ԵԴ1/3773/01/24

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ
ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

2025թ․ հուլիսի <<4>> ք․Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)

Նախագահող դատավոր Ա.Հովհաննիսյան
դատական նիստերի քարտուղար Մ.Հովհաննիսյան
հանրային մեղադրող Դ․Մարգարյան
պաշտպան Ժ․Համբարձումյան

դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝ Երվանդ Էդուարդի Բադալյանի՝ ծնված 1990 թվականի նոյեմբերի 10-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, թերի բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված՝ Երևան քաղաքի Սասունցի Դավիթի նրբանցքի 55-րդ տանը, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Զորավար Անդրանիկի փողոցի 129-րդ շենքի 34-րդ բնակարանում: Հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ 4 դրվագ. որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
2023 թվականի նոյեմբերի 28-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Վ.Բաբաջանյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60095623 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հունվարի 26-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Վ.Բաբաջանյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60047524 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հունվարի 26-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Վ.Բաբաջանյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60047624 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հունվարի 26-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Վ.Բաբաջանյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60047724 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հունվարի 26-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Վ.Բաբաջանյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60047824 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հունվարի 26-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Վ.Բաբաջանյանի որոշմամբ թիվ 60047524, 60047624, 60047724 և 60047824 քրեական վարույթները միացվել են թիվ 60095623 քրեական վարույթին և նախաքննությունը շարունակվել է 60095623 համարի ներքո։
2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Դ․Մարգարյանի որոշմամբ Երվանդ Էդուարդի Բադալյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ 5 դրվագ:
2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի որոշմամբ Երվանդ Էդուարդի Բադալյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 4-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Դ․Մարգարյանի որոշմամբ Երվանդ Էդուարդի Բադալյանի նկատմամբ 2023 թվականի մայիսի 6-ին՝ ժամը 04:21-ին կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180248689 արձանագրությամբ նկարագրված արարքի կապակցությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ իրեն մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 4-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Դ․Մարգարյանի որոշմամբ Երվանդ Էդուարդի Բադալյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել քրեական օրենսգրքով նախատեսված այն արարքների կատարման համար, որ նա 2023 թվականի հունիսի 19-ին, 2023 թվականի հուլիսի 6-ին, 2023 թվականի օգոստոսի 30-ին և 2023 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, վարել է տրանսպորտային միջոց՝ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում:
Այսպես. ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8300545133 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի ապրիլի 19-ին կայացված որոշմամբ Երվանդ Էդուարդի Բադալյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի ապրիլի 19-ից մինչև 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ը, որի մասին վերջինը տեղեկացել է 2023 թվականի մայիսի 6-ին՝ իր նկատմամբ պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180248689 արձանագրության միջոցով։ Տեղյակ լինելով, որ իր տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված է, Երվանդ Էդուարդի Բադալյանը, կասեցման ժամկետը դեռ չլրացած, 2023 թվականի հունիսի 19-ին՝ ժամը 04:50-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում վարել է <<ԿԻԱ>> մակնիշի 91 IX 911 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կրտսեր պարեկ Արման Զաքարյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 05:00-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180252857 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Երվանդ Էդուարդի Բադալյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, տեղյակ լինելով, որ թիվ 8300545133 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի ապրիլի 19-ին կայացված որոշմամբ իր տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է, Երվանդ Էդուարդի Բադալյանը, կասեցման ժամկետը դեռ չլրացած, 2023 թվականի հուլիսի 6-ին՝ ժամը 23:50-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արցախի փողոցում վարել է <<Յամահա>> մակնիշի YS 666 հաշվառման համարանիշի մոտոցիկլը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Մարինե Հարությունյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 23:53-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180256697 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Երվանդ Էդուարդի Բադալյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, տեղյակ լինելով, որ թիվ 8300545133 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի ապրիլի 19-ին կայացված որոշմամբ իր տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է, Երվանդ Էդուարդի Բադալյանը, կասեցման ժամկետը դեռ չլրացած, 2023 թվականի օգոստոսի 30-ին՝ ժամը 02:32-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտայում վարել է <<Յամահա>> մակնիշի YS 666 հաշվառման համարանիշի մոտոցիկլը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կրտսեր պարեկ Արամ Գասպարյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 02:38-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180260816 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Երվանդ Էդուարդի Բադալյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, տեղյակ լինելով, որ թիվ 8300545133 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի ապրիլի 19-ին կայացված որոշմամբ իր տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է, Երվանդ Էդուարդի Բադալյանը, կասեցման ժամկետը դեռ չլրացած, 2023 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ ժամը 02:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում վարել է <<Յամահա>> մակնիշի YS 666 հաշվառման համարանիշի մոտոցիկլը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Իսպիր Աղաջանյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 02:25-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180264158 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Երվանդ Էդուարդի Բադալյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Այսպիսով՝ Երվանդ Էդուարդի Բադալյանին մեղսագրվում են պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարքներ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին թիվ 60095623 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Ապացույցների հետազոտումը և գնահատումը.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Երվանդ Բադալյանը ցուցմունք է տվել, որ ՍՊ ընկերության անվամբ գրանցված բոլոր մոպեդները վարել են ընկերության աշխատողները: Այդ ընթացքում կատարված բոլոր իրավախախտումների կապակցությամբ կազմված վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումների վերաբերյալ ծանուցումները պետք է ուղարկվեին ՍՊ ընկերության հասցեին, այլ ոչ թե իրեն՝ որպես ֆիզիկական անձ: Քաղաքացիական օրենսգրքի կարգավորումների ուժով ևս պատասխանատու պետք է լիներ ՍՊ ընկերությունը, այլ ոչ թե ինքը, ուստի չէր կարող բալերը հանվել իրենից:
Իր կողմից հեռախոսակապից օգտվելու վերաբերյալ կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունն ինքը վերադասության կարգով բողոքարկվել է, սակայն դրա արդյունքում մինչև այժմ որևէ պատասխան չի ստացել: Ավելին, միջնորդել է նաև, որպեսզի իրավախախտումների միավորները չհանեն իրենից, այլ դրանք հանվեն ՍՊ ընկերության աշխատակիցների բալերից: Սակայն այդ կապակցությամբ իրեն հայտնել են, որ մեքենան վարողների այլերկրացի լինելու հանգամանքով պայմանավորվախ նրանց հնարավոր չէ գրանցել որպես տրանսպորտային միջոցը շահագործող: Նման դեպքում հնդիկ վարորդներն իրենք պետք է մոտենային ոստիկանություն և ընդունեին այդ իրավախախտումներն իրենց կողմից կատարելու փաստը, սակայն նրանք այլևս ՀՀ-ում չեն եղել:
Իր վարորդական իրավունքը կասեցված լինելու վերաբերյալ պարեկային ծառայողից տեղեկացել է միայն 2023 թվականի մայիսի 6-ին՝ բանավոր կերպով: Դրանից հետո շարունակել է վարել մոտոցիկլ, այլ ոչ թե ավտոմեքենա, քանի որ կարծել է, որ իր վարորդական իրավունքը կասեցրել են միայն ավտոմեքենա քշելու համար, քանի որ դրանց համար տարբեր վարորդական կարգ է պահանջվում: Բացի այդ, համոզված է եղել, որ իր բողոքարկման արդյունքում վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումը պետք է բեկանվի, դրա համար էլ շարունակել է վարել:
2023 թվականի փետրվարի 5-ի տրանսպորտային միջոցի վարձակալության պայմանագրի համաձայն՝ <<Կալիպսո Գրուպ>> ՍՊ ընկերության (վարձատու) և Սինգհ Հուննիպրեետի (վարձակալ) միջև կնքված պայմանագրով <<Yamaha Jog 49cc>> մակնիշի մոպեդը հանձնվել է վարձակալի ժամանակավոր տիրապետմանը և օգտագործմանը: Պայմանագիրը կնքվել է 2 ամիս ժամկետով:
2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ի փաստաթուղթ զննելու մասին արձանագրության համաձայն՝ զննության է ենթարկվել վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8300545125 արձանագրությունը։ Այն կազմվել է 2023 թվականի ապրիլի 19-ին՝ ժամը 12:04-ին: Արձանագրության համաձայն՝ 2023 թվականի ապրիլի 19-ին՝ ժամը 11:50-ին Երվանդ Էդուարդի Բադալյանը <<Կիա Օպտիմա>> մակնիշի 91 IX 911 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը Երևան քաղաքի Հերացի 4 հասցեում վարել է առանց տվյալ տրանսպորտային միջոցի համար կնքված ավտոտրանսպորտային միջոցի օգտագործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության գործող պայմանագիր ունենալու, արձանագրությանը կցվում է դաշտում առկա է ստորագրություն գրառումը:
Զննության է ենթարկվել վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8300545133 արձանագրությունը: Այն կազմվել է 2023 թվականի ապրիլի 19-ին՝ ժամը 12:04-ին: Արձանագրության համաձայն՝ 2023 թվականի ապրիլի 19-ին՝ ժամը 11:50-ին Երվանդ Էդուարդի Բադալյանը <<Կիա Օպտիմա>> մակնիշի 91 IX 911 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը Երևան քաղաքի Հերացի 4 հասցեում վարելու ընթացքի ժամանակ օգտվել է հեռախոսակապից, որոշում դաշտում առկա գրառում <<Այս իրավախախտման համար նախատեսված տուգանային միավորի և տվյալ տարում վարորդի նկատմամբ կիրառված տուգանային միավորների հանրագումարը կազմում է 9 կամ ավելի միավոր, ինչի արդյունքում Երվանդ Էդուարդի Բադալյանին կասեցնել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 (վեց) ամիս ժամկետով։ Արձանագրությանը կցվում է դաշտում առկա է ստորագրություն գրառումը:
Զննության է ենթարկվել վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180248689 արձանագրությունը: Այն կազմվել է 2023 թվականի մայիսի 6-ին՝ ժամը 04:21-ին: Արձանագրության համաձայն՝ 2023 թվականի մայիսի 6-ին՝ ժամը 04:17-ին Երվանդ Էդուարդի Բադալյանը <<Կիա Օպտիմա>> մակնիշի 91 IX 911 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը Երևան քաղաքի Գրիգոր Լուսավորիչ փողոցում վարել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում: Արձանագրությանը կցվում է դաշտում առկա է ստորագրություն և գրառումը՝ <<Օրենքը ընդունողը հիմար անգրագետ տհասի մեկն է, իմ բալերը վերջացել են օրենքի սխալի պատճառով, թքեմ օրենքը ընդունողի երեսին>>:
Զննության է ենթարկվել վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180252857 արձանագրությունը։ Այն կազմվել է 2023 թվականի հունիսի 19-ին՝ ժամը 05:00-ին: Արձանագրության համաձայն՝ 2023 թվականի հունիսի 19-ին՝ ժամը 04:50-ին Երվանդ Էդուարդի Բադալյանը <<Կիա Օպտիմա>> մակնիշի 91 IX 911 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում վարել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում:
Զննության է ենթարկվել վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180256697 արձանագրությունը: Այն կազմվել է 2023 թվականի հուլիսի 6-ին՝ ժամը 23:53-ին: Արձանագրության համաձայն՝ 2023 թվականի հուլիսի 6-ին՝ ժամը 23:50-ին Երվանդ Էդուարդի Բադալյանը <<Յամահա>> մակնիշի 00 YS 666 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը Երևան քաղաքի Արցախի փողոցում վարել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում:
Զննության է ենթարկվել վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180260816 արձանագրությունը: Այն կազմվել է 2023 թվականի օգոստոսի 30-ին՝ ժամը 02:38-ին: Արձանագրության համաձայն՝ 2023 թվականի օգոստոսի 30-ին՝ ժամը 02:32-ին Երվանդ Էդուարդի Բադալյանը <<Յամահա>> մակնիշի 00 YS 666 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը Երևան քաղաքի Իսակովի փողոցում վարել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում:
Զննության է ենթարկվել վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180264158 արձանագրությունը։ Այն կազմվել է 2023 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ ժամը 02:25-ին: Արձանագրության համաձայն 2023 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ ժամը 02:15-ին Երվանդ Էդուարդի Բադալյանը <<Յամահա>> մակնիշի 00 YS 666 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում վարել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում:
Զննության է ենթարկվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված պատճենը, համաձայն որի՝ Երվանդ Էդուարդի Բադալյանը (անձնագիր՝ RB865654, ծնված՝ 1990 թվականի նոյեմբերի 10-ին) տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 2023 թվականի ապրիլի 19-ին մինչև 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ը։
Զննության արդյունքում քննության համար հետաքրքրություն ներկայացնող այլ հանգամանքներ չեն հայտնաբերվել և չեն արձանագրվել:
2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ի արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մասին որոշման համաձայն՝ թիվ 8300545125, 8300545133, 8180248689, 8180252857, 8180256697, 8180260816, 8180264158 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունները և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից կատարված պատճենը արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել։
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագրի համաձայն՝ Երվանդ Բադալյանի նկատմամբ 2012 թվականի նոյեմբերի 7-ին Նախկին քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով նյութը մերժվել է՝ 1998 թվականի հուլիսի 1-ի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի հիմքով։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությունը որոշելու հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ: Մասնավորապես` իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը` Վճռաբեկ դատարանը հիշատակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում: Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (...):
Արդյունքում՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում` <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշ ասելով պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...):
Անդրադառնալով մեղադրյալ Երվանդ Բադալյանի արարքներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ 4 դրվագ նախատեսված հանցանքների առկայության կամ բացակայության հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատվում է սույն քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված ապացույցներով:
Քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալի առարկությունը՝ կապված իր վարորդական իրավունքն անհիմն կասեցնելու հետ՝ վարչական իրավախախտումները ՍՊ ընկերության ազգությամբ հնդիկ աշխատողների կողմից կատարած լինելու պատճառաբանությամբ, Դատարանը նկատում է, որ նշված հանգամանքը, ըստ էության, սույն քրեական գործի շրջանակներում Երվանդ Բադալյանին առաջադրված մեղադրանքի սահմաններում ընդրգկված չէ: Նշվածն առավել քան տրամաբանական է, քանի որ վարորդական իրավունքը կասեցնելու կամ դրանից զրկելու իրավահարաբերությունները, որպես կանոն, քրեաիրավական բնույթ չունեն, այլ դրանք զուտ վարչական իրավահարաբերություններ են և դրանց առնչվող ցանկացած վիճարկման ենթակա հանգամանք հիմնականում պետք է գնահատվի Վարչական դատարանի կողմից: Այլ խոսքով՝ այն դեպքերում, երբ անձն իր անհամաձայնությունն է հայտնում իր նկատմամբ կայացված որևէ վարչական ակտի հետ, ապա իր առարկություններն իրավասու է ներկայացնել Վարչական, այլ ոչ թե Քրեական դատարան: Ավելին, <<Վարչարարության հիմունքների և վարչական վարույթի մասին>> ՀՀ օրենքի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ որոշ դեպքերում և ավելի կոնկրետ՝ ճանապարհային երթևեկության հետ կապված հարցերի դեպքում, մասնավորապես՝ իրավախապտում կատարած անձը պարտավոր է իր նկատմամբ վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումը բողոքարկել վերադասության և այնուհետև նոր միայն հայցային կարգով՝ դատարան:
Վերը նշվածի համատեքստում Դատարանի դիտարկմամբ պաշտպանական կողմի պնդումները՝ կապված վարորդական իրավունքի սխալ կասեցման հետ, սույն քրեական գործի քննության առարկա չեն հանդիսանում և Դատարանն իրավասու չէ այդ հարցը բովանդակային քննարկման առարկա դարձնել: Այսինքն՝ տվյալ քրեական գործի շրջանակներում քննարկման առարկան հանդիսանում է վարորդական իրավունքի կասեցումից հետո մեղադրայալի դրսևորած վարքագծի, կատարած գործողությունների հարցը (գիտակցաբար կասեցված վիճակում մեքենա վարելը), այլ ոչ թե կասեցումը և դրան նախորդող վարչական վարույթների իրավաչափության գնահատումը։
Այլ կերպ ասած՝ սույն քրեական վարույթի շրջանակներում Դատարանի գնահատման առարկան հանդիսանում է այն հարցը, որ անձը, փաստացի իմանալով վարորդական իրավունքի կասեցված լինելու մասին (անկախ նրանից՝ համաձայն է այդ կասեցման հետ, թե ոչ), շարոնակել է վարել ավտոմեքենա։
Այնուամենայնիվ, Դատարանի համար նկատելի է նաև, որ չնայած մեղադրյալի առարկություններին՝ մոպեդները հնդիկների կողմից վարած լինելու հանգամանքին, վարչական տույժ նշանակելու մասին այդ որոշումները չեն բողոքարկվել վերադասության կարգով, այլ բողոքարկվել է բացառապես՝ կասեցումից առաջ մեղադրյալի կողմից հեռախոսակապից օգտվելու համար կազմված վարչական ակտը:
Հաջորդիվ, անդրադառնալով պաշտպանական կողմի այն պնդումներին, որ մեղադրյալն ի սկզբանե չի իմացել իր վարորդական իրավունքի կասեցման հանգամանքի մասին, Դատարանը ցանկանում է ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքի վրա, որ 2023 թվականի ապրիլի 19-ին՝ վարորդական իրավունքը կասեցնելուց հետո, նույն թվականի մայիսի 9-ին Երվանդ Բադալյանի կողմից վարորդական իրավունքը կասեցված վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելու մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է հենց այն պատճառաբանությամբ, որ Երվանդ Բադալյանը չի իմացել իր վարորդական իրավունքի կասեցման մասին և այդ մասին ծանուցվել է միայն 2023 թվականի մայիսի 9-ին՝ պարեկային ծառայողի կողմից բանավոր կերպով: Այլ խոսքով, եթե առաջին անգամ (մեղադրանքի մեջ այդ դրվագն ընդգրկված չէ) Երվանդ Բադալյանը կարող էր չիմանալ իր վարորդական իրավունքի կասեցված լինելու մասին, ապա 2023 թվականի մայիսի 9-ից հետո վերջինն արդեն հստակ իմացել է այդ մասին և չնայած դրան, շարունակել է վարել տրանսպորտային միջոց: Ընդ որում, այդ հանգամանքը չի վիճարկում նաև հենց ինքը մեղադրյալը:
Իսկ ինչ վերաբերում է մեղադրյալի այն պնդմանը, թե իր բալերը լրանալու հիմք հանդիսացած վերջին իրավախախտման (հեռախոսաապից օգտվելու համար) կապակցությամբ կազմված վարչական ակտն իր կողմից բողոքարկվել է և ինքը վստահ է եղել, որ այդ որոշումը բեկանվել է, ուստիև շարունակել է վարել տրանսպորտային միջոց, Դատարանի գնահատմամբ հիմնավոր չէ: Խնդիրը կայանում է նրանում, որ նշված վարչական ակտը մեղադրյալը բողոքարկել է միայն վերադասության կարգով՝ Պարեկային ծառայություն, որից հետո մեղադրյալի կողմից չի ստացվել վարչական ակտի կատարումը կասեցված լինելու վերաբերյալ տեղեկություն և վերջինը շարունակել է վարել տրանսպորատային միջոց: Ավելին՝ յուրաքանչյուր հաջորդ իրավախախտման ժամանակ մեղադրյալը հստակ տեղեկացել է, որ իր բողոքարկման արդյունքում դրական որոշում չի կայացվել (չի բավարարվել) և կրկին շարունակել է մեքենա վարել: Արդյունքում ստացվում է, որ Երվանդ Բադալյանն առանց բողոքարկման արդյունքներին սպասելու և կարծելով, թե իր բողոքարկումը դրական արդյունք է ունենալու, կրկին վարել է տրանսպորտային միջոց:
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը եզրահանգում է, որ ապացուցված է Երվանդ Էդուարդի Բադալյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված 4 դրվագներով հանցավոր արարքների կատարման մեջ:
Դատարանը, ուսումնասիրելով Երվանդ Էդուարդի Բադալյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման համար նշանակություն ունեցող տվյալները, հանգում է հետևյալ եզրահանգման.
Դատարանը որպես Երվանդ Էդուարդի Բադալյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք է դիտարկում նախկինում արատավորված՝ դատապարտված չլինելը:
Երվանդ Էդուարդի Բադալյանի քրեական պատասխանատվություն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է խնամքին անչափահաս երեխայի (Էրիկա Երվանդի Բադալյան, ծնված՝ 2018 թվականի մարտի 24-ին, վկայական՝ ԱԲ621309) առկայությունը, ինչպես նաև առողջական խնդիրներ ունենալը (սրտի ռիթմի և հաղորդչականության խանգարումներ, CLC համախտանիշ, հաճախակի վերփորոքային էքստրասիստոլաներ):
Ընդ որում, վերը նշված մեղմացնող հանգամանքն առաջադրված մեղադրանքի բոլոր դրվագներով առկա է։
Միևնույն ժամանակ, պետք է նկատել, որ Երվանդ Էդուարդի Բադալյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Կատարված արարքների համար մեղադրյալ Երվանդ Էդուարդի Բադալյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները:
Դատարանը, հաշվի առնելով Երվանդ Բադալյանի կատարած արարքների՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ վերջինին մեղսագրվող արարքների ոչ մեծ ծանրության լինելը, անձը դրականորեն բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալի կատարած արարքների համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ նաև տուգանքի ձևով, Դատարանը գտնում է, որ Երվանդ Բադալյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ յուրաքանչյուր դրվագով, պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Երվանդ Էդուարդի Բադալյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ 1.500.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալը խնդրել է նշանակվելիք տուգանք պատժատեսակը տարաժամկետել և թույլատրել մաս առ մաս վճարել, քանի որ ֆինանսական դրությամբ պայմանավորված չի կարող միանվագ վճարում կատարել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում: Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի 26-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պրոբացիայի ծառայություն ներկայանալու դեպքում դատապարտյալը վերցվում է հաշվառման, լրացվում է հաշվառման քարտ, նրան ստորագրությամբ անհապաղ պարզաբանվում են տուգանքի կատարման կարգն ու պայմանները, իր իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև դրանց չկատարման դեպքում օրենսդրությամբ սահմանված պատասխանատվությունը։ Այն դեպքում, երբ դատարանը թույլատրել է տուգանքը մաս առ մաս վճարել, կամ տուգանքի վճարման համար սահմանվել է մինչև մեկ տարի ժամկետ, ապա կազմվում է նաև վերահսկողության պլան:
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով Երվանդ Էդուարդի Բադալյանի սոցիալական դրությունը, գտնում է, որ նշանակվող պատժի վճարումը պետք է տասներկու ամսով երկարաձգել և թույլատրել վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 125.000 ՀՀ դրամով:
Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Երվանդ Բադալյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին, 2-րդ և 4-7-րդ կետերով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալ Երվանդ Բադալյանից ենթակա չեն հատուցման, քանի որ նմանատիպ վարութային ծախսեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ, 276-րդ, 342-րդ, 347-349-րդ, 353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Երվանդ Էդուարդի Բադալյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ 4 դրվագ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Երվանդ Էդուարդի Բադալյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1.500.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ նշանակված 1.500.000 ՀՀ դրամը վճարելու համար Երվանդ Էդուարդի Բադալյանին տրամադրել տասներկու ամիս ժամկետ՝ յուրաքանչյուր ամիս 125.000 ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
Երվանդ Էդուարդի Բադալյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերացնել:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկ վել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ