ԵԴ1/3804/01/24
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«15» դեկտեմբերի 2025 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս․Սուքիասյանի, հանրային մեղադրող՝ Լ.Քոչարյանի, մեղադրյալ՝ Ա.Գրիգորյանի, պաշտպան՝ Ս.Հարությունյանի, քննության առնելով թիվ ԵԴ1/3804/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արամ Գրիգորի Գրիգորյանի՝ /ծնված 18.11.1987թ., ՀՀ, Երևան, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, ամուսնացած է, ունի երկու անչափահաս երեխա, հաշվառված՝ ք. Երևան Դավթաշեն 1-ին փողոց 1-ին նրբանցք 7/1 տուն հասցեում / ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (նախաքննական համար՝ 60-0691-23).

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Վարույթի փաստական հանգամանքները.
1.1. 2023 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-0691-23 քրեական վարույթը:
1.2. Սույն քրեական վարույթը նախաձեռնելու առիթ է հանդիսացել ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդից ստացված նյութերը, համաձայն որոնց՝ Արամ Գրիգորի Գրիգորյանը, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու պայմաններում, Երևանի էրեբունի վարչական շրջանի Տիգրան Մեծի պողոտայում վարել է «Նիսսան» մակնիշի «35 TF 814» հաշվառման համարանիշների ավտոմեքենան, որպիսի փաստը հայտնաբերվել է պարեկային ծառայողի կողմից, ինչի կապակցությամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն:
1.3. Բացի այդ, Արամ Գրիգորի Գրիգորյանը, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու պայմաններում, 2023 թվականի ապրիլի 19-ին՝ ժամը 01:30-ին, Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանում գտնվող Գրիբոյեդովի փողոցում վարել է «Նիսսան» մակնիշի «35 TF 814» հաշվառման համարանիշերի ավտոմեքենան, որպիսի փաստը հայտնաբերվել է պարեկային ծառայողի կողմից, ինչի կապակցությամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն:
1.4. Դեպքի առթիվ 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին ՀՀ ՔԿ ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60-5382-23 քրեական վարույթը, որը 2024 թվականի հուլիսի 3-ին միացվել է թիվ 60-0691-23 քրեական վարույթին:
1.5. Թիվ 60-0691-23 քրեական վարույթը ՀՀ ՔԿ ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնից 2024 թվականի օգոստոսի 7-ին ուղարկվել է ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ նախաքննությունը շարունակելու նպատակով:
1.6. 2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին վարույթն իրականացնող մարմինը միջնորդել է վարույթի նախաքննության օրինականության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին՝ Արամ Գրիգորի Գրիգորյանի նկատմամբ հարուցել հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով 2 /երկու/ դրվագ:
1.7. 2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին իրավասու դատախազի որոշմամբ Արամ Գրիգորի Գրիգորյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 2 դրվագ 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար:
1.8. 2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Արամ Գրիգորի Գրիգորյանին, հանրային պաշտպան Սևակ Սեդոյանի մասնակցությամբ, ներկայացվել է իր նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին իրավասու դատախազի որոշումը: Արամ Գրիգորի Գրիգորյանն իրեն ներկայացված մեղադրանքում մեղավոր է ճանաչել:
1.9. Մինչդատական քրեական վարույթի ընթացքում մեղադրյալ Արամ Գրիգորի Գրիգորյանի նկատմամբ վարույթն իրականացնող քննիչի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 11-ի որոշմամբ ընտրվել է այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը:
1.10. Թիվ 60-0691-23 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Արամ Գրիգորի Գրիգորյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2 դրվագ)՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ի գրությամբ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: Դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/3804/01/24 համարի ներքո, 2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին մակագրվել և դեկտեմբերի 19-ին հանձնվել է դատավոր Մ.Մելքոնյանի աշխատակազմին:
1.11. 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին դատավոր Մ.Մելքոնյանի կողմից որոշում է կայացվել ըստ մեղադրանքի Արամ Գրիգորի Գրիգորյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2 դրվագ) թիվ ԵԴ1/3804/01/24 քրեական վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.12. 2025 թվականի փետրվարի 20-ին դատավոր Մ.Մելքոնյանի կողմից որոշում է կայացվել Արամ Գրիգորի Գրիգորյանին դատական նիստին հարկադրաբար ներկայացնելու մասին:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը և իրավական գնահատականը.
Արամ Գրիգորի Գրիգորյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն հանցանքի կատարման համար, որ նա «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 129.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 11-ի թիվ 2315754048 որոշմամբ ենթարկված լինելով վարչական պատասխանատվության՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 6 (վեց) ամիս ժամկետով (06.02.2023-06.08.2023) կասեցնելու ձևով և այդ մասին 2023 թվականի ապրիլի 01-ին պատշաճ ծանուցված և տեղեկացված լինելով, 2023 թվականի ապրիլի 19-ին ժամը 01:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գրիբոյեդովի փողոցում վարել է «Nissan» մակնիշի 35 TF 814 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որպիսի փաստն արձանագրվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8180252199 որոշմամբ: Այսինքն՝ Արամ Գրիգորի Գրիգորյանի մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում: Բացի այդ, Արամ Գրիգորի Գրիգորյանը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 129.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 11-ի թիվ 2315754048 որոշմամբ ենթարկված լինելով վարչական պատասխանատվության' տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 6 (վեց) ամիս ժամկետով (06.02.2023թ.-06.08.2023թ.) կասեցնելու ձևով և այդ մասին 2023 թվականի ապրիլի 01-ին պատշաճ ծանուցված և տեղեկացված լինելով, 2023 թվականի ապրիլի 23-ին ժամը 01:10-ի սահմաններում, Եըևան քաղաքի Տիգրան Մեծի պողոտայում վարել է «Nissan» մակնիշի 35 TF 814 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որպիսի փաստն արձանագրվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8180252199 որոշմամբ: Այսինքն՝ Արամ Գրիգորի Գրիգորյանի մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում:
Այսպիսով՝ Արամ Գրիգորի Գրիգորյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 2 դրվագ 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում:
3. Արագացված վարույթով ներկայացված միջնորդությունը և դատական քննությունը.
3.1. Նախնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Արամ Գրիգորյանի պաշտպան Սիրանուշ Հարությունյանը միջնորդություն է ներկայացրել, որպեսզի կիրառվի արագացված վարույթ: Մեղադրյալ Արամ Գրիգորյանը միացել է պաշտպանի միջնորդությանը: Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը հրապարակելուց հետո մեղադրյալ Արամ Գրիգորյանը՝ պատասխանելով Դատարանի հարցերին հայտնել է, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնել է, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում ամբողջությամբ:
3.2. Հանրային մեղադրող Լ.Քոչարյանը չի առարկել արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու միջնորդության դեմ:
3.3. Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով՝ որոշում է կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
4.2. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Արամ Գրիգորի Գրիգորյանի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արամ Գրիգորի Գրիգորյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին՝ 2 երկու) դրվագով:
4.3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածը սահմանում է՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ այդ իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոցներ վարելը կամ այդ անձի կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը, որի համաձայն՝ 1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը` պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով: (…)
4.4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածը սահմանում է հանցագործությունների բազմակիության հասկացությունը և տեսակները, համաձայն որի՝ 1. Հանցագործությունների բազմակիություն է համարվում միևնույն անձի կողմից երկու կամ ավելի հանցանք կատարելը: 2. Հանցագործությունների բազմակիության տեսակներն են՝ հանցագործությունների համակցությունը և հանցագործությունների ռեցիդիվը: 3. Հանցագործությունների բազմակիությունը բացակայում է, եթե նախորդ հանցագործության համար մարվել կամ վերացվել է դատվածությունը, կամ անձն օրենքով սահմանված կարգով ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից: 4. Հանցագործությունների բազմակիությունը բացակայում է մեկ տևող կամ շարունակվող հանցագործության դեպքում: 5.Հանցագործությունների բազմակիությունը բացակայում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված քրեաիրավական նորմերի մրցակցության դեպքում:
4.5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 53-րդ հոդվածը սահմանում է հանցագործությունների համակցությունը, համաձայն որի՝ 1. Հանցագործությունների համակցություն է համարվում միևնույն անձի կողմից մեկ կամ մեկից ավելի արարքներով սույն օրենսգրքով նախատեսված երկու կամ ավելի հանցանք կատարելը, եթե նա դրանցից ոչ մեկի համար քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել: 2.Եթե անձի մեկ արարքում առկա են սույն օրենսգրքի միևնույն հոդվածի միևնույն մասի տարբեր կետերով նախատեսված ծանրացնող հանգամանքներ, ապա հանցագործությունների համակցությունը բացակայում է: Այդ դեպքում, արարքը որակելիս՝ նշվում են այն բոլոր կետերը, որոնցում նախատեսված հանգամանքներն առկա են անձի արարքում: 3.Հանցագործությունների համակցությունը բացակայում է նաև երկընտրելի օբյեկտիվ կողմ ունեցող հանցակազմերի իրականացման այն դեպքում, երբ միևնույն անձը միասնական դիտավորությամբ կատարում է այդ հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի մեջ մտնող մեկից ավելի արարքներ: 4. Հանցագործությունների համակցության դեպքում՝ անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության յուրաքանչյուր հանցագործության համար` սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով կամ հոդվածի մասով:
4.6. Դատարանն արձանագրում է, որ Արամ Գրիգորի Գրիգորյանը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 129.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 11-ի թիվ 2315754048 որոշմամբ ենթարկված լինելով վարչական պատասխանատվության՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 6 (վեց) ամիս ժամկետով (06.02.2023-06.08.2023) կասեցնելու ձևով և այդ մասին 2023 թվականի ապրիլի 01-ին պատշաճ ծանուցված և տեղեկացված լինելով, 2023 թվականի ապրիլի 19-ին ժամը 01:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գրիբոյեդովի փողոցում վարել է «Nissan» մակնիշի 35 TF 814 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որպիսի փաստն արձանագրվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8180252199 որոշմամբ: Այսինքն՝ Արամ Գրիգորի Գրիգորյանի մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում դրվագ 1): Բացի այդ, Արամ Գրիգորի Գրիգորյանը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 129.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 11-ի թիվ 2315754048 որոշմամբ ենթարկված լինելով վարչական պատասխանատվության՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 6 (վեց) ամիս ժամկետով (06.02.2023թ.-06.08.2023թ.) կասեցնելու ձևով և այդ մասին 2023 թվականի ապրիլի 01-ին պատշաճ ծանուցված և տեղեկացված լինելով, 2023 թվականի ապրիլի 23-ին ժամը 01:10-ի սահմաններում, Եըևան քաղաքի Տիգրան Մեծի պողոտայում վարել է «Nissan» մակնիշի 35 TF 814 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որպիսի փաստն արձանագրվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8180252199 որոշմամբ: Այսինքն՝ Արամ Գրիգորի Գրիգորյանի մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում դրվագ 2):
4.7.Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Արամ Գրիգորի Գրիգորյանին մեղսագրվող հանցանքները նրա կողմից կատարվել են տարբեր արարքներով և տարբեր օրերի ընթացքում, որոնց միջև առկա է ժամանակային զեղում, մեղսագրվող արարքներից և ոչ մեկը տևող հանցագործություն չէ, նախորդ և հաջորդ արարքների միջև լրացած չէ պատասխանատվության համար սահմանված վաղեմության ժամկետները, որպիսի պայմաններում Դատարանը եզրակացնում է, որ մեղադրյալի մոտ բացակայել է բոլոր արարքների իրագործման վերաբերյալ միասնական դիտավորությունը, այլ՝ յուրաքանչյուր արարքի դեպքում, նրա մոտ ծագել է նոր դիտավորություն: Կատարված և ոչ մի արարքի համար մեղադրյալը քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել և կատարված յուրաքանչյուր արարք առանձին վերցրած՝ ինքնուրույն հանցագործություն է, չնայած այն հանգամանքին, որ նրա կողմից կատարված բոլոր արարքներն իրավաբանական որակման տեսանկյունից միաբնույթ են, սակայն տարբեր են դրանց իրականացման փաստական հանգամանքները օբյեկտիվ կողմի տարրերը: Այսինքն՝ առկա է հանցագործությունների ռեալ իրական) համակցություն:
4.8. Հանցագործությունների համակցության վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԿԴ1/0006/01/15 քրեական գործով 2017 թվականի հունիսի 22-ի որոշմամբ՝ արձանագրել է ...Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 20-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների իրական համակցությունը շարունակվող հանցագործությունից տարանջատելու չափանիշները, շարունակվող հանցագործությանը ներկայացվող բնութագրական հատկանիշները վերլուծության են ենթարկվել Վ. Մկրտչյանի և մյուսների գործով Վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված որոշման շրջանակներում: Այսպես, վերահաստատելով և զարգացնելով Գարսևան Ոսկանյանի, ինչպես նաև Ս. Ղամբարյանի և այլոց գործերով արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը Վ. Մկրտչյանի և մյուսների գործով որոշման շրջանակներում փաստել է.«(...)[Թե՛ իրական համակցությունը, թե՛ շարունակվող հանցագործությունը դրսևորվում են մեկից ավելի արարքների կատարմամբ, հետևաբար, կատարվող արարքներին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալու հարցում կարևոր է դրանց տարանջատման հստակ չափանիշների սահմանումը: Այսպես` հանցագործությունների իրական համակցությունը հանցագործությունների բազմակիության տեսակներից մեկն է (հանցագործությունների ռեցիդիվի հետ միասին) և բնութագրվում է վերջինիս բնորոշ այնպիսի ընդհանուր հատկանիշով, ինչպիսին է միևնույն անձի կողմից մեկից ավելի արարքներով երկու կամ ավելի ինքնուրույն հանցակազմ պարունակող հանցանքներ կատարելով: Ընդ որում, իրական համակցություն են կազմում տարբեր, միասնական դիտավորությամբ չկապված այնպիսի արարքներ, որոնք պարունակում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի տարբեր կամ միևնույն հոդվածներով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներ: (...)Հետևաբար, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ հանցագործությունների իրական համակցության կամ շարունակվող հանցագործության կանոնները կիրառելու և հանցավորի արարքներին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալու համար քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնի կոնկրետ հանցագործության օբյեկտին, կատարվող արարքների բնույթին, կատարման եղանակին, աղբյուրին, դիտավորության ու նպատակի առանձնահատկություններին» (տե՛ս Վարդան Մկրտչյանի, Արբակ Առաքելյանի և Գրիշա Մուրադյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2016 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԿԴ3/0034/01/15 որոշման 13-14-րդ կետերը) (...):
4.9. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Արամ Գրիգորյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների 2 երկու) դրվագներով կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
 դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
 Դատարանը, որպես մեղադրյալ Արամ Գրիգորյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում պատիժ նշանակելու պահին մեղադրյալի խնամքին անչափահաս երեխաների առկայությունը,
 առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը):
4.10. Դատարանն արձանագրում է, որ գործում պատիժը ծանրացնող հանգամանք առկա չէ։
4.11. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Արամ Գրիգորյանին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար:
4.12. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (…):
4.13. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամօդրանցօսահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
4.15. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
4.16. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածը սահմանում է պատիժ նշանակելը հանցագործությունների համակցության դեպքում, համաձայն որի՝ 1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում՝ վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս՝ մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը: 2. Եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Գումարելիս՝ ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 5 տարին (…):
4.17. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածը սահմանում է պատիժ նշանակելը համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթի դեպքում, համաձայն որի՝ ...)4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում՝ պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը: Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից: ...) 6. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժ նշանակելիս՝ սույն հոդվածով նախատեսված կանոնները կիրառելի են համակցության մեջ ընդգրկված յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին:
4.18. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը, արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս, նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։
4.19. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը,դ)մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»:
4.20. Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (…)։
4.21.Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»:
4.22. Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
4.23. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածը սահմանում է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելը, որի համաձայն՝ 1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ դատարանի համոզմամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կամ ժամկետը խիստ է տվյալ անձի համար, ինչպես նաև խմբի կողմից կատարված հանցանքի մասնակցի կողմից այդ խմբի կատարած հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելու դեպքում դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով: Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը: 2. Համագործակցության վարույթ կիրառելու դեպքում ևս դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով: 3. Օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու համար:
4.24. Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում, ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալ Արամ Գրիգորի Գրիգորյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս` Դատարանը հաշվի է առնում հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները:
4.25. Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ նա ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում և զղջում կատարած արարքների համար, միջնորդություն է ներկայացրել դատաքննության արագացված կարգ կիրառելու վերաբերյալ, ինչպես նաև մեղադրյալի խնամքին են գտնվում երկու մանկահասակ երեխաները, իսկ որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք՝ Դատարանը չի արձանագրում:
4.26. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Արամ Գրիգորի Գրիգորյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
4.27. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն:
4.28. Անդրադառնալով մեղադրյալ Արամ Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
4.29. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերի պատճենները պետք է պահվեն քրեական գործում:
4.30. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման (քրեական գործով այդպիսիք առկա չեն), իսկ քրեական վարույթի ընթացքում հատուցման ենթակա՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հետևանքով պատճառված այլ վնաս/ներ/ առկա չէ/են/:
Ելնելով վերոգյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 346-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը ․

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1. Արամ Գրիգորի Գրիգորյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման մեջ։
2. Արամ Գրիգորի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1-ին դրվագ) նախատեսված արարք կատարելու համար պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքները՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ:
3. Արամ Գրիգորի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2-րդ դրվագ) նախատեսված արարք կատարելու համար պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքները՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ:
4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների համակցությամբ պատիժ նշանակելու կանոններով Արամ Գրիգորի Գրիգորյանի նկատմամբ հիմնական պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքները՝ 160 (մեկ հարյուր վաթսուն) ժամ տևողությամբ:
5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նշանակված պատիժը մեղմացնել և վերջնական պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքները՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ:
6. Արամ Գրիգորի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
7. Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները թողնել կցված վարույթի նյութերին:
8. Դատավճռի օրինակները տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին:
9. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ՝ չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով:

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ