ԵԴ1/3780/01/24




Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Ա.ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Հ.ԱՊՐԵՍՅԱՆԻ

2026թ. մայիսի 20-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2026 թվականի փետրվարի 06-ի ԵԴ1/3780/01/24 դատավճռի դեմ մեղադրյալ Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանի պաշտպան Հայկ Ապրեսյանի վերաքննիչ բողոքը.

ՊԱՐԶԵՑ

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1. 2024 թվականի հունիսի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2382-24 քրեական վարույթը:
1.2. Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ.Եդիգարյանի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի որոշմամբ Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
1.3. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ն.Նազարյանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 04-ի որոշմամբ մեղադրյալ Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
1.4. 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին թիվ 60-2382-24 քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ԵԴ1/3780/01/24 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Դ.Արղամանյանին:
1.5. 2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին դատավոր Դ.Արղամանյանի կողմից որոշում է կայացվել ԵԴ1/3780/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
1.6. Առաջին ատյանի դատարանը, դատաքննության արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 2026 թվականի փետրվարի 06-ի դատավճռով վճռել է.
«1. Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ մասի կարգով Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանի նկատմամբ Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 դեկտեմբերի 6-ի թիվ ՍԴ/0075/01/22 դատավճռով նշանակված 2 (երկու) տարի ժամկետով փորձաշրջանը վերացնել։
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված 3 (երեք) ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժին լրիվ գումարել Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 դեկտեմբերի 6-ի թիվ ՍԴ/0075/01/22 դատավճռով որպես պատիժ նշանակված 3 (երեք) տարի 11 (տասնմեկ) ամիս 28 (քսանութ) օր ժամկետով ազատազրկում պատիժը, և որպես վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 4 (չորս) տարի 2 (երկու) ամիս 28 (քսանութ) օր ժամկետով։
4. Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
5. Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանի պատժի կատարումը դնել ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկի վրա։
6. Ապացույցները պահել քրեական գործի հետ՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
7. Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: (…)»։
1.7. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ 2026 թվականի մարտի 25-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանի պաշտպան Հայկ Ապրեսյանը, որը նույն օրը մուտքագրվել է Վերաքննիչ դատարան։
1.8. Բողոքի հիման վրա ԵԴ1/3780/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2026 թվականի ապրիլի 02-ին, իսկ նախագահող դատավոր Տ.Գրիգորյանի աշխատակազմին վերաքննիչ բողոքի հետ միասին փոխանցվել՝ 2026 թվականի ապրիլի 03-ին:
1.9. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2026 թվականի ապրիլի 08-ի որոշմամբ մեղադրյալ Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանի պաշտպան Հայկ Ապրեսյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, քրեական գործը նշանակվել է դատաքննության, իսկ մեղադրյալ Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ։

2. Վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2.1. Մեղադրյալ Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ հետևյալ արարքի համար. «որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ արտաշնչած օդում 0,361 մգ/լ ալկոհոլի պարունակությամբ, 2024 թվականի մայիսի 31-ին՝ ժամը 02:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արցախի պողոտայում վարել է «Լադա» մակնիշի 37 *** հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայողը կազմել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180405636 արձանագրությունը:
2.2. ԵԴ1/3780/01/24 քրեական գործով 2026 թվականի փետրվարի 06-ին կայացված դատավճռի համաձայն.
«(…) 4. Լրացուցիչ դատալսումներում հետազոտված անհրաժեշտ ապացույցները.
- 2026 թվականի հունվարի 19-ին արտատպված Անդրանիկ Առաքելյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի՝ Անդրանիկ Առաքելյանի աշխատանքի և աշխատավարձի վերաբերյալ տեղեկությունները բացակայում են,
- 2026 թվականի հունվարի 19-ին արտատպված դատվածության և հետախուզման առկայության վերաբերյալ ձև 8 տեղեկանքը. առկա են թիվ 27154323, 60238224, 12202616, 41118022, 60198922 քրեական վարույթները։ Թիվ 27154323 քրեական վարույթը ուղարկվել է Դատարան (դատաքննական գործի համար՝ ԱՎԴ/0124/01/23), սակայն դատապարտման կամ պատժի կատարման վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն։ Թիվ 60238224 քրեական վարույթը հանդիսանում է սույն քրեական գործով վարույթը։ Թիվ 12202616 քրեական վարույթը կարճված է։
Թիվ 41118022 քրեական վարույթով Անդրանիկ Առաքելյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկումը՝ 3 տարի 10 ամիս 6 օր ժամկետով, որը պայմանականորեն չի կիրառվել և նրա նկատմամբ նշանակվել է փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով։ Թիվ 60198922 քրեական վարույթը ուղարկվել է Դատարան (դատաքննական գործի համար՝ ԵԴ/0317/01/23), որով Անդրանիկ Առաքելյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել տուգանքի 340.000 ՀՀ դրամի չափով։ Նշված դատավճիռը օրինական ուժի մեջ է մտել 29.04.2023թ․։
- 16.01.2026թ․ համատիրության նախագահ Ս․Սուբնիշյանի կողմից տրված տեղեկանքն առ այն, որ Անդրանիկ Առաքելյանը (ծնված՝ 17.06.1990թ.) բնակվում է Երևան քաղաքի ... հասցեում՝ Արշակյան Սեդայի (ծնված՝ 06.01.1992թ.), Առաքելյան Ալվարդի (ծնված՝ 02.10.2013թ.), Առաքելյան Արևիկի (ծնված՝ 10.11.2016թ.), Առաքելյան Մոնթեյի (ծնված՝ 02.09.2024թ.) հետ միասին,
- Ալվարդ Անդրանիկի Առաքելյանի (ծնված՝ 02.10.2013թ.) և Արևիկ Անդրանիկի Առաքելյանի (ծնված՝ 10.11.2016թ.) ծննդյան վկայականները,
- ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության գլխավոր քարտուղարի պարտականությունների կատարող Անի Գևորգյանի կողմից դատարան ստացված գրությունը՝ կից տեղեկանքներով, համաձայն որի՝ «(...) Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանը (ծնված՝ 1990 թվականի հունիսի 17-ին) 06.12.2022թ. Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի ՍԴ/0075/01/22 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված արարքի համար և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 4 (չորս) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի համաձայն՝ նշանակված պատժին հաշվակցվել է փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը և վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3 (երեք) տարի 11 (տասնմեկ) ամիս 28 (քսանութ) օր ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանելով փորձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով:
Դատավճիռը չի բողոքարկվել, 09.01.2023թ. մտել է օրինական ուժի մեջ, 12.01.2023թ. ստացվել է Ծառայությունում, իսկ 17.01.2023թ. Ա.Առաքելանը Ծառայության կենտրոնական մարմնի վերասոցիալականացման և վերականգնողական բաժնի կողմից վերցվել է հաշվառման:
Անդրանիկ Առաքելյանի նկատմամբ սահմանված 2 (երկու) տարի ժամկետով փորձաշրջանի ժամկետը 17.01.2025թ. ավարտվել է, սակայն «Պրոբացիայի մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի 26-րդ մասի համաձայն (...) ՍԴ/0075/01/22 դատավճռով կազմված անձնական գործը չի արխիվացվել։
Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանը 20.03.2023թ. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ/0317/01/23 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք 340.000 (երեք հարյուր քառասուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
(...)
Ա.Առաքելյանը 18.02.2025թ. վճարել է տուգանքը, իսկ 06.03.2025թ. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից կայացված ԵԴ1/0212/15/25 որոշմամբ միջնորդությունը մերժվել է: Վերոնշյալ որոշումը 14.03.2025թ. ստացվել է Ծառայությունում և տուգանք պատժի մասով Ա.Առաքելյանը ԵԴ/0317/01/23 դատավճռով հանվել է հաշվառումից: (...)»
5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը. (...)
Դատաքննության հատուկ կարգ՝ արագացված վարույթ կիրառելու, մեղադրյալ Անդրանիկ Առաքելյանի կողմից մեղադրանքն ընդունելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների հետազոտում չիրականացնելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված են Անդրանիկ Առաքելյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ապացուցված է Անդրանիկ Առաքելյանի կողմից նշված արարքը մեղավորությամբ կատարելը։ (...)
Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին՝ Դատարանը հաշվի է առնում Անդրանիկ Առաքելյանի խնամքին երկու անչափահաս երեխաների՝ Ալվարդ Անդրանիկի Առաքելյանի (ծնված՝ 02.10.2013թ.) և Արևիկ Անդրանիկի Առաքելյանի (ծնված՝ 10.11.2016թ.) առկայության փաստը, այն է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետը։
Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով սահմանված պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ այդպիսիք առկա չեն։ (...)
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածով՝ Դատարանն արձանագրում է ռեցիդիվի առկայությունը։ Մասնավորապես՝ Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանը Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 06.12.2022թ. ՍԴ/0075/01/22 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված արարքի համար և նրա նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3 տարի 11 ամիս 28 օր ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանելով փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով: Դատավճիռը 09.01.2023թ. մտել է օրինական ուժի մեջ, իսկ 17.01.2023թ. Անդրանիկ Առաքելանը ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կենտրոնական մարմնի վերասոցիալականացման և վերականգնողական բաժնի կողմից վերցվել է հաշվառման: Այսինքն՝ հանդիսանալով դիտավորյալ հանցանքի կատարման համար դատվածություն ունեցող անձ և փաստացի գտնվելով փորձաշրջանի մեջ, Անդրանիկ Առաքելյանը 2024 թվականի մայիսի 31-ին կատարել է նոր դիտավորյալ հանցանք։ Այսպիսով՝ Դատարանը հաստատված է համարում ռեցիդիվի առկայությունը։
Անդրադառնալով մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքներին, Դատարանն արձանագրում է, որ Անդրանիկ Առաքելյանը սույն քրեական վարույթի շրջանակներում ընդունել է մեղքը, զղջացել է կատարածի համար։
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից պատժի ենթակա լինելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Անդրանիկ Առաքելյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար նա ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
Մեղադրյալ Անդրանիկ Առաքելյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին անդրադառնալով՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. (...)
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 1․1 մասով և հաշվի առնելով ռեցիդիվի առկայությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար պետք է նշանակվի «ազատազրկում» պատժատեսակը։ (...)
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրյալ Անդրանիկ Առաքելյանի անձը բնութագրող տվյալները՝ առաջին անգամ հանցանք կատարած լինելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, վերջինիս կողմից կատարված հանցավոր արարքի բնույթը, նշանակությունը և վտանգավորությունը՝ գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկում՝ 3 ամիս ժամկետով։
Անդրադառնալով 06.12.2022թ. ՍԴ/0075/01/22 դատավճռով նշանակված երկու տարի ժամկետով փորձաշրջանի վերացման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․ (...)
Փորձաշրջանը հանդիսանում է վստահության իրավական ռեժիմ, որի շրջանակում դատապարտյալին հնարավորություն է տրվում ապացուցել իր ուղղման հնարավորությունը առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու։ Այդ ինստիտուտի էությունը պայմանավորված է նրանով, որ անձը պարտավորվում է պահպանել օրենքի պահանջները և չկատարել նոր հանցանք։
Միաժամանակ, օրենքը հստակ սահմանում է, որ փորձաշրջանի ընթացքում նոր դիտավորյալ հանցանք կատարելու պարագայում պայմանական դատապարտման իրավական ռեժիմը ենթակա է վերացման։ Այսպիսով՝ նոր դիտավորյալ հանցանքի կատարման փաստը ինքնին բավարար իրավական հիմք է պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումը վերացնելու համար։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Անդրանիկ Առաքելյանը Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 06.12.2022թ. ՍԴ/0075/01/22 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված արարքի համար և նրա նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 3 տարի 11 ամիս 28 օր ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանելով փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով: Դատավճիռը 09.01.2023թ. մտել է օրինական ուժի մեջ, իսկ 17.01.2023թ. Անդրանիկ Առաքելյանը վերցվել է հաշվառման, այսինքն՝ Անդրանիկ Առաքելյանը փաստացի 17.01.2023թ-17.01.2025թ. գտնվելով փորձաշրջանի մեջ, 2024 թվականի մայիսի 31-ին կատարել է նոր դիտավորյալ հանցանք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, մասնավորապես՝ Անդրանիկ Առաքելյանը ուղղակի դիտավորությամբ կատարել է հանցանք՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց։
Այսպիսով, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ մասով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 դեկտեմբերի 6-ի թիվ ՍԴ/0075/01/22 դատավճռով նշանակված 2 (երկու) տարի ժամկետով փորձաշրջանը ենթակա է վերացման։
Միաժամանակ, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով Անդրանիկ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակված 3 ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժին անհրաժեշտ է լրիվ գումարել Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 դեկտեմբերի 6-ի թիվ ՍԴ/0075/01/22 դատավճռով որպես պատիժ նշանակված 3 տարի 11 ամիս 28 օր ժամկետով ազատազրկում պատիժը, և Անդրանիկ Առաքելյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ է նշանակում ազատազրկում՝ 4 տարի 2 ամիս 28 օր ժամկետով, որի սկիզբը պետք է հաշվել Անդրանիկ Առաքելյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն, ուստի Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Անդրադառնալով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ենթակա են պահման քրեական գործի հետ՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
Դատարանը գտնում է նաև, որ Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանի վերաբերյալ ՀՀ միգրացիոն ծառայությունում և Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքները պետք է վերացնել:
Հաշվի առնելով, որ սույն գործով վարութային ծախսեր առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցին անդրադարձ չի կատարում։ (…)»:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
3.1. Մեղադրյալ Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանի պաշտպան Հայկ Ապրեսյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը, Առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշումը, վկայակոչելով օրենսդրության վերաբերելի դրույթները, որպես վերաքննիչ բողոքի հիմքեր և հիմնավորումներ՝ նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պատժի մասով հիմնավոր չէ, ենթակա է բեկանման:
Վիճարկվող դատական ակտով դատարանը որպես մեղադրյալ Անդրանիկ Առաքելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առել վերջինիս խնամքին անչափահաս երեխաների առկայությունը: Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Բողոքաբերը նշել է, որ դատարանն իր պաշտպանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակել է պատիժ ազատազրկման ձևով՝ 3 ամիս ժամկետով, ինչը հիմնավորել է վերջինիս կողմից առաջին անգամ հանցանք կատարելու, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայության, ծանրացնող հանգամանքների բացակայության, հանցավոր արարքի բնույթի, նշանակության և վտանգավորության գնահատմամբ:
Ըստ բողոքաբերի՝ դատարանը սխալ է մեկնաբանել և կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը, նույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածը, ինչը հանգեցրել է դատական սխալի:
Բողոքաբերը նշել է, որ նշանակված փորձաշրջանը չի հանդիսանում ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատժատեսակ և դրան հնարավոր չէ գումարել նոր հանցանքի կատարման համար նշանակվելիք պատիժը (Վճռաբեկ դատարանի դիրքորոշում 28.11.2013թ. ՍԴ3/0046/01/13 որոշմամբ):
Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղավոր է ճանաչվել և նրա նկատմամբ նշանակվել է տուգանք Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 20.03.2023թ. թիվ ԵԴ/0317/01/23 դատավճռով: Դատական ակտը չի բողոքարկվել հանրային մեղադրողի կողմից, ստացել է օրինական ուժ:
3.2. Ներկայացված վերաքննիչ բողոքով մեղադրյալ Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանի պաշտպան Հայկ Ապրեսյանը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2026թ. փետրվարի 06-ի ԵԴ1/3780/01/24 դատավճիռը, կայացնել նոր դատական ակտ՝ Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի չափով:

4. Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում արձանագրված դիրքորոշումները.
4.1. Մեղադրյալ Ա.Առաքելյանի պաշտպան Հ.Ապրեսյանը պնդել է ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և խնդրել է բավարարել այն:
4.2. Մեղադրյալ Ա.Առաքելյանը միացել է իր պաշտպանի վերաքննիչ բողոքին:
4.3. 2026թ. ապրիլի 29-ին ստացվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ.Եդիգարյանի գրությունը, որով խնդրել է բողոքի քննությունն անցկացնել իր բացակայությամբ: Միաժամանակ, հայտնել է, որ առարկում է ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ:

5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
5.1. Սույն վարույթով Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորված և պատճառաբանվա՞ծ են արդյոք մեղադրյալ Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
5.2. ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, որը դատվածություն ունի դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար:
2. Հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս հաշվի չի առնվում այն դատվածությունը, որը՝
1) վերացվել է օրենքով սահմանված կարգով,
2) առաջացել է մինչև անձի 18 տարին լրանալը կատարված հանցագործության հետևանքով,
3) առաջացել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելու հետևանքով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցանքների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկինում նշանակված պատիժը բավարար չի եղել անձի վերասոցիալականացման համար, ինչպես նաև նոր հանցանքի բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները:
1.1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում նշանակվում է ազատազրկում կամ ցմահ ազատազրկում պատժատեսակը, եթե կատարված հանցանքի համար պատասխանատվություն նախատեսող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված են այդ պատժատեսակները:(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...) 4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։ (...)
8. Սույն հոդվածի 4-րդ և 5-րդ մասերով պատժի նշանակման դեպքում սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածով սահմանված կանոնները կիրառելի են: Սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված ռեցիդիվի պայմաններում արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված կանոնները կիրառվում են սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված պատժի նշանակման կանոնները կիրառելուց հետո: (...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...) 12. Եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարում է նոր դիտավորյալ հանցանք, ապա նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշումը վերացվում է: Այդ դեպքում դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով:
13. Եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարում է անզգույշ հանցանք, ապա պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու հարցը լուծում է դատարանը: Եթե դատարանը գործի հանգամանքների համակողմանի գնահատման արդյունքով որոշում է չվերացնել պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը և նոր կատարված հանցանքի համար նշանակում է ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ, ապա այդ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվում, և փորձաշրջանի ժամկետը երկարաձգվում է մինչև 5 տարի ժամկետով: Եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարում է մեկից ավելի անզգույշ հանցանք, ապա պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումը վերացվում է: Եթե դատարանը վերացնում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումը, ապա պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով»:
5.3. Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին վերասոցիալականացնելու, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս, դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
5.4. Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը: Դատական որոշման որակը մեծապես կախված է դրա պատճառաբանական մասից, հետևաբար դատական որոշումները սկզբունքորեն պետք է պատճառաբանված լինեն: Պատժի տեսակի և չափի ընտրության, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնավորող պատճառների մատնանշումը ոչ միայն ավելի հասկանալի և ընդունելի է դարձնում դատավճիռը վարույթի մասնակիցների համար, այլև բացառում է կամայականությունը: Նախևառաջ, դա նշանակում է, որ դատարանը պարտավորված է լինում արձագանքել կողմերի ներկայացրած փաստարկներին և մատնանշել տվյալ որոշումը հիմնավորող և իրավաչափ դարձնող փաստարկները: Եվ երկրորդ` պատշաճ պատճառաբանությունը հասարակությանը թույլ է տալիս հասկանալ, թե ինչպես է գործում դատական համակարգը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս:
Հետևաբար, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի պահանջները պահպանված լինելու առումով ընդունելի չի կարող համարվել ոչ միայն այն դատական ակտը, որտեղ պատժի վերաբերյալ դատարանի հետևությունները հիմնված չեն դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա, այլև այնպիսին, որում բացակայում են պատժատեսակի, պատժաչափի կամ պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնավորող հետևողական, հստակ և ոչ հակասական պատճառաբանությունները:
5.5. Վերոգրյալից հետևում է, որ հանցագործությունների ռեցիդիվն առկա է այն դեպքում, երբ անձը.
ա) դատարանի կողմից դատապարտվել է դիտավորությամբ հանցանք կատարելու համար,
բ) (ա) կետում նշված հանցանքի համար դատապարտվելուց հետո մինչև դատվածությունը հանվելը կամ մարվելը կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն:
Վերոգրյալ չափանիշներից առաջինը ենթադրում է օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի առկայություն, որով անձը մեղավոր է ճանաչվել դիտավորյալ հանցանք կատարելու համար:
Երկրորդ չափանիշը ենթադրում է, որ դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո անձը կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն, և նախորդ հանցագործության համար անձի դատվածությունն օրենքով սահմանված կարգով հանված կամ մարված չէ: Այլ խոսքով՝ ռեցիդիվի առկայության դեպքում անձը կատարում է դիտավորյալ հանցագործություն այլ դիտավորյալ հանցագործության համար դատապարտվելուց հետո, սակայն մինչև վերջինի հետևանքով առաջացած դատվածությունը հանվելը կամ մարվելն ընկած ժամանակահատվածում: Նշված կանոնից բացառություն է սահմանված նաև այն դեպքերում, երբ անձի դատվածությունն առաջացել է մինչև անձի 18 տարին լրանալը կատարված հանցագործության հետևանքով կամ առաջացել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելու հետևանքով:
Ռեցիդիվի կանոնների կիրառմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված օրենսդրական կարգավորումների ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում նշանակվում է ազատազրկում կամ ցմահ ազատազրկում պատժատեսակը, եթե կատարված հանցանքի համար պատասխանատվություն նախատեսող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված են այդ պատժատեսակները: Միևնույն ժամանակ, հարկ է նշել, որ մեղադրյալի կողմից արագացված վարույթ կիրառելուն համաձայնություն տալու և ներկայացված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու պարագայում պատժաչափի նշանակման հարցում օրենսդիրը արտոնյալ պայմաններ է նախատեսել: Մասնավորապես՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից: Ընդ որում՝ արագացված վարույթի կիրառմամբ պատիժ նշանակելու դեպքում ռեցիդիվի կիրառմամբ պատիժ նշանակելու կանոնները կիրառելի են:
5.6. Մեջբերված քրեաիրավական դրույթների վերլուծությունից երևում է, որ եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարում է նոր դիտավորյալ հանցանք (ցանկացած ծանրության), ապա նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշումն անվերապահորեն վերացվում է: Եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարում է անզգույշ հանցանք, ապա պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու հարցը լուծում է դատարանը: Եթե դատարանը գործի հանգամանքների համակողմանի գնահատման արդյունքով որոշում է չվերացնել պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը և նոր կատարված հանցանքի համար նշանակում է ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ, ապա այդ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվում, և փորձաշրջանի ժամկետը երկարաձգվում է մինչև 5 տարի ժամկետով: Եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարում է մեկից ավելի անզգույշ հանցանք, ապա պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումը վերացվում է: Նշվածից հետևում է, որ փորձաշրջանի ընթացքում անձի կողմից նոր և ցանկացած ծանրության դիտավորյալ հանցանք կատարելը հանդիսանում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշումը վերացնելու անվերապահ հիմք:
5.7. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ.
- Անդրանիկ Առաքելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն արարքի համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ արտաշնչած օդում 0,361 մգ/լ ալկոհոլի պարունակությամբ, 2024 թվականի մայիսի 31-ին՝ ժամը 02:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արցախի պողոտայում վարել է «Լադա» մակնիշի 37 *** հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայողը կազմել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180405636 արձանագրությունը,
- մեղադրյալ Անդրանիկ Առաքելյանը ՀՀ Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022թ. դեկտեմբերի 06-ի ՍԴ/0075/01/22 դատավճռով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով, նույն օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման՝ 3 (երեք) տարի 11 (տասնմեկ) ամիս 28 (քսանութ) օր ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան՝ 2 տարի ժամկետով,
- Առաջին ատյանի դատարանը, արագացված վարույթի կիրառմամբ մեղադրյալ Անդրանիկ Առաքելյանին մեղավոր ճանաչելով ներկայացված մեղադրանքում և գնահատելով հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի վրա ազդեցությունը, հանցավորի անձը, նրա քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքը՝ խնամքին անչափահաս երեխաների առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը և ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնի կիրառմամբ գտել է, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Առաքելյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկման ձևով՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Միաժամանակ, նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով հանցանքը մեղադրյալ Անդրանիկ Առաքելյանը կատարել է ՀՀ Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022թ. դեկտեմբերի 06-ի ՍԴ/0075/01/22 դատավճռով սահմանված փորձաշրջանի ընթացքում, Առաջին ատյանի դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ մասի կիրառմամբ ՀՀ Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022թ. դեկտեմբերի 06-ի ՍԴ/0075/01/22 դատավճռով սահմանված փորձաշրջանը վերացրել է և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով նախատեսված կանոններով մեղադրյալ Անդրանիկ Առաքելյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակել ազատազրկում՝ 4 (չորս) տարի 2 (երկու) ամիս 28 (քսանութ) օր ժամկետով։
5.8. Նախորդ կետում շարադրված փաստական տվյալները գնահատելով սույն որոշմամբ վկայակոչված և արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ կերպով վերլուծելով և գնահատման ենթարկելով գործում առկա՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղսագրվող արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, մեղադրյալ Անդրանիկ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Առաքելյանն իրեն մեղսագրվող դիտավորյալ հանցանքը կատարել է դիտավորյալ հանցագործության համար նախկինում դատապարտված լինելու և դատվածություն ունենալու պայմաններում, այսինքն` առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ, ինչով պայմանավորված՝ Առաջին ատյանի դատարանը հանցագործությունների ռեցիդիվի և արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների միաժամանակյա կիրառման վերաբերյալ օրենսդրական կարգավորումների գործադրմամբ մեղադրյալ Անդրանիկ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակել է օրենքով նախատեսված և համաչափ պատիժ՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով ազատազրկում, որի պայմաններում բողոքաբերի վերոգրյալ պատճառաբանությունները չեն կարող համարվել որպես Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատժի ակնհայտ խիստ լինելը վկայող պատշաճ հիմնավորումներ։
5.9. Ավելին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված դիտավորյալ հանցանքը մեղադրյալ Անդրանիկ Առաքելյանը կատարել է ՀՀ Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022թ. դեկտեմբերի 06-ի ՍԴ/0075/01/22 դատավճռով նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու արդյունքում սահմանված փորձաշրջանի ընթացքում, որն էլ իրավական հիմք է՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշումը վերացնելու համար, ուստի Առաջին ատյանի դատարանն իրավամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ մասի կիրառմամբ վերացրել է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշումը և պատիժ է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված՝ դատավճիռների համակցության կանոններով:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավոր են։
5.10. Ամփոփելով վերոշարադրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, ուստի մեղադրյալ Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանի պաշտպան Հայկ Ապրեսյանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատավճիռը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր առկա չեն։
Հետևաբար, մեղադրյալ Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանի պաշտպան Հայկ Ապրեսյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ ԵԴ1/3780/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2026 թվականի փետրվարի 06-ի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 361-363-րդ, 370-371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Անդրանիկ Գենադիի Առաքելյանի պաշտպան Հայկ Ապրեսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ ԵԴ1/3780/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2026 թվականի փետրվարի 06-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
2. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Տ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ

Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ