Գործ ԵԴ1/3770/01/24





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«27» դեկտեմբերի 2024թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Ս.Յուզբաշյանի, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ, գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Հասմիկ Վարդգեսի Գրիգորյանի՝ ծնված 14.12.1962թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, չդատապարտված, հաշվառված և բնակվող՝ ք.Երևան, Պուշկինի փող., 50 շենք, 14 բնակարան հասցեում, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով.

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1 2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 13132024 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 6-7/։
1.2 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ին ձերբակալվել է Հասմիկ Վարդգեսի Գրիգորյանը /հատոր 1-ին, գ.թ. 15/։
1.3 Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 13132024 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Հասմիկ Գրիգորյանին ձերբակալելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 28-29/։
1.4 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Հասմիկ Վարդգեսի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նույն օրը նրան մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 1-ին, գ.թ. 88-89, 92-95/:
1.5 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել ձերբակալված Հ.Գրիգորյանին ազատ արձակելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 90-91/:
1.6 Նույն օրը թիվ 13132024 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հասմիկ Վարդգեսի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը /հատոր 1-ին, գ.թ. 98-99/:
1.7 2024 թվականի նոյեմբերի 25-ին թիվ 13132024 քրեական վարույթով կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու վերաբերյալ արձանագրությունը /հատոր 1-ին, գ.թ. 170-170/:
1.8 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին կազմվել է թիվ 13132024 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 1-ին, գ.թ. 174-191/:
1.9 2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին որոշում է կայացվել թիվ 13132024 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։
1.10 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին թիվ 13132024 քրեական գործը մուտք է եղել դատարան, նույն օրը թիվ ԵԴ1/3770/01/24 համարի ներքո մակագրվել և նույն թվականի դեկտեմբերի 17-ին հանձնվել է դատավոր Ս․ Յուզբաշյանին։

2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Հասմիկ Վարդգեսի Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել պատժի սպառնալիքով մեղավորությամբ կատարված այն արարքը կատարելու համար, որ նա «2024 թվականի հոկտեմբեր ամսին՝ քննությամբ դեռևս չպարզված օրը, խուլիգանություն կատարելու դիտավորությամբ, իր հետ նախապես վերցնելով ներկանյութ, գնացել է Երևան քաղաքի Պուշկինի 43 հասցե և սեփական անձի կարծեցյալ առավելությունն ընդգծելու մղումով, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ, կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը՝ հասարակության նկատմամբ անհարգալից և իրավական ու բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով:
Մասնավորապես՝ ինքնահաստատման և հասարակության հանդեպ երևակայական գերազանցությունն արտահայտելու հանդուգն ձգտումով, Հասմիկ Գրիգորյանն իր հետ նախապես վերցրած կապույտ ներկանյութը լցրել է Երևան քաղաքի Պուշկին 43 հասցեում գտնվող բազմաբնակարան շենքի առաջին հարկի պատին պատկերված, արցախյան հերոսամարտի ժամանակ նահատակված զինվորների պատկերների և «ՀԻՇԵՆՔ ՄԵՐ ՀԵՐՈՍՆԵՐԻՆ» գրառման վրա՝ այդ կերպ իր հակաիրավական գործողություններով ստորացնելով արցախյան հերոսամարտի ժամանակ նահատակված զինվորների հիշատակը և բարի համբավը, ինչպես նաև համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ խաթարելով այդտեղ բնակվող անձանց անդորրը»:

3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մեղադրյալի համաձայնությունը և դրա քննարկումը
3.1 Ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, և հաշվի առնելով 1.7 կետում նշված հանգամանքը, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալը ծանուցվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հնարավորության և իրավական հետևանքների մասին, ինչպես նաև քննիչի, պաշտպանի և մեղադրյալի մասնակցությամբ կազմվել է արձանագրություն առ այն, որ մեղադրյալ՝ Հասմիկ Վարդգեսի Գրիգորյանը չի վիճարկում իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքն ու իրավական գնահատականը, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո կամավոր ցանկություն է հայտնում, որ դատարանում գործի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով:
3.2 Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հնարավորության և իրավական հետևանքների մասին մեղադրյալին ծանուցելիս հանրային մեղադրողն իր համաձայնությունն է հայտնել հիշյալ վարույթը կիրառելու վերաբերյալ /հատոր 1-ին, գ.թ. 160-161/։
3.3 Նկատի ունենալով, որ քրեական գործով առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգով կազմված և ստորագրված՝ մեղադրյալի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու իրավունքը բացատրելու մասին արձանագրություն, միևնույն ժամանակ բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները, Դատարանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին որոշում է կայացրել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին:

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
4.1 Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Հասմիկ Գրիգորյանի կողմից ընդունելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում, Դատարանն արձանագրում է, որ Հ.Գրիգորյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ինչպես նաև ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ։
4.2 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Հասմիկ Վարդգեսի Գրիգորյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
4.3 Մեղադրյալ Հասմիկ Վարդգեսի Գրիգորյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
«/…/
6. Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու:
/…/»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Խուլիգանությունը` հասարակության նկատմամբ անհարգալից կամ իրավական կամ բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելը, որը դրսևորվել է անձին ստորացնելով կամ հայհոյանքներով կամ անպարկեշտ արտահայտություններով կամ համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ մարդկանց անդորրը խախտելով կամ նույն եղանակներով հանրային միջոցառումը, արարողությունը խափանելով կամ հասարակական նշանակության օբյեկտի, հիմնարկի կամ կազմակերպության բնականոն աշխատանքը խոչընդոտելով՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ և 7-րդ կետերի համաձայն՝
«6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը»:
Նվազագույն աշխատավարձի մասին ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ից «Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
/.../
5․ Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
/.../»:
4.4 Վերը մեջբերված իրավական նորմերի լույսի ներքո հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Հասմիկ Վարդգեսի Գրիգորյանին մեղսագրվող արարքի համար տուգանքի ձևով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կազմում է հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկը, ինչպես նաև այն, որ նրա՝ հանցանքը ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամուտներ առկա չեն, ուստի Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հասմիկ Վարդգեսի Գրիգորյանի նկատմամբ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված և թույլատրելի պատժի հետևյալ պատժաչափը՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
4.5 Անդրադառնալով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
4.6 Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել նաև Հ.Գրիգորյանի կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու ու անձնագրային գործարքներ կատարելու արգելքները:
4.7 Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ և 464.6-464.10-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Հասմիկ Վարդգեսի Գրիգորյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամ, չափով:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված լազերային սկավառակը պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Հասմիկ Վարդգեսի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները վերացնել:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ