ԵԴ1/3742/01/24



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ՝
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝

նախագահող դատավոր՝ Լ.Ալավերդյան
դատավորներ՝ Ա.Մաթևոսյան
Կ.Հովհաննիսյան

քարտուղարությամբ՝ Ա.Կարապետյանի,
Ա.Հակոբյանի
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող՝ Բ.Ղազինյանի
պաշտպաններ՝ Ա.Հարությունյանի,
Վ.Վերդյանի
արդարացված մեղադրյալ՝ Զ.Դադայանի

2025 թվականի հոկտեմբերի 06-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ.Ղազինյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով Զավեն Խաչատուրի Դադայանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Մ.Արամյան) 2025 թվականի հունիսի 12-ի դատավճիռը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Վարույթի ընթացքը.
2024 թվականի փետրվարի 29-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-0810-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի օգոստոսի 16-ին Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ.Նահապետյանի կողմից որոշում է կայացվել Զավեն Խաչատուրի Դադայանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի օգոստոսի 19-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Ա․Գևորգյանը (այսուհետ նաև՝ Քննիչ) որոշում է կայացրել մեղադրյալ Զ․Դադայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Քննիչի կողմից կազմվել է Զավեն Խաչատուրի Դադայանի վերաբերյալ մեղադրական եզրակացությունը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ.Ղազինյանը որոշում է կայացրել վարույթի նյութերը նախաքննության մարմնին վերադարձնելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 02-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի պետի տեղակալ Ա․Հովհաննիսյանի կողմից կազմվել է Զավեն Խաչատուրի Դադայանի վերաբերյալ մեղադրական եզրակացությունը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ.Ղազինյանը որոշում է կայացրել վարույթի նյութերը նախաքննության մարմնին վերադարձնելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի պետի տեղակալ Ա․Հովհաննիսյանի կողմից կազմվել է Զավեն Խաչատուրի Դադայանի վերաբերյալ մեղադրական եզրակացությունը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ.Ղազինյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և այն վարույթային նյութերի հետ միասին դատարան հանձնելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) է ստացվել քրեական գործն՝ ըստ մեղադրանքի Զավեն Խաչատուրի Դադայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հունիսի 12-ի դատավճռով վճռվել է.
Զավեն Խաչատուրի Դադայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել անպարտ և արդարացնել` իրեն մեղսագրված արարքը կատարած չլինելու հիմքով:
Զավեն Խաչատուրի Դադայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել:
Արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված գործի նյութերին։
Վարույթային ծախսերի, գույքային հայցի, իրեղեն ապացույցների հարցը համարել լուծված: (…)։
2025 թվականի հուլիսի 23-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է վերոնշյալ դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ.Ղազինյանի վերաքննիչ բողոքը:
2025 թվականի հուլիսի 29-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են թիվ ԵԴ1/3742/01/24 քրեական վարույթի նյութերը, որոնք նախագահող դատավոր Լ.Ալավերդյանի աշխատակազմին են փոխանցվել 2025 թվականի հուլիսի 30-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 4-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ։

Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Մեղադրյալ Զավեն Խաչատուրի Դադայանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ նա «չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ արյան մեջ ալկոհոլի 0.75 գ/լ պարունակությամբ, 2024 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Անաստաս Միկոյան փողոցում վարել է «Մազդա» մակնիշի 37 MU 919 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 3-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180247950 արձանագրությունը։ (…)»։

Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի՝ Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցներ վերտառությամբ բաժնում արձանագրել է հետևյալը. «Վկա Արթուր Սողոմոնյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Օր ամիս չեմ կարող նշել, քանի որ վաղուցվա դեպք է։ Քաղաքացուն նկատել ենք մեքենայի վարման ընթացքում, մեր տեխնիկայով ստուգել ենք ինքնությունը ու տեսել ենք, որ վարորդական առկա չէ ու կանգնացրել ենք մեքենան՝ «Մազդա» մակնիշի։ Հիմնավոր կասկած ենք ունեցել, որ գտնվել է ոչ սթափ վիճակում ու համապատասխան սարքի միջոցով առաջարկել ենք ստուգել, սակայն հրաժարվել է։ Իրեն ասել ենք, որ հնարավորություն ունենք իրեն տեղափոխել դիսպանսեր այնտեղ անցնի սթափության թեստը կամ հրաժարվի դրանից, կամ էլ արյան միջոցով ստուգենք։ Մոտեցել ենք այնտեղ, քաղաքացին ընտրել է արյան միջոցով սթափության զննության արդյունքները իմանալու տարբերակը։ Որոշ ժամանակ հետո դիսպանսերից ստացել եմ զանգ, որ արյան անալիզի պատասխանները պատրաստ են, մոտեցել եմ, վերցրել իմ օրինակը, հանդիպել քաղաքացու հետ ու կազմել ենք արձանագրություն, որից հետո էլ առնչություն չենք ունեցել մինչև էստեղ գալը։ Դեպքը, եթե չեմ սխալվում գարունն էր տեղի ունեցել Դավիթաշենում ու կոնկրետ տեղը, ուր հանդիպել եմ քաղաքացուն, եղելա իմ տեղամասում, այդ օրը ծառայության եմ եղել Մանուկյան Տիգրանի հետ։ Ժամանակն երեկոյան էր, մեր երկրորդ հերթափոխն էր ծառայության։ Վարորդի ինքնությունը ստուգել եմ պլանշետի միջոցով, երբ վարորդը մեր կողքով անցավ ղեկին ես էի, կոլեգաս հավաքեց հաշվառման համարանիշները ու ցույց տվեց, որ մեքենայի սեփականատերը չունի վարորդական վկայական։ Մեքենան հստակ չեմ կարող ասել, բայց ինչքան հիշում եմ Մազդայա, համարանիշները չեմ կարող նշել։ Տեխնիկական միջոցը հնարավորություն տալիս է, որ անձին նույնացնենք, քանի որ նմանեցրինք, կանգնեցրել ենք, վարորդը մենակ էր։ Կանգնեցրել ենք մոտեցել ենք, հարցրել է՝ ինչն է պատճառը, այն թե նույնականացրել ենք անձին կասեմ, որ երբ անձը իջավ մեքենայից, տեսանք, որ նույն մարդն էր։ Հարցրեց՝ ինչո՞ւ եք կանգնեցրել, փաստաթղթերը պահանջեցինք, միայն մեքենայի տեխպասպորտը ներկայացրեց։ Նա հայտնեց, որ վարորդական իրավունքի վկայական չունի։ Այն թե ինչու կասկած առաջացավ, որ վարորդը ոչ սթափ վիճակում է, քանի որ ալկոհոլի հոտ էր գալիս սուր և ուշ ժամ էր, աչքերի հոգնածության նշաններ ենք նկատել, բայց այլ ոչ ադեկվատ վիճակ և այլն չենք նկատել։ Հարցրինք վարորդին՝ հարբածություն կա, թե ոչ ասաց, որ օգտագործել է, բայց քիչ է օգտագործել։ Պատճառ հստակ չի ներկայացրել, թե ինչու է հրաժարվում համապատասխան սարքի միջոցով սթափության վիճակ ստուգել, որից հետո ասել ենք, որ պետք է գնանք նարկոդիսպանսեր, որևէ առարկություն չներկայացրեց։ Նարկոդիսպանսեր գնացել ենք կանգնեցնելուց հետո, իր տվյալները լրացրեցինք, քանի որ հրաժարվեց մեղ մոտ եղած համապատասխան սարքի միջոցով սթափության վիճակ ստուգելուց, գնացինք նարկոդիսպանսեր։ Մինչ նարկոդիսպանսեր գնալը՝ մենք ուղեգիր ունենք այնտեղի համար, արձանագրություն ենք կազմում, լրացնում ենք տվյալներ և թե ով, ում, որ ժամին և երբ է ներկայացրել նարկոդիսպանսեր։ Մեզ ով այնտեղ ընդունեց չեմ կարող հիշել, պատասխանը նույն օրը չեն տվել, երբ են զանգել տեղեկացրել կասեմ, որ հստակ չեմ հիշում, բայց 4-5 օր հետո է եղել։ Զավեն Դադայանին տեղեկացրել ենք, որ ստացվել է արդյունքները, այն թե ինչ միջոցով կասեմ, որ հեռախոսազանգով, հեռախոսահամարն էլ նշված է ուղեգրի մեջ, որը մենք ուղարկում ենք ակտերի բաժին, հեռախոսահամարը վերցրել զանգահարել, տեղեկացրել ենք։ Նարկոյից եզրակացությունը ես եմ վերցրել, որից հետո զանգահարել եմ Դադայանին, ասել եմ, որտեղ կարող ենք հանդիպել, հանդիպել ենք փոխանցել եմ, արձանագրությունը կազմել եմ, գնացել եմ։ Այն հարցին, թե Զավեն Դադայանը ընդունում էր, որ սխալ արարք է կատարել, կպատասխանեմ, որ ոչ, նա արձանագրության մեջ գրել է դիտողություններ, որոնց ծանոթ չեմ և ներկայացրել եմ վարչություն։ Բանավոր որևէ խոսակցություն չի եղել դիտողությունների, մեր գործողությունների և մնացածի մասով։ Ես եկել եմ Դադայանին ասել եմ, որ արձանագրություն եմ կազմում, կազմել եմ գնացել եմ, այն թե ինչ եմ պարզաբանել կասեմ, որ նրա իրավունքները և պարտականությունները, եզրակացությունը ներկայացրել եմ, առարկություններ չի նշել ինձ բառացի, հնարավոր է գրել է։ Այն թե ինչու դեպքի օրը չի կազմվել արձանագրությունը, կասեմ՝ քանի որ հստակ պատասխան չկար արդյո՞ք քաղաքացին սթափ կամ ոչ սթափ վիճակում է, նարկոդիսպանսերից ստացել եմ պատասխանը, որից հետո նոր կազմվել է արձանագրությունը՝ նաև հաշվի առնելով նարկոդիսպանսերից ստացված պատասխանը։ Այն որ նարկոդիսպանսերից, եթե ստանայի բացասական պատասխան սթափության մասով, կկազմեյի արձանագրություն, որ անձը վարել է մեքենան առանց վարորդական իրավունքի, իսկ ժամանակահատվածը կնշեի այն ժամանակահատվածը, երբ որ քաղաքացուն կանգնացրել էի՝ հստակ կանգնացնելու ժամանակահատվածը։ Եթե պարզվեր, որ անձը սթափ վիճակում է և միայն վարորդական վկայական չունի արձանագրությունը միանշանակ կազմվելու էր հենց այդ ժամանակ։ Բացի ուղեգրից և իրավախախտման արձանագրությունից որևէ այլ փաստաթուղթ չի կազմվել։ Նարկոդիսպանսերում գտնվել եմ ամբողջ գործընթացը իրականացնելու ընթացքում, այն թե Զավեն Դադայանի և արյուն վերցնողների միջև եղել են խոսակցություններ, կպատասխանեմ, որ հստակ ինչ խոսակցություն էր չեմ հիշում, բայց ինչ-որ խոսակցություն եղել է։ Եզրակացությունը ստանալուց հետո, ինձ հետ եղած ծառայակիցը նույն մարդը չի եղել, ում հետ Զավեն Դադայանի մեքենան կանգնեցրել էինք։ Օրը ամիսը հստակ չեմ կարող հիշել։ Զավեն Դադայանին կանգնեցրինք Եղվարդի խճուղում՝ Արմենիա թիվի չհասած, հստակ փողոցը չեմ հիշում։ Ուղեգրի մասով կասեմ, որ դա ստանում ենք վերադասի կողմից, դատարկ բլանկ է, ով ներկայացնում է քաղաքացուն իր տվյալներն է լրացվում, ամիս ամսաթիվ, այն թե ինչու է նախապես կնիքված լինում չեմ կարող ասել, այդ ուղեգիրը լրացնում ենք նարկոդիսպանսերում, երբ քաղաքացին իր ընտրած տարբերակով է փորձաքննություն անցնելու։ Ուղեգրի իմաստը կայանում է նրանում, որ բժիշկը լրացնի տվյալները, քանի որ այն լրացվում է նարկոդիսպանսերի համար և դրա օրինակ քաղաքացուն չի տրվում։ Արյան փորձանմուշ ինչպես են վերցնում, փաթեթավորում նշում անուն ազգանունը տեսել եմ, մնացած գործողությունները չեմ տեսել։ Արյուն հանձնելու համաձայնություն տվել է Զավեն Դադայանը։ Ես ներկայացրել եմ տարբերակներ նա ընտրել է նարկոդիսպանսերում անալիզ հանձնելը, այնտեղ նրան առաջարկել են նաև մեզի անալիզ, նա ընտրել է արյան անալիզ հանձնելը։ Նրանից ստիպողաբար չեն վերցրել արյունը։ Հնարավոր չէ, որ անձը հրաժարվի արյուն վերցնելուց, սակայն նրանից արյուն վերցնեն, հնարավոր չէ ստիպել, քանի որ այնպիսին է գործընթացն, որ անձը նստում է, ձեռքը բարձրացնում է, թույլատրում է, որ արյուն վերցնեն։ Արյուն վերցնում են նարկոդիսպանսերում բժիշկները։ Այն հարցին, որ արդյո՞ք հնարավոր է կազմել օրինակ արձանագրություն, որ անձը վարում է առանց վարորդական իրավունքի և հետագայում պարզվի, որ նաև ոչ սթափ է արձանագրությանը լրացում արվի կամ տվյալ արձանագրությունը չեղյալ համարվի, կպատասխանեմ, որ մենք արձանագրություն կազմում ենք վերջնական պատասխան ունենալու պարագայում»։
Վկա Սուրեն Նազինյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Նման դեպքեր շատ են լինում հատկապես, հանգստյան օրերին տասնյակ դեպքեր են լինում ու հիմնականում զեկուցման հիման վրա եմ իմանում, թե որ դեպքը որտեղից է եկել։ Զավեն Դադայանի հետ կապված դեպքը չեմ հիշում։ Այն թե ընթացակարգը ինչպես է իրականացվում կպատասխանեմ, որ հետևյալ կերպ․ նախ սահմանված մատյաններում գրանցումներն են իրականացվում, այնուհետև գոյություն ունի կառավարության կողմից որոշված արձանագրության ձև, որտեղ անձի տվյալներն են նշվում, ոստիկանության ծառայողի տվյալները և մեթոդն է նշվում, որը 2 տեսակի է լինում, մեկը արտաշնչած օդի միջոցով՝ ալկոտեստ կոչվող սարքն է և արյան միջոցով։ Եթե արյան միջոցով է իրականացվում, ապա այդ պահին չենք կարող իրականացնել, քանի որ լաբորատորիայում է իրականացվում և ինչպես սահմանված է կառավարության որոշմամբ, իրականացվում է 4 օրվա ընթացքում, որի պարագայում արդեն 4 օրվա ընթացքում և արձանագրությունը և եզրակացությունը տրամադրում ենք, 3 օրինակից կազմված, մեկը՝ մեզ համար, մեկը՝ պարեկի, հաջորդն էլ՝ քաղաքացու։ Արյուն վերցնելու գործընթացին մասնակցում են հերթապահ բժիշկը, արյուն վերցնող բուժքույրը և ներկա է լինում ոստիկանության ծառայողը, ընթերականների ներկայության մասով կասեմ, որ կառավարության որոշմամբ չի պահանջվում։ Եթե քաղաքացին հրաժարվում է արյուն տալուց, ապա ֆիքսվում է, որ նա հրաժարվեց։ Արձանագրության մեջ գրվում է մեթոդը, հետո արդեն համապատասխան տողեր կան, որտեղ գրվում է արդյունքները։ Արյան պարագայում, այն վերցվում է, պահվում է հատուկ սառնարանում, հաջորդ աշխատանքային օրը կատարվում է հետազոտությունը, պատրաստ է լինում արդյունքը բժիշկը զանգահարում է պարեկին, պարեկն էլ գալիս, վերցնում է, քաղաքացին էլ կարող է գալ և վերցնի։ Բոլոր փաստաթղթերը համարակալվում են պարտադիր, ինչպես նաև համապատասխան մատյաններ կան, որոնց մեջ լրացվում են տվյալները։ Արձանագրությունը կազմվում է հետազոտության հիման վրա։ Վերջնական արդյունքը արձանագրության հաստատվում է տնօրենի կողմից, այսինքն, իմ, նաև ուզում եմ շեշտեմ, որ պրակտիկա է եղել և մինչ օրս այն շարունակվում է, որ թղթերը կնքված, դրված են ընդունարանում, դա եղել է մինչ իմ տնօրեն նշանակվելը և շարունակվում է նաև իմ օրոք, սակայն այս վերջին ամիսներին ես դա վերցրել եմ և ես ստորագրում եմ, նոր ենք հանձնում կողմերին։ Բլանկը իմ կողմից հաստատված առանց որևէ նշումի եղել է, որը տրամադրվել է եզրակացություն ստանալուց և դա լրացնելու հետո։ Այն հարցին, թե արդյոք իրավական ուժ ունի այդ փաստաթուղթը, որը իմ կողմից կնիքված և ստորագրված է առանց լրացումների բժշկի կողմից, կպատասխանեմ, որ ոչ, ուժ է ստանում այն ժամանակ, երբ լրացվում են տվյալները, արդյունքները և ստորագրում են մասնակից կողմերը։ 2023 թվականի ապրիլի դեպքը՝ Զավեն Դադայանի հետ կապված, չեմ հիշում, եթե որևէ արտառոց դեպք լիներ, կհիշեի, բայց նման բան չեմ հիշում։ Հերթապահության կարգը սահմանվում է տնօրենի կողմից և հերթապահ բժշկի վրա է դրվում հետազոտություններ իրականացնելու պարտականությունը, քանի որ լաբորատորիան նպատակահարմար չի անընդհատ աշխատի, հերթապահություն ունենա։ Եթե հերթապահության օր է, ես բնականաբար չեմ տեսնում արձանագրությունները, կնիքված և պատրաստ դրված են լինում և կազմվում է, լրացվում տրվում։ Սարքի մասով, որի միջոցով պատասխան ենք ստանում արյան անալիզի կասեմ, հստակ ասել, թե ինչպես է աշխատում չեմ կարող ասել, որքանով որ հիշում եմ կտրոն դուրս չի գալիս, քանի որ կառավարության որոշմամբ կտրոնի առկայությունը պարտադիր չի։
Վկա Վալյա Ալավերդյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Ես լաբորատորիա իջել եմ անալիզ վերցնելու, աշխատում եմ Նարկոլոգիա ՓԲԱԿ-ում բուժքույր։ Այդ օրը իմ հերթապահության օրն է եղել և կատարել եմ իմ աշխատանքը։ ՈՒմից եմ անալիզ վերցրել հստակ չեմ հիշում, քանի որ շատ են լինում, որ անալիզներ են գալիս հանձնում։ Դեպքը եղել է, երևի թե, ապրիլ կամ մայիս ամիսներին՝ 2024 կամ 2023 թվականին։ Հերթապահությունը սահմանվում է ավագ քրոջ կողմից՝ տաբելի միջոցով, դա սահմանվում է կադրերի բաժնում, տնօրենի հրահանգով։ Դեպքի օրը ես եղել եմ հերթապահության և ներկաներից Զավեն Դադայանն է ծանոթ ինձ։ Այն հարցին, թե անալիզ վերցնելու համար ով է բերում կամ ում ուղեկցությամբ են գալիս, կպատասխանեմ, որ հիմնականում պարեկները, իսկ այդ օրը պարեկ չեմ հիշում կար, թե ոչ, չեմ հիշում ինքն էր եկել, թե բերել էին։ Իրենից չեմ հիշում արյուն վերցրել եմ, թե ոչ, բայց Զավեն Դադայանին տեսել եմ այնտեղ, ինձ բժիշկը կանչել է և եթե այնտեղ եմ եղել, ապա դա ենթադրում է, որ նրանից արյուն վերցրել եմ։ Արյուն վերցնելու ժամանակ տեղում ներկա են լինում բժիշկը, ումից, որ արյուն ենք վերցնում, իրեն բերող անձը, տվյալ պարագայում չեմ հիշում՝ ում հետ է եկել Զավեն Դադայանը, նշեցի նաև, որ լինում են դեպքեր, որ մենակ են գալիս և լինում է մեր պահակը, ով ուղեկցում է։ Այն հարցին, թե արդյոք կա որևէ չափաբաժին փորձաքննության համար, կասեմ, որ մինչև 5 միլիգրամ կարող ենք վերցնել, որը վերցնում ենք փորձանոթի մեջ, վերցնելուց հետո փաթեթավորում ենք, նշումներ ենք կատարում, հետո նա ստորագրում է, ստորագրում է նաև բժիշկը, ինչպես նաև ես ու փաթեթավորում եմ և տանում դնում եմ սառնարանը։ Այն հարցին, թե տվյալ օրը արդյո՞ք բոլորը ստորագրել են, կպատասխանեմ, որ մինչև չեն ստորագրում չենք վերցնում, պետք է հետազոտվողն էլ, ես էլ, բժշկուհին էլ ստորագրենք։ Զավեն Դադայանը չեմ հիշում ստորագրել է թե ոչ, միայն կասեմ այն, որ մինչև չստորագրի չենք վերցնում։ Եթե հրաժարվում են արյուն հանձնել, նախ անուն ազգանունը մատյանում չի գրվում, տվյալներ չեն լրացվում։ Եթե արյուն ենք վերցրել, ուրեմն որևէ խնդիր չի եղել, այն հարցին թե արդյոք որևէ բողոք կամ դիմում եղել է գործընթացի խախտման կամ այլ հարցի վերաբերյալ, օրինակ, որ փորձանմուշ քիչ ենք վերցնում ու չի կարող այսպես փորձաքննության գնա կպատասխանեմ, որ չեմ հիշում նման բան։ Փաթեթավորումը հետազոտվողի ներկայությամբ է լինում, ինքը տեսնում է՝ ինչ է լինում իրենից վերցված արյունը, իր ներկայությամբ է փաթեթավորվում, սակայն սառնարան ես եմ տանում դնում, դիմացի սենյակում է։ Ես 21 տարի է՝ աշխատում եմ և այդ տարիների ընթացքում չի եղել դեպք, որ ես փորձանմուշ շփոթեմ։ Իմ գործողությունների վերաբերյալ կամ բժշկուհու գործողությունների որևէ բողոք կամ դիմում չենք ստացել այս դեպքի վերաբերյալ, ինձ նման բան ոչ ոք չի ասել։ Իմ գործողությունների մասով որևէ առարկություն չի եղել, եթե թույլ չտար չէի կարողանա ես վերցնել արյուն, հետագա փուլերի մասով չի եղել առարկություն, եթե լիներ, կհիշեի։ Փորձանմուշը վերցնելուց հետո ինձ մոտ որևէ թուղթ չկա, որ ստորագրի, ստորագրում է փորձանմուշը վերցնելուց առաջ։ Ինձ մոտ եղած փաստաթղթերին ստորագրել է, եթե չստորագրեր, չէի կարողանա վերցնել։ Իմ աշխատանքային գործունեությանը տիրապետում եմ և ունեմ աշխատանքային պայմանագիր, որում նշված է՝ ինչ աշխատանքներ պետք է կատարեմ։ Այն թե ինչու եմ արյուն վերցնում, կասեմ, որ սթափությունը որոշելու համար։ Ես որևէ թուղթ չեմ լրացնում, դա բժշկի գործառույթն է, ես միայն բլանկ եմ լրացնում։ Արյան փորձանմուշ ես հիմնականում չեմ վերցնում, դա լինում է այն ժամանակ, երբ հերթապահ բժիշկը զանգահարում է և ասում, որ գնամ վերցնեմ, առհասարակ դրանով զբաղվում են լաբարանտները, ես չեմ վերցնում։ Զավեն Դադայանի կողմից չի եղել որևէ առարկություն իմ գործողությունների վերաբերյալ,եթե թույլ չտա, ես ինչպես կարող եմ նրանից արյուն վերցնել,և հետագա փուլերի մասով նույնպես առարկություն չի եղել։ Ունեմ միջին մասնագիտական բժշկական կրթություն: Աշխատում եմ հերթափոխող բուժքույր, արյուն չեմ վերցնում առհասարակ, միայն հերթապահ բժշկի դիմելու դեպքում։ Բայց արյուն վերցնում եմ սթափության համար։ Ես միայն բլանկ եմ լրացնում և փաթեթավորում: Թերթիկը լրացնում է բժիշկը հերթական համարով, տալիս է ինձ, ես լրացնում եմ անձնական տվյալները, ժամ և ստորագրությունները իմ և՛ բժշկի, թե՛ մատյանի, թե՛ իմ լրացրած բլանկի մեջ։ Զավեն Դադայանի այդտեղ գտնվելու ժամանակ այլ անձանց չեն բերել: Անձի սթափությունը ստուգելուց հետո կազմվում է արձանագրություն, որը լրացվում է բժշկի կողմից։ Եթե անձը հրաժարվում է արյուն տալուց, ինչն արտահայտվում է ստորագրությամբ, ոչ մի պարագայում արյուն չեմ կարող վերցնել, չի կարող այնպես լինել, որ չստորագրի և արյուն վերցնենք: Չեմ կարող պատասխանել հարցին, թե առանց ստորագրության ինչպես եմ արյուն վերցնել։ Չեմ հիշում, որ Դադայանից արյուն եմ վերցրել, բայց դեմքը ծանոթ է թվում։ Ըստ երևույթին, նա արյուն տվել է, հետո հրաժարվել է ստորագրելուց, այսպիսով, բացառություն է եղել։ Արյուն վերցնելը 1-ին հարկում է լինում։ Ամիսը մեկ տարբեր բաժանմունքներ են արյուն վերցնում՝ բժշկի հսկողությամբ։ Տվյալ դեպքում գրառումը ես եմ կատարել։ Անձը ստորագրում է նաև «ժուրնալի» մեջ: 1-ինը «ժուրնալի» մեջ, հետո բլանկում: Հնարավոր է ստորագրությունը լինի «ժուրնալում», բայց չլինի բլանկում։ Ժուրնալի մեջ, որը համաձայնություն տալու մատյանն է, ստորագրում են միայն հետազոտվողը և բժիշկը»։ Նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո վկան հայտնեց, որ «Քննիչն ինձ հարցրել է, ես այդ հարցերին եմ պատասխանել և շատ բաներ չեմ հիշել։ Չեմ հիշում արդյոք հրաժարվել է ստորագրել վերցված արյան վրա: Հարցաքննության ժամանակ բժիշկներից մեկն էր նաև սենյակում, սակայն որևէ միջամտություն չի ունեցել։ Քննիչի հարցերին ընդհանրական եմ պատասխանել, սակայն կոնկրետ, մեծամասամբ ոչինչ չեմ հիշում։ Քննիչը նշեց, որ Դադայանը հրաժարվել է ստորագրելուց ինչը ես հաստատել եմ»։
Վկա Վարսիկ Օհանյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «2023թ ապրիլի 25-ին հերթապահության եմ եղել, սովորաբար մեկ բժիշկ և երկու բուժքույր են մասնակցում։ Պարեկը ուղեգրով սթափության վիճակի զննության ներկայացրել է քաղաքացուն, զննությունն իրականացրել է բուժքույր Վարսիկը։ Քաղաքացին տվել է համաձայնություն զննություն անցնելու վերաբերյալ, սակայն հրաժարվել է ստորագրել արձանագրությունը, ինչը հանդիսանում է իր իրավունքը։ Պարեկի կողմից ներկայացվում է ուղեգիրը, անձը հաստատող փաստաթուղթը կամ վարորդականի նույնականացման վերաբերյալ պլանշետով հանված տվյալը, որը մենք կցում ենք ուղեգրին, դրանից հետո անձին հարց է ուղղվում, արդյոք ցանկանում է հանձնել նմուշ թե ոչ, եթե արյան փորձանմուշ է վերցվում, յուրաքանչյուր նմուշ լաբորատորիա մտնելիս գրանցվում է հատուկ մատյանի ու մեկ ընդհանուր մատյանի մեջ։ Փորձանմուշ վերցնելիս 3 օրինակ է տրամադրվում․ մեկը՝ պարեկին, մյուսը՝ քաղաքացուն, իսկ մեկը՝ հիմնարկին, այս պարագայում քաղաքացին իր օրինակը չի վերցրել։ Փորձանմուշ վերցնելու նվազագույն քանակը 3 միլիլիտրն է, առավելագույնը 5 միլիլիտրն է քանի, որ փորձանոթը այդքան է պարունակում։ Փորձանմուշը վերցնելուց հետո փաթեթավորվում է բոլորի աչքի առաջ և ստորագրվում է մասնակիցների կողմից, այս պարագայում փորձանմուշ հանձնողը չի ստորագրել, հրաժարվել է, սակայն արյուն հանձնելուց չի հրաժարվել։ Պատճառաբանություն, թե ինչու չի ստորագրում քաղաքացին չբերեց, նման բան չեմ հիշում։ Քաղաքացու կողմից մեր հիմնարկից հեռանալուց առաջ ներկայացվել էր դիմում-խնդրանք, որ նա կարողանա մասնակցի իր հետազոտությանը անձամբ, բայց նման կետ Կառավարության որոշմամբ չկա և չի եղել, որ քաղաքացին իրավունք ունի ներկա լինելու տոքսիկաքիմիական լաբորատորիայում իր փորձաքննությունն իրականացնելիս։ Փորձաքննությունը կատարվում է լաբորատորիայի աշխատողների կողմից և հստակ ասել, թե լաբորատորիայում մարդու կողմից է իրականացվում փորձաքննությունը, թե սարքի չեմ կարող, գիտեմ, որ այդ օրը կատարել է մեր բժշկուհիներից մեկը՝ Զառա Հայրապետյանը, բայց թե ինչ միջոցով է կատարել չեմ կարող ասել։ Փորձաքննության արդյունքը 4-5 աշխատանքային օրվա ընթացքում է տրամադրվում և դրա հիման վրա է կազմվում եզրակացությունը, որից հետո արդեն որպես վերջնական փաստաթուղթ կազմվում է արձանագրությունը։ Այն թե այս եզրակացությունը, երբ է տրվել, չեմ կարող հստակ ասել։ Զավեն Դադայանի ներկայությամբ է փաթեթավորվել փորձանմուշը և նրա բացակայության ընթացքում ոչ մի քայլ չի կատարվել։ Որևէ փաստաթուղթ լրացնելիս առկա լինում են որոշակի փաստաթղթեր՝ արդեն ստորագրված և կնիքված։ Թերթիկների վրա կան ընթերականների բաժին, սակայն այդ թերթիկները նախատեսված չեն միայն սթափության արձանագրության համար, այլ զննություններ նույնպես կատարվում են, իսկ սթափության փորձաքննության համար ընթերականների ներկայություն պարտադիր չէ։ Այն հարցին, որ մեր մոտից հանձնվելով փորձանմուշը լաբորատորիայում հանձնման ընդունման ակտ կազմվում է թե ոչ կասեմ, որ ոչ, դա արդեն մի քանի տեղ լրացվում է մատյաններում։ Արձանագրությունները տպված և իրենց համարներով է գալիս մեզ մոտ և պարտադիր մեկ օրինակից, երկրորդ օրինակը չկա և թուղթը հաջորդականությամբ է գալիս։ Այն հարցի, թե արդյոք կարող է լինել, որ օրինակ խառը դասավորված թվերով լինեն արձանագրությունները, օրինակ 137-ից հետո 132-րդ արձանագրությունը լինի, կպատասխանեմ, որ իմ աշխատանքային 2,5 տարվա ընթացքում ինձ հետ նման դեպք չի եղել։ Այն թե ինչպես ենք ստանում քաղաքացու համաձայնությունը արյան փորձանմուշ հանձնելու համար, կպատասխանեմ, որ հարցադրումներով, ընթացակարգը հետևյալն է․ հարցադրումից հետո քաղաքացին հայտնում է, որ համաձայն է արյան փորձանմուշ հանձնելուն, վերցվում է արյան փորձանմուշը, որից հետո նոր ես արձանագրություն կարող եմ կազմել, մինչև չվերցնենք փորձանմուշը արձանագրություն չենք կարող կազմել, քանի որ, եթե ես կազմեմ և քաղաքացին հրաժարվի, ես պետք է գրեմ, որ քաղաքացին հրաժարվում է, եթե նրանից հետո որևէ այլ քաղաքացի գա ես արդեն նոր թուղթ պետք է վերցնեմ և նոր թիվ լինի արձանագրության, ես իրավունք չունեմ նույն թվի տակ այլ քաղաքացու փորձաքննության վերաբերյալ տվյալներ լրացնել։ Եթե վերցվում է արյան փորձանմուշը և կազմվում է արձանագրությունը, բայց վերջում քաղաքացին հրաժարվում է ստորագրելուց, դա նրա իրավունքն է։ Համաձայնությունը տալիս բանավոր է տալիս, ոչ մի մատյանում կամ թղթի վրա չի ստորագրում, որ համաձայն է, միայն այն ժամանակ, երբ ստորագրում, երբ գալիս է արձանագրությունը ստանալու։ Երբ արյան փորձանմուշը հանձնվում է, այդ օրվա ամսաթվով կազմվում է արձանագրությունը, հետագայում երբ լաբորատորիայից գալիս են պատասխանները այդ նույն թղթի վրա լրացվում է տվյալները և նույն ամսաթվի տակ որով, որ թուղթը կազմվել է և այն հանձնվում է 4 աշխատանքային օր հետո։ Այն թե ինչու են թղթերը արդեն կնիքված և ստորագրված և մենք էլ դրանց վրա արդեն սկսում ենք լրացումներ անել, կասեմ, քանի որ գիշերվա ուշ ժամերին, քանի որ տնօրենը չի լինում հիմնարկում և իր ստորագրությունը և կնիքը ինքնագլուխ չեմ կարող կնիք դնել, այդ պատճառով պատրաստ արդեն դրված է լինում, չեմ կարող հստակ ասել՝ ինչո՞ւ է այդպես և չեմ կարող պատասխանել։ Ես ստորագրում եմ իմ կատարած արձանագրության համար, որպես գործընթացին հետևող բժիշկ։ Այն հարցին թե արդյոք կարող է արյան փորձաքննությունը կորի կամ փոփոխվի, կպատասխանեմ, որ բացառվում է, որևէ կետ չկա՝ պարզապես բարոյականով առաջնորդվելով։ Արյան հանձնումից հետո կոլբան, հատուկ թուղթ կա դրա վրա տվյալները լրացվում են անուն ազգանուն ժամ, գրքի հեթական համար, օր ամիս և ամրացվում է կոլբային։ Փաթեթավորման վրա չի գրվում է արձանագրության թիվը՝ 137-ը, այլ գրվում է հատուկ մատյանի համարը, որտեղ որ քաղաքացու տվյալներն են լրացվում։ Փորձանմուշի գրանցման մատյանի մեջ այլ թիվ է։ Արձանագրությունը ես ստանում եմ անուն ազգանունով, ժամով ֆիքսված և եզրակացությունը գրում եմ։ Նմուշը իմ կողմից չի վերցվել, վերցվել է բուժքրոջ կողմից՝ իմ հրահանգով։ Այն հարցին, թե արդյոք հետազոտող բժիշկը չստորագրի, այդ թուղթը ուժ կունենա թե ոչ կպատասխանեմ, որ նման բան երբևէ չի կարող լինել, պետք է, անպայման, ստորագրություն լինի։ Եթե տնօրենի կողմից կնիքված և ստորագրված չլինի, այդ թուղթը վավեր չի լինի և հիմնարկից չի կարևող դուրս գա»։
Մեղադրյալ Զավեն Դադայանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Չեմ ընդունում ներկայացված մեղադրանքը, քանի որ նշված օրը և ժամին ես եղել եմ սթափ վիճակում»։
Որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, զննված և քրեական վարույթի նյութերին կցված հետևյալ փաստաթղթերը.
Արտավարույթային փաստաթուղթ են ճանաչվել զննության ենթարկված հետևյալ փաստաթղթերը.
21.04.2023 թվականին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության 3-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկ Արթուր Մխիթարի Սողոմոնյանի կողմից՝ ժամը 13:12-ին, Երևան քաղաքի Անաստաս Միկոյան փողոցում Զավեն Խաչատուրի Դադայանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180247950 արձանագրությունը, համաձայն որի Զավեն Խաչատուրի Դադայանը, չունենալով վարորդական իրավունքի վկայական և գտնվելով ալկոհոլային խմիչք օգտագործած ոչ սթափ վիճակում՝ 15.04.2023թ.-ին՝ ժամը 00:10-ին, Երևան քաղաքի Անաստաս Միկոյան փողոցում վարել է «Մազդա» մակնիշի 37 MU 919 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը: Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է՝ «դիտողություններս շարադրել եմ․ արձանագրությանը կցվող դիտողություններ, առարկություններ թերթից բաղկացած փաստաթղթում» ձեռագիր գրառումը, իրավախախտում կատարած անձի ստորագրությունը, արձանագրությանը ծանոթացա, իմ իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում նույնպես առկա է իրավախախտում կատարած անձի ստորագրությունը և Դադայան ձեռագիր գրառումը: Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում առկա է արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունը, որպես խախտման ծածկագիր՝ նշված է 202.5 թիվը։
Վարորդի սթափության վիճակի զննության ուղեգրի համաձայն՝ Զավեն Խաչատուրի Դադայանը /ծնված՝ 13.09.1979 թվական/, ՎԻՎ ՀՀ օրենսգրքի 265-րդ հոդվածի՝ ՀՀ ՆԳՆ ՊԾ 3-րդ գումարտակի 2–րդ վաշտի պարեկ Սողոմոնյանի կողմից 15.04.2023 թվականին ներկայացվել է սթափության վիճակի զննության:
Կախվածությունների բուժման ազգային կենտրոն ՓԲԸ-ում 15.04.2023 թվականին՝ ժամը 02:00-ին, կազմված թիվ 137 արձանագրության մեջ նշված է, որ Զավեն Դադայանը արյան մեջ ալկոհոլի պարունակությունը կազմում է 0.75 գ/լ:
Տոքսիոքիմիական լաբորատորայի 18.06.2023 թվականի «եզրակացության» մեջ նշված է, որ 15.04.2023 թվականի արյան հետազոտության միջոցով սթափության վիճակի զննության նպատակով N 002606 ուղեգրով ՀՀ ԱՆ Կախվածությունների բուժման ազգային կենտրոն ՓԲԸ է ներկայացվել Զավեն Խաչատուրի Դադայանը, ում կողմից ստացված արյան շիճուկի հետազոտության արդյունքում պարզվել է, որ 15.04.2023 թվականին վերջինիս արյան փորձանմուշում ալկոհոլի՝ էթիլ սպիրտի քանակությունը, կազմել է 0.75 գ/լ:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանություն ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկատվության զննությամբ պարզվեց, որ Զավեն Խաչատուրի Դադայանի անվամբ առկա չէ վարորդական իրավունքի վկայական:Վ.Թ. 3,4,5,6,8,26-27,28-29:
Արտավարույթային փաստաթուղթ են ճանաչվել զննության ենթարկված հետևյալ փաստաթղթերը.
ՀՀ ԱՆ ԿԲԱԿ-ից ստացված ստուգաչափման վկայականը, ՀՀ առողջապահության նախարարության «Կախվածությունների բուժման ազգային կենտրոն» ՓԲ ընկերությունից ստացված թիվ 2844 թվակիր գրությունն այն մասին, որ «CYAN smart» կենսաքիմիական անալիզատորի ստուգաչափման սարքի աշխատանքի հիմքում ընկած է օպտիկական խտության որոշումը, որի չափման միջակայքը կազմում է 0,000-3,500 OD (շեղումը համաձայն սարքի շահագործման ձեռնարկի կազմում է ±2% - ±5%): Բացի այդ, «CYAN smart» թիվ 075908 վկայականի զննությամբ պարզվեց, որ նշված սարքը ստուգաչափվել է 2022 թվականի հուլիսի 21-ին ստուգաչափման սարքը ուժի մեջ է մինչև 2023 թվականի հուլիսի 21-ը:Վ.Թ. 147-151:
Վերոգրյալ ապացույցների հիման վրա Դատարանը հաստատված է համարում հետևյալ փաստական հանգամանքները, մասնավորապես.
-Զավեն Դադայանը 2023 թվականի ապրիլի 15-ի դրությամբ չի ունեցել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք:
-Զավեն Դադայանը չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք 2023 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Անաստաս Միկոյան փողոցում վարել է «Մազդա» մակնիշի 37 MU 919 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան։
-«Կախվածությունների բուժման ազգային կենտրոն» ՓԲԸ-ում Զավեն Դադայանից վերցվել է արյան փորձանմուշ՝ սթափության վիճակը ստուգելու նպատակով:
-15.04.2023 թվականին կազմվել է թիվ 137 արձանագրությունն, որում նշվել է, որ հետազոտության արդյունքում Զավեն Դադայանի արյան փորձանմուշում ալկոհոլի՝ էթիլ սպիրտի, քանակությունը կազմել է 0.75 գ/լ:
-18.04.2023 թվականին կազմվել է տոքսիկաքիմիական լաբորատորիայի «եզրակացություն» վերտառմամբ գրությունն առ այն, որ Զավեն Դադայանի արյան փորձանմուշում ալկոհոլի՝ էթիլ սպիրտի քանակությունը կազմել է 0,7գ/լ:
-Արյան մեջ էթիլ սպիրտի քանակությունը պարզվել է համապատասխան սարքի միջոցով, որն ունի տեխնիկական նկարագիր, ստուգաչափման հնարավորություն, ինչպես նաև ըստ հարցաքննված վկայի արդյունքների՝ ներկայացման կարգ, սակայն արդյունքները պարունակող կտրոն տալու հնարավորության հանգամանքը «Կախվածությունների բուժման ազգային կենտրոն» ՓԲԸ-ի տնօրենը, ոչ՛ հերքեց, ոչ՛ հաստատեց:
-Ստացվում է, որ սթափության վիճակը որոշվում է համապատասխան տեխնիկական սարքի միջոցով, սակայն սարքի արդյունքներն ամրագրող կտրոն, ըստ էության, չի ներկայացվել, արդյունքում, թե՛ «եզրակացությունն» և թե՛ արձանագրությունը կազմվել է ենթադրաբար սարքի ցուցիչների հիման վրա, սակայն անմիջական ամրագրումը պարունակող կտրոնը բացակայում է:
-Արյան միջոցով սթափության վիճակը որոշումը չի իրականացրել թիվ 137 արձանագրությունը կազմող բուժաշխատողը, պարզապես համապատասխան բուժաշխատողը լրացրել է արձանագրությունը՝ այն էլ նախապես կնիքված և հաստատված։ 2023 թվականի փետրվարի 15-ին արձանագրությունը, լրացվել է 2023 թվականի փետրվարի 18-ին ստացված տվյալների հիման վրա, սակայն արձանագրության մեջ այդպիսի նշում առկա չէ և նրա կազմման ամսաթիվը չի փոխվել կամ չի լրացվել:
-Դատարանի դիտարկմամբ սարքի միջոցով սթափության վիճակի ստուգումը կատարելիս առնվազն պետք է ներկայացվի նաև սարքի կողմից տրված անդորրագիր կամ որևէ կտրոն՝ սարքի կողմից նշված տվյալները պարունակող, քանի որ ստացվում է արձանագրության մեջ ամրագրվում է սարքի կողմից որոշածը, սակայն տվյալի որոշման սկզբնական աղբյուրը չի կցվում արձանագրությանը, ինչն անընդունելի է և, ըստ էության, չի կարող փոխարինվել բժիշկ-լաբորանտի կողմից կազմված գրությամբ, ով քրեական վարույթով, ըստ էության, չունի որևէ կարգավիճակ:
Նշված դիտարկումը Դատարանը կատարում է՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ արտաշնչած օդի միջոցով սթափության վիճակի որոշման դեպքում, որպես հաստատող տվյալ՝ ներկայացվում է այդ սարքի կողմից տպված անդորրագիր, որով հնարավորություն է ստեղծվում իդենտիֆիկացնել ինչպես սարքը, այնպես էլ հստակ արձանագրվում է սարքի կողմից որոշված տեղեկությունները:
Դատարանի համար առնվազն ողջամիտ չի կարող համարվել արյան միջոցով սթափության աստիճանն որոշելու ընթացակարգում սթափության հանգամանքն որոշող սարքի կտրոնի բացակայությունը, ստացվում է, որ նույն պայմաններում մի դեպքում կտրոնի առկայությունը պարտադիր է, մյուս դեպքում և կրկին ստուգաչափման ենթակա սարքի միջոցով պարզվող տեղեկության ամրագրումն իրականացվում է առանց սարքի կողմից տրամադրված կտրոնի կամ որևէ ամրագրում պարունակող փաստաթղթի ներկայացման:
Արդյունքում, ստացվում է, որ որպես այդպիսին հաստատված հանգամանք Դատարանը պետք է հիմք ընդունի նախքան քրեական վարույթ նախաձեռնելը որևէ կարգավիճակ չունեցող անձի կողմից սարքի կողմից նշված տվյալների վերարտադրումը՝ առանց այդ վերարտադրածի իսկությունը ստուգելու որևէ հնարավորության:
-Դատարանը նշված դիտարկումը կատարում է՝ հաշվի առնելով նշված գործընթացի կատարման առանձնահատկությունն ու հետագայում այդ տվյալի հաստատման և օգտագործման արժանահավատությունը հաշվի առնելու համար ներկայացված երաշխիքների բացակայությունը:
-Հարցաքննված վկաներն առնվազն կա՛մ չհիշեցին կամ ընդհանուր առմամբ հիշեցին քննարկվող դեպքը, իսկ սթափության վիճակն որոշող սարքի աշխատանքն և դրա տված արդյունքների որոշման կարգը չմանրամասնեցին:
-Նման պարագայում Դատարանը փաստացի պետք է հիմնվի մի արձանագրության և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով չնախատեսված կարգով ստացված «եզրակացության» պատճենի վրա:
-Դեռ ավելին, որպես թիվ 137 արձանագրության կազմման ժամանակահատված նշված է 15.04.2023 թվականը, այնինչ ըստ հարցաքննված վկաների պարզվել է, որ արձանագրությունը նույնիսկ նախքան կազմելը, եղել է կնիքված և հաստատված, իսկ 15.04.2023 թվականին կազմված արձանագրության մեջ մտցվել են հետագայում ստացված տվյալներ, մասնավորապես տոքսիկաքիմիական լաբորատորիայի կողմից 18.04.2023 թվականին տրված տվյալները:Նշվածը առնվազն կասկած է հարուցում նշված փաստաթղթի պատշաճության, արժանահավատության և բնականաբար, դրանով պարզման ենթակա հանգամանքների հաստատման հավաստիության վրա:
Նման պարագայում Դատարանը չի կարող մեղադրյալի խմածության հանգամանքը հաստատված համարել անարժանահավատ փաստական տվյալների հիման վրա:
-Դատարանը արձանագրում է, որ ըստ ներկայացված նյութերի՝ մեղադրյալը «Մազդա» մակնիշի 37 MU 919 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Անաստաս Միկոյան փողոցում 2023 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում և այդ ժամանակահատվածում կանգնեցվել է պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և արյան միջոցով սթափության վիճակը որոշելու համար ուղեկցվել է «Կախվածությունների բուժման ազգային կենտրոն» ՓԲԸ:
-Մեղադրյալ Զ.Դադայանին առաջադրվել է մեղադրանք, որ նա չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ արյան մեջ ալկոհոլի 0.75 գ/լ պարունակությամբ, 2024 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Անաստաս Միկոյան փողոցում վարել է «Մազդա» մակնիշի 37 MU 919 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից քննարկվող գործողությունները 2024 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում, կատարելու հանգամանքը հաստատող որևէ ապացույց չի ներկայացվել և չի հետազոտվել: Քրեական գործում առկա չէ որևէ ապացույց, որով հնարավոր կլիներ հաստատել, որ մեղադրյալը 2024 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում, չի ունեցել վարորդական վկայական կամ վարել է «Մազդա» մակնիշի 37 MU 919 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա կամ գտնվել է ոչ սթափ վիճակում:
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը հաստատված է համարում, որ 2024 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում, Զ.Դադայանի կողմից մեղադրանքի որոշմամբ նկարագրված արարքները կատարելու հանգամանքը հաստատող որևէ ապացույց առկա չէ:
-Դատարանը հաստատված է համարում, որ Զ.Դադայանը չի կատարել իրեն վերագրվող հանցանքը:(…) :

Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի՝ Դատավճռի պատճառաբանական մաս վերտառությամբ բաժնում արձանագրել է հետևյալը.
(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը նախատեսում է մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքը դատաքննության ընթացքում փոփոխելու մեկ հնարավորություն՝ այն է` եթե ի հայտ են գալիս տեղեկություններ, որոնք նախաքննության ընթացքում հայտնի չեն եղել/.../:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը չի նախատեսում մեղադրանքի որոշման մեջ առկա վրիպակների շտկման կամ դրանցով պայմանավորված մեղադրանքի որոշումը շտկելու հնարավորություն, ոչ՛ հանրային մեղադրողի, ոչ՛ էլ դատարանի համար:
Դատարանի արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը նույնիսկ դատավճիռ կայացնելուց հետո դրանում վրիպակների հայտնաբերման դեպքում շտկման ընթացակարգ նախատեսում է, իսկ մեղադրանքի որոշման պարագայում՝ ոչ:
Նման խիստ մոտեցման պայմաններում փաստվում է, որ դատարանը, որպես արդարադատություն իրականացնող մարմին, չի կարող ինքնուրույն ձևակերպել նոր մեղադրանք՝ փոխարինելով քրեական հետապնդման մարմիններին: Ընդ որում, դատական քննության սահմաններն ընդգծելու և մեղադրյալի (ամբաստանյալի) պաշտպանության իրավունքն ապահովելու տեսանկյունից անհրաժեշտ է, որ «մեղադրանք» եզրույթը հասկացվի որպես արարքի քրեաիրավական որակման և դրա հիմքում ընկած փաստական հանգամանքների ամբողջություն: Դրա հետ մեկտեղ, մեղադրանքի բովանդակությունը կազմող փաստական և իրավական հիմքերը պետք է լինեն հստակ և համաձայնեցված, չհակասեն միմյանց:
Դատարանը արձանագրում է, որ գործը քննելիս և լուծելիս, չի կարող դուրս գալ մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում ընկած փաստական հանգամանքների շրջանակից։ Ավելին` դատարանը` որպես արդարադատություն և ոչ քրեական հետապնդում իրականացնող մարմին, սահմանափակված է մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքի ծավալով:
Սույն պարագայում Դատարանը ցանկանում է գնահատել հարային մեղադրողի հայտարարությունը մեղադրանքի որոշման մեջ նշված հանցանք կատարելու տարեթիվն որպես վրիպակ դիտարկելու հնարավորության հարցին և դա որպես վրիպակ դիտարկելու իրավաչափությանը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը, որպես պարզման ենթակա հանգամանք դիտարկել է հանցանքի կատարման ժամանակը, ինչը կարևոր տվյալ է, եթե քրեական գործի քննության ընթացքում որպես պարզված տվյալ նշվում է հանցանքի կատարման ժամանակը, ապա մեղադրյալն իր պաշտպանությունն իրականացնում է ժամանակային այդ տվյալի համատեքստում, ուստի, պարզման ենթակա տվյալի սխալ նշված լինելը չի կարող չառաջացնել իրավական հետևանքներ: Եթե «մեղադրանք» եզրույթը հասկացվի սոսկ «քրեաիրավական որակում» իմաստով, և այն իր մեջ չներառի արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստական հանգամանքները, ապա մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը չի լինի կոնկրետ և իրական, այլ կլինի վերացական և պատրանքային, քանի որ առանց փաստական հիմքի` քրեաիրավական որակումից պաշտպանվելու իրավունքը առարկայազուրկ է:
Սույն պարագայում, մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքի որոշման մեջ նշված է, որ մեղադրյալն իրեն վերագրվող և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողությունները կատարել է 2024 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում, այնինչ նշված ժամանակահատվածում մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքով արգելված արարք կատարելու վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալ սույն քրեական գործում չի ներկայացվել, հետևաբար, Դատարանը չի կարող հաստատված համարել, որ մեղադրյալը կատարել է իրեն վերագրված հանցանքը 2024 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում: Միևնույն պարագայում Դատարանը չի կարող փոփոխել մեղադրանքի որոշման մեջ նշված տվյալը և այն դիտարկել որպես 2023 թվական, քանի որ դա կնշանակի Դատարանի կողմից մեղադրանքի փաստական հանգամանքների փոփոխում և լրացում՝ ինչը կհակասի վերաբերելի իրավակարգավորումների պահանջներին:
Սույն պարագայում պետք է արձանագրել, որ քննարկվող հանցակազմի համար առանցքային նշանակություն ունի հանցանքի կատարման ժամանակահատվածի պարզումը, իսկ Դատարանի համար պարզված ժամանակահատվածում քննարկվող հանցանքի կատարման հաստատումը: Քննարկվող դեպքում մեղադրանքի որոշման մեջ՝ որպես հանցանքի կատարման ժամանակահատված, նշված է, որ Զ.Դադայանն իրեն վերագրվող արարքները կատարել է 2024 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում, այնինչ նշված ժամանակահատվածում վերջինիս կողմից հանցանքի կատարումը հավաստող որևէ տվյալ սույն քրեական գործով չի ներկայացվել:
Դատարանը արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթը նախաձեռնվել է 2023 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում, ենթադրյալ հանցանք կատարելու դեպքի առթիվ, սակայն ներկայացված մեղադրանքում որպես հանցանքի կատարման ժամանակահատված նշվել է 2024 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմանները: Դատարանը փաստում է, որ սահմանափակված լինելով առաջադրված մեղադրանքով չի կարող փոփոխել դրանում նշված որևէ փաստական տվյալ, նույնիսկ այն դեպքում, երբ քրեական գործի նյութերում զետեղված տեղեկությունների և ապացույցները փաստում են, որ սույն դեպքը տեղի է ունեցել 2023 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում:
Դատարանը եզրահանգում է, որ մեղադրանքի որոշման մեջ նշված ժամանակահատվածում մեղադրյալի կողմից մեղադրանքի որոշման մեջ նշված գործողությունները չեն կատարվել, հետևաբար Դատարանը նման պարագայում չի կարող հաստատված համարել մեղադրյալի մեղավորությունը իրեն վերագրվող՝ մեղադրանքի որոշմամբ նշված 2024 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում, կատարված արարքի կատարման մեջ:
Զ.Դադայանի խմածության հանգամանքի ստուգման գործընթացի արժանահավատության և ապացուցվածության մասով.
Եթե նույնիսկ մեղադրանքի որոշմամբ՝ որպես արարքի կատարման ժամանակահատված նշված լիներ, որ արարքը կատարվել է 2023 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում, ապա այդ դեպքում ևս Դատարանը չէր կարող կայացնել մեղադրական վերդիկտ ստորև նշված պատճառաբանությամբ:
Դատարանն արձանագրում է, որ հաստատված հանգամանքների համատեքստում պարզ է դառնում, որ Զ.Դադայանի խմածության պարզման գործընթացը, թեպետ իրականացվել է նորմատիվ իրավական ակտերով սահմանված ընթացակարգով, սակայն տվյալի ամրագրումը Դատարանի կարծիքով չի իրականացվել այն ընթացակարգով, որի արժանահավատությունը կասկածից վեր կլիներ: Մասնավորապես, վարորդի սթափության վիճակի զննության թիվ 137 արձանագրության կազմումն և դրա արդյունքում հանգամանքի հաստատման արժանահավատությունը խնդրահարույց է:
Ըստ արձանագրությունը կազմող բուժաշխատողի և բուժհաստատության տնօրենի ցուցմունքների՝ նշված արձանագրությունն արդեն իսկ նախքան կազմելը հաստատված է կնիքով և տնօրենի ստորագրությամբ, բացի այդ 15.04.2023 թվականին կազմած և փաստացի արդեն իսկ հաստատված արձանագրության մեջ ավելացվել է հետագայում ստացված տվյալ: Բացի այդ, նշված արձանագրությունը չի պարունակում վերցված արյան քանակի վերաբերյալ նշում, ինչը հանդիսանում է կարևոր տվյալ, քանի որ արյան վերցված քանակի նվազագույն շեմը հաղթահարված լինելու դեպքում հնարավոր է ստանալ պատշաճ պատասխան, սակայն առկա արձանագրության մեջ նշված տվյալը բացակայում է: Միևնույն պարագայում փաստվում է, որ արձանագրությունը ինքնին կնիքված և հաստատված լինելու պայմաններում ենթարկվում է փոփոխությունների. մասնավորապես նրանում ավելավում են տվյալներ՝ առանց դրա վերաբերյալ նշում կատարելու:
Բացի այդ դատաքննության ընթացքում հարցաքննված վկաները հայտնել են, որ սթափության վիճակը պարզվում է ստուգաչափման ենթակա սարքի միջոցով, այսինքն համապատասխան բուժաշխատակիցը որոշակի մեթոդիկայով չի իրականացնում խմածության հանգամանքի պարզում, այլ այդ գործընթացը որոշվում է սարքի միջոցով:
Նման պարագայում Դատարանը կարծում է, որ սարքի միջոցով որոշակի տվյալի պարզման դեպքում առնվազն պետք է ներկայացվի սարքի կողմից տրամադրված կտրոն կամ սարքի ներկայացրած տվյալների որևէ ամրագրում պարունակող փաստաթուղթ: Այնինչ, սույն պարագայում ներկայացվել է տոքսիկաքիմիական լաբորատորիայի «եզրակացություն» վերնագրով գրություն: Նշված գրության մեջ նշված են տվյալներ, որոնք արձանագրված չեն սթափության վիճակի զննության թիվ 137 արձանագրության մեջ, մասնավորապես, նշված է վերցված արյան քանակ՝ քրեական գործում առկա չէ որևէ փաստաթուղթ, որում ամրագրում պարունակեր, թե ինչքան արյուն է վերցվել Զ.Դադայանից, այնինչ քննարկվող «եզրակացության» մեջ նշվել է արյան քանակի վերաբերյալ տեղեկությունը, որը ևս խնդրահարույց է:
Թեպետ վկաները նշեցին տեղեկություններ, թե առհասարակ ինչքան են վերցնում արյուն, այնուամենայնիվ, առհասարակ վերցնելու հանգամանքը չի կարող կանխորոշիչ հանդիսանալ և հաստատել, որ ներկայում ևս նույնքան է վերցվել:
Բացի այդ, հատկանշական է, որ սթափության վիճակի զննության թիվ 137 արձանագրությունը և տոքսիկաքիմիական լաբորատորիայի «եզրակացությունը» կազմվել է տարբեր անձանց կողմից:
Տվյալ պարագայում քննարկվող հանցակազմի առկայությունը հաստատող կարևոր փաստը հենց տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի ոչ սթափ լինելու հանգամանքն է, ինչը առկա փաստական տվյալների պարագայում Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի կարող հաստատված համարել:
Նշված եզրահանգման Դատարանը եկել է հաշվի առնելով սույն դեպքում անձի խմածության ստուգման գործընթացի ընթացքում արձանագրված հանգամանքները, այն, որ Զ.Դադայանից վերցված արյան նմուշի քանակի վերաբերյալ սթափության վիճակի զննության թիվ 137 արձանագրության մեջ առկա չէ նշում, իսկ տոքսիկաքիմիական լաբորատորիայի «եզրակացությունը» պարունակում է տվյալ արյան քանակի վերաբերյալ, այն, որ սթափության վիճակի զննության թիվ 137 արձանագրության կազմման ամսաթիվ նշված է 15.04.2023 թվականը, այնինչ այն նախապես հաստատված է կնիքներով և ստորագրություններով, այն որ նշված ժամանակահատվածում կազմված արձանագրության մեջ նշվել է հետագայում ստացված տվյալ՝ անձի արյան նմուշում ալկոհոլի պարունակության վերաբերյալ, որը ողջամտորեն չէր կարող պարզված լիներ կազմման ժամանակ, իսկ այդ տվյալը հետագայում ավելացնելու վերաբերյալ արձանագրության մեջ որևէ նշում առկա չէ, այն որ անձի արյան մեջ ալկոհոլի պարունակությունը որոշվում է հատուկ տեխնիկական միջոցի՝ սարքի կողմից, որը անցնում է ստուգաչափում՝ այսինքն, ունի տեխնիկական չափանիշներ և չափում իրականացնելու արդյունքում տվյալների ներկայացման հնարավորություն:Այնինչ, սարքի կողմից ներկայացված տվյալները պարունակող որևէ անդորրագիր չի ներկայացվել, այլ ներկայացվել է բժիշկ լաբորանտի կազմված տոքսիկաքիմիական լաբորատորիայի «եզրակացություն» վերնագրվող գրությունը, որի բովանդակությունից կարելի է եզրահանգել, որ բժիշկ լաբորանտը կարծես, թե գրության մեջ վերարտադրում է սարքի հայտնած տվյալները:Դատարանի գնահատմամբ բժիշկ լաբորանտի կողմից կազմված գրությունը չի կարող նույնացվել սարքի կողմից ներկայացված տվյալները պարունակող անդորրագրի հետ, քանի որ բժիշկ լաբորանտը չի հանդիսանում անձ, ով իր պարտականություններով հավասարեցված կլիներ փորձագետի հետ, որպեսզի վերջինիս գրությունն էլ ունենար այն արժեքը, ինչ-որ փորձագետի եզրակացությունը:Հետևաբար, սույն պարագայում անձի խմածության հանգամանքը հաստատող տվյալ պետք է հանդիսանա ոչ թե բժիշկ լաբորանտի գրությունը և դրանում նշված տվյալի արտացոլումը նախկինում կազմված արձանագրության մեջ, այլ սթափության վիճակի ստուգումը կատարող սարքի կողմից տրված անդորրագիր կամ որևէ կտրոն՝ սարքի կողմից նշված տվյալները պարունակող, իսկ դրա բացակայության պայմաններում անձի խմած լինելու հանգամանքի հաստատման համար չեն կարող լինել բավարար ապացույցների համակցություն:
Վերոգրյալի պայմաններում Դատարանը արձանագրում է, որ Զ.Դադայանի խմածության հանգամանքը չի հաստավում առժանահավատ, թույլատրելի ապացույցների բավարար համակցությամբ:
Հետազոտված ապացույցների հիման վրա հաստատված հանգամանքների պայմաններում, Դատարանը առանձին սենյակում գնահատելով դրանք իրենց համակցության մեջ, համադրելով մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպման հետ, որ նա «չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ արյան մեջ ալկոհոլի 0.75 գ/լ պարունակությամբ, 2024 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Անաստաս Միկոյան փողոցում վարել է «Մազդա» մակնիշի 37 MU 919 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 3-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180247950 արձանագրությունը», նշված արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որակման համատեքստում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին պատասխանելիս կայացնում է արդարացման վերդիկտ։
Դատարանը որոշում է կայացնում ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացնել:
Հաշվի առնելով, որ Զ.Դադայանը իրեն մեղսագրվող հանցանքում արդարացվել է Դատարանը պարզաբանում է, որ նա Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով իրավունք ունի ստանալ հատուցում։
(…)
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերը նշված հիմնավորումներով ճանաչվել ու հռչակվել է Զ.Դադայանի անմեղությունը հանցանքի կատարման մեջ` մեղսագրված արարքը կատարած չլինելու հիմքով, Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում դատական ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված:
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում: (…)»։

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ.Ղազինյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը օրինական չէ, քանի որ կայացվել է քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ, ուստի ենթակա է ամբողջությամբ բեկանման։
Ըստ Բողոքաբերի՝ նախաքննությամբ ձեռք բերված և հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները ձևավորում են փոխկապակցված ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որը, բացառելով հակառակի ողջամիտ հավանականությունը, հիմք է տալիս անվերապահ հետևություն անելու Զավեն Դադայանի մեղավորության մասին և արձանագրելու, որ Առաջին ատյանի դատարանի՝ հակառակի մասին հետևությունն, ըստ էության, հիմնավորված չէ։
Բողոքաբերի կարծիքով՝ վիճարկվող դատական ակտով Առաջին ատյանի դատարանի արձանագրած մոտեցումն անհիմն է, քանի որ այս պարագայում խոսքը գնում է ոչ թե Զավեն Դադայանին առաջադրված մեղադրանքում որևէ էական կամ արմատական փոփոխություն կատարելու անհրաժեշտության մասին, այլ պարզապես առկա տեխնիկական վրիպակի շտկման նպատակով հիմնական դատալսումների արդյունքում ապացույցների հետազոտման արդյունքում փաստական հանգամանքի հաստատման մասին: Ընդ որում, հետաքրքրական է նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցների հետազոտման արդյունքում մի պարագայում դատարանը հենց ինքն է վիճարկվող դատական ակտով որպես էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանք արձանագրում, որ Զավեն Դադայանին մեղսագրվող արարքը կատարվել է 2023 թվականի ապրիլի 15-ին, իսկ հետագայում արձանագրում, որ մեղադրանքի ձևակերպման մեջ որպես արարքի կատարման տարեթիվ նշված է 2024 թվական՝ հիշյալ հանգամանքը դիտարկելով խնդրահարույց և այն դնելով արդարացման վերդիկտի կայացման հիմքում:
Անդրադառնալով Զ.Դադայանի խմածության հանգամանքի ստուգման գործընթացի արժանահավատության և ապացուցվածության մասով Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին՝ Բողոքաբերը գտել է, որ դրանք կառուցված են բացառապես առկա փաստական տվյալներին դատարանի անհիմն մեկնաբանությունների հիման վրա:
Ըստ Բողոքաբերի՝ Առաջին ատյանի դատարանը, դիտարկելով թիվ 137 արձանագրության կազմման առնչվող հանգամանքները, դրանց տվել է անհիմն մեկնաբանություն, քանի հիմնական դատալսումների ընթացքում որևէ խոսք չի գնացել արձանագրության՝ արդեն իսկ կազմված կամ պատրաստ լինելու մասին։ 2023 թվականի ապրիլի 15-ին, երբ Զ.Դադայանը ներկայացվել է սթափության վիճակի ստուգման, այդ արձանագրության մեջ լրացվել են բացառապես նրա կենսորոշիչ տվյալները, այդ պահի դրությամբ դրանով որևէ իրավական նշանակություն ունեցող փաստեր չեն հաստատվել կամ հերքվել, իսկ լաբորատոր հետազոտության պատասխանը ստացվել է մի քանի օր անց և լրացվել արձանագրության մեջ: Նման պայմաններում դատարանի կողմից այդ հարցին տրված մեկնաբանությունը չի բխում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 27-րդ կետի պահանջներից, քանի որ դրանում իրավական նշանակություն ունեցող որևէ տեղեկություն չի զետեղվել՝ անկախ ստորագրված և կնիքված լինելու հանգամանքից: Այսինքն, փաստաթուղթը կարող է իրավական ուժ ստանալ և ապացուցողական արժեք ձեռք բերել բացառապես դրանում իրավական նշանակություն ունեցող տեղեկատվություն զետեղելու պահից:
Բողոքաբերը, վկայակոչելով ՀՀ կառավարության՝ 2009 թվականի մարտի 19-ի՝ «Վարորդի սթափության վիճակի զննության կարգը, այդ զննության արձանագրության, ուղեգրի, գրանցման մատյանի ձեվերը հաստատելու մասին» թիվ 277-ն որոշման հավելված 1-ով սահմանված կարգավորումները, նշել է, որ զննությունն իրականացվել է նաև ժամկետային պահանջների հաշվառմամբ և եզրակացությունը ստացվել է թույլատրելի ժամկետային միջակայքում:
Բողոքաբերը, անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի պնդմանն այն մասին, որ լաբորատոր հետազոտության պատասխանը չի կարող համարվել արժանահավատ, քանի որ դրան կցված չէ սարքի անդորրագիրը, նշել է, որ այս դեպքում դատարանը փաստացի կասկածի տակ է առնում կատարված լաբորատոր հետազոտության արդյունքը՝ այն որակելով պարզապես «գրություն»: Այնինչ, դա «գրություն» որակելը չի բխում նշված իրավական կարգավորման պահանջներից և անհասկանալիորեն նսեմացնում է դրա իրավական նշանակությունը և ապացուցողական արժեքը: Այսպես, նախաքննությամբ ձեռք բերված և հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցներով պարզվել և հիմնավորվել է, որ արյան հետազոտությունն իրականացվել է «Կախվածությունների ազգային կենտրոն» ՓԲԸ-ում գործող CYANSmart կենսաքիմիական անալիզատորի միջոցով, որը գտնվել է ստուգաչափված վիճակում և քրեական վարույթի նյութերում առկա է Չափագիտության ազգային մարմնի կողմից տրված համապատասխան վկայական, որով հիմնավորվում է դա: Լաբորատոր հետազոտության գրավոր պատասխանով հիմնավորվում, փաստվում և արձանագրվում են հիշյալ սարքով կատարված հետազոտության արդյունքները: Առկա իրավակարգավորման ուժով որևէ անդորրագրի ներկայացման կամ գրավոր պատասխանին կցելու պահանջ նախատեսված չէ, հետազոտության արդյունքը և դրա հետևությունները չեն կարող կասկածի տակ առնվել դրանով պայմանավորված՝ հավասարեցնելով զրոյի դրանց նշանակությունը:
Ելնելով վերոգրյալից՝ Բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հունիսի 12-ի դատավճիռը և քրեական գործն ուղարկել նույն դատարան՝ այլ կազմով նոր քննության:

Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները.
Հանրային մեղադրող Բ.Ղազինյանը բացատրություններ ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքի վերաբերյալ և խնդրեց այն բավարարել։
Պաշտպաններ Ա.Հարությունյանն ու Վ.Վերդյանն առարկեցին վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրեցին այն մերժել։
Արդարացված մեղադրյալ Զ.Դադայանը միացավ պաշտպանների դիրքորոշմանը։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»:
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական վարույթի նյութերը, գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցադրմանը՝ իրավաչափ և հիմնավորված են արդյո՞ք Զավեն Դադայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով անմեղ ճանաչելու և արդարացնելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը՝
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան՝ նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը.
3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից.
2. Դատական ակտը բեկանելիս վերաքննիչ դատարանն իրավասու է վարույթը փոխանցելու առաջին ատյանի դատարան միայն այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքով իրեն վերապահված լիազորությունները և հնարավորությունները բավարար չեն իր կողմից կայացվելիք նոր դատական ակտի իրավաչափությունն ապահովելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության կարգով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե՝
1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
2) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
3) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
4) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
5) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին.
6) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հաշվառմամբ բողոքարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
1.Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
(…) 3․Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը։
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ (…)։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1/ դեպքը և դրա հանգամանքները /ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2/ մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3/ ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4/ մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5/ քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6/ մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7/ ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8/ այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9/ այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10/ այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1.Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2.Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
5.Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական:
6.Արդարացման դատավճիռը կայացվում է արդարացման վերդիկտի հիման վրա: Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալի անմեղությունն այն փաստական հանգամանքներով, որոնք դրվել են մեղադրանքի հիմքում:
7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում` պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները.
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ. (…)»:
Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 քրեական գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է «ապացույցների համակցություն» հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե՝
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում»:
Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով՝ պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(…)
Քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով (տե՛ս, mutatis mutandis, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 որոշումները)։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արկադի Պապյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է, որ մեղադրանքի ձևակերպումը պետք է արտացոլի մեղսագրվող գործողությունների կամ անգործության բովանդակությունը, հետևաբար, պետք է ներառի հանցակազմի բոլոր պարտադիր հատկանիշները բնութագրող փաստական տվյալները: Փաստական տվյալների ներառումն անհրաժեշտ նախապայման է, որպեսզի մեղադրանքի մեջ նշվի այն քրեական օրենքը, որով նախատեսված են հանրության համար վտանգավոր, հակաիրավական և քրեորեն պատժելի արարքի հատկանիշները, այսինքն` հանգեցնի մեղադրանքում ձևակերպված արարքին համապատասխան իրավաբանական գնահատական տալուն:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, վերահաստատելով նախկինում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, արձանագրել է, որ պաշտպանության իրավունքը` որպես անմիջականորեն գործող իրավունք, չպետք է լինի վերացական և պատրանքային, այլ պետք է լինի կոնկրետ և իրական: Իսկ պաշտպանության իրավունքի պատշաճ ապահովումը նախ ենթադրում է, որ առաջադրված մեղադրանքը քրեաիրավական որակումից զատ պետք է պարունակի նաև այդ որակման հիմքում դրված փաստերը՝ անձին դրանից յուրաքանչյուրն արդյունավետ կերպով վիճարկելու հնարավորություն ընձեռելով: Հետևաբար, պաշտպանության իրավունքի երաշխավորման նպատակով թե՛ առաջին ատյանի, թե՛ վերաքննիչ և թե՛ Վճռաբեկ դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ գործը քննելիս և լուծելիս, չեն կարող դուրս գալ նրան առաջադրված մեղադրանքի հիմքում ընկած փաստական հանգամանքների շրջանակից։ Ավելին, դատարանը` որպես արդարադատություն և ոչ քրեական հետապնդում իրականացնող մարմին, սահմանափակված է ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի ծավալով: Այսինքն` ինչպես քրեական գործի քննության ընթացքում, այնպես էլ դրա արդյունքում դատական ակտ կայացնելիս, դատարանը չի կարող քննարկման առարկա դարձնել այնպիսի փաստական հանգամանքներ, որոնք արտացոլված չեն եղել անձին առաջադրված մեղադրանքում: Հակառակ պարագայում կարող է վտանգվել անձի պաշտպանության իրավունքը, քանի որ վերջինս հնարավորություն չի ունեցել պաշտպանվելու դատական ակտով անձին մեղսագրված, սակայն ի սկզբանե մեղադրանքի ծավալում չընդգրկված փաստական տվյալներից։
Մեղադրական եզրակացությունը վճռորոշ դեր է խաղում քրեական հետապնդման մեջ. դրա հանձնման պահից մեղադրվող անձը համարվում է իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմքերի մասին պաշտոնապես և գրավոր ձևով տեղեկացված (տե´ս Kamasinski v. Aսstria, 1989 թվականի դեկտեմբերի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 9783/82, կետ 79): Վերոգրյալից բացի, մեղադրյալն իրավունք ունի տեղեկացված լինելու ոչ միայն մեղադրանքի համար առիթ հանդիսացած նյութական փաստերի մասին, այլ նաև այդ փաստերի մանրամասն իրավական որակման մասին (տե´ս Pelissier and Sassi v. France, 1999 թվականի ապրիլի 25-ի վճիռը, գանգատ թիվ 25444/94, կետ 51):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դիրքորոշմամբ` ներկայացված մեղադրանքի, հետևաբար, դատարանի կողմից դրա հնարավոր իրավական որակման մասին մեղադրյալի ճշգրիտ և լրիվ տեղեկացումը քրեական դատավարությունում արդար դատաքննության էական նախապայման է (տե´ս Pelissier and Sassi v. France, 1999 թվականի ապրիլի 25-ի վճիռը, գանգատ թիվ 25444/94, կետ 52), և որ մեղադրանքի բնույթի և առիթների մասին տեղեկացված լինելու իրավունքը պետք է դիտել պաշտպանության նախապատրաստության իրավունքի լույսի ներքո (տե´ս Pelissier and Sassi v. France, 1999 թվականի ապրիլի 25-ի վճիռը, գանգատ թիվ 25444/94, կետ 54):
Անդրադառնալով դատական քննության ընթացքում մեղադրանքի փոփոխության հնարավորության հարցին՝ Եվրոպական դատարանը Zhelezov v. Bulgaria գործով նշել է, որ ներպետական դատարանի՝ արարքը վերաորակելու լիազորության գործադրումը պետք է կազմակերպվի այնպես, որ ապահովի մեղադրանքից ժամանակին (in good time) և արդյունավետ (effective) պաշտպանվելու հնարավորությունը:
Վերը նշված իրավանորմերի և նախադեպային դիրքորոշումների լույսի ներքո պետք է փաստել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար անհրաժեշտ է թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն հանցագործության դեպքի և այն բնութագրող հանգամանքների առկայության, դրանում անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնելու հիմնավորված ու պատճառաբանված որոշում։
Այսպես, քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ
- նախաքննական մարմինը Զավեն Դադայանին մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ արյան մեջ ալկոհոլի 0.75 գ/լ պարունակությամբ, 2024 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Անաստաս Միկոյան փողոցում վարել է «Մազդա» մակնիշի 37 MU 919 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 3-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180247950 արձանագրությունը։
Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ Զավեն Դադայանին առաջադրված մեղադրանքի փաստական նկարագրից հետևում է, որ մեղադրյալն իրեն վերագրվող և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողությունները կատարել է 2024 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում, այնինչ նշված ժամանակահատվածում մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքով արգելված արարք կատարելու վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալ սույն քրեական գործում չի ներկայացվել, հետևաբար, Դատարանը չի կարող հաստատված համարել, որ մեղադրյալը կատարել է իրեն վերագրված հանցանքը 2024 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում: Միևնույն պարագայում Դատարանը չի կարող փոփոխել մեղադրանքի որոշման մեջ նշված տվյալը և այն դիտարկել որպես 2023 թվական, քանի որ դա կնշանակի Դատարանի կողմից մեղադրանքի փաստական հանգամանքների փոփոխում և լրացում՝ ինչը կհակասի վերաբերելի իրավակարգավորումների պահանջներին:
Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանը բացառել է Զ.Դադայանի նկատմամբ մեղադրական վերդիկտ կայացնելու հնարավորությունը՝ նկատի ունենալով, որ Զ.Դադայանի խմածության պարզման գործընթացը, թեպետ իրականացվել է նորմատիվ իրավական ակտերով սահմանված ընթացակարգով, սակայն տվյալի ամրագրումը չի իրականացվել այն ընթացակարգով, որի արժանահավատությունը կասկածից վեր կլիներ: Մասնավորապես, վարորդի սթափության վիճակի զննության թիվ 137 արձանագրության կազմումը և դրա արդյունքում հանգամանքի հաստատման արժանահավատությունը խնդրահարույց է:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման է ենթարկել դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատել վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ինչի արդյունքում դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, վերաբերելի իրավանորմերի վերլուծության լույսի ներքո գործի փաստական հանգամանքների պատշաճ գնահատմամբ եկել է իրավաչափ եզրահանգման այն մասին, որ որ քրեական վարույթով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցները բավարար չեն մեղադրյալ Զավեն Դադայանի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, նրա կողմից իրեն մեղսագրված արարքը կատարած լինելու մասին հետևության հանգելու և այդպիսով մեղադրյալ Զավեն Դադայանի նկատմամբ մեղադրական վերդիկտ կայացնելու համար։
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Զ․Դադայանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշման, ինչպես նաև մեղադրական եզրակացության մեջ նշված է, որ Զ.Դադայանն իրեն վերագրվող արարքը կատարել է 2024 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում, մինչդեռ քրեական գործով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցների շարքում առկա չէ մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող արարքը նշված ժամանակահատվածում կատարելու վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալ։
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ անձին ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված բոլոր հանցակազմերի մեղսագրման դեպքում դեպքի կատարման ժամանակի նշումը հանդիսանում է հանցակազմի էական հատկանիշ /օրինակ՝ գողության հանցակազմի դեպքում օբյեկտիվորեն հնարավոր է քրեական վարույթի ընթացքում կոնկրետ դեպքի ժամանակը՝ օրը, չպարզվի և չնշվի, այլ նշվի արարքի կատարման ժամանակահատվածի միջակայք/։ Այնինչ տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հաշվառմամբ Զավեն Դադայանին ներկայացված մեղադրանքում որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի էական փաստական հանգամանք է հանդիսանում մեղսագրված դեպքի տարեթիվը, քանի որ իրավական պետությունում պետաիշխանական լիազորությամբ օժտված պաշտոնատար անձի կողմից արձանագրված արարքի կատարման ժամանակը՝ տարեթիվը, չի կարող հստակ չարձանագրվել, և անձին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքի մեղսագրման համար արարքի կատարման տարեթիվն էական հատկանիշ չդիտարկել /առավել ևս այն պայմաններում, երբ պաշտպանության կողմը վիճարկում է մեղսագրված արարքի կատարման տարեթիվը/։ Հակառակ մեկնաբանման դեպքում կիմաստազրկվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի կարգավորումը, և կխարխլվի ներկայացված մեղադրանքի որոշակիությունը։
Անդրադառնալով Բողոքաբերի փաստարկին առ այն, որ խնդրո առարկա իրավիճակում խոսքը գնում է ոչ թե Զավեն Դադայանին առաջադրված մեղադրանքում որևէ էական կամ արմատական փոփոխություն կատարելու անհրաժեշտության մասին, այլ պարզապես առկա տեխնիկական վրիպակի շտկման նպատակով հիմնական դատալսումների արդյունքում ապացույցների հետազոտման արդյունքում փաստական հանգամանքի հաստատման մասին, Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի եզրահագմանն առ այն, որ դատարանը, սահմանափակված լինելով առաջադրված մեղադրանքով, չի կարող փոփոխել դրանում նշված որևէ փաստական տվյալ, նույնիսկ այն դեպքում, երբ քրեական գործի նյութերում զետեղված տեղեկությունների և ապացույցները փաստում են, որ սույն դեպքը տեղի է ունեցել 2023 թվականի ապրիլի 15-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով Բողոքաբերի այն փաստարկին, որ ՀՀ կառավարության՝ 2009 թվականի մարտի 19-ի՝ «Վարորդի սթափության վիճակի զննության կարգը, այդ զննության արձանագրության, ուղեգրի, գրանցման մատյանի ձեվերը հաստատելու մասին» թիվ 277-ն որոշմամբ որևէ անդորրագրի ներկայացման կամ գրավոր պատասխանին կցելու պահանջ նախատեսված չէ, արձանագրում է, որ չնայած այն հանգամանքին, որ Զավեն Դադայանից արյան նմուշը վերցվել է նշված նորմատիվ իրավական ակտով սահմանված ընթացակարգի պահպանմամբ, սակայն ստացված պատասխանի ամրագրման ընթացակարգը հնարավորություն չի տալիս հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատված համարել դրա արժանահավատությունը։ Վերաքննիչ դատարանն ընդգծում է նաև, որ նախաքննության և դատաքննության ժամանակ հարցաքննված վկաները համապատասխան ստուգաչափման սարքի կողմից կտրոնի կամ անդորրագրի տրամադրման հանգամանքը չեն հաստատել կամ հերքել, իսկ տոքսիկոքիմիական լաբորատորիայի եզրակացությունը կազմած բժիշկ-լաբորանտ Զ․Հայրապետյանը, ով նշյալ եզրակացության մեջ լրացրել է հետազոտության արդյուքները, չի հարցաքննվել։
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված և թույլատրելի ապացույցների համակցությամբ չի հաղթահարվել Զավեն Խաչատուրի Դադայանի անմեղության կանխավարկածը և նրան առաջադրված մեղադրանքն այդ մասով ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները։
Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ՝ նյութական կամ դատավարական օրենքի խախտում, Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բավարար չափով հիմնավորված ու պատճառաբանված է, և այն բեկանելու իրավաչափ հիմքերը բացակայում են։ Ուստի, Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ.Ղազինյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ վիճարկվող դատական ակտը՝ թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոշարադրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 367-րդ, 369-371-րդ և 379-380-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ.Ղազինյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ԵԴ1/3742/01/24 գործով դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ

Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ