ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)

Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ռ․ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
պաշտպան Ա․ՍՏԵՓԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան Վ․ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ճ․ԱՊՏՈՒԼԼԱՅԻ
թարգմանիչ Մ․ԶԱՔԱՐՅԱՆԻ

2025 թվականի օգոստոսի 26-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի (ծնված՝ 11․02․1988թ․, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ և Սիրիայի Արաբական Հանրապետության քաղաքացի, հաշվառված՝ ք․ Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա համայնք, Օգանովի փողոց 58/1 շենք, 30 բն․ հասցեում, բնակվել է՝ ք․Երևան, Աջափնյակ համայնք, 34 շենք, 35 բն հասցեում, գտնվում է ՀՀ ԱՆ «Արմավիր» քրեակատարողական հիմնարկում, նախկինում՝ չդատված) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչությունում 2024 թվականի օգոստոսի 29-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով կազմվել է թիվ 83-0482-24 արձանագրությունը քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024թ. օգոստոսի 29-ին, ժամը՝ 1035-ին, թմրամիջոցի մաքսանենգություն կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է ՀՀ և ՍԱՀ քաղաքացի Ճորճ Ապտուլլայի Մորան և տեղափոխվել ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչություն, որտեղից էլ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչություն:
Նույն օրը, ժամը՝ 1440-ին, վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից որոշում է կայացվել Ճորճ Ապտուլլայի Մորային ձերբակալելու մասին:
2024թ. օգոստոսի 30-ին քրեական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ և ՍԱՀ քաղաքացի Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 44-393-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024թ. օգոստոսի 31-ին Ճորճ Ապտուլլայի Մորային ներկայացվել է մեղադրանք։ Վերջինս իրեն մեղավոր չի ճանաչել։
2024թ. օգոստոսի 31-ին միջնորդություն է ներկայացվել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով կիրառելու մասին, որը դատարանի համապատասխան որոշմամբ բավարարվել և վերջինիս նկատմամբ մինչ 2024թ. հոկտեմբերի 29-ը՝ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը (սկիզբը՝ 29․09․2024թ․)։
Հիշյալ որոշման դեմ ներկայացված վերաքննիչ բողոքը ՀՀ վերաքննիչ դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ի որոշմամբ մերժվել է։
2024թ. հոկտեմբերի 22-ին միջնորդություն է ներկայացվել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին, որը դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ի որոշմամբ բավարարել է մասնակի. մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է և կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցություն՝ տնային կալանք՝ 2(երկու) ամիս ժամկետով, գրավ՝ 3.000.000(երեք միլիոն) ՀՀ դրամ, և բացակայելու արգելք: Տնային կալանքի սկիզբը հաշվվել է մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվող սահմանափակումների պահպանման համար անհրաժեշտ գործողություններն իրավասու մարմնի կողմից կատարվելու պահից: Մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորային արգելվել է ունենալ նամակագրություն և հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից (բացառությամբ շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի), այդ թվում՝ փոստային առաքանուց և շփում ունենալ թիվ 83-0482-24 քրեական վարույթի մասնավոր մասնակիցների(բացառությամբ իր պաշտպան(ներ)ի և իր հետ համատեղ բնակվող մերձավոր ազգականների) և վարույթին օժանդակող անձանց հետ, ինչպես նաև իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
Ըստ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնից ստացված գրության՝ մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի նկատմամբ 01․11․2024թ․, ժամը՝ 17։07-ից սահմանվել է համապատասխան էլեկտրոնային հսկողություն։
2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ռ․Գևորգյանը որոշում է կայացրել Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-393-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներկայացված մեղադրանքը փոփոխելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցելու նոր հանրային քրեական հետապնդում։Նույն օրը ներկայացվել է մեղադրանք։
2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին վարույթն իրականացնող քննիչը որոշում է կայացրել թիվ 83-0482-24 քրեական վարույթից ոմն Նադիրի և ինքնությունները չպարզված մեկից ավելի անձանց կողմից կատարված ենթադրյալ հանցանքների դեպքերով մաս անջատելու և թիվ 84117824 համարի ներքո նախաքննությունը շարունակելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/3754/01/24 համարը։ Քրեական գործը մակագրվել և փաստացի դատավորին է հանձնվել նույն թվականի դեկտեմբերի 16-ին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանը ստանձնել է քրեական գործի վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ:
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցներ բացակայելու արգելքը և գրավը անփոփոխ թողնելու, իսկ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին։
2025 թվականի մարտի 28-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցներ բացակայելու արգելքը և գրավը անփոփոխ թողնելու, իսկ կիրառված կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝մինչև 2025 թվականի հուլիսի 01-ը երկարաձգելու մասին։
2025 թվականի հունիսի 17-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցներ բացակայելու արգելքը և գրավը անփոփոխ թողնելու, իսկ կիրառված կալանքի ժամկետը 1 (մեկ) ամիս ժամկետով՝մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 1-ը երկարաձգելու մասին։


Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
1․ Ճորճ Ապտուլլայի Մորային ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ «(...) նա պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքների կատարման համար, որ նա, խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին>> ՀՀ օրենքի, <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին>> ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, օժանդակել է ԱՄՆ-ից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով՝ 191,38 գրամ <<Հաշիշի յուղ>> տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանը և փորձել է իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել այն։
Այսպես.
ՀՀ և ՍԱՀ քաղաքացի Ճորճ Ապտուլլայի Մորան, քննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված ոմն Նադիրի կողմից ԱՄՆ-ից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով, «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի տեղափոխելուն օժանդակելու դիտավորությամբ, ԱՄՆ-ում բնակվող քննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված անձի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն՝ ծանրոցով առանձնապես խոշոր չափերով՝ 191,38 գրամ «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի ՀՀ տեղափոխելու համար նրան է տրամադրել իր անձնական տվյալները և նախապես խոստացել է մաքսանենգությամբ ՀՀ տեղափոխվելուց հետո իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել իր անվամբ ուղարկված առաքանիում գտնվող առանձնապես խոշոր չափերով՝ 191,38 գրամ «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցը։
Ստանալով Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի համաձայնությունը ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ թմրամիջոց ապօրինի ՀՀ տեղափոխելու հարցում իրեն օժանդակելու վերաբերյալ՝ քննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված ոմն Նադիրը պատրաստել է ծանրոց, դրա մեջ բացի անձնական օգտագործման իրերից տեղադրել է առանձնապես խոշոր չափերով՝ 191,38 գրամ «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ <<JAM MONSTER LEMON 6ML>> գրառմամբ 2 պոլիմերային տարա, որից հետո <<1ZFK18116627756673>> համարի միջազգային փոստային առաքանիով, բեռնագրում որպես ստացող նշելով Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի տվյալները միջազգային բեռնափոխադրումներ իրականացնող <<Էքսպրես Հայ>> ՍՊ ընկերության միջոցով այն ԱՄՆ-ից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով իրացնելու նպատակով ապօրինի առաքել է ՀՀ:
Այնուհետև՝ 2024թ. օգոստոսի 28-ին 1ZFK18116627756673 համարի միջազգային փոստային առաքանու մեջ թաքցված առանձնապես խոշոր չափերով՝ 191,38 գրամ «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցը ԱՄՆ-ից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով ապօրինի տեղափոխվել է ՀՀ, ինչից հետո ՀՀ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից նույն օրը, ժամը՝ 1530-ից մինչև 1550-ն ընկած ժամանակահատվածում, իրականացված մաքսային հսկողության արդյունքում, 1ZFK18116627756673 համարի առաքանու միջից հայտնաբերվել է հիշյալ թմրամիջոցը, որը «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակում փոխարինվել է նմանատիպ այլ զանգվածով։
Դրանից հետո, Ճորճ Ապտուլլայի Մորան, տեղեկանալով, որ առանձնապես խոշոր չափերով՝ 191,38 գրամ «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցն արդեն ՀՀ-ում է, այն իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերելու դիտավորությամբ, գնացել է Երևան քաղաքի Կիևյան 1 հասցեում գտնվող «Էքսպրես Հայկ» ՍՊ ընկերության բաժանմունք և փորձել իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել հիշյալ թմրամիջոցը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել ավարտին հասցնել առանձնապես խոշոր չափերով՝ 191,38 գրամ «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցն իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերելու իր հանցավոր մտադրությունը, քանի որ այն ստանալու ժամանակ՝ 2024թ. օգոստոսի 29-ին, ժամը՝ 1035-ին, Երևան քաղաքի Կիևյան 1 հասցեում գտնվող «Էքսպես Հայկ» ՍՊ ընկերության բաժանմունքի դիմացից ձերբակալվել է ՀՀ ՊԵԿ մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցների կողմից, իսկ իրականացված «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակում թմրամիջոցին փոխարինված նմանատիպ այլ զանգվածով ծանրոցը հայտնաբերվել է Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի անձնական խուզարկությամբ»:
2․ Դատաքննության ընթացքում ապացույցի անթույլատրելիության վերաբերյալ միջնորդություն չի հարուցվել։

Ապացույցների հետազոտումը և գնահատումը.
Դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
- 2024 թվականի օգոստոսի 28-ին ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊՎ Մաքսային զննման (տեսազննման) թիվ Հ/125/2024 ակտը, համաձայն որի մաքսային զննումը (տեսազննումը) սկսելու ժամանակը՝ 15:30, ամսաթիվը՝ «28» օգոստոսի 2024 թ․։ Սույն ակտը կազմվել է Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային օրենսգրքի 328-րդ (327-րդ) հոդվածին համապատասխան այն մասին, որ պաշտոնատար անձի (անձանց) կողմից՝
1․ ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊՎ օպերատիվ հետախուզության բաժնի գլխավոր մաքսային տեսուչ Պետրոս Տեպոյան
2․ ՀՀ ՊԵԿ ԷՍՕՏԻՓՎ էլեկտրոնային առևտրի և փոստային փոխադրումների սպասարկման և հսկողության բաժնի 2-րդ բաժանմունքի 2 հերթափոխի գլխավոր մաքսային տեսուչ Ռոման Մանուկյան
3․ ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊՎ իրավապահ համագործակցության և տեղեկությունների վերլուծության բաժնի գլխավոր մաքսային տեսուչ Աննա Ավետիքյանի ներկայությամբ՝
հայտարարատու, ապրանքների (տրանսպորտային միջոցների) նկատմամբ լիազորություններ ունեցող անձ կամ նրանց ներկայացուցիչներ՝ GEORGE MOURA (բացակայում է),
ընթերակաների (ԵՏՄ մաքսային օրենսգրքի 328-րդ հոդվածի 7-րդ կետի հիման վրա) ներկայությամբ՝
1. Սվետլաննա Նիկողոսյան, ք. Երևան, Նորքի 9 զանգված. 36 շ., 13 բն
2. Արտակ Վահանյան, Արարատի մարզ, գ. Արբար, 4-րդ փողոց տուն 7
Առաջնորդվելով ԵՏՄ ՄՕ 328-րդ հոդվածի 6-րդ կետի 1-ին և 2-րդ ենթակետերի դրույթներով անցկացվել է մաքսային զննում, ԱՄՆ-ից ՀՀ, GEORGE MOURA, փոստային բեռնագիր համար 1ZFK18116627756673, «ԱՄՕ» ՓԲԸ-ի Զվարթնոց օդանավակայանի Կարգո բեռնային համալիրում, համաքաշը՝ ըստ փաստաթղթերի՝ 2 կգ։
Սույն թվականի օգոստոսի 28-ին <<ԱՄՕ>> ՓԲԸ-ի Զվարթնոց օդանավակայանի Կարգո բեռնային համալիրում մաքսային հսկողություն իրականացնելիս զննման է ենթարկվել <<Էքսպրես Հայկ>> ՍՊԸ-ի միջոցով ԱՄՆ-ից ՀՀ ներմուծված 1ZFK18116627756673 համարի առաքանին, որի վրա՝ որպես ստացող, լատինատառ նշված էր՝ GEORGE MOURA, 37498987654, GEORGE MOURA, PUSHKIN 38/1, իսկ որպես ուղարկող՝ SSD, 2909 OREGON CT, TORRANCE CA 90503-26677, UNITES STATES: Զննման արդյունքում առաքանում անձնական օգտագործման իրերից բացի հայտնաբերվեց նաև լատինատառ <<JAM MONSTER LEMON 100ML >> գրառմամբ թվով 2 հատ սրվակ, որոնք լցված էին հաշիշի յուղին նմանվող զանգվածով։ Հայտնաբերվածը մեր կողմից վերցվեց, փաթեթավորվեց և կնքվեց RA747328 համարի կնիքով, իսկ 1ZFK18116627756673 համարի առաքանին չի կնքվել՝ նախատեսվող օպերատիվ հետախուզական միջոցառումների անցկացման նպատակով: Առաջնորդվելով ԵՏՄ ՄՕ 328-րդ հոդվածի 6-րդ կետի 1-ին և 2-րդ ենթակետերի դրույթներով 1ZFK18116627756673 նույնականացման համարով առաքանու զննումն իրականացվել է առաքանու հասցեատեր GEORGE MOURA-ի բացակայությամբ:
Ակտին կից ներկայացվում են՝ փոստային բեռնագիր համար 1ZFK18116627756673:
Հայտնաբերվել են իրավախախտումների նշաններ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399 հոդվածի հատկանիշներ։
Առկա են պաշտոնատար անձանց՝ Պ․Տեպոյանի, Ռ․Մանուկյանի, Ա․Ավետիքյանի ստորագրությունները։
(տե՛ս քրեական գործ հատոր՝ 1-ին, գ․թ․ 2-5թթ․, 2025 թվականի մարտի 03-ի դատական նիստի արձանագրություն)։
2024 թվականի օգոստոսի 28-ին ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊՎ մաքսանենգության դեպքի վերաբերյալ ՄԿԽԴ-358 արձանագրությունը համաձայն որի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 28-ին՝ ժամը 16։10-ին, ք, Երևան, 1․ ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊՎ օպերատիվ հետախուզության բաժնի գլխավոր մաքսային տեսուչ Պետրոս Տեպոյանի, 2․ ՀՀ ՊԵԿ ԷՍՕՏԻՓՎ էլեկտրոնային առևտրի և փոստային փոխադրումների սպասարկման և հսկողության բաժնի 2-րդ բաժանմունքի 2 հերթափոխի գլխավոր մաքսային տեսուչ Ռոման Մանուկյանի, 3․ ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊՎ իրավապահ համագործակցության և տեղեկությունների վերլուծության բաժնի գլխավոր մաքսային տեսուչ Աննա Ավետիքյանի, ընթերակաների (ԵՏՄ մաքսային օրենսգրքի 328-րդ հոդվածի 7-րդ կետի հիման վրա) ներկայությամբ՝ Սվետլաննա Նիկողոսյան, ք. Երևան, Նորքի 9 զանգված. 36 շ., 13 բն, Արտակ Վահանյան, Արարատի մարզ, գ. Արբար, 4-րդ փողոց տուն 7, քաղաքացի GEORGE MOURA (բացակայում է), մաքսանենգության դեպքի հակիրճ բովանդակությունը-Սույն թվականի օգոստոսի 28-ին <ԱՄՕ> ՓԲԸ-ի Զվարթնոց օդանավակայանի Կարգո բեռնային համալիրում մաքսային հսկողություն իրականացնելիս զննման է ենթարկվել <<Էքսպես Հայկ>> ՍՊԸ-ի միջոցով ԱՄՆ-ից ՀՀ ներմուծված 1ZFK18116627756673 համարի առաքանին, որի վրա՝ որպես ստացող, լատինատառ նշված էր՝ GEORGE MOURA, 37498987654, GEORGE MOURA, PUSHKIN 38/1, իսկ որպես ուղարկող՝ SSD, 2909 OREGON CT, TORRANCE CA 90503- 26677 UNITED STATES: Զննման արդյունքում առաքանում անձնական օգտագործման իրերից բացի հայտնաբերվեց նաև լատինատառ <<IAM MONSTER LEMON 100ML >> գրառմամբ թվով 2 հատ սրվակ, որոնք լցված էին հաշիշի յուղին նմանվող զանգվածով: Հայտնաբերվածը մեր կողմից վերցվեց, փաթեթավորվեց և կնքվեց RA747328 համարի կնիքով, իսկ IZFK18116627756673 7 համարի առաքանին չի կնքվել՝ նախատեսվող օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների անցկացման նպատակով: Առաջնորդվելով ԵՏՄ ՄՕ 328-րդ հոդվածի 6-րդ կետի 1-ին և 2-րդ ենթակետերի դրույթներով 1ZFK18116627756673 նույնականացման համարով առաքանու զննումն իրականացվել է առաքանու հասցեատեր GEORGE MOURA-ի բացակայությամբ: Արձանագրությունը կազմեց՝ Պետրոս Տեպոյանը։
(տե՛ս քրեական գործ հատոր՝ 1-ին, գ․թ․ 6-8թթ․, 2025 թվականի մարտի 03-ի դատական նիստի արձանագրություն)։

- 2024 թվականի սեպտեմբերի 03-ին տեղի ունեցած փաստաթղթի զննություն կատարելու մասին արձանագրությամբ, ըստ որի 2024 թվականի սեպտեմբերի 03-ին, ք․Երևանում, զննությունը սկսվել է ժամը 16։00, ավարտվել է՝ ժամը 16։50, ՀՀ քննչական կոմիտեի մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության քննիչ Տարոն Դանիելյանս, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ, 41-րդ, 208-րդ, 209-րդ, 210- րդ, 211-րդ, 214-րդ, 215-րդ, 216-րդ և 226-րդ հոդվածների պահանջների պահպանմամբ, թիվ 83-0482-24 քրեական վարույթով կազմեցի սույն արձանագրությունն այն մասին, որ իմ աշխատասենյակում զննման ենթարկեցի քրեական վարույթի նյութերում առկա, ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊՎ և ԷԱՕՏԻՓՎ աշխատակիցների կողմից 2024 թվականի օգոստոսի 28-ին կազմված «մաքսային զննման (տեսազննման) թիվ Հ/125-2024 ակտը» և «մաքսանենգության դեպքի վերաբերյալ ՄԿԽԴ-358 արձանագրությունը»:
Զննության ընթացքում կիրառվել է 00331-10000-00001-AA667 նույնականացման համարով համակարգիչ և «i-sensys MF3010» մոդելի տպիչ սարք:
Զննվող «մաքսային զննման (տեսազննման) թիվ Հ/125-2024 ակտը» բաղկացած է 4 թերթից, այն կազմվել ՀՀ ՄԴՊՎ և ԷԱՕՏԻՓՎ աշխատակիցների կողմից 2024 թվականի օգոստոսի 28-ին: Մաքսային զննումը սկսվել է 2024 թվականի օգոստոսի 28-ին՝ ժամը 15:30-ին և ավարտվել է նույն օրը՝ ժամը 15:50-ին։ Հիշյալ ակտի 3-րդ էջում արձանագրված է, որ սույն թվականի օգոստոսի 28-ին «ԱՄՕ» ՓԲ ընկերության «Զվարթնոց» օդանավակայանի «Կարգո» բեռնային համալիրում մաքսային հսկողություն իրականացնելիս զննման է ենթարկվել «Էքսպրես Հայկ» ՍՊԸ-ի միջոցով ԱՄՆ-ից ՀՀ ներմուծված 1ZFK18116627756673 համարի առաքանին, որի վրա՝ որպես ստացող, լատինատառ նշված է եղել՝ GEORGE MOURA 37498987654, GEORGE MOURA, PUSHKIN 38/1, իսկ որպես ուղարկող՝ SSD, 2909 OREGON CT. TORRANCE CA 90503-26677, UNITES STATES: Զննման արդյունքում առաքանում անձնական օգտագործման իրերից բացի, հայտնաբերվել է նաև, լատինատառ «JAM MONSTER LEMON 100ML» գրառմամբ թվով 2 հատ սրվակ, որոնք լցված են եղել «հաշիշի յուղ»-ին նմանվող զանգվածով: Հայտնաբերվածը վերցվել է, փաթեթավորվել և կնքվել RA747328 համարի կնիքով, իսկ 1ZFK18116627756673 համարի առաքանին չի կնքվել՝ նախատեսվող օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների անցկացման նպատակով։
Մաքսային զննմանը մասնակցել են ՀՀ ՊԵԿ աշխատակիցներ և ընթերականեր։
Այնուհետև, զննման ենթարկվեց «մաքսանենգության դեպքի վերաբերյալ ՄԿԽԴ-358 արձանագրությունը», որը բաղկացած է 3 թերթից, այն կազմվել է ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊՎ և ԷԱՕՏԻՓՎ աշխատակիցների կողմից 2024 թվականի օգոստոսի 28-ին՝ ժամը 16:10-ին: Արձանագրության 1-ին և 2-րդ էջերում արձանագրվել է մաքսանենգության դեպքի հակիրճ բովանդակությունը, այն մասին, որ սույն թվականի օգոստոսի 28-ին «ԱՄՕ» ՓԲ ընկերության «Զվարթնոց» օդանավակայանի «Կարգո» բեռնային համալիրում մաքսային հսկողություն իրականացնելիս զննման է ենթարկվել «Էքսպրես Հայկ» ՍՊԸ-ի միջոցով ԱՄՆ- ից ՀՀ ներմուծված 1ZFK18116627756673 համարի առաքանին, որի վրա՝ որպես ստացող՝ GEORGE MOURA, 37498987654, GEORGE MOURA, PUSHKIN 38/1, 2909 OREGON CT, TORRANCE CA 90503-26677, UNITES STATES: Զննման արդյունքում առաքանում անձնական օգտագործման իրերից բացի, հայտնաբերվել է նաև, լատինատառ «JAM MONSTER LEMON 100ML» գրառմամբ թվով 2 հատ սրվակ, որոնք լցված են եղել «հաշիշի յուղ»-ին նմանվող զանգվածով: Հայտնաբերվածը վերցվել է, փաթեթավորվել և կնքվել «RA747328» համարի կնիքով, իսկ 1ZFK18116627756673 համարի առաքանին չի կնքվել՝ նախատեսվող օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների անցկացման նպատակով:
Արձանագրության կազմմանը մասնակցել են ՀՀ ՊԵԿ աշխատակիցներ և ընթերականեր:
(տե՛ս քրեական գործ հատոր՝ 1-ին, գ․թ․ 126-127թթ․, 2025 թվականի մարտի 03-ի դատական նիստի արձանագրություն)։

- ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊՎ անձին ձերբակալելու մասին արձանագրությունը, ըստ որի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 29-ին, ք․Երևանում, անձին ձերբակալելու արձանագրությունը կազմելու սկիզբ ժամը՝ 11:40-ին ավարտ ժամը՝ 12:30-ին, ՕՀ բաժնի գլխավոր մաքսային տեսուչ Խորեն Գրիգորյանս, խուզարկությունը կատարողի պաշտոնը, անունը, ազգանունը), մասնակցությամբ՝ ՕՀ բաժնի գլխավոր մաքսային տեսուչ Ներսես Այվազյանի (խուզարկությունը կատարողի պաշտոնը, անունը, ազգանունը) ՕՀ բաժնի մաքսային տեսուչ Գոռ Սարգսյանի, (խուզարկությունը կատարողի պաշտոնը, անունը, ազգանունը), Թարգմանիչ՝ Գագիկ Սամվելի Մելիքյան (ծնված` 08.06.1979թ-ին, նույնականացման քարտ՝ 015084148), ում բացատրվել են ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված իր իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև նախազգուշացվել է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 483-րդ և 504-րդ հոդվածներով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, ղեկավարվելով ՀՀ սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով (անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով) և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածով, 42- րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետով, 108-րդ հոդվածներով և 109-րդ հոդվածի 1 մասի 1 կետով՝ (անձը հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում կարող է ձերբակալվել, եթե՝ նա բռնվել է ենթադրյալ հանցանքը կատարելիս կամ այն կատարելուց անմիջապես հետո)` կազմեցի սույն արձանագրությունն այս մասին, որ 2024 թվականի օգոստոսի 29-ին, ժամը՝ 10:35-ին, ք.Երևան, Կիևյան 1 հասցեում գտնվող «Էքսպրես Հայկ» ՍՊ ընկերության բաժանմունքի դիմացից, «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի զանգվածների փոխարեն նմանատիպ այլ փոխարինված զանգվածների պարունակությամբ «Էքսպրես Հայկ» ՍՊ ընկերության միջոցով ԱՄՆ-ից IZFK18116627756673 միջազգային սուրհանդակային առաքանին ստանալուց հետո << (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց պատրաստուկների, դրանց համարժեք նյութերի քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի հատկանիշներով (Թմրամիջոցների, հոգեմետ (անալոգի) կամ դրանց մաքսանենգություն կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով կատարեցի հետևյալ անձի ձերբակալում անունը, հայրանունը, ազգանունը Ճորճ Մորա Ապտուլլայիին GEORGE MOURA-ի անվամբ ՀՀ ներմուծված թիվ պրեկուրսորների մաքսանենգություն)՝ թմրամիջոցի քաղաքացիությունը ՀՀ և Սիրիայի ծննդյան ամսաթիվը՝ 11.02.1988 թվականին, անձնագիրը կամ անձը հաստատող այլ փաստաթուղթը՝ ՀՀ անձնագիր BA3277390, տրված 24.01.2020թ.-ին, 099-ի կողմից, Սիրիական անձնագիր՝ 101-17-L034322, կրթությունը՝ բարձրագույն, ընտանեկան դրությունը՝ չամուսնացած, դատվածությունը՝ ըստ իր խոսքերի դատվածություն չունի, բնակության հասցեն՝ ք. Երևան, Աջափնյակ համայնք, 34 շենք, 35 բնակարան, հաշվառման հասցեն ք. Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա համայնք, Օգանովի փողոց, 58/1 շենք, 30 բնակարան, հեռախոսահամարը՝ +37498987654 +96599972738, ձերբակալված Ճորճ Մորա Ապտուլլայիի անձնական խուզարկությամբ վերցվել են հետևյալ առարկաներն ու փաստաթղթերը.
1. ք. Երևան, Կիևյան 1 հասցեում գտնվող «Էքսպրես Հայկ» ՍՊ ընկերությունից իր կողմից ստացված «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի զանգվածների փոխարեն նմանատիպ այլ փոխարինված զանգվածների պարունակությամբ «Էքսպրես Հայկ» ՍՊ ընկերության միջոցով ԱՄՆ-ից GEORGE MOURA-ի անվամբ ՀՀ ներմուծված թիվ 1ZFK18116627756673 միջազգային սուրհանդակային առաքանին:
2. Ճորճ Մորա Ապտուլլայիի «SAMSUNG Z FOLD 5 » մոդելի 1 հատ բջջային հեռախոսը իր պատյանով և +37498987654, +96599972738 բջջային հեռախոսահամարներով
3. Ճորճ Մորա Ապտուլլայի «CASIO» մոդելի ոսկեգույն ձեռքի ժամացույցը
4. Ճորճ Մորա Ապտուլլայի «CHILLIBEANS» մոդելի արևային ակնոցները
5. Ճորճ Մորա Ապտուլլայի տաբատի գրպանից հայտնաբերվեց 70000 ՀՀ դրամ
6. Ճորճ Մորա Ապտուլլայի փայտե վզնոցը, թվով 1 սև քարերով և 2 թելով պատրաստված ձեռքի թևնոցները
7. Ճորճ Մորա Ապտուլայի տաբատի ձախ գրպանից հայտնաբերվեց սև կաշվեպատ դրամապանակ, մեջ հայտնաբերվեց
• Ճորճ Մորա Ապտուլլայի ՀՀ թիվ 012364808 նույնականացման քարտը
• Ճորճ Մորա Ապտուլլայի Քուվեյթի թիվ 288021100073 պետության նույնականացման քարտը,
• Ճորճ Մորա Ապտուլլայի անվամբ թողարկված ԻԴ բանկի թիվ 4318270000492593 համարի բանկային քարտ
• Ճորճ Մորա Ապտուլլայի անվամբ թողարկված Քուվեյթական բանկային քարտ
Ճորճ Մորա Ապտուլլային անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված SAMSUNG Z FOLD 5 մոդելի 1 հատ բջջային հեռախոսը իր պատյանով և +37498987654. +96599972738 բջջային հեռախոսահամարներով փաթեթավորվեց 1 փաթեթում, որը կնիքվեց 777962 համարի կնիքով, սև դրամապանակի մեջ հայտնաբերված առարկաները տեղադրվեցին դրամապանակի մեջ, 70000 ՀՀ դրամի, ոսկեգույն ժամացույցի, վզնոցի, թևնոցների և անրային ակնոցների հետ միասին փաթեթավորվեց 1 փաթեթում, որը կնիքվեց 777960 համարի կնիքով, ք.Երևան, Կիևյան 1 հասցեում գտնվող «Էքսպրես Հայկ» ՍՊ ընկերությունից իր կողմից ստացված «Վերահսկելի մատակարարում միջոցառումների շրջանակներում «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի զանգվածների օպերատիվ-հետախուզական փոխարեն նմանատիպ այլ փոխարինված զանգվածների պարունակությամբ «Էքսպրես Հայկ» ՍՊ ընկերության միջոցով ԱՄՆ-ից GEORGE MOURA-ի անվամբ ՀՀ ներմուծված թիվ 1ZFK18116627756673 միջազգային սուրհանդակային առաքանին փաթեթավորվեց 1 փաթեթում, որը կնիքվեց 777961 համարի կնիքով։»
Ձերբակալվածի մարմնի կամ հագուստի վրա տեսանելի վնասվածքների, ինչպես նաև առերևույթ նրա ֆիզիկական և հոգեկան վիճակի վերաբերյալ նշումներ.
Ճորճ Մորա Ապտուլլայիի մարմնին, ձեռքերին և ոտքերին առկա են դաջվածքներ
Ձերբակալման կապակցությամբ ձերբակալվածի կողմից հայտարարություններ.
Ըստ էության ինձ պարզաբանվել են իմ իրավունքներն ու պարտականությունները և պարզաբանվել է նաև թե ինչ կասկածանքով եմ ձերբակալվել: Ցանկանում եմ հայտնել, որ գտնվում էի Վրաստանում, երբ իմ +37498987654 հեռախոսահամարին զանգահարեցին «UPS» ընկերությունից և ասացին, որ ունեմ առաքանի և պետք է մոտենամ ու ստանամ: Ես գնեցի Թբիլիսի Երևան ինքնաթիռի տոմս ու երեկ վերադարձա Հայաստան, որպեսզի գամ և անձնական գործերովս և ստանամ առաքանին: Այսօր առավոտյան 10:30-ի սահմաններում այցելեցի Կիևյան փողոցում գործող «UPS» ընկերություն, որտեղ մոտեցա աշխատակցին ներկայացրեցի տվյալներս ու նրանից ստացա առաքանին, որից հետո դուրս եկա այդտեղից ու ձեր կողմից ձերբակալվեցի ու տեղափոխվեցի Ձեր մոտ: Այնուհետև Ձեր կողմից ենթարկվեցի անձնական խուզարկության, որի ընթացքում ինձնից վերցվեցին թե առաքանին, որը ստացել էի և թե հեռախոս ու մյուս իրերը /գումար, քարտեր և այլն/: Տվյալ առաքանում գտնվող հաշիշի յուղ տեսակի թմրամիջոցի վերաբերյալ այս պահին որևէ հարցի չեմ ցանկանում պատասխանել
Ձերբակալված Ճորճ Մորա Ապտուլլային հետաքննության մարմին կամ վարույթ իրականացնելու իրավասություն ունեցող մարմին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչություն (հասցե՝ ք. Երևան, Դեղատան 3) տեղափոխվել է 2024 թվականի օգոստոսի 29-ին, ժամը՝ 13։20-ին:
Արձանագրությունն ընթերցվեց բարձրաձայն, գրված է ճիշտ, որի համար ստորագրում ենք.
Արձանագրությունը կազմեց՝ Խ․Գրիգորյան, մասնակից՝ Ն․Այվազյան, մասնակից՝ Գ․Սարգսյան, ձերբակալված՝ GEORGE MOURA, թարգմանիչ՝ Գ․Մելիքյան, 29.08.2024թ.:
(տե՛ս քրեական գործ հատոր՝ 1-ին, գ․թ․ 10-13թթ․, 2025 թվականի մարտի 03-ի դատական նիստի արձանագրություն)։

- ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊՎ անձնական խուզարկություն կատարելու վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 29-ին, ք․Երևանում, ՕՀ բաժնի գլխավոր մաքսային տեսուչ Խորեն Գրիգորյանը, մասնակցությամբ՝ ՕՀ բաժնի գլխավոր մաքսային տեսուչ Ներսես Այվազյանի, ՕՀ բաժնի մաքսային տեսուչ Գոռ Սարգսյանի, թարգմանիչ՝ Գագիկ Սամվելի Մելիքյան (ծնված՝ 08.06.1979թ-ին, նույնականացման քարտ՝ 015084148), ում բացատրվել են ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված իր իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև նախազգուշացվել է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 483-րդ և 504-րդ հոդվածներով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 42-րդ հոդվածով, 237- րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 2024թ. օգոստոսի 29-ին՝ ժամը 11:00-ին, ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության ՕՀ բաժնի աշխատասենյակում (հասցե` ք.Երևան, Ծ.Իսակով 10) կատարեցինք ՀՀ և Սիրիայի քաղաքացի Ճորճ Մորա Ապտուլլայի (ծնված` 11.02.1988թ- ին, ՀՀ անձնագիր BA3277390, տրված 24.01.2020թ.-ին, 099-ի կողմից, Սիրիական անձնագիր՝ 101-17-2034322, հաշվառված՝ ք. Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա համայնք, Օգանովի փողոց, 58/1 շենք, 30 բնակարան հասցեում, փաստացի բնակվող՝ ք. Երևան, Աջափնյակ համայնք, 34 շենք, 35 բնակարան հասցեում) անձնական խուզարկությունը, որի մասին կազմեցի սույն արձանագրությունը:
Անձնական խուզարկությունից առաջ մասնակից անձանց պարզաբանվել է անձնական խուզարկություն իրականացնելու կարգը, դրա կատարման փաստը, բովանդակությունը, ընթացքը և արդյունքները հաստատելու պարտականությունը, բոլոր գործողություններին ներկա գտնվելու, արձանագրության մեջ հայտարարություններ, դիտողություններ մտցնելու նրանց իրավունքը:
Ձերբակալված Ճորճ Մորա Ապտուլլայիի անձնական խուզարկությամբ վերցվել են հետևյալ առարկաներն ու փաստաթղթերը.
1. ք. Երևան, Կիևյան 1 հասցեում գտնվող «Էքսպրես Հայկ» ՍՊ ընկերությունից իր կողմից ստացված «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի զանգվածների փոխարեն նմանատիպ այլ փոխարինված զանգվածների պարունակությամբ «Էքսպրես Հայկ» ՍՊ ընկերության միջոցով ԱՄՆ-ից GEORGE MOURA-ի անվամբ ՀՀ ներմուծված թիվ 1ZFK18116627756673 միջազգային սուրհանդակային առաքանին:
2. Ճորճ Մորա Ապտուլլայիի «SAMSUNG Z FOLD 5 » մոդելի 1 հատ բջջային հեռախոսը իր պատյանով և +37498987654, +96599972738 բջջային հեռախոսահամարներով
3. Ճորճ Մորա Ապտուլլայիի «CASIO» մոդելի ոսկեգույն ձեռքի ժամացույցը
4. Ճորճ Մորա Ապտուլլայիի «CHILLIBEANS» մոդելի արևային ակնոցները
5. Ճորճ Մորա Ապտուլլայիի տաբատի գրպանից հայտնաբերվեց 70000 ՀՀ դրամ
6. Ճորճ Մորա Ապտուլլայիի փայտե վզնոցը, թվով 1 սև քարերով և 2 թելով պատրաստված ձեռքի թևնոցները
7. Ճորճ Մորա Ապտուլլայիի տաբատի ձախ գրպանից հայտնաբերվեց սև կաշվեպատ դրամապանակ, որի մեջ հայտնաբերվեց Ճորճ Մորա Ապտուլլայիի թիվ 012364808 նույնականացման քարտը
Ճորճ Մորա Ապտուլլայիի Քուվեյթի թիվ 288021100073 պետության նույնականացման քարտը,
Ճորճ Մորա Ապտուլլայիի անվամբ թողարկված ԻԴ բանկի թիվ 4318270000492593 համարի բանկային քարտ
Ճորճ Մորա Ապտուլլայիի անվամբ թողարկված Քուվեյթական բանկային քարտ
Ճորճ Մորա Ապտուլլայիին անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված
SAMSUNG Z FOLD 5 մոդելի 1 հատ բջջային հեռախոսը իր պատյանով և +37498987654, +96599972738 բջջային հեռախոսահամարներով փաթեթավորվեց 1 փաթեթում, որը կնիքվեց 777962 համարի կնիքով, սև դրամապանակի մեջ հայտնաբերված առարկաները տեղադրվեցին դրամապանակի մեջ, 70000 ՀՀ դրամի, ոսկեգույն ժամացույցի, վզնոցի, թևնոցների և արևային ակնոցների հետ միասին փաթեթավորվեց 1 փաթեթում, որը կնիքվեց 777960 համարի կնիքով, ք. Երևան, Կիևյան 1 հասցեում գտնվող «Էքսպրես Հայկ» ՍՊ ընկերությունից իր կողմից ստացված «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի զանգվածների փոխարեն նմանատիպ այլ փոխարինված զանգվածների պարունակությամբ «Էքսպրես Հայկ» ՍՊ ընկերության միջոցով ԱՄՆ-ից GEORGE MOURA-ի անվամբ ՀՀ ներմուծված թիվ IZFK18116627756673 միջազգային սուրհանդակային առաքանին փաթեթավորվեց 1 փաթեթում, որը կնիքվեց 777961 համարի կնիքով,
Անձնական խուզարկության կապակցությամբ մասնակիցների կողմից հայտարարություններ չեղան:
Արձանագրությունն ընթերցվեց բարձրաձայն, համապատասխանում է կատարված գործողություններին, գրված է ճիշտ, որի համար ստորագրում ենք.

Պաշտպան Ա․Ստեփանյանը նշեց, որ հետաքննության մարմնի աշխատակիցը իրավունք չուներ կազմելու անձնական խուզարկություն կատարելու արձանագրություն, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը չի նախատեսում նման գործողության իրականացում հետաքննության մարմնի աշխատակցի կողմից, ուստի նշեց, որ սույն արձանագրությունը կազմվել է ոչ իրավասու պաշտոնատար անձի կողմից։
(տե՛ս քրեական գործ հատոր՝ 1-ին, գ․թ․ 14-16թթ․, 2025 թվականի մարտի 03-ի դատական նիստի արձանագրություն)։

-«Հայաստանի Հանրապետության քննչական կոմիտե փորձաքրեագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ից ստացված դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 1344 Ք-24 եզրակացությամբ, համաձայն որի` փորձաքննությունը սկսվել է 2024 թվականի օգոստոսի 29-ին, ավարտվել է՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 09-ին, փորձաքննությանը ներկայացված թվով 2 պոլիմերային տարայում առկա ընդհանուր 191,38 գրամ հաստատուն չոր քաշով + զանգվածները հանդիսանում են «հաշիշ յուղ» տեսակի թմրամիջոց։
(տե՛ս քրեական գործ հատոր՝ 1-ին, գ․թ․ 214-218թթ․, 2025 թվականի մարտի 03-ի դատական նիստի արձանագրություն)։
- 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության ՕՀ բաժնից նույն օրը ուղեկցական գրությամբ ստացված՝ Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի կողմից ստացված առաքանիների վերաբերյալ առկա տեղեկատվության զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որոնց` վերջինիս 2024 թվականին ստացել է թվով 2 առաքանի, 2023 թվականին թվով 38 առաքանի, 2022 թվականին թվով 26 առաքանի, 2021 թվականին թվով 31 առաքանի:
ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության քննիչ Տարոն Դանիելյանս, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ, 41-րդ, 208-րդ, 209-րդ, 210-րդ, 11-րդ, 214-րդ, 215-րդ, 216-րդ և 226-րդ հոդվածների պահանջների պահպանմամբ, թիվ 83-0482-24 քրեական վարույթով կազմեցի վարույթի նյութերում առկա, ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության ՕՀ բաժնից 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին նույն արձանագրությունն այն մասին, որ իմ աշխատասենյակում զննության ենթարկեցի քրեական ստացված Մորա Ճորճ Ապտուլլայի կողմից ստացված առաքանիների վերաբերյալ առկա տեղեկատվությունը: Զննության ընթացքում կիրառվել է 00331-10000-00001-AA667 նույնականացման համարով համակարգիչ և i-Sensys MF3010» մոդելի տպիչ սարք:
Հիշյալ տեղեկատվությունը վարույթն իրականացնող մարմնին տրամադրվել է «search Result (1) search Results» վերնագրերով «rosoft Excel 97-2003 Worksheet (xls)» տեսակի էլեկտրոնային ֆայլերով:
Նախ զննության ենթարկվեց «search Result (1)» վերնագրով էլեկտրոնային ֆայլը, համաձայն որի՝ Ճորճ Մորան 2024 թվականին ստացել է թվով 1 առաքանի, 2023 թվականին՝ թվով 27 առաքանի, 2022 թվականին՝ թվով 24 առաքանի, 2021 թվականին՝ թվով 31 առաքանի: Համաձայն ստացված տեղեկատվության՝ որպես առաքանիների մատակարարման երկրներ նշված են եղել՝ «US», «CN» և «GB», որպես փոխադրողի անվանումներ՝ «GLB» և «DHL», որպես ստացող՝ «GEORGES MOURA փաստաթղթի համար՝ «BA3277390», հասցեներ՝ «VERIN ANTARAYIN 33», «Օհանով 58-1», «Լեմկին 14» և «PUSHKIN 38/1», բջջային հեռախոսահամար՝ «37498987654»: Առաքանիների քաշերը կազմել են՝ 2.18 կգ, 0.28 կգ, 0.96 կգ, 0.32 կգ, 0.1 կգ, 1.15 կգ, 0.6 կգ, 1.5 կգ, 0.35 կգ, 0.2 կգ, 0.15 կգ, 0.45 կգ, 0.85 կգ, 0.4 կգ, 2.26 կգ, 3.55 կգ, 0.1 կգ, 0.24 կգ, 0.65 կգ, 0.3 կգ, 3.1 կգ, 0.1 կգ, 0.15 կգ, 0.2 կգ, 0.7 կգ, 0.15 կգ, 2.85 կգ, 1.44 կգ, 0.1 կգ, 0.3 կգ, 2.5 կգ, 2.55 կգ, 1.35 կգ, 0.3 կգ, 0.15 կգ, 0.42 կգ, 0.05 կգ, 3.55 կգ, 1.7 կգ, 2.6 կգ, 1.1 կգ, 0.45 կգ, 0.5 կգ, 0.55 կգ, 0.25 կգ, 0.35 կգ, 1.1 կգ, 1.5 կգ, 0.3 կգ, 1 կգ, 0.05 կգ, 0.3 կգ, 0.25 կգ, 0.05 կգ, 0.3 կգ, 0.25 կգ, 0.45 կգ, 0.4 կգ, 1.5 կգ, 0.3 կգ, 2.3 կգ, 0.25 կգ, 0.2 կգ, 1.75 կգ, 0.05 կգ, 0.15 կգ, 0.05 կգ, 0.4 կգ, 5.4 կգ, 0.2 կգ, 0.35 կգ, 0.45 կգ, 0.8 կգ, 2.6 կգ, 0.5 կգ, 0.2 կգ, 0.9 կգ, 0.35 կգ, 0.1 կգ, 0.05 կգ, 1.05 կգ, 2.2 կգ և 1.9 կգ:
Հիշյալ տեղեկատվությունն ամբողջությամբ ներառվեց սույն արձանագրության մեջ ստորև (...)
Այնուհետև, զննության ենթարկվեց «search Results» վերնագրով էլեկտրոնային ֆայլը, համաձայն որի՝ բացի հիշյալ առաքանիներից Ճորճ Մորան 2024 թվականին ստացել է թվով 1 առաքանի, 2023 թվականին` թվով 11 առաքանի, 2022 թվականին՝ թվով 2 առաքանի: Համաձայն ստացված տեղեկատվության՝ որպես առաքանիների մատակարարման երկրներ նշված են եղել՝ «US», «АЕ» И «MY», «UPS», «FTC», «DHL», «FedEx» и «GLB», прщи ստացող՝ «GEORGES MOURA», փաստաթղթի համար՝ «012364808», հասցեներ՝ «PUSHKIN 38/1», «Օհանով 58-1» «q. Yerevan Rafael Remkin 14» և բջջային հեռախոսահամար՝ «37498987654»; Առաքանիների քաշերը կազմել են՝ 2 կգ, 4.7 կգ, 4.3 կգ, 6 կգ, 2.4 կգ, 1.2 կգ, 1.156 կգ, 7.26 կգ. 4.3 կգ, 0.3 կգ, 2.3 կգ, 0.8 կգ, 1.55 կգ և 2 կգ:
Հիշյալ տեղեկատվությունն ամբողջությամբ ներառվեց սույն արձանագրության մեջ ստորև.
(…)
Զննությամբ քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ տեղեկատվություն չհայտնաբերվեց։
Պաշտպան Ա․Ստեփանյանը նշեց, որ մեղադրյալը զբաղվել է էլեկտրական ծխախոտների վաճառքով, պարբերաբար արտերկրից ստացել է ծանրոցներ, երբևէ թմրամիջոցի վերաբերյալ որևէ կասկած չի առաջացել, անհասկանալի է թմրամիջոցի հայտնաբերումը։
(տե՛ս քրեական գործ հատոր՝ 1-ին, գ․թ․ 284-286թթ․, 338, 2025 թվականի մարտի 03-ի դատական նիստի արձանագրություն)։

- 2024 թվականի դեկտեմբերի 05-ին կազմված զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, ըստ որի՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության քննիչ Տարոն Դանիելյանս, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ, 41-րդ, 208-րդ, 209-րդ, 210-րդ, 21-րդ, 214-րդ, 215-րդ, 216-րդ և 226-րդ հոդվածների պահանջների պահպանմամբ, թիվ 83-0482-24 քրեական վարույթով կազմեցի սույն արձանագրությունն այն մասին, որ Երևան քաղաքի Դեղատան 3 հասցեում տեղակայված ՀՀ քննչական կոմիտեի վարչական շենքում՝ իմ աշխատասենյակում, զննության ենթարկեցի ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչությունից 2024 թվականի օգոստոսի 29-ին ստացված «1ZFK18116627756673» համարի առաքանու արկղը՝ փաթեթավորված պոլիէթիլենային փաթեթում և կնքված 777961 համարի կապարակնիքով:
Զննման ընթացքը տեսաձայնագրառվել է «SPECTRE V7» տեսակի 0497 անհատական համարով տեսաձայնագրառող սարքով, կիրառվել է 00331-10000-00001-AA667 նույնականացման համարով համակարգիչ և «i-sensys MF 3010» մոդելի տպիչ սարք:
Զննության ենթարկվող «IZFK18116627756673» համարի առաքանու արկղը փաթեթավորված է պոլիէթիլենային կիսաթափանց փաթեթում և կնքված է 777961 համարի մետաղական կապարակնիքով: Փաթեթ գտնվում է անվնաս, ամբողջական, իսկ դրա վրա առկա կապարակնիքն անխախտ վիճակում:
Հիշյալ փաթեթ բացելուց հետո պարզվեց, որ դրանում առկա է «1ZFK18116627756673» համարի առաքանու արկղը, որի դիմային հատվածում առկա է «SHIPPING, 3102301773, SSD, 2909 OREGON CT, TORRANCE CA 90503-2677, UNITED STATES, SHIP TO: GEORGE MOURA, 37498987654, PUSHKIN 38/1, 001 YEREVAN ARMENIA, TRACKING#:1ZFK18116627756673» и այլ գրառումներ:
Առաքանու արկղը բացելուց հետո պարզվեց, որ դրանում առկա է արծաթափայլ թերմոփաթեթ «noked LAVA FLOW, This product does not contain nicotine» և այլ գրառումներով թվով 1 սրվակ՝ լցված հեղուկ զանգվածի պարունակությամբ, «noked LEMON. WARNING: This product contains nicotine . Nicotine is an addictive chemical” և այլ գրառումներով թվով 1 սրվակ՝ լցված հեղուկ զանգվածի պարունակությամբ և թվով 2 ստվարաթղթե տուփ՝ «JAM MONSTER LEMON 6MG» և այլ գրառումներով։ Բացի այդ, ստվարաթղթե տուփերի վրա առկա է նաև «WARNING: This product contains nicotine. Nicotine is an addictive chemical.» գրառումները։ Ստվարաթղթե տուփերից յուրաքանչյուրում առկա են մեկական «SERPIS» և այլ գրառումներով տարաներ՝ լցված բաց երանգի հեղուկ զանգվածի պարունակությամբ:
Զննության ավարտից հետո հիշյալ իրերը` իրենց պարունակությամբ, տեղադրվել են «1ZFK18116627756673» համարի առաքանու արկղում, որն էլ կնքվել է «ՀՀ ՔՆՆՉԱԿԱՆ ԿՈՄԻՏԵ 864» կլոր կնիքների դրոշմներով։

Պաշտպան Ա․Ստեփանյանը միջնորդեց հետազոտել նաև սույն արձանագրության տեսաձայնագրությունը։
(տե՛ս քրեական գործ հատոր՝ 1-ին, գ․թ․ 290-291թթ․, 2025 թվականի մարտի 03-ի դատական նիստի արձանագրություն)։

- Դատաքննության ընթացքում հետազոտվել է քրեական գործի 1-ին հատորի 338-րդ թերթում առկա լազերային սկավառակը, որը տեղադրվել է համակարգչի մեջ, հետազոտվել է սկավառակի վրա առկա առաջին ֆայլը՝ «առաքանում արկղի զննություն» անվանմամբ, որում առկա էին երկու տեսանյութեր։ Հետազոտվեց «20241205135500_000180» անվանմամբ տեսանյութը։
(տե՛ս քրեական գործ հատոր՝ 1-ին, գ․թ․ 338թ․-ում առկա լազերային սկավառակ․, 2025 թվականի մարտի 13-ի դատական նիստի արձանագրություն)։

- 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին, 6-ին և 7-ին մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորային պատկանող՝ «Samsung» ապրանքանիշի «Galaxy Z Folds (SM-F946B/DS)» մոդելի բջջային հեռախոսից այլ կրիչի վրա պատճենելու եղանակով վերցված տեղեկատվության զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝
ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության քննիչ Տարոն Դանիելյանս, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ, 41-րդ, 208-րդ, 209-րդ, 210-րդ, 211-րդ, 214-րդ, 215-րդ, 216-րդ և 226-րդ հոդվածների պահանջների պահպանմամբ, թիվ 83-0482-24 քրեական վարույթով կազմեցի սույն արձանագրությունն այն մասին, որ իմ աշխատասենյակում մասնակցությամբ, թարգմանիչներ Մարինե Ռուբենյանի և Մարալ Զաքարյանի, որոնց բացատրվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով նրա իրավունքներն ու պարտականությունները՝
Մորա Ճորճ Ապտուլլայի պաշտպան Վաղարշակ Գևորգյանի, մասնակցությամբ, ում բացատրվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 49-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով նրա իրավունքներն ու պարտականությունները՝ զննության ենթարկեցի մեղադրյալ Մորա Ճորճ Ապտուլլային պատկանող «Samsung» ապրանքանիշի «Galaxy Z Fold5 (SM-F946B/DS)» մոդելի բջջային հեռախոսից արտածված տեղեկատվությունը, որը գրառվել է «Verbatim» տեսակի հիշողության կրիչի վրա։
Զննությունը կատարվում է բնական և արհեստական լուսավորության պայմաններում, քննչական գործողության ընթացքում կիրառվելու են 00331-10000-00001-AA667 նույնականացման համարով համակարգիչ, 00330-80000-00000-AA574 նույնականացման համարով դյուրակիր համակարգիչ և «i-sensys MF 3010» մոդելի տպիչ սարք:
Զննությամբ պարզվեց հետևյալը․
«Verbatim» տեսակի հիշողության կրիչի վրա գրառված տեղեկատվությունը ներբեռնվեց 00330-80000-00000-AA574 նույնականացման համարով դյուրակիր համակարգչում։
Հիշյալ տեղեկատվությունը ընդհանուր առմամբ ներառված է «83-0482-24» վերնագրով թղթապանակում, որում առկա է «samsung_SM_F946B» վերնագրով թղթապանակ։ Մուտք գործելով հիշյալ թղթապանակը պարզվեց, որ դրանում առկա է «AccountPackage», «chats», «contacts», «email», «files», «gps», «icons»,, «journeys», «pages», «party_photos», «Passwords», «photos», «resources», «SociaMedia», «thumbnails», «timelines», «useraccounts» և «Users» վերնագրերով թղթապանակներ և «samsung_SM-F946B Report.html» վերնագրով էլեկտրոնային ֆայլ։
Նախ զննության ենթարկվեց «samsung_SM-F946B Report.html» վերնագրով էլեկտրոնային ֆայլը, որը բացելու հետո պարզվեց, որ դրանում պարունակվում է Մորա Ճորճ Ապտուլլային պատկանող «Samsung» ապրանքանիշի «Galaxy Z Fold5 (SM-F946B/DS)» մոդելի բջջային հեռախոսից այլ կրիչի վրա պատճենելու եղանակով վերցված տեղեկատվությունը։
Զննության ընթացքում դիտարկվեցին և լսվեցին «Instagram» հավելվածում «thecookingmay» և Ճորճ Մորայի օգտահաշիվների միջև տեղի ունեցած ձայնային և տեքստային հաղորդագրությունները։
«thecookingmay»։ Դուն դեռ ունես կանաչ մարդու համարը կամ ինչ որ բան, թե այլևս ոչ։
Զննության ընթացքում դիտարկվեցին և լսվեցին «WhatsApp» հավելվածում 60172740966 հեռախոսահամարով բաժանորդի և Մորա Ճորճ Ապտուլլայի միջև տեղի ունեցած ձայնային և տեքստային հաղորդագրությունները։ Հաղորդագրությունները սկսվում էին 2024 թվականի օգոստոսի 28-ին և ավարտվում էին նույն օրը։
2024 թվականի օգոստոսի 28
Ժամը՝ 08։35 60172740966։ Ողջույն պարոն, Ռիդվանն է Նաստի Վոռլդ Վայդից հուսով եմ լավ եք, մենք փնտրում ենք դիստրիբյուտր և հավատացած ենք, որ Ձեզ տեղի հմտությունները կարող են այս համագործակցությունը բուռն աճեցնել, մենք պատրաստ ենք բեռնափոխադրել համընդհանուր կերպով եկեք կապ հաստատենք և տեսնենք, թե ինչպես կարող ենք միասին աճել։ Հետաքրքրե՞ց, ինձ տեղյակ պահեք
Դիտարկվեցին և լսվեցին «WhatsApp» հավելվածում 12137744889 հեռախոսահամարով բաժանորդի և Մորա Ճորճ Ապտուլլայի միջև տեղի ունեցած ձայնային և տեքստային հաղորդագրությունները։ Հաղորդագրությունները սկսվում էին 2024 թվականի օգոստոսի 15-ին և ավարտվում էին նույն թվականի օգոստոսի 29-ին։
2024 թվականի օգոստոսի 15
Ժամը՝ 06։45 12137744889։ Սիրելիս, վերադարձե՞լ ես Հայաստան, ստացե՞լ ես ապրանքը։
Ժամը՝ 13։58 Ճորճ։ Ես գնում եմ 2 օրից, կստուգեմ։

2024 թվականի օգոստոսի 16
Ժամը՝ 04։53 12137744889։ Լավ, շնորհակալություն։

2024 թվականի օգոստոսի 29
Ժամը՝ 09։40 12137744889։ Բարև, սիրելիս, ստացա՞ր այն։
Ժամը՝ 10։03 Ճորճ։ Ողջույն քեռիս, ինչպես ես, ես այստեղ ստուգել եմ Չինաստանից ոչ մի բան չի եկել, դու վստահ ես, որ ուղարկել ես, ունես հետևելու համարը, թե ոչ, որպեսզի կարողանամ ստուգել, որովհետև գլոբինգը կամ ուղարկող ընկերությունը, որոնք ես քեզ տվել եմ իմ անվամբ ոչինչ չկա։
Ժամը՝ 10։08 12137744889։ SF1452116019872 սա իմ ուղարկած առաքանու համարն է, ես ուղարկել եմ բեռնափոխադրման այն հասցեով, որ դու տվել ես։
Ժամը՝ 10։11 12137744889։ Ես զանգահարել եմ Չինաստան բեռնափոխադրում ուղարկողին և նա ասաց, որ դու պետք է կապ հաստատես տեղի գլխավոր գրասենյակ՝ տեսնելու համար, թե արդյոք նրանք առաքել են ապրանքը։
Ժամը՝ 10։12 Ճորճ։ Լավ, կկապնվեմ։
Ժամը՝ 10։13 12137744889։ Լավ շնորհակալություն, եթե դու այն ստանաս կարող ես ինձ ասել։
Դիտարկվեցին և լսվեցին «WhatsApp» հավելվածում «NADER US» անվամբ 15623967199 հեռախոսահամարով բաժանորդի և Մորա Ճորճ Ապտուլլայի միջև ձայնային և տեքստային հաղորդագրությունները։ Հաղորդագրությունները սկսվում էին 2024 թվականի օգոստոսի 8-ին և ավարտվում էին նույն թվականի օգոստոսի 23-ին։
2024 թվականի օգոստոսի 11
Ժամը՝ 14։16 Ճորճ։ Պարոն ես քեզ իրազեկ կպահեմ, ես շատ տխուր եմ և կոտրված եմ ինձ զգում, երբ լսեցի դրա մասին, պարոն Ն հույս ունենանք լավ կլինի (ձայնային)։
Ժամը՝ 17։50 Ճորճ։ Ողջույն պարոն Ն հենց նոր ընկերս զանգահարում է և ասում, որ վաղն առավոտյանն է տեսուչի հերթապահությունը, նրանք դա անում են միայն առավոտյան հերթապահության ժամանակ, ուստի զննությունը տեղի է ունենալու վաղը նյութական ձևով։ Նա ինձ ասաց, որ նրանք չեն կարող այն բացել մինչև չուղարկեն նախարարություն կամ ինչ որ բան և այդ դեպքում եթե ուղարկելու են ես հրաժարվելու եմ, ասելու եմ, որ չեմ ցանկանում (չի հասկացվում), նրանք չեն կարող բացել և մի քանի ամիս հետո դեն են նետելու։ Ես լավագույնի հույս ունեմ, ընկերս նաև ինձ ասաց, ես նույնիսկ չգիտեմ ինչու սա պատահեց, «DHS» առաքման վայր գնալուց հետո նրանք նորից այդ տուփն էին խնդրում չգիտեմ ինչու, բայց ես մտածում էի, որ պետք է անեն, իմանու՞մ ես, որովհետև տեսել են մարիխուանա խորհրդանիշով շիշը նման է տերևի, կամ ինչ որ բանի, այդ իսկ պատճառով ցանկանում են նորից նյութական ձևով ստուգել, ուղակի բացեն տուփը և տեսնեն ինչ կա ներսում, հուսանք, որ լավ է լինելու, ինչպես քեզ ասում եմ պարոն Ն, եթե սա նույնպես չաշխատեց եկող շաբաթ կժամանեմ Հայաստան և այնտեղից կվերցնեմ դրանք և դու կարող ես ինձ ուղարկել միանգամից մի քանի հատ այլ ոչ թե մեկ հատ, այսպիսով մենք կարող ենք փոխհատուցել կորուստները և ժամանակը, նորից շնորհակալություն Ձեզ պարոն Ն Ձեր ջանքերի համար իսկապես ես գնահատում եմ, շնորհակալություն ինձ հետ մնալու համար, շնորհակալություն եղբայր։ Ես քեզ շարունակ իրազեկ կպահեմ (ձայնային)։
Ժամը՝ 19։03 «NADER US»։ Լավ, մի անհանգստացիր։

2024 թվականի օգոստոսի 13
Ժամը՝ 04։05 Ճորճ։ Ողջույն պարոն Ն․, ներեցեք այս ժամին Ձեզ անհանգստացնելու համար, կարծես այս մեկը մենք նույնպես կորցրինք և ես ինձ այնքան վատ և կոտրված եմ զգում եղբայր։ Այսօր նույնիսկ հիվանդանոց եմ գնացել, որովհետև շատ վատ խուճապի նոպա էր մոտս, շատ մտածելուց։ Ես իսկապես այս մեկի վրա մեծ հույսեր ունեի, բայց չգիտեմ, թե ինչու այն չաշխատեց, ներեցեք, որ այս ամենի մասին կիսվում եմ Ձեզ հետ, սակայն ես այլևս չգիտեմ, թե ինչ անեմ։ Կփորձեմ Հայաստան գալու համար տոմս ձեռք բերել և կփորձենք այնտեղ, համաձայն եք պարոն։ Ներողություն եմ խնդրում, որ շարունակ ձեզնից օգնություն եմ խնդրում, բայց ես չունեմ որևէ մեկը, ով կարող է օգնել այս ամենի միջով անցնել։ Շնորհակալություն ամեն ինչի համար և ընդմիշտ ես Ձեզ պարտական եմ։
Ժամը՝ 04։12 «NADER US»։ Մի անհանգստացիր մարդ, թքած ունեցի։
Ժամը՝ 04։13 «NADER US»։ Ինձ իմաց տուր, թե որն է հաջորդ քայլը, ես պատրաստ եմ։
Ժամը՝ 04։14 Ճորճ։ Անկասկած պարոն Ն․, ես պարզապես հանգստի և մի լավ բան պլանավորելու կարիք ունեմ, ես Ձեզ կասեմ։
Ժամը՝ 04։14 «NADER US»։ Լավ։
Ժամը՝ 04։14 Ճորճ։ Ես հասկանում եմ հավանաբար Հայաստանը ամենալավ տեղաշարժը կլինի։
Ժամը՝ 04։14 «NADER US»։ Ինձ իմաց տուր։
Ժամը՝ 04։14 Ճորճ։ Շնորհակալություն պարոն։

2024 թվականի օգոստոսի 14
Ժամը՝ 00։21 Ճորճ։ Պարոն Ն կարող եմ քեզ 5 րոպեով զանգահարել։
Ժամը՝ 02։48 Ճորճ։ Պարոն Ն տոմսս վաղը ձեռք կբերեմ և հավանաբար թռիչքը դեպի Հայաստան կլինի վաղ չէ մյուս օրը։
Ժամը՝ 02։50 Ճորճ։ Արի մրգահյութի շշի մեջ անենք, բայց նորմալ ձևով, ոչ այն մեկի նման, որ դու ուղարկել էիր, խնդրում եմ, տերևի տեսքի պատճառով մարդիկ կարծում են մարիխուաննա է և խելագարվում։
Ժամը՝ 02։50 Ճորճ։ Կօգտագործենք «ups» առաքման ընկերությունը դեպի Հայաստան, խնդրում եմ։
Ժամը՝ 02։51 Ճորճ։ Ես գնում եմ ութ օրով։
Ժամը՝ 02։51 «NADER US»։ Այո։
Ժամը՝ 02։51 Ճորճ։ Կարծում եմ «ups»-ից հինգ օր կպահանջվի հասնելու այնտեղ։
Ժամը՝ 02։52 Ճորճ։ Այսպիսով, մինչև ես այնտեղ ժամանեմ, եթե մենք կարողանանք սկսել ընթացքը, կարող ենք հաջողել։
Ժամը՝ 02։53 Ճորճ։ Խնդրում եմ պարոն, եթե հնարավոր է կարող ես ինձ երկու շիշ ուղարկել, երբ վերադառնամ այստեղ Քուվեյթ և տեղափոխեմ կվճարեմ ամեն ինչի համար։
Ժամը՝ 02։54 Ճորճ։ Դու կարող ես ուղարկել մոտ 100 սև սարք, բայց լինելու է առանձին հետևելու համար։
Ժամը՝ 22։16 Ճորճ։ Տոմսս վաղն է և ես ուզում եմ վստահ լինել, որ ամեն ինչ լավ է գնալու համար, որովհետև մնալու եմ միայն ութ օր, ինձ չեմ կարող թույլ տալ մնալ ավել, այդ իսկ պատճառով։
Ժամը՝ 23։27 «NADER US»։ Ես վերադառնալու եմ երկուշաբթի և կարող եմ ուղարկել երեքշաբթի։
Ժամը՝ 23։28 Ճորճ։ Հիանալի է պարոն, օրհնված ճամփորդություն Ձեզ պարոն Ն։

2024 թվականի օգոստոսի 20
Ժամը՝ 00։12 Ճորճ։ Ողջույն պարոն Ն, հուսով եմ լավ եք պարոն, ես այստեղ եմ Հայաստանում սպասում եմ Ձեզ։
Ժամը՝ 08։40 «NADER US»։ Սովորական ձևով՝ հեղուկով, ճիշտ է՞։
Ժամը՝ 08։40 «NADER US»։ Հեղուկով շշեր։
Ժամը՝ 10։04 Ճորճ։ Այո լավ կլինի եղբայր։
Ժամը՝ 10։06 Ճորճ։ Բայց մենք կուղարկենք միայն սարքերը։
Ժամը՝ 10։14 «NADER US»։ «UPS»-ով ճիշտ է՞։
Ժամը՝ 10։14 «NADER US»։ Այո հասկացա։

2024 թվականի օգոստոսի 21
Ժամը՝ 00։43 Ճորճ։ Ասա ինձ, երբ ես պատրաստ հաստատելու հասցեն։
Ժամը՝ 00։43 Ճորճ։ Ես պետք է հաշվարկեմ ամեն ինչ, հատկապես օրերը, ավելին ինձ թույլ չեմ կարող տալ։
Ժամը՝ 21։18 Ճորճ։ Պարոն Ն խնդրում եմ իրազեկ պահեք ինձ, որպեսզի կարողանամ իմանալ ինչ անեմ հաջորդը։

2024 թվականի օգոստոսի 22
Ժամը՝ 05։48 Ճորճ։ Պարոն Ն խնդրում եմ ինձ մի մոռացեք։
Ժամը՝ 05։48 «NADER US»։ Հենց նոր վերցրել եմ յուղը, վաղը կուղարկեմ։
Ժամը՝ 05։49 Ճորճ։ լավ Պարոն Ն, շնորհակալություն։
Ժամը՝ 18։56 «NADER US»։ Այսպիսով ուղարկելու եմ երկու շի՞շ։
Ժամը՝ 18։57 Ճորճ։ Ողջույն պարոն Ն։
Ժամը՝ 18։57 Ճորճ։ Այո, խնդրեմ։
Ժամը՝ 18։57 «NADER US»։ Լավ։
Ժամը՝ 18։57 Ճորճ։ Կարող ե՞ս այլ հեղուկներ նույնպես դնել։
Ժամը՝ 18։57 «NADER US»։ Այո։
Ժամը՝ 18։57 Ճորճ։ Շնորհակալություն պարոն։
Ժամը՝ 18։57 «NADER US»։ Խնդրեմ, հասկացա։
Ժամը՝ 18։58 Ճորճ։ Անհամաբեր եմ։
Ժամը՝ 19։05 Ճորճ։ Դու ունե՞ս Հայկական հասցեն, եղբայր։
Ժամը՝ 19։14 «NADER US»։ Պուշկի՞նը։
Ժամը՝ 19։15 Ճորճ։ Այո։
Ժամը՝ 19։41 «NADER US»։ Լավ։
Ժամը՝ 19։49-ին «NADER US» բաժանորդը ուղարկում է լուսանկար, որում գրառված է «UPS EXPRESS, TRACKING : 1ZFK18116627756673» տվյալները:

Դիտարկվեցին և լսվեցին «WhatsApp» հավելվածում «Mike Kahkejian DHL» անվամբ 96550802002 հեռախոսահամարով բաժանորդի և Մորա Ճորճ Ապտուլլայի միջև տեղի ունեցած ձայնային և տեքստային հաղորդագրությունները։ Հաղորդագրությունները սկսվում էին 2024 թվականի օգոստոսի 8-ին և ավարտվում էին նույն թվականի օգոստոսի 14-ին։
2024 թվականի օգոստոսի 12
Ժամը՝ 14։37 Ճորճ։ Բարի առավոտ եղբայր, ինչ կասես լինումա հիմա, թե դեռ նորություն չկա։
Ժամը՝ 15։11 «Mike Kahkejian DHL»։ Չէ ինչ որ հատուկ բան չկա, մաքսատուն է մտել, ասում են մի որոշ ժամանակ պիտի մնա ստուգվի, միայն այս առաքանին չի շատ առաքանիներ կան, մի անհանգստացի բան չկա նորմալ պրոցես է (ձայնային)։

2024 թվականի օգոստոսի 13
Ժամը՝ 13։42 Ճորճ։ Բայլուս Մայկո, լավ ես եղբայր, սա տրամաբանակա՞ն է, որ այսպես երկար տևի, կյանքում չեմ տեսել, որ այսպես երկար տևի, ես միայն ուզում եմ իմանալ լինելու է, թե չե, նյարդերիս վրա եմ նստած, թե չէ ուրիշ բան չկա, կներես էլի, որ քեզ անհանգստացրի, հաջողություն լավ օր քեզ եղբայր (ձայնային)։

2024 թվականի օգոստոսի 14
Ժամը՝ 00։20 Ճորճ։ Եղբայր ինձնից նեղվել ե՞ս, իսկապես ներողություն գլուխդ ցավեցնելու համար։
Ժամը՝ 01։06 «Mike Kahkejian DHL»։ Սիրելի Աբու Ջրեջ ոչ նեղվել եմ ոչ բան, ինչ ես խոսում, դեռ այսօր խոսացի մաքսատուն ասացին ստուգում են, որ տեսնեն բաղադրությունն ինչ է, վաղը պարզ կդառնա եղբայր, բայց բան չկա սովորական բան է, ասում են, որ սենց երկար է տևում ինքը, սիրելի Աբու ջրեջ ինչու պիտի նեղվեմ, խենթ ես ինչ ես (ձայնային)։
Ժամը՝ 01։09 Ճորճ։ Ինչու ուզում է լինել մենակ դու չնեղվես Մայկո, ես քեզ ախպոր պես եմ սիրում եղբայր (հայհոյանք), թող քննեն, եթե մեջը քաքեն (ըստ թարգմանչի նշանակում է՝ ծայարահեղ վատ բան) մի բան եղավ, օրինակ մի սխալ բան, սիկտիր կանենք կգնա, հասկացա՞ր, ես ոչ գումար եմ տվել ոչ բան, պաշտոնապես ես ոչինչ չեմ վճարել, կրիպտոյով եմ վճարել, եթե շատ քաքեն է ոնց կա կթողենք, չենք վերցնի, հուսամ, որ բան չի լինի, եղբայր չէ՞, ես միայն ուզում եմ, որ դու, չեմ ուզում, որ քեզ մի բան լինի եղբայրս, քաքեն քաքեն կնեղվեմ, իրոք ներողություն եմ խնդրում եղբայր, որ քեզ այսպիսի բանի մեջ դրեցի, ես ինձ չեմ կարողանում ներել (հայհոյանք դրան հայհոյանք փողին), քո նկատմամբ ունեցած իմ հարգանքը ամեն ինչ արժե, բայց դա նման է ուտելու բանի, եթե պետք է բացեն ու մեջը ստուգեն անպայման մի բան կերևա, այդ ժամանակ ինչ է ընթացակարգը չգիտեմ, իմ համար գլխացավանք կլինի, թե չի լինի, բայց չեմ կարծում, որ կլինի, քանի որ ես չեմ վերցնելու (հայհոյանք), ես ցանկացած սցենարի արդեն պատրաստ եմ, կասեմ չեմ պատվիրել կամ ինչ որ բան ու վերջ (ձայնային)։
Ժամը՝ 01։10 Ճորճ։ Ես միայն ուզում եմ իմանալ, որ վատագույն դեպքում ու վատագույն սցենարով, եթե չվերցնեմ ինչ-որ բան ինձ հետ կլինի, թե չէ (ձայնային)։

Դիտարկվեցին և լսվեցին «WhatsApp» հավելվածում 96597709976 հեռախոսահամարով բաժանորդի և Մորա Ճորճ Ապտուլլայի միջև տեղի ունեցած ձայնային և տեքստային հաղորդագրությունները։ Հաղորդագրությունները սկսվում էին 2024 թվականի օգոստոսի 8-ին և ավարտվում էին նույն թվականի օգոստոսի 26-ին։
2024 թվականի օգոստոսի 10
Ժամը՝ 11։57 Ճորճ (վերահասցեագրված)։ Բարև Աբու Ջրեջ, այո Քուվեյթ հասավ, բայց մաքսատնից դուրս չեկավ, հիմա կխոսեմ տղայի հետ, մի անհանգստացիր (ձայնային)։
Ժամը՝ 11։57 Ճորճ։ Իմ աղոթքները սկսեցին այս պահից եղբայր, Աստված Ձեզ փրկի (ձայնային)։
Ժամը՝ 14։28 Ճորճ։ Շաբաթ օրը մաքսատունը ծանրաբեռնված է լինում։
Ժամը՝ 14։28 Ճորճ։ Պետքա Մայկը դուրս բերի։
Ժամը՝ 14։29 96597709976։ Ընկեր մի քիչ առաջ հակառակն ասեցիր, ասեցիր ավելի թեթև կլինի, սա ինքն է քեզ ասել, այսինքն էլի ես խոսացել հետը(ձայնային)։
Ժամը՝ 14։29 Ճորճ։ Չէ բան չասեց, ծանրաբեռնված է լինում մաքսատունը, մարդիկ թեթև են լինում, ապրանքը շատ, ուրբաթ ոչ ոք ոչինչ չի անում։

2024 թվականի օգոստոսի 11
Ժամը՝ 11։23 Ճորճ։ Տա Աստված, որ միշտ տրամադրությունդ բարձրացնեմ, ինչպես որ միշտ նախկինում դու ես իմ տրամադրությունը բարձրացրել, սենց բան մի ասա դու իմ եղբայրն ես, սպասում եմ, որ ինձ զանգահարի, որպեսզի գնամ և վերցնեմ, այն ժամանակ կհանգստանամ և մի հատ էլ քաշեմ (ձայնային)։
Ժամը՝ 11։25 Ճորճ։ Այս օրը լավ սկսվեց եղբայր, լավ արդյունքներ ստացա, լավ բաներ առա, լավ բաներ էլ եղան, մնաց միայն դա էլ առնեմ (ստանամ), ու ամեն ինչ տա Աստված լավ կլինի (ձայնային)։
Դիտարկվեցին և լսվեցին «WhatsApp» հավելվածում «Shadow Armenia New» անվամբ 37477170678 հեռախոսահամարով բաժանորդի և Մորա Ճորճ Ապտուլլայի միջև տեղի ունեցած ձայնային և տեքստային հաղորդագրությունները։ Հաղորդագրությունները սկսվում էին 2024 թվականի օգոստոսի 8-ին և ավարտվում էին նույն թվականի օգոստոսի 26-ին։
2024 թվականի օգոստոսի 16
Ժամը՝ 17։15 Ճորճ։ Եղբայր։
Ժամը՝ 17։15 «Shadow Armenia New»։ Հա եղբայր։
Ժամը՝ 17։15 Ճորճ։ Մոլախոտը (ըստ թարգմանչի՝ «Weed»-ը խոսակցական նշանակում է մարիխուանա) նորմալ է՞։
Ժամը՝ 17։15 «Shadow Armenia New»։ Այո։
Ժամը՝ 17։17 Ճորճ։ Հենց հասնեմ կխոսեմ, չքնես խնդրում եմ։
Ժամը՝ 17։17 «Shadow Armenia New»։ Լավ եղբայր չեմ քնի, քանի կուզես։
Ժամը՝ 17։17 Ճորճ։ 5։
Ժամը՝ 17։17 Ճորճ։ Ինչքան եղավ գինը։
Ժամը՝ 17։18 «Shadow Armenia New»։ 14,000 եղբայր։
Ժամը՝ 17։18 Ճորճ։ Հազար միայն։
Ժամը՝ 17։18 Ճորճ։ Ես կխոսամ էշի հետ, երբ որ հասնեմ։
Ժամը՝ 17։18 «Shadow Armenia New»։ Քեզնից շահ չունեմ, ուրիշներին 18 կամ 20-ով եմ ծախում։
Ժամը՝ 17։18 Ճորճ։ Ոռը թող կոխի հազար։
Ժամը՝ 17։19 Ճորճ։ Իրենից ավելի էժանով եմ ապրում եղբայր։
Ժամը՝ 17։19 Ճորճ։ Մոտ 12 կամ երբեմն 10-ը։
Ժամը՝ 17։19 «Shadow Armenia New»։ Հա եղբայր, այս խմբաքանակը նախկինում 11,000 տալիս, շուկան քաք չկար, ստիպված սա առավ, շուկան չորացել է։
Ժամը՝ 17։21 «Shadow Armenia New»։ Եղբայր քանի հատ կուզես տեղյակ պահիր պատրաստ եմ, նախքան գալս։
Ժամը՝ 17։24 «Shadow Armenia New»։ Ու՞ր ես մնալու։
Ժամը՝ 19։25 «Shadow Armenia New»։ Հյուրանոց չկա՞։
Ժամը՝ 19։25 Ճորճ։ Հլը հասնեմ։
Ժամը՝ 19։25 Ճորճ։ Ինձ ծխելը ավելի կարևոր է եղբայր։
Ժամը՝ 19։25 Ճորճ։ Թեկուզ դրսում մնամ։

2024 թվականի օգոստոսի 17
Ժամը՝ 01։54 «Shadow Armenia New»։ Լավ, եղբայր քո համար աղաց եմ գտել։
Ժամը՝ 01։57 Ճորճ։ Սիրում եմ քեզ եղբայր։
Ժամը՝ 01։57 Ճորճ։ Վաղը կխոսանք։
Ժամը՝ 15։48 Ճորճ։ Եղբայր։
Ժամը՝ 15։49 Ճորճ։ Կարող ե՞ս բերել, քեզ տաքսու գումարը կվճարեմ, գնալ գալ։
Ժամը՝ 15։49 Ճորճ։ Նույն տեղը։
Ժամը՝ 15։49 Ճորճ։ Հալաբյան։
Ժամը՝ 16։17 «Shadow Armenia New»։ Աղացը բերե՞մ։
Ժամը՝ 16։17 Ճորճ։ Այստեղ ունեմ։
Ժամը՝ 16։19 «Shadow Armenia New»։ Հալաբյան 32 Ա։
Ժամը՝ 16։20 Ճորճ։ 34 Ա։
Ժամը՝ 16։40 «Shadow Armenia New»։ Աղացը բերե՞մ։
Ժամը՝ 16։41 Ճորճ։ Լավ, եղբայր։
Ժամը՝ 16։41 Ճորճ։ Եթե պետք չի։
Ժամը՝ 16։41 «Shadow Armenia New»։ Կբերեմ եղբայր, ես աղաց չեմ օգտագործում դեռ մոտս քո կապույտ աղացը կա։
Դրանից հետո զննման ենթարկվեց մյուս բաժինները և հավելվածները, սակայն դրանցում քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող տեղեկություններ չհայտնաբերվեց։
Այնուհետև զննման ենթարկվեց «samsung_SM_F946B» վերնագրով թղթապանակում առկա «AccountPackage», «chats», «contacts», «email», «files», «gps», «icons»,, «journeys», «pages», «party_photos», «Passwords», «photos», «resources», «SociaMedia», «thumbnails», «timelines», «useraccounts» և «Users» վերնագրերով թղթապանակները, որոնցում առկա տեղեկատվությունը համապատասխանում էր «samsung_SM-F946B Report.html» վերնագրով էլեկտրոնային ֆայլում առկա տեղեկատվությանը։
Տեղեկատվությունն ամբողջությամբ ներբեռնվեց էլեկտրոնային կրիչի վրա։
Արձանագրությունն ընթերցվեց բարձրաձայն, մասնակիցներ՝ Մարալ Զաքարյանի, Մարինե Ռուբենյանի և Վաղարշակ Գևորգյանի կողմից հայտարարություններ և դիտողություններ չեղան։
(տե՛ս քրեական գործ հատոր՝ 1-ին, գ․թ․ 297-306, 337, 2025 թվականի մարտի 13-ի դատական նիստի արձանագրություն)։


- 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին որպես արտավարութային փաստաթղթեր ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊՎ և ԷԱՕՏԻՓՎ աշխատակիցների կողմից 2024 թվականի օգոստոսի 28-ին կազմված «մաքսային զննման (տեսազննման) թիվ 2/125. «մաքսանենգության դեպքի վերաբերյալ ՄԿԽԴ-358 2024 ակտով» և արձանագրությամբ»:
(տե՛ս քրեական գործ հատոր՝ 1-ին, գ․թ․ 128-129․, 2025 թվականի մարտի 13-ի դատական նիստի արձանագրություն)։

- 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ին որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված` ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության ՕՀ բաժնից նույն թվականի դեկտեմբերի 2-ին ուղեկցական գրությամբ ստացված՝ Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի կողմից ստացված առաքանիների վերաբերյալ տեղեկատվության պարունակությամբ լազերային սկավառակով։
(տե՛ս քրեական գործ հատոր՝ 1-ին, գ․թ․ 315-317․, գ․թ․ 337, 2025 թվականի մարտի 13-ի դատական նիստի արձանագրություն)։

- 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ին որպես արտավարութային փաստաթղթեր ապացույց ճանաչված՝ մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորային պատկանող «Samsung ապրանքանիշի «Galaxy Z Folds (SM-F946B/DS)» մոդելի բջջային հեռախոսով և դրանում առկա տեղեկատվության պարունակությամբ էլեկտրոնային կրիչով:
(տե՛ս քրեական գործ հատոր՝ 1-ին, գ․թ․ 315-317․, 337, 2025 թվականի մարտի 13-ի դատական նիստի արձանագրություն)։

- 2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին՝ մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորային պատկանող «Samsung» ապրանքանիշի «Galaxy Z Folds (SM-F946B/DS)» մոդելի բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկության արձանագրությամբ, համաձայն որի` վերջինս բջջային հեռախոսում առկա տեղեկատվությունը վերցվել է այլ կրիչի վրա պատճենելու եղանակով:
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքում թվային տեղակատվության ներբեռնում կատարելու մասին արձանագրությամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Տ.Դանիելյանս, տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության քննիչ թիվ 83-0482-24 քրեական վարույթով, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ, 59-րդ, 148-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, 208-րդ հոդվածներով, 209-րդ հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերով, 210-րդ հոդվածով, 215-216-րդ հոդվածներով, 234-րդ, 236-րդ, 238-րդ հոդվածներով, մասնակցությամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության քննչական գլխավոր վարչության կիբեռհանցագործությունների և բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում կատարված հանցագործությունների քննության վարչության փորձագետ Սարգիս Գրիգորյանի, ում բացատրվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածով նախատեսված նրա իրավունքներն ու պարտականությունները։ Կազմեցի սույն արձանագրությունն այն մասին, որ թվային խուզարկություն իրականացնելու նպատակով՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի թիվ 210 աշխատասենյակում կատարեցի «777962» համարի մետաղական կնիքով ամրակնքված փաթեթից դուրս բերված «Samsung» ապրանքանիշի «Galaxy Z Fold5 (SM-F946B/DS)» մոդելի բջջային հեռախոսի ներքին հիշողության կրիչում պարունակվող տեղեկատվության ներբեռնում: Մասնավորապես.
«Samsung Galaxy Z Fold5 (SM-F946B/DS)» մոդելի բջջային հեռախոսում «8996591009969044152 (zain)» և «8998591023052640172>> գրառումներով հեռախոսաքարտեր: Բջջային հեռախոսը գործարկվեց և «4367» գաղտնաբառի միջոցով մուտք գործվեց բջջային հեռախոսի գործավարական համակարգ: Բջջային հեռախոսը համապատասխան մալուխով միացվեց «Celebrite UFED TK» տեսակի մասնագիտացված լաբորատոր համակարգչին: «Cellebrite UFED 7.66.1.150» ծրագրային ապահովման միջոցով ստեղծվեց բջջային հեռախոսի ներքին հիշողության կրիչի ֆայլային համակարգի պատճենը (Full File System): Արտածված պատճենում պարունակվող տեղեկատվությունը և դրա վերաբերյալ մեքենայական հաշվետվությունը՝ «html» ձևատեսակի ֆայլի տեսքով, գրառվեցին մասնագիտացված լաբորատոր համակարգչի կոշտ սկավառակի վրա: Վերոնշյալ անհատականացման արժեքն <c61dbb8a3c67c1ceb862d5fc221291ac»: Համաձայն բջջային հեռախոսի հաշվետվության «MD5» տեսակի գործավարական համակարգում առկա տեղեկատվության՝ վերջինիս «IMEI» անհատականացման արժեքներն են՝ «357090780345005» և «358025340345003»:
Տեղեկատվությունն արտածելուց հետո բջջային հեռախոսն անջատվեց և փաթեթավորվեց նույն փաթեթում որից դուրս էր բերվել:
Փորձագետ Ս.Գրիգորյանը հայտարարեց, որ «Samsung Galaxy Z Folds (SM- մոդելի բջջային հեռախոսի ապարատածրագրային F946B/DS)» առանձնահատկությունների, ինչպես նաև տեղեկատվության արտածման ընթացքում կիրառված «Magnet Axiom Process 8.5.1.41927», «Cellebrite UFED 7.66.1.150» և «MK Expert 6.0.0.300» ծրագրային ապահովումների ներկայիս թարմացումների պայմաններում հնարավոր չեղավ ստեղծել բջջային հեռախոսի ներքին հիշողության կրիչի ֆիզիկական տեսակի պատճենը, որից հնարավոր կլիներ արտածել նախկինում ջնջված և վերականգման ենթակա ողջ տեղեկատվությունը, ինչպես նաև բջջային հավելվածներով («Telegram», «WhatsApp») իրականացված հաղորդակցման վերաբերյալ ողջ տեղեկատվությունը:
«WhatsApp» բջջային հավելվածում առկա տեղեկատվությունը հնարավոր չեղավ ներբեռնել քանի որ այն պաշտպանված է գաղտնաբառով, որը քննությանը հայտնի չէ:
«Telegram» հավելվածը ուսումնասիրվեց, սակայն դրանում քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող տեղեկատվություն չհայտնաբերվեց։ Բջջային հեռախոսից արտածված տեղեկատվությունը գրառվեց հիշողության կրիչի վրա, որը կցվեց սույն արձանագրությանը: Արձանագրությունը կարդացվեց բարձրաձայն, փորձագետի կողմից այլ հայտարարություններ չեղան, գրված է ճիշտ, որի համար ստորագրում ենք: Փորձագետ՝ ստորագրություն, քննիչ՝ ստորագրություն։
(տե՛ս քրեական գործ հատոր՝ 1-ին, գ․թ․ 203-204․, 2025 թվականի մարտի 13-ի դատական նիստի արձանագրություն)։

- 2025 թվականի մարտի 28-ին դատաքննության ընթացքում հետազոտվեց 2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ին իրեղեն ապացույց ճանաչված թիվ 1344 Ք-24 եզրակացության շրջանակներում հետազոտված (զննված) ու քննությանը տրամադրված 191,28 գրամ «հաշիշ յուղ» տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված և կնքված «ՀՀ ՆԳՆ ՓՔՎ ՓՈՐՁԱԳԵՏ N 67» ուղղանկյուն կնիքի դրոշով։
(տե՛ս քրեական գործ հատոր՝ 1-ին, գ․թ․ 219-220, տե՛ս 2025 թվականի մարտի 28-ի դատական նիստի արձանագրություն)։

- 2024 թվականի դեկտեմբերի 5-ին որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչությունից 2024 թվականի օգոստոսի 29-ին ստացված «1ZFK18116627756673» համարի առաքանու արկղով՝ թվով 2 սրվակների և «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառման շրջանակներում թմրամիջոցին փոխարինված նմանատիպ այլ զանգվածներով թվով 2 տարաների պարունակությամբ՝ փաթեթավորված և կնքված «ՀՀ ՔՆՆՉԱԿԱՆ ԿՈՄԻՏԵ 864» կլոր կնիքների դրոշմով:
(տե՛ս քրեական գործ հատոր՝ 1-ին, գ․թ․ 292-293․, 2025 թվականի մարտի 28-ի դատական նիստի արձանագրություն)։

-2025 թվականի ապրիլի 14-ին դատաքննության ընթացքում հետազոտվել է ի լրումն թիվ 45-1407քը-24 գրության՝ ուղարկում եմ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան հանձնված թիվ 83-0482-24 քրեական վարույթով իրեղեն ապացույց ճանաչված 1ZFK18116627756673» համարի առաքանու արկղը՝ թվով 2 սրվակների և «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառման շրջանակներում թմրամիջոցին փոխարինված նմանատիպ այլ զանգվածներով թվով 2 տարաների պարունակությամբ՝ փաթեթավորված և կնքված ՀՀ ՔՆՆՉԱԿԱՆ ԿՈՄԻՏԵ 864» կլոր կնիքի դրոշմով՝ ընդհանուր 1 փաթեթում:
Արկղը բացվեց հանրային մեղադրողի կողմից, որի մեջ առկա է փայլաթիթեղով տոպրակ, որի մեջ առկա են գրառմամբ ապակյա տարա՝ թափանցիկ հեղուկի զանգվածով, որը հանդիսանում է «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառման շրջանակներում փոխարինված զանգված, որը տեղադրված է <<JAM MONSTER LEMON 6ML>> գրառմամբ ստվարափղթե տուփի մեջ։ Նույն գրառմամբ առկա է ևս մեկ տարա՝ <<JAM MONSTER LEMON 100ML>> գրառմամբ ստվարափղթե փաթեթավորմամբ։ Ստվարաթղթե տուփի մեջ տեղադրված տուփի մեջ առկա տարաները ուղարկվել են փորձաքննության, տուփերի մեջ տեղադրվել են նշված փոխարինող տարաները, որոնք արդեն տրամադրվել են Ճորճ Մորային։
Առկա են երկու այլ սրվակներ՝ թափանցիկ հեղուկի պարունակությամբ, որոնք թմրամիջոցի պարունակությամբ հեղուկների հետ միասին հայտնաբերվել են առաքանու պարունակության մեջ։ Հետազոտումից հետո տրամադրվեցին պաշտպանական կողմին՝ հետազոտման նպատակով։
Դատարանը հետազոտեց ներկայացված իրեղեն ապացույցը։ Նախագահողի հարցին, թե արդյոք արկղում առկա տուփերը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց թե ոչ, հանրային մեղադրողը նշեց, որ կոնկրետ տուփի մասով չի մանրամասնվել, սակայն նշվել է, որ ամբողջ տուփը՝ իր պարունակությամբ ճանաչվել է իրեղեն ապացույց։ Նշեց, որ տուփում առկա են նաև ոչ թմրանյութի պարունակությամբ երկու տարա՝ յուղերի պարունակությամբ, որոնց մասին հիշատակվում է մեղադրյալի նամակագրության մեջ։
(տե՛ս 2025 թվականի ապրիլի 14-ի դատական նիստի արձանագրություն)։

-Մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորան դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ նախկինում զբաղվել է էլեկտրական ծխախոտների ներմուծմամբ՝ 10 տարի շարունակ, ինչպես ԱՄՆ-ում, այնպես էլ Եվրոպայում, ՀՀ ևս ներմուծել է։ Թմրամիջոցներ չի ներմուծել, առուվաճառքով չի զբաղվել, պատվիրել էր վեյփ հեղուկներ՝ օրինական կարգով։
Հանրային մեղադրողի հարցին, թե մինչև այս դեպքը որտեղ է բնակվել, նշեց, որ բնակվել է ընկերուհու հետ, այստեղ բիզնես գործունեությամբ զբաղվել է մի քանի ընկերությունների հետ, բացի ՀՀ-ից բիզնես գործունեություն ծավալել է նաև Քուվեյթում, խանութ է ունեցել այնտեղ, սակայն խնդիրներ է ունեցել գործընկերոջ հետ, որոշել է խանութը փակել։ Հարցին, թե ինչպես է ձեռք բերել ապրանքները, նշեց, որ ԱՄՆ-ից, Մալայզիայից և Եվրոպայից, մեծածախ քանակով վեյփ այդտեղից է ձեռք բերել։
Հարցին, թե արդյոք նախորդիվ եղել են որոշակի խնդիրներ էլեկտրական ծխախոտների ներմուծման ընթացքում՝ նշեց, որ վեյփերի վաճառքը շատ մեծ գործ է, և քանի որ ինքը բնակվել է Քուվեյթում, որտեղ մաքսավճարները բարձր են և խիստ օրենքներ կան, պետք է շատ օրինական ձևով աշխատեն և ուշադիր լինեն, որ սխալ առարկա չուղարկվի, իսկ եթե սխալ առարկա ուղարկեին նա պետք է ներկայանար և ասեր, որ նման առարկա չի պատվիրել և վերջ։ Հարցին, թե արդյոք նման պարագայում եղել է դեպք, որ Քուվեյթում իրեն ուղարկվի այլ՝ արգելված հեղուկներ, նշեց, որ ոչ, խոսքը ոչ թե արգելված իրերի մասին է, այլ մեկ այլ՝ իր կողմից չպատվիրված օրինավոր հեղուկների։
Հարցին, թե ինչով է պայմանավորված մեղադրյալի անհանգստությունը՝ իր կողմից չարգելված իրերի առաքման հետ կապված, նշեց, որ բոլորին էլ միշտ հայտնել է, որ այդ առարկաները պատվիրում է օրինավոր կերպով։
Հարցին, թե ով է «thecookingmay» օգտանվամբ օգտատերը, ում կողմից ստացել է նամակ՝ «դու դեռ ունես կանաչ մարդու համարը կամ ինչ որ բան, թե այլևս ոչ», նշեց, որ նա վաղեմի ընկեր է, նա նպատակ ուներ Վրաստան մեկնելու, քանի որ մեղադրյալը նախկինում եղել է Վրաստանում և ուսումնասիրել էր տարածքը, նա չգիտի թե արդյոք վերջինս ծխող մարդ է, բայց քանի որ տվյալ անձը եղել է մեղադրյալին մտերիմ անձ, նա հետաքրքրվել է, թե արդյոք այնտեղ թույլատրվում են նման բաները, թե ոչ։ Նշեց, որ որևէ անձի համար չի ունեցել, թարգմանաբար սխալ է հասկացվել նամակագրության իմաստը։
Հարցին, թե ով է «NADER US» օգտատերը և ինչ հարաբերությունների մեջ է եղել վերջինիս հետ, նշեց, որ ունեցել է գործնական կապեր, նա իր տարածքի ներկայացուցիչն է՝ Արաբական ծոցի երկրների, մասնավորապես Քուվեյթի։ Հարցին, թե ինչ հարաբերություններ ունի վերջինիս հետ՝ նշեց, որ ոչ ճանաչում է նրան, ոչ էլ գիտի, թե արդյոք դա նրա իրական անունն է, թե, ոչ։ Հանրային մեղադրողի հարցին, թե ինչու է «NADER US» օգտատիրոջը ուղարկել ձայնային հաղորդագրություն հետևյալ բովանդակությամբ՝ «2024 թվականի օգոստոսի 13- Ժամը՝ 04։05 Ճորճ։ Ողջույն պարոն Ն, ներեցեք այս ժամին Ձեզ անհանգստացնելու համար, կարծես այս մեկը մենք նույնպես կորցրինք և ես ինձ այնքան վատ և կոտրված եմ զգում եղբայր։ Այսօր նույնիսկ հիվանդանոց եմ գնացել, որովհետև շատ վատ խուճապի նոպա էր մոտս, շատ մտածելուց», նշեց, որ այդ ժամանակ նոր էր վերադարձել Հայաստան, և կար հաճախորդ, ում հետ մեծ քանակով գործ պետք է աներ, նրա հետ համագործակցությունը չի ստացվել հաճախորդի պատճառով և դրա արդյունքում նա եղել է հուսահատ վիճակում։ Մեղադրյալի խոսքով՝ դա երկխոսություն է հաճախորդի և ընկերության ներկայացուցչի միջև, քանի որ ներկայացուցիչը ևս հույս ուներ, որ պատվեր պետք է կատարեր, նշեց, որ գործարքը պետք է կայանար Քուվեյթի տարածքում, նա Արաբական ծոցի երկրների բնակիչ էր, Բահրեյնից էր, իր հետ ծանոթացել էր ընկերոջ միջոցով, սակայն քանի որ երկար ժամանակ է անցել շատ տվյալներ չի մտաբերում։ Հարցին, թե ինչու չի ստացվել համագործակցությունը՝ նշեց, որ նրա կողմից է եղել չեղարկելու առաջարկը, ինքը դրսի հետ կապեր է հաստատել, սակայն հաճախորդը չեղարկել է գործարքը և ինքը իրավունք չուներ հետաքրքրվելու, թե ինչու է չեղարկվում գործարքը։
Քանի որ հաճախ պատահում է, որ դրսից ուղարկված առաքանու մեջ կարող է լինել նաև այլ հեղուկ, որը ինքը չիմանա, թե ինչ է, ապա ինքը կարող է անակնկալի գալ, հատկապես այն երկրներում, որտեղ ավելի խիստ պահանջներ են նախատեսվում այդ ամենի համար, հետևաբար յուրաքանչյուր անգամ երբ նման թեմաներով խոսում են, ինքը ասում է, որ նման բան չանեն, որպեսզի խուսափի բացասական հետևանքներից։ Հանրային մեղադրողը ընթերցեց զննության արձանագրությունից հետևյալ հատվածը՝ «Ժամը՝ 17։50 Ճորճ։ Ողջույն պարոն Ն հենց նոր ընկերս զանգահարում է և ասում, որ վաղն առավոտյանն է տեսուչի հերթապահությունը, նրանք դա անում են միայն առավոտյան հերթապահության ժամանակ, ուստի զննությունը տեղի է ունենալու վաղը նյութական ձևով։ Նա ինձ ասաց, որ նրանք չեն կարող այն բացել մինչև չուղարկեն նախարարություն կամ ինչ որ բան և այդ դեպքում եթե ուղարկելու են ես հրաժարվելու եմ, ասելու եմ, որ չեմ ցանկանում (չի հասկացվում), նրանք չեն կարող բացել և մի քանի ամիս հետո դեն են նետելու։ Ես լավագույնի հույս ունեմ, ընկերս նաև ինձ ասաց, ես նույնիսկ չգիտեմ ինչու սա պատահեց, «DHS» առաքման վայր գնալուց հետո նրանք նորից այդ տուփն էին խնդրում չգիտեմ ինչու, բայց ես մտածում էի, որ պետք է անեն, իմանու՞մ ես, որովհետև տեսել են մարիխուանա խորհրդանիշով շիշը նման է տերևի, կամ ինչ որ բանի, այդ իսկ պատճառով ցանկանում են նորից նյութական ձևով ստուգել, ուղակի բացեն տուփը և տեսնեն ինչ կա ներսում, հուսանք, որ լավ է լինելու, ինչպես քեզ ասում եմ պարոն Ն, եթե սա նույնպես չաշխատեց եկող շաբաթ կժամանեմ Հայաստան և այնտեղից կվերցնեմ դրանք և դու կարող ես ինձ ուղարկել միանգամից մի քանի հատ այլ ոչ թե մեկ հատ, այսպիսով մենք կարող ենք փոխհատուցել կորուստները և ժամանակը», ինչին ի պատասխան մեղադրյալը նշեց, որ ինքը շատ զգուշավոր է նման դեպքերում, հաճախ պատահում է, որ Եվրոպայից եկող առաքանու մեջ՝ ապրանքի վրա առկա է մարիխուանայի նշան, իսկ Քուվեյթում այդ ամենի հանդեպ շատ խիստ են, եթե անգամ լոգոն կա, բայց ոչ օրինական առարկա չկա տուփի մեջ, միևնույն է նրանք խնդիր են ստեղծում։
Հարցին, թե արդյոք նամակագրության բովանդակությունից հետևում է, որ նախապես նա գիտեր, որ առաքանու մեջ առկա է արգելված առարկա, Քուվեյթում այն հայտնաբերել չի ստացվել, ուստի այն պետք է տեղափոխվեր Հայաստան, նշեց, որ եզրահանգումը տրամաբանական չէ, ինչպես նշեց նախկինում՝ պլանավորված էր իրականացնել մեծ գործարք, որը չի ստացվել, ուստի նա խոստացել է Նադերին, որ չենք սահմանափակվի սրանով և կշարունակենք համագործակցությունը, բացի այդ, ինքը նախկինում Նադերից պատվիրել էր հեղուկներ, որոնք դեռևս Քուվեյթի շուկայում առկա չէին, ինքն էլ այդ նույն ժամանակ Հայաստանում հրավիրված էր հարսանիքի՝ իր ընկերոջ հորեղբոր տղայի հարսանիքն էր, ինքը հույս ուներ որ այդ նմուշները կարող էր այստեղ վաճառել։ Հարցին, թե ինչը պիտի փոխհատուցեր, կամ եթե Քուվեյթում ստուգեին և դրանցում առկա չէր որևէ արգելված նյութ, ինչու իրեն չպետք է վերադարձնեին հեղուկները, նշեց, որ Քուվեյթում շատ խիստ են կանոնները, եթե ինքը ունենար խանութ, ապա այդ փաստաթղթերով կգնար նախարարություն և կբացատրեր, որ որևէ խնդիր առկա չէ, բայց քանի որ ինքը չուներ փաստաթղթեր, ապա նա խուսափում էր ցանկացած խնդրից, որի առաջ կարող էր կանգնել։ Հարցին, թե որն է եղել Հայաստան գալու նպատակը, նշեց, որ և հարսանիքի հարցը կար և Վրաստան գնալը վաղուց էր պլանավորվել, իսկ հեղուկների պատվիրելը ավելի ուշ է տեղի ունեցել, ուստի երբ հեղուկների հետ կապված խնդիր առաջացավ, ինքը որոշեց, որ մեկ կրակոցով երկու թռչուն հարվածել, Վրաստանի տոմսն է ուշ գնել, քանի որ սպասում էր ընկերոջ կողմից պատասխանի, որ միասին մեկնեին Հայաստան։
Հանրային մեղադրողը ընթերցեց զննության արձանագրությունից հետևյալ հատվածը «Ժամը՝ 02։48 Ճորճ։ Պարոն Ն տոմսս վաղը ձեռք կբերեմ և հավանաբար թռիչքը դեպի Հայաստան կլինի վաղ չէ մյուս օրը։
Ժամը՝ 02։50 Ճորճ։ Արի մրգահյութի շշի մեջ անենք, բայց նորմալ ձևով, ոչ այն մեկի նման, որ դու ուղարկել էիր, խնդրում եմ, տերևի տեսքի պատճառով մարդիկ կարծում են մարիխուաննա է և խելագարվում», ինչին ի պատասխան մեղադրյալը նշեց, որ ինքը ցանկանում էր, որ ամեն ինչ օրինական լինի, ուստի Նասերին ասել է, որ նմուշը ուղարկելուց ուրիշ շշով չուղարկի, այլ նույն վեյփի շշով ուղարկի, քանի որ ինքը միայն վեյփի հեղուկ է պատվիրել օրինական ձևով։
Հանրային մեղադրողը նշեց, որ հեղուկը եղել է ոչ թե վեյփի շշի մեջ, այլ մրգահյութի շշի մեջ։ Իսկ որն է եղել թաքցնելու նպատակը հարցին ի պատասխան՝ նշեց, որ սովորաբար նմուշները միշտ ուղարկում են թափանցիկ շշերով, անգամ պարունակությունը նշված չի լինում, և շշից պարզ չի դառնում, թե ինչ կա դրա մեջ։ Բացառված է, որ ինքը որևէ այլ ոչ օրինական բան պահանջած լինի, անգամ Քուվեյթում ամեն ինչ նորմալ է եղել, նշեց, որ անգամ հաղորդագրությունների մեջ առկա չէ որևէ նշում թմրամիջոցի տեսակի, կամ օգտագործման վերաբերյալ նա որևէ բան չի հայտնել, իր կողմից որևէ նշում չկա, որ հասկացվի, թե ինքը որևէ ոչ օրինական բան է պատվիրել, անգամ յուղ բառը չի օգտագործել։ Հարցին, թե արդյոք նախորդիվ երբ կրկին ստացել է վեյփի հեղուկներ, դրանք լցված են եղել մրգահյութի շշի մեջ՝ նշեց, որ այն շշերը, որոնք իրեն առաջին անգամ ցույց են տվել, եղել են նույն շշերը, որոնք ցուցադրվել են հանրային մեղադրողի կողմից, պարզապես սև գույնի, իսկ ընդհանրապես միշտ ուղարկվում են պլաստմասե տարաների մեջ, որպեսզի համը չփոխվի։ Հարցին, եթե մշտապես հեղուկները ստացել է նույն կերպ՝ նույն շշերի մեջ, ինչու է առաջարկում այս անգամ այլ ձևով իրականացնել առաքումը, նշեց, որ միշտ ցանկացած հաղորդագրության մեջ ինքը հիշեցնում է, որ ոչ օրինական կերպով որևէ բան չուղարկեն, դա արել է իր իրավունքների պաշտպանության համար։
Հարցին, թե ինչ է նկատի ունեցել Նադերին ասելով որ «կարող ես այլ հեղուկներ ևս դնել», նշեց, որ դրանք վերաբերում են այն մյուս երկու շշերին, ոչ սև շշերին, դրանք իր նախընտրած նմուշներն են, ամեն անգամ իրեն ուղարկում է, իր հաղորդագրություններից պարզ երևում է, ինչ որ ասել է, դրա համար է պատասխանատու, իսկ թե ինչ են իրեն պատասխանել՝ դրա համար ինքը պատասխանատու չէ։ Նշեց, որ Նադերի հետ աշխատում է մի քանի տարի, ոչ շատ երկար, նախորդիվ չի եղել դեպք, որ ինքը այլ բան պատվիրած լինի իսկ Նադերը այլ ապրանք ուղարկի, սակայն այլ անձանց հետ եղել է նման դեպք, երբ ինքը պատվիրած լինի մեկ այլ ապրանք, սակայն իրեն ուղարկված լինեն մեկ այլ ապրանք, այդ դեպքում ինքը հրաժարվել է այդ ապրանքից։ Նադերի հետ շատ երկար չի աշխատել, առաջին մեծ պատվերը չեղարկվել է, սա երկրորդն էր։ Հարցին, թե արդյոք տեղյակ է եղել, որ ՀՀ-ում արգելված է հաշիշի յուղ պարունակող ապրանք տեղափոխելը՝ նշեց, որ այո, տեղյակ է եղել, գիտի նաև, որ Քուվեյթում ևս արգելված է, իսկ արդյոք Նադերը գիտեր, թե ոչ՝ չգիտի, դա Նադերի պարտականությունն է հանդիսացել, իր պարտականությունը եղել է բացառապես Նադերին զգուշացնելը։ Նշեց, որ եթե ինքը նպատակ ունենար որևէ բան զգուշացնել, կամ անօրինական բան անել, չէր գրի նման հաղորդագրություն, քանի որ իրեն ևս բազմիցս հանդիպել է այդ լոգոյով ապրանքներ՝ խմիչքներ, գարեջուր, ցանկացած խոսքի համար, որը ասել է Նադերը, ինքն այդ մասով պատասխանատու չէ։
Նշեց, որ նախորդիվ շատ է պատահել, որ մաքսատնից իրեն զանգահարել են, կանչել են, ստուգել առաքանին և հետո հանձնել իրեն, սա առաջին անգամն էր, որ նման բան պատահեց և իրեն առիթ չտրվեց բացատրելու։ Նշեց, որ իրեն զանգահարել են, տեղի է ունեցել փոխարինում, երբ իրեն «UPS»-ից զանգահարել են, ինքը մոտեցել վերցրել է առաքանին և իրեն ձերբակալել են, նրանց բացատրել է, որ որևէ ոչ օրինական բան չունի առաքանու մեջ, իր իրավունքն էր գնալ մաքսատուն և բացատրել, թե ինչ կա առաքանու մեջ, բացի այդ՝ իր իրավունքն է եղել հրաժարվել այդ առաքանուց, նախորդիվ իրեն զանգահարել են ինքը գնացել և հրաժարվել է առաքանուց։
Հարցին, եթե Նադերի հետ ուներ լավ հարաբերություններ, ապա նա ինչու պիտի իրեն ուղարկեր թմրամիջոցով լի շշեր, նշեց, որ ինքը Նադերը չէ, չի կարող նրա անունից որևէ բան ասել, նշեց, որ նախորդիվ փորձել է թմրամիջոց, սակայն այն իրեն դուր չի եկել, քանի որ իր ընտանիքում այլ դաստիարակություն է ստացել, չի ցանկացել դրա մեջ մտնել։
Հարցին, թե ինչպես է Նադերը իմացել, թե ինչ հեղուկ է ցանկանում ստանալ, ինչպես է ուղարկել դրանք, նշեց, որ նախորդիվ իրենք համագործակցել են և Նադերը գիտեր, որ ինքը ոչ օրինական հեղուկներ չի պատվիրում։ «Այլ հեղուկներ» ասելով նկատի է ունեցել նախորդիվ նրա կողմից մշտապես ուղարկված հեղուկները, իր պատվերը եղել է նորմալ վեյփեր, չգիտի արդյոք ստուգման ընթացքում պարզվել է նաև, որ առաքանու մեջ կա նաև նորմալ հեղուկ, թե կենտրոնացած են եղել միայն վատ հեղուկների վրա։ Կարծում է, որ հայերենից այլ ձև է հասկացվում, սակայն Նադերը գիտի թե ինչ ուղարկի, «Նեյքդ» ապրանքանիշի իր ամենասիրելի հեղուկներն են եղել։
Հարցին, թե ով է հանդիսանում «Mike Kahkejian DHL» օգտատերը, նշեց, որ նա աշխատում է DHL-ում և քանի որ հայերը իրար ճանաչում են և օգնում են, ապա նա ևս իրեն օգնում է ամեն անգամ, երբ ինքը առաքանի է ստանում։ Հարցին, թե արդյոք նախկինում շատ են եղել դեպքերը, որ ստուգման արդյունքում իր առաքանու մեջ հայտնաբերվի թմրամիջոց՝ նշեց, որ հանրային մեղադրողը շատ է կենտրոնանում թմրամիջոցների վրա, սակայն ինքը դրանց հետ կապ չունի, եղել են դեպքեր, որ որևէ նշում պակաս է եղել և չի հասկացվել, թե ինչ ապրանք է եղել, ուստի տուրքերից խուսափելու համար ինքը հրաժարվել է այդ ապրանքներից։ Հանրային մեղադրողի կողմից ընթերցվեց հետևյալ հատվածը՝ «Ժամը՝ 01։09 Ճորճ։ Ինչու ուզում է լինել մենակ դու չնեղվես Մայկո, ես քեզ ախպոր պես եմ սիրում եղբայր (հայհոյանք), թող քննեն, եթե մեջը քաքեն (ըստ թարգմանչի նշանակում է՝ ծայրահեղ վատ բան) մի բան եղավ, օրինակ մի սխալ բան, սիկտիր կանենք կգնա, հասկացա՞ր, ես ոչ գումար եմ տվել ոչ բան, պաշտոնապես ես ոչինչ չեմ վճարել, կրիպտոյով եմ վճարել, եթե շատ քաքեն է ոնց կա կթողենք, չենք վերցնի, հուսամ, որ բան չի լինի, եղբայր չէ՞, ես միայն ուզում եմ, որ դու, չեմ ուզում, որ քեզ մի բան լինի եղբայրս, քաքեն քաքեն կնեղվեմ, իրոք ներողություն եմ խնդրում եղբայր, որ քեզ այսպիսի բանի մեջ դրեցի, ես ինձ չեմ կարողանում ներել (հայհոյանք դրան հայհոյանք փողին), քո նկատմամբ ունեցած իմ հարգանքը ամեն ինչ արժե, բայց դա նման է ուտելու բանի, եթե պետք է բացեն ու մեջը ստուգեն անպայման մի բան կերևա, այդ ժամանակ ինչ է ընթացակարգը չգիտեմ, իմ համար գլխացավանք կլինի, թե չի լինի, բայց չեմ կարծում, որ կլինի, քանի որ ես չեմ վերցնելու (հայհոյանք), ես ցանկացած սցենարի արդեն պատրաստ եմ, կասեմ չեմ պատվիրել կամ ինչ որ բան ու վերջ (ձայնային)», մեղադրյալը նշեց, որ ինքը վեյփի ոլորտում է աշխատում, սակայն կարող է ինքը այլ ապրանք ևս պատվիրած լինի, օրինակ կրեմ, որի լիցենզիան ինքը չունի, դրա հետ կապված ևս կարող է խնդիր լինել, այնտեղի ժողովրդի համար դա նորմալ է, անձը հրաժարվում է ապրանքից, եթե որևէ խնդիր է լինում։ Նշեց, որ ինքը չի սիրում խախտել օրենքը, հարցին, թե արդյոք կրեմի համար էր անհանգիստ, նշեց, որ ինքը մեծ շրջապատ ունի, ովքեր խանութներ ունեին, ուստի ինքը պատվիրում էր մեծ քանակով և տալիս էր նրանց, և եթե իր շրջապատին հարցնեն, կհամոզվեն, որ ինքը ամենատարօրինակ բաներն է պատվիրել։
Անդրադառնալով «Ժամը՝ 11։57 Ճորճ (վերահասցեագրված)։ Բարև Աբու Ջրեջ, այո Քուվեյթ հասավ, բայց մաքսատնից դուրս չեկավ, հիմա կխոսեմ տղայի հետ, մի անհանգստացիր (ձայնային)» հաղորդագրությանը՝ նշեց, որ սովորաբար երբ դրսից որևէ բան է պատվիրում, հնարավոր է դա շտապ չլինի, ուստի չի հետաքրքրվում, բայց երբ շտապ է լինում ինքը հետաքրքրվում է, դրա համար օգտատերը իրեն մանրամասներ է ներկայացնում աշխատելաոճից։ Հարցին, թե Քուվեյթում ինչ պատիժ է սահմանված այլ առարկաներ ներմուծելու համար, նշեց, որ ըստ մաքսային ծառայության եթե մեծ քանակով է, ապա խնդիրներ լինում են, բայց եթե քիչ քանակով է՝ խնդիրներ չեն լինում, դրա համար ինքը փորձում է քիչ քանակով պատվիրել։ Հարցին, թե ինչու էր այդքան շատ անհանգստանում, որ գրել է՝ «Իմ աղոթքները սկսեցին այս պահից եղբայր, Աստված Ձեզ փրկի (ձայնային)», նշեց, որ վեյփերի համար ամեն անգամ նույն կերպ անհանգստացել է, քանի որ այն երկրներում որտեղ խիստ են օրենքները, և իր ժամանակը և իր անունը կվնասի։
(տե՛ս 2025 թվականի ապրիլի 14-ի դատական նիստի արձանագրություն)։

-Դատաքննության ընթացքում հետազոտվել է արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորային պատկանող «Samsung» ապրանքանիշի «Galaxy Z Fold5 (SM-F946B/DS)» մոդելի բջջային հեռախոսը։
Պաշտպան Աշոտ Ստեփանյանը նշեց, որ փորձագետի կողմից կատարվել է ներբեռնում, որից հետո քննիչի կողմից կատարվել է զննություն, սակայն պաշտպանական կողմի համար հասկանալի չէ, թե հեռախոսի որ հավելվածներում է առկա տեղեկատվությունը, ուստի միջնորդեց հետազոտել բջջային հեռախոսում առկա տեղեկատվությունը, բջջային հեռախոսի արտաքին զննությունը բավարար չէ հեռախոսը հետազոտված համարելու համար։ Նախագահողի հարցին՝ արդյոք պաշտպանը ցանկանում է իրականացնել հետազոտում՝ ապացույց ճանաչելու նպատակով, վերջինս նշեց, որ ոչ, ցանկանում է պարզապես դատարանում հետազոտել բջջային հեռախոսի բովանդակությունը։
Պաշտպան Վաղարշակ Գևորգյանը միացավ պաշտպանի միջնորդությանը։
Հանրային մեղադրողը առարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ, նշելով, որ նախաքննության ընթացքում քննիչի կողմից արդեն իսկ իրականացվել է հեռախոսի բովանդակության հետազոտում՝ իրականացվել է թվային խուզարկություն, ուստի դատարանում այն կրկին իրականացնելը առարկայազուրկ է։
Դատարանը մերժեց ներկայացված միջնորդությունը՝ անհիմն լինելու պատճառաբանությամբ։
(տե՛ս 2025 թվականի մայիսի 07-ի դատական նիստի արձանագրություն)։

- Դատաքննության ընթացքում հետազոտվեցին պաշտպանական կողմի ներկայացրած ապացույցները․
1․ Վերջին թարմացումներ: 21.10.2024 3.36 ԵՍՏ
Առաքման ընթացք
Առաքման մանրամասն
Դուք ստացել եք մանրամասները
Դուք տեսնում եք տեղեկատվություն, որը կարող են տրամադրել հաճախորդների սպասարկման գործակալները: Եթե Ձեզ անհրաժեշտ է լրացուցիչ տեղեկություններ, այցելեք մեզ կամ կապվեք ձեր առաքողի հետ:
Հետևման համարը՝ IZFK18116627756673
Առաքված հաշիվ-ապրանքագիր` 23.08.2024
Ծառայություն՝ UPS Համաշխարհային Էքսպրես առաքում
Քաշը` 1.50 ֆունտ
Մեկնման կատեգորիա՝ Ծանրոց

2․ 08/29/2024 11:15 Առաքված
ԱՌԱՔՎԱԾ
ԵՐԵՎԱՆ, ՀԱՅ

08/28/2024 00:51
Ծանրոցը պահեստում է Երևան, Հայաստան
08/26/2024 13:45 Ճանապարհին
Դուրս է բերվել մասնաճյուղից Կյոլն, Գերմանիա
Հասել է մասնաճյուղ Կյոլն, Գերմանիա

08/25/2024 13:52
Դուրս է բերվել մասնաճյուղից Լուիսվիլ, Քենտակի նահանգ, Միացյալ Նահանգներ

08/25/2024 12.31
Ելքային սկան

08/24/2024 14:55
Լուիսվիլ, Քենտակի նահանգ, Միացյալ Նահանգներ
08/24/2024 14:20
Հասել է մասնաճյուղ
Լուիսվիլ, Քենտակի նահանգ, Միացյալ Նահանգներ

08/23/2024 19:28
Դուրս է բերվել մասնաճյուղից Լոնգ Բիչ, Կալիֆորնիա, Միացյալ Նահանգներ

08/23/2024 18:44
Հասել է մասնաճյուղ
Լոնգ Բիչ, Կալիֆորնիա, Միացյալ Նահանգներ

08/23/2024 18:32
Դուրս է բերվել մասնաճյուղից
Սնահեյմ, Կալիֆորնիա, Միացյալ Նահանգներ

08/23/2024 18:05
Ստացել ենք Ձեր ծանրոցը
Հասել է մասնաճյուղ
Անահեյմ, Կալիֆորնիա, Միացյալ Նահանգներ

08/23/2024 16:20
Հանձնում
Անահեյմ, Կալիֆորնիա, Միացյալ Նահանգներ

08/23/2024 08:48
Պիտակավորված
Առաքիչը պիտակավորել է, սակայն ՄՓԾ-ը դեռ չի ստացել փաթեթը:
Միացյալ Նահանգներ


Պաշտպանը նշեց, որ համաձայն վերը նշված փաստաթղթերի՝ ծանրոցը ունեցել է 1․50 ֆունտ քաշ, որը համապատասխանում է 600 գրամին, սակայն քրեական գործում առկա տվյալների համաձայն առաքանու քաշը հավասար է 2 կգ-ի։
Հանրային մեղադրողը նշեց, որ վարույթի նյութերի 9-րդ էջում նշված է, որ «քաշը կազմում է 2 LBS-ֆունտ», որը նույն կազմակերպության կողմից ներկայացված փաստաթուղթն է, ծանրոցի քաշը կազմել է 900 գրամ, սակայն ակտերի մեջ տեխնիկական խնդրի հետևանքով նշվել է 2 կգ, ուստի այն չի կարող համարվել էական անհամապատասխանություն։ Նշեց, որ քաշի փոփոխություն չի կատարվել և քաշի ավելացում չի իրականացվել, պաշտպանի ներկայացրած փաստաթղթերով որևէ հանգամանք չի հերքվում կամ հաստատվում։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը`
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
(...)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
(...)
2) առանձնապես խոշոր չափերով՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ վեցից տասներկու տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Թմրամիջոցի, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութի, դրանց պատրաստուկի, դրանց համարժեք նյութի (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալի կամ դրանց պրեկուրսորի կամ դրանք պատրաստելու համար օգտագործվող և հատուկ հսկողության տակ գտնվող նյութի, սարքավորման կամ գործիքի կամ մշակումն արգելված՝ թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութ պարունակող բույսի մաքսանենգությունը՝ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով կամ Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով դրանք ապօրինի տեղափոխելը, որը կատարվել է առանց մաքսային հսկողության կամ դրանից թաքցնելով, կամ դրանց մասին հավաստի տեղեկությունը սահմանված կարգով չհայտարարագրելու կամ ոչ իր անվամբ հայտարարագրելու կամ դրանց տեղափոխման համար սահմանված կանոնը, այդ թվում՝ արգելքը կամ սահմանափակումը խախտելու կամ մաքսային կամ այլ փաստաթուղթը խաբեությամբ օգտագործելու միջոցով`
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
(…)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
(…)
2) առանձնապես խոշոր չափերով՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ վեցից տասներկու տարի ժամկետով»:
Վերլուծելով մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորային ներկայացված մեղադրանքը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` Դատարանը գտնում է, որ.
1) ապացուցված են մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորային վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքները).
2) ապացուցված է նշված արարքների քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի կողմից այդ արարքները կատարելը.
4) ապացուցված է մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-344-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, կայացնել մեղադրական վերդիկտ։
Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
2. Եթե հանցափորձի ժամանակ հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված վնասից ավելի փոքր վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, ապա դա կլանվում է անձի դիտավորության մեջ:
3. Եթե հանցափորձն իրականացնելիս հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված օբյեկտին անզգուշությամբ ավելի մեծ վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, կամ անզգուշությամբ կամ անուղղակի դիտավորությամբ վնաս է պատճառվում մեկ այլ օբյեկտի, ապա արարքը որակվում է հանցագործությունների համակցությամբ:
4. Հանցափորձը լինում է ավարտված և չավարտված:
5. Հանցափորձը համարվում է ավարտված, եթե անձը կատարում է այն արարքը, որն անհրաժեշտ ու բավարար էր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար, և գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին է հասել, կամ հանցագործությունն ավարտելու համար արարքը շարունակելու անհրաժեշտություն չկա:
6. Հանցափորձը համարվում է չավարտված, եթե անձը գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար անհրաժեշտ է շարունակել սկսած արարքի կատարումը կամ նոր արարք կատարել»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցակիցներ են համարվում կատարողը, դրդիչը, կազմակերպիչը և օժանդակողը:
2. Կատարող է համարվում այն անձը, որն անմիջականորեն կատարել է հանցանքը կամ դրա կատարմանը մասնակցել է այլ անձի (համակատարողի) հետ համատեղ, ինչպես նաև հանցանքը կատարել է այնպիսի անձի օգտագործելու միջոցով, որն օրենքի ուժով ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության կամ ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության տվյալ հանցագործության համար որպես կատարող կամ հանցանքը կատարել է անզգուշությամբ:
3. Դրդիչ է համարվում այն անձը, որը մեկ ուրիշին դրդել է հանցանք կատարելու` համոզելու, նյութապես շահագրգռելու, սպառնալիքի միջոցով կամ այլ եղանակով:
4. Դրդիչ է համարվում նաև այն անձը, որը մեկ ուրիշին դրդել է դրդչության կամ մեկ ուրիշին դրդել է հանցանք կատարելու` դրդելու համար օգտագործելով այնպիսի անձի, որն օրենքի ուժով ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության կամ գործել է անզգուշությամբ:
5. Կազմակերպիչ է համարվում այն անձը, որը կազմակերպել կամ ղեկավարել է հանցանքի կատարումը: Կազմակերպիչ է համարվում նաև այն անձը, որը դրդել է մեկ ուրիշին կազմակերպելու կամ ղեկավարելու հանցանքի կատարումը: Կազմակերպիչ է համարվում նաև այն անձը, որը հանցանքը կազմակերպել կամ ղեկավարել է այնպիսի անձի միջոցով, որն օրենքի ուժով ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության կամ գործել է անզգուշությամբ:
6. Օժանդակող է համարվում այն անձը, որը հանցագործությանը նպաստել է խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկություններ կամ միջոցներ, գործիքներ տրամադրելով կամ խոչընդոտները վերացնելով, ինչպես նաև այն անձը, որը նախապես խոստացել է պարտակել հանցագործին, հանցագործության միջոցները կամ գործիքները, հանցագործության հետքերը կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաները, ինչպես նաև այն անձը, որը նախապես խոստացել է ձեռք բերել կամ իրացնել այդպիսի առարկաները:
7. Օժանդակող է համարվում նաև այն անձը, որը՝
1) մեկ ուրիշին դրդել է օժանդակության,
2) նախապես համաձայնություն է տվել մասնակցելու հանցագործությանը որպես համակատարող, սակայն մյուս համակատարողի կողմից հանցանքը կատարելու ընթացքում, անմիջականորեն չմասնակցելով հանցանքի կատարմանը, իր ներկայությամբ ամրապնդել է կատարողի` հանցանք կատարելու վճռականությունը,
3) օժանդակել է հանցագործությանն այնպիսի անձի միջոցով, որն օրենքի ուժով ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության կամ գործել է անզգուշությամբ կամ
4) հատուկ սուբյեկտի դրդմամբ կատարել է հատուկ սուբյեկտով հանցագործության օբյեկտիվ կողմը, որի սուբյեկտ ինքը չի համարվում, կամ հատուկ սուբյեկտի հետ համատեղ մասնակցել է հատուկ սուբյեկտով հանցագործության օբյեկտիվ կողմի կատարմանը, եթե բացակայել են սույն օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 4-րդ, 5-րդ կամ 6-րդ մասով նախատեսված պայմանները, որոնց ուժով անձը հատուկ սուբյեկտով հանցագործության օժանդակող չի համարվում»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում:
2. Ազատազրկումը նշանակվում է 3 ամսից 20 տարի ժամկետով:
3. Ազատազրկման նվազագույն ժամկետը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 3 ամսից:
4. Անզգույշ հանցագործության համար ազատազրկումը չի կարող գերազանցել 10 տարին:
5. Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում։
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «( …) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբան-վածություն,
3) անմեղության կանխավարկած»:
(տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը)։
Վերահաստատելով և զարգացնելով վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ քրեական գործով արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...) «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և
պատճառաբանվածությունը։
30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով։ Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը)։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։
31. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է։ Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման։
31.1. Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին։ Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
- աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս),
- ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
- դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
- լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից։
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով։
(․․․)Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։ (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը) (...)»:
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
Մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորային մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքների կատարում, որոնք ուղղված են միևնույն օբյեկտի՝ բնակչության առողջության պահպանման ուղղված հասարակական հարաբերությունների դեմ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածը օբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է գործողությամբ՝ իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելու, պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, տեղափոխելու, առաքելու, տարածելու, գովազդելու կամ դրանք ապօրինի իրացնելու կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելու միջոցով։
Արարքներն ուղղված են բնակչության առողջության անվտանգության պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերությունների դեմ, միաժամանակ քննարկվող արարքը կարող է ոտնձգել նաև ուրիշ օբյեկտների դեմ, վնաս պատճառել այլ հասարակական հարաբերությունների, ինչպես, օրինակ, թմրամիջոցների և հոգեներգործուն միջոցների շրջանառության սահմանված կարգը, հասարակական անվտանգությունը, պետական ձեռնարկությունների և հիմնարկների կանոնավոր գործունեությունը և այլն։ Սուբյեկտիվ կողմից հանցանքը դրսևորվում է ուղղակի դիտավորությամբ։
Վճռաբեկ դատարանը Մարտիկ Բոլյանի վերաբերյալ թիվ ՎԲ-135/07 գործով 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի որոշման շրջանակներում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Բնակչության առողջության պահպանումն ու ամրապնդումը հասարակության կյանքի անբաժանելի պահանջն է: Բնակչության առողջության իրավական պաշտպանության հիմքը ՀՀ Սահմանադրության 33.2-րդ հոդվածում ամրագրված այն դրույթն է, որի համաձայն, յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի ապրելու առողջությանը և բարեկեցությանը նպաստող շրջակա միջավայրում, պարտավոր է անձամբ և այլոց հետ համատեղ պահպանել և բարելավել շրջակա միջավայրը: Բնակչության առողջության իրավական պաշտպանության ձևերից մեկն էլ քրեաիրավական պաշտպանությունն է, որն իրականացվում է մարդկանց առողջությանը վնաս պատճառող կամ այն վտանգի տակ դնող որոշակի արարքների համար քրեական պատասխանատվություն սահմանելով:
Թմրամիջոցները և հոգեմետ նյութերը պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու, իրացնելու, ինչպես նաև հաշվառելու, բաց թողնելու և գործածելու ապօրինությունը որոշվում է 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ընդունված «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի դրույթներին համապատասխան:
Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի ապօրինի շրջանառության դեմ պայքարը ոչ միայն ներպետական, այլև միջազգային խնդիր է, որով էլ պայմանավորված էր թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության դեմ պայքարին ուղղված կոնվենցիաների ընդունումը. ՄԱԿ-ի 1961 թվականի «Թմրամիջոցների մասին» միասնական կոնվենցիան, ՄԱԿ-ի 1971 թվականի «Հոգեմետ նյութերի մասին» կոնվենցիան, ՄԱԿ-ի 1988 թվականի «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի ապօրինի շրջանառության դեմ պայքարի մասին» կոնվենցիան:
Բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործություններից իր բնույթով և հանրության համար վտանգավորության աստիճանով առանձնանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով սահմանված՝ իրացնելու նպատակով թմրամիջոցների, հոգեներգործուն նյութերի, դրանց համարժեքների և պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառությունը: Այս հանցագործության հասարակական վտանգավորությունը նրանում է, որ թմրամիջոցների և հոգեներգործուն միջոցների ապօրինի շրջանառությունը հանգեցնում է դրանց անկառավարելի տարածմանն ու չարաշահմանը և լրջորեն ազդում է բնակչության առողջական վիճակի, սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտի վրա, բացասաբար անդրադառնում տնտեսության, քաղաքականության և իրավակարգի վրա:
Նշված հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսել իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեներգործուն նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու կամ դրանք ապօրինի իրացնելու համար: Այս հանցագործության անմիջական օբյեկտը բնակչության առողջության անվտանգությունն է: Միաժամանակ քննարկվող արարքները կարող են ոտնձգել նաև ուրիշ օբյեկտների դեմ, վնաս պատճառել այլ հասարակական հարաբերությունների, ինչպես, օրինակ, թմրամիջոցների և հոգեներգործուն միջոցների շրջանառության սահմանված կարգը, հասարակական անվտանգությունը, պետական ձեռնարկությունների և հիմնարկների կանոնավոր գործունեությունը և այլն:
Նշված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է միայն ակտիվ վարքագծով՝ գործողությամբ: Այն արտահայտվում է իրացման նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեներգործուն նյութեր ապօրինի պատրաստելով, վերամշակելով, ձեռք բերելով, պահելով, փոխադրելով, առաքելով կամ դրանք ապօրինի իրացնելով:
Այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ: Հանցավորը գիտակցում է, որ կատարում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում նշված ապօրինի գործողությունները թմրամիջոցների կամ հոգեներգործուն նյութերի հետ և ցանկանում է դրանք կատարել: Ընդ որում, օրենսդիրը շարժառիթն ու նպատակը չի դասում պարտադիր հատկանիշների շարքը: Այստեղ պարտադիր է ինչպես իրացման նպատակի առկայությունը, այնպես էլ ապօրինի իրացումը:
Իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ, այդ թվում նաև նախնական պատվերով: Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն: Ընդ որում, հանցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվիճելի ապացույց չէ. դա պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ:
Ապօրինի իրացումը թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի ցանկացած եղանակով օտարումն է: Ապօրինի իրացման տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի՝ հատուցմամբ կամ անհատույց այլ անձանց հանձնելու, փոխանցելու ցանկացած եղանակ՝ վաճառք, նվիրատվություն, փոխանակում, փոխատվություն, պարտքի մարում, ուրիշի ներարկում և այլն: Իրացման առանձնահատկությունն այն է, որ նշված գործողությունների հետևանքով թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրանում է մեկ այլ անձ, որն այս դեպքում հանդես է գալիս որպես ձեռք բերող, ստացող կամ գնորդ, սպառող: Ապօրինի իրացումը համարվում է ավարտված, երբ մեկ այլ անձ տիրանում է թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին: Մեկ ուրիշ անձին փոխանցելու եղանակը կարող է տարբեր լինել, սակայն դա արարքի որակման համար նշանակություն չունի: Ապօրինի իրացման հանցակազմի համար նշանակություն չունի, թե թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրացած անձն ինչպես է այն տնօրինելու, դրա հետ վարվելու (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածն օբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է հետևյալ գործողություններով՝ թմրամիջոցի, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութի, դրանց պատրաստուկի, դրանց համարժեք նյութի (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալի կամ դրանց պրեկուրսորի կամ դրանք պատրաստելու համար օգտագործվող և հատուկ հսկողության տակ գտնվող նյութի, սարքավորման կամ գործիքի կամ մշակումն արգելված՝ թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութ պարունակող բույսի մաքսանենգությունը՝ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով կամ Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով դրանք ապօրինի տեղափոխելու, որը կատարվել է առանց մաքսային հսկողության կամ դրանից թաքցնելով, կամ դրանց մասին հավաստի տեղեկությունը սահմանված կարգով չհայտարարագրելու կամ ոչ իր անվամբ հայտարարագրելու կամ դրանց տեղափոխման համար սահմանված կանոնը, այդ թվում՝ արգելքը կամ սահմանափակումը խախտելու կամ մաքսային կամ այլ փաստաթուղթը խաբեությամբ օգտագործելու միջոցով։ Սուբյեկտիվ կողմից հանցանքը դրսևորվում է ուղղակի դիտավորությամբ։
Վերլուծելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ճորճ Մորան կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքները։
1․ Մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորան, քննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված ոմն Նադիրի կողմից ԱՄՆ-ից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի տեղափոխելուն օժանդակելու դիտավորությամբ, ԱՄՆ-ում բնակվող քննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված անձի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն՝ ծանրոցով առանձնապես խոշոր չափերով՝ 191,38 գրամ «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի ՀՀ տեղափոխելու համար նրան է տրամադրել իր անձնական տվյալները և նախապես խոստացել է մաքսանենգությամբ ՀՀ տեղափոխվելուց հետո իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել իր անվամբ ուղարկված առաքանիում գտնվող առանձնապես խոշոր չափերով՝ 191,38 գրամ «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցը։ Քննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված ոմն Նադիրը ստացել է Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի համաձայնությունը, պատրաստել է ծանրոց, տեղադրել է առանձնապես խոշոր չափերով՝ 191,38 գրամ «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ մրգահյութի տուփերում՝ «JAM MONSTER LEMON 6ML» գրառմամբ 2 պոլիմերային տարաների մեջ, որից հետո «1ZFK18116627756673» համարի միջազգային փոստային առաքանիով՝ որպես առաքանին ստացողի նշել է Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի տվյալները և այն «Էքսպրես Հայ» ՍՊԸ-ի միջոցով ԱՄՆ-ից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով իրացնելու նպատակով ապօրինի առաքել է ՀՀ՝ կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը։ Ասվածը հիմնավորվում է դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով՝ 2024 թվականի օգոստոսի 28-ին ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊՎ Մաքսային զննման (տեսազննման) թիվ Հ/125/2024 ակտով, 2024 թվականի օգոստոսի 28-ին ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊՎ մաքսանենգության դեպքի վերաբերյալ ՄԿԽԴ-358 ակտով, 2024 թվականի սեպտեմբերի 03-ին տեղի ունեցած փաստաթղթի զննություն կատարելու մասին արձանագրությամբ, ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊՎ անձին ձերբակալելու մասին արձանագրությամբ, ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊՎ անձնական խուզարկություն կատարելու վերաբերյալ արձանագրությամբ, -«Հայաստանի Հանրապետության քննչական կոմիտե փորձաքրեագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ից ստացված դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 1344 Ք-24 եզրակացությամբ՝ համաձայն որի «փորձաքննությունը սկսվել է 2024 թվականի օգոստոսի 29-ին, ավարտվել է՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 09-ին, փորձաքննությանը ներկայացված թվով 2 պոլիմերային տարայում առկա ընդհանուր 191,38 գրամ հաստատուն չոր քաշով + զանգվածները հանդիսանում են «հաշիշ յուղ» տեսակի թմրամիջոց», 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության ՕՀ բաժնից նույն օրը ուղեկցական գրությամբ ստացված՝ Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի կողմից ստացված առաքանիների վերաբերյալ առկա տեղեկատվության զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ, 2024 թվականի դեկտեմբերի 05-ին կազմված զննություն կատարելու մասին արձանագրությամբ, 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին, 6-ին և 7-ին մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորային պատկանող՝ «Samsung» ապրանքանիշի «Galaxy Z Folds (SM-F946B/DS)» մոդելի բջջային հեռախոսից այլ կրիչի վրա պատճենելու եղանակով վերցված տեղեկատվության զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ, 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին որպես արտավարութային փաստաթղթեր ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊՎ և ԷԱՕՏԻՓՎ աշխատակիցների կողմից 2024 թվականի օգոստոսի 28-ին կազմված «մաքսային զննման (տեսազննման) թիվ 2/125. «մաքսանենգության դեպքի վերաբերյալ ՄԿԽԴ-358 2024 ակտով» և արձանագրությամբ», 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ին որպես արտավարութային փաստաթղթեր ապացույց ճանաչված՝ մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորային պատկանող «Samsung ապրանքանիշի «Galaxy Z Folds (SM-F946B/DS)» մոդելի բջջային հեռախոսով և դրանում առկա տեղեկատվության պարունակությամբ էլեկտրոնային կրիչով, 2025 թվականի ապրիլի 14-ին դատաքննության ընթացքում հետազոտվել է ի լրումն թիվ 45-1407քը-24 գրության ուղարկված հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան հանձնված թիվ 83-0482-24 քրեական վարույթով իրեղեն ապացույց ճանաչված 1ZFK18116627756673» համարի առաքանու արկղը՝ թվով 2 սրվակների և «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառման շրջանակներում թմրամիջոցին փոխարինված նմանատիպ այլ զանգվածներով թվով 2 տարաների պարունակությամբ՝ փաթեթավորված և կնքված ՀՀ ՔՆՆՉԱԿԱՆ ԿՈՄԻՏԵ 864» կլոր կնիքի դոշմով՝ ընդհանուր 1 փաթեթում։
2․ Բացի այդ, 2024թ. օգոստոսի 28-ին 1ZFK18116627756673 համարի միջազգային փոստային առաքանու մեջ թաքցված առանձնապես խոշոր չափերով՝ 191,38 գրամ «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցը ԱՄՆ-ից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով ապօրինի տեղափոխվել է ՀՀ, ինչից հետո ՀՀ ՊԵԿ աշխատակիցների կողմից նույն օրը, ժամը՝ 1530-ից մինչև 1550-ն ընկած ժամանակահատվածում, իրականացված մաքսային հսկողության արդյունքում, 1ZFK18116627756673 համարի առաքանու միջից հայտնաբերվել է հիշյալ թմրամիջոցը, որը «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակում փոխարինվել է նմանատիպ այլ զանգվածով։ Դրանից հետո, Ճորճ Ապտուլլայի Մորան, տեղեկանալով, որ առանձնապես խոշոր չափերով՝ 191,38 գրամ «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցն արդեն ՀՀ-ում է, այն իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերելու դիտավորությամբ, գնացել է Երևան քաղաքի Կիևյան 1 հասցեում գտնվող «Էքսպրես Հայկ» ՍՊ ընկերության բաժանմունք և փորձել իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել հիշյալ թմրամիջոցը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել ավարտին հասցնել առանձնապես խոշոր չափերով՝ 191,38 գրամ «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցն իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերելու իր հանցավոր մտադրությունը, քանի որ այն ստանալու ժամանակ՝ 2024թ. օգոստոսի 29-ին, ժամը՝ 1035-ին, Երևան քաղաքի Կիևյան 1 հասցեում գտնվող «Էքսպես Հայկ» ՍՊ ընկերության բաժանմունքի դիմացից ձերբակալվել է ՀՀ ՊԵԿ մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցների կողմից, իսկ իրականացված «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակում թմրամիջոցին փոխարինված նմանատիպ այլ զանգվածով ծանրոցը հայտնաբերվել է Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի անձնական խուզարկությամբ՝ կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը։ Ասվածը հիմնավորվում է ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊՎ անձին ձերբակալելու մասին արձանագրությամբ, ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊՎ անձնական խուզարկություն կատարելու վերաբերյալ արձանագրությամբ, «Հայաստանի Հանրապետության քննչական կոմիտե փորձաքրեագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ից ստացված դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 1344 Ք-24 եզրակացությամբ, 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության ՕՀ բաժնից նույն օրը ուղեկցական գրությամբ ստացված՝ Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի կողմից ստացված առաքանիների վերաբերյալ առկա տեղեկատվության զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ, 2024 թվականի դեկտեմբերի 05-ին կազմված զննություն կատարելու մասին արձանագրությամբ, 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին, 6-ին և 7-ին մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորային պատկանող՝ «Samsung» ապրանքանիշի «Galaxy Z Folds (SM-F946B/DS)» մոդելի բջջային հեռախոսից այլ կրիչի վրա պատճենելու եղանակով վերցված տեղեկատվության զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ։
Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ վկայում են մեղադրյալի կողմից առանձնապես խոշոր չափերի՝ 191,38 գրամ «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանն օժանդակելու և այն իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերելու դիտավորության մասին։ Ասվածը հիմնավորվում է հետևյալ հանգամանքներով՝
1․ Մեղադրյալ Ճորճ Մորային ուղարկված 1ZFK18116627756673 բեռնային համարի առաքանում մաքսային հսկողության արդյունքում հայտնաբերված թմրամիջոցի քաշը, որը համաձայն ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածի՝ նշված թմրամիջոցի տեսակի առանձնապես խոշոր չափը գերազանցում է շուրջ 15 անգամ։ Հայտնաբերվել է 191,38 գրամ «Հաշիշի յուղ»։
2․ Մեղադրյալ Ճորճ Մորայի ունեցած նամակագրությամբ հիմնավորվում է «Հաշիշ» տեսակի թմրամիջոցի՝ իրացման նպատակով ձեռք բերման հանգամանքը, մասնավորապես՝ 2024 թվականի օգոստոսի 28՝ ժամը՝ 08։35 60172740966։ Ողջույն պարոն, Ռիդվանն է Նաստի Վոռլդ Վայդից հուսով եմ լավ եք, մենք փնտրում ենք դիստրիբյուտր և հավատացած ենք, որ Ձեզ տեղի հմտությունները կարող են այս համագործակցությունը բուռն աճեցնել, մենք պատրաստ ենք բեռնափոխադրել համընդհանուր կերպով եկեք կապ հաստատենք (...), 2024 թվականի օգոստոսի 11, ժամը՝ 17։50 Ճորճ։ Այդ դեպքում եթե ուղարկելու են ես հրաժարվելու եմ, ասելու եմ, որ չեմ ցանկանում (չի հասկացվում), նրանք չեն կարող բացել և մի քանի ամիս հետո դեն են նետելու, (...), եթե սա նույնպես չաշխատեց եկող շաբաթ կժամանեմ Հայաստան և այնտեղից կվերցնեմ դրանք և դու կարող ես ինձ ուղարկել միանգամից մի քանի հատ այլ ոչ թե մեկ հատ, այսպիսով մենք կարող ենք փոխհատուցել կորուստները և ժամանակը(...), 2024 թվականի օգոստոսի 11, Ժամը՝ 11։23 Ճորճ։ Տա Աստված, որ միշտ տրամադրությունդ բարձրացնեմ, ինչպես որ միշտ նախկինում դու ես իմ տրամադրությունը բարձրացրել, սենց բան մի ասա դու իմ եղբայրն ես, սպասում եմ, որ ինձ զանգահարի, որպեսզի գնամ և վերցնեմ, այն ժամանակ կհանգստանամ և մի հատ էլ քաշեմ (ձայնային)։
2024 թվականի օգոստոսի 13 ժամը՝ 04։05 Ճորճ։ (...)մեծ հույսեր ունեի, բայց չգիտեմ, թե ինչու այն չաշխատեց, ներեցեք, որ այս ամենի մասին կիսվում եմ Ձեզ հետ (...), 2024 թվականի օգոստոսի 14 ժամը՝ 02։50 Ճորճ։ Արի մրգահյութի շշի մեջ անենք, բայց նորմալ ձևով, ոչ այն մեկի նման, որ դու ուղարկել էիր (...), 2024 թվականի օգոստոսի 22 Ժամը՝ 18։57 Ճորճ։ (...) Կարող ե՞ս այլ հեղուկներ նույնպես դնել, 2024 թվականի օգոստոսի 13 Ժամը՝ 13։42 Ճորճ այսպես երկար տևի, ես միայն ուզում եմ իմանալ լինելու է, թե չե, նյարդերիս վրա եմ նստած, թե չէ ուրիշ բան չկա, 2024 թվականի օգոստոսի 14 Ժամը՝ 01։09 Ճորճ թող քննեն, եթե մեջը ք(.)քեն (ըստ թարգմանչի նշանակում է՝ ծայարահեղ վատ բան) մի բան եղավ, օրինակ մի սխալ բան, սիկտիր կանենք կգնա, հասկացա՞ր, ես ոչ գումար եմ տվել ոչ բան, պաշտոնապես ես ոչինչ չեմ վճարել, կրիպտոյով եմ վճարել, եթե շատ ք(.)քեն է ոնց կա կթողենք, չենք վերցնի, հուսամ, որ բան չի լինի, (...) եթե պետք է բացեն ու մեջը ստուգեն անպայման մի բան կերևա, այդ ժամանակ ինչ է ընթացակարգը չգիտեմ, իմ համար գլխացավանք կլինի, թե չի լինի, բայց չեմ կարծում, որ կլինի, քանի որ ես չեմ վերցնելու (հայհոյանք), ես ցանկացած սցենարի արդեն պատրաստ եմ, կասեմ չեմ պատվիրել կամ ինչ որ բան ու վերջ (ձայնային), 2024 թվականի օգոստոսի 16 Ժամը՝ 17։17 Ճորճ։ Ինչքան եղավ գինը։
Ժամը՝ 17։18 «Shadow Armenia New»։ 14,000 եղբայր։
Ժամը՝ 17։18 Ճորճ։ Հազար միայն։
Ժամը՝ 17։18 Ճորճ։ Ես կխոսամ էշի հետ, երբ որ հասնեմ։
Ժամը՝ 17։18 «Shadow Armenia New»։ Քեզնից շահ չունեմ, ուրիշներին 18 կամ 20-ով եմ ծախում։
Ժամը՝ 17։18 Ճորճ։ Ո(.)ը թող կոխի հազար։
Ժամը՝ 17։19 Ճորճ։ Իրենից ավելի էժանով եմ ապրում եղբայր։
Ժամը՝ 17։19 Ճորճ։ Մոտ 12 կամ երբեմն 10-ը։
Ժամը՝ 17։19 «Shadow Armenia New»։ Հա եղբայր, այս խմբաքանակը նախկինում 11,000 տալիս, շուկան ք(.)ք չկար, ստիպված սա առավ, շուկան չորացել է։
Ժամը՝ 17։21 «Shadow Armenia New»։ Եղբայր քանի հատ կուզես տեղյակ պահիր պատրաստ եմ, նախքան գալս:
Վերը նշված տվյալները Դատարանի գնահատմամբ վկայում են մեղադրյալ Ճորճ Մորայի կողմից 191,38 գրամ «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի իրացման նպատակով ձեռք բերելու փորձի մասին։ Մասնավորապես, այն փաստը, որ մեղադրյալը ոմն Նադիրին ուղղորդում է 191,38 գրամ «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցն ուղարկել մրգահյութի շշերի մեջ լցված՝ քողարկված տարբերակով, Դատարանի համոզմամբ, ցույց է տալիս մեղադրյալի հանցավոր մտադրությունը թմրամիջոցը անխոչընդոտ կերպով ՀՀ ներմուծելու և իրացման նպատակով ձեռք բերելու մասին։ Հատկանշական է, որ հաջորդիվ նամակագրությամբ վերջինս հաստատում է իր մտավախությունն առ այն, որ նախորդիվ, երբ քննությամբ չպարզված առարկան ուղարկվել է մարիխուաննայի տերևի նկարի շշով, այն կասկած է առաջացրել մաքսային աշխատակցի մոտ և ստուգվել է։ Հիմա, տվյալ դեպքով վերջինս հորդորում է այն փոխել և ուղարկել այնպիսի տարրայով, որ կասկած չի հարուցի և «նյութական» ստուգման դեպքում էլ արգելված նյութը (թմրանյութը) չի հայտնաբերվի։
Վերոգրյալի համատեքստում Դատարանն արձանագրում է, որ այն արժանահավատ չէ և հերքվում է վերը շարադրված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ այլ ապացույցներով, մասնավորապես՝ մեղադրյալի բջջային հեռախոսի զննության մասին արձանագրության համաձայն՝ առկա է հաղորդագրություն ուղարկված ոմն Նադերին՝ հետևյալ բովանդակությամբ․ «Ժամը՝ 02։50 Ճորճ։ Արի մրգահյութի շշի մեջ անենք, բայց նորմալ ձևով, ոչ այն մեկի նման, որ դու ուղարկել էիր,(..)», նշվածի առնչությամբ մեղադրյալը նշեց, որ ինքը ցանկանում էր, որ ամեն ինչ օրինական լինի, ուստի Նադերին ասել է, որ նմուշը ուղարկելուց ուրիշ շշով չուղարկի, այլ նույն վեյփի շշով ուղարկի, քանի որ ինքը միայն վեյփի հեղուկ է պատվիրել օրինական ձևով։ Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից տրված բացատրությունը չի բխում հետազոտված ապացույցներից և արժանահավատ չէ, վերջինս իր հաղորդագրությամբ հստակ ուղղորդել է «Նադերին» հեղուկները ուղարկել մրգահյութի տուփով՝ այդ կերպ խուսափելով մաքսային զննության ընթացքում առաջացող հնարավոր խոչընդոտներից, ասվածը հիմնավորվում է նաև վերջինիս կողմից ուղարկված մեկ այլ հաղորդագրությամբ՝ «Ես լավագույնի հույս ունեմ, ընկերս նաև ինձ ասաց, ես նույնիսկ չգիտեմ ինչու սա պատահեց, «DHS» առաքման վայր գնալուց հետո նրանք նորից այդ տուփն էին խնդրում չգիտեմ ինչու, բայց ես մտածում էի, որ պետք է անեն, իմանու՞մ ես, որովհետև տեսել են մարիխուանա խորհրդանիշով շիշը նման է տերևի, կամ ինչ որ բանի, այդ իսկ պատճառով ցանկանում են նորից նյութական ձևով ստուգել, ուղակի բացեն տուփը և տեսնեն ինչ կա ներսում, հուսանք, որ լավ է լինելու, ինչպես քեզ ասում եմ պարոն Ն, եթե սա նույնպես չաշխատեց եկող շաբաթ կժամանեմ Հայաստան և այնտեղից կվերցնեմ դրանք և դու կարող ես ինձ ուղարկել միանգամից մի քանի հատ այլ ոչ թե մեկ հատ, այսպիսով մենք կարող ենք փոխհատուցել կորուստները և ժամանակը»:
Անդրադառնալով պաշտպանի կողմից կատարված հայտարարությանը՝ ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊՎ անձնական խուզարկություն կատարելու վերաբերյալ արձանագրության վերաբերյալ առ այն, որ հետաքննության մարմնի աշխատակիցը իրավունք չուներ կազմելու անձնական խուզարկություն կատարելու արձանագրություն, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը չի նախատեսում նման գործողության իրականացում հետաքննության մարմնի աշխատակցի կողմից, Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 21-րդ կետի համաձայն՝ հետաքննության մարմին է հանդիսանում «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» օրենքով նախատեսված պետական մարմնի համակարգում գործող և օպերատիվ-հետախուզական գործառույթներ իրականացնող ստորաբաժանման ղեկավարը (հետաքննության մարմնի պետ) և աշխատակիցները (հետաքննիչներ), որոնք նախաքննության շրջանակներում իրավասու են կատարելու գաղտնի քննչական գործողություններ և օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ։
Համաձայն 42-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի՝ հետաքննիչը հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում կատարում է ձերբակալում և դրան ուղեկցող անձնական խուզարկություն` այդ մասին անհապաղ հայտնելով իրավասու դատախազին։
Տվյալ դեպքում 2024 թվականի օգոստոսի 29-ին՝ ժամը 11։40-ին, ՀՀ ՊԵԿ մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության ՕՀ բաժնի գլխավոր մաքսային տեսուչ Խորեն Գրիգորյանը կազմել է Ճորճ Մորային ձերբակալելու մասին արձանագրություն, այնուհետև կազմել է նաև Ճորճ Մորային ուղեկցող անձնական խուզարկության ենթարկելու վերաբերյալ արձանագրություն։
Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 8-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն Օրենքով իրենց վերապահված լիազորությունների շրջանակներում օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնելու և քրեական վարույթի շրջանակներում օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով հետաքննություն կատարելու իրավունք ունեն նաև հարկային մարմինները, սույն դեպքում այդպիսին հանդիսանում է ՀՀ ՊԵԿ մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության ՕՀ բաժնի ղեկավարը և աշխատակիցները, ովքեր իրավասու են նաև իրականացնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 42-րդ հոդվածով նախատեսված լիազորությունները, այդ թվում՝ ձերբակալման ուղեկցող անձնական խուզարկություն, որպիսի պայմաններում պաշտպանի կողմից ներկայացված հայտարարությունը անհիմն է։
Թեպետ պաշտպանի կողմից դատաքննության ընթացքում չի կատարվել ապացույցի անթույլատրելիության միջնորդություն, սակայն Դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ մեղադրյալի պաշտպանի կողմից պաշտպանական ճառում ներկայացված փաստարկին առ այն, որ «Թվային ներբեռնում կատարելու մասին արձանագրությունը» կազմվել է քրեադատավարական նորմերի խախտմամբ։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից իրականացվել է թվային տեղեկատվության ներբեռնում՝ մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորային պատկանող «Samsung» ապրանքանիշի «Galaxy Z Folds (SM-F946B/DS)» մոդելի բջջային հեռախոսից՝ փորձագետ Սարգիս Գրիգորյանի մասնակցությամբ։
Թեպետ մեղադրական եզրակացությամբ սույն արձանագրությունը վերնագրվել է որպես թվային խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրություն և ըստ էության, այն իրենից ներկայացնում է թվային տվյալների ներբեռնում՝ անձի բջջային հեռախոսում և այն իրականացվել է առանց տեսաձայնագրման, վերջինս իրականացվել է 2024 թվականի օգոստոսի 30-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1809/08/24 որոշման հիման վրա։
Ապացույցների թույլատրելիության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով որոշմամբ՝ արձանագրելով հետևյալը. «(…) Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին։ Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
- աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս),
- ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
- դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
- լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից։ Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով։ (…)»
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵՔՐԴ/0295/01/08 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը․ «(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալները, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ և 5-րդ կետերի համաձայն՝ «1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել`
(…)
2) կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի (….) էական խախտմամբ.
(…)
5) քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ.
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա»:
15. Նշված իրավադրույթներից հետևում է, որ որպես քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքները պարզելու միջոց կարող են օգտագործվել միայն այնպիսի ապացույցներ, որոնք ձեռք են բերվել, ամրագրվել և գործին կցվել են քրեադատավարական օրենքով սահմանված և թույլատրելի համարվող կարգով: Ապացույցների ձեռքբերման և ամրագրման թույլատրելիությունը կարգավորող նորմերից հետևում է, որ որպես ապացույց չեն կարող օգտագործվել քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ ձեռք բերված փաստական տվյալները, հատկապես եթե դրանք իրենց հերթին հանգեցրել են դատավարության մասնակիցների իրավունքների էական խախտման, ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա:
Այսպիսով, ապացույցների հավաքմանը և ստուգմանն ուղղված դատավարական գործողությունների կատարման ընթացքում պետք է ապահովվի անձանց իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանությունը: Հակառակ դեպքում կատարված դատավարական գործողության արդյունքում ստացված փաստական տվյալը, անկախ գործի համար ունեցած նշանակությունից, կորցնում է իր իրավական ուժը, ապացուցողական նշանակությունը և չի կարող ընդգրկվել կոնկրետ քրեական գործով ապացույցների համակցության մեջ և դրվել մեղադրանքի հիմքում»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ «Օրենքի էական խախտմամբ ստացված են համարվում այն տվյալները, որոնք ձեռք են բերվել` (...) սույն օրենսգրքով նախատեսված ընթացակարգի խախտմամբ, եթե հնարավոր չէ դրա հետևանքը վերացնել այլ ապացուցողական գործողության պատշաճ կատարմամբ»։
Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված քննչական գործողությունների պարտադիր տեսաձայնագրման պահանջը, սակայն դրա հետևանքը վերացվել է այլ ապացուցողական գործողության պատշաճ կատարմամբ։ Մասնավորապես, էլեկտրոնային կրիչը ենթարկվել է զննության՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 03-ից մինչև 07-ը՝ թարգմանիչներ Մարալ Զաքարյանի, Մարինե Ռուբենյանի, մեղադրյալ Ճորճ Մորայի պաշտպան Վաղարշակ Գևորգյանի մասնակցությամբ, կազմվել է զննություն կատարելու մասին արձանագրություն, որի եզրափակիչ մասում առկա է գրառում առ այն, որ մասնակիցներ՝ Մարալ Զաքարյանի, Մարինե Ռուբենյանի և պաշտպան Վաղարշակ Գևորգյանի կողմից դիտողություններ և հայտարարություններ չեն եղել։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ բջջային հեռախոսի պարունակությունը զննության է ենթարկվել ի թիվս այլոց նաև մեղադրյալի պաշտպանի մասնակցությամբ, որպիսի հանգամանքը բացառում է խնդրո-առարկա տեղեկատվության հնարավոր փոփոխման հնարավորությունը և ըստ էության չեզոքացնում իրականացված ապացուցողական գործողության ընթացակարգի խախտման արդյունքները։
Հատկանշական է, որ զննության ընթացքում գրառումների ճշտության և լրիվության կապակցությամբ որևէ հայտարարություն մասնակիցների կողմից չի կատարվել։
Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննության ընթացքում չի ներկայացվել միջնորդություն՝ վերը նշված ապացույցները անթույլատրելի ճանաչելու մասին, իսկ Դատարանը դրանք համարում է թույլատրելի՝ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չհաստատվելու պատճառաբանությամբ: Ընդ որում, նշված ընթացակարգի խախտումն ինքնին չի հանգեցրել որևէ անձի սահմանադրական իրավունքի սահմանափակման կամ խախտման, որի վկայությունն է պաշտպանի մասնակցությամբ կատարված զննության ընթացքում գրառումների լրիվության կապակցությամբ հայտարարությունների բացակայությունը։ Հակառակ մեկնաբանությունը կհանգեցնի ապացույցի կամայական գնահատման և ապացուցողական նյութի անհարկի կորստի։
Ինչ վերաբերում է պաշտպանի ներկայացրած փաստաթղթերին, Դատարանն արձանագրում է, որ փաստաթղթում առկա է նշում առաքանու քաշի վերաբերյալ, ըստ որի վերջինս կշռել է 1․50 ֆունտ, իսկ մեղադրական եզրակացությամբ ներառված՝ 2024 թվականի օգոստոսի 28-ին ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊՎ Մաքսային զննման (տեսազննման) թիվ Հ/125/2024 ակտի համաձայն՝ առաքանին կշռել է 2 կգ, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ճորճ Մորային ներկայացվել է մեղադրանք 191,38 գրամ <<Հաշիշի յուղ>> տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանը օժանդակելու և իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերման փորձի համար։ Նման պայմաններում, առաքանու մանրամասներ բաժնում նշված քաշերի տարբերությունը չունի որևէ էական նշանակություն և չի կարող համարվել որպես մեղադրյալի անմեղությանը վերաբերելի տվյալ։
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքներն ուղղված են բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքների կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող և մեղմացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում:
-որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը։
Համաձայն Դատարանին ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի՝ մեղադրյալը 13․09․2024 թվականի դրությամբ ունեցել է ախտորոշումներ՝ շաքարային դիաբետ, հիպերտոնիա, ընդունում է գլյուկոֆազ Xr, Ֆորքսիզա, Ատականդ, Վիտ/ D3 դեղորայքերը։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված են մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորային վերագրվող արարքները, դրանց քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքների կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, անհրաժեշտ է Ճորճ Ապտուլլայի Մորային մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 6 տարի ժամկետով, Ճորճ Ապտուլլայի Մորային մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 6 տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցագործությունների համակցությամբ, պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 7 տարի 6 ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ հաշվակցելով Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու 11 ամիս 26 օրը, վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 6 տարի 4 օր ժամկետով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Քննարկելով գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ բռնագրավման ենթակա կամ արգելադրված գույք առկա չէ։
Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցներ տնային կալանքը, գրավ՝ 3.000.000 (երեք միլիոն) ՀՀ դրամի չափով, և բացակայելու արգելքը փոխել, խափանման միջոց կիրառել կալանք՝ արգելանքի վերցնելով դատական նիստերի դահլիճից։
Խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ, մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո՝ վերացնել։ Գրավի գումարը վերադարձնել այն վճարած անձին։
Արտավարութային փաստաթղթերը անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։ Ինչ վերաբերում է «SAMSUNG Z FOLD 5» մոդելի 1 հատ բջջային հեռախոսին, ապա անհրաժեշտ է այն վերադարձել սեփականատիրոջը՝ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորային մեղսագրվող հանցանքները դասվում են առանձնապես ծանր հանցանքների շարքին, ուստի ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ անհրաժեշտ է իրեղեն ապացույց ճանաչված ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչությունից 2024 թվականի օգոստոսի 29-ին ստացված «1ZFK18116627756673» համարի արկղը՝ ողջ պարունակությամբ, 2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ին իրեղեն ապացույց ճանաչված թիվ 1344 Ք-24 եզրակացության շրջանակներում հետազոտված (զննված) ու քննությանը տրամադրված 191,28 գրամ «հաշիշ յուղ» տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված և կնքված «ՀՀ ՆԳՆ ՓՔՎ ՓՈՐՁԱԳԵՏ N 67» ուղղանկյուն կնիքի դրոշմով պահել վարույթի նյութերի հետ։
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն «Պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքների հանձնման -ընդունման» թիվ 1492 արձանագրության՝ իրականացված նյութագիտական փորձաքննության արժեքը կազմել է 144․000 ՀՀ դրամ։ Այն ենթակա է բռնագանձման մեղադրյալ Ճորճ Ապտուլլայի Մորայից։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ճորճ Ապտուլլայի Մորային մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 6 տարի ժամկետով:
Ճորճ Ապտուլլայի Մորային մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 6 տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցագործությունների համակցությամբ, պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 7 տարի 6 ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ հաշվակցելով Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու 11 ամիս 26 օրը, վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 6 տարի 4 օր ժամկետով։
Ճորճ Ապտուլլայի Մորայի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցներ տնային կալանքը, գրավ՝ 3.000.000 (երեք միլիոն) ՀՀ դրամի չափով, և բացակայելու արգելքը փոխել, խափանման միջոց կիրառել կալանք՝ արգելանքի վերցնելով դատական նիստերի դահլիճից։
Խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ, մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո՝ վերացնել։ Գրավի գումարը վերադարձնել այն վճարած անձին։
Իրեղեն ապացույցների տնօրինման և վարութային ծախսերի հարցերը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում սահմանված կարգով:
Դատավճռի կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկին և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համապատասխան ստորաբաժանմանը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ