36 բնակարան հասցեում) (սեփականության վկայական` 1814496):
5. Տնային կալանքի ժամանակ արգելել մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականների հետ շփմանը, պետական մարմինների կողմից ուղարկված փոստային առաքանիներ ստանալուն, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
6. Օրենքով սահմանված կարգով իրավունքով Վլադիկ Բաբայանին պատկանող ՀՀ, ք. Երևան, Նոր Նորք, 9-րդ միկրոշրջան, 25 շենք 36 բնակարանի (ներկայումս՝ ՀՀ, ք. Երևան, Վիլնյուսի փողոց 67-րդ շենք, 36 բնակարան հասցեում) (սեփականության վկայական` 1814496) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի սույն որոշմամբ արգելադրման մասին ապացույցն ստանալուց անմիջապես հետո հանձնարարել համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկին մեղադրյալ Արմենակ Վլադիկի Բաբայանին ազատել կալանքից:
7. Տնային կալանքի սկիզբը հաշվել Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային հսկողության վերցնելու պահից:
8. Տնային կալանք խափանման միջոցի կատարումը և սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայությանը:
9. Գույքի վրա արգելանք դնելու մասով սույն որշման պահանջը ենթակա է կատարման ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի աշխատակազմի կողմից:
10. Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 28-04-2025
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 28-04-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 28-04-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/3825/01/24



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


«28» ապրիլի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Մ.Խաչատրյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Բոյաջյանի, պաշտպաններ Ա․Ներսիսյանի, Կ․Ստեփանյանի, Գ․Ղուլյանի, Ս․Յուզբաշյանի, թարգմանիչ Լ․Կարապետյանի, մեղադրյալներ Ա.Բաբայանի, Ա.Քերոբյանի, Ա․Վոստենկովի, Ա․Հայրապետյանի նախնական դատական լսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի (ծնված՝ 29.12.1997թ., ՌԴ Տյումենսկայա շրջանի Ռադուժնիյ քաղաքում, ՌԴ քաղաքացի, ազգությամբ ռուս, անձնագիր՝ 0319044737, Ռուսաստանի Դաշնության 102-րդ ռազմաբազայի 04436 զորամասի եֆրեյտոր /պայմանագրային զինծառայող/) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը.


Պ Ա Ր Զ Ե Ց


1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
18.07.2024թ-ին 2024 թվականի հուլիսի 18-ին, ժամը` 21:00-ին ձերբակալվել է Արմենակ Վլադիկի Բաբայանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 02:10-ին ձերբակալվել է Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 15:45-ին ձերբակալվել է Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանը։ 2024 թ․ դեկտեմբերի 06-ին ժամը 10:35-ին ձերբակալվել և Ռուսաստանի Դաշնության 102-րդ ռազմաբազայի 04436 զորամասի եֆրեյտոր Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը։
20․07․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշումներ է կայացվել Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Քերոբյանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 25․07․2024 թ որոշում է կայացվել Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 05.12.2024 թվականին որոշում է կայացրել Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրայի քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Դատախազի նշված որոշումները ներկայացվել են մեղադրյալներին։
21.07.2024թ. միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալներ Արշակ Քերոբյանի և Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց երկամսյա կա¬լանքը կիրառելու մասին: Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունները բավարարվել են: 25․07․2024թ․ մեղադրյալ Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը։ 06․12․2024 թ․ միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց եր¬կամսյա կալանքը կիրառելու մասին։ Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունը բավարարվել է:
18․12․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին ներկայացվել են նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին միջնորդություններ՝ մեղադրյալներ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024թ. դեկտեմբերի 19-ից 20-ը կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
20.12.2024թ. ԵԴ1/3825/01/24 (նախաքննական համար՝ 84105524) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով մակագրվել և 23.12.2024թ. հանձնվել է դատավոր Գ․Գասպարյանի աշխատակազմին։
2.Դատաքննության ընթացքում․
Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշել է, որ դեռևս շարունակում են առկա լինել կալանավորման հիմքերը, ուստի Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով և միայն տվյալ խափանման միջոցը կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Պաշտպանը դիրքորոշում հայտնելով Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի խափանման միջոցի վերաբերյալ առարկեց, հանրային մեղադրողի միջնորդության դեմ։ Պաշտպանական կողմը հայտնեց, որ այլընտրանքային խափանման միջոցը կամ դրանց համակցությունը կարող են ապահովել իր պաշտպանյալի պատշաճ վարքագիծը։
Մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը ըստ էության միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը։
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Այսպիսով՝ Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորման ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով հետևյալ պատճառաբանությամբ.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(…)»:
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով:
Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(...)
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն
1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով:
2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
(...)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝
Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:»
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին:
Քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելու վերաբերյալ:
Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքների մասով, առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ:
Դատարանը դեռևս 2025 թվականի փետրվարի 04-ին մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս իր որոշումը՝ կալանքի կիրառման անհրաժեշտության մասով, պատճառաբանել է այն հանգամանքներով պայմանավորված, որ առկա է մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու հավանականությունը:
Դատարանն արձանագրել էր, որ «(...) Քննարկելով մեղադրյալի կողմից փախուստը կանխելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը` Դատարանը գտնում է, որ սույն հավանականությունը քրեական գործի դատական քննության դեռևս սկզբնական փուլում բարձր է։ Դատարանն արձանագրում է, որ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը հանդիսանում է այլ պետության մասնավորապես՝ Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի, վերջինս Հայաստանի Հանրապետությունում չունի մշտական բնակության վայր, հետևաբար հավանական է վերջինիս փախուստը նշված պետություն հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նշված պետությունում հնարավոր է ունենա մշտական բնակության հասցե, ինչպես նաև կայուն սոցիալական կապեր:
Քննարկելով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը Դատարանը գտնում է, որ սույն հավանականությունը քրեական գործի դատական քննության դեռևս սկզբնական փուլում բարձր է։ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքները կրել են պարբերական բնույթ, դրանք կատարվել են հանցավոր կազմակերպության կողմից։ Նման պայմաններում Դատարանը իրատեսական է համարում, որ մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցանք, որը ներառված է եղել հանցավոր կազմակերպության դիտավորության մեջ, սակայն դեռևս ավարտին չի հասցվել: (...)»
Ներկայումս քննարկելով մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և հանցանք կատարելու հավանականությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ նշված ռիսկը շարունակում է բարձր լինել: Դատարանը վերահաստատում է իր 2025 թվականի փետրվարի 04-ին որոշմամբ արձանագրված դիրքորոշումը և գտնում է, որ նախորդ ժամանակահատվածում չեն նվազել մեղադրյալին վերագրվող ապագայում կատարվելիք այն հավանական գործողությունները, որոնք հիմք են հանդիսացել նրա նկատմամբ ամենախիստ խափանման միջոցը ընտրելու համար: Հետևապես նախորդ որոշմամբ արձանագրված հիմնավորումները՝ կալանքի կիրառման անհրաժեշտության մասով, ներկայումս նույնպես իրատեսական են:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ թեև արարքի/ների ծանրությունը և պատժի խստությունը չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս:
Դատարանը նման որոշման համար կարևոր է համարում նաև այն հանգամանքը, որ 2025 թվականի փետրվարի 04-ին կայացրած մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի՝ կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով երկարաձգելուց հետո չեն կատարվել այնպիսի դատավարական գործողություններ որոնց արդյունքում կնվազեր վերը նշված ռիսկերի բարձր հավանականությունը:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 3 (երեք) ամիս ժամկետով, քանի որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
2. Որոշումը պաշտպանության կողմը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 16-06-2025
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 16-06-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 16-06-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/3825/01/24



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


«16» հունիսի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ.Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Բոյաջյանի, պաշտպաններ Կ․Ստեփանյանի, Կ․Գաբոյանի, Գ․Ղուլյանի, Ա․Ներսիսյանի, թարգմանիչ Լ․Կարապետյանի, մեղադրյալներ Ա.Բաբայանի, Ա.Քերոբյանի, Ա․Վոստենկովի, Ա․Հայրապետյանի հիմնական դատական լսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի (ծնված 1986 թվականի հունվարի 4-ին, հաշվառված և փաստացի բնակվող ք. Երևան, Նոր Նորք համայնք, Վիլնյուսի փողոց, 67 շենք, 36 բն. հասցեում, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, ՀՀ անձնագիր AR0530780) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց


1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
18.07.2024թ-ին 2024 թվականի հուլիսի 18-ին, ժամը` 21:00-ին ձերբակալվել է Արմենակ Վլադիկի Բաբայանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 02:10-ին ձերբակալվել է Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 15:45-ին ձերբակալվել է Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանը։ 2024 թ․ դեկտեմբերի 06-ին ժամը 10:35-ին ձերբակալվել և Ռուսաստանի Դաշնության 102-րդ ռազմաբազայի 04436 զորամասի եֆրեյտոր Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը։
20․07․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշումներ է կայացվել Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Քերոբյանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 25․07․2024 թ որոշում է կայացվել Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 05.12.2024 թվականին որոշում է կայացրել Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրայի քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Դատախազի նշված որոշումները ներկայացվել են մեղադրյալներին։
21.07.2024թ. միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալներ Արշակ Քերոբյանի և Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց երկամսյա կա¬լանքը կիրառելու մասին: Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունները բավարարվել են: 25․07․2024թ․ մեղադրյալ Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը։ 06․12․2024 թ․ միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց եր¬կամսյա կալանքը կիրառելու մասին։ Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունը բավարարվել է:
18․12․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին ներկայացվել են նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին միջնորդություններ՝ մեղադրյալներ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024թ. դեկտեմբերի 19-ից 20-ը կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
20.12.2024թ. ԵԴ1/3825/01/24 (նախաքննական համար՝ 84105524) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով մակագրվել և 23.12.2024թ. հանձնվել է դատավոր Գ․Գասպարյանի աշխատակազմին։
2.Դատաքննության ընթացքում․
Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշել է, որ դեռևս շարունակում են առկա լինել կալանավորման հիմքերը, ուստի Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով և միայն տվյալ խափանման միջոցը կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Պաշտպանը դիրքորոշում հայտնելով Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի խափանման միջոցի վերաբերյալ նշեց, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ։
Մեղադրյալ Արմենակ Վլադիկի Բաբայանը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը:
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Այսպիսով՝ Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ կիրառված համակցված խափանման միջոցներից տնային կալանքը պետք է երկարաձգել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով:
2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
(...)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝
Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:»
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով:
Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(...)
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն
1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ, իսկ Հայաստանի Հանրապետության դրամի ձևով՝ մինչդատական վարույթի փուլում պահատվության է փոխանցվում դատախազության դեպոզիտային հաշվին, դատական վարույթի փուլում՝ դատարանի դեպոզիտային հաշվին: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին:
2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն:
3. Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, ապա նրան բացատրվում է մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի էությունը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից անօրինական վարքագիծ դրսևորվելու դեպքում՝ վրա հասնող հնարավոր հետևանքները:
4. Գրավատուն վարույթն իրականացնող մարմնի համապատասխան որոշման կայացման պահից եռօրյա ժամկետում ներկայացնում է գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթ, որը կցվում է վարույթի նյութերին: Գրավը կիրառված է համարվում գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից:
4.1. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված պարտականությունը չկատարելը հիմք է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը վերստին քննարկելու համար։
(...)
7. Գրավը վերադարձվում է գրավատուին բոլոր դեպքերում, երբ չեն ապացուցվել սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խախտումները, կամ գրավը որպես խափանման միջոց վերացվել կամ փոխվել է: Գրավը վերադարձնելու մասին որոշումն ընդունվում է համապատասխան խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոխելու մասին որոշում կայացնելու հետ միաժամանակ:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին:
2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին:»
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` Եվրոպական դատարան), իր մի շարք նախադեպային որոշումներում նշել է, որ քրեական իրավախախտում կատարված լինելու «հիմնավոր կասկածը» ենթադրում է այնպիսի փաստերի կամ տեղեկությունների առկայություն, որոնք անաչառ դիտորդին կհամոզեն, որ տվյալ անձը կարող է կատարած լինել իրավախախտում:
Ընդ որում, հիմնավոր կասկածը չի պահանջում կատարված արարքի մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցող՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցման չափանիշին համապատասխան բավարար փաստերի առկայություն, այնուամենայնիվ, «կասկածը» պետք է լինի ողջամիտ, այն պետք է հիմնված լինի օրենքով սահմանված կարգով ձեռքբերված որոշակի փաստական տվյալների վրա (համանման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Վճռաբեկ Դատարանը 2017 թվականի հունիսի 22-ի թիվ ԵԱՆԴ/0017/06/16 քրեական գործով):
Այսպիսով՝ քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ:
Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքների մասով, առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հիմքերին Դատարանն արձանագրում է, որ դեռևս 2025 թվականի ապրիլի 16-ին քննության առնելով մեղադրյալ Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը արձանագրել է հետևյալը.
«(...) քննարկելով մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների չկատարման ռիսկը, Դատարանը դեռևս իրատեսական է համարում այն հավանականությունը, որ մեղադրյալը կարող է քրեական գործով դատակոչված անձանց նկատմամբ ապօրինի ազդեցություն գործադրել իր օգտին ցուցմունքներ տալու, իր համար նպաստավոր պայմաններ ստեղծելու եղանակով:
Ինչ վերաբերվում է մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությանը՝ Դատարանը վերահաստատելով իր նախորդ՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ի որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքները կրել են պարբերական բնույթ, վերջինիս մեղսագրվում է մի քանի դրվագ առանձնապես խոշոր չափերով իրացնելու նպատակով թմրամիջոցի մաքսանենգություն, որի պայմաններում հաշվի առնելով նաև թմրամիջոցների չափը՝ Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի դատական քննության սույն փուլում դեռևս մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությունն առկա է։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ դեռևս շարունակվում է գոյություն ունենալ Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված ռիսկերը, սակայն հիմք ընդունելով պաշտպանական կողմի ներկայացրած գրավի առարկան մեղադրյալի և նրա ընտանիքի բնակավայր հանդիսացող տունը, Դատարանը գտնում է գրավը կորցնելու և ավելի խիստ խափանման միջոցի կիրառման վտանգը կարող է նվազեցնել մեղադրյալ Արմենակ Բաբայանի կողմից սույն որոշմամբ արձանագրված ոչ իրավաչափ գործողությունների կատարման հավանականությունը։»
Ներկայումս գնահատելով խափանման միջոցի կիրառման համար անհրաժեշշտ հիմքերը Դատարանը գտնում է, որ դրանք շարունակում են առկա լինել և մեղադրյալի կողմից բացասական վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը զսպելու համար մեղադրյալի անձնական ազատությունը ենթակա է սահմանափակման, քանի որ ազատության սահմանափակման հետ չկապված այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել նրա պատշաճ վարքագիծը։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է երկարացնել մեղադրյալի նկատմամբ համակցված կիրառված խափանման միջոցներից տնային կալանքի ժամկետը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով ՀՀ, ք. Երևան, Նոր Նորք, 9-րդ միկրոշրջան, 25 շենք 36 (ներկայումս՝ ՀՀ, ք. Երևան, Վիլնյուսի փողոց 67-րդ շենք, 36 բնակարան հասցեում) բնակարան հասցեում:
Միաժամանակ՝ Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի ժամանակ մեղադրյալին պետք է արգելել շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականների հետ շփմանը, պետական մարմինների կողմից ուղարկված փոստային առաքանիներ ստանալուն, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ ընտրված համակցված խափանման միջոցներից տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով ՀՀ, ք. Երևան, Նոր Նորք, 9-րդ միկրոշրջան, 25 շենք 36 (ներկայումս՝ ՀՀ, ք. Երևան, Վիլնյուսի փողոց 67-րդ շենք, 36 բնակարան հասցեում) բնակարան հասցեում:
2. Տնային կալանքի ժամանակ արգելել մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականների հետ շփմանը, պետական մարմինների կողմից ուղարկված փոստային առաքանիներ ստանալուն, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
3. Տնային կալանք խափանման միջոցի կատարումը և սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայությանը:
4. Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 16-06-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/3825/01/24



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


«16» հունիսի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ.Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Բոյաջյանի, պաշտպաններ Կ․Ստեփանյանի, Գ․Ղուլյանի, Կ․Գաբոյանի, Ա․Ներսիսյանի թարգմանիչ Լ․Կարապետյանի, մեղադրյալներ Ա.Բաբայանի, Ա.Քերոբյանի, Ա․Վոստենկովի հիմնական դատական լսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի (ծնված 1994 թվականի հոկտեմբերի 18-ին, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, հաշվառված ք.Երևան, Նոր Նորք համայնք, Դավիթ Մալյան նրբանցք 7 շենք, 8 բնակարան հասցեում, փաստացի բնակվող՝ Կոտայքի մարզ, համայնք Աբովյան, Բագրևանդ 27 փողոց, 8/1 տուն հասցեում, նախկինում չդատված, ՀՀ անձնագիր AU0309072) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց


1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
18.07.2024թ-ին 2024 թվականի հուլիսի 18-ին, ժամը` 21:00-ին ձերբակալվել է Արմենակ Վլադիկի Բաբայանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 02:10-ին ձերբակալվել է Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 15:45-ին ձերբակալվել է Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանը։ 2024 թ․ դեկտեմբերի 06-ին ժամը 10:35-ին ձերբակալվել և Ռուսաստանի Դաշնության 102-րդ ռազմաբազայի 04436 զորամասի եֆրեյտոր Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը։
20․07․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշումներ է կայացվել Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Քերոբյանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 25․07․2024 թ որոշում է կայացվել Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 05.12.2024 թվականին որոշում է կայացրել Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրայի քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Դատախազի նշված որոշումները ներկայացվել են մեղադրյալներին։
21.07.2024թ. միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալներ Արշակ Քերոբյանի և Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց երկամսյա կա¬լանքը կիրառելու մասին: Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունները բավարարվել են: 25․07․2024թ․ մեղադրյալ Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը։ 06․12․2024 թ․ միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց եր¬կամսյա կալանքը կիրառելու մասին։ Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունը բավարարվել է:
18․12․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին ներկայացվել են նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին միջնորդություններ՝ մեղադրյալներ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024թ. դեկտեմբերի 19-ից 20-ը կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
20.12.2024թ. ԵԴ1/3825/01/24 (նախաքննական համար՝ 84105524) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով մակագրվել և 23.12.2024թ. հանձնվել է դատավոր Գ․Գասպարյանի աշխատակազմին։
2.Դատաքննության ընթացքում․
Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշել է, որ դեռևս շարունակում են առկա լինել կալանավորման հիմքերը, ուստի Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով և միայն տվյալ խափանման միջոցը կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Պաշտպանը դիրքորոշում հայտնելով Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի խափանման միջոցի վերաբերյալ հայտնեց, որ այն պետք է փոփոխել և իր պաշտպանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել տնային կալանքը և գրավը։
Մեղադրյալ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը:
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Այսպիսով՝ Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորման ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով հետևյալ պատճառաբանությամբ.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(…)»:
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով:
Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(...)
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն
1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով:
2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
(...)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝
Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:»
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին:
Քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելու վերաբերյալ:
Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքների մասով, առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ:
Դատարանը քննարկելով մեղադրյալ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը վերահաստատելով իր նախորդ որոշումներում արձանագրված դիրքորոշումը գտնում է, որ դեռևս իրատեսական է այն հավանականոււթյունը, որ մեղադրյալը կարող է քրեական գործով դատակոչված անձանց նկատմամբ ապօրինի ազդեցություն գործադրել իր օգտին ցուցմունքներ տալու, իր համար նպաստավոր պայմաններ ստեղծելու եղանակով: Բացի այդ, Դատարանը գտնում է, որ դեռևս շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու ռիսկը։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքները կրել են պարբերական բնույթ, դրանք կատարվել են հանցավոր կազմակերպության կողմից, որի տևական ժամանակ մասնակից է հանդիսացել նաև Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը, ինչի պայմաններում Դատարանը իրատեսական է համարում, որ մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցանք, որը ներառված է եղել հանցավոր կազմակերպության դիտավորության մեջ, սակայն դեռևս ավարտին չի հասցվել:
Ինչ վեաբերվում է մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու հավանականությունը՝ Դատարանն ինչպես նախկինում, ներկայումս նույնպես գտնում է, որ տվյալ ռիսկը թեև նվազ, սակայն դեռևս առկա է։ Դատարանի նման դիրքորոշման համար հիմք է հանդիսանում այն հանգամանքը, որ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը մեղադրվում է ՀՀ սահմանը ապօրինի մաքսանենգ ճանապարհով արգելված առարկաներ անցկացնող խմբի կազմում հանցանք կատարելու մեջ, որի պայմաններում Դատարանի մոտ առկա է ոջամիտ ենթադրություն առ այն, որ վերջինս կարող է օգտագործել իր կապերը և խմբի անդամի օգնությամբ լքել ՀՀ սահմանը։
Դատարանը գտնում է, որ նախորդ որոշմամբ արձանագրված հիմքերը և հիմնավորումները դեռևս շարունակում են առկա լինել, որի պայմաններում մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել միայն կալանք խափանման միջոցի կիրառմամբ։
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ նման որոշման համար հիմք է հանդիսացել նաև այն հանգամանքը, որ Դատարանի նախորդ որոշումից հետո դեռևս չեն կատարվել այնպիսի դատավարական գործողություններ որոնց արդյունքում կնվազեր վերը նշված ռիսկերի բարձր հավանականությունը։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 3 (երեք) ամիս ժամկետով, քանի որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
2. Որոշումը պաշտպանության կողմը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 25-07-2025
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 25-07-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 04-08-2025
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 04-08-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/3825/01/24



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


«04» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ.Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Բոյաջյանի, պաշտպաններ Ա․Մնացականյանի, Կ․Ստեփանյանի, Գ․Ղուլյանի, Կ․Գաբոյանի, թարգմանիչ Գ․Գրիգորյանի, մեղադրյալներ Ա.Բաբայանի, Ա.Քերոբյանի, Ա․Վոստենկովի, Ա․Հայրապետյանի հիմնական դատական լսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի (ծնված՝ 29.12.1997թ., ՌԴ Տյումենսկայա շրջանի Ռադուժնիյ քաղաքում, ՌԴ քաղաքացի, ազգությամբ ռուս, անձնագիր՝ 0319044737, Ռուսաստանի Դաշնության 102-րդ ռազմաբազայի 04436 զորամասի եֆրեյտոր /պայմանագրային զինծառայող/) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը.


Պ Ա Ր Զ Ե Ց


1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
18.07.2024թ-ին 2024 թվականի հուլիսի 18-ին, ժամը` 21:00-ին ձերբակալվել է Արմենակ Վլադիկի Բաբայանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 02:10-ին ձերբակալվել է Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 15:45-ին ձերբակալվել է Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանը։ 2024 թ․ դեկտեմբերի 06-ին ժամը 10:35-ին ձերբակալվել և Ռուսաստանի Դաշնության 102-րդ ռազմաբազայի 04436 զորամասի եֆրեյտոր Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը։
20․07․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշումներ է կայացվել Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Քերոբյանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 25․07․2024 թ որոշում է կայացվել Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 05.12.2024 թվականին որոշում է կայացրել Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրայի քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Դատախազի նշված որոշումները ներկայացվել են մեղադրյալներին։
21.07.2024թ. միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալներ Արշակ Քերոբյանի և Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց երկամսյա կա¬լանքը կիրառելու մասին: Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունները բավարարվել են: 25․07․2024թ․ մեղադրյալ Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը։ 06․12․2024 թ․ միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց եր¬կամսյա կալանքը կիրառելու մասին։ Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունը բավարարվել է:
18․12․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին ներկայացվել են նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին միջնորդություններ՝ մեղադրյալներ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024թ. դեկտեմբերի 19-ից 20-ը կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
20.12.2024թ. ԵԴ1/3825/01/24 (նախաքննական համար՝ 84105524) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով մակագրվել և 23.12.2024թ. հանձնվել է դատավոր Գ․Գասպարյանի աշխատակազմին։
2.Դատաքննության ընթացքում․
Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշել է, որ դեռևս շարունակում են առկա լինել կալանավորման հիմքերը, ուստի Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով և միայն տվյալ խափանման միջոցը կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Պաշտպանը դիրքորոշում հայտնելով Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի խափանման միջոցի վերաբերյալ հայտնեց, որ ինչպես նախկինում այնպես էլ ներկայումս առարկում են ներկայացված միջնորդության և գտնում են, որ այլընտրանքային խափանման միջոցը կամ դրանց համակցությունը կարող են ապահովել իր պաշտպանյալի պատշաճ վարքագիծը։
Մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը ըստ էության միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը։
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Այսպիսով՝ Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորման ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով հետևյալ պատճառաբանությամբ.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(…)»:
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով:
Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(...)
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն
1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով:
2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
(...)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝
Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:»
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին:
Քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելու վերաբերյալ:
Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքների մասով, առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ:
Դատարանը վերահաստատում է իր 2025 թվականի փետրվարի 04-ին որոշմամբ արձանագրված դիրքորոշումը և գտնում է, որ նախորդ ժամանակահատվածում չեն նվազել մեղադրյալին վերագրվող ապագայում կատարվելիք այն հավանական գործողությունները, որոնք հիմք են հանդիսացել նրա նկատմամբ ամենախիստ խափանման միջոցը ընտրելու համար:
Դատարանը գնահատելով մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու ռիսկը գտնում է, որ սույն հավանականությունը դեռևս առկա է։ Դատարանն արձանագրում է, որ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը հանդիսանում է այլ պետության մասնավորապես՝ Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի, վերջինս Հայաստանի Հանրապետությունում չունի մշտական բնակության վայր, հետևաբար հավանական է վերջինիս փախուստը նշված պետություն հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նշված պետությունում հնարավոր է ունենա մշտական բնակության հասցե, ինչպես նաև կայուն սոցիալական կապեր:
Քննարկելով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքները կրել են պարբերական բնույթ, դրանք կատարվել են հանցավոր կազմակերպության կողմից, ուստի իրատեսական է մեղադրյալի կողմից ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում հանցանք կատարելու ռիսկը, որը և ներառված է եղել հանցավոր կազմակերպության դիտավորության մեջ, սակայն դեռևս ավարտին չի հասցվել:
Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված հիմնավորումները՝ կալանքի կիրառման անհրաժեշտության մասով, ներկայումս նույնպես իրատեսական են:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ թեև արարքի/ների ծանրությունը և պատժի խստությունը չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի՝ կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով երկարաձգելուց հետո չեն կատարվել այնպիսի դատավարական գործողություններ որոնց արդյունքում կնվազեր վերը նշված ռիսկերի բարձր հավանականությունը, ուստի Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 3 (երեք) ամիս ժամկետով, քանի որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
2. Որոշումը պաշտպանության կողմը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 02-10-2025
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 02-10-2025
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ Կայացվել է մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու մասին որոշում։ Հաջորդ դատական նիստը նշանակվել է 10.10.2025թ.՝ ժամը 16։30-ին։
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/3825/01/24



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


«02» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ.Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Բոյաջյանի, պաշտպաններ Կ․Ստեփանյանի, Գ․Ղուլյանի, Ա․Ալվանդյանի, Ս․Յուզբաշյանի թարգմանիչ Կ․Սարգսյանի, մեղադրյալներ, Ա.Քերոբյանի, Ա․Վոստենկովի, Ա․Հայրապետյանի հիմնական դատական լսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի (ծնված 1994 թվականի հոկտեմբերի 18-ին, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, հաշվառված ք.Երևան, Նոր Նորք համայնք, Դավիթ Մալյան նրբանցք 7 շենք, 8 բնակարան հասցեում, փաստացի բնակվող՝ Կոտայքի մարզ, համայնք Աբովյան, Բագրևանդ 27 փողոց, 8/1 տուն հասցեում, նախկինում չդատված, ՀՀ անձնագիր AU0309072) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց


1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
18.07.2024թ-ին 2024 թվականի հուլիսի 18-ին, ժամը` 21:00-ին ձերբակալվել է Արմենակ Վլադիկի Բաբայանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 02:10-ին ձերբակալվել է Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 15:45-ին ձերբակալվել է Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանը։ 2024 թ․ դեկտեմբերի 06-ին ժամը 10:35-ին ձերբակալվել և Ռուսաստանի Դաշնության 102-րդ ռազմաբազայի 04436 զորամասի եֆրեյտոր Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը։
20․07․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշումներ է կայացվել Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Քերոբյանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 25․07․2024 թ որոշում է կայացվել Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 05.12.2024 թվականին որոշում է կայացրել Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրայի քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Դատախազի նշված որոշումները ներկայացվել են մեղադրյալներին։
21.07.2024թ. միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալներ Արշակ Քերոբյանի և Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց երկամսյա կա¬լանքը կիրառելու մասին: Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունները բավարարվել են: 25․07․2024թ․ մեղադրյալ Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը։ 06․12․2024 թ․ միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց եր¬կամսյա կալանքը կիրառելու մասին։ Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունը բավարարվել է:
18․12․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին ներկայացվել են նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին միջնորդություններ՝ մեղադրյալներ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024թ. դեկտեմբերի 19-ից 20-ը կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
20.12.2024թ. ԵԴ1/3825/01/24 (նախաքննական համար՝ 84105524) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով մակագրվել և 23.12.2024թ. հանձնվել է դատավոր Գ․Գասպարյանի աշխատակազմին։
2.Դատաքննության ընթացքում․
Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշել է, որ դեռևս շարունակում են առկա լինել կալանավորման հիմքերը, ուստի Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով և միայն տվյալ խափանման միջոցը կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Պաշտպանը դիրքորոշում հայտնելով Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի խափանման միջոցի վերաբերյալ հայտնեց, որ տնային կալանք և բացակայելու արգելք խափանման միջոցներն ի զորու են ապահովել իր պաշտպանյալի պատշաճ վարքագիծը։
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Այսպիսով՝ Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորման ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով հետևյալ պատճառաբանությամբ.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(…)»:
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով:
Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(...)
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն
1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով:
2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
(...)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝
Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:»
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին:
Քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելու վերաբերյալ:
Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքների մասով, առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ:
Դատարանը քննարկելով մեղադրյալ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը գտնում է, որ դեռևս չեն վերացել կամ նվազել Դատարանի նախորդ որոշումներով արձանագրված հիմքերը։ Դատարանը գտնում է, որ դեռևս ողջամիտ է այն ենթադրությունը, որ մեղադրյալը կարող է քրեական գործով դատակոչված անձանց նկատմամբ ապօրինի ազդեցություն գործադրել իր օգտին ցուցմունքներ տալու, իր համար նպաստավոր պայմաններ ստեղծելու եղանակով: Բացի այդ, Դատարանը գտնում է, որ դեռևս շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու ռիսկը։ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքները կրել են պարբերական բնույթ, դրանք կատարվել են հանցավոր կազմակերպության կողմից, որի տևական ժամանակ մասնակից է հանդիսացել նաև Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը, ինչի պայմաններում Դատարանը իրատեսական է համարում, որ մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցանք, որը ներառված է եղել հանցավոր կազմակերպության դիտավորության մեջ, սակայն դեռևս ավարտին չի հասցվել:
Անդրադառնալով փախուստի դիմելու և վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու հավանականությանը Դատարանը գտնում է, որ տվյալ ռիսկը թեև նվազ, սակայն դեռևս առկա է։ Դատարանի նման դիրքորոշման համար հիմք է հանդիսանում այն հանգամանքը, որ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը մեղադրվում է ՀՀ սահմանը ապօրինի մաքսանենգ ճանապարհով արգելված առարկաներ անցկացնող խմբի կազմում հանցանք կատարելու մեջ, որի պայմաններում Դատարանի մոտ առկա է ոջամիտ ենթադրություն առ այն, որ վերջինս կարող է օգտագործել իր կապերը և խմբի անդամի օգնությամբ լքել ՀՀ սահմանը։
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ նման որոշման համար հիմք է հանդիսացել նաև այն հանգամանքը, որ Դատարանի նախորդ որոշումից հետո դեռևս չեն կատարվել այնպիսի դատավարական գործողություններ որոնց արդյունքում կնվազեր վերը նշված ռիսկերի բարձր հավանականությունը, ուստի նման պայմաններում մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել միայն կալանք խափանման միջոցի կիրառմամբ։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 3 (երեք) ամիս ժամկետով, քանի որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ:
Անդրադառնալով քրեական գործի ողջամիտ ժամկետներում քննության և վարույթն իրականացնող մարմնի դրսևորած պատշաճ ջանասիրությանը Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկումից հետո Դատարանի կողմից հնարավորինս սեղմ ժամկետներում նշանակվել են դատական նիստեր նպատակ ունենալով ապահովել գործի բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության ընթացքը, սակայն օբյեկտիվ պատճառներով հնարավոր չի եղել ավարտել այն մեղադրյալի կալանքի տակ գտնվելու ժամկետում:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով մինչև 2026 թվականի հունվարի 04-ը։
2. Որոշումը պաշտպանության կողմը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 10-10-2025
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 10-10-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/3825/01/24



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


«10» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ.Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Բոյաջյանի, պաշտպաններ Կ․Ստեփանյանի, Ա․Ալվանդյանի, Գ․Ղուլյանի, Ա․Ներսիսյանի, թարգմանիչ Վ․Շահինյանի, մեղադրյալներ Ա.Բաբայանի, Ա.Քերոբյանի, Ա․Վոստենկովի, Ա․Հայրապետյանի հիմնական դատական լսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի (ծնված 1986 թվականի հունվարի 4-ին, հաշվառված և փաստացի բնակվող ք. Երևան, Նոր Նորք համայնք, Վիլնյուսի փողոց, 67 շենք, 36 բն. հասցեում, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, ՀՀ անձնագիր AR0530780) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց


1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
18.07.2024թ-ին 2024 թվականի հուլիսի 18-ին, ժամը` 21:00-ին ձերբակալվել է Արմենակ Վլադիկի Բաբայանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 02:10-ին ձերբակալվել է Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 15:45-ին ձերբակալվել է Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանը։ 2024 թ․ դեկտեմբերի 06-ին ժամը 10:35-ին ձերբակալվել և Ռուսաստանի Դաշնության 102-րդ ռազմաբազայի 04436 զորամասի եֆրեյտոր Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը։
20․07․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշումներ է կայացվել Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Քերոբյանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 25․07․2024 թ որոշում է կայացվել Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 05.12.2024 թվականին որոշում է կայացրել Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրայի քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Դատախազի նշված որոշումները ներկայացվել են մեղադրյալներին։
21.07.2024թ. միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալներ Արշակ Քերոբյանի և Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց երկամսյա կա¬լանքը կիրառելու մասին: Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունները բավարարվել են: 25․07․2024թ․ մեղադրյալ Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը։ 06․12․2024 թ․ միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց եր¬կամսյա կալանքը կիրառելու մասին։ Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունը բավարարվել է:
18․12․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին ներկայացվել են նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին միջնորդություններ՝ մեղադրյալներ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024թ. դեկտեմբերի 19-ից 20-ը կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
20.12.2024թ. ԵԴ1/3825/01/24 (նախաքննական համար՝ 84105524) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով մակագրվել և 23.12.2024թ. հանձնվել է դատավոր Գ․Գասպարյանի աշխատակազմին։
2.Դատաքննության ընթացքում․
Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշել է, որ դեռևս շարունակում են առկա լինել կալանավորման հիմքերը, ուստի Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով և միայն տվյալ խափանման միջոցը կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Պաշտպանը դիրքորոշում հայտնելով Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի խափանման միջոցի վերաբերյալ նշեց, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ։
Մեղադրյալ Արմենակ Վլադիկի Բաբայանը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը:
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Այսպիսով՝ Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ կիրառված համակցված խափանման միջոցներից տնային կալանքը պետք է երկարաձգել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով:
2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
(...)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝
Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:»
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով:
Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(...)
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն
1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ, իսկ Հայաստանի Հանրապետության դրամի ձևով՝ մինչդատական վարույթի փուլում պահատվության է փոխանցվում դատախազության դեպոզիտային հաշվին, դատական վարույթի փուլում՝ դատարանի դեպոզիտային հաշվին: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին:
2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն:
3. Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, ապա նրան բացատրվում է մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի էությունը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից անօրինական վարքագիծ դրսևորվելու դեպքում՝ վրա հասնող հնարավոր հետևանքները:
4. Գրավատուն վարույթն իրականացնող մարմնի համապատասխան որոշման կայացման պահից եռօրյա ժամկետում ներկայացնում է գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթ, որը կցվում է վարույթի նյութերին: Գրավը կիրառված է համարվում գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից:
4.1. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված պարտականությունը չկատարելը հիմք է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը վերստին քննարկելու համար։
(...)
7. Գրավը վերադարձվում է գրավատուին բոլոր դեպքերում, երբ չեն ապացուցվել սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խախտումները, կամ գրավը որպես խափանման միջոց վերացվել կամ փոխվել է: Գրավը վերադարձնելու մասին որոշումն ընդունվում է համապատասխան խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոխելու մասին որոշում կայացնելու հետ միաժամանակ:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին:
2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին:»
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` Եվրոպական դատարան), իր մի շարք նախադեպային որոշումներում նշել է, որ քրեական իրավախախտում կատարված լինելու «հիմնավոր կասկածը» ենթադրում է այնպիսի փաստերի կամ տեղեկությունների առկայություն, որոնք անաչառ դիտորդին կհամոզեն, որ տվյալ անձը կարող է կատարած լինել իրավախախտում:
Ընդ որում, հիմնավոր կասկածը չի պահանջում կատարված արարքի մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցող՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցման չափանիշին համապատասխան բավարար փաստերի առկայություն, այնուամենայնիվ, «կասկածը» պետք է լինի ողջամիտ, այն պետք է հիմնված լինի օրենքով սահմանված կարգով ձեռքբերված որոշակի փաստական տվյալների վրա (համանման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Վճռաբեկ Դատարանը 2017 թվականի հունիսի 22-ի թիվ ԵԱՆԴ/0017/06/16 քրեական գործով):
Այսպիսով՝ քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ:
Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքների մասով, առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հիմքերին Դատարանը վերահաստատում է իր նախորդ որոշումներում արձանագրված հետևյալ դիրքորոշումը․
«(...) քննարկելով մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների չկատարման ռիսկը, Դատարանը դեռևս իրատեսական է համարում այն հավանականությունը, որ մեղադրյալը կարող է քրեական գործով դատակոչված անձանց նկատմամբ ապօրինի ազդեցություն գործադրել իր օգտին ցուցմունքներ տալու, իր համար նպաստավոր պայմաններ ստեղծելու եղանակով:
Ինչ վերաբերվում է մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությանը՝ Դատարանը վերահաստատելով իր նախորդ՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ի որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքները կրել են պարբերական բնույթ, վերջինիս մեղսագրվում է մի քանի դրվագ առանձնապես խոշոր չափերով իրացնելու նպատակով թմրամիջոցի մաքսանենգություն, որի պայմաններում հաշվի առնելով նաև թմրամիջոցների չափը՝ Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի դատական քննության սույն փուլում դեռևս մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությունն առկա է։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ դեռևս շարունակվում է գոյություն ունենալ Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված ռիսկերը, սակայն հիմք ընդունելով պաշտպանական կողմի ներկայացրած գրավի առարկան մեղադրյալի և նրա ընտանիքի բնակավայր հանդիսացող տունը, Դատարանը գտնում է գրավը կորցնելու և ավելի խիստ խափանման միջոցի կիրառման վտանգը կարող է նվազեցնել մեղադրյալ Արմենակ Բաբայանի կողմից սույն որոշմամբ արձանագրված ոչ իրավաչափ գործողությունների կատարման հավանականությունը։»
Դատարանը կրկին վերահաստատում է նախորդ որոշմամբ արձանագրված դիրքորոշումը, ու գտնում է, որ անցած ժամանակահատվածում առնվազն չեն նվազել մեղադրյալին վերագրվող ապագայում կատարվելիք այն հավանական գործողությունները, որոնք հիմք են հանդիսացել նրա նկատմամբ համակցված տնային կալանք խափանման միջոցը ընտրելու և հետագայում դրա ժամկետը երկարաձգելու համար: Ներկայումս Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի կողմից բացասական վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը զսպելու համար մեղադրյալի անձնական ազատությունը ենթակա է սահմանափակման, քանի որ ազատության սահմանափակման հետ չկապված այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել նրա պատշաճ վարքագիծը։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է երկարացնել մեղադրյալի նկատմամբ համակցված կիրառված խափանման միջոցներից տնային կալանքի ժամկետը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով ՀՀ, ք. Երևան, Նոր Նորք, 9-րդ միկրոշրջան, 25 շենք 36 (ներկայումս՝ ՀՀ, ք. Երևան, Վիլնյուսի փողոց 67-րդ շենք, 36 բնակարան հասցեում) բնակարան հասցեում:
Միաժամանակ՝ Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի ժամանակ մեղադրյալին պետք է արգելել շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականների հետ շփմանը, պետական մարմինների կողմից ուղարկված փոստային առաքանիներ ստանալուն, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
Անդրադառնալով քրեական գործի ողջամիտ ժամկետներում քննության և վարույթն իրականացնող մարմնի դրսևորած պատշաճ ջանասիրությանը Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկումից հետո Դատարանի կողմից հնարավորինս սեղմ ժամկետներում նշանակվել են դատական նիստեր նպատակ ունենալով ապահովել գործի բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության ընթացքը, սակայն օբյեկտիվ պատճառներով հնարավոր չի եղել ավարտել այն մեղադրյալի տնային կալանքի տակ գտնվելու ժամկետում:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ ընտրված համակցված խափանման միջոցներից տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով մինչև 2026 թվականի հունվարի 22-ը ՀՀ, ք. Երևան, Նոր Նորք, 9-րդ միկրոշրջան, 25 շենք 36 (ներկայումս՝ ՀՀ, ք. Երևան, Վիլնյուսի փողոց 67-րդ շենք, 36 բնակարան հասցեում) բնակարան հասցեում:
2. Տնային կալանքի ժամանակ արգելել մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականների հետ շփմանը, պետական մարմինների կողմից ուղարկված փոստային առաքանիներ ստանալուն, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
3. Տնային կալանք խափանման միջոցի կատարումը և սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայությանը:
4. Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 21-10-2025
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 21-10-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/3825/01/24



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


«21» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ.Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Բոյաջյանի, պաշտպաններ Ա․Ալվանդյանի, Կ․Ստեփանյանի, Գ․Ղուլյանի, Ա․Ներսիսյանի, թարգմանիչ Գ․Միրզոյանի, մեղադրյալներ՝ Ա.Բաբայանի, Ա.Քերոբյանի, Ա․Վոստենկովի, Ա․Հայրապետյանի հիմնական դատական լսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի (ծնված՝ 29.12.1997թ., ՌԴ Տյումենսկայա շրջանի Ռադուժնիյ քաղաքում, ՌԴ քաղաքացի, ազգությամբ ռուս, անձնագիր՝ 0319044737, Ռուսաստանի Դաշնության 102-րդ ռազմաբազայի 04436 զորամասի եֆրեյտոր /պայմանագրային զինծառայող/) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը.


Պ Ա Ր Զ Ե Ց


1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
18.07.2024թ-ին 2024 թվականի հուլիսի 18-ին, ժամը` 21:00-ին ձերբակալվել է Արմենակ Վլադիկի Բաբայանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 02:10-ին ձերբակալվել է Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 15:45-ին ձերբակալվել է Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանը։ 2024 թ․ դեկտեմբերի 06-ին ժամը 10:35-ին ձերբակալվել և Ռուսաստանի Դաշնության 102-րդ ռազմաբազայի 04436 զորամասի եֆրեյտոր Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը։
20․07․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշումներ է կայացվել Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Քերոբյանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 25․07․2024 թ որոշում է կայացվել Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 05.12.2024 թվականին որոշում է կայացրել Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրայի քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Դատախազի նշված որոշումները ներկայացվել են մեղադրյալներին։
21.07.2024թ. միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալներ Արշակ Քերոբյանի և Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց երկամսյա կա¬լանքը կիրառելու մասին: Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունները բավարարվել են: 25․07․2024թ․ մեղադրյալ Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը։ 06․12․2024 թ․ միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց եր¬կամսյա կալանքը կիրառելու մասին։ Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունը բավարարվել է:
18․12․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին ներկայացվել են նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին միջնորդություններ՝ մեղադրյալներ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024թ. դեկտեմբերի 19-ից 20-ը կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
20.12.2024թ. ԵԴ1/3825/01/24 (նախաքննական համար՝ 84105524) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով մակագրվել և 23.12.2024թ. հանձնվել է դատավոր Գ․Գասպարյանի աշխատակազմին։
2.Դատաքննության ընթացքում․
Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշել է, որ դեռևս շարունակում են առկա լինել կալանավորման հիմքերը, ուստի Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով և միայն տվյալ խափանման միջոցը կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Պաշտպանը դիրքորոշում հայտնելով Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի խափանման միջոցի վերաբերյալ հայտնեց, որ առարկում է հանրային մեղադրողի կողմից ներկայացված միջնորդության դեմ։ Հայտնեց, որ իր պաշտպանյալը տևական ժամանակ է ինչ գտնվում է անազատության մեջ, որի պայմաննրում յուրաքանչյուր անգամ նույն հիմնավորումներով չի կարող երկարաձվել իր պաշտպանյալի խափանման մջոցի ժամկետը։ Հայտնեց, որ այլընտրանքային խափանման միջոցը կամ դրանց համակցությունը կարող են ապահովել իր պաշտպանյալի պատշաճ վարքագիծը։
Մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը ըստ էության միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը։
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Այսպիսով՝ Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորման ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով հետևյալ պատճառաբանությամբ.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(…)»:
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով:
Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(...)
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն
1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով:
2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
(...)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝
Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:»
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին:
Քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելու վերաբերյալ:
Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքների մասով, առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ:
Դատարանը գնահատելով մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու ռիսկը գտնում է, որ սույն հավանականությունը դեռևս առկա է։ Դատարանն արձանագրում է, որ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը հանդիսանում է այլ պետության մասնավորապես՝ Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի, վերջինս Հայաստանի Հանրապետությունում չունի մշտական բնակության վայր, հետևաբար հավանական է վերջինիս փախուստը նշված պետություն հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նշված պետությունում հնարավոր է ունենա մշտական բնակության հասցե, ինչպես նաև կայուն սոցիալական կապեր:
Քննարկելով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքները կրել են պարբերական բնույթ, դրանք կատարվել են հանցավոր կազմակերպության կողմից, ուստի իրատեսական է մեղադրյալի կողմից ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում հանցանք կատարելու ռիսկը, որը և ներառված է եղել հանցավոր կազմակերպության դիտավորության մեջ, սակայն դեռևս ավարտին չի հասցվել:
Դատարանը վերահաստատում է իր նախորդ որոշումներում արձանագրված դիրքորոշումը և գտնում է, որ նախորդ ժամանակահատվածում չեն նվազել մեղադրյալին վերագրվող ապագայում կատարվելիք այն հավանական գործողությունները, որոնք հիմք են հանդիսացել նրա նկատմամբ ամենախիստ խափանման միջոցը ընտրելու համար:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի՝ կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով երկարաձգելուց հետո չեն կատարվել այնպիսի դատավարական գործողություններ որոնց արդյունքում կնվազեր վերը նշված ռիսկերի բարձր հավանականությունը, ուստի Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 3 (երեք) ամիս ժամկետով, քանի որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ:
Անդրադառնալով քրեական գործի ողջամիտ ժամկետներում քննության և վարույթն իրականացնող մարմնի դրսևորած պատշաճ ջանասիրությանը Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկումից հետո Դատարանի կողմից հնարավորինս սեղմ ժամկետներում նշանակվել են դատական նիստեր նպատակ ունենալով ապահովել գործի բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության ընթացքը, սակայն օբյեկտիվ պատճառներով հնարավոր չի եղել ավարտել այն մեղադրյալի կալանքի տակ գտնվելու ժամկետում:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով մինչև 2026 թվականի փետրվարի 6-ը։
2. Որոշումը պաշտպանության կողմը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 23-12-2025
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 23-12-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/3825/01/24



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


«23» դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ.Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Բոյաջյանի, պաշտպաններ Կ․Ստեփանյանի, Գ․Ղուլյանի, Ա․Ալվանդյանի, թարգմանիչ Գ․Միրզոյանի, մեղադրյալներ, Ա.Քերոբյանի, Ա․Վոստենկովի, Ա․Հայրապետյանի հիմնական դատական լսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի (ծնված 1994 թվականի հոկտեմբերի 18-ին, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, հաշվառված ք.Երևան, Նոր Նորք համայնք, Դավիթ Մալյան նրբանցք 7 շենք, 8 բնակարան հասցեում, փաստացի բնակվող՝ Կոտայքի մարզ, համայնք Աբովյան, Բագրևանդ 27 փողոց, 8/1 տուն հասցեում, նախկինում չդատված, ՀՀ անձնագիր AU0309072) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց


1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
18.07.2024թ-ին 2024 թվականի հուլիսի 18-ին, ժամը` 21:00-ին ձերբակալվել է Արմենակ Վլադիկի Բաբայանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 02:10-ին ձերբակալվել է Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը։ 2024 թվականի հուլիսի 19-ին, ժամը` 15:45-ին ձերբակալվել է Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանը։ 2024 թ․ դեկտեմբերի 06-ին ժամը 10:35-ին ձերբակալվել և Ռուսաստանի Դաշնության 102-րդ ռազմաբազայի 04436 զորամասի եֆրեյտոր Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը։
20․07․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշումներ է կայացվել Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Քերոբյանի նկատմամբ 46-399 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 25․07․2024 թ որոշում է կայացվել Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 05.12.2024 թվականին որոշում է կայացրել Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրայի քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Դատախազի նշված որոշումները ներկայացվել են մեղադրյալներին։
21.07.2024թ. միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալներ Արշակ Քերոբյանի և Արմենակ Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց երկամսյա կա¬լանքը կիրառելու մասին: Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունները բավարարվել են: 25․07․2024թ․ մեղադրյալ Արմեն Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը։ 06․12․2024 թ․ միջնորդություններ է ներկայացվել իրավասու դատարան մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց եր¬կամսյա կալանքը կիրառելու մասին։ Դատարանի որոշմամբ միջնորդությունը բավարարվել է:
18․12․2024 թվականին նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին ներկայացվել են նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին միջնորդություններ՝ մեղադրյալներ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024թ. դեկտեմբերի 19-ից 20-ը կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
20.12.2024թ. ԵԴ1/3825/01/24 (նախաքննական համար՝ 84105524) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով մակագրվել և 23.12.2024թ. հանձնվել է դատավոր Գ․Գասպարյանի աշխատակազմին։
2.Դատաքննության ընթացքում․
Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշել է, որ դեռևս շարունակում են առկա լինել կալանավորման հիմքերը, ուստի Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով և միայն տվյալ խափանման միջոցը կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Պաշտպանը դիրքորոշում հայտնելով Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի խափանման միջոցի վերաբերյալ հայտնեց, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները մասնավորապես գրավը և բացակայելու արգելքն ի զորու են ապահովել իր պաշտպանյալի պատշաճ վարքագիծը։
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Այսպիսով՝ Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորման ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով հետևյալ պատճառաբանությամբ.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(…)»:
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով:
Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(...)
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն
1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով:
2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
(...)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝
Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:»
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին:
Քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելու վերաբերյալ:
Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքների մասով, առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ:
Դատարանը քննարկելով մեղադրյալ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը գտնում է, որ դեռևս չեն վերացել կամ նվազել Դատարանի նախորդ որոշումներով արձանագրված հիմքերը։
Դատարանը վերահաստատելով իր նախորդ որոշումներում արձանագրված դիրքորոշումը գտնում է, որ դեռևս ողջամիտ է այն ենթադրությունը, որ մեղադրյալը կարող է քրեական գործով դատակոչված անձանց նկատմամբ ապօրինի ազդեցություն գործադրել իր օգտին ցուցմունքներ տալու, իր համար նպաստավոր պայմաններ ստեղծելու եղանակով: Բացի այդ, Դատարանը գտնում է, որ դեռևս շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու ռիսկը։ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքները կրել են պարբերական բնույթ, դրանք կատարվել են հանցավոր կազմակերպության կողմից, որի տևական ժամանակ մասնակից է հանդիսացել նաև Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը, ինչի պայմաններում Դատարանը իրատեսական է համարում, որ մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցանք, որը ներառված է եղել հանցավոր կազմակերպության դիտավորության մեջ, սակայն դեռևս ավարտին չի հասցվել:
Դատարանը գտնում է, որ թեև փախուստի դիմելու և վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու ռիսկը նվազ, սակայն առկա է։ Դատարանի նման դիրքորոշման համար հիմք է հանդիսանում այն հանգամանքը, որ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը մեղադրվում է ՀՀ սահմանը ապօրինի մաքսանենգ ճանապարհով արգելված առարկաներ անցկացնող խմբի կազմում հանցանք կատարելու մեջ, որի պայմաններում Դատարանի մոտ առկա է ոջամիտ ենթադրություն առ այն, որ վերջինս կարող է օգտագործել իր կապերը և խմբի անդամի օգնությամբ լքել ՀՀ սահմանը։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 3 (երեք) ամիս ժամկետով, քանի որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ:
Անդրադառնալով քրեական գործի ողջամիտ ժամկետներում քննության և վարույթն իրականացնող մարմնի դրսևորած պատշաճ ջանասիրությանը Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկումից հետո Դատարանի կողմից հնարավորինս սեղմ ժամկետներում նշանակվել են դատական նիստեր նպատակ ունենալով ապահովել գործի բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության ընթացքը, սակայն օբյեկտիվ պատճառներով հնարավոր չի եղել ավարտել այն մեղադրյալի կալանքի տակ գտնվելու ժամկետում:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով մինչև 2026 թվականի ապրիլի 04-ը։
2. Որոշումը պաշտպանության կողմը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 13-01-2026
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2025 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 13-01-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 22-01-2026
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 05-02-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 27-02-2026
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 27-02-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 16-03-2026
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 16-03-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 30-03-2026
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը հետաձգվել է
Ամսաթիվ 30-03-2026
Հետաձգման պատճառը Դատական նիստին չի ներկայացել պաշտպան Ա․Ալվանդյանը։
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 03-04-2026
Ժամ 17:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 03-04-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 16-04-2026
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 16-04-2026
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Դատական նիստը չի կայացել դատախազի դիմումի հիման վրա։
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 18-04-2026
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 18-04-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 16-06-2026
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 16-06-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 08-07-2026
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը հետաձգվել է
Ամսաթիվ 08-07-2026
Հետաձգման պատճառը Դատական նիստին չի ներկայացել հանրային մեղադրողը և վկաները, ինչպես նաև չեն ներկայացրել մեղադրյալ Արմենակ Բաբայանին։
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 22-07-2026
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Դատական գործ N: ԵԴ1/3825/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 02-07-2025
Ամսաթիվ 30-06-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Կատյա
Ազգանուն Գաբոյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Արշակ Քերոբյան մյուսները՝ Արմեն Հայրապետյան ,Արմենակ Բաբայան , Ալեքսանդր Վոստենկով մյուսները՝ Արմեն Մարկլենի Հայրապետյան ,Արմենակ Վլադիկի Բաբայան , Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկով Բողոքն ընդունել վարույթ և այն բավարարել : Կալանքի հիմքերի առկայության մասին հետևության իրավաչափության մասով բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Շենգավիթ/՝ մեղադրյալ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 16.06.2025թ. որոշումը և մեղադրյալ Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխել տնային կալանքով :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 14-07-2025
Վիճակագրական տողի համարը 19.7
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 14-07-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Ռոբերտ
Ազգանուն Պապոյան
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 30-09-2025
Ամսաթիվ 30-09-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Գայանե
Ազգանուն Ղուլյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Ալեքսանդր Վոստենկով մյուսները՝ Արմեն Հայրապետյան ,Արմենակ Բաբայան , Արշակ Քերոբյան մյուսները՝ Արմեն Մարկլենի Հայրապետյան ,Արմենակ Վլադիկի Բաբայան , Արշակ Էդվարդի Քերոբյան Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Շենգավիթ/ 04.08.2025թ. որոշումը ,մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ կիրառել այլընբտրանքային երաշխավորություն և զինվորական հսկողության հանձնելը փոխկապակցված բացակայելու արգելք խափանման միջոցները :
Բողոքի ստացման կարգը Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ
Չափահաս Այո
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/2910/01/25



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ԲՈՂՈՔԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«06» սեպտեմբերի, 2025թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը(այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան), նախա¬¬¬¬¬¬¬գա¬¬հությամբ՝ դատավոր Ռ․Պապոյանի, գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթար¬կե¬լով թիվ ԵԴ1/2910/01/25 քրեակա¬ն գոր¬ծով մեղադրյալ Անդրանիկ Հոսեփի Սիմոնյանի(այսուհետ՝ նաև Մեղադրյալ) պաշտպան Գագիկ Ասատրյանի (այսուհետ՝ նաև Պաշտպան) ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի(այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննության առնելու մասին» 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշումը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց ՝

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1․ Առաջին ատյանի դատարանի վարույթում քննվող թիվ ԵԴ1/2910/01/25 քրեական գործով Անդրանիկ Հովսեփի Սիմոնյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով՝ այն բանի համար, որ «նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառությունը թույլատրվում է միայն բժշկական նպատակներով՝ բժշկի նշանակմամբ (...), չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ այդպիսիք ձեռք բերելու, պահելու կամ իրացնելու թույլտվություն, խմբի կազմում, նախնական համաձայնության գալով իր կնոջ՝ Նվարդ Գառնիկի Մովսիսյանի հետ հանցանքը համատեղ կատարելու մասին, օժանդակել է ԻԻՀ քաղաքացի Աքբար Ֆաթոլլահ Ռաշաբարին՝ մաքսանենգությամբ՝ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և թմրամիջոցի տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու միջոցով, առանձնապես խոշոր չափերով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցն ապօրինի ՀՀ տեղափոխելուն, ինչն իրականացնելու նպատակով, գործելով նախնական համաձայնությամբ, խմբի կազմում, նախապես խոստացել է իրացման նպատակով ապօրինի ձեռք բերել նշված թմրամիջոցը՝ այդ կերպ օժանդակելով Աքբար Ֆաթոլլահ Ռաշաբարի կողմից կատարված առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցի մաքսանենգությանը։»։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հունիսի 2-ի որոշմամբ Մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը 2(երկու) ամիս ժամկետով։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 31-ի որոշմամբ Մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2(երկու) ամիս ժամկետով։
1․2․ 2025 թվականի օգոստոսի 11-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/2910/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Վարդան Գեղամի Գասպարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Անդրանիկ Հովսեփի Սիմոնյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Անդրանիկ Հովսեփի Սիմոնյանի՝ 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Նվարդ Գառնիկի Մովսիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով:
Նույն օրը քրեական գործը էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի օգոստոսի 12-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
2025 թվականի օգոստոսի 13-ին դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/2910/01/25 քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
1․3․ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշմամբ մեղադրյալ Անդրանիկ Սիմոնյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3(երեք) ամիս ժամկետով։
2․ 2025 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելու մասին» 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշման դեմ Պաշտպանի կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը(այսուհետ՝ նաև Բողոք)։
Բողոքի վերաբերյալ նյութերը(թիվ ԵԴ1/2910/01/25 քրեական գործի հավելվածը) Վերաքննիչ դատա¬րան է ստաց¬¬¬¬¬վել 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, իսկ նախագահող դատավորին է հանձնվել 2025 թվականի սեպտեմբերի 23-ին։
2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել Բողո¬քը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացա¬կար¬գով իրականաց¬նելու մասին: Որոշման կայացման օր է սահմանվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 6-ը:

Դատական վերանայման ենթակա՝ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորումներն ու պատճառաբանությունները.
3. Առաջին ատյանի դատարանի՝ «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելու մասին» 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշման(այսուհետ՝ նաև բողոքարկվող որոշում, կամ՝ վիճարկվող դատական ակտ) մեջ մասնավորապես նշվել է(մեջբերվում է). «(...)Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավունք չունի անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր:
Դատարանի նման մոտեցումը բխում է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 1-ին մասի կարգավորումներից, որոնց համաձայն՝
- նախնական դատալսումների ընթացքում քրեական հետապնդումը չի կարող դադարեցվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերով (անձը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը, առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված՝ քրեական պատասխանատվությունը բացառող որևէ հանգամանք՝ բացառությամբ անմեղսունակության),
- նախնական դատալսումների ընթացքում քրեական հետապնդումը կարող է դադարեցվել, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման։
Նշված համատեքստում հարկ է արձանագրել նաև, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Հարություն Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 գործով արձանագրել է, որ դատաքննության փուլում խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Անդրանիկ Հովսեփի Սիմոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքի պահպանման հետևյալ անհրաժեշտությունը․
Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Անդրանիկ Հովսեփի Սիմոնյանը, հայտնվելով ազատության մեջ, կարող է կատարել հանցանք, չկատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները, ինչպես նաև կարող է դիմել փախուստի։
Հանցանք կատարելը կանխելու տեսանկյունից Դատարանն արձանագրում է, որ Անդրանիկ Հովսեփի Սիմոնյանը, մնալով ազատության մեջ, կարող է շարունակել իր ենթադրյալ առնչությունը թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությանը՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Անդրանիկ Հովսեփի Սիմոնյանը փորձել է ձեռք բերել 523 գրամ քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, ինչը տասնյակ անգամներ գերազանցում է հիշյալ թմրամիջոցի առանձնապես խոշոր չափի համար նախատեսված շեմը:
Մեղադրյալի վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարման ապահովման նպատակին անդրադառնալիս Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների չկատարումն արդեն հաստատված իրողություն է, քանի որ միջնորդության նյութերից երևում է, որ Անդրանիկ Հովսեփի Սիմոնյանը հրաժարվել է նմուշ հանձնել, ինչը նրա պարտականությունն է՝ պայմանավորված վերջինիս քրեադատավարական կարգավիճակով:
Դատարանն արձանագրում է, որ փախուստի դիմելու ռիսկի առկայության տեսանկյունից ուշադրության է արժանի այն հանգամանքը, որ Անդրանիկ Սիմոնյանը, նկատելով հետաքննության մարմնի աշխատակիցներին, արդեն իսկ փորձել է դիմել փախուստի, սակայն վերջինիս գործողությունները կանխվել են ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից:
Ասվածի համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև այն հանգամանքը, որ Անդրանիկ Սիմոնյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված այնպիսի արարքների կատարում, որը դասվում է առանձնապես ծանր հանցանքների շարքին, և դրանց համար որպես պատիժ նախատեսված է բացառապես ազատազրկում:
Անձի կողմից փախուստի դիմելու ռիսկի գնահատման համատեքստում ակնկալվող պատժի խստությունը որպես հիմք ընդունելու վերաբերյալ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը ձևավորել է կայուն նախադեպային պրակտիկա, համաձայն որի՝ մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր, սակայն դրանք գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին միայն կարող են հնարավորություն տալ հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: (ի թիվս այլնի՝ տե՛ս Mamedova v. Russia, 2006 թվականի հունիսի 1-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7064/05, կետ 74, Panchenko v. Russia 2005 թվականի փետրվարի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 45100/98, կետ 102, Ilijkov v. Bulgaria, 2001 թվականի հուլիսի 26-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33977/96, կետ 81):
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ ակնկալվող պատժի խստությունը և Անդրանիկ Սիմոնյանի կողմից փախուստի դիմելուն ուղղված ակտիվ գործողությունների կատարման համակցությունը թույլ է տալիս հիմնավոր ենթադրություն անել այն մասին, որ Անդրանիկ Սիմոնյանը, գտնվելով ազատության մեջ, կարող է դիմել փախուստի:
Հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Անդրանիկ Հովսեփի Սիմոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի հունվարի 01-ը։(…)»։
Բողոքի հիմքերը, այն հաստատող փաստերը և պահանջը.
4․ Բողոքում, մեջբերվելով գործի դատավարական նախապատմությունը, բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանական մասը, մասնավորապես, նշվել է (մեջբերվում է). «(...)Վերոշարադրյալի համատեքստում, ակնհայտ է, որ Դատարանի՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը ևս երեք ամիս երկարացնելու, որոշումը որևէ իրավական հիմնավորում չունի, քանի որ Դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքները, որ Ա.Սիմոնյանը ունի ամուր սոցիալական կապեր Հայաստանի հանրապետությունում, ՀՀ քաղաքացի է, ունի հաշվառման՝ Ք.Երևան Մալաթիա-Սեբաստիա թաղամասի Մեծարենցի փողոցի, 68 տուն հասցեում, մշտական բնակության վայր՝ Արմավիրի մարզի Մեծամոր քաղաքի 1-ին թաղամաս 4 Գ շենքի 13 բնակարան հասցեում, մայր ծնող՝ Լարիսա Արտուշի Արտուշյանը 2023թ. մահացել է, խնամքին է գտնվում անկողմնային վիճակում գտնվող հայր ծնող՝ Հովսեփ Սիմոնյանը, ով ներկա պահին ծանր առողջական վիճակով պայմանավորված ՀՀ ԱՆ «Թոքաբանության ազգային կենտրոն» ՓԲԸ-ում գտնվում է ստացիոնար բուժման մեջ «Ողնաշարի Լ1, Լ2 ողերի տուբերկուլյոզ՝ ակտիվ պրոցես սուր ողնաշարային թարախակալումով» ախտորոշմամբ, որի անմիջական խնամքը կատարվում է միայն իր կողմից և նա մնալով առանց խնամքի հայտնվելու է անելանելի վիճակում, քանի որ դուրս գրվելուց հետո նա պետք է տեղափոխվի Անդրանիկ Սիմոնյանի բնակության վայր և ապահովվի անմիջապես խնամքով, քանի որ շարժունակ չէ:
Մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու հավանականությունը հիմնավորելու մասին դատարանի կողմից չի ներկայացվել գործի նյութերից բխող որևէ հիմնավոր փաստական հանգամանք կամ տվյալ: Ուստի առկա չէ հավանականությունը, ինչպես նաև ռիսկը Անդրանիկ Սիմոնյանի կողմից փախուստի դիմելու առումով:
2. Մեղադրյալը ազատության մեջ մնալով, կարող է կատարել նոր հանցանք՝
«կարող է շարունակել իր ենթադրյալ առնչությունը թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությանը՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Անդրանիկ Հովսեփի Սիմոնյանը փորձել է ձեռք բերել 523 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, ինչը տասնյակ անգամներ գերազանցում է հիշյալ թմրամիջոցի առանձնապես խոշոր չափի համար նախատեսված շեմը»:
Նշվածի վերաբերյալ իմ անհամաձայնությունն եմ հայտնում Դատարանի նման ձևակերպմանը, քանի որ մեղադրյալ Անդրանիկ Սիմոնյանը կողմից նոր հանցանք կատարելու կալանավորման հիմքին, թե՛ գործի նյութերով, և թե՛ Դատարանում դատական նիստի ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմնի հայտնած տվյալներից չներկայացվեցին որևէ իրատեսական, ողջամիտ ապացույց կամ փաստական տվյալ, որը Դատարանին հնարավորություն կտար գալ եզրահանգման, որ տվյալ փուլում ազատության մեջ մնալով՝ մեղադրյալը կարող է կատարել նոր հանցանք: Նշված հանգամանքնրը չեն կարող համարվել կալանքը պատճառաբանելու համար հիմք, ուստի գտնում եմ, որ ծածր է հավանականությունը, ինչպես նաև ռիսկը Անդրանիկ Սիմոնյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրվելու պարագայում նրա կողմից ենթադրյալ նոր հանցանք կատարելու առումով, քանի որ նա նախկինում դատապարտված չի եղել, մինչև ձերբակալվելը ուներ կայուն եկամուտ, աշխատում էր որպես վարորդ, գտնվելով անազատության մեջ քաջ գիտակցում է ենթադրյալ արարք կատարելու հետևանքնորը:
3. Մեղադրյալը ազատության մեջ մնալով, կարող է խոչընդոտել վարույթի քննությանը և իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարել՝
«քրեական վարույթը գտնվում է սկզբնական փուլում, վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից միջոցներ են ձեռնարկվում ապացույցներ հավաքելու ուղղությամբ, դեռևս անհրաժեշտ է կատարել անհետաձգելի քննչական ու վարութային բազմածավալ գործողություններ, իսկ Անդրանիկ Հովսեփի Սիմոնյանն ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում՝ ապօրինի միջամտել ապացուցման գործընթացին»:
«վարույթի սույն փողում դեռևս բացահայտված չեն թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ ենթադրյալ առնչություն ունեցող անձանց ողջ շրջանակը, հետևաբար Անդրանիկ Հովսեփի Սիմոնյանի ազատության մեջ մնալու պարագայում բարձր է ռիսկն առ այն, որ վերջինս կարող է ապօրինի ազդեցություն ունենալ սույն վարույթի համար կարևոր ապացուցողական նշանակություն ունեցող տեղեկությունների տիրապետող անձանց վրա»:
«մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների չկատարումն արդեն հաստատված իրողություն է, քանի որ միջնորդության նյութերից երևում է, որ Անդրանիկ Հովսեփի Սիմոնյանը հրաժարվել է նմուշ հանձնել, ինչը նրա պարտականությունն է՝ պայմանավորված վերջինիս քրեադատավարական կարգավիճակով»:
Նշվածի վերաբերյալ իմ անհամաձայնությունն եմ հայտնում Դատարանի նման ձևակերպմանը, քանի որ քրեական վարույթով չեն ներկայացվել այնպիսի փաստարկներ, որոնց հիման վրա կարելի կլիներ իրավաչափ և ողջամիտ համարել վարույթն իրականացնող մարմնի այն պնդումը, որ մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կարող է ապօրինի ազդել դեպքին առնչվող անձանց վրա իր համար բարենպաստ ցուցմունքներ տալու նպատակով։ Անդրանիկ Սիմոնյանին մերկացնող ցուցմունքներ չեն տվել: Տվյալ գործով առկա է միայն Նվարդ Մովսիսյանի ցուցմունքը, որը չի տարբերվում Անդրանիկ Սիմոնյանի ցուցմունքից, այլ անձին գործով առկա չեն, իսկ Աքբար Ռաշաբարի անունով անձնավորություն չի ճանաչում, իսկ եթե դա նույն Բենո անունով անձն է, ապա իմ վստահորդը նշել է, որ նրանից է ձեռք բերել թմրամիջոցը: ԻԻՀ քաղաքացի Աքբար Ռոշթաբարի անունով հանդես եկող անձնավորությունը գտնվում է ՀՀ սահմաններից դուրս և նրան որևէ կերպ խոչընդոտելու ցանկություն, նույնիսկ հնարավորություն չունի, բացի դրանից Անդրանիկ Սիմոնյանը ընդունում է իր մեղքը ապօրինի թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և պահելու փաստով, անկեղծորեն զղջացել է, որով զգալիորեն նվազեցնում է մտավաղությունները և ռիսկը, որոնցով Անդրանիկ Սիմոնյանը ենթադրյալ կարող էր գործի քննությանը քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով խոչընդոտել, որով ցածր եմ համարում հավանականությունը, որ նա կարող է քննությանը քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով խոչընդոտել:
Իսկ ինչ վերաբերվում է այն հանգամանքին, որ Ա.Սիմոնյանը հրաժարվել է նմուշ հանձնել, ինչը նրա պարտականությունն է՝ պայմանավորված վերջինիս քրեադատավարական կարգավիճակով, ապա նշեմ, որ Ա.Սիմոնյանը ինչպես նապաքննության մարմնին, այնպես էլ դատարանին հայտնել է, որ դա պայմանավորված է նրանով, որ ինքը թմրամիջոց օգտագործող է և անհրաժեշտություն չկա դրա փաստը հաստատել փորձագետի եզրակացությամբ և եթե դա ընկալվում է որպես խոչընդոտել, ապա պատրաստ է հանձնել նմուշ փորձաքննություն կատարելու համար, ուստի նշված հանգամանքը չի կարող համարվել պարտականությունների կատարումից հրաժարում:
Անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքի սահմանափակման իրավաչափության երաշխիքները կանոնակարգող իրավադրույթները մեկնաբանելիս անհրաժեշտ է ելնել մարդու իրավունքները հարգելու, մարդու իրավունքների սահմանափակման միջոցով հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից:
Մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները, որոնք կարող են առաջ բերել անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության հիմնական իրավունքի սահմանափակում, պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա:
Քրեական գործով առկա չէ որևէ փաստական հանգամանք, տեղեկություն կամ ենթադրություն, որ նա կարող է չկատարել օրենքով կամ դատարանի որոշմամբ սահմանված իր վրա դրված պարտականությունները, քանի որ նա նույնիսկ նման վարգագծի փորձ չի կատարել:
Դատարանի նշված հիմնավորումները չեն կարող համարվել կալանքը պատճառաբանելու համար ծանրակշիռ հիմք և սա այն պարագայում, երբ տնային կալանքը նույնպես հանդիսանում է անազատության հետ կապված խափանման միջոց և դատական ակտում նեջբերված պատճառաբանությունները վերացական են:
Դատարանն ուղղակի հաշվի չառնելով, որ կալանավորումը ամենախիստ խափանման միջոցն է, այն պետք է կիրառվի միայն ծայրահեղ դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը նպատակային չի ծառայի:
Վերլուծելով Դատարանի կողմից կատարված դատողությունները պարզ է դառնում, որ դրանք կրում են վերացական բնույթ և չեն բխում գործեց ձեռք բերաված փաստական տվյալների ամբողջությունից, պայմանավորված են ենթադրյալ կատարված հանցագործության բնույթից:
Մեղադրյալի կողմից վարույթի պատ¬շաճ իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը չի կարող որպես հիմք ընդունվել վերացական կերպով. այն պետք է հիմնավորվի փաստա-կան ապացույցներով (Becciev–ն ընդդ. Մոլդովայի, § 59), մինչդեռ վարույթ իրականացնող մարմնի և դատարանի կողմից չեն ներկայացվել վճռորոշ փաստական տվյալներ մեղադրյալի կողմից քննությանը խոչընդոտելու հավանականության մասին:
Դատարանը, հաշվի առնելով սույն միջնորդությամբ նկարագրված հանգամանքները, ինչպես նաև նկարագրված առերևույթ հանցանքին առնչություն ունեցած անձանց շրջանակը, գտնում է, որ մեղադրյալի այլ անձանց հետ հաղորդակցությունը կարող է բացասական ազդեցություն ունենալ նախաքննության վրա քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն զործադրելու եղանակով քրեական վարույթին խոչընդոտելու, ապացուցման գործընթացին միջամտելու տեսանկյունից, հաշվի առնելով նաև, որ գործի քննությունը գտնվում է սկզբանակաև փուլում, ուստի անհրաժեշտ է երկու ամիս ժամանակով սահմանափակել մեղադրյալի այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը։
Դատարանի նման ձևակերպումները հիմնավորված չեն, քանի որ չի հիմնավորել թե Անդրանիկ Սիմոնյանը հաղորդակցելով իր մերձավոր ազգականներ՝ ծանր առողջական խնդիրներ ունեցող հայր ծնող՝ Հովսեփ Սիմոնյանի և այլ մերձավոր ազգականների հետ ինչ բացասական հետևանքներ կարող են թողնվել նախաքննության վրա կամ նշված անձինք, ինչպես կարող են խոչըդոտել վարույթի նյութերին, ինչը գտնում եմ հիմնավոր չէ և ենթակա է բեկանման:
Դատարանը նաև քննության վրա հնարավոր ներազդելու հարցը քննարկելիս հաշվի չի առել այն, որ․
Անդրանիկ Սիմոնյանը ունի առողջական խնդիրներ.
Անդրանիկ Սիմոնյանի խնամքի տակ վատառողջ հայր ծնող ունենալը, ում անհրաժեշտ է անմիջական հսկողություն և ինքնուրույն չի կարող գոյատևել.
Ունի հաշվառման և մշտական բնակության վայր:
Այսպիսով, գտնում եմ, որ դատական ակտում Դատարանը չի կարողացել հիմնավորել Անդրանիկ Հովսեփի Սիմոնյանին հիմնավոր կերպով ազատությունից զրկելու իրավաչափ անհրաժեշտությունը։ Դատարանը չի հիմնավորել նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման անբավարար լինելը և չհիմնավորված կերպով, անտեսելով նվազագույնի սկզբունքը՝ մեղադրյալ Անդրանիկ Սիմոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառել կալանք երկու ամիս ժամկետով։
Վերը նշված հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ հիմք են տալիս գալու եզրահանգման, որ կալանավորում խափանման միջոցը չափազանց խիստ և ծայրահեղ միջոց է քննարկվող պայմաններում և այլընտրանքային խափանման միջոցի մասնավորապես տնային կալանքի (Արմավիրի մարզի Մեծամոր քաղաքի 1-ին թաղամասի 4 Գ շենքի 13 բնակարան հասցեում)՝ համակցված 6.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավի և բացակայելու արգելքի կիրառմամբ լիովին հնարավոր կլինի չեզոքացնել բոլոր մտավախությունները, բավարար և ի զորու են ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարգագիծը այն պարագայում, որ տնային կալանքը ևս համարվում է անազատության հետ կապված խափանման միջոց։
Գտնում եմ, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի պահանջներն ապահովելու տեսանկյունից կարող են գործուն միջոցներ հանդիսանալ ինչպես տնային կալանքը, այնպես էլ դրա համակցումը գրավի և բացակայելու արգելքի կիրառմամբ։
Այսպիսով, հաշվի առնելով այն, որ թույլ տրված դատական սխալը հանդիսանում է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, քանի որ հանգեցրել է Անդրանիկ Սիմոնյանի ազատության իրավունքի խախտման, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի ուժով բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման։(…)»։
4.1.Նշված հիմնավորումներով Պաշտպանը խնդրել է բեկանել բողոքարկվող որոշումը, և մեղադրյալ Արշակ Քերոբյանի նկատմամբ կիրառել տնային կալանք խափանման միջոց՝ համակցված գրավի հետ։

Վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, լրացուցիչ ներկայացրած նյութե¬րը, միջնորդությունները, Բողոքի պատասխանները.
5. Վերաքննիչ դատարանի կողմից մինչև 2025 թվականի հոկտեմբերի 6-ը սահ¬¬-մանված ժամկետում գրավոր ընթացակարգով իրականացված սույն դատական վա¬րույ-թի վերաբերյալ բացատրություններ, դրանք հիմնա¬վորող նյութեր, միջ¬նոր¬¬դութ¬յուններ և բողոքի պատասխան չեն ներ¬¬կա¬¬յացվել:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
6.Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դա¬տա¬կան ստուգ¬¬ման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականութ¬յու¬¬նը և հիմ¬նա¬վոր¬վա¬ծութ¬յունը, ուսումնասիրելով Բողոքի վերաբերյալ ստացված գործը(նյութը)՝ Վերաքննիչ դա¬տա¬րանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայաց¬¬վ¬ում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վա¬րույ¬¬թի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաս¬տերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքում վերաքննիչ դատարա¬նը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ.
2) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանք¬ները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ.
3) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը՝ բեկանված մա¬սով կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ:
2. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքով կայացված դատական ակտն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, իսկ գրավոր ընթացա¬կար¬գով վարույթի դեպքում՝ կայացնելու օրը: Դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ ոչ ուշ, քան երեք օրվա ընթացքում, ուղարկվում է դատական վարույթի մասնակից¬նե¬րին և համապատասխան առաջին ատյանի դատարան:
3. Եթե վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայումն իրականացվում է առաջին ատ¬¬յա¬նի դատարանում ընթացող վարույթի պայմաններում, ապա վերանայման արդյունքով վե¬րաքննիչ դատարանի կայացրած եզրափակիչ դատական ակտը հայտարարվում է առա¬ջին ատյանի դատարանի առաջիկա նիստում»:
7․ ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնա¬կան ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահման¬ված կարգով`
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հան¬ցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպա¬տա¬կով. (...)»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրո¬¬պական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրեն¬քով սահ¬ման¬¬ված կարգով. (...)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լի¬նելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինա-կան մարմ¬նին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրա¬ժեշտ է հա¬մարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(...)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալ¬ված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշ¬տոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխա¬նութ¬¬յուն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննութ¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬յունն ազատ արձակելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավոր¬վել դա¬տաքննության ներկայանալու երաշխիքներով:
4. Յուրաքանչյուր ոք, ով ձերբակալման կամ կալանավորման պատճառով զրկված է ազատությունից, իրավունք ունի վիճարկելու իր կալանավորման oրինականությունը, որի կապակցությամբ դատարանն անհապաղ որոշում է կայացնում և կարգադրում է նրան ազատ արձակել, եթե կալանավորումն անoրինական է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկե¬տով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոց¬ների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պա¬հանջ¬ների կատարումն ապահովելու համար:
(...)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դա¬տա¬րանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվա¬ծով նա¬խա¬տես¬ված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայման¬ների պատ¬ճառաբան¬ված հաստատումը։
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարու¬նակելու անհրաժեշտությունը:
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշ¬մամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրա¬վուն¬քը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դա¬տախա¬զի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպի¬սի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»։
Նույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վար¬քագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ»։
8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված իմպերատիվ պահանջի համատեքստում Վերաքննիչ դա¬տա¬րանն առաջնահերթ արձանագրում է, որ Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խա¬փանման միջոց կալանքի հարցն Առաջին ատյանի դա¬տա¬րանում քննա¬ր¬կելու և բողոքարկվող որոշումը կայացնելու ժա¬մա¬նակ բավարար տվյալներ են առկա եղել վերագրվող արարքներին մե¬ղադրյալ Անդրանիկ Սիմոնյանի առնչութ¬յունը(կալանավորման քրեաիրավական հիմքի առկայութ¬յունը) փաս¬¬¬տե¬լու համար: Դրա հետ մեկտեղ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հատուկ վերանայման բողո¬քի շրջանակներում այդ հարցը չի վի¬ճարկ¬¬վել, հետևա¬¬¬բար՝ դրա առ¬կա¬յությունը փաստվում է առանց մանրամասն ստուգման են¬թարկ¬վե¬լու՝ հաշվի առնելով նաև քրեական վարույթն Առա¬ջին ատյա¬նի դատա¬րա¬նի վա¬րույ¬թում քննվե¬լու փաս¬տը:
9․ Անդրադառնալով Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու վերաբերյալ հիմնավորումներին, վիճարկվող դա¬տա¬կան ակտն ստուգման են¬թար¬կե¬լով դրանց համատեքստում՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու անհրաժեշտության, համապատասխան վտան¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬գի առկայության և դրան համարժեքորեն արձագանքելու պիտանի դատա¬վա¬րա¬կան հարկադրանքի միջոցի, տվյալ դեպքում՝ խափանման միջոցի ընտ¬րության հարցը կարող է փաստվել և գլխավո¬րա¬պես փաստ¬վում է ոչ միայն ապացույցների (նյութերի), այլև դրանց վրա կառուցվող և կոնկրետ իրավիճակից բխող ենթադրութ¬յուն¬ների և կան¬խա¬տեսումների մակար¬դա¬կով:
Վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ կալանավորման օրինականության և հիմնավորվածության ապահովման տեսանկյունից կարևոր է կալանավորման հիմքերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի և կալանավորման պայմանների վերաբերյալ դատական ակտում ողջամիտ հետևությունների առկայությունը` հիմնավորված վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացվող տեղեկություններով, փաստերով կամ ապացույցներով (Տե՛ս, մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանի` թիվ ՎԲ-132/07, ԱՎԴ/0022/06/08, ԼԴ/0197/06/08, ԵԿԴ/0580/06/09, ԵԿԴ/0678/06/10, ՏԴ/0052/06/14, ԵԱՔԴ/0386/06/15 և այլ գործերով կայացված որոշումները):
Ընդ որում, Վճռաբեկ դատարանն Արամ Ճուղուրյանի գործով որոշմամբ փաստել է. «(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը:
(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված` մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ:»( Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Արամ Ճուղուրյանի գործով 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը):
Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի շրջանակներում անդրադառնալով անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս նրան վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը հաշվի առնելու կարևորությանը, իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ թեև մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին (Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Վահագն Պողոսյանի գործով 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշումը):
Մուրադխանյանն ընդդեմ Հայաստանի` 2012 թվականի սեպտեմբերի 5-ի վճռի 81-82-րդ կետում Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանը հայտնել է՝ կոնվենցիայի նախադեպային իրավունքը զարգացրել է մինչև դատավճիռն անձին կալանքի տակ պահելու չորս հիմնական ընդունելի հիմքեր՝ մեղադրյալի դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը, վտանգը, որ մեղադրյալը ազատ արձակվելու դեպքում կխոչընդոտի արդարադատության իրականացմանը կամ կկատարի նոր իրավախախտումներ կամ կխախտի հասարակական կարգը։ Ըստ Եվրոպական դատարանի՝ Եթե սահմանված հիմքերը «վերաբերելի» են ու «բավարար» դատարանը պետք է պարզի, թե արդյոք իրավասու ազգային մարմինները վարույթի ընթացքում ցուցաբերել են «հատուկ ջանասիրություն»։
9․1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, ինչպես նաև այլ նորմերի վերլուծությունից երևում է, որ օրենսդիրը, խափանման միջոցի հիմքերի առկայության և այն կիրառելու անհրաժեշտության մասին խոսելիս, օգտագործում է «կարող է» ձևակերպումը և դրանով իսկ ընդգծում, որ խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշում կայացնելիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում թվարկված «մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի դրսևորումները» ոչ թե միայն պետք է արդեն տեղի ունեցած լինեն, այլ ռիսկ կամ հավանականություն կա, որ եթե խափանման միջոց չկիրառվի, ապա դրանք տեղի կունենան: Ինչը, սակայն չի նշանակում, որ երբ արդեն վերոգրյալ գործողությունները մեղադրյալի կողմից կատարվել են, ապա նրա նկատմամբ չպետք է կալանավորում կիրառել, քանի որ արդեն ուշացած է, այլ ընդհակառակը՝ այդպիսի դեպքերում կալանավորման կիրառումը կլինի առավել քան հիմնավորված և պատճառաբանված: Սակայն խնդիրն այն է, որ ըստ օրենսդրի տրամաբանության՝ չպետք է թույլատրել, որպեսզի մեղադրյալը դրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ, իսկ դրանից հետո նրա նկատմամբ քննարկվի կալանավորում կիրառելու հարցը, քանի որ կապված նրանից, թե ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված որ գործողություններն է կատարել մեղադրյալն ազատության մեջ մնալով, խափանման միջոց կալանավորման կիրառումը կարող է լինել ուշացած, որը կարող է նաև անդառնալի հետևանքներ ունենալ:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Ա.Ճուղուրյանի վերաբերյալ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշման մեջ, խոսելով խափանման միջոցների օրենքով սահմանված հիմքերի մասին, դիրքորոշում է ձևավորել առ այն, որ դրանք ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Այլ հարց է, որ այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որպիսի չստեղծվի խափանման միջոց կիրառելու կանխավարկած, դեռ ավելին՝ որպեսզի դրա կիրառումը համապատասխանի հիմնավորվածության չափանիշին: Հետևաբար հենց այդ պատճառով է, որ խափանման միջոց կիրառելուց պետք է պատշաճ քննարկման առարկա դարձնել դրան դեմ և կողմ բոլոր փաստարկները և միայն դրանից հետո վերջնական եզրահանգում անել կիրառման կամ չկիրառման անհրաժեշտության մասին:
9․2․ Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ՝
- Արշակ Քերոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով,
- Առաջին ատյանի դատարանը՝ «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելու մասին» 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշմամբ Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը 3(երեք) ամսով երկարաձգելու մասին հետևություների է հանգել այն հիմնավորմամբ, որ Մեղադրյալը, ազատության մեջ գտնվելով, կարող է՝
ա) չկատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները,
բ) կատարել նոր հանցանք,
գ) դիմել փախուստի։
9․3․ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեպետ միայն հանցագործության ծանրության աստիճանը չի կարող ինքնին հիմնավորել ազատությունից զրկելու անհրաժեշտությունը, սակայն վերագրվող հանցագործության բնույթը, դրա հանրային վտանգավորության աստիճանը և սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի հետագա վարքագծի հավանականությունը կանխորոշելու հարցում:
Նախորդ կետում վկայակոչված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշմամբ մեջբերված իրավադրույթների և շարադրված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի՝ Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3(երեք) ամսով երկարաձգելու վերաբերյալ հետևությունը իրավաչափ է հետևյալ հիմնավորմամբ․
- մեղադրյալ Անդրանիկ Սիմոնյանին մեղսագրվում առանձնապես ծանր հանցագործությունների կատարում։
- մեղադրյալ Արշակ Քերոբյանին ի թիվս այլնի մեղսագրվում է բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցանքների կատարում, որի վտանգավորությունը պայմանավորված է նրանով, որ թմրամիջոցների ապօրինի համատարած օգտագործումը վնաս է հասցնում ոչ միայն առանձին մարդկանց առողջությանը, այլև ամբողջ բնակչության (ազգի)՝ անորոշ թվով մարդկանց ֆիզիկական և հոգեկան առողջական վիճակին։
Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով Անդրանիկ Սիմոնյանին վերագրվող կոնկրետ արարքների առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը, ինչպես նաև հիմք ընդունելով այն հանգամանքները, որ Մեղադրյալը փորձել է ձեռք բերել 523 գրամ քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, ինչը տասնյակ անգամներ գերազանցում է հիշյալ թմրամիջոցի առանձնապես խոշոր չափի համար նախատեսված շեմը, Անդրանիկ Հովսեփի Սիմոնյանը հրաժարվել է նմուշ հանձնել, ինչը նրա պարտականությունն է՝ պայմանավորված վերջինիս քրեադատավարական կարգավիճակով, ինչպես նաև Անդրանիկ Սիմոնյանը, նկատելով հետաքննության մարմնի աշխատակիցներին, արդեն իսկ փորձել է դիմել փախուստի, սակայն վերջինիս գործողությունները կանխվել են ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից, գտնում է, որ դրանք բավարար հիմք են տալիս համաձայնելու մեղադրյալ Անդրանիկ Սիմոնյանի կողմից գործի քննությանը խոչընդոտելու, փախուստի դիմելու և նոր հանցանք կատարելու հավանականության մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին, և փաստելու, որ առկա պայմաններում կալանքից զատ որևէ այլ խափանման միջոց ողջամտորեն ի զորու չէ ապահովելու Մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։
Այլ կերպ ասած, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի փաստական հանգամանքների պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանի` Մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի կանխման առումով կալանավորման անհրաժեշտության մասին եզրահանգումը հիմնավոր է և բխում է գործի՝ գնահատման ենթակա տվյալների ամբողջությունից, հետևաբար այլընտրանքային խափանման միջոցները, այդ թվում՝ դրանց համակցված կիրառումը Մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը չեն կարող երաշ¬¬խա-վո¬¬րել:
Վիճարկվող դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ այն կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է եկել որպես վարույթն իրականացնող մարմին, հետևապես՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար անհրաժեշտ է ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների առկայություն։ Հակառակ մոտեցումը, Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ Մինչդեռ, տվյալ դեպքում ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում այդպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ չեն մատնանշվել։
9․4․ Անդրադառնալով Բողոքաբերի կողմից մատնանշված Մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալներին, մասնավորապես այն, որ Անդրանիկ Սիմոնյանը ունի ամուր սոցիալական կապեր ՀՀ-ում, ՀՀ քաղաքացի է, ունի հաշվառման վարյ, բնակության վայր, մայրը մահացել է, խնամքին է գտնվում անկողնային վիճակում գտնվող հայրը, ով ծանր առողջական վիճակով պայմանավորված ՀՀ ԱՆ «Թոքաբանության ազգային կենտրոն» ՓԲԸ-ում գտնվում է ստացիոնար բուժման մեջ «Ողնաշարի Լ1, Լ2 ողերի տուբերկուլյոզ՝ ակտիվ պրոցես սուր ողնաշարային թարախակալումով» ախտորոշմամբ, որի անմիջական նամքը կատարվում է միայն իր կողմից և նա մնալով առանց խնամքի հայտնվելու է անելանելի վիճակում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք, սույն որոշմամբ արձանագրված փաստական տվյալների պայմաններում, ողջամտորեն չեն կարող դիտարկվել որպես բավարար հակակշռող գործոններ` Անդրանիկ Սիմոնյանի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը չեզոքացնելու համար։
10. Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատ¬յանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախ¬տում, ուստի՝ սույն որոշման մեջ նշված լրացուցիչ փաստարկներով և պատճառաբանությամբ Պաշտ¬պանի ներկայաց¬րած հա¬տուկ վերանայման բո¬ղոքն անհրաժեշտ է մերժել, իսկ վիճարկվող դատա¬կան ակտը՝ թողնել անփոփոխ:

Եզրափակիչ մաս.
11․ Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ և 393-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՝

Թիվ ԵԴ1/2910/01/25 քրեակա¬ն գոր¬ծով մեղադրյալ Անդրանիկ Սիմոնյանի պաշտպան Գագիկ Ասատրյանի ներկայացրած հատուկ վերա¬նայման բողո¬քը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելու մասին» 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշումը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ․ՊԱՊՈՅԱՆ
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 07-10-2025
Վիճակագրական տողի համարը 19.7
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 07-10-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Լուսինե
Ազգանուն Ալավերդյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 09-10-2025
Գրավոր ընթացակարգ
Ամսաթիվ 20-10-2025
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԴ1/3825/01/24




ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆԻ

«20» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան

մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի պաշտպան Գ.Ղուլյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարանի)՝ 2025 թվականի օգոստոսի 4-ի թիվ ԵԴ1/3825/01/24 որոշումը,

ՊԱՐԶԵՑ

Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը.
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ՀՀ ՔԿ ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության մարդկանց թրաֆիքինգի, անչափահասների սեռական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված և թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հանցագործությունների քննության վարչության պետի տեղակալ Դ.Մանուչարյանի կողմից կազմվել է Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի և մյուսների վերաբերյալ թիվ 84105524 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, Արմեն Մարկլենի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արմենակ Վլադիկի Բաբայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ ոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Արշակ Էդվարդի Քերոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետորով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 4-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի պաշտպան Գ.Ղուլյանի հատուկ վերանայման բողոքը։
2025 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել, իսկ հոկտեմբերի 8-ին դատավոր Լ.Ալավերդյանի աշխատակազմին են փոխանցվել թիվ ԵԴ1/3825/01/24 վարույթի նյութերը։
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 9-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ:

Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով այն բանի համար, որ «(…) նա խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ /հոգեներգործող/ նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, որպես ադմինիստրատոր ընդգրկվելով «Տելեգրամ» հեռահաղորդակցման հավելվածի «АДЖИКА ШОП», «АДЖИКА VIP», «АДЖИКА НОВОСТИ» И «АДЖИКА ОТЗИВЫ» խանութ-հարթակներով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվող հանցավոր կազմակերպության կազմում, մասնակցել է տվյալ հանցավոր կազմակերպության կողմից իրականացվող հանցավոր գործունեությանը, որի ընթացքում կազմակերպության ղեկավարի կողմից կատարված դերաբաշխման և նրա տված ցուցումների համաձայն, շահադիտական դրդումներով իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել, պահել, գովազդել և իրացրել է առանձնապես խոշոր չափերով տարբեր տեսակի թմրամիջոցներ։
Այսպես.
Դեռևս քննությամբ ինքնությունը չպարզված անձը՝ ոմն Միխայիլը, համացանցի միջոցով տարբեր երկրներում առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցների ապօրինի իրացման նպատակով համացանցային «Տելեգրամ» հեռահաղորդակցման հավելվածում ստեղծել և կառավարել է «АДЖИКА ШОП», «АДЖИКА VIP», «АДЖИКА НОВОСТИ» И «АДЖИКА ОТЗИВЫ», ինչպես նաև նմանօրինակ այլ անվանումներով խանութ-հարթակներ և համացանցային կայքեր, ապա դրանց միջոցով թմրամիջոցների ապօրինի իրացում իրականացնելու նպատակով ստեղծել և ղեկավարել է հանցավոր կազմակերպություն, դրանում ներառել բազմաթիվ անձանց ու քննությամբ դեռևս չպարզված անձանց և իրականացրել թմրամիջոցների ապօրինի վաճառք՝ էջերում տեղադրելով թմրամիջոցների տեսակների, որակական հատկանիշների և դրանց ձեռքբերման պայմանների վերաբերյալ տեղեկություններ պարունակող գովազդային լուսանկարներ: Այնուհետև, մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության տարածքում ևս առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառություն իրականացնելու նպատակով տարբեր ժամանակահատվածներում հանցավոր կազմակերպության կազմում որպես թմրամիջոց փոխադրողներ ընդգրկել է Արշակ Էդվարդի Քերոբյանին, Ավետիս Սամվելի Մանջարջյանին և Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովին:
Արշակ Էդվարդի Քերոբյանը, 2022 թվականի մարտի 25-ից որպես թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերող, փոխադրող և տեղադրող ընդգրկվելով հանցավոր կազմակերպության կազմում, խմբի ղեկավարի կողմից կատարված դերաբաշխման և նրա տված ցուցումների համաձայն, պարբերաբար ստացել է վերջինիս կամ խմբի այլ անդամների կողմից Ռուսասատանի Դաշնությունից Հայաստանի Հանրապետություն ուղևորվող բեռնափոխադրումներ և ուղևորափոխադրումներ իրականցնող ավտոմեքենաների միջոցով ՀՀ ուղարկվող տարատեսակ էլեկտրական սարքավորումների մեջ տեղադրված առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցները, ապա 2023 թվականի հուլիսի 28-ից հանցավոր կազմակերպության կազմում ընդգրկել է ընկերոջը՝ Արմենակ Բաբայանին և վերջինիցս թաքցնելով իր հանցավոր կազմակերպության կազմում ընդգրկված լինելու հանգամանքը, նախնական համաձայնությամբ, նպատակ ունենալով հերթական անգամ շահադիտական դրդումներով ՀՀ-ում իրացման նպատակով ապօրինի ձեռք բերել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 3920,12 գրամ քաշով «մեֆեդրոն 4-մեթիլմետկատինոն» տեսակի թմրամիջոց, Ռուսաստանի Դաշնությունից Եվրասիական ՀՀ պետական սահմանով տնտեսական միության մաքսային սահմանով և մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով թմրամիջոց ապօրինի տեղափոխելուն օժանդակելու դիտավորությամբ, ՌԴ-ում բնակվող քննությամբ դեռևս չպարզված հանցավոր կազմակերպության անդամի հետ հանցավոր կազմակերպության ղեկավարի ցուցումների համաձայն, նախապես խոստացել է ձեռք բերել առանձնապես խոշոր չափերով՝ «մեֆեդրոն 4-մեթիլմետկատինոն» տեսակի թմրամիջոց և այդ նպատակով տրամադրել է Արմենակ Բաբայանի կողմից շահագործվող +37493349994 բջջային հեռախոսահամարը՝ վերջինիս հետ կապ հաստատելու և նշված թմրամիջոցը նրան հանձնելու նպատակով:
Այնուհետև, պայմանավորվածության համաձայն, ՌԴ Մոսկվա քաղաքից դեպի ՀՀ Երևան քաղաքի ուղևորափոխադրումներ իրականացնող Կարեն Շավարշի Պողոսյանը Ռուսաստանի Դաշնությունում քննությամբ չպարզված հանգամանքներում, ինքնությունը դեռևս չպարզված անձից, ՀՀ-ում Արշակ Քերոբյանին փոխանցելու նպատակով ՌԴ Մոսկվա քաղաքում վերցրել է ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 3920,12 գրամ քաշով «մեֆեդրոն 4-մեթիլմետկատինոն» տեսակի թմրամիջոցը, ինչից հետո ACELINE LH-V1500 տեսակի նվագարկչում թաքցված իր կողմից շահագործվող «Մերսեդես Բենց» մակնիշի 37 BE 266 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով Ռուսաստանի Դաշնությունից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով 2024 թվականի հուլիսի 16-ին, ժամը՝ 08:33-ին, Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով ապօրինի տեղափոխել է Հայաստանի Հանրապետություն՝ այն թողնելով «Բագրատաշեն» մաքսային անցակետում և վերադարձել Երևան: Այնուհետև 2024 թվականի հուլիսի 18-ին դարձյալ ուղևորվել է «Բագրատաշեն» մաքսային անցակետ որտեղ հայտնել է, որ նվագարկիչը մոռացել է մաքսակետում, ինչից հետո ժամը՝ 14:41-ին, հետիոտն հատել է ՀՀ սահմանը վերցրել վերը նշված թմրամիջոցների պարունակությամբ նվագարկիչը և տեղափոխել է Հայաստանի Հանրապետություն, սակայն հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով ավարտին չի հասցվել, քանի որ նվագարկչում թաքցված թմրամիջոցի փաթեթները հայտնաբերվել են Հայաստանի Հանրապետության պետական եկամուտների կոմիտեի մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության օպերատիվ հետախուզության բաժնի աշխատակիցների կողմից 2024թ. հուլիսի 18-ին՝ ժամը 18:35-ից մինչև 19:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, իրականացված մաքսային զննման ընթացքում:
ՀՀ ՊԵԿ մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցների կողմից իրականացված «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակներում վերոնշյալ աշխատակիցների կողմից նվագարկչում հայտնաբերված 4 փաթեթներում առկա առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 3920,12 գրամ քաշով «մեֆեդրոն 4-մեթիլմետկատինոն» տեսակի թմրամիջոցը փոխարինվել է նմանատիպ այլ զանգվածով և տեղադրվել նույն նվագարկչում՝ դրան տալով իր սկզբնական տեսքը։
Այնուհետև, Արմենակ Բաբայանը, վերը նշված թմրամիջոցների պարունակությամբ նվագարկիչն ստանալու նպատակով, 2024 թվականի հուլիսի 18-ին՝ ժամը 21:00-ի սահմաններում, հանդիպել է Կարեն Շավարշի Պողոսյանին, ստացել է թմրամիջոցի պարունակությամբ նվագարկիչը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով վերջինս չի կարողացել ավարտին հասցնել մաքսանենգությամբ ՀՀ առաքված, իր կողմից իրացման նպատակով նախատեսված առանձնապես խոշոր չափերով՝ 3920,12 գրամ քաշով «մեֆեդրոն 4-մեթիլմետկատինոն» տեսակի թմրամիջոցը ձեռք բերելու մտադրությունը, քանի որ «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակներում հիշյալ զանգվածները փոխարինվել էին նմանատիպ այլ զանգվածներով, իսկ նվագարկիչն ստանալուց հետո Արմենակ Բաբայանը ձերբակալվել և տեղափոխվել է ՀՀ ՊԵԿՄԴՊ վարչություն, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է նվագարկիչը և դրանում առկա, օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակներում՝ «մեֆեդրոն 4-մեթիլմետկատինոն» տեսակի թմրամիջոցներին փոխարինված նմանատիպ զանգվածները:
Բացի այդ՝ ոմն Միխայիլի կողմից համացանցի միջոցով տարբեր երկրներում առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցների ապօրինի իրացման նպատակով ստեղծված և ղեկավարվող հանցավոր կազմակերպության անդամ Ավետիս Սամվելի Մանջարջյանը, որպես թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերող, փոխադրող և տեղադրող ընդգրկվելով հանցավոր կազմակերպության կազմում, խմբի ղեկավարի կողմից կատարված դերաբաշխման և նրա տված ցուցումների համաձայն պարբերաբար ստացել է վերջինիս կամ խմբի այլ անդամների կողմից Ռուսասատանի Դաշնությունից Հայաստանի Հանրապետություն ուղևորվող բեռնափոխադրումներ և ուղևորափոխադրումներ իրականցնող ավտոմեքենաների միջոցով ՀՀ ուղարկվող տարատեսակ էլեկտրական սարքավորումների մեջ տեղադրված ավտոմեքենաների միջոցով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցները: Հերթական անգամ նպատակ ունենալով հանցավոր կազմակերպության կազմում ՀՀ-ում իրացման նպատակով ապօրինի ձեռք բերել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված առանձնապես խոշոր չափերով՝ 987,99 գրամ «4 CMC/4-քլորոմեթիլկատինոն տեսակի թմրամիջոցը, Ռուսաստանի Դաշնությունից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով քննությամբ չպարզված հանգամանքներում, հանցավոր կազմակերպության ղեկավար ոմն Միխայելից ստացած հանձնարարության համաձայն, օժանդակել է առանձնապես խոշոր չափերով «4 CMC/4-քլորոմեթիլկատինոն/ տեսակի թմրամիջոցը ապօրինի տեղափոխելուն: Այնուհետև, Վանաձոր քաղաքում ձեռք բերելով «Franko» ապրանքանիշի մրգի չիր պատրաստելու սարքավորում՝ առանձնապես խոշոր չափերով 987,99 գրամ «4 CMC/4-քլորոմեթիլկատինոն տեսակի թմրամիջոցը տեղավորել է նշված սարքավորման մեջ և 2024 թվականի հուլիսի 18-ին Վանաձոր քաղաքի Երևանյան խճուղու վրա գտնվող «ՍԻՓԻԷՍ» բենզալցակայանի մոտ հանդիպել է Արմեն Հայրապետյանին և թմրամիջոցի պարունակությամբ «Franko» ապրանքանիշի մրգի չիր պատրաստելու սարքավորումը Երևան քաղաքում՝ հանցավոր կազմակերպության անդամ Արշակ Քերոբյանին փոխանցելու համար տվել է վերջինիս օժանդակող անձ Արմենակ Բաբայանին, դրա դիմաց վճարելով Արմեն Հայրապետյանին 15.000 ՀՀ դրամ գումար:
Այնուհետև, Արմեն Հայրապետյանը 2024 թվականի հուլիսի 18-ին, ժամը՝ 19:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նոր-Նորք զանգվածում հանդիպել է Արմենակ Բաբայանի հետ և վերջինիս փոխանցել «Franko» ապրանքանիշի մրգի չիր պատրաստելու սարքավորման մեջ թաքցված առանձնապես խոշոր չափերով 987,99 գրամ «4 CMC/4-քլորոմեթիլկատինոն/ տեսակի թմրամիջոցը, ով իր հերթին՝ իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր կողմից շահագործվող «Նիսսան Տիդա» մակնիշի 37 RS 324 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում, սակայն հանցագործության կատարումն իր կամքից անկախ հանգամանքներով ավարտին չի հասցրել, քանի որ ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության աշխատակիցների կողմից իրականացվող «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակներում ձերբակալելու ընթացքում վերջինս ներկայացրել է առանձնապես խոշոր չափերով չափերով 987,99 գրամ քաշով 4 CMC/4-քլորոմեթիլկատինոն/ տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ սարքավորումը։
Բացի այդ, հանցավոր կազմակերպության կազմում ընդգրկված ՌԴ քաղաքացի Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը, որպես ադմինիստրատոր մասնակցելով տվյալ հանցավոր կողմից իրականացվող հանցավոր գործունեությանը, կազմակերպության կազմակերպության ղեկավարի կողմից կատարված դերաբաշխման և վերջինիս ցուցումների համաձայն, պարբերաբար ստացել է թմրամիջոցների առանձնապես խոշոր չափերով իրացումը ՀՀ տարածքում ապահովելու նպատակով տարատեսակ խաղեր կազմակերպելու հանձնարարություններ, խաղերում հաղթողներ ճանաչելով առավել շատ քանակությամբ թմրամիջոցներ ձեռք բերած անձանց՝ նրանց որպես պարգևատրում տալով որևէ տարածքում տեղադրված թմրամիջոցի գտնվելու վայրի աշխարհագրական կորդինատները: Բացի այդ, հանցավոր կազմակերպության ղեկավար ոմն Միխայիլի կողմից տրված հանձնարարության համաձայն, հետևել է նաև համացանցային «Տելեգրամ» հեռահաղորդակցման հավելվածում ստեղծված «АДЖИКА ШОП», «АДЖИКА VIP», «АДЖИКА НОВОСТИ» И «АДЖИКА ОТЗИВЫ», ինչպես նաև նմանօրինակ այլ անվանումներով խանութ-հարթակների կարգ ու կանոնին, ինչպես նաև թմրամիջոցների զանգվածները տեղադրող անձանց կողմից հանցավոր կազմակերպության ղեկավարին խաբելու՝ իրացնելու նպատակով տեղադրվելիք թմրամիջոցների զանգվածները հափշտակելու դեպքերում, վերջիններիս տարատեսակ եղանակներով պատժելու վերաբերյալ հաղորդագրություններ է տարածել վերը նշված տելեգրամյան խանութ-հարթակներում՝ խոստանալով դրամական պարգև:
Բացի այդ, Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը, իր կողմից կառավարվող «Տելեգրամ» հեռահաղորդակցման հավելվածում գրանցված «Vladi» և «Soup» էջերի միջոցով «Տելեգրամ» հեռահաղորդակցման հավելվածում հանցավոր կազմակերպության ղեկավար ոմն Միխայիլից ստանալով հանձնարարություն՝ ստուգել է իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերված տարատեսակ թմրամիջոցների տեղադրումը ՀՀ-ի տարբեր վայրերում, գովազդել է դրանք, այնուհետև՝ ապահովելով թմրամիջոցների ապօրինի ձեռքբերումը, առանձնացումն ըստ քաշերի, փաթեթավորումն ու նախապես տեղադրումը թաքստոցներում՝ 2024 թվականի հունվարի 15-ից իրացնելու նպատակով ձեռք բերված առանձնապես խոշոր չափերով՝ 150 գրամ զանգվածով «Մեֆեդրոն» տեսակի թմրամիջոցը տեղադրել է տարբեր վայրերում, որից հետո թմրամիջոցների գտնվելու վայրերը լուսանկարահանվել են, ծրագրային հավելվածի միջոցով նշվել են դրանց գտնվելու վայրերի աշխարհագրական կոորդինատները և փոխանցվել են թմրամիջոց ձեռք բերելու ցանկություն հայտնած անձանց՝ այդ կերպ իրականացնելով նաև տարբեր տեսակի թմրամիջոցների ապօրինի իրացումը:
Հիշյալ եղանակով՝ հեռահաղորդակցական տեխնոլոգիաների կիրառման միջոցով իրացման նպատակով ապօրինի ձեռք բերված և պահված խոշոր չափերով՝ 0,9613 գրամ «a-PVP» տեսակի թմրամիջոցը հայտնաբերվել է 2024 թվականի ապրիլի 17-ին Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի անձնական խուզարկության ժամանակ: (...)»:

Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 4-ի որոշման համաձայն՝ (...) Քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես՝ մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելու վերաբերյալ։
Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքների մասով, առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ:
Դատարանը վերահաստատում է իր 2025 թվականի փետրվարի 04-ին որոշմամբ արձանագրված դիրքորոշումը և գտնում է, որ նախորդ ժամանակահատվածում չեն նվազել մեղադրյալին վերագրվող ապագայում կատարվելիք այն հավանական գործողությունները, որոնք հիմք են հանդիսացել նրա նկատմամբ ամենախիստ խափանման միջոցը ընտրելու համար:
Դատարանը գնահատելով մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու ռիսկը գտնում է, որ Սույն հավանականությունը դեռևս առկա է: Դատարանն արձանագրում է, որ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովը հանդիսանում է այլ պետության մասնավորապես՝ Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի, վերջինս Հայաստանի Հանրապետությունում չունի մշտական բնակության վայր, հետևաբար հավանական է վերջինիս փախուստը նշված պետություն հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նշված պետությունում հնարավոր է ունենա մշտական բնակության հասցե, ինչպես նաև կայուն սոցիալական կապեր:
Քննարկելով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը Դատարանը՝ գտնում է, որ մեղադրյալի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքները կրել են պարբերական բնույթ, դրանք կատարվել են հանցավոր կազմակերպության կողմից, ուստի իրատեսական է մեղադրյալի կողմից ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում հանցանք կատարելու ռիսկը, որը և ներառված է եղել հանցավոր կազմակերպության դիտավորության մեջ, սակայն դեռևս ավարտին չի հասցվել։
Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված հիմնավորումները՝ կալանքի կիրառման անհրաժեշտության մասով, ներկայումս նույնպես իրատեսական են:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ թեև արարքի/ների ծանրությունը և պատժի խստությունը չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի՝ կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով երկարաձգելուց հետո չեն կատարվել այնպիսի դատավարական գործողություններ որոնց արդյունքում կնվազեր վերը նշված ռիսկերի բարձր հավանականությունը, ուստի Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 3 (երեք) ամիս ժամկետով, քանի որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ: (…)»։

Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի պաշտպան Գ.Ղուլյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր), անդրադառնալով Ալեքսանդր Վոստենկովի առնչությանը դեպքին և մեղսագրված հանցանքների կատարմանը, գտել է, որ տվյալ դեպքում միակ ապացույցը հանդիսանում են Ալեքսանդր Վոստենկովի նախաքննության ընթացքում տրված «ինքնախոստովանական» ցուցմունքները, որոնց դրդապատճառների մասին Ա․Վոստենկովը խափանման միջոց կալանավորման ժամկետը երկարացնելու հարցը քննարկելու ժամանակ բացահայտել է և տվել է մանրամասն հայտարարություն, որ դա ինքն արել է իր զինծառայակից Իլյազ Դեգտյարովի կողմից ճնշման ազդեցության տակ:
Անդրադառնալով խափանման միջոց կալանքի կիրառման իրավաչափության հիմքերին և հիմնավորումներին՝ Բողոքաբերը գտել է, որ այդ հիմքերն անիրատեսական են, ուստի անթույլատրելի է անձի նկատմամբ ընտրել ամենախիստ խափանման միջոցը ենթադրություններով և մտավախություններով՝ վերացական նշելով, որ նա կարող է անօրինական վարքագիծ դրսևորել, գործի նյութերի հետազոտման, վկաների հարցաքննությունների և այլ դատավարական գործողությունների իրականացման համար։
Բողոքաբերն ընդգծել է, որ Ալեքսանդր Վոստենկովի անձը հայտնի է, նա զինվորական 102 ռազմաբազայի հրամանատարության կողմից բնութագրվում է դրականորեն, 2024 թվականի ապրիլի 17-ից մինչև դեկտեմբերի 06-ը Ալեքսանդր Վոստենկովը որևէ փորձ չի կատարել թաքնվելու քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից, առաջին կանչով ներկայացել է վարույթ իրականացնող մարմնին, տվել է ցուցմունքներ:
Բողոքաբերը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանին է ներկայացվել ՌԴ ՊՆ 04436 դաշտային փոստ զորամասի հրամանատար գեներալ-մայոր Ա․Բեզբորոդովի 22-0-2025թվականի միջնորդագիրը, որով վերջինս խնդրել է Ա․Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել 102 ռազամաբազայի հրամանատարության հսկողությանը հանձնելու ձևով, միաժամանակ պարտավորվել է ժամանակին իրականացնել նշված զինծառայողի տեղափոխումը, ինչպես նաև չիրականացնել նշված զինծառայողի տեղափոխումը ծառայություն անցնելու համար Ռուսաստանի Դաշնության տարածք քննչական գործողությունների և դատավարության ընթացքում։ Նման պայմաններում մեղադրյալի նկատմամբ այլ խափանման միջոց ընտրելով հնարավոր է հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը ապահովմանը։
Բողոքաբերի գնահատմամբ՝ մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովին ներկայացված մեղադրանքն ընդհանրական բնույթ կրող մեղադրանք է։
Ելնելով վերոգրյալից՝ Բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը և մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի նկատմամբ համակցությամբ կիրառել երաշխավորություն, զինվորական հսկողություն և բացակայելու արգելք այլընտրանքային խափանման միջոցները։

Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի լույսի ներքո վերլուծելով հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու փաստարկները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել հետևյալ հարցին. հիմնավոր են արդյո՞ք Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետը երկարաձգելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով.
Գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…)»:
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
(...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝
«2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…)
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները:
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը (…)»։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Նարեկ Հարությունյանի գործով 2016 թվականի մարտի 30-ի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` վերաքննության կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի ըստ էության քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում։ Վերոնշյալի հիման վրա ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից։ Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը։ Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարել ընդգծել, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԱՐԴ/0181/01/23 քրեական գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ արձանագրել է, որ դատաքննության փուլում խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է։
Հիմք ընդունելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները և նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի վերաբերյալ քրեական գործն ըստ էության քննելու համար ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ հիմնավոր կասկածի առկայությանը կամ բացակայությանն անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է։
Վահագն Պողոսյանի գործով 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«Մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին»:
Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[Ո]րպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը (…) կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը»։
Անդրադառնալով կալանավորման շարունակական կիրառման հիմքերի բացակայության վերաբերյալ Բողոքաբերի հատուկ վերանայման բողոքում բերված փաստարկներին և գնահատման ենթարկելով գործի նյութերը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի նյութերում առկա են համապատասխան տեղեկություններ և փաստեր, որոնք թույլ են տալիս հիմնավորված ենթադրություն կատարել այն մասին, որ դեռևս պահպանվում է ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման հավանականությունը և այն կանխել հնարավոր է միայն վերջինիս ազատության իրավունքի սահմանափակմամբ։ Մասնավորապես՝ հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու հավանականությունը շարունակում է առկա լինել։
Նշյալ եզրահանգման համար Վերաքննիչ դատարանը կարևորում է մեղադրյալին մեղսագրվող արարքների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, կատարման եղանակն ու հանգամանքերը, սպասվող պատժի խստությունը, որպիսի տվյալները, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, էականորեն բարձրացնում են ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման հավանականությունը։
Վերաքննիչ դատարանն ընդգծում է հետևյալ հանգամանքները՝
- Ալեքսանդր Վոստենկովին վերագրվող հանցագործությունների բնույթը, վտանգավորության աստիճանը և ակնկալվող պատժի խստությունը, այսինքն՝ ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկն ինքնին թաքնված է նաև մեղսագրվող արարքների հանրային վտանգավորության բնորոշման գաղափարում,
- դեռևս չեն հետազոտվել գործով ձեռք բերված բոլոր ապացույցները,
- Ալեքսանդր Վոստենկովն այլ պետության քաղաքացի է, ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, սոցիալական կապեր։
Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալ հանգամանքները, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և իրավական դիրքորոշումների համակցությամբ հաշվի առնելով քրեական գործի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև Ալեքսանդր Վոստենկովի ենթադրյալ վարքագծի դրսևորումները, նրան վերագրվող արարքների բնույթն ու կալանքի համար հիմք հանդիսացած հանգամանքները՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ գործի քննության տվյալ փուլում կալանքից զատ որևէ այլ խափանման միջոցով ողջամտորեն հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Միևնույն ժամանակ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար անհրաժեշտ է ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների առկայություն։ Հակառակ մոտեցումը, Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով վերջինիս ներքին անկախությունը։ Մինչդեռ, տվյալ դեպքում ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում այդպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ չեն մատնանշվել։
Ամփոփելով վերոշարադրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Հետևաբար, վիճարկվող որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրյալ Ալեքսանդր Վոստենկովի պաշտպան Գ.Ղուլյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Ալեքսանդր Յուրիի Վոստենկովի պաշտպան Գ.Ղուլյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել՝ թիվ ԵԴ1/3825/01/24 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 4-ի որոշումը թողնելով անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 20-10-2025
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 09-01-2026
Էջերի քանակը 2 հատորից. 1-ին հատոր՝ 121 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 85 թերթ
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 09-01-2026
Էջերի քանակը 2 հատորից. 1-ին հատոր՝ 121 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 85 թերթ
Ուր Երևանի քրեական դատարան
Գրության համարը 1325/26