ԵԴ1/3755/01/24


ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

22 ապրիլի 2025 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան),
Նախագահությամբ դատավոր` Հ.Մանուկյանի,
քարտուղարությամբ` Ն.Սարգսյանի,
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Ա.Հեբոյանի,
մեղադրյալ՝ Հ.Սելիմյանի,
պաշտպան՝ Է.Աղաջանյանի,

դռնբաց դատական նիստում դատական քննության արագացված վարույթի հատուկ կարգի կիրառմամբ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Հովիկ Կարապետի Սելիմյանի (ծնված՝ 2000 թվականի հունիսի 15-ին, Գեղարքունիքի մարզի Ներքին Գետաշեն համայնքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված՝ Արմավիրի մարզ, Վաղարշապատ համայնք, ՀՀ ԱՆ «Արմավիր» ՔԿՀ հասցեում, որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը), մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-506-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1. 2024 թվականի հոկտեմբերի 20-ի արձանագրությամբ նախաձեռնվել է թիվ 12189724 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-506-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
1.2. 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ի որոշմամբ թիվ 12189724 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթուղթ է ճանաչվել դեպքի վայրի զննությամբ «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնից վերցված տեսագրությունները՝ ձայնագրառված թվով երկու լազերային սկավառակի վրա։
1.3. 2024 թվականի նոյեմբերի 1-ի որոշմամբ թիվ 12189724 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթուղթ է ճանաչվել քրեական վարույթի նյութերում առկա՝ մեծահասկի ամբուլատոր բժշկական քարտից քաղվածքը և տեղեկանքը։
1.4. 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին միջնորդություն է ներկայացվել թիվ 12189724 քրեական վարույթով հսկողություն իրականացնող դատախազին՝ Հովիկ Կարապետի Սելիմյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-506-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու վերաբերյալ։
1.5. ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ի որոշմամբ թիվ 12189724 քրեական վարույթով Հովիկ Կարապետի Սելիմյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-506-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
1.6. 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ի որոշմամբ թիվ 12189724 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հովիկ Կարապետի Սելիմյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
1.7. 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ի որոշմամբ թիվ 12189724 քրեական վարույթով որպես իրեղեն ապացույց են ճանաչվել դեպքի վայրի զննության ժամանակ «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի բակում հայտնաբերված և վերցված թվով երկու փամփուշտները (կրակված)։
1.8. 2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ին թիվ 12189724 քրեական վարույթով կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը, որը ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ի որոշմամբ հաստատվել է։
1.9. 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին թիվ 12189724 քրեական վարույթը, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/3755/01/24 համարը), մակագրվել նույն դատարանի դատավոր Հ․Մանուկյանին և 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին հանձնվել Դատարանի աշխատակազմին։
1.10. 2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3755/01/24 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հեբոյանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ի որոշմամբ թիվ 12189724 քրեական վարույթով Հովիկ Կարապետի Սելիմյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-506-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այն բանի համար, որ նա «(…) ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԴ/0203/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի կրման ընթացքում փորձել է դիմել փախուստի:
Այսպես. Հովիկ Կարապետի Սելիմյանը, ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԴ/0203/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի կրման ընթացքում, 2024 թվականի հոկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 00:30-ին, ինքնավնասման հետևանքով բժշկական օգնություն ստանալու համար ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի հերթապահ խմբի աշխատակիցների ուղեկցությամբ շտապօգնության ավտոմեքենայով տեղափոխվել է Երևան քաղաքի Տիտոգրադյան փողոցի 14 հասցեում գտնվող «էրեբունի» բժշկական կենտրոն, որտեղ բժշկական օգնություն ստանալուց հետո, երբ ավտոմեքենայով ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկ տեղափոխելու համար, ձեռնաշղթաներով, հերթապահ խմբի աշխատակիցների ուղեկցությամբ դուրս է բերվել բժշկական կենտրոնի բակ, ձեռքերն ազատելով ձեռնաշղթաներից՝ փորձել է դիմել փախուստի, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել իրագործել իր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը, քանի որ փախուստը կանխվել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի հերթապահ խմբի աշխատակիցների կողմից։ (…)»։
3. Արագացված վարույթ
Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Հովիկ Կարապետի Սելիմյանը և վերջինիս պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանը միջնորդել են դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի հատուկ կարգով: Մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Հանրային մեղադրող Արթուր Հեբոյանը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և անցկացրել լրացուցիչ դատալսումներ:
(Մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը։)
4. Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Հովիկ Կարապետի Սելիմյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի հատուկ կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանը հաստատված է համարում հետևյալ փաստական հանգամանքները.
Հովիկ Կարապետի Սելիմյանը, ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԴ/0203/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի կրման ընթացքում փորձել է դիմել փախուստի:
Այսպես. Հովիկ Կարապետի Սելիմյանը, ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԴ/0203/01/20 դատավճռով նշանակված պատժի կրման ընթացքում, 2024 թվականի հոկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 00:30-ին, ինքնավնասման հետևանքով բժշկական օգնություն ստանալու համար ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի հերթապահ խմբի աշխատակիցների ուղեկցությամբ շտապօգնության ավտոմեքենայով տեղափոխվել է Երևան քաղաքի Տիտոգրադյան փողոցի 14 հասցեում գտնվող «էրեբունի» բժշկական կենտրոն, որտեղ բժշկական օգնություն ստանալուց հետո, երբ ավտոմեքենայով ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկ տեղափոխելու համար, ձեռնաշղթաներով, հերթապահ խմբի աշխատակիցների ուղեկցությամբ դուրս է բերվել բժշկական կենտրոնի բակ, ձեռքերն ազատելով ձեռնաշղթաներից՝ փորձել է դիմել փախուստի, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել իրագործել իր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը, քանի որ փախուստը կանխվել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի հերթապահ խմբի աշխատակիցների կողմից։
5. Պատճառաբանական մաս.
5.1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 506-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Արգելանքի վերցված, ձերբակալված, կալանավորված կամ քրեակատարողական հիմնարկում պատիժ կրող անձի փախուստը կամ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելուց խուսափելը`
պատժվում է ազատազրկմամբ` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
(…)
5. Փախուստ կատարած անձը փախուստ կատարելու համար ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության, եթե նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է ռեաբիլիտացնող հիմքով, կամ նա արդարացվել է այն գործով, որով դատապարտվել էր ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի, կալանավորվել կամ ձերբակալվել էր:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի 1 համաձայն՝
«1. Հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
2. Եթե հանցափորձի ժամանակ հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված վնասից ավելի փոքր վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, ապա դա կլանվում է անձի դիտավորության մեջ:
3. Եթե հանցափորձն իրականացնելիս հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված օբյեկտին անզգուշությամբ ավելի մեծ վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, կամ անզգուշությամբ կամ անուղղակի դիտավորությամբ վնաս է պատճառվում մեկ այլ օբյեկտի, ապա արարքը որակվում է հանցագործությունների համակցությամբ:
4. Հանցափորձը լինում է ավարտված և չավարտված:
5. Հանցափորձը համարվում է ավարտված, եթե անձը կատարում է այն արարքը, որն անհրաժեշտ ու բավարար էր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար, և գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին է հասել, կամ հանցագործությունն ավարտելու համար արարքը շարունակելու անհրաժեշտություն չկա:
6. Հանցափորձը համարվում է չավարտված, եթե անձը գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար անհրաժեշտ է շարունակել սկսած արարքի կատարումը կամ նոր արարք կատարել:»
Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալին մեղսագրված՝ սույն դատավճռի 2-րդ կետով նկարագրված արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-506-րդ հոդվածի 1-ին մասով հատկանիշներին:
5.2. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
3. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման։
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը:
2. Դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը, բացառությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատժի, չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակների համար սահմանված առավելագույն չափը:
3. Դատավճիռների համակցությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 30 տարին, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ անձը կատարում է այնպիսի հանցագործություն, որի համար նախատեսված է նաև ցմահ ազատազրկում:
4. Դատավճիռների համակցությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը պետք է ավելի մեծ լինի ինչպես նոր հանցագործության համար նշանակված պատժից, այնպես էլ նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից:
5. Դատավճիռների համակցությամբ պատիժ նշանակելիս լրացուցիչ պատիժների միացումը կատարվում է սույն օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 10-րդ մասով սահմանված կանոններով:
6. Ցմահ ազատազրկում կրող դատապարտյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու դեպքում նոր նշանակված պատիժը կլանվում է ցմահ ազատազրկմամբ:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցանքների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկինում նշանակված պատիժը բավարար չի եղել անձի վերասոցիալականացման համար, ինչպես նաև նոր հանցանքի բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները:
2. Եթե դիտավորյալ հանցագործության համար նախկինում ազատազրկման կամ ցմահ ազատազրկման ձևով պատիժ կրած կամ կրող, դատվածություն ունեցող անձը կատարել է դիտավորյալ հանցանք, որի համար դատապարտվում է ազատազրկման, ապա նշանակվող պատժի նվազագույն ժամկետը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետի երկու երրորդից: Ցանկացած դեպքում նշանակվող պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի նվազագույն ժամկետից:
3. Եթե ծանր կամ առանձնապես ծանր դիտավորյալ հանցագործության համար նախկինում ազատազրկման կամ ցմահ ազատազրկման ձևով պատիժ կրած կամ կրող, դատվածություն ունեցող անձը կատարել է դիտավորյալ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանք, ապա նշանակվող պատժի նվազագույն ժամկետը պետք է որոշվի սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված կանոնով, իսկ առավելագույն պատժաչափ պետք է համարվի այն ժամկետը, որը գերազանցում է տվյալ հանցագործության համար օրենքով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը` դրա մեկ երրորդի չափով, բայց ոչ ավելի, քան 25 տարին:
4. Եթե դիտավորյալ հանցագործության համար նախկինում ազատազրկման կամ ցմահ ազատազրկման ձևով պատիժ կրած կամ կրող, դատվածություն ունեցող անձը կատարել է մեկից ավելի հանցանքներ, ապա համակցության մեջ մտնող յուրաքանչյուր դիտավորյալ հանցանքի համար պատիժը որոշվում է սույն հոդվածի 2-րդ կամ 3-րդ մասով նախատեսված կանոններով: Այդ դեպքում հանցագործությունների համակցությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 30 տարին:
5. Սույն հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով նախատեսված կանոնները չեն կարող արգելք հանդիսանալ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու համար: Այս դեպքում օրենքով նախատեսված պատիժ է համարվում այն պատիժը, որը համապատասխանում է ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու սահմանված կարգի կիրառման արդյունքում ստացվող պատժին:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
4.2. Չավարտված հանցագործություններով արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում սույն հոդվածի 4.1-ին մասով նախատեսված կանոնը կիրառվում է չավարտված հանցագործության համար սույն օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նշանակման կանոնները կիրառելուց հետո: Եթե հաշվարկի արդյունքով պատժաչափը պակաս է ստացվում չավարտված հանցագործության համար պատժի նշանակման կանոնների կիրառմամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա նշանակվում է այն չափը կամ ժամկետը, որն ստացվել է հաշվարկի արդյունքով։
5. Սույն հոդվածով նախատեսված կանոններով պատժի նշանակման դեպքում սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածով սահմանված կանոնները կիրառելի չեն, բացառությամբ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժ նշանակելիս։
5.1. Սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված ռեցիդիվի պայմաններում արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում սույն հոդվածի 4.1-ին մասով նախատեսված կանոնները կիրառվում են սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված պատժի նշանակման կանոնները կիրառելուց հետո:
6. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժ նշանակելիս սույն հոդվածով նախատեսված կանոնները կիրառելի են համակցության մեջ ընդգրկված յուրաքանչյուր հանցագործության կամ արագացված համար առանձին:
7. Համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ կիրառելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ կամ անվտանգության միջոց նշանակելու համար:»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) [Պ]ատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) [Պ]ատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) [որը պետք է կիրառվի] պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 506-րդ հոդվածի 1-ին մասը որպես պատիժ նախատեսում է ազատազրկումը` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով։
5.3. Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Հովիկ Կարապետի Սելիմյանի նկատմամբ՝ Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները․
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի անձը բնութագրող հետևյալ հանգամանքները՝ առողջական որոշակի խնդիրներ ունենալը,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հետևյալ հանգամանքը՝ դատական վարույթի ընթացքում ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը (սույն հանգամանքը՝ որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող գնահատելիս Դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով),
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի՝ արարքում հանցագործությունների ռեցիդիվի առկայությունը հետևյալ պատճառաբանությամբ․
Հովիկ Կարապետի Սելիմյանի վերաբերյալ Ձև8 տեղեկանքի և «Դատալեքս» դատական տեղեկատվական համակարգում առկա տեղեկատվության համաձայն՝ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի սեպտեմբերի 28-ի թիվ ԵԴ/0203/01/20 դատավճռով Հովիկ Կարապետի Սելիմյանը մեղավոր է ճանաչվել արարքը կատարելու պահին գործող՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված և 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործողության մեջ դրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և նույն օրենսգրքի 238-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարքների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ` 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով՝ ազատազրկման ձևով՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով, 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով ՝ ազատազրկման ձևով 5 (հինգ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 238-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով՝ ազատազրկման ձևով 4 (չորս) տարի ժամկետով, 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով սույն դատավճռով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով Հովիկ Սելիմյանի նկատմամբ հանցանքների համակցությամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկման ձևով 6 (վեց) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով՝ պատժի կրման ժամկետի սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հունվարի 4-ից: Իսկ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2023 թվականի հունիսի 14-ի թիվ ԵԴ/0203/01/20 որոշմամբ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ.Վերդյանի և պաշտպան Է.Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքները մերժվել են։ Պաշտպան Է.Աղաջանյանի միջնորդությունը բավարարվել է։
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի սեպտեմբերի 28-ի դատավճիռը Հովիկ Կարապետի Սելիմյանի մասով բեկանվել և փոփոխվել է։ Մեղադրյալ Հովիկ Կարապետի Սելիմյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի սեպտեմբերի 28-ի դատավճռով 2021թ-ի մայիսի 5-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 5-րդ կետերով նշանակված 5 (հինգ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և 238-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նշանակված 4 (չորս) տարի ժամկետով ազատազրկումը նույն օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով մասնակիորեն գումարելու միջոցով Հովիկ Կարապետի Սելիմյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 6 (վեց) տարի ժամկետով։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատի 2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԴ/0203/01/20 որոշմամբ Հովիկ Կարապետի Սելիմյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի հունիսի 14-ի որոշման դեմ պաշտպան Է.Աղաջանյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվել է:
Այսինքն՝ ստացվում է, որ Հովիկ Կարապետի Սելիմյանը սույն քրեական գործով մեղսագրվող արարքը կատարել է թիվ ԵԴ/0203/01/20 քրեական գործով նշանակված պատիժը կրելու ընթացքում։ Այլ խոսքով, Հովիկ Կարապետի Սելիմյանը սույն քրեական գործով մեղսագրվող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-506-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործությունը կատարելու պահին դատվածություն է ունեցել թիվ ԵԴ/0203/01/20 քրեական գործով մեղսագրված ծանր հանցագործությունների կատարման համար։
Վերոգրյալի հիման վրա՝ հաշվի առնելով Հովիկ Կարապետի Սելիմյանի կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի՝ արդարադատության շահերի դեմ ուղղված ոտնձգության բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող վերոգրյալ հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հովիկ Կարապետի Սելիմյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-506-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով, որը համաչափ է կատարված արարքին, ինչպես նաև անհրաժեշտ և բավարար է՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, Հովիկ Կարապետի Սելիմյանին վերասոցիալականացնելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ հարկ է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ Հովիկ Կարապետի Սելիմյանի նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակված 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկում պատժին մասնակի գումարել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2023 թվականի հունիսի 14-ի թիվ ԵԴ/0203/01/20 որոշմամբ նշանակված 6 (վեց) տարի ժամկետով ազատազրկում պատժին և վերջնական պատիժ սահմանել 6 (վեց) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը՝ պատժի կրման ժամկետի սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հունվարի 4-ից:
5.4. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ հարկ է Հովիկ Կարապետի Սելիմյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Հովիկ Կարապետի Սելիմյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՍԷԿՏ համակարգում առկա սահմանափակումները վերացնել:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ հարկ է 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ի որոշմամբ թիվ 12189724 քրեական վարույթով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ դեպքի վայրի զննության ժամանակ «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի բակում հայտնաբերված և վերցված թվով երկու փամփուշտները (կրակված) ոչնչացնել՝ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 3-րդ մասով, Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով, Դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Հովիկ Կարապետի Սելիմյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-506-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ Հովիկ Կարապետի Սելիմյանի նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակված 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկում պատժին մասնակի գումարել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2023 թվականի հունիսի 14-ի թիվ ԵԴ/0203/01/20 որոշմամբ նշանակված 6 (վեց) տարի ժամկետով ազատազրկում պատժին և վերջնական պատիժ սահմանել 6 (վեց) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը՝ պատժի կրման ժամկետի սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հունվարի 4-ից:
Հովիկ Կարապետի Սելիմյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Հովիկ Կարապետի Սելիմյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՍԷԿՏ համակարգում առկա սահմանափակումները վերացնել:
2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ի որոշմամբ թիվ 12189724 քրեական վարույթով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ դեպքի վայրի զննության ժամանակ «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի բակում հայտնաբերված և վերցված թվով երկու փամփուշտները (կրակված) ոչնչացնել՝ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ