Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/3816/01/24
Վիճակագրական տողի համար : 15.4

Պատասխանող

Ժիրայր Ղարագյոզյան Պավելի
Ժիրայր Ղարագյոզյան Պավելի
Ժիրայր Ղարագյոզյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Մուշեղ Արամյան

Հոդվածներ

Երևանի քրեական դատարան

ՀՀ Քրեական օրենսգիրք

Հոդված 344 Մաս 2

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Մուշեղ Արամյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա չունենալով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ վիճակում, /նրա մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0․313 միլիգրամ/ 2024թվականի ապրիլի 25-ին՝ ժամը 02։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կիևյան փողոցում վարել է <<Մերսեդես>> մակնիշի K777 EX 193 հ/հ ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է թիվ 8180408013 արձանագրությունը։
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Երևանի քրեական դատարան 2025-08-13 09:30 9 Կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-08-06 12:30 9 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-07-22 14:30 9 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-06-27 15:30 9 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-06-20 12:40 9 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-06-17 15:00 9 Չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-05-30 17:00 9 Նիստը չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-05-15 11:30 9 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-04-30 15:30 9 Նիստը չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-04-07 11:30 9 Նիստը չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-03-19 15:00 9 Նիստը չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-03-03 16:00 9 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-02-14 11:30 9 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-01-31 12:45 9 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-01-22 12:30 9 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-01-07 11:30 9 Նիստը կայացել է
ԵԴ1/3816/01/24

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

13 օգոստոսի 2025թ․ ք.Երևանում

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)


նախագահությամբ
դատավոր՝ Մ․Արամյանի
քարտուղարությամբ՝ Մ.Գևորգյանի
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Տ․Մխիթարյանի
մեղադրյալ՝ Ժ․Ղարագյոզյանի

դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանի (30․03․1990թ, բնակվող՝ ք․ Երևան, Դեմիրճյան 38 տուն, հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, չդատված, ամուսնացած խնամքին 1 անչափահաս, բարձրագույն կրթությամբ)։
Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:

Դատավճռի նկարագրական մաս.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60219324 քրեական վարույթը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին ՀՀ դատախազության Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 60219324 նախաքննական համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով թիվ ԵԴ1/3816/01/24 քրեական գործը մակագրվել է ինձ։
Գործը ինձ է հանձնվել 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին:
Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանին մեղադրանք է առաջադրվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ նա «չունենալով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ վիճակում, (նրա մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0․313 միլիգրամ) 2024 թվականի ապրիլի 25-ին՝ ժամը 02։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կիևյան փողոցում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի K777EX193 հ/հ ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է թիվ 8180408013 արձանագրությունը։
Այսինքն՝ Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարում:»:

Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցներ
Վկա Նարեկ Մխիթարյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Օր ամիս չեմ հիշում ծառայության ընթացքում տեսանք Ժիրայր Ղարագյոզյանի մեքենան, երբ մեքենան Վաղարշյանից մուտք գործեց Հրաչյա Քոչար փողոց, նոր որոշեցինք կանգնեցնել։ Մեքենան կանգելուց հետո կանգնած տեղում ճոճվում էր, նկատելի էր, որ ինչ որ մեկը մեքենայի մեջ հետ գնաց մեկը եկավ առաջ։ Մեր մեքենան ես եմ վարել, վարորդի կողմ ես եմ մոտեցել, այդ ժամանակ 20-23 տարեկան մի աղջիկ էր, ով կիսանստած էր ու շփոթված էր։ Մեքենայի պատուհանն ամբողջ ընթացքում էլ իջեցված է եղել։ Ես չեմ խոսել աղջկա հետ, ոչ մի փաստաթուղթ չի ներկայացրել, իմ գործընկերը ուղեկցողի կողմն էր, ես էլ մեքենայի դիմացով պտտվեցի ու այդ ժամանակ նկատեցի Ժիրայրին, ով մեջտեղի մասում նստած էր, ես ասացի նրան, որ իջնի, քանի որ արդեն վստահ էի, որ վարորդը նա է եղել։ Իմ գործընկերը զրուցում էր մյուս անձի հետ, ով մի քիչ ավելի գեր էր Ժիրայրից, թե ինչ էին զրուցում չեմ կարող ասել։ Ժիրայրը իջավ հետևից, մեքենան կուպե մեքենա էր։ Ժիրայրն իջել է, ասել ենք, որ նա է մեքենան վարել, նա ինձ ասել է, որ նա է վարել մեքենան, սակայն պետք չի նրան վատություն անել, քանի որ նա իրավաբան է ու իր աշխատանքի համար վատ է։ Ուղևորի ինքնությունը չենք ստուգել։ Արձանագրությունը ես եմ կազմել, սակայն չեմ հիշում Ժիրայրը ստորագրել է, թե ոչ։ Մյուս ուղևորի հետ զրույց շատ կարճ ունեցել եմ, սակայն չեմ հարցրել նա է վարել, թե ոչ։ Դրանից հետո մեքենան տրամադրել ենք, որ սթափ վարորդը տեղափոխվի, այլ աղջիկ էր ում մենք չենք կանչել։ Մյուս վարորդը նշեց, որ կասեցված է իր վարորդական իրավունքը և նա չի կարող վարել մեքենան։ Մեքենան Կոմիտաս պողոտայի կողմից է եկել, մենք գտնվել ենք Քոչար փողոցի վրա, երաժշտության ձայն չեմ հիշում, որ լսած լինեմ, չեմ կարող ասել որքան արագությամբ է ընթացել։ Մեքենան Օրբելի փողոցnվ անցել է նոր է կանգնել։ Մեքենային մոտեցել ենք 4-6 վարկյանի ընթացքում և վստահ եմ, որ այդ ընթացքում մեքենայում վարորդի և ուղևորի կողմից հնարավոր էր տեղափոխություն, ես նկատել եմ ուղևորի և վարորդի տեղերով փոխվելը։ Մեքենային հասնելը մինչև չի եղել, որ մեր տեսադաշտից դուրս լինի։ Մեքենայի դիմապակիները թափանցիկ էին շատ լավ երևում էր, վարորդի կողմի պատուհանը բաց է եղել, պարզ երևում էր մեքենայում գտնվող անձանց քանակը և ովքեր էին և Ժիրայր Ղարագյոզյանն էր ղեկին։ Մեքենան երբ մենք կանգնեցրել ենք, մեքենան մի քիչ գնացել է ու կանգնել է, Կիևյան Օրբելի խաչմերուկն է եղել կանգնելու հատվածը։ Այն թե ինչու կցված չի տեսաձայնագրությունը չեմ կարող ասել, քանի որ ես չեմ կցում։ Չեմ հիշում ինձ հարցրել է Ժիրայր Ղարագյոզյանը արդյոք տեսաձայնագրվում է, թե ոչ։ Վարորդի կողքի ուղևորին երևի թե ամենավերջում ես եմ նույնականացրել, որ հասկանանք նա կարող է վարել մեքենան, թե ոչ։ Ուղևորին սթափության թեստ չենք առաջարկել։ Մեքենայի դիմապակին թափանցիկ էր երևում էր, վարորդի ապակին էլ բաց էր։ Վարորդի և ուղևորների առկայությունը երևում էր, ուղևորը գտնվել է իր տեղում մինչ կանգնեցնելը։ Արձանագրության մեջ, որ նշված է «վարել եմ ծայրահեղ անհրաժեշտությունից ելնելով» դա Ժիրայր Ղարագյոզյանն է գրել, տեղեկություններ այլ չգիտեմ։ Այն թե ինչու վարորդի՝ աղջկա, տվյալները չի ստուգվել, կասեմ, քանի որ ավելի քան վստահ էի, որ տեղափոխվել են։ Փողոցում լուսավորությունը լավ էր»։
Վկա Դավիթ Քուռոյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Գիշերվա ուշ ժամ էր, Հրաչյա Քոչար փողոցով ներքև էինք ընթանում, խաչմերուկ մուտք գործեց «Մերսեդես» մեքենան, աչքի ընկավ և սպասելուց հետո, որ փոխի կանաչ գնացինք հետևից ու կանգնեցրինք, սակայն չկանգնեց, կանգնեց միայն Կիևյան փողոցի վրա։ Մեքենայի մեջ նկատել եմ երկու տղամարդու, ես սկզբից աղջկան չեմ տեսել, խոսելուց հետո տղաների հետ, ասացին որ ղեկին աղջիկ է եղել, մոտեցա տեսա ղեկին աղջիկ է նստած, խոսեցի աղջկա հետ, ասաց որ նա չի եղել վարորդ ու հետ եմ եկել։ Մեքենան նկատել ենք Կոմիտասից Վաղարշյան եկող մասով դեպի աջ գնաց՝ Բարեկամության մետրո։ Մեքենան կանգնեցնելուց հետո իմ կոլեգան է մոտեցել, ես մեքենայի մեջ համակարգով ստուգում էի մեքենան երբ է մուտք գործել Հայաստան, ով է վարորդը, չեմ հիշում ով էր նշված վարորդը։ Ես աղջկան հարցրել եմ, որ նա ճիշտը ասի, քանի որ ես նկատել եմ երկու տղամարդու։ Կոմիտաս Վաղարշյան հատվածում ես նկատել եմ երկու տղամարդու մեքենայի մեջ, մեկը մի քիչ գեր ով ուղևորն է եղել, իսկ վարորդը Ժիրայր Ղարագյոզյանն էր։ Իր հետի անձն էլ ասում էր, որ մեքենան վարել է Ժիրայր Ղարագյոզյանը։ Մեքենայի մեջ պարզ երևում էր ինչ է կատարվում։ Աղջկան մոտեցա ասաց, որ նա մեքենա չի վարել, այլ հարցեր չեմ տվել, այլ խոսակցություն չի եղել։ Այդ աղջկան չենք նույնականացրել։ Աղջիկը չի ներկայացրել ով է եղել վարորդը։ Հետո մոտեցել ենք, խոսել ենք տղաների հետ, Ղարագյոզյանի հետ չեմ հիշում ինչ ենք խոսել։ Երկուսն էլ հրաժարվում էին, որ նրանք են եղել վարորդը։ Սթափության զննություն Ժիրայրն անցել է, սակայն մյուս ուղևորը չեմ հիշում անցել է սթափության զննություն, թե ոչ, սակայն կարծես, թե ոչ։ Մեղադրյալը հրաժարվում էր, որ նա է եղել, վարորդական իրավունք էր ցույց տալիս ռուսական։ Մեքենան տուգանային հրապարակ չենք տարել, սթափ վարորդ է եկել տվել ենք նրան տարել է։ Մյուս անձը ով մի քիչ գեր էր, պնդեց, որ նա չի վարել նաև աղջիկն էր պնդում, որ ինքը չէր վարել։ Մյուս անձը մինչև վերջ պնդել է, որ ինքը չի վարել մեքենան։ Ես երբ մեքենայից իջել եմ, կոլեգաս խոսում էր արդեն իրենց հետ, ես միայն մոտեցել եմ, նայել եմ, թե ով է տվյալ պահին մեքենայում։ Ինձ կցված տեսաձայնագրող սարքը չեմ հիշում աշխատում էր, թե ոչ, սակայն եթե աշխատեր հաստատ կկցվեր գործին։ Չեմ հիշում հարցրել է Ժիրայրը տեսաձայնագրվում է, թե ոչ։ Մեքենայում երաժշտության ձայն կար, թե ոչ չեմ հիշում, սակայն մեքենայի մանևրում կատարելը նկատել եմ, սակայն ձայն չեմ հիշում լսել եմ, թե ոչ։ Երբ մեքենան կանգնեց ես այդ ժամանակ համարներն եմ մուտք արել, դուրս եմ եկել և տեսել եմ մեղադրյալին՝ գործընկերոջս հետ կանգնած։ Ես պնդում եմ, որ վարորդը Ժիրայրն է եղել իմ գործընկերոջ խոսքերի հետևանքով նաև»։
Վկա Արմեն Կանչինյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Այդ օրը գտնվում էինք «Վիվալդիյում», մեր ընդհանուր ընեկերներից մեկի երեխայի ծննդյան առթիվ, քանի որ Ժիրայրը ոչ սթափ վիճակում էր ընկերուհուն կանչեց, որ նա վարի մեքենան։ ճանապարհին պարեկները կանգնեցրին մեքենան, ասացին մեզ, որ մենք տեղերով փոխվել ենք։ Ժիրայրը հրաժարվեց սթափության թեստ անցնել։ Մեքենան պատկանում է Ժիրայրին, միասին ենք գնացել, նա է վարել, գիտեմ, որ նա վարորդական իրավունք ունի ռուսական, չգիտեմ ինչ միջոցով է ստացել, սակայն տեղյակ եմ, որ ունի։ Գաբրիելան Ժիրայրի ընկերուհին է, նրան է զանգահարել, որ նա գա վարի մեքենան, որևէ կոնտակտային տվյալ չունեմ։ Գաբրիելան ուներ երկար մազեր, միջին կազմվածքի, միջին բոյի աղջիկ է, այն թե երբ է զանգը կատարվել կասեմ, որ ոնց որ թե կեսգիշերից հետո։ Մենք «Ռայկոմով» իջել ենք, որ գնանք Կիևյան, Կոմիտասով Վաղարշյան ենք թեքվել, որ հետո իջնենք, պարեկները մեզ կանգնեցրել են Կիևյան փողոցում։ Այն որ պարեկները հայտնել են, որ ցանկացել են կանգնեցնել, սակայն չենք կանգնել այդպես չէ։ Պարեկների հայտնածը, որ Ժիրայրն է եղել մեկ էլ մեկ այլ գեր մարդ կասեմ, որ կարծում եմ որ նրանք խաբում են, քանի որ հնարավոր չէր նկատել: Փողոցում լույսերը կարծում եմ միացված էին, մեքենայի պատուհանները թաղանթապատ են եղել և բարձրացված են եղել։ Այն թե ինչու եմ ասում, որ ստուն եմ կասեմ, քանի որ հնարավոր չէր նայել։ Հիմնականում ինչ կատարվել է այդ օրը հիշում եմ։ Ես նստած եմ եղել ուղևորի նստատեղին, եթե չեմ սխալվում երկու պարեկները միասին են մոտեցել, ու խնդրել են, որ մենք իջնենք, երբ իջանք, ասացին ինչու տեղերով փոխվեցիք, հետո որ Ժիրայրը իջավ մեքենայից ասացին, որ ես ու Ժիրայրն ենք փոխվել տեղերով հետո ասացին սթափության թեստ անցնել հրաժարվել ենք։ Մեզ հարցրեցին ով է վարել՝ ասել եմ, որ Գաբրելան, ենթադրում եմ, որ Գաբրիելան ունի վարորդական իրավունք։Պարեկներին Գաբրիելան ասում էր, որ նա է վարել, սակայն պարեկները ասում էին, որ ոչ դու չէս վարել։ Վարելու ընթացքում տեղափոխվել չի եղել, մեքենան կուպե է, դժվար է նման բան անելը։ Մենք մոտավորապես 1 ժամ-ժամ ու կես խոսել ենք պարեկների հետ և նշում էինք, որ մենք չենք եղել, սակայն պարեկներից մեկը պնդում էր, որ մեզանից մեկն է եղել։Սթափության թեստ անցավ Ժիրայրը էլ իմը չստուգեցին։ Այդ ժամանակ իմ վարորդականը կասեցված է եղել։ Ժիրայրը չի ընդունել սկզբից, որ ինքն է վարել։ Երբ ստուգվեց, որ Ժիրայրը ոչ սթափ վիճակում է պարեկն արձանագրություն կազմեց։ Արձանագրության կազմման գործընթացին ես չեմ մասնակցել։ Այն, թե հարցրել ենք պարեկներին, որ իրենք տեսաձայնագրում են կասեմ, որ այո հարցրել ենք, ասել են, որ տեսաձայնագրում է, դա եղել է այն ժամանակ, երբ որ ասում էին, որ մենք տեղերով փոխվել ենք։ Հենց սկզբից տեղյալ չեմ եղել, որ մեքենան վարելու համար այլ մարդ է գալու։ Դրիֆտ լինել չի եղել, քանի որ Գաբրիելան արագ վարող չի, նա չէր կարող այդպես վարել։ Այն թե ինչու են կանգնեցրել պարեկները չասացին։ Ինչու ես նստեցի դիմացը, եթե Գաբրիելան Ժիրայրի ընկերուհին էր, կասեմ, որ Ժիրայրն այդպեսը ցանկացավ։ Մեքենայում մենք այո զրուցում էինք, երաժշտություն միացված էր, պատուհանները փակ էր։ Վստահ ասում եմ, որ հետևից ոչ ոք չի եկել առաջ, առաջից էլ ոչ ոք չի գնացել հետ։ Ժիրայրը այլ տեղ չուներ գնալու, գնում էր տուն, ես նրանց հետ գնում էի, հետո ես վերադառնալու էի տուն, մեր տունը «Մոնումենտում» է, ճանապարհին խանութ ենք մտել ջուր գնելու նպատակով»։
Մեղադրյալ Ժիրայր Ղարագյոզյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Դատարանին ներկայացրել եմ լուսանկարներ որոնք հավաստում են, որ մեր ընդհանուր ընկերոջ երեխան է ծնվել՝ մասնակցում էինք միջոցառմանը։ Քանի որ ես գտնվում էի ոչ սթափ վիճակում զանգահարեցի Գաբրելային, որ մեզ հասցնի տուն։ Պարեկային մեքենա նկատել ենք այն ժամանակ, երբ մենք դեռ չէին հատել Կիևյան և Օրբելի խաչմերուկը, հայտարեցին, Գաբրիելան կանգնեց, մոտեցավ սկզբից Նարեկ անունով պարեկը՝ դեպի վարորդի կողմը և միանգամից հարց ուղեց Արմենին, ասաց «ինչ եք անում, ինչու եք տեղերով փոխվում, դուրս եկեք», երբ ասաց «դուրս եկեք» իրենց էր ուղղված, քանի որ պարեկներն ինձ չէին էլ տեսել, մեքենան իմն էր, սակայն արդեն վաճառել եմ։ Երբ իջանք հարցրել եմ, արդյոք ձայնագրում է ձեր տեսաձայնագրող սարքը, ասել են «այո»։ Իմ սթափության թեստը հաձնելուց հետո նրանք Արմենից սթափության թեստ չեն վերցրել և ասում էին, որ եթե չհամաձայնեմ, ապա պետք է մեքենան տանեն տուգանային հրապարակ, դրանից դրդված գրել եմ, որ ծայրահեղ պահանջի պատճառով եմ վարել։ Երկար խոսել եմ նրանց հետ, բացատել, որ եթե նման բան գրեն, իմ մասնագիտական կարերայի վրա բիծ է լինելու։ Ինչ վերաբերվում է մեքենայի ճոճին, կասեմ, որ ես այդ ընթացքում առաջ եմ եկել, որ մեքենայի փաստաթղթերը հանեմ, քանի որ հնարավոր չէ այդ փոքր մեքենայի մեջ ետ ու առաջ տեղափոխվեինք։ Մեքենան, քանի որ այլ քաղաքացու անունով է եղել, ով ՌԴ-ի քաղաքացի էր ու այնտեղ էր գտնվում, չէր կարող գալ և հանել մեքենան տուգանային հրապարակից, այդ պատճառով էլ ես նման քայլի եմ դիմել։ Պարեկները սխալ տեղեկատվություն են ներկայացնում սկսած նրանից, որ այլ վայրում են կանգնեցրել և այլն, քանի որ, եթե խախտում կատարեին շատ տեսանկարահանող սարքեր կային այդ տարածքում ու եթե մենք խախտում կատարած լինեինք, ապա կնկարեր։ Ես նաև դիմել եմ, որ տեսագրությունները տրամադրեն։ Տուգանային հրապարակ տեղափոխելու վերաբերյալ երկար խոսակցություն է եղել»։
(Ցուցմունքների սղագրում՝ ամբողջականը տե՛ս դատական նիստերի ձայնագրությունում)

Գրավոր ապացույցներ.
Քրեական վարույթի նյութերին կցված զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրում Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանի տվյալների (ՀԾ համարանիշ 4003901258) մուտքագրման արդյունքում պարզվել է, որ վերջինիս տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքը (RA010992 սերիա համարի վարորդական վկայական) սույն քրեական վարույթը նախաձեռնելուց առաջ ունեցել է զրկված կարգավիճակ՝ սկիզբը 22.06.2022 թվականից, ավարտը՝ 04.06.2023 թվականը:
2024թ. ապրիլի 25-ին վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը (կից չլրացված որոշում համար 8180408013) կազմվել է ժամը 02։30-ին, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Նարեկ Մխիթարյանի կողմից Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանի վերաբերյալ: Որպես նրա կողմից վարած ավտոմեքենա նշված է Մերսեդես մակնիշի K777EX193 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան: Արձանագրությունում նշված է, որ Երևան քաղաքի Կիևյան փողոցում ժամը 02։00-ին տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձը տրանսպորտային միջոցը վարել է ոչ սթափ վիճակում։ Ս/հ 91101199, զ/հ 01660։ Վարորդի բացատրության մասում առկա է «տ/մ վարել եմ ծայրահեղ անհրաժեշտությամբ» գրառումը։ Արձանագրության համապատասխան տեղերում առկա է ծանուցվողի /վարորդի/ ստորագրությունները։
2020թ. մայիսի 20-ին վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը (կից լրացված որոշում համար ԱՖ343958) կազմվել է ժամը 20։05-ին, ՀՀ ոստիկանության ՃՈ տեսուչ Վանո Սադոյանի կողմից Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանի վերաբերյալ: Որպես նրա կողմից վարած ավտոմեքենա նշված է Կիա մակնիշի 10 UZ 007 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան: Արձանագրությունում նշված է, որ Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում ժամը 16։20-ին տրանսպորտային միջոցի վրա առանց համապատասխան թույլտվության տեղադրվել է հատուկ ձայնային ազդանշաններ արձակելու սարքավորում։ Վարորդը ծանոթացել է արձանագրությանը և որոշմանը, որից հետո հրաժարվել է բացատրություն տալ, որոշման իր պատճենը ստանալ, ստորագրել։ ԱՖ343958 որոշմամբ Ժիրայր Ղարագյոզյանը զրկվել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից 1 տարի ժամկետով։
Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանին ստուգաչափման ենթարկելու վերաբերյալ թիվ 01660 կտրոնի պատճենի զննությամբ պարզվել է, որ ստուգաչափման սարքի համարն է 91101199, զննման ամսաթիվը՝ 25.04.2024թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը 02։24։02-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0․313 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Ժիրայր, ազգանունը՝ Ղարագյոզյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ K777EX193, պարեկային ծառայող՝ Մխիթարյան, կրծքանշանի համար՝ 11772։
Սթափության սարքի ստուգաչափման թիվ 113396 վկայականի պատճենի զննությամբ պարզվեց, որ ստուգաչափման թվականն է՝ 07.12.2023թ., այն ուժի մեջ է մինչև 07.12.2024թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոտեստեր, գործարանային համարը՝ 91101199, տեսակը՝ «Jupiter X/RP», չափման տիրույթը՝ 0.000-2,000 մգ/լ, ճշտության դասը՝ +5-10%, արտադրող երկիր՝ Չինաստան:
Դիմումով ներկայացված վարորդական վկայականի լուսանկարը, պատկերված է 1 էջի վրա, որի երկու կողմերում առկա են ռուսատառ և լատինատառ գրառումներ:
Վարորդական վկայականի զննությունից արձանագրվել է, որ դրանում նշված է տեղեկություն, որ նշված վկայականը 19.20.2020թ․ տրամադրվել է Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանին և ունի B, B1, M կարգ։
ՀՀ վարչական դատարանի կողմից կայացված թիվ ՎԴ/4583/05/20 վճիռը՝ ՀՀ վարչական դատարանի կողմից՝ նախագահությամբ դատավոր Կարեն Զարիկյանի, կայացված թիվ ՎԴ/4583/05/20 վճիռը կայացվել է 20 մայիսի 2021 թվականին։ Հայցվոր ժիրայր Ղարագյողյանը 27․07․2020 թվականին հայցադիմում է ներկայացրել Վարչական դատարան ընդդեմ ճանապարհային ոստիկանության՝ ԱՖ343958 և այն անփոփոխ թողնելու վերադաս մարմնի որոշումները վերացնելու պահանջի մասին։ Վճռով դատարանը Ժիրայր Ղարագյոզյանի հայցն ընդդեմ Ճանապարհային ոստիկանության՝ 20․05․2020 թվականի ԱՖ 343958 և 10․07․2020 թվականի թիվ 7-13-7692 որոշումները վերացնելու մասին պահանջը մերժվել է։ Ժիրայր Ղարագյոզյանից հօգուտ Դատական դեպարտամենտի բռնագանձվել է 47000 դրամ՝ որպես փորձաքննության ծախսի հատուցում։Վ.Թ.19-20, 100, 138
Արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված` ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված որոնման արդյունքը, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180408013 արձանագրության պատճենը և ՀՀ ոստիկանության ՃՈ կողմից կազմված ԱՖ343958 արձանագրության պատճենը, Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանին ստուգաչափման ենթարկելու վերաբերյալ թիվ 11772 կտրոնի պատճեն և թիվ 113396 ստուգաչափման վկայականի պատճենը Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանի ներկայացրած ՌԴ վարորդական վկայականի լուսանկարը և ՀՀ վարչական դատարանի կողմից կայացված թիվ ՎԴ/4583/05/20 վճռի պատճենը։Վ.Թ. 21-22, 101, 145
Դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի կողմից ներկայացվեց K777EX193 համարանիշի մեքենայի գունավոր լուսանկարը, որի ուսումնասիրությամբ արձանագրվեց, որ դիմացի՝ վարորդի և ուղևորի, ապակիները նկարում ամբողջությամբ թափանցիկ չեն:

Վերոգրյալ ապացույցների հիման վրա Դատարանը հաստատված է համարում հետևյալ փաստական հանգամանքները, մասնավորապես.
-Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյան 2020թ. մայիսի 20-ին զրկվել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից 1 տարի ժամկետով:Զրկման ժամկետը լրանալուց հետո Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանը սահմանված կարգով չի վերականգնել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը:
-Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանը 2024 թվականի ապրիլի 25-ի դրությամբ ՀՀ տարածքում չի ունեցել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք,
-Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանը ՀՀ տարածքում չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, գտնվելով ոչ սթափ (հարբած) վիճակում՝ 2024 թվականի ապրիլի 25-ին՝ ժամը 02։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կիևյան փողոցում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի K777EX193 հ/հ ավտոմեքենան։Ոչ սթափ լինելու հանգամանքը հաստավում է 25.04.2024թ.՝ ժամը 02։24։02-ին, «Jupiter X/RP» թիվ 91101199 համարի սարքով ստուգում կատարելու արդյունքում, ինչով պարզվել է, որ Ժ.Ղարագյոզյանի արտաշնչած օդում ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0․313 մգ/լ:

Դատավճռի պատճառաբանական մաս.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն/․․․/ 1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:/.../:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն/․․․/ 1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:/…/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի համաձայն/․․․/ 1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել:
2. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարույթային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց/․․․/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն`
/․․․/1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1)դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2)մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3)ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8)այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները/․․․/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն` /․․․/ 1.Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել/․․․/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 218-րդ հոդվածը սահմանում է, որ
/…/1. Վկան կարող է հարցաքննվել վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանքի, այդ թվում` մեղադրյալի, տուժողի, այլ վկաների անձի վերաբերյալ:
2. Վկան հարցաքննվում է այլ հարցաքննվողներից անջատ: Քննիչը միջոցներ է ձեռնարկում, որպեսզի նույն վարույթի շրջանակներում հարցաքննության ենթակա անձինք մինչև հարցաքննության ավարտը հաղորդակցություն չունենան միմյանց հետ:
3. Հարցաքննությունից առաջ քննիչը հավաստիանում է վկայի ինքնության մեջ, տեղեկացնում, թե որ վարույթի կապակցությամբ է նա հրավիրվել, և պարզաբանում, որ նա պարտավոր չէ ցուցմունք տալ իր, ամուսնու կամ մերձավոր ազգականների վերաբերյալ: Վկան նախազգուշացվում է հարցերին ճշմարտացի պատասխանելու պարտականության, ցուցմունք տալուց հրաժարվելու և սուտ ցուցմունք տալու համար սահմանված քրեական պատասխանատվության մասին: Վկային հայտնվում է նաև, որ իր տված ցուցմունքը կարող է քրեական վարույթի ընթացքում օգտագործվել որպես ապացույց:/…/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 276-րդ հոդվածը սահմանում է, որ
/․․․/ 1. Առաջին ատյանի դատարանում վարույթն իրականացվում է միայն մեղադրյալի նկատմամբ և միայն նրան ներկայացված մեղադրանքով:
2. Մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքը փաստական հանգամանքների մասով առաջին ատյանի դատարանում կարող է փոփոխվել կամ լրացվել միայն հանրային մեղադրողի կողմից, եթե հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցներով հաստատվել են այնպիսի փաստական հանգամանքներ, որոնք հայտնի չէին մինչդատական վարույթում, և որոնք ինքնին կամ այլ փաստական հանգամանքների հետ միասին անհրաժեշտ են դարձնում մեղադրյալին նոր մեղադրանք ներկայացնելը:
3. Մինչև վերդիկտ կայացնելու համար առաջին ատյանի դատարանի` առանձին սենյակ հեռանալը հանրային մեղադրողն իրավասու է փոխելու մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը:
4. Դատարանն իրավասու է հաստատված կամ հերքված համարելու միայն մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքները: Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը, դուրս չգալով մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքների շրջանակից, կարող է փոխել մեղադրյալին վերագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականը, եթե տարբերվող իրավական գնահատականի հարցը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում քննարկել է կողմերի հետ/․․․/:
Մեջբերված նորմերը վերլուծության ենթարկելիս Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով (տե՛ս, mutatis mutandis, Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 որոշումները)։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
(տես` Ա.Ավագյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը)
Վճռաբեկ դատարանը Դ.Սիմիդյանի գործով նշել է.(...) Միայն օրենքը կարող է սահմանել հանցանքը և նախատեսել պատիժը (...): Արարքի հանցավորությունն ու պատժելիությունը պետք է նախատեսված լինեն իրավական որոշակիության չափանիշին բավարարող օրենքով: Այս առումով Եվրոպական դատարանն իր նախադեպային իրավունքում ձևավորել է օրենք հասկացությանն առաջադրվող այնպիսի որակական չափանիշներ, ինչպիսիք են հասանելիությունը և կանխատեսելիությունը (...): Որակական այս պահանջները պետք է ապահովվեն ինչպես հանցագործության, այնպես էլ դրա համար պատժի նշանակման ժամանակ (...): Անձը համապատասխան դրույթի տառացի ընկալումից և, անհրաժեշտության դեպքում, դրա կապակցությամբ դատարանների տված մեկնաբանությունից պետք է հասկանա, թե որ գործողությունների և անգործության համար է քրեական պատասխանատվություն նախատեսվում և ինչ պատիժ կնշանակվի այդ գործողությունների կատարման և/կամ անգործության համար (...):
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք (...) նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք: (...)
3. Քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքները.
ա. իրեն հասկանալի լեզվով անհապաղ ու հանգամանորեն տեղեկացվելու իրեն ներկայացված մեղադրանքի բնույթի և հիմքի մասին,
բ. բավարար ժամանակ ու հնարավորություններ` իր պաշտպանությունը նախապատրաստելու համար (…)»:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ՝ Եվրոպական դատարան) նշել է, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «ա» ենթակետի դրույթն ընդգծում է առաջադրվող «մեղադրանքի» մասին մեղադրյալին ծանուցելուն հատուկ ուշադրություն դարձնելու անհրաժեշտությունը: Հանցագործության վերաբերյալ մանրամասն տվյալները կարևոր դեր են խաղում քրեական դատավարությունում այն իմաստով, որ դրանց հայտարարման պահից է անձը համարվում պաշտոնապես ծանուցված նրա դեմ առաջ քաշված մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմքերի մասին : Եվրոպական դատարանը գտել է, որ մեղադրանքի բնույթի և առիթների մասին տեղեկացված լինելու իրավունքը պետք է դիտել պաշտպանության նախապատրաստության իրավունքի լույսի ներքո ։
ՀՀ Սահմանադրական դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի՝ մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավունքի արդյունավետ իրացման հարցին, նշել է. «Անձը պետք է ապահովվի մեղադրանքի թե՛ փաստական, թե՛ իրավական որակման փոփոխությունների վերաբերյալ անհրաժեշտ և ամբողջական տեղեկատվությամբ, ինչպես նաև անձի համար պետք է ապահովել ողջամիտ ժամանակահատված փոփոխված մեղադրանքից պաշտպանվելու, դրա վերաբերյալ իր դիրքորոշումները ներկայացնելու իրավական հնարավորությամբ:
(…) Սահմանադրությամբ ամրագրված մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավունքի արդյունավետ իրականացման համար անհրաժեշտ է ապահովել ոչ միայն սկզբնական մեղադրանքի, այլև հետագայում՝ դատաքննության փուլում, փոփոխված մեղադրանքից պաշտպանվելու պատշաճ կառուցակարգեր և իրական հնարավորություն, հակառակ պարագայում արարքի վերաորակման վերաբերյալ առկա իրավակարգավորումները համահունչ չեն լինի Սահմանադրության 75-րդ հոդվածով ամրագրված անհրաժեշտ կառուցակարգերի և ընթացակարգերի առկայության սահմանադրական պահանջին:
Բացի դրանից, իրավունքի սահմանումը միայն բավարար չէ այն կյանքի կոչելու համար, քանի որ սահմանումից բացի կարևորագույն խնդիր է իրավունքի հիմնական բովանդակության, էության բացահայտումը: Իրավունքի էությունն այն նպատակների ամբողջությունն է, որի համար սահմանվել է այն, ուստի այդ իրավունքի արդյունավետ իրացման համար անհրաժեշտ օրենսդրական կարգավորումների առկայության դեպքում միայն կարող ենք փաստել, որ իրավունքի էության անխախտելիության սահմանադրական պահանջը կենսագործված է: Մեղադրանքից պաշտպանվելու սահմանադրական իրավունքը ենթադրում է նախևառաջ մեղադրանքի բնույթի և հիմքի մասին ամբողջական և ժամանակին տեղեկատվության տրամադրում, ապա անձամբ կամ փաստաբանի միջոցով այդ մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավունքի կազմակերպում, որպիսի կանոնը պետք է գործի բացառապես թե՛ սկզբնական մեղադրանքի, թե՛ դատաքննության փուլում վերաորակված արարքի դեպքում»:
Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով դատական քննության ընթացքում առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից դուրս գալու հարցին, Արթուր Սերոբյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է․ «Թե առաջին ատյանի դատարանը, թե վերաքննիչ դատարանը և թե վճռաբեկ դատարանը ամբաստանյալի կամ դատապարտյալի նկատմամբ գործը քննելիս և լուծելիս չեն կարող դուրս գալ նրան առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից։ Հակառակ դեպքում կխախտվի Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքը` «Կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը և դրա ապահովումը»։ Մասնավորապես կխախտվեն այն հիմնարար իրավադրույթները, որ «Կասկածյալը և մեղադրյալն ունեն պաշտպանության իրավունք», և որ «Քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է կասկածյալին և մեղադրյալին բացատրել նրանց իրավունքները և ապահովել օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով մեղադրանքից նրանց պաշտպանվելու փաստացի հնարավորությունը» (Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասեր)։ Եթե Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածում օգտագործված «մեղադրանք» եզրույթը հասկացվի սոսկ «քրեաիրավական որակում» իմաստով և այն իր մեջ չներառի արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստական հանգամանքները, ապա կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը չի լինի կոնկրետ և իրական, այլ կլինի վերացական և պատրանքային, քանի որ առանց փաստական հիմքի` քրեաիրավական որակումից պաշտպանվելու իրավունքը առարկայազուրկ է։(…)
Վճռաբեկ դատարանը Արկադի Պապյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է, որ մեղադրանքի ձևակերպումը պետք է արտացոլի մեղսագրվող գործողությունների կամ անգործության բովանդակությունը, հետևաբար պետք է ներառի հանցակազմի բոլոր պարտադիր հատկանիշները բնութագրող փաստական տվյալները: Փաստական տվյալների ներառումն անհրաժեշտ նախապայման է, որպեսզի մեղադրանքի մեջ նշվի այն քրեական օրենքը, որով նախատեսված են հանրության համար վտանգավոր, հակաիրավական և քրեորեն պատժելի արարքի հատկանիշները, այսինքն` հանգեցնի մեղադրանքում ձևակերպված արարքին համապատասխան իրավաբանական գնահատական տալուն :
Վճռաբեկ դատարանը, վերահաստատելով նախկինում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, արձանագրել է, որ պաշտպանության իրավունքը` որպես անմիջականորեն գործող իրավունք, չպետք է լինի վերացական և պատրանքային, այլ պետք է լինի կոնկրետ և իրական: Իսկ պաշտպանության իրավունքի պատշաճ ապահովումը նախ ենթադրում է, որ առաջադրված մեղադրանքը քրեաիրավական որակումից զատ պետք է պարունակի նաև այդ որակման հիմքում դրված փաստերը՝ անձին դրանից յուրաքանչյուրն արդյունավետ կերպով վիճարկելու հնարավորություն ընձեռելով: Հետևաբար, պաշտպանության իրավունքի երաշխավորման նպատակով թե՛ առաջին ատյանի, թե՛ վերաքննիչ և թե՛ Վճռաբեկ դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ գործը քննելիս և լուծելիս, չեն կարող դուրս գալ նրան առաջադրված մեղադրանքի հիմքում ընկած փաստական հանգամանքների շրջանակից։ Ավելին` դատարանը` որպես արդարադատություն և ոչ քրեական հետապնդում իրականացնող մարմին, սահմանափակված է ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի ծավալով: Այսինքն` ինչպես քրեական գործի քննության ընթացքում, այնպես էլ դրա արդյունքում դատական ակտ կայացնելիս, դատարանը չի կարող քննարկման առարկա դարձնել այնպիսի փաստական հանգամանքներ, որոնք արտացոլված չեն եղել անձին առաջադրված մեղադրանքում: Հակառակ պարագայում կարող է վտանգվել անձի պաշտպանության իրավունքը, քանի որ վերջինս հնարավորություն չի ունեցել պաշտպանվելու դատական ակտով անձին մեղսագրված, սակայն ի սկզբանե մեղադրանքի ծավալում չընդգրկված փաստական տվյալներից։
Անդրադառնալով դատական քննության ընթացքում մեղադրանքի փոփոխության հնարավորության հարցին՝ Եվրոպական դատարանը Zhelezov v. Bulgaria գործով նշել է, որ ներպետական դատարանի՝ արարքը վերաորակելու լիազորության գործադրումը պետք է կազմակերպվի այնպես, որ ապահովի մեղադրանքից ժամանակին (in good time) և արդյունավետ (effective) պաշտպանվելու հնարավորությունը: Ընդ որում Եվրոպական դատարանը հատկապես ուշադրություն է դարձրել այն հանգամանքին, որ նախաքննության մարմինների ջանքերն ուղղված չեն եղել անձի գործողություններում հիմնավորելու այն արարքը, որի կատարման մեջ ներպետական դատարանը վերաորակման արդյունքում մեղավոր է ճանաչել անձին:
Կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, ինչպես նաև գործի դատական քննության սահմանների առումով «մեղադրանք» հասկացությունը ներառում է նաև արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը (…)»:
ՄԻԵ դատարանը վճռել է, որ /.../այս մեղադրանքների հիմքում ընկած այն հիմնական փաստերի վերաբերյալ վեճի դեպքում, երբ մեղադրանքի կողմի միակ վկաներն այն ոստիկանության ծառայողներն են եղել, որոնք ակտիվ դեր են ունեցել վիճարկվող իրադարձություններում, դատարանները պետք է պարտադիր օգտագործեին յուրաքանչյուր ողջամիտ հնարավորություն՝ ստուգելու նրանց մեղադրական ցուցմունքները:
Տե՛ս, mutatis mutandis, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Kasparov and Others v. Russia գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 3-ի վճիռը, գանգատ թիվ 21613/07, 64-րդ կետ, Navalnyy and Yashin v. Russia գործով 2014 թվական դեկտեմբերի 4-ի վճիռը, գանգատ թիվ 76201/11, 83-րդ կետ, Frumkin v. Russia գործով 2016 թվականի հունվարի 5-ի վճիռը, գանգատ թիվ 74568/12, 165-րդ կետ։
Հանցանք կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է՝ /…/ 2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը` պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով/.../,/.../ 5. Սույն օրենսգրքի իմաստով՝ անձը համարվում է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող, եթե նա սահմանված կարգով չի ստացել տվյալ կարգի (ենթակարգի) տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական կամ սահմանված կարգով ստացել է վարորդական վկայական, սակայն օրենքով սահմանված կարգով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, և զրկման ժամկետը լրանալուց հետո սահմանված կարգով չի վերականգնել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը, բացառությամբ ուսումնական վարման դեպքերի/.../:
Արտասահմանյան վարորդական վկայականի առկայության դեպքում քննարկվող հանցակազմի առկայության հարցը:
Դատարանը գնահատելով Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանի կողմից նախաքննության ընթացքում ներկայացրած ՌԴ վարորդական վկայականի պատճենի ապացուցողական արժեքը փաստում է, որ այդ փաստաթուղթը վերաբերելի չէ սույն գործով ապացուցման առարկային, քանի որ վերջինս զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից ՀՀ օրենսդրությամբ և այդ իրավունքը ՀՀ օրենսդրությամբ չի վերականգնվել:Ուստի այլ երկրի վարորդական վկայականի առկայությունը չի կարող հավասարեցվել Հայաստանի Հանրապետության տարածքում տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի վերականգնմանը և այլ երկրի վարորդական վկայականի առկայությունը չի կարող ՀՀ տարածքում վերականգնված համարել նշված իրավունքը:Նման պարագայում Դատարանը արձանագրում է, որ ՌԴ վարորդական վկայականի լուսանկարը և այն զննելու վերաբերյալ արձանագրությունը, ինչպես նաև հետագայում արտավարույթային ապացույց ճանաչելու որոշումը չեն հանդիսանում վերաբերելի ապացույցներ և դրանց առկայությունը չի բացառում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի հանցակազմի առկայությունը:
Առկա են արդյո՞ք ապացույցների համակցություն Ժ.Ղարագյոզյանի արարքում իրեն վերագրվող հանցանքի հանցակազմն ապացուցված համարելու համար .
Դատարանը համեմատական վերլուծության ենթարկելով սույն քրեական գործի քննության ընթացքում հետազոտված բոլոր ապացույցները նշում է, որ վերոնշյալ մեքենան Ժ.Ղարագյոզյանի կողմից ոչ սթափ վիճակում վարելու հանգամանքի ապացուցվածությունը չի դիտարկվում զուտ սույն քրեական գործով հարցաքննված վկաներ Դավիթ Քուռոյանի և Նարեկ Մխիթարյան ցուցմունքներով:
Դատարանը արձանագրում է, որ վերջիններս հանդիսացել են ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներ ովքեր ակտիվ դեր են ունեցել վիճարկվող իրադարձություններում՝ մասնավորապես վերջիններն են հայտնաբերել իրավախախտումը:
Դատարանը արձանագրում է, որ նշված վկաների ցուցմունքներից զատ քրեական գործում առկա է նաև գրավոր ապացույց, որի գնահատումն անկյունաքարային է հանդիսանում սույն քրեական գործով որոշակի հանգամանքների հաստացման համար, մասնավորապես դեպքի օրը կազմված արձանագրության մեջ վարորդի բացատրության մասում առկա է գրառում Ժ.Ղարագյոզյանի կողմից թողնված առ այն, որ՝ «տ/մ վարել եմ ծայրահեղ անհրաժեշտությամբ»։ Արձանագրության համապատասխան տեղերում առկա է ծանուցվողի Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանի ստորագրությունը։ Նշված ապացույցը Դատարանը գնահատում է որպես ոստիկանության աշխատակիցների ցուցմունքներից դուրս առկա ողջամիտ հնարավորություն տրված ցուցմունքների արժանահավատությունը գնահատելու համար:Դեռ ավելին թեպետ մեղադրյալը նշել է, որ նշված գրառումը կատարել է պարեկային ծառայողի հորդորով, որպեսզի իր մեքենան չտեղափոխվի տուգանային հրապարակ, ապա այս առումով Դատարանը մեղադրյալի ցուցմունքի արժանահավատության հանգամանքը գնահատելու համար գնահատման է ենթարկում մեղադրյալի անձը ով հանդիսանում է պրոֆեսիոնալ իրավաբան, հետևաբար նրա հայտնածն արժանահավատ չի կարող համարվել, քանի որ արձանագրության մեջ գրառում և այն էլ նշված բովանդակության կատարելը իրավական որևէ նշանակություն չի կարող ունենալ մեքենան տուգանային հրապարակ տեղափոխելու կամ չտեղափոխելու համար, այսինքն` գրառում կատարել կամ չկատարելը սույն պարագայում չի կարող ազդեցություն ունենալ քննարկվող գործընթացի վրա:Բացի այդ մեղադրյալի կողմից պարեկային ծառայողների գործողությունները և որոշումները սույն քրեական գործից դուրս՝ նախքան վարույթ նախաձեռնելը, օրենքով սահմանված կարգով չի վիճարկվել՝ ինչը ևս գնահատելի տվյալ է:Դատարանը նշված դատողությունը կատարում է, մասնավորապես հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը պրոֆեսիոնալ իրավաբան է և ողջամտորեն քաջատեղյակ իրավական գործընթացներից և դրանցից բխող հետագա հետևանքներից:
Արդյունքում մեղադրյալը չի վիճարկել պարեկային ծառայողների գործողություններն և նման պարագայում այդ իրողությունը ևս Դատարանը գնահատման է ենթարկում:
Դեռ ավելին Դատարանը արձանագրում է, որ մեղադրյալը նշված արձանագրությամբ ընդունել է իր կողմից մեքենա վարելն ինչն էլ համադրելով վկաներ Դավիթ Գուրոյանի և Նարեկ Մխիթարյանի ցուցմունքներում նշված հանգամանքների հետ հաստատում է նրանց ցուցմունքների արժանահավատությունը, իսկ մեղադրյալ Ժ.Ղարագյոզյանի և վկա Ա.Կանչինյանի ցուցմունքները վերոնշյալ ապացույցների համակցության պայմաններում առժանահավատ չեն:Դատարանը նման եզրահանգման է գալիս հաշվի առնելով, որ մեղադրյալն, այնուամենայնիվ, նպատակ ունի չենթարկվել քրեական պատասխանատվության, իսկ Ա.Կանչինյանը հանդիսանում է վերջինիս ընկերը և նրա ցուցմունքները ողջամտորեն կարող են այն համատեքստում տրվել որպեսզի մեղադրյալի համար ստեղծեն նպաստավոր դատավարական իրավիճակ:Դատարանը նման եզրահանգման է գալիս հաշվի առնելով հակադիր ապացուցողական արժեք ունեցող ցուցմունքների պարագայում այլ՝ ոչ բանավոր, ապացույցների առկայությունը, տվյալ դեպքում դեպքի օրը կազմված արձանագրության մեջ Ժ.Ղարագյոզյանի գրառումը:Նման պարագայում մեղադրող ապացույցները նույն դեպքի հանգամանքները հաստատելու առումով ստանում են ապացուցողական առավել բարձր արժեք և Դատարանը արժանահավատ է համարում Դավիթ Քուռոյանի և Նարեկ Մխիթարյան:
Վերջիններս իրենց ցուցմունքներով հաստատել են, որ նշված մեքենայի ղեկին տեսել են Ժ.Ղարագյոզյանին, հաստատում են, որ մեքենան մինչև կանգնելը գտնվել է իրենց տեսադաշտում, հաստատում են, որ, թե՛ Ժ.Ղարագյոզյանը իր հերթին խոսակցության ընթացքում ընդունել է, որ ինքն է եղել մեքենայի ղեկին, թե՛ մեքենան կանգնեցնելուց հետո վարորդի նստատեղին նստած աղջիկն է ընդունել, որ ինքը չի վարել մեքենան:
Միևնույն պարագայում դատարանը հաստատում է, որ տարակուսելի է այն հանգամանքը, որ քննությանը չի տրամադրվել պարեկային ծառայողների գործողությունները տեսագրող սարքերի տեսագրությունները, այնուամենայնիվ դրանց բացակայության դեպքում ևս քրեական գործով առկա է վերաբերելի ապացույց, որը հնարավորություն է տալիս ստուգելու ոստիկանների մեղադրական ցուցմունքները:
Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանը առանձին սենյակում գնահատելով դրանք իրենց համակցության մեջ, համադրելով մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպման հետ, որ նա «չունենալով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ վիճակում, (նրա մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0․313 միլիգրամ) 2024 թվականի ապրիլի 25-ին՝ ժամը 02։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կիևյան փողոցում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի K777EX193 հ/հ ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է թիվ 8180408013 արձանագրությունը», նշված արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որակման համատեքստում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին պատասխանելիս գտել է, որ
ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը),
ապացուցված է այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը,
ապացուցված է մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը,
ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ։
3. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված բոլոր հարցերին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է մեղադրական վերդիկտ, որով սահմանում է նաև, թե ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի, որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը մի շարք այլ հարցերի հետ միասին պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե մեղադրյալը պատժի ենթակա է, թե ոչ, պատժի ինչ տեսակ պետք է նշանակվի և պետք է արդյոք նա այն կրի:
Դատարանը դրական պատասխանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին գտնում է, որ կատարած արարքի համար Ժիրայր Ղարագյոզյանն ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Մեղադրյալին վերագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն հանդիսանում է ոչ մեծ ծանրության հանցանք։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն` /․․․/ Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները/․․․/:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Ժիրայր Ղարագյոզյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
1) դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին
2) պատժի, մասնավորապես՝ արդյոք մեղադրյալը ենթակա է պատժի և ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, մեղադրյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե ոչ։
Անդրադառնալով մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝(…)
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ, (…)
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ: (…)»։
Դատարանը, որպես մեղադրյալ Ժ.Ղարագյոզյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում պատիժ նշանակելու պահին խնամքի տակ անչափահաս երեխայի առկայությունը (հիմք՝ ծննդյան վկայական թիվ I-МH 570194):
Ժ.Ղարագյոզյանի անձը բնութագրող հանգամանքներն են, մասնավորապես դատվածություն չունեցող անձ հանդիսանալը:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Ժ.Ղարագյոզյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Ինչ վերաբերում է հանցանքը ոչ սթափ վիճակում կատարելուն, ապա Դատարանը հաշվի է առնում այն հանգամանքով, որ թեև մեղադրյալ Ժ.Ղարագյոզյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ, այդուհանդերձ սույն դեպքում նշված հանգամանքը չի կարող է դիտվել որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է, եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք, որը սույն դեպքում առկա է:
Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև Ժ.Ղարագյոզյանի կատարած հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքի առկայությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ տուգանքի ձևով։
Հանցանք կատարելու պահին «Նվազագույն աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն /․․․/ 1. Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75.000 դրամ:/․․․/։
Նկատի ունենալով, որ Դատարանին չի ներկայացվել Ժ.Ղարագյոզյանի՝ հանցանքը կատարելուց առաջ մեկ տարվա ընթացքում ստացած, միջին եկամուտի չափը Դատարանը, որպես հաշվարկային միավոր ընդունում է հանցանք կատարելու օրը սահմանված նվազագույն աշխատավարձը և պատիժ նշանակում տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375․000 ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ ի թիվս այլնի նաև իրեղեն ապացույցների, վարույթային ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելադրման, գույքային հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, գույքային հայց չի ներկայացվել, խափանման միջոց կիրառված չէ սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը անհրաժեշտ է պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 97-րդ, 102-րդ, 105-րդ, 276-րդ, 348-349-րդ, 352-356-րդ և 364-րդ հոդվածներով` Դատարանը․
Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ժիրայր Ղարագյոզյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Իրեղեն ապացույցների, գույքային հայցի, վարույթային ծախսերի, խափանման միջոցի հարցը համարել լուծված:
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ` ՄՈՒՇԵՂ ԱՐԱՄՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3816/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 20-12-2024
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 60219324
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա չունենալով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ վիճակում, /նրա մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0․313 միլիգրամ/ 2024թվականի ապրիլի 25-ին՝ ժամը 02։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կիևյան փողոցում վարել է <<Մերսեդես>> մակնիշի K777 EX 193 հ/հ ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է թիվ 8180408013 արձանագրությունը։
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Ժիրայր
Ազգանուն Ղարագյոզյան
Հայրանուն Պավելի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 344 Մաս 2 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/
Դատվածություն
Դատվածություն չդատված
Վիճակագրական տողի համարը 15.4
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.1
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 20-12-2024
Նախագահող դատավոր
Անուն Մուշեղ
Ազգանուն Արամյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Ամսաթիվ 24-12-2024
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 24-12-2024
Որոշում ԵԴ1/3816/01/24
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

24 դեկտեմբերի 2024 թվական ք. Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ՝ Դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Մ. Արամյանի, ստանալով քրեական գործն՝ ըստ մեղադրանքի Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։

Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի՝

2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին ՀՀ դատախազության Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 60219324 նախաքննական համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով թիվ ԵԴ1/3816/01/24 քրեական գործը մակագրվել է ինձ։
Գործը ինձ է հանձնվել 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 34-րդ և 310-րդ հոդվածներով,
Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի

Քրեական գործը վարույթ ստանձնել և 2025 թվականի հունվարի 07-ին՝ ժամը 11։30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Աջափնյակ-1 նստավայրում (ք. Երևան, Նազարբեկյան թաղամաս 40, թիվ 9 դահլիճ) նշանակել նախնական դատալսումներ՝ դատավոր Մ․ Արամյանի նախագահությամբ։
Երկօրյա ժամկետում որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին, մեղադրյալին, ինչպես նաև վկային` դրան կցելով մեղադրյալի իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ, ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը և դրանց կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի մասին պարզաբանում։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ․ ԱՐԱՄՅԱՆ
Դատավարության կողմեր Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր
Անուն Տ
Ազգանուն Մխիթարյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Ժիրայր
Ազգանուն Ղարագյողյան
Հայրանուն Պավելի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 07-01-2025
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2024 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 07-01-2025
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 22-01-2025
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 22-01-2025
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 31-01-2025
Ժամ 12:45
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 31-01-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 31-01-2025
Ժամ 12:50
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 31-01-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 14-02-2025
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 14-02-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 03-03-2025
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 03-03-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 19-03-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 19-03-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Նշանակված դատական նիստը չի կայացել, քանի որ նախագահող դատավոր՝ Մ․Արամյանը գտնվում է ամենամյա հերթական արձակուրդում։
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 07-04-2025
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 07-04-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Նշանակված դատական նիստը չի կայացել՝ կողմերի պատշաճ ծանուցված չլինելու հանգամանքով պայմանավորված։
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 30-04-2025
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 30-04-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Նշանակված դատական նիստը չի կայացել մեղադրյալի կողմից ներկայացված դիմումի հիմքով։
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 15-05-2025
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 15-05-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 30-05-2025
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 30-05-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Նշանակված դատական նիստը չի կայացել, կողմերի չներկայանալու հիմքով պայմանավոված։
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 17-06-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 17-06-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Նշանակված դատական նիստը չի կայացել, պաշտպանի չներկայանալու հիմքով պայմանավորված։
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 20-06-2025
Ժամ 12:40
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 20-06-2025
Նիստը Կայացել է
Որոշում Սակայն դատական նիստը հետաձգվել է, վկաների չներկայանալու հիմքով պայմանավորված։
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 27-06-2025
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 27-06-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 22-07-2025
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 22-07-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 06-08-2025
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 06-08-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 13-08-2025
Ժամ 09:30
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 13-08-2025
Նիստը Կայացել է
Վերդիկտ
Ամսաթիվ 13-08-2025
Ամբաստանյալ
Անուն Ժիրայր
Ազգանուն Ղարագյոզյան
Հայրանուն Պավելի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Կայացվել է վերդիկտ Մեղադրական
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Հոդված
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 13-08-2025
Ժամ 09:45
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 13-08-2025
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 13-08-2025
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Ժիրայր
Ազգանուն Ղարագյոզյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Ամսաթիվ 13-08-2025
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Այլ հանցագործության հոդվածներ
Այլ հանցագործության հոդվածներով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Տուգանք
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԴ1/3816/01/24

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

13 օգոստոսի 2025թ․ ք.Երևանում

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)


նախագահությամբ
դատավոր՝ Մ․Արամյանի
քարտուղարությամբ՝ Մ.Գևորգյանի
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Տ․Մխիթարյանի
մեղադրյալ՝ Ժ․Ղարագյոզյանի

դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանի (30․03․1990թ, բնակվող՝ ք․ Երևան, Դեմիրճյան 38 տուն, հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, չդատված, ամուսնացած խնամքին 1 անչափահաս, բարձրագույն կրթությամբ)։
Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:

Դատավճռի նկարագրական մաս.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60219324 քրեական վարույթը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին ՀՀ դատախազության Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 60219324 նախաքննական համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով թիվ ԵԴ1/3816/01/24 քրեական գործը մակագրվել է ինձ։
Գործը ինձ է հանձնվել 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին:
Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանին մեղադրանք է առաջադրվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ նա «չունենալով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ վիճակում, (նրա մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0․313 միլիգրամ) 2024 թվականի ապրիլի 25-ին՝ ժամը 02։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կիևյան փողոցում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի K777EX193 հ/հ ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է թիվ 8180408013 արձանագրությունը։
Այսինքն՝ Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարում:»:

Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցներ
Վկա Նարեկ Մխիթարյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Օր ամիս չեմ հիշում ծառայության ընթացքում տեսանք Ժիրայր Ղարագյոզյանի մեքենան, երբ մեքենան Վաղարշյանից մուտք գործեց Հրաչյա Քոչար փողոց, նոր որոշեցինք կանգնեցնել։ Մեքենան կանգելուց հետո կանգնած տեղում ճոճվում էր, նկատելի էր, որ ինչ որ մեկը մեքենայի մեջ հետ գնաց մեկը եկավ առաջ։ Մեր մեքենան ես եմ վարել, վարորդի կողմ ես եմ մոտեցել, այդ ժամանակ 20-23 տարեկան մի աղջիկ էր, ով կիսանստած էր ու շփոթված էր։ Մեքենայի պատուհանն ամբողջ ընթացքում էլ իջեցված է եղել։ Ես չեմ խոսել աղջկա հետ, ոչ մի փաստաթուղթ չի ներկայացրել, իմ գործընկերը ուղեկցողի կողմն էր, ես էլ մեքենայի դիմացով պտտվեցի ու այդ ժամանակ նկատեցի Ժիրայրին, ով մեջտեղի մասում նստած էր, ես ասացի նրան, որ իջնի, քանի որ արդեն վստահ էի, որ վարորդը նա է եղել։ Իմ գործընկերը զրուցում էր մյուս անձի հետ, ով մի քիչ ավելի գեր էր Ժիրայրից, թե ինչ էին զրուցում չեմ կարող ասել։ Ժիրայրը իջավ հետևից, մեքենան կուպե մեքենա էր։ Ժիրայրն իջել է, ասել ենք, որ նա է մեքենան վարել, նա ինձ ասել է, որ նա է վարել մեքենան, սակայն պետք չի նրան վատություն անել, քանի որ նա իրավաբան է ու իր աշխատանքի համար վատ է։ Ուղևորի ինքնությունը չենք ստուգել։ Արձանագրությունը ես եմ կազմել, սակայն չեմ հիշում Ժիրայրը ստորագրել է, թե ոչ։ Մյուս ուղևորի հետ զրույց շատ կարճ ունեցել եմ, սակայն չեմ հարցրել նա է վարել, թե ոչ։ Դրանից հետո մեքենան տրամադրել ենք, որ սթափ վարորդը տեղափոխվի, այլ աղջիկ էր ում մենք չենք կանչել։ Մյուս վարորդը նշեց, որ կասեցված է իր վարորդական իրավունքը և նա չի կարող վարել մեքենան։ Մեքենան Կոմիտաս պողոտայի կողմից է եկել, մենք գտնվել ենք Քոչար փողոցի վրա, երաժշտության ձայն չեմ հիշում, որ լսած լինեմ, չեմ կարող ասել որքան արագությամբ է ընթացել։ Մեքենան Օրբելի փողոցnվ անցել է նոր է կանգնել։ Մեքենային մոտեցել ենք 4-6 վարկյանի ընթացքում և վստահ եմ, որ այդ ընթացքում մեքենայում վարորդի և ուղևորի կողմից հնարավոր էր տեղափոխություն, ես նկատել եմ ուղևորի և վարորդի տեղերով փոխվելը։ Մեքենային հասնելը մինչև չի եղել, որ մեր տեսադաշտից դուրս լինի։ Մեքենայի դիմապակիները թափանցիկ էին շատ լավ երևում էր, վարորդի կողմի պատուհանը բաց է եղել, պարզ երևում էր մեքենայում գտնվող անձանց քանակը և ովքեր էին և Ժիրայր Ղարագյոզյանն էր ղեկին։ Մեքենան երբ մենք կանգնեցրել ենք, մեքենան մի քիչ գնացել է ու կանգնել է, Կիևյան Օրբելի խաչմերուկն է եղել կանգնելու հատվածը։ Այն թե ինչու կցված չի տեսաձայնագրությունը չեմ կարող ասել, քանի որ ես չեմ կցում։ Չեմ հիշում ինձ հարցրել է Ժիրայր Ղարագյոզյանը արդյոք տեսաձայնագրվում է, թե ոչ։ Վարորդի կողքի ուղևորին երևի թե ամենավերջում ես եմ նույնականացրել, որ հասկանանք նա կարող է վարել մեքենան, թե ոչ։ Ուղևորին սթափության թեստ չենք առաջարկել։ Մեքենայի դիմապակին թափանցիկ էր երևում էր, վարորդի ապակին էլ բաց էր։ Վարորդի և ուղևորների առկայությունը երևում էր, ուղևորը գտնվել է իր տեղում մինչ կանգնեցնելը։ Արձանագրության մեջ, որ նշված է «վարել եմ ծայրահեղ անհրաժեշտությունից ելնելով» դա Ժիրայր Ղարագյոզյանն է գրել, տեղեկություններ այլ չգիտեմ։ Այն թե ինչու վարորդի՝ աղջկա, տվյալները չի ստուգվել, կասեմ, քանի որ ավելի քան վստահ էի, որ տեղափոխվել են։ Փողոցում լուսավորությունը լավ էր»։
Վկա Դավիթ Քուռոյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Գիշերվա ուշ ժամ էր, Հրաչյա Քոչար փողոցով ներքև էինք ընթանում, խաչմերուկ մուտք գործեց «Մերսեդես» մեքենան, աչքի ընկավ և սպասելուց հետո, որ փոխի կանաչ գնացինք հետևից ու կանգնեցրինք, սակայն չկանգնեց, կանգնեց միայն Կիևյան փողոցի վրա։ Մեքենայի մեջ նկատել եմ երկու տղամարդու, ես սկզբից աղջկան չեմ տեսել, խոսելուց հետո տղաների հետ, ասացին որ ղեկին աղջիկ է եղել, մոտեցա տեսա ղեկին աղջիկ է նստած, խոսեցի աղջկա հետ, ասաց որ նա չի եղել վարորդ ու հետ եմ եկել։ Մեքենան նկատել ենք Կոմիտասից Վաղարշյան եկող մասով դեպի աջ գնաց՝ Բարեկամության մետրո։ Մեքենան կանգնեցնելուց հետո իմ կոլեգան է մոտեցել, ես մեքենայի մեջ համակարգով ստուգում էի մեքենան երբ է մուտք գործել Հայաստան, ով է վարորդը, չեմ հիշում ով էր նշված վարորդը։ Ես աղջկան հարցրել եմ, որ նա ճիշտը ասի, քանի որ ես նկատել եմ երկու տղամարդու։ Կոմիտաս Վաղարշյան հատվածում ես նկատել եմ երկու տղամարդու մեքենայի մեջ, մեկը մի քիչ գեր ով ուղևորն է եղել, իսկ վարորդը Ժիրայր Ղարագյոզյանն էր։ Իր հետի անձն էլ ասում էր, որ մեքենան վարել է Ժիրայր Ղարագյոզյանը։ Մեքենայի մեջ պարզ երևում էր ինչ է կատարվում։ Աղջկան մոտեցա ասաց, որ նա մեքենա չի վարել, այլ հարցեր չեմ տվել, այլ խոսակցություն չի եղել։ Այդ աղջկան չենք նույնականացրել։ Աղջիկը չի ներկայացրել ով է եղել վարորդը։ Հետո մոտեցել ենք, խոսել ենք տղաների հետ, Ղարագյոզյանի հետ չեմ հիշում ինչ ենք խոսել։ Երկուսն էլ հրաժարվում էին, որ նրանք են եղել վարորդը։ Սթափության զննություն Ժիրայրն անցել է, սակայն մյուս ուղևորը չեմ հիշում անցել է սթափության զննություն, թե ոչ, սակայն կարծես, թե ոչ։ Մեղադրյալը հրաժարվում էր, որ նա է եղել, վարորդական իրավունք էր ցույց տալիս ռուսական։ Մեքենան տուգանային հրապարակ չենք տարել, սթափ վարորդ է եկել տվել ենք նրան տարել է։ Մյուս անձը ով մի քիչ գեր էր, պնդեց, որ նա չի վարել նաև աղջիկն էր պնդում, որ ինքը չէր վարել։ Մյուս անձը մինչև վերջ պնդել է, որ ինքը չի վարել մեքենան։ Ես երբ մեքենայից իջել եմ, կոլեգաս խոսում էր արդեն իրենց հետ, ես միայն մոտեցել եմ, նայել եմ, թե ով է տվյալ պահին մեքենայում։ Ինձ կցված տեսաձայնագրող սարքը չեմ հիշում աշխատում էր, թե ոչ, սակայն եթե աշխատեր հաստատ կկցվեր գործին։ Չեմ հիշում հարցրել է Ժիրայրը տեսաձայնագրվում է, թե ոչ։ Մեքենայում երաժշտության ձայն կար, թե ոչ չեմ հիշում, սակայն մեքենայի մանևրում կատարելը նկատել եմ, սակայն ձայն չեմ հիշում լսել եմ, թե ոչ։ Երբ մեքենան կանգնեց ես այդ ժամանակ համարներն եմ մուտք արել, դուրս եմ եկել և տեսել եմ մեղադրյալին՝ գործընկերոջս հետ կանգնած։ Ես պնդում եմ, որ վարորդը Ժիրայրն է եղել իմ գործընկերոջ խոսքերի հետևանքով նաև»։
Վկա Արմեն Կանչինյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Այդ օրը գտնվում էինք «Վիվալդիյում», մեր ընդհանուր ընեկերներից մեկի երեխայի ծննդյան առթիվ, քանի որ Ժիրայրը ոչ սթափ վիճակում էր ընկերուհուն կանչեց, որ նա վարի մեքենան։ ճանապարհին պարեկները կանգնեցրին մեքենան, ասացին մեզ, որ մենք տեղերով փոխվել ենք։ Ժիրայրը հրաժարվեց սթափության թեստ անցնել։ Մեքենան պատկանում է Ժիրայրին, միասին ենք գնացել, նա է վարել, գիտեմ, որ նա վարորդական իրավունք ունի ռուսական, չգիտեմ ինչ միջոցով է ստացել, սակայն տեղյակ եմ, որ ունի։ Գաբրիելան Ժիրայրի ընկերուհին է, նրան է զանգահարել, որ նա գա վարի մեքենան, որևէ կոնտակտային տվյալ չունեմ։ Գաբրիելան ուներ երկար մազեր, միջին կազմվածքի, միջին բոյի աղջիկ է, այն թե երբ է զանգը կատարվել կասեմ, որ ոնց որ թե կեսգիշերից հետո։ Մենք «Ռայկոմով» իջել ենք, որ գնանք Կիևյան, Կոմիտասով Վաղարշյան ենք թեքվել, որ հետո իջնենք, պարեկները մեզ կանգնեցրել են Կիևյան փողոցում։ Այն որ պարեկները հայտնել են, որ ցանկացել են կանգնեցնել, սակայն չենք կանգնել այդպես չէ։ Պարեկների հայտնածը, որ Ժիրայրն է եղել մեկ էլ մեկ այլ գեր մարդ կասեմ, որ կարծում եմ որ նրանք խաբում են, քանի որ հնարավոր չէր նկատել: Փողոցում լույսերը կարծում եմ միացված էին, մեքենայի պատուհանները թաղանթապատ են եղել և բարձրացված են եղել։ Այն թե ինչու եմ ասում, որ ստուն եմ կասեմ, քանի որ հնարավոր չէր նայել։ Հիմնականում ինչ կատարվել է այդ օրը հիշում եմ։ Ես նստած եմ եղել ուղևորի նստատեղին, եթե չեմ սխալվում երկու պարեկները միասին են մոտեցել, ու խնդրել են, որ մենք իջնենք, երբ իջանք, ասացին ինչու տեղերով փոխվեցիք, հետո որ Ժիրայրը իջավ մեքենայից ասացին, որ ես ու Ժիրայրն ենք փոխվել տեղերով հետո ասացին սթափության թեստ անցնել հրաժարվել ենք։ Մեզ հարցրեցին ով է վարել՝ ասել եմ, որ Գաբրելան, ենթադրում եմ, որ Գաբրիելան ունի վարորդական իրավունք։Պարեկներին Գաբրիելան ասում էր, որ նա է վարել, սակայն պարեկները ասում էին, որ ոչ դու չէս վարել։ Վարելու ընթացքում տեղափոխվել չի եղել, մեքենան կուպե է, դժվար է նման բան անելը։ Մենք մոտավորապես 1 ժամ-ժամ ու կես խոսել ենք պարեկների հետ և նշում էինք, որ մենք չենք եղել, սակայն պարեկներից մեկը պնդում էր, որ մեզանից մեկն է եղել։Սթափության թեստ անցավ Ժիրայրը էլ իմը չստուգեցին։ Այդ ժամանակ իմ վարորդականը կասեցված է եղել։ Ժիրայրը չի ընդունել սկզբից, որ ինքն է վարել։ Երբ ստուգվեց, որ Ժիրայրը ոչ սթափ վիճակում է պարեկն արձանագրություն կազմեց։ Արձանագրության կազմման գործընթացին ես չեմ մասնակցել։ Այն, թե հարցրել ենք պարեկներին, որ իրենք տեսաձայնագրում են կասեմ, որ այո հարցրել ենք, ասել են, որ տեսաձայնագրում է, դա եղել է այն ժամանակ, երբ որ ասում էին, որ մենք տեղերով փոխվել ենք։ Հենց սկզբից տեղյալ չեմ եղել, որ մեքենան վարելու համար այլ մարդ է գալու։ Դրիֆտ լինել չի եղել, քանի որ Գաբրիելան արագ վարող չի, նա չէր կարող այդպես վարել։ Այն թե ինչու են կանգնեցրել պարեկները չասացին։ Ինչու ես նստեցի դիմացը, եթե Գաբրիելան Ժիրայրի ընկերուհին էր, կասեմ, որ Ժիրայրն այդպեսը ցանկացավ։ Մեքենայում մենք այո զրուցում էինք, երաժշտություն միացված էր, պատուհանները փակ էր։ Վստահ ասում եմ, որ հետևից ոչ ոք չի եկել առաջ, առաջից էլ ոչ ոք չի գնացել հետ։ Ժիրայրը այլ տեղ չուներ գնալու, գնում էր տուն, ես նրանց հետ գնում էի, հետո ես վերադառնալու էի տուն, մեր տունը «Մոնումենտում» է, ճանապարհին խանութ ենք մտել ջուր գնելու նպատակով»։
Մեղադրյալ Ժիրայր Ղարագյոզյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Դատարանին ներկայացրել եմ լուսանկարներ որոնք հավաստում են, որ մեր ընդհանուր ընկերոջ երեխան է ծնվել՝ մասնակցում էինք միջոցառմանը։ Քանի որ ես գտնվում էի ոչ սթափ վիճակում զանգահարեցի Գաբրելային, որ մեզ հասցնի տուն։ Պարեկային մեքենա նկատել ենք այն ժամանակ, երբ մենք դեռ չէին հատել Կիևյան և Օրբելի խաչմերուկը, հայտարեցին, Գաբրիելան կանգնեց, մոտեցավ սկզբից Նարեկ անունով պարեկը՝ դեպի վարորդի կողմը և միանգամից հարց ուղեց Արմենին, ասաց «ինչ եք անում, ինչու եք տեղերով փոխվում, դուրս եկեք», երբ ասաց «դուրս եկեք» իրենց էր ուղղված, քանի որ պարեկներն ինձ չէին էլ տեսել, մեքենան իմն էր, սակայն արդեն վաճառել եմ։ Երբ իջանք հարցրել եմ, արդյոք ձայնագրում է ձեր տեսաձայնագրող սարքը, ասել են «այո»։ Իմ սթափության թեստը հաձնելուց հետո նրանք Արմենից սթափության թեստ չեն վերցրել և ասում էին, որ եթե չհամաձայնեմ, ապա պետք է մեքենան տանեն տուգանային հրապարակ, դրանից դրդված գրել եմ, որ ծայրահեղ պահանջի պատճառով եմ վարել։ Երկար խոսել եմ նրանց հետ, բացատել, որ եթե նման բան գրեն, իմ մասնագիտական կարերայի վրա բիծ է լինելու։ Ինչ վերաբերվում է մեքենայի ճոճին, կասեմ, որ ես այդ ընթացքում առաջ եմ եկել, որ մեքենայի փաստաթղթերը հանեմ, քանի որ հնարավոր չէ այդ փոքր մեքենայի մեջ ետ ու առաջ տեղափոխվեինք։ Մեքենան, քանի որ այլ քաղաքացու անունով է եղել, ով ՌԴ-ի քաղաքացի էր ու այնտեղ էր գտնվում, չէր կարող գալ և հանել մեքենան տուգանային հրապարակից, այդ պատճառով էլ ես նման քայլի եմ դիմել։ Պարեկները սխալ տեղեկատվություն են ներկայացնում սկսած նրանից, որ այլ վայրում են կանգնեցրել և այլն, քանի որ, եթե խախտում կատարեին շատ տեսանկարահանող սարքեր կային այդ տարածքում ու եթե մենք խախտում կատարած լինեինք, ապա կնկարեր։ Ես նաև դիմել եմ, որ տեսագրությունները տրամադրեն։ Տուգանային հրապարակ տեղափոխելու վերաբերյալ երկար խոսակցություն է եղել»։
(Ցուցմունքների սղագրում՝ ամբողջականը տե՛ս դատական նիստերի ձայնագրությունում)

Գրավոր ապացույցներ.
Քրեական վարույթի նյութերին կցված զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրում Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանի տվյալների (ՀԾ համարանիշ 4003901258) մուտքագրման արդյունքում պարզվել է, որ վերջինիս տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքը (RA010992 սերիա համարի վարորդական վկայական) սույն քրեական վարույթը նախաձեռնելուց առաջ ունեցել է զրկված կարգավիճակ՝ սկիզբը 22.06.2022 թվականից, ավարտը՝ 04.06.2023 թվականը:
2024թ. ապրիլի 25-ին վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը (կից չլրացված որոշում համար 8180408013) կազմվել է ժամը 02։30-ին, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Նարեկ Մխիթարյանի կողմից Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանի վերաբերյալ: Որպես նրա կողմից վարած ավտոմեքենա նշված է Մերսեդես մակնիշի K777EX193 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան: Արձանագրությունում նշված է, որ Երևան քաղաքի Կիևյան փողոցում ժամը 02։00-ին տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձը տրանսպորտային միջոցը վարել է ոչ սթափ վիճակում։ Ս/հ 91101199, զ/հ 01660։ Վարորդի բացատրության մասում առկա է «տ/մ վարել եմ ծայրահեղ անհրաժեշտությամբ» գրառումը։ Արձանագրության համապատասխան տեղերում առկա է ծանուցվողի /վարորդի/ ստորագրությունները։
2020թ. մայիսի 20-ին վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը (կից լրացված որոշում համար ԱՖ343958) կազմվել է ժամը 20։05-ին, ՀՀ ոստիկանության ՃՈ տեսուչ Վանո Սադոյանի կողմից Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանի վերաբերյալ: Որպես նրա կողմից վարած ավտոմեքենա նշված է Կիա մակնիշի 10 UZ 007 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան: Արձանագրությունում նշված է, որ Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում ժամը 16։20-ին տրանսպորտային միջոցի վրա առանց համապատասխան թույլտվության տեղադրվել է հատուկ ձայնային ազդանշաններ արձակելու սարքավորում։ Վարորդը ծանոթացել է արձանագրությանը և որոշմանը, որից հետո հրաժարվել է բացատրություն տալ, որոշման իր պատճենը ստանալ, ստորագրել։ ԱՖ343958 որոշմամբ Ժիրայր Ղարագյոզյանը զրկվել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից 1 տարի ժամկետով։
Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանին ստուգաչափման ենթարկելու վերաբերյալ թիվ 01660 կտրոնի պատճենի զննությամբ պարզվել է, որ ստուգաչափման սարքի համարն է 91101199, զննման ամսաթիվը՝ 25.04.2024թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը 02։24։02-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0․313 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Ժիրայր, ազգանունը՝ Ղարագյոզյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ K777EX193, պարեկային ծառայող՝ Մխիթարյան, կրծքանշանի համար՝ 11772։
Սթափության սարքի ստուգաչափման թիվ 113396 վկայականի պատճենի զննությամբ պարզվեց, որ ստուգաչափման թվականն է՝ 07.12.2023թ., այն ուժի մեջ է մինչև 07.12.2024թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոտեստեր, գործարանային համարը՝ 91101199, տեսակը՝ «Jupiter X/RP», չափման տիրույթը՝ 0.000-2,000 մգ/լ, ճշտության դասը՝ +5-10%, արտադրող երկիր՝ Չինաստան:
Դիմումով ներկայացված վարորդական վկայականի լուսանկարը, պատկերված է 1 էջի վրա, որի երկու կողմերում առկա են ռուսատառ և լատինատառ գրառումներ:
Վարորդական վկայականի զննությունից արձանագրվել է, որ դրանում նշված է տեղեկություն, որ նշված վկայականը 19.20.2020թ․ տրամադրվել է Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանին և ունի B, B1, M կարգ։
ՀՀ վարչական դատարանի կողմից կայացված թիվ ՎԴ/4583/05/20 վճիռը՝ ՀՀ վարչական դատարանի կողմից՝ նախագահությամբ դատավոր Կարեն Զարիկյանի, կայացված թիվ ՎԴ/4583/05/20 վճիռը կայացվել է 20 մայիսի 2021 թվականին։ Հայցվոր ժիրայր Ղարագյողյանը 27․07․2020 թվականին հայցադիմում է ներկայացրել Վարչական դատարան ընդդեմ ճանապարհային ոստիկանության՝ ԱՖ343958 և այն անփոփոխ թողնելու վերադաս մարմնի որոշումները վերացնելու պահանջի մասին։ Վճռով դատարանը Ժիրայր Ղարագյոզյանի հայցն ընդդեմ Ճանապարհային ոստիկանության՝ 20․05․2020 թվականի ԱՖ 343958 և 10․07․2020 թվականի թիվ 7-13-7692 որոշումները վերացնելու մասին պահանջը մերժվել է։ Ժիրայր Ղարագյոզյանից հօգուտ Դատական դեպարտամենտի բռնագանձվել է 47000 դրամ՝ որպես փորձաքննության ծախսի հատուցում։Վ.Թ.19-20, 100, 138
Արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված` ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված որոնման արդյունքը, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180408013 արձանագրության պատճենը և ՀՀ ոստիկանության ՃՈ կողմից կազմված ԱՖ343958 արձանագրության պատճենը, Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանին ստուգաչափման ենթարկելու վերաբերյալ թիվ 11772 կտրոնի պատճեն և թիվ 113396 ստուգաչափման վկայականի պատճենը Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանի ներկայացրած ՌԴ վարորդական վկայականի լուսանկարը և ՀՀ վարչական դատարանի կողմից կայացված թիվ ՎԴ/4583/05/20 վճռի պատճենը։Վ.Թ. 21-22, 101, 145
Դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի կողմից ներկայացվեց K777EX193 համարանիշի մեքենայի գունավոր լուսանկարը, որի ուսումնասիրությամբ արձանագրվեց, որ դիմացի՝ վարորդի և ուղևորի, ապակիները նկարում ամբողջությամբ թափանցիկ չեն:

Վերոգրյալ ապացույցների հիման վրա Դատարանը հաստատված է համարում հետևյալ փաստական հանգամանքները, մասնավորապես.
-Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյան 2020թ. մայիսի 20-ին զրկվել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից 1 տարի ժամկետով:Զրկման ժամկետը լրանալուց հետո Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանը սահմանված կարգով չի վերականգնել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը:
-Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանը 2024 թվականի ապրիլի 25-ի դրությամբ ՀՀ տարածքում չի ունեցել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք,
-Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանը ՀՀ տարածքում չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, գտնվելով ոչ սթափ (հարբած) վիճակում՝ 2024 թվականի ապրիլի 25-ին՝ ժամը 02։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կիևյան փողոցում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի K777EX193 հ/հ ավտոմեքենան։Ոչ սթափ լինելու հանգամանքը հաստավում է 25.04.2024թ.՝ ժամը 02։24։02-ին, «Jupiter X/RP» թիվ 91101199 համարի սարքով ստուգում կատարելու արդյունքում, ինչով պարզվել է, որ Ժ.Ղարագյոզյանի արտաշնչած օդում ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0․313 մգ/լ:

Դատավճռի պատճառաբանական մաս.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն/․․․/ 1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:/.../:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն/․․․/ 1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:/…/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի համաձայն/․․․/ 1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել:
2. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարույթային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց/․․․/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն`
/․․․/1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1)դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2)մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3)ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8)այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները/․․․/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն` /․․․/ 1.Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել/․․․/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 218-րդ հոդվածը սահմանում է, որ
/…/1. Վկան կարող է հարցաքննվել վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանքի, այդ թվում` մեղադրյալի, տուժողի, այլ վկաների անձի վերաբերյալ:
2. Վկան հարցաքննվում է այլ հարցաքննվողներից անջատ: Քննիչը միջոցներ է ձեռնարկում, որպեսզի նույն վարույթի շրջանակներում հարցաքննության ենթակա անձինք մինչև հարցաքննության ավարտը հաղորդակցություն չունենան միմյանց հետ:
3. Հարցաքննությունից առաջ քննիչը հավաստիանում է վկայի ինքնության մեջ, տեղեկացնում, թե որ վարույթի կապակցությամբ է նա հրավիրվել, և պարզաբանում, որ նա պարտավոր չէ ցուցմունք տալ իր, ամուսնու կամ մերձավոր ազգականների վերաբերյալ: Վկան նախազգուշացվում է հարցերին ճշմարտացի պատասխանելու պարտականության, ցուցմունք տալուց հրաժարվելու և սուտ ցուցմունք տալու համար սահմանված քրեական պատասխանատվության մասին: Վկային հայտնվում է նաև, որ իր տված ցուցմունքը կարող է քրեական վարույթի ընթացքում օգտագործվել որպես ապացույց:/…/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 276-րդ հոդվածը սահմանում է, որ
/․․․/ 1. Առաջին ատյանի դատարանում վարույթն իրականացվում է միայն մեղադրյալի նկատմամբ և միայն նրան ներկայացված մեղադրանքով:
2. Մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքը փաստական հանգամանքների մասով առաջին ատյանի դատարանում կարող է փոփոխվել կամ լրացվել միայն հանրային մեղադրողի կողմից, եթե հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցներով հաստատվել են այնպիսի փաստական հանգամանքներ, որոնք հայտնի չէին մինչդատական վարույթում, և որոնք ինքնին կամ այլ փաստական հանգամանքների հետ միասին անհրաժեշտ են դարձնում մեղադրյալին նոր մեղադրանք ներկայացնելը:
3. Մինչև վերդիկտ կայացնելու համար առաջին ատյանի դատարանի` առանձին սենյակ հեռանալը հանրային մեղադրողն իրավասու է փոխելու մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը:
4. Դատարանն իրավասու է հաստատված կամ հերքված համարելու միայն մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքները: Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը, դուրս չգալով մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքների շրջանակից, կարող է փոխել մեղադրյալին վերագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականը, եթե տարբերվող իրավական գնահատականի հարցը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում քննարկել է կողմերի հետ/․․․/:
Մեջբերված նորմերը վերլուծության ենթարկելիս Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով (տե՛ս, mutatis mutandis, Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 որոշումները)։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
(տես` Ա.Ավագյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը)
Վճռաբեկ դատարանը Դ.Սիմիդյանի գործով նշել է.(...) Միայն օրենքը կարող է սահմանել հանցանքը և նախատեսել պատիժը (...): Արարքի հանցավորությունն ու պատժելիությունը պետք է նախատեսված լինեն իրավական որոշակիության չափանիշին բավարարող օրենքով: Այս առումով Եվրոպական դատարանն իր նախադեպային իրավունքում ձևավորել է օրենք հասկացությանն առաջադրվող այնպիսի որակական չափանիշներ, ինչպիսիք են հասանելիությունը և կանխատեսելիությունը (...): Որակական այս պահանջները պետք է ապահովվեն ինչպես հանցագործության, այնպես էլ դրա համար պատժի նշանակման ժամանակ (...): Անձը համապատասխան դրույթի տառացի ընկալումից և, անհրաժեշտության դեպքում, դրա կապակցությամբ դատարանների տված մեկնաբանությունից պետք է հասկանա, թե որ գործողությունների և անգործության համար է քրեական պատասխանատվություն նախատեսվում և ինչ պատիժ կնշանակվի այդ գործողությունների կատարման և/կամ անգործության համար (...):
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք (...) նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք: (...)
3. Քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքները.
ա. իրեն հասկանալի լեզվով անհապաղ ու հանգամանորեն տեղեկացվելու իրեն ներկայացված մեղադրանքի բնույթի և հիմքի մասին,
բ. բավարար ժամանակ ու հնարավորություններ` իր պաշտպանությունը նախապատրաստելու համար (…)»:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ՝ Եվրոպական դատարան) նշել է, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «ա» ենթակետի դրույթն ընդգծում է առաջադրվող «մեղադրանքի» մասին մեղադրյալին ծանուցելուն հատուկ ուշադրություն դարձնելու անհրաժեշտությունը: Հանցագործության վերաբերյալ մանրամասն տվյալները կարևոր դեր են խաղում քրեական դատավարությունում այն իմաստով, որ դրանց հայտարարման պահից է անձը համարվում պաշտոնապես ծանուցված նրա դեմ առաջ քաշված մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմքերի մասին : Եվրոպական դատարանը գտել է, որ մեղադրանքի բնույթի և առիթների մասին տեղեկացված լինելու իրավունքը պետք է դիտել պաշտպանության նախապատրաստության իրավունքի լույսի ներքո ։
ՀՀ Սահմանադրական դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի՝ մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավունքի արդյունավետ իրացման հարցին, նշել է. «Անձը պետք է ապահովվի մեղադրանքի թե՛ փաստական, թե՛ իրավական որակման փոփոխությունների վերաբերյալ անհրաժեշտ և ամբողջական տեղեկատվությամբ, ինչպես նաև անձի համար պետք է ապահովել ողջամիտ ժամանակահատված փոփոխված մեղադրանքից պաշտպանվելու, դրա վերաբերյալ իր դիրքորոշումները ներկայացնելու իրավական հնարավորությամբ:
(…) Սահմանադրությամբ ամրագրված մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավունքի արդյունավետ իրականացման համար անհրաժեշտ է ապահովել ոչ միայն սկզբնական մեղադրանքի, այլև հետագայում՝ դատաքննության փուլում, փոփոխված մեղադրանքից պաշտպանվելու պատշաճ կառուցակարգեր և իրական հնարավորություն, հակառակ պարագայում արարքի վերաորակման վերաբերյալ առկա իրավակարգավորումները համահունչ չեն լինի Սահմանադրության 75-րդ հոդվածով ամրագրված անհրաժեշտ կառուցակարգերի և ընթացակարգերի առկայության սահմանադրական պահանջին:
Բացի դրանից, իրավունքի սահմանումը միայն բավարար չէ այն կյանքի կոչելու համար, քանի որ սահմանումից բացի կարևորագույն խնդիր է իրավունքի հիմնական բովանդակության, էության բացահայտումը: Իրավունքի էությունն այն նպատակների ամբողջությունն է, որի համար սահմանվել է այն, ուստի այդ իրավունքի արդյունավետ իրացման համար անհրաժեշտ օրենսդրական կարգավորումների առկայության դեպքում միայն կարող ենք փաստել, որ իրավունքի էության անխախտելիության սահմանադրական պահանջը կենսագործված է: Մեղադրանքից պաշտպանվելու սահմանադրական իրավունքը ենթադրում է նախևառաջ մեղադրանքի բնույթի և հիմքի մասին ամբողջական և ժամանակին տեղեկատվության տրամադրում, ապա անձամբ կամ փաստաբանի միջոցով այդ մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավունքի կազմակերպում, որպիսի կանոնը պետք է գործի բացառապես թե՛ սկզբնական մեղադրանքի, թե՛ դատաքննության փուլում վերաորակված արարքի դեպքում»:
Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով դատական քննության ընթացքում առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից դուրս գալու հարցին, Արթուր Սերոբյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է․ «Թե առաջին ատյանի դատարանը, թե վերաքննիչ դատարանը և թե վճռաբեկ դատարանը ամբաստանյալի կամ դատապարտյալի նկատմամբ գործը քննելիս և լուծելիս չեն կարող դուրս գալ նրան առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից։ Հակառակ դեպքում կխախտվի Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքը` «Կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը և դրա ապահովումը»։ Մասնավորապես կխախտվեն այն հիմնարար իրավադրույթները, որ «Կասկածյալը և մեղադրյալն ունեն պաշտպանության իրավունք», և որ «Քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է կասկածյալին և մեղադրյալին բացատրել նրանց իրավունքները և ապահովել օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով մեղադրանքից նրանց պաշտպանվելու փաստացի հնարավորությունը» (Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասեր)։ Եթե Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածում օգտագործված «մեղադրանք» եզրույթը հասկացվի սոսկ «քրեաիրավական որակում» իմաստով և այն իր մեջ չներառի արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստական հանգամանքները, ապա կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը չի լինի կոնկրետ և իրական, այլ կլինի վերացական և պատրանքային, քանի որ առանց փաստական հիմքի` քրեաիրավական որակումից պաշտպանվելու իրավունքը առարկայազուրկ է։(…)
Վճռաբեկ դատարանը Արկադի Պապյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է, որ մեղադրանքի ձևակերպումը պետք է արտացոլի մեղսագրվող գործողությունների կամ անգործության բովանդակությունը, հետևաբար պետք է ներառի հանցակազմի բոլոր պարտադիր հատկանիշները բնութագրող փաստական տվյալները: Փաստական տվյալների ներառումն անհրաժեշտ նախապայման է, որպեսզի մեղադրանքի մեջ նշվի այն քրեական օրենքը, որով նախատեսված են հանրության համար վտանգավոր, հակաիրավական և քրեորեն պատժելի արարքի հատկանիշները, այսինքն` հանգեցնի մեղադրանքում ձևակերպված արարքին համապատասխան իրավաբանական գնահատական տալուն :
Վճռաբեկ դատարանը, վերահաստատելով նախկինում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, արձանագրել է, որ պաշտպանության իրավունքը` որպես անմիջականորեն գործող իրավունք, չպետք է լինի վերացական և պատրանքային, այլ պետք է լինի կոնկրետ և իրական: Իսկ պաշտպանության իրավունքի պատշաճ ապահովումը նախ ենթադրում է, որ առաջադրված մեղադրանքը քրեաիրավական որակումից զատ պետք է պարունակի նաև այդ որակման հիմքում դրված փաստերը՝ անձին դրանից յուրաքանչյուրն արդյունավետ կերպով վիճարկելու հնարավորություն ընձեռելով: Հետևաբար, պաշտպանության իրավունքի երաշխավորման նպատակով թե՛ առաջին ատյանի, թե՛ վերաքննիչ և թե՛ Վճռաբեկ դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ գործը քննելիս և լուծելիս, չեն կարող դուրս գալ նրան առաջադրված մեղադրանքի հիմքում ընկած փաստական հանգամանքների շրջանակից։ Ավելին` դատարանը` որպես արդարադատություն և ոչ քրեական հետապնդում իրականացնող մարմին, սահմանափակված է ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի ծավալով: Այսինքն` ինչպես քրեական գործի քննության ընթացքում, այնպես էլ դրա արդյունքում դատական ակտ կայացնելիս, դատարանը չի կարող քննարկման առարկա դարձնել այնպիսի փաստական հանգամանքներ, որոնք արտացոլված չեն եղել անձին առաջադրված մեղադրանքում: Հակառակ պարագայում կարող է վտանգվել անձի պաշտպանության իրավունքը, քանի որ վերջինս հնարավորություն չի ունեցել պաշտպանվելու դատական ակտով անձին մեղսագրված, սակայն ի սկզբանե մեղադրանքի ծավալում չընդգրկված փաստական տվյալներից։
Անդրադառնալով դատական քննության ընթացքում մեղադրանքի փոփոխության հնարավորության հարցին՝ Եվրոպական դատարանը Zhelezov v. Bulgaria գործով նշել է, որ ներպետական դատարանի՝ արարքը վերաորակելու լիազորության գործադրումը պետք է կազմակերպվի այնպես, որ ապահովի մեղադրանքից ժամանակին (in good time) և արդյունավետ (effective) պաշտպանվելու հնարավորությունը: Ընդ որում Եվրոպական դատարանը հատկապես ուշադրություն է դարձրել այն հանգամանքին, որ նախաքննության մարմինների ջանքերն ուղղված չեն եղել անձի գործողություններում հիմնավորելու այն արարքը, որի կատարման մեջ ներպետական դատարանը վերաորակման արդյունքում մեղավոր է ճանաչել անձին:
Կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, ինչպես նաև գործի դատական քննության սահմանների առումով «մեղադրանք» հասկացությունը ներառում է նաև արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը (…)»:
ՄԻԵ դատարանը վճռել է, որ /.../այս մեղադրանքների հիմքում ընկած այն հիմնական փաստերի վերաբերյալ վեճի դեպքում, երբ մեղադրանքի կողմի միակ վկաներն այն ոստիկանության ծառայողներն են եղել, որոնք ակտիվ դեր են ունեցել վիճարկվող իրադարձություններում, դատարանները պետք է պարտադիր օգտագործեին յուրաքանչյուր ողջամիտ հնարավորություն՝ ստուգելու նրանց մեղադրական ցուցմունքները:
Տե՛ս, mutatis mutandis, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Kasparov and Others v. Russia գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 3-ի վճիռը, գանգատ թիվ 21613/07, 64-րդ կետ, Navalnyy and Yashin v. Russia գործով 2014 թվական դեկտեմբերի 4-ի վճիռը, գանգատ թիվ 76201/11, 83-րդ կետ, Frumkin v. Russia գործով 2016 թվականի հունվարի 5-ի վճիռը, գանգատ թիվ 74568/12, 165-րդ կետ։
Հանցանք կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է՝ /…/ 2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը` պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով/.../,/.../ 5. Սույն օրենսգրքի իմաստով՝ անձը համարվում է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող, եթե նա սահմանված կարգով չի ստացել տվյալ կարգի (ենթակարգի) տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական կամ սահմանված կարգով ստացել է վարորդական վկայական, սակայն օրենքով սահմանված կարգով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, և զրկման ժամկետը լրանալուց հետո սահմանված կարգով չի վերականգնել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը, բացառությամբ ուսումնական վարման դեպքերի/.../:
Արտասահմանյան վարորդական վկայականի առկայության դեպքում քննարկվող հանցակազմի առկայության հարցը:
Դատարանը գնահատելով Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանի կողմից նախաքննության ընթացքում ներկայացրած ՌԴ վարորդական վկայականի պատճենի ապացուցողական արժեքը փաստում է, որ այդ փաստաթուղթը վերաբերելի չէ սույն գործով ապացուցման առարկային, քանի որ վերջինս զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից ՀՀ օրենսդրությամբ և այդ իրավունքը ՀՀ օրենսդրությամբ չի վերականգնվել:Ուստի այլ երկրի վարորդական վկայականի առկայությունը չի կարող հավասարեցվել Հայաստանի Հանրապետության տարածքում տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի վերականգնմանը և այլ երկրի վարորդական վկայականի առկայությունը չի կարող ՀՀ տարածքում վերականգնված համարել նշված իրավունքը:Նման պարագայում Դատարանը արձանագրում է, որ ՌԴ վարորդական վկայականի լուսանկարը և այն զննելու վերաբերյալ արձանագրությունը, ինչպես նաև հետագայում արտավարույթային ապացույց ճանաչելու որոշումը չեն հանդիսանում վերաբերելի ապացույցներ և դրանց առկայությունը չի բացառում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի հանցակազմի առկայությունը:
Առկա են արդյո՞ք ապացույցների համակցություն Ժ.Ղարագյոզյանի արարքում իրեն վերագրվող հանցանքի հանցակազմն ապացուցված համարելու համար .
Դատարանը համեմատական վերլուծության ենթարկելով սույն քրեական գործի քննության ընթացքում հետազոտված բոլոր ապացույցները նշում է, որ վերոնշյալ մեքենան Ժ.Ղարագյոզյանի կողմից ոչ սթափ վիճակում վարելու հանգամանքի ապացուցվածությունը չի դիտարկվում զուտ սույն քրեական գործով հարցաքննված վկաներ Դավիթ Քուռոյանի և Նարեկ Մխիթարյան ցուցմունքներով:
Դատարանը արձանագրում է, որ վերջիններս հանդիսացել են ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներ ովքեր ակտիվ դեր են ունեցել վիճարկվող իրադարձություններում՝ մասնավորապես վերջիններն են հայտնաբերել իրավախախտումը:
Դատարանը արձանագրում է, որ նշված վկաների ցուցմունքներից զատ քրեական գործում առկա է նաև գրավոր ապացույց, որի գնահատումն անկյունաքարային է հանդիսանում սույն քրեական գործով որոշակի հանգամանքների հաստացման համար, մասնավորապես դեպքի օրը կազմված արձանագրության մեջ վարորդի բացատրության մասում առկա է գրառում Ժ.Ղարագյոզյանի կողմից թողնված առ այն, որ՝ «տ/մ վարել եմ ծայրահեղ անհրաժեշտությամբ»։ Արձանագրության համապատասխան տեղերում առկա է ծանուցվողի Ժիրայր Պավելի Ղարագյոզյանի ստորագրությունը։ Նշված ապացույցը Դատարանը գնահատում է որպես ոստիկանության աշխատակիցների ցուցմունքներից դուրս առկա ողջամիտ հնարավորություն տրված ցուցմունքների արժանահավատությունը գնահատելու համար:Դեռ ավելին թեպետ մեղադրյալը նշել է, որ նշված գրառումը կատարել է պարեկային ծառայողի հորդորով, որպեսզի իր մեքենան չտեղափոխվի տուգանային հրապարակ, ապա այս առումով Դատարանը մեղադրյալի ցուցմունքի արժանահավատության հանգամանքը գնահատելու համար գնահատման է ենթարկում մեղադրյալի անձը ով հանդիսանում է պրոֆեսիոնալ իրավաբան, հետևաբար նրա հայտնածն արժանահավատ չի կարող համարվել, քանի որ արձանագրության մեջ գրառում և այն էլ նշված բովանդակության կատարելը իրավական որևէ նշանակություն չի կարող ունենալ մեքենան տուգանային հրապարակ տեղափոխելու կամ չտեղափոխելու համար, այսինքն` գրառում կատարել կամ չկատարելը սույն պարագայում չի կարող ազդեցություն ունենալ քննարկվող գործընթացի վրա:Բացի այդ մեղադրյալի կողմից պարեկային ծառայողների գործողությունները և որոշումները սույն քրեական գործից դուրս՝ նախքան վարույթ նախաձեռնելը, օրենքով սահմանված կարգով չի վիճարկվել՝ ինչը ևս գնահատելի տվյալ է:Դատարանը նշված դատողությունը կատարում է, մասնավորապես հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը պրոֆեսիոնալ իրավաբան է և ողջամտորեն քաջատեղյակ իրավական գործընթացներից և դրանցից բխող հետագա հետևանքներից:
Արդյունքում մեղադրյալը չի վիճարկել պարեկային ծառայողների գործողություններն և նման պարագայում այդ իրողությունը ևս Դատարանը գնահատման է ենթարկում:
Դեռ ավելին Դատարանը արձանագրում է, որ մեղադրյալը նշված արձանագրությամբ ընդունել է իր կողմից մեքենա վարելն ինչն էլ համադրելով վկաներ Դավիթ Գուրոյանի և Նարեկ Մխիթարյանի ցուցմունքներում նշված հանգամանքների հետ հաստատում է նրանց ցուցմունքների արժանահավատությունը, իսկ մեղադրյալ Ժ.Ղարագյոզյանի և վկա Ա.Կանչինյանի ցուցմունքները վերոնշյալ ապացույցների համակցության պայմաններում առժանահավատ չեն:Դատարանը նման եզրահանգման է գալիս հաշվի առնելով, որ մեղադրյալն, այնուամենայնիվ, նպատակ ունի չենթարկվել քրեական պատասխանատվության, իսկ Ա.Կանչինյանը հանդիսանում է վերջինիս ընկերը և նրա ցուցմունքները ողջամտորեն կարող են այն համատեքստում տրվել որպեսզի մեղադրյալի համար ստեղծեն նպաստավոր դատավարական իրավիճակ:Դատարանը նման եզրահանգման է գալիս հաշվի առնելով հակադիր ապացուցողական արժեք ունեցող ցուցմունքների պարագայում այլ՝ ոչ բանավոր, ապացույցների առկայությունը, տվյալ դեպքում դեպքի օրը կազմված արձանագրության մեջ Ժ.Ղարագյոզյանի գրառումը:Նման պարագայում մեղադրող ապացույցները նույն դեպքի հանգամանքները հաստատելու առումով ստանում են ապացուցողական առավել բարձր արժեք և Դատարանը արժանահավատ է համարում Դավիթ Քուռոյանի և Նարեկ Մխիթարյան:
Վերջիններս իրենց ցուցմունքներով հաստատել են, որ նշված մեքենայի ղեկին տեսել են Ժ.Ղարագյոզյանին, հաստատում են, որ մեքենան մինչև կանգնելը գտնվել է իրենց տեսադաշտում, հաստատում են, որ, թե՛ Ժ.Ղարագյոզյանը իր հերթին խոսակցության ընթացքում ընդունել է, որ ինքն է եղել մեքենայի ղեկին, թե՛ մեքենան կանգնեցնելուց հետո վարորդի նստատեղին նստած աղջիկն է ընդունել, որ ինքը չի վարել մեքենան:
Միևնույն պարագայում դատարանը հաստատում է, որ տարակուսելի է այն հանգամանքը, որ քննությանը չի տրամադրվել պարեկային ծառայողների գործողությունները տեսագրող սարքերի տեսագրությունները, այնուամենայնիվ դրանց բացակայության դեպքում ևս քրեական գործով առկա է վերաբերելի ապացույց, որը հնարավորություն է տալիս ստուգելու ոստիկանների մեղադրական ցուցմունքները:
Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանը առանձին սենյակում գնահատելով դրանք իրենց համակցության մեջ, համադրելով մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպման հետ, որ նա «չունենալով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ վիճակում, (նրա մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0․313 միլիգրամ) 2024 թվականի ապրիլի 25-ին՝ ժամը 02։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կիևյան փողոցում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի K777EX193 հ/հ ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է թիվ 8180408013 արձանագրությունը», նշված արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որակման համատեքստում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին պատասխանելիս գտել է, որ
ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը),
ապացուցված է այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը,
ապացուցված է մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը,
ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ։
3. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված բոլոր հարցերին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է մեղադրական վերդիկտ, որով սահմանում է նաև, թե ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի, որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը մի շարք այլ հարցերի հետ միասին պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե մեղադրյալը պատժի ենթակա է, թե ոչ, պատժի ինչ տեսակ պետք է նշանակվի և պետք է արդյոք նա այն կրի:
Դատարանը դրական պատասխանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին գտնում է, որ կատարած արարքի համար Ժիրայր Ղարագյոզյանն ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Մեղադրյալին վերագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն հանդիսանում է ոչ մեծ ծանրության հանցանք։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն` /․․․/ Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները/․․․/:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Ժիրայր Ղարագյոզյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
1) դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին
2) պատժի, մասնավորապես՝ արդյոք մեղադրյալը ենթակա է պատժի և ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, մեղադրյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե ոչ։
Անդրադառնալով մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝(…)
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ, (…)
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ: (…)»։
Դատարանը, որպես մեղադրյալ Ժ.Ղարագյոզյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում պատիժ նշանակելու պահին խնամքի տակ անչափահաս երեխայի առկայությունը (հիմք՝ ծննդյան վկայական թիվ I-МH 570194):
Ժ.Ղարագյոզյանի անձը բնութագրող հանգամանքներն են, մասնավորապես դատվածություն չունեցող անձ հանդիսանալը:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Ժ.Ղարագյոզյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Ինչ վերաբերում է հանցանքը ոչ սթափ վիճակում կատարելուն, ապա Դատարանը հաշվի է առնում այն հանգամանքով, որ թեև մեղադրյալ Ժ.Ղարագյոզյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ, այդուհանդերձ սույն դեպքում նշված հանգամանքը չի կարող է դիտվել որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է, եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք, որը սույն դեպքում առկա է:
Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև Ժ.Ղարագյոզյանի կատարած հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքի առկայությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ տուգանքի ձևով։
Հանցանք կատարելու պահին «Նվազագույն աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն /․․․/ 1. Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75.000 դրամ:/․․․/։
Նկատի ունենալով, որ Դատարանին չի ներկայացվել Ժ.Ղարագյոզյանի՝ հանցանքը կատարելուց առաջ մեկ տարվա ընթացքում ստացած, միջին եկամուտի չափը Դատարանը, որպես հաշվարկային միավոր ընդունում է հանցանք կատարելու օրը սահմանված նվազագույն աշխատավարձը և պատիժ նշանակում տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375․000 ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ ի թիվս այլնի նաև իրեղեն ապացույցների, վարույթային ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելադրման, գույքային հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, գույքային հայց չի ներկայացվել, խափանման միջոց կիրառված չէ սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը անհրաժեշտ է պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 97-րդ, 102-րդ, 105-րդ, 276-րդ, 348-349-րդ, 352-356-րդ և 364-րդ հոդվածներով` Դատարանը․
Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ժիրայր Ղարագյոզյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Իրեղեն ապացույցների, գույքային հայցի, վարույթային ծախսերի, խափանման միջոցի հարցը համարել լուծված:
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ` ՄՈՒՇԵՂ ԱՐԱՄՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 13-08-2025
Գործը քննվել է Դռնբաց
Եզրափակիչ դատական ակտը մտել է օրինական ուժի մեջ
Ամսաթիվ 13-10-2025
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 23-10-2025
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
Ամսաթիվ 23-10-2025
Ստացվել է Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 05-03-2026
Էջերի քանակ Բաղկացած է 2 հատորից՝ 1-ին հատորը «168» թերթից, 2-րդ հատորը՝ «157» թերթից
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 05-03-2026
Էջերի քանակը Բաղկացած է 2 հատորից՝ 1-ին հատորը «168» թերթից, 2-րդ հատորը՝ «157» թերթից