Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ

(այսուհետ՝ նաև Դատարան)

Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ա․ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
պաշտպան Հ․ԴԱԴՈՅԱՆԻ
պաշտպան Ռ․ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԻ
տուժող Մ․ԽԵՉՈՒՄՅԱՆԻ
տուժող Ս․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ Մ․ԴԱՎԹՅԱՆԻ

2026 թվականի փետրվարի 03-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Մհեր Կարենի Դավթյանի (ծնված՝ 13․08․1991թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված և բնակվող՝ ք․Երևան, Մալաթիա Սեբաստիա, Արարատյան 1-ին զանգված, 8-րդ շենք հասցեում, նախկինում չդատված) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 452-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով․

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1․ Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում 2024 թվականի հուլիսի 27-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 452-րդ հոդվածի 3-րդ մասով կազմվել է թիվ 16184424 արձանագրությունը քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 27-ին որոշում է կայացվել թիվ 16184424 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Մհեր Կարենի Դավթյանին ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի հուլիսի 27-ին Մհեր Կարենի Դավթյանը ձերբակալվել է։
2024 թվականի հուլիսի 27-ին որոշում է կայացվել թիվ 16184424 քրեական վարույթով Մհեր Անդրանիկի Խեչումյանին տուժող ճանաչելու մասին։
2024 թվականի հուլիսի 27-ին որոշում է կայացվել թիվ 16184424 քրեական վարույթով Սամվել Արմենի Գրիգորյանին տուժող ճանաչելու մասին։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում 2024 թվականի հուլիսի 27-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 450-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ կետով կազմվել է թիվ 16184624 արձանագրությունը քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 27-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 452-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Մհեր Կարենի Դավթյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի հուլիսի 29-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1275/06/24 որոշմամբ Մհեր Կարենի Դավթյանի ձերբակալումը ճանաչվել է ոչ իրավաչափ, վարույթն իրականացնող մարմնին պարտավորեցվել է միջոցներ ձեռնարկել ձերբակալված Մհեր Դավթյանի իրավունքների խախտումները վերացնելու ուղղությամբ, վերջինիս նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը մերժվել է։
2024 թվականի հուլիսի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 16184424 քրեական վարույթով ձերբակալված Մհեր Կարենի Դավթյանին ձերբակալումից ազատ արձակելու մասին՝ ձերբակալման կարգի էական խախտման հիմքով։
2024 թվականի հուլիսի 29-ին որոշմամբ թիվ 16184424 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մհեր Կարենի Դավթյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի օգոստոսի 23-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա․Բաղդասարյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժվել է՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1275/06/24 որոշումը թողնելով անփոփոխ։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով կազմվել է թիվ 16845524 արձանագրությունը քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին որոշում է կայացվել թիվ 16845524 քրեական վարույթը թիվ 16184424 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 16184424 քրեական վարույթի ներքո շարունակելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 452-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Մհեր Կարենի Դավթյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Հայկ Հովհաննեսի Համբարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ի որոշմամբ Հայկ Հովհաննեսի Համբարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 16184424 քրեական վարույթից Հայկ Հովհաննեսի Համբարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով վերագրվող նյութերը անջատելու և անջատված մասին 16847124 համարը շնորհելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որտեղ այն 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս․Անդրեասյանին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին կայացվել է քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում:
Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի մարտի 11-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Մհեր Կարենի Դավթյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու մասին:

2․ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա․Մանուկյանի որոշմամբ թիվ 16184424 քրեական վարույթով Մհեր Կարենի Դավթյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 452-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2024 թվականի հուլիսի 27-ին՝ ժամը 03:40-ին, Երևան քաղաքի Սեբաստիա փողոցում վարել է «Վազ 2121» մակնիշի, 45 MD 005 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որպիսի փաստը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկ Մհեր Անդրանիկի Խեչումյանի և կրտսեր պարեկ Սամվել Արմենի Գրիգորյանի կողմից հայտնաբերելուց հետո, հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց, ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման թիվ 8180409448 արձանագրությունը:
(…)
Բացի այդ, Մհեր Կարենի Դավթյանը, տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունենալու, ինչպես նաև «Վազ 2121» մակնիշի 45 MD 005 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան Երևան քաղաքի Սեբաստիա փողոցում վարելու և սթափության վիճակի զննության ենթարկվելուց հրաժարվելու պայմաններում, ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված հանցանք կատարելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկ Մհեր Անդրանիկի Խեչումյանի և կրտսեր պարեկ Սամվել Արմենի Գրիգորյանի կողմից ձերբակալվելուց և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժին տեղափոխվելուց հետո ժամը 04:00-ի սահմաններում, պաշտոնատար անձ հանդիսացող ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկ Մհեր Անդրանիկի Խեչումյանի և կրտսեր պարեկ Սամվել Արմենի Գրիգորյանի օրինական ծառայողական գործունեությանը միջամտելու նպատակով բռնություն է գործադրել նրանց նկատմամբ, որն արտահայտվել է գլխով Մհեր Անդրանիկի Խեչումյանի քթին հարվածելու և ոտքով Սամվել Արմենի Գրիգորյանի ոտքին և որովայնին հարվածելու ձևով, որի արդյունքում Մհեր Խեչումյանի առողջությանը պատճառվել է քթի շրջանի արյունազեղման ձևով թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածք»:

3․ Ապացույցների հետազոտումը և գնահատումը.
Դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
- Փորձագետի թիվ 1196 եզրակացությունը, համաձայն որի` «Քաղ. Ս.Գրիգորյանի փորձաքննության պահին, վաղեմությամբ՝ դեպքին համապատասխանող մարմնական վնասվածքների օբյեկտիվ հատկանիշներ չեն հայտնաբերվել»:
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ գ․թ․ 10-11, 2025 թվականի ապրիլի 08-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։

-Փորձագետի թիվ 1197 եզրակացությունը, համաձայն որի` «Քաղ. Մ.Խեչումյանի մարմնական վնասվածքը` քթի շրջանի արյունազեղման ձևով, պատճառվել է՝ բութ առարկայով, հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որն առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չի պարունակում»:
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ գ․թ․ 12-13, 2025 թվականի ապրիլի 08-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։

-Զննման մասին արձանագրությունը, համաձայն որի` զննության են ենթարկվել Մհեր Կարենի Դավթյանի նկատմամբ կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409448 արձանագրության պատճենը և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրում Մհեր Կարենի Դավթյանի տվյալներով վարորդական վկայականի հարցման արդյունքների արտատպված պատճենը:
Թիվ 8180409448 արձանագրության զննությամբ պարզվել է, որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկ Մհեր Անդրանիկի Խեչումյանը /09133/ 27.07.2024թ.-ին` ժամը 04:50-ին, կազմել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն, համաձայն որի, Մհեր Կարենի Դավթյանը /ծնված 13.08.1991թ./ 27.07.2024թ.-ին` ժամը 03:40-ին, Երևան քաղաքի Սեբաստիա փողոցի վրա վարել է «LADA» մակնիշի 45 MD 005 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունենալու պայմաններում և հրաժարվել է /խուսափել է/ սթափության վիճակի զննություն անցնելուց: Վարորդը հրաժարվել է ստորագրել արձանագրությունը:
Զննությամբ պարզվել է, որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրում Մհեր Կարենի Դավթյանի տվյալներով վարորդական վկայականի հարցման արդյունքների արտատպված պատճենն իրենից ներկայացնում է էլեկտրոնային ռեգիստրում Մհեր Կարենի Դավթյանի տվյալներով վարորդական վկայականի որոնման արդյունքների վերաբերյալ փաստաթուղթ, համաձայն որի` «Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստր» վերնագրմամբ ձևաթղթի «Վարորդական վկայականի տվյալներ» բաժնում առկա է հետևյալ տեղեկատվությունը` RE753377, վարորդական վկայականի կարգը B/21-11-2014/. C/21-11-2014/: Զննությամբ պարզվել է, որ այն ունի զրկված կարգավիճակը:
Զրկումներ բաժնում առկա է հետևյալ տեղեկատվությունը՝ սկիզբ /00-ԱԱ-ՏՏՏՏ/ 13-12-2022, ավարտ /00-ԱԱ-ՏՏՏՏ/ 13-12-2023:
«Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստր վերնագրմամբ» ձևաթղթի աջ կողմում առկա լուսանկարի ստորին հատվածում առկա է հետևյալ տեղեկատվությունը՝ Անուն - Մհեր, Հայրանուն – Կարենի, Ազգանուն – Դավթյան, Քաղաքացիությունը Հայաստան, Անձնագրի սերիան և համարը - 003269792, Հանրային ծառայությունների համարանիշը - 2308910577, Ծննդյան տարեթիվը - 13-08- 1991, Սեռը – Ա. Մարզը - Երևան, Բնակավայր – Մալաթիա-Սեբաստիա, Հասցե Արարատյան 1 զնգվ. 8 շ., 1 բն., Հեռախոս - 094661688:
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 222-223, 2025 թվականի ապրիլի 08-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։

-Զննման մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել Մհեր Կարենի Դավթյանի կողմից դիմումին կից ներկայացված տեսագրությունը, որի արդյունքում պարզվել է, որ այն 51 վայրկյան տևողության է։ Վիդեոֆայլը միացնելիս՝ տեսագրությունում երևում է պարեկային ծառայող, ով հայտնում է տեսանկարահանող անձին, ով չի երևում տեսագրությունում, որ նա հատել է հանդիպակաց հոսքերն իրարից բաժանող գծանշումը, իսկ տեսանկարահանող անձը պատասխանում է. որ ինքը մեքենայի ղեկին չի եղել, իսկ պարեկային ծառայողը հայտնում է, որ նա է ղեկից իջել։ Դրանից հետո մեկ այլ պարեկային ծառայող ասում է տեսանկարահանող անձին, որ նա թողնի, որպեսզի պարեկային ծառայողը վարչարարությունը ավարտի, որից հետո նա իր տեսակետը կհայտնի: Հավանաբար մեկ այլ պարեկային ծառայող էլ հայտնում է, որ չընդհատի, իսկ տեսանկարահանող անձը դիմելով պարեկային ծառայողին, հայտնում է, որ ընդհատում է, քանի որ ինքը չի եղել ղեկին, իսկ պարեկային ծառայողը կրկնում է, որ չընդհատի, որ իրենց համբերությունից չհանի, իսկ տեսանկարահանող անձը պատասխանում է, որ նա էլ իրեն է համբերությունից հանում, իր առիթը իրեն հերիք չի, ասում է խմած է, իսկ պարեկային ծառայողն էլ ասում է, որ խմած չնստեր ղեկին, իսկ տեսանկարահանող անձը գոռալով պատասխանում է, որ ինքը չի եղել ղեկին: Պարեկային ծառայողը հարցնում է, թե ինչի համար է գոռում, իսկ տեսանկարահանող անձը, պատասխանում է, թե ինչի համար է ասում, որ ինքն է եղել ղեկին, որից հետո լսվում է տեսանկարահանող անձի ձայնը, ով ասում է հետևյալը. «հա ինչ, խնդիր չունեք դուք»: Դրանից հետո պարեկային ծառայողը, որը չի երևում, ասում է. «ձեռքդ թող»: Դրանից հետո տեսագրությունը ավարտվում է։

Պաշտպանը նշեց, որ տեսանյութի ավարտին սկսվում է վարչական ձերբակալումը, սակայն այն չի արտացոլված վերը հրապարակված զննման մասին արձանագրության մեջ։ Տեսանյութը դիտելու վերաբերյալ միջնորդություն չարվեց։
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ գ․թ․ 152-153, 2025 թվականի ապրիլի 08-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։

-Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ Մհեր Կարենի Դավթյանի նկատմամբ կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409448 արձանագրության պատճենով և ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրում Մհեր Կարենի Դավթյանի տվյալներով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ճանապարհային վարորդական վկայականի հարցման արդյունքների արտատպված պատճենով։
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 12-13, հատոր 2-րդ, գ․թ․ 4-6, 2025 թվականի ապրիլի 08-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։

-Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ Մհեր Կարենի Դավթյանի կողմից դիմումին կից ներկայացված տեսագրությունը պարունակող լազերային սկավառակով:
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, գ․թ․ 151, 154-155, 2024 թվականի ապրիլի 08-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։

-Ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությամբ, համաձայն որի` 2024 թվականի հուլիսի 27-ին՝ ժամը 04:00-ին, Մհեր Կարենի Դավթյանը ձերբակալվել է Երևան քաղաքի Սեբաստիա 141/9 հասցեի մոտից հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով:
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 9, 2025 թվականի ապրիլի 08-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։

- Տուժող Սամվել Գրիգորյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ մանրամասն չի հիշում դեպքի մանրամասները, գտնվել է Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում ծառայության մեջ Մհեր Խեչումյանի հետ, խախտում է նկատել Մհեր Դավթյանի կողմից, կանգնեցրել են մեքենան, ցանկացել են գործողություն կատարել վերջինիս հետ, Խեչումյանը մոտեցել է խոսել են, խախտումը ներկայացրել են, անհամաձայնություն է եղել նրա հետ, ինքը վարել է մեքենան, ամբողջ ժամանակ եղել է մեքենայի մեջ, Մհեր Դավթյանը պնդել է, որ ինքը չի եղել ղեկին, մեքենայում այլ մարդ ևս եղել է, «Նիվա» մակնիշի մեքենան մյուս անձը վարել է և փորձել է հեռանալ, նշեց, որ այդ ժամանակ եղել են 4 հոգով, այնուհետև նստել են ծառայողական մեքենան և տեղափոխել են Մհերին Մալաթիայի բաժին, վերջինիս խառը շարժումներ է կատարել, շարժումերի արդյունքում հարվածները իրեն դիպչել են, Մհեր Խեչումյանի քիթն է վնասվել, այդ ժամանակ միասին են եղել, ականատես չի եղել, որ Մհեր Դավթյանը գլխով հարվածած լինի, հետո Խեչումյանին հարցրել է, թե ինչ է եղել քիթը, վերջինս ասել է, որ մեղադրյալը գլխով հարվածել է իրեն, Մհերի մոտ այլ մարմնական վնասվածքներ չի նկատել, բազայով ստուգվել է, որ առկա է խնդիր վարորդական վկայականի հետ կապված, առաջարկվել է սթափության վիճակ ստուգել, սակայն հրաժարվել է Մհեր Դավթյանը։
Նշեց, որ Մհեր Դավթյանը անկանոն շարժումներ է արել, որի արդյունքում հարվածներ են եղել, չի կարծում, որ դիտավորյալ ցանկացել է հարվածել։ Հարցին, թե ինչպես է ստացվել, որ ծառայողներից որևէ մեկին ամրակցված տեսախցիկը լիցքավորված չի եղել, նշեց, որ իրենք չեն իմանում, թե արդյոք տեսախցիկները լիցքավորված են, թե ոչ, ծառայության ավարտին են իմանում, որ դրանք լիցքաթափված են։ Նշեց, որ զգացել է, որ հարված ստացել է, սակայն ցավ չի զգացել։ Նշեց, որ առաջին դեպքն էր, որ ձերբակալման ընթացքում քաղաքացու կողմից անկանոն շարժումներ լինեն։
Նշեց, որ երեք տարի է ինչ աշխատում է պարեկային ծառայությունում, դրանից առաջ աշխատել է ճանապարհային ոստիկանությունում, Երևան քաղաքի վարչությունում, ներքին զորքերում։ Նշեց, որ իրենց պրակտիկայում որևէ դեպք չի եղել, որ քաղաքացին իրեն հայհոյի կամ հարվածի, ինքն այնպես է խոսել քաղաքացու հետ, որ իրենց նման բան թույլ չտան, Մհեր Դավթյանի հետ ինքը չի խոսել, դրա համար էլ այդպես է եղել, Մհեր Դավթյանի հետ խոսել է Երիցյան Վահեն, չի լսել, թե ինչ են խոսել, հայհոյանք չի լսել, չի հիշում, թե արդյոք Մհեր Դավթյանը իրեն հարվածել է, թե ոչ, չի հիշում, թե քանի անգամ է հարված եղել, հիշում է, որ հարվածը զգացել է ոտքին և փորի հատվածում, ի պատասխան ինքը չի խփել, այդ ընթացքում հայհոյանք չի հիշում, որ լսած լինի, զգացվել է, որ ալկոհոլ է օգտագործել, նշեց, որ վիճակը բարդացել է այն պահին, երբ անհամաձայնություն եղավ, Նիվան քշեց հեռացավ, դրանից լարվեց իրավիճակը։
Երբ մտել են շենք՝ ինքը դիմացից է գնացել, Մհեր Խեչումյանը հետևից է գնացել, շարժում է արել և Մհեր Դավթյանը կպել է նրա քթին, ինքը տեսել է, որ Մհեր Խեչումյանը պահի տակ մնացել է հետևում, ինքը Դավթյան Մհերի հետ ներս է մտել և անկանոն շարժումներից կպել է իրեն, նշեց որ հայհոյանքներ եղել են, չգիտի թե արդյոք դրանք եղել են սեռական բնույթի, թե ոչ, չգիտի թե ում հասցեին է հնչել, նստած է եղել մեքենայի մեջ, լսել է հայհոյանքները դուրս է եկել, Մհեր Դավթյանը չի փորձել դիմել փախուստի, Նիվա մակնիշի մեքենան փորձել է վարել և հեռանալ մյուս ուղևորը ծառայողները կանգնեցրել են և տարել տուգանային հրապարակ։

Հանրային մեղադրողը միջնորդեց հրապարակել տուժողի նախաքննական ցուցմունքը, քանի որ առկա է հակասություն՝ հարվածների տեղակայման առնչությամբ, բացի այդ, նախաքննական ցուցմունքով նշել է, թե հայհոյանքները ում հասցեին են ուղղված եղել։
Պաշտպաններ Հ․Դադոյանը և Ռ․Թովմասյանը, ինչպես նաև տուժող Մհեր Խեչումյանը չառարկեցին ներկայացված միջնորդության դեմ։
Դատարանը բավարարեց ներկայացված միջնորդությունը։
Հրապարակվեց տուժող Սամվել Գրիգորյանի նախաքննական ցուցմունքի վերաբերելի մասը՝ «Այդ պահից սկսած վարորդը սկսել է բարձր գոռալ և սեռական բնույթի հայհոյանքներ հնչեցնել իրենց հասցեին։ Իրենք հորդորել են հանդարտվել և չգոռգոռալ, սակայն վերջինս շարունակել է իր ոչ ադեկվատ վարքագիծը, ինչից հետո իրենք 4 հոգով վարորդին, ով հանդիսանում է Մհեր Դավթյանը, պառկեցրել են գետնին և նրա ձեռքերին անցկացրել ձեռնաշղթաներ: Նրան նստեցրել են 1067 կողային համարի պարեկային ավտոմեքենան և տեղափոխել ոստիկանության Մալաթիայի բաժին։ Ոստիկանության Մալաթիայի բաժին մտնելուց հետո՝ հերթապահ մասի դիմաց ոստիկանության ծառայողների ներկայությամբ Մհեր Դավթյանը շարունակել է իրենց հասցեին սեռական բնույթի հայհոյանքներ հնչեցնելը, որից հետո Մհեր Խեչումյանը մոտեցել է նրան, որպեսզի հանդարտեցնի: Այդ ժամանակ Մհեր Դավթյանը գլխով մեկ անգամ հարվածել է Մհեր Խեչումյանի քթին։ Դրանից հետո ոստիկանության հերթապահ մասում գտնվող ոստիկանները փորձել են հանգստացնել Մհեր Դավթյանին, հորդորելով, որ չհայհոյի, բայց նա շարունակել է հայհոյանքներ հնչեցնելը: Այդ ժամանակ Մհեր Դավթյանը ոտքով մեկ անգամ հարվածել է իր աջ ոտքի ծնկի հատվածին, որից ցավ է զգացել։ Դրանից հետո, երբ Մհեր Դավթյանին բարձրացրել են քրեական հետախուզության բաժանմունք, այնտեղ նա ևս մեկ անգամ ոտքով հարվածել է իր փորի հատվածին, որից նույնպես ցավ է զգացել»։
Տուժողը պնդեց նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքը, նշեց, որ ներկայումս չի հիշում մանրամասները։ Հարցին, թե արդյոք մեղադրյալը դիտավորյալ հարվածներ է հասցնել, թե անկանոն շարժումների արդյունքում է եղել հարվածը, նշեց, որ չի կարող հստակ պատասխանել հարցին, Մհեր Դավթյանը եղել է այն վիճակում, որ հնարավոր է անկանոն շարժումների արդյունքում լինեն հարվածները։ Տուժողը նշեց, որ մեղադրյալը չի ենթարկվել իրենց օրինական կարգադրություններին, չի կարող ասել, թե Մհեր Դավթյանը պատահական է հարվածել, թե պատահական է ստացվել։ Նշեց, որ Մհեր Դավթյանի հետ հետագայում խոսելուց հետո է իմացել, որ նորմալ մարդ է և կարող է պատահական է եղել։
(տես 2025 թվականի ապրիլի 08-ի դատական նիստի արձանագրությունը)

- Տուժող Մհեր Խեչումյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ դեպքի օրը ծառայություն են իրականացրել Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում՝ Սամվել Գրիգորյանի հետ, դեպքը եղել է մոտավորապես 3-4-ի շրջակայքում, կանգնեցրել են Նիվա մակնիշի մեքենան՝ «45 005» համարանիշի, պարզել են, որ վարորդը չունի վարորդական վկայական, հետո իրենց մոտեցել է մեկ այլ կարգախումբ, այնուհետև մեքենայի ուղևորը իջել է և նշել է, որ ինքն է եղել վարորդը, սակայն, քանի որ անձամբ է մոտեցել վարորդին, գիտի որ նա չի եղել, հետո ուղևորը նստել է մեքենայի ղեկին և դիմել է փախուստի, հետագայում իմացել են, որ կարգախումբը կանգնեցրել է ավտոմեքենան և տեղափոխել հատուկ պահպանվող տարածք։ Մհեր Դավթյանը հրաժարվել է ստուգաչափում անցնելուց, ինչպես նաև բժշկական հաստատություն գնալուց, համակարգով ստուգեցին, պարզեցին, որ վարորդական վկայական չուներ վարորդը, նա նշել է, որ ալկոհոլի ազդեցության տակ է, իրենք էլ իրենց հերթին զգացել են հոտը, վարորդը փաստացի գտնվել է ոչ ադեկվատ վիճակում, ձերբակալել են վարորդին և տեղափոխել են Մալաթիայի բաժին, մեքենայի մեջ և բաժնում վարորդը հնչեցրել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ, Սամվել Գրիգորյանը եղել է ղեկին, իսկ ինքը մյուս ծառայողների հետ եղել է քաղաքացու հետ։ Երբ ներս են մտել բաժին, վարորդի բղավոցների վրա իջել են ոստիկանները, երբ մոտեցել է, որ հորդորի վարորդին չհայհոյել՝ հարված է ստացել քթին, վերջինս գլխով հարվածել է քթին, ցավ զգացել է, հետո գնացել է դատաբժշկի մոտ և իմացել է, որ ստացել է արյան զեղում, իր հիշելով գործընկերոջը ևս այդտեղ է հարվածել։ Տուժողի խոսքով՝ հարվածը եղել է դիտավորյալ։ Հարցին, թե որ պահից սկսած է հայհոյանքներ լսել՝ նշեց, որ լսել է մեքենայի մեջ, մինչև ձերբակալումը չի հիշում։ Հարցին, թե ինչու է զեկուցագրում նշել, որ մեղադրյալը ձերբակալվել է դեպքի վայրում իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ բռնություն գործադրելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով, նշեց, որ ինչ գրված է զեկուցագրում, դա է ճշմարտությունը։
Նշեց, որ իրեն ամրակցված տեսախցիկը անջատված է եղել մինչև դեպքի պահը, հարցին, թե ինչով է պայմանավորված նախաքննության ընթացքում առերես հարցաքննության ժամանակ հայտնել է, որ դիտավորության մասով չի կարող դիրքորոշում հայտնել, սակայն դատաքննության ընթացքում հայտնեց, որ դիտավորյալ է եղել հարվածը, նշեց, որ իր հիշելով նախաքննության ընթացքում նշել է, որ առավել հավանական է դիտավորյալ հարվածը։
Տուժողը նշեց, որ Մհեր Դավթյանը ձերբակալվել է փախուստի փորձը կանխելու և ոչ ադեկվատ վարքագիծ դրսևորելու համար։ Նշեց, որ հարվածը ստացել է հերթապահ մասի դիմաց, իր կարծիքով պատճառը եղել է ալկոհոլի ազդեցությունը, մինչև բաժին մտնելը և բաժին մտնելուց հետո մարմնական վնասվածքներ՝ միջին կամ ծանր աստիճանի չեն եղել, ձերբակալումը իրականացրել են գետնին, իր կողմից որևէ բռնություն չի եղել Մհեր Դավթյանի նկատմամբ, այլ անձի կողմից նման արարք չի տեսել, հնարավոր է պահ եղած լինի, որ ինքը ներկա չլինի գործողությունների իրականացմանը բաժնի սենյակում։
Նշեց, որ ձերբակալման ժամանակ Մհեր Դավթյանը փորձել է դիմադրություն ցույց տալ։ Հարցին, թե արդյոք այլ զեկուցագիր դեպքի օրը տուժողը կամ գործընկերները ներկայացրել են, նշեց, որ չի կարող ասել հստակ։ Տուժողը նշեց, որ եթե ծառայության ժամանակ տեսախցիկները չեն աշխատում, ապա անհրաժեշտ է զեկուցել վերադասությանը։
(Տես 2025 թվականի ապրիլի 22-ի դատական նիստի արձանագրությունը)

- Վկա Հայկ Օվչիյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ բաժին են ներկայացրել մի քաղաքացու, ով ոչ ադեկվատ վարքագիծ է դրսևորել, հայհոյել է ծառայողներին, անկանոն շարժումներ էր անում, շարժումների արդյունքում դիպել է ծառայողին, տեսել է, որ պարեկային ծառայողին է դիպել, հարվածել է ոտքով, ձեռքերը եղել են շղթայված, հստակ չի հիշում, թե որ հատվածին է հարվածել, մյուս պարեկին հարվածներ հասցնելու պահը չի տեսել, նշեց, որ ինքը ծառայության է եղել առաջին հարկում, գործողություն չի կատարել։ Նշեց, որ մեղադրյալը չի կանգնել կոնկրետ պարեկի դիմաց և հարվածել, հարվածը եղել է կողքին, երբ մտել է բաժին անադեկվատ վիճակ է դրսևորել, հարցին, թե արդյոք հարվածը դիտավորյալ հարված էր այն, նշեց, որ ինքը չի կարող ասել, քանի որ իրեն չեն հարվածել, նշեց, որ ինքը նկատել է ոտքով հարվածի պահը, ինքը չի կարող անձի դիտավորությունը հասկանալ, ոստիկանները ուղեկցել են այդ պահին Մհեր Դավթյանին, իր պատկերացմամբ մեղադրյալը եղել է ոչ սթափ վիճակում, դեպքը եղել է երեկոյան 3-4-ի սահմաններում, անկանոն շարժում ասելով նկատի ունի ոչ ադեկվատ պահելաձևը, մարմինն ու ոտքերը թափահարում էր, պարեկային ծառայողները այդ պահին հորդորել են անկանոն շարժումներ չկատարել, նմանատիպ իրավիճակներ ծառայության ընթացքում իր հետ չեն եղել։
(Տես 2025 թվականի մայիսի 15-ի դատական նիստի արձանագրությունը)

Վկա Առնոլդ Հարությունյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ դեպքի վերաբերյալ ոչինչ չի հիշում, քանի որ այն եղել է բավականին ժամանակ առաջ, չի հիշում, թե 2024 թվականի հունիսի 26-ին չի հիշում, թե որտեղ է գտնվել։ Նշեց, որ այն ինչ նշել է նախաքննության ընթացքում այդպես է եղել, հանգստի ժամ է եղել, ձայներից է արթնացել։ Հարցին, եթե ոստիկանության բաժնում քաղաքացին հարվածած լիներ պարեկին, արդյոք կհիշեր վկան, նշեց, որ յուրաքանչյուր հերթապահության ժամանակ պարեկային ծառայությունը շատ անձանց է բերման ենթարկում, այդ ամենը հնարավոր չէ հիշել։

Հանրային մեղադրողը միջնորդեց հրապարակել վկայի նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքը, քանի որ վկան որևէ տվյալ չհայտնեց։
Պաշտպանական կողմը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ։
Հրապարակվեց նախաքննական ցուցմունքը։
«2024 թվականի հունվար ամսից աշխատում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում` որպես է հերթապահ մասի վարորդ, և ունի ոստիկանության ավագի կոչում։ 2024 թվականի հուլիսի 26-ին` ժամը 09:00-ից ընդգրկված է եղել տվյալ օրվա հերթապահ խմբում: Արդեն հուլիսի 27-ին՝ ժամը 04:00-ի սահմաններում, եղել է իր հանգստի ժամը և ներսի սենյակում հանգստանալու ժամանակ լսելով բարձր գոռգոռոցի ձայներ, դուրս է եկել հերթապահ մասի դիմաց և տեսել, որ պարեկները ձերբակալված մի տղայի բարձրացնում են վերևի հարկ: Դրանից հետո գնացել և հանգստացել է: Երբ դուրս է եկել հերթապահ մասի դիմաց, այդ ժամանակ այնտեղ է գտնվել բաժնի աշխատակից Հայկ Օվչիյանը, ով ծառայություն է իրականացրել բաժնի առաջին հարկում, իսկ հերթապահ մասում գտնվել է հերթապահի օգնական Հենզել Բաղդասարյանը։»
(Տես 2025 թվականի մայիսի 15-ի դատական նիստի արձանագրությունը և քրեական գործ, հատոր 2-րդ, գ․թ․ 88-91, 92)

- Վկա Արմենակ Գալստյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ դեպքի օրը՝ 2024 թվականի հուլիսի 26-ին ծառայություն են իրականացրել Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում՝ Մհեր Խեչումյանի և Սամվել Գրիգորյանի հետ, նրանք են կանգնեցրել տրանսպորտային միջոցը, ինքը տեսնելով, որ ծառայողները կանգնած են քաղաքացիների հետ մոտեցել է, քաղաքացիները եղել են ալկոհոլի ազդեցության տակ, Մհերի հետ կանգնած քաղաքացին նստել է ավտոմեքենան և հեռացել, իսկ ինքը հետապնդել է վերջինիս, կանգնեցրել և տարել տուգանային հրապարակ, նրանց մոտեցել է իր նախաձեռնությամբ, քաղաքացիներից եկել է ալկոհոլի հոտ և նրանց վարքագծից ևս հասկացել են, որ ալկոհոլ են օգտագործել, հետապնդել են մի կիլոմետրի չափ, երբ կանգնեցրել են, քաղաքացի Մհեր Դավթյանին հորդորել է ցուցաբերել զսպվածություն, Մհերը այդ պահին ասել է, որ խմած է եղել, երեխայի առիթից են վերադարձած եղել, առաջարկվել է ստուգել խմածությունը, սակայն հրաժարվել է։ Նիվա մակնիշի ավտոմեքենան տեղափոխել են հատուկ պահպանվող տարածք, կազմվել է վարչական իրավախախտման արձանագրություն։
Հարցին, թե արդյոք տեղյակ է, որ ոստիկաններին ամրակցված բոլոր տեսախցիկները լիցքաթափված են եղել, նշեց, որ չի կարող պատասխանել այդ հարցին, որևէ տեղեկություն չունի, չի տիրապետում դրանց տեխնիկական բնութագրին, ծառայողները տեսախցիկները ստանում են ծառայության դուրս գալուց, իրավունք չունեն դրանք անջատել։ Հարցին, թե ինչ պատճառով կարող էին առաջանալ Մհեր Դավթյանի վնասվածքները, արդյոք դրանք կարող էին առաջանալ համաչափ ուժի կիրառման արդյունքում՝ նշեց, որ չի կարող պատասխանել այդ հարցին, վկայի խոսքով՝ ոստիկանության աշխատակցին հարվածելու հետ կապված հնարավոր է ասած լինեն իրեն, սակայն չի հիշում հստակ։ 2021 թվականի հուլիսի 07-ից աշխատում է որպես պարեկային ծառայող՝ որպես պարեկ, ծառայությունն ավարտելիս տեսախցիկը դրվում է լիցքավորման, տեխնիկան ստուգելու պարտականություն ինքը չունի, նման պարտականություն ըստ վկայի ունի տեխնիկական սպասարկման բաժնի աշխատակիցը, իրենք գույքը հանձնում են հերթապահ մասում, որտեղ դրված են նաև տեսախցիկների լիցքավորիչները, ինքը չի կարող հետևել սարքի լիցքավորմանը։ Դեպքի օրը ծառայող ընկերներին մոտեցել է իմանալու համար, թե արդյոք կարիք ունեն օգնության։ Հարցին, թե ինչպես է զուգադիպել, որ բոլոր ծառայողների տեսախցիկները եղել են լիցքաթափված, նշեց, որ ինքը տեխնիկական բաժնի հագեցվածության մասով չի տիրապետում որևէ ինֆորմացիայի։
(Տես 2025 թվականի մայիսի 15-ի դատական նիստի արձանագրությունը)

- Վկա Տիգրան Մեհրաբյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ 2024 թվականի հուլիսի 26-ին ծառայություն է իրականացրել Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում՝ նույն գումարտակի նույն վաշտի պարեկ Արմենակ Գալստյանի հետ, երբ նկատել են, որ իրենց ծառայակից ընկերները կանգնեցրել են տրանսպորտային միջոցը երկու քաղաքացիների հետ էին, իրենք կանգնել են, որպեսզի հասկանան ամեն բան նորմալ է թե ոչ, իր գործընկերը մոտեցել է նրանց, այնուհետև ինքն է դուրս եկել և մոտեցել, այդ պահին քաղաքացիներից մեկը նստել է նիվա մակնիշի ավտոմեքենան և հեռացել է, իրենք հետապնդել են նրան, լուսաձայնային ազդանշաններ տալով կանգնեցրել են, մոտեցել նրան, նույնականացրել են, ստուգել են սթափությունը, պարզել են, որ վերջինս չունի վարորդական վկայական, կազմել են վարչական իրավախախտման արձանագրություն։ Երբ մոտեցել են իրենց ծառայակից ընկերներին չի կարող ասել, թե ինչ բնույթի խոսակցություն էր գնում, ինքը մոտեցել է ավելի ուշ, իր մոտենալուց 1-2 րոպե հետո քաղաքացիներից մեկը վարել է մեքենան և հեռացել, հետագայում իմացել են, որ այն քաղաքացին, ով մնացել էր գործընկերների հետ ձերբակալվել է և տարվել բաժին, տեղեկություն չունի, թե ինչ պատճառով է ձերբակալվել, մեղադրյալ Մհեր Դավթյանի կողմից գործողություն կատարելու հետ կապված իմացել է, որ հարվածել է իր գործընկերոջը։ Իրեն պատմել են, որ գլխով հարվածել է ոստիկանի քթին, այլ ոստիկանության աշխատակցի հետ կապված բռնություն գործադրելու մասով տեղեկություն չունի, հարցին, թե արդյոք Մհեր Դավթյանին նկատելու պահին նրա մարմնին վնասվածքներ նկատել է թե ոչ, նշեց, որ չի հիշում։
(Տես 2025 թվականի հուլիսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)

- Վկա Հենզել Արսենի Բաղդասարյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ դեպքի օրը եղել է ծառայության մեջ՝ հերթապահ մասում, ծառայողները երբ քաղաքացուն ներկայացնում են բաժին իրենք ուղղորդում են վերև՝ փաստաթղթեր կազմելու համար, դեպքի օրը չի հիշում որևէ նկատելի դեպք, հնարավոր է ներքևում անձինք գոռան, բարձր խոսեն, նման դեպքերում ինքը հորդորում է չաղմկել ներքևում և ուղղորդում է բարձրացնել վերև և իրականացնել փաստաթղթավորում։ Խնդրեց նախաքննության ընթացքում հայտնած տվյալները հիմք ընդունել։ Երբ անձին բերման են ենթարկում ցանկացած դեպքում ներկայացում է հերթապահ մաս, որպիսի նշում կատարվի մատյանում՝ կապված բերման ենթարկելու հետ։ Նշեց, որ դեպքի օրը ծառայության ժամանակ իր ծառայակից ընկերը Հայկ Օվչիյանը հնարավոր է գտնված լինի մուտքի հատվածում, նշեց, որ Հայկ Օվչիյանը իրեն որևէ ոստիկանության ծառայողի նկատմամբ բռնություն գործադրելու վերաբերյալ որևէ տվյալ չի հայտնել։
Մհեր Դավթյանին հնարավոր է տեսած լինի բաժանմունքում, սակայն, քանի որ ամեն օր շատ անձանց է տեսնում, ներառյալ ալկոհոլ օգտագործած վիճակում, հստակ չի հիշում։
(Տես 2025 թվականի հուլիսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)

- Վկա Վահե Երիցյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ 2024 հուլիսի 26-ին եղել է ծառայության, նկատել են, որ մյուս գործընկերները կանգնած են եղել, իրենք էլ են կանգնել և մոտեցել, սակայն այդ պահին մեքենան այլևս այնտեղ չի եղել, հասկացել են, որ վարորդը գտնվում է ոչ սթափ վիճակում, մոտեցել է մեղադրյալին, վերջինս տեսանկարահանել է իրեն, առաջարկել են մեղադրյալին սթափության ստուգում անցնել, սակայն նա հրաժարվել է, ձեռքին առկա է եղել գարեջրի շիշ, նա խմում էր գարեջուր, այնուհետև կոնֆլիկտային վիճակ է ստեղծվել, Մհեր Խեչումյանը առաջարկել է ձերբակալել, սակայն իրենք չեն գնացել Մալաթիայի բաժին, առավոտյան իմացել է, որ մեղադրյալ հարվածել է Մհեր Խեչումյանին, գլխով հարվածել է քթին, հետո իմացել են նաև, որ Մհեր Դավթյանի մեքենան մյուս ուղևորը վարել է և հեռացել, մի քանի անգամ առաջարկել են սթափության ստուգում անցնել, սակայն մեղադրյալը հրաժարվել է, գոռգոռացել և հայհոյել է։ Հարցին, թե արդյոք ամբողջ ընթացքում է գոռգոռացել և հայհոյել, նշեց, որ ոչ, ընթացքում հանդարտվում էր, հետո նորից գոռում, տվել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ, երբ հարցրել է Մհեր Խեչումյանին, թե ինչ է եղել, վերջինս ասել է, որ մտել են բաժին և մեղադրյալը հարվածել է իր քթին գլխով։ Դեպքի պահին եղել են Մհեր Խեչումյանը, Սամվել Գրիգորյանը, ինքը և Արեգ Ղամբարյանը։ Իրեն ամրակցված է եղել տեսախցիկ, իր կարծիքով պետք է գործեր, այլ տվյալների չի տիրապետում։ Հարցին, թե արդյոք ունի պարտավորություն ստուգելու սարքի սարքինությունը, նշեց, որ իրենք ունեն չիպ, որով ստանում են տեսախցիկը, ամրացնում են կրծքին և միացնում տեսախցիկը, ձայնային ազդանշան է արձակում, ուստի միացված է, իրենք են անձամբ դնում սարքերը լիցքավորման, հանձնում են հերթապահ մասում, տեսախցիկների ստուգման պարտականությունը դրված է տեխնիկական բաժնի վրա, նշեց, որ իրենք պարտավոր են կրել տեսախցիկը։ Դեպքի օրը հորդորել է Մհեր Դավթյանին չգոռգոռալ, վերջինս մի պահ հանդարտվում էր, հետո շարունակում։ Իր իմանալով Մհեր Դավթյանը հարվածել է նաև Սամվել Գրիգորյանին, իր իմանալով ոտքով է հարվածել։
(Տես 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի դատական նիստի արձանագրությունը)

- Վկա Արեգ Ղամբարյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ 2024 թվականի հուլիսի 26-ին ծառայություն են իրականացրել Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում՝ պարեկ Վահե Երիցյանի հետ, վարորդը ում կանգնեցրել են Մհեր Խեչումյանը և Սամվել Գրիգորյանը եղել է ոչ սթափ վիճակում, Մհեր Դավթյանը եղել է նստած ղեկին, հրաժարվել է սթափության ստուգում անցնելուց, խոչընդոտել է գործողություններին, ինքը բաժին չի գնացել, բացառապես օգնել է պրոցեսին, հաջորդ օրը իմացել է, որ քաղաքացին հարվածել է Մհեր Խեչումյանի քթին, գլխով։ Արտաքնապես չի նկատել, թե ինչ հագուստով է եղել Մհեր Դավթյանը, մարմնի վրա վնասվածքներ չի տեսել, քանի որ եղել է ուշ ժամ և մութ է եղել, հայհոյանքներ չի հիշում Մհեր Դավթյանի կողմից, գորգոռոցներ եղել են, ծառայության ընթացքում իր հետ կապված հաճախակի չեն եղել նման դեպքերը, կոնֆլիկտային դեպքեր եղել են 2-3 անգամ առավելագույնը, հարցին, թե ինչու են ձերբակալել Մհեր Դավթյանին՝ նշեց, որ խոչընդոտել է ոստիկանների գործողություններին՝ նույնականացմանը, սթափության ստուգաչափմանը, ինչ վերաբերում է մանրամասն տվյալներ չհիշելուն՝ նշեց, որ ամեն օր բազմաթիվ դեպքեր են լինում, ուստի չի կարող հիշել բոլորին։
(Տես 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի դատական նիստի արձանագրությունը)

- Մեղադրյալ Մհեր Դավթյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ դեպքի օրը իր երեխայի ծննդյան առիթն է եղել, վերադարձել են տուն, ծխախոտ չուներ, դուրս է եկել, որ գնա խանութ սիգարետ գնելու, ճանապարհին տեսել է իր հարևանին, նրա հետ գնացել են խանութ ծխախոտ գնելու, ճանապարհին պարեկները կանգնեցրել են մեքենան, ինքը իջել է և ասել, որ խմած է, երեխայի առիթն է եղել, հետո մոտեցել են մյուս պարեկները, 2-րդը, 3-րդը, երբ ասել է, որ խմած է, սկսել են իր հետ վատ խոսել, մարդասպանի նման, իր հետ եկած տղան որոշել է մեքենան քշել գնալ, այդ պահին պարեկները սկսել են ավելի վատ խոսել, հայհոյել, պարեկներից մեկը ուզել է հեռախոսը վերցնել, հետո 4 հոգով իրեն գետնին են գցել, ձեռնաշղթաները հագցրել են, հարվածեցին, աչքն էր այդ պահին ցավում, հայհոյանքներ են հնչեցրել իր հասցեին ճանապարհին, քաշում էին, հրում էին, իրենք իր հասցեին էին հայհոյանքներ հնչեցնում, ինքն էլ իրենց հասցեին, քաշքշում էին իրեն, անկանոն շարժումներ արել է, ընթացքում հնարավոր է մեկին դիպած լինի, սակայն դիտավորյալ չի արել, անկանոն շարժումներ արել է ցավերից, աչքին հարված էր ստացել, մարմնական հարվածներ էր ստացել, բացի այդ ձեռնաշղթաներն էին ցավեցնում, ինքն ասել է, որ ազատեն ձեռքերը, ինքը ոչ մեկի չի հարվածել, ձեռքերը երկու-երեք օր չեն աշխատել, աչքը վնասվել է բերման ենթարկվելուց, չգիտի դա հարված է, թե ոստիկանների աշխատելաոճն է, ծնկով մեկը կպել է աչքին, սեղմել է մեջքին, նրանց գործողությունների արդյունքում է եղել, ոստիկաններն են իրեն հայհոյել, ինքն էլ պատասխան հայհոյանքներ է հնչեցրել, հրահրել են ընթացքում, «արա»-ով են խոսել իր հետ, ինքը ոչինչ չի ասել, հարցին, ձեռնաշղթաները շատ ձիգ են եղել, ձեռքերը ցավեցրել են, ոստիկաններն էլ քաշել են ձեռնաշղթաներին, խնդրել է թուլացնել ձեռնաշղթաները, սակայն նրանք շարունակել են քաշել, հնարավոր է դիպած լինի ոստիկանին, քանի որ ցավերից չի կարողացել տիրապետել, սակայն դիտավորյալ չի հարվածել որևէ մեկին։
Դեպքի օրը եղել է իր մեքենայով՝ «Նիվա» մակնիշի, նախկինում զրկված է եղել վարորդական վկայականից 1 տարի ժամկետով, վերականգնած չի եղել, հարևանը իր հետ չի մասնակցել առիթի, նրա հետ գնացել է խանութ, ոստիկանների մոտենալուց հետո ուղևորը նստել և հեռացել է մեքենայով, հարցին, թե ինչով է պայմանավորված եղել ոստիկանների կողմից իրեն ձերբակալելը, նշեց, որ նրանք, երբ լսել են, որ խմած է եղել ինքը, մտածել են, որ կարող են վատ խոսել իր հետ, «արա»-ով, «արա այ տղա»-ով են սկսել զրուցել, մինչև հայհոյանքներ հնչեցնելը նա չի պատասխանել որևէ կերպ։ Դեպքի պահին իր մոտ գարեջրի շիշ չի եղել, հարցին, թե ինչու է հրաժարվել ստուգաչափումից, նշեց, որ եթե ոստիկանները իր հետ նորմալ խոսեին, ինքը չէր հրաժարվի, սակայն նրանք իր հետ շատ վատ են խոսել, ուստի ինքն էլ հրաժարվել է, իր հետ վատ խոսել է Մհեր Խեչումյանը և նրա հետ եղած գործընկերը, նշեց, որ ինքը չի հարվածել Մհեր Խեչումյանի քթին, իրեն հրել են դեպքի պահին, հնարավոր է այդ ժամանակ կպել է, նրանց կողմից քաշքշելու հետևանքով է եղել, ոտքով հարվածելու առնչությամբ՝ նշեց, որ ինքը որևէ մեկին չի հարվածել, քաշելով տանելու ընթացքում և ոտքով և ձեռքով հնարավոր է հարվածներ լինեն, դեպքի պահին և դրանից հետո չի տեսել արյան հետքեր Մհեր Խեչումյանի դեմքին, հարցին, թե ինչու հաղորդում չի տվել, նշեց, որ չի ցանկանում որևէ մեկին վատություն անել, աչքը 2-3 օր չի տեսել, բոլոր վնասվածքները արձանագրված են եղել, ամբողջ մարմինը կապտուկների մեջ է եղել, այդ պահին չի ունեցել պաշտպան: Նշեց, որ իրեն կանչել են խոշտանգման դեպքի առթիվ, սակայն ինքը բողոք-պահանջ չի ունեցել, ուստի կարճվել է վարույթը։ Հարցին, թե արդյոք հնարավոր է, որ անկանոն շարժումները եղած լինեն ոտքով, նշեց, որ հնարավոր է, սակայն հստակ չի կարող ասել, քանի որ ձեռնաշղթաները շատ ուժեղ են եղել, հնարավոր է նաև, որ գլխով անկանոն շարժում արած լինի։ Ավտոմեքենայի մեջ եղել է իր հարևանը՝ Հայկը, չգիտի, թե ինչու է մեքենան տարել, չի իմացել, որ նա էլ չուներ վարորդական վկայական։ Դեպքի պահին ի սկզբանե երկու պարեկներ են եղել, հետո մոտեցել են մյուսները, նրանց ասելով՝ մոտեցել են, որ տեսնեն, թե ինչ է եղել։ Երբ իջել են մեքենայի հարցրել են ստուգում կանցնի, թե չէ, ինքը ասել է, որ երեխայի առիթին է եղել և խմած է, առաջարկել են ստուգաչափում անցնել, սակայն նրանք սկսել են վատ խոսել իր հետ։ Հարցին, թե արդյոք հնարավոր է, որ հարվածած լինի սակայն չհիշի այդ հանգամանքը, նշեց, որ չի հարվածել, հնարավոր է միամիտ դիպած լինի, սակայն դիտավորյալ չի հարվածել, դրանք անկանոն շարժումներ են, ում էլ այդպես ձեռնաշղթայեն, նա կաներ նման հարվածներ։ Հարցին, թե արդյոք հնարավոր է ոտքն այնքան բարձրացրած լինի, որ հարվածեր Սամվել Գրիգորյանի որովայնին՝ նշեց, որ հնարավոր չէ։
Նշեց, որ ոչ Մհեր Խեչումյանին և ոչ էլ Սամվել Գրիգորյանին չի հարվածել, հնարավոր է անկանոն շարժումներ կատարած լինի, գլխով ևս հնարավոր է հարվածած լինի, քանի որ աչքին հարված է ստացած եղել, աչքը բացարձակապես չի տեսել այդ պահին, դիմել է, որ թուլացնեն ձեռնաշղթաները, ցավից չէր կարողանում բացել աչքը, չի բացառում, որ անկանոն շարժման արդյունքում դիպած լինի ոստիկաններից մեկին, սակայն քանի որ շատ ուժեղ են եղել ձեռնաշղթաները, աչքն էլ չի տեսել, դիմացը չի տեսել, համարում է, որ ոստիկանները սուտ ցուցմունք են տալիս, սթափության զննությունից հրաժարվել է ոստիկանների իրոնիայի պատճառով, սակայն նրանց ասել է, որ կարող են տանել հիվանդանոց այնտեղ չափել սթափությունը։ Նշեց, որ որևէ վնասվածք չի տեսել Մհեր Խեչումյանի վրա, չի բացառում, որ վնասվածքը ստացած լինի իր կողմից անկանոն շարժման արդյունքում։
(Տես 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի և նոյեմբերի 27-ի դատական նիստերի արձանագրությունները)

Պաշտպանը միջնորդեց լրացնել ապացույցների ծավալը և հետազոտել Մհեր Դավթյանի նկատմամբ իրականացված դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությունը, որը վկայում է այն մասին, որ մեղադրյալի նկատմամբ գործադրվել է անհամաչափ ֆիզիկական ուժ։
Հանրային մեղադրողն առարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ։
Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի միջնորդությանը։
Դատարանը բավարարեց ներկայացված միջնորդությունը։
Համաձայն Փորձագետի թիվ 1191 եզրակացության՝«Մ. Դավթյանի մարմնական վնասվածքները՝ ձախ դրսային ծոծրակային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի: Քթի մեջքի, ձախ ուսահոդի, արմնկահոդի, դաստակի, ծնկահոդի աջ սրունքի, ինչպես նաև՝ ձախ ճաճանչ-դաստակային հոդի շրջանների քերծվածքների: աջ աչքի սպիտակուցաթաղանթի, ձախ ականջախեցու, հետականջային, ուսագոտու կրծքավանդակի: Ձախ արմնկահոդի շրջանների արյունազեղումների ձևով, պատճառվել են` տվյալ մարմնամասերին ուղղված բութ առարկանի բազմաթիվ ներգործությունների արդյունքում, հնարավոր է նշված ժամկետում հանգամանքներում, որոնք ինչպես առանձին-առանձին, այնպես էլ միասին վերցրած՝ առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում»:
(Տես քրեական գործ, հատոր 2-րդ, գ․թ․ 7-9, 2025 թվականի նոյեմբերի 27-ի դատական նիստի արձանագրությունը)

- Դատարանում հետազոտվել է նաև Մհեր Կարենի Դավթյանի կողմից դիմումին կից ներկայացված տեսագրությունը։
(տես 2026 թվականի փետրվարի 02-ի դատական նիստի արձանագրությունը)

- Դատարանին ներկայացվեց 2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ին կայացված որոշումը՝ «Քրեական վարույթը կարճելու մասին»։
Դատարանը նշված փաստաթուղթը ճանաչեց արտավարութային փաստաթուղթ և կցեց քրեական գործի նյութերին։
(Տես քրեական գործ, հատոր 5-րդ, 2026 թվականի փետրվարի 02-ի դատական նիստի արձանագրությունը)

Այսպիսով, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար է հաստատված համարելու համար, որ Մհեր Դավթյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքը, սակայն առկա համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Մհեր Դավթյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 452-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքը:

4․1․ Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 452-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«3. Պաշտոնատար անձի օրինական ծառայողական կամ քաղաքական գործունեությանը միջամտելու նպատակով պաշտոնատար անձի կամ նրա մերձավոր ազգականի կամ մերձավորի կամ նշված անձանց դաստիարակության, խնամքի կամ հսկողության տակ գտնվողի նկատմամբ բռնություն գործադրելը՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով»:
Վերլուծելով մեղադրյալ Մհեր Կարենի Դավթյանին ներկայացված մեղադրանքը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 452-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` Դատարանը գտնում է, որ.
1) ապացուցված չէ մեղադրյալ Մհեր Կարենի Դավթյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված չէ նշված արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված չէ մեղադրյալ Մհեր Կարենի Դավթյանի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված չէ մեղադրյալ Մհեր Կարենի Դավթյանի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
Վերլուծելով մեղադրյալ Մհեր Կարենի Դավթյանին ներկայացված մեղադրանքը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` Դատարանը գտնում է, որ.
1) ապացուցված են մեղադրյալ Մհեր Կարենի Դավթյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է նշված արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է մեղադրյալ Մհեր Կարենի Դավթյանին կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է մեղադրյալ Մհեր Կարենի Դավթյանի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...) 6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը. (․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում։
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբան-վածություն,
3) անմեղության կանխավարկած»:
(տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը)։
Վերահաստատելով և զարգացնելով վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ քրեական գործով արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...) «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և
պատճառաբանվածությունը։
30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով։ Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը)։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։
31. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է։ Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման։
31.1. Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին։ Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
- աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս),
- ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
- դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
- լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից։
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով։
(․․․)Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։ (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը) (...)»:
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
4․2 Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել, այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
Դատարանը, համադրելով վերոգրյալ իրավական նորմերը սույն գործի հանգամանքների հետ, գտնում է, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցությամբ «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան չի հիմնավորվել մեղադրյալ Մհեր Դավթյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 452-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը։
Բացի այդ, նրան վերագրված և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքներում բացակայում են այլ հանցակազմի հատկանիշները։ Դատարանն արձանագրում է, որ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բացակայում է, մեղադրյալ Մհեր Դավթյանի կողմից ոստիկանության պարեկային ծառայողներ Մհեր Խեչումյանի և Սամվել Գրիգորյանի նկատմամբ ուղղակի դիտավորությամբ բռնություն գործադրելը չի հիմնավորվել: Այսինքն, չի հիմնավորվել, որ վերջինս դիտավորյալ բռնություն է գործադրել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկ Մհեր Անդրանիկի Խեչումյանի և կրտսեր պարեկ Սամվել Արմենի Գրիգորյանի նկատմամբ։
4․3 ՀՀ քրեական օրենսգրքի 452-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմը օբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է գործողությամբ՝ պաշտոնատար անձի օրինական ծառայողական կամ քաղաքական գործունեությանը միջամտելու նպատակով պաշտոնատար անձի կամ նրա մերձավոր ազգականի կամ մերձավորի կամ նշված անձանց դաստիարակության, խնամքի կամ հսկողության տակ գտնվողի նկատմամբ բռնություն գործադրելով։
Հանցակազմը սուբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է ուղղակի դիտավորությամբ, որպես հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ նախատեսված է նաև պաշտոնատար անձի օրինական ծառայողական կամ քաղաքական գործունեությանը միջամտելու նպատակը։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ին կայացված թիվ ԱՐԴ/0038/01/13 որոշմամբ անդրադառնալով իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ բռնություն գործադրելու հանցակազմին՝ արձանագրել է հետևյալը․
«Մեջբերված նորմով նախատեսված հանցակազմի անմիջական օբյեկտը կառավարման բնականոն գործունեության, ինչպես նաև իշխանության ներկայացուցիչների կողմից կառավարման հետ կապված իրենց լիազորությունների իրականացման ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են, իսկ որպես լրացուցիչ օբյեկտ հանդես են գալիս իշխանության ներկայացուցիչների (նրանց մերձավորների) կյանքը, առողջությունը, պատիվն ու արժանապատվությունը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է իշխանության ներակայացուցչի կամ նրա մերձավոր ազգականի նկատմամբ կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով` կապված իշխանության ներկայացուցչի կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ։
Կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն է համարվում այնպիսի գործողություններ կատարելը, որոնք ուղղված են անձի առողջությանը ցանկացած ծանրության (թեթև, միջին կամ ծանր) վնաս պատճառելուն կամ սպանելուն։ Ընդ որում, արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որակելու համար պարտադիր է, որ իշխանության ներակայացուցչի կամ նրա մերձավոր ազգականի նկատմամբ կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելը կապված լինի իշխանության ներկայացուցչի կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ։ Այդպիսի կապն առկա է այն դեպքերում, երբ հանցավորը, իշխանության ներկայացուցչի կամ նրա մերձավորի նկատմամբ բռնություն գործադրելով, ցանկանում է դադարեցնել իշխանության ներկայացուցչի ծառայողական գործունեությունը կամ վրեժ լուծել նրանից այդ գործունեության համար։
15. Իշխանության ներկայացուցչի կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարելը ենթադրում է, որ իշխանության ներկայացուցիչը գործում է օրենքով և այլ իրավական ակտերով նրան վերապահված լիազորությունների շրջանակում։ Այլ խոսքով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի առկայության համար անհրաժեշտ է, որպեսզի իշխանության ներկայացուցչի գործողությունները լինեն իրավաչափ, հակառակ դեպքում արարքը չի կարող գնահատվել որպես կառավարման կարգի դեմ ուղղված հանցագործություն։
Այն դեպքում, երբ կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելը կապված չէ իշխանության ներկայացուցչի կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ, ինչպես նաև` որպես իշխանության ներկայացուցիչ հանդես եկող անձի գործողություններն ապօրինի են, նրա կամ նրա մերձավոր ազգականի նկատմամբ կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելը կարող է որակվել որպես անձի կյանքի կամ առողջության դեմ ուղղված հանցագործություն (համապատասխան հանցակազմերի մնացած հատկանիշների առկայության դեպքում)։
Սուբյեկտիվ կողմից հիշյալ հանցագործությունը կատարվում է ուղղակի դիտավորությամբ՝ արարք կատարած անձը գիտակցում է, որ իշխանության ներկայացուցչի կամ նրա մերձավորի նկատմամբ բռնություն է գործադրում կամ բռնության սպառնալիք է տալիս։ Ընդ որում, սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ է հանցանք կատարած անձի նպատակը՝ խոչընդոտել իշխանության ներկայացուցչի ծառայողական գործունեությանը կամ դադարեցնել այն, կամ էլ շարժառիթը՝ վրեժ լուծել իշխանության ներկայացուցչից նրա գործունեության համար»։
Սույն դեպքում մեղադրյալ Մհեր Դավթյանը մեղադրվում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկ Մհեր Անդրանիկի Խեչումյանի և կրտսեր պարեկ Սամվել Արմենի Գրիգորյանի կողմից ձերբակալվելուց և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժին տեղափոխվելուց հետո ժամը 04:00-ի սահմաններում, պաշտոնատար անձ հանդիսացող ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկ Մհեր Անդրանիկի Խեչումյանի և կրտսեր պարեկ Սամվել Արմենի Գրիգորյանի օրինական ծառայողական գործունեությանը միջամտելու նպատակով նրանց նկատմամբ բռնություն գործադրելու մեջ, որն արտահայտվել է գլխով Մհեր Անդրանիկի Խեչումյանի քթին հարվածելու և ոտքով Սամվել Արմենի Գրիգորյանի ոտքին և որովայնին հարվածելու ձևով, որի արդյունքում Մհեր Խեչումյանի առողջությանը պատճառվել է քթի շրջանի արյունազեղման ձևով թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածք։
4․4 Դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված բոլոր ապացույցները, այդ թվում՝ փորձագետի թիվ 1196 եզրակացությունը, համաձայն որի` «Քաղ. Ս.Գրիգորյանի փորձաքննության պահին, վաղեմությամբ՝ դեպքին համապատասխանող մարմնական վնասվածքների օբյեկտիվ հատկանիշներ չեն հայտնաբերվել», փորձագետի թիվ 1197 եզրակացությունը, համաձայն որի` «Քաղ. Մ.Խեչումյանի մարմնական վնասվածքը` քթի շրջանի արյունազեղման ձևով, պատճառվել է՝ բութ առարկայով, հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որն առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չի պարունակում»:
Դատաքննության ընթացքում ցուցմունքներ են տվել տուժողները։ Մասնավորապես՝ համաձայն տուժող Մհեր Խեչումյանի կողմից տրված ցուցմունքի՝ «Երբ ներս են մտել բաժին, վարորդի բղավոցների վրա իջել են ոստիկանները, երբ մոտեցել է, որ հորդորի վարորդին չհայհոյել՝ հարված է ստացել քթին, վերջինս գլխով հարվածել է քթին, ցավ զգացել է, հետո գնացել է դատաբժշկի մոտ և իմացել է, որ ստացել է արյան զեղում, իր հիշելով գործընկերոջը ևս այդտեղ է հարվածել»։
Տուժող Սամվել Գրիգորյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ «Մհեր Դավթյանը անկանոն շարժումներ է արել, որի արդյունքում հարվածներ են եղել, չի կարծում, որ դիտավորյալ ցանկացել է հարվածել։ Նշեց, որ զգացել է, որ հարված ստացել է, սակայն ցավ չի զգացել։ Նշեց, որ առաջին դեպքն էր, որ ձերբակալման ընթացքում քաղաքացու կողմից անկանոն շարժումներ լինեն։ (…) Երբ մտել են շենք՝ ինքը դիմացից է գնացել, Մհեր Խեչումյանը հետևից է գնացել, շարժում է արել և Մհեր Դավթյանը կպել է նրա քթին, ինքը տեսել է, որ Մհեր Խեչումյանը պահի տակ մնացել է հետևում, ինքը Դավթյան Մհերի հետ ներս է մտել և անկանոն շարժումներից կպել է իրեն»:
Դատարանն արձանագրում է, որ քննարկվող գործողությունները տեղի են ունեցել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի Մալաթիայի բաժնի վարչական շենքում՝ մուտքի մոտ, դեպքին ականատես եղել են տուժողները Մհեր Խեչումյանը, Սամվել Գրիգորյանը, վկաներ Հայկ Օվչիյանը, Առնոլդ Հարությունյանը, Հենզել Բաղդասարյանը և մեղադրյալ Մհեր Դավթյանը։ Նշված անձանցից բացառապես տուժող Մհեր Խեչումյանն է հաստատապես պնդել, որ մեղադրյալը ոստիկանության վարչական շենքում իր նկատմամբ բռնություն է գործադրել՝ գլխով հարվածելով քթին, որի արդյունքում ինքը ստացել է արյունազեղում և ցավ է զգացել։ Տուժող Սամվել Գրիգորյանը հաստատել է, որ ձերբակալման ընթացքում մեղադրյալ Մհեր Դավթյանը անկանոն շարժումներ է կատարել, որի արդյունքում դիպել է Մհեր Խեչումյանի քթին, իսկ անդրադառնալով իր նկատմամբ գործադրված ենթադրյալ բռնությանը՝ նշել է, որ թեև հարվածներ զգացել է, սակայն դրանք իր պատկերացմամբ չեն եղել դիտավորյալ։
Դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել նաև մեղադրյալ Մհեր Դավթյանը, ով նշել է, որ «ինքը որևէ մեկին չի հարվածել, քաշելով տանելու ընթացքում և ոտքով և ձեռքով հնարավոր է հարվածներ լինեն, դեպքի պահին և դրանից հետո չի տեսել արյան հետքեր Մհեր Խեչումյանի դեմքին, (...), աչքը 2-3 օր չի տեսել, բոլոր վնասվածքները արձանագրված են եղել, ամբողջ մարմինը կապտուկների մեջ է եղել, այդ պահին չի ունեցել պաշտպան»։
Դատարանը վերը մեջբերված փաստական հանգամանքների պատշաճ վերլուծության համար հարկ է համարում անդրադառնալ մեղադրյալ Մհեր Դավթյանի ձերբակալմանը։ Համաձայն քրեական գործում առկա 27․047․2024թ․ Մհեր Անդրանիկի Խեչումյանի (տուժողի) զեկուցագրի՝ «Ժամը 03:40-ի սահմաններում՝ Սեբաստիա փողոցում ստուգման նպատակով մեր կողմից կանգնեցվեց «Նիվա» մակնիշի «45 MD 005» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան։ Նշված ավտոմեքենայի վարորդը իջնելով՝ մեքենայից սկսեց դրսևորել ոչ ադեկվատ վարքագիծ, իսկ մինչ մենք զրուցում էինք վարորդի հետ մեքենայի ուղևորներից մեկ փախցրեց նշված ավտոմեքենան, որից հետո վարորդը շարունակեց մեր հասցեին հնչեցնել սեռական բնույթի հայհոյանքներ։ Այդ քաղաքացուն ժամը 04:00-ին դիմադրություն ցույց տալու և իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ բռնություն գործադրելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով՝ ֆիզիկական ուժ գործադրելով ձերբակալեցինք և ձեռնաշղթայված նստեցրինք՝ թիվ 1067 կողային համարի պարեկային ավտոմեքենան, տեղափոխեցինք ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժին։ Ավտոմեքենայի սրահում ձերբակալված քաղաքացին շարունակում էր հայհոյանքներ հնչեցնել մեր հասցեին: Հասնելով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժին, բաժնի ներսում՝ նշված քաղաքացին շարունակում էր իր հակաիրավական վարքագիծը, կրկին սեռական բնույթի հայհոյանքներ հնչեցնելով մեր հասցեին, ոտքերով հարվածներ հասցրել մեզ, այնուհետև գլխով հարվածել՝ իմ քթին` պատճառելով մարմնական վնասվածք»։
Մհեր Դավթյանը՝ համաձայն ներկայացված զեկուցագրի, ձերբակալվել է պաշտոնատար անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով, չնայած այն հանգամանքին, որ ձերբակալումը փաստացի սկսվել է Սեբաստիա փողոցում, իսկ վերջինիս կողմից ենթադրյալ բռնություն գործադրելու փաստակազմը վերաբերում է ձերբակալմանը հաջորդող ժամանակահատվածին։
Դատաքննության ընթացքում հետազոտվել է Մհեր Դավթյանի կողմից վարույթն իրականացնող մարմնին հանձնված տեսանյութը, որի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ ոստիկանության ծառայողների կողմից Մհեր Դավթյանի նկատմամբ կիրառվում է ուժ՝ ձերբակալում իրականացնելու համար։
Նշված տեսանյութի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում նաև, որ երկու ոստիկաններից երկրորդ ոստիկանի կողմից հնչեցվում են բարձր տոնայնությամբ արտահայտություններ, որոնք առերևույթ համաչափ չեն քաղաքացու կողմից դրսևորված վարքագծին։ Տեսանյութի ավարտին Դատարանն արձանագրում է, որ երևում է հարված, որը սակայն պարզ չէ, թե ում կողմից է հասցվում, քանի որ այդ պահին տեսանյութն ավարտվում է և սկսվում է Մհեր Դավթյանին ձերբակալելու գործընթացը։
«Ոստիկանության մասին» ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոստիկանության գործունեությունը հիմնվում է օրինականության, անձի իրավունքների և ազատությունների, պատիվն ու արժանապատվությունը հարգելու, մարդասիրության ու հրապարակայնության սկզբունքների վրա: Ոստիկանությունն իր լիազորություններն իրականացնելիս պարտավոր է առաջնորդվել մարդու և քաղաքացու` Սահմանադրությամբ ամրագրված իրավունքների և ազատությունների հարգման և պաշտպանության անհրաժեշտությամբ, նրանց իրավահավասարության, լիազորությունների իրականացման համաչափության և կամայականության արգելքի սկզբունքներով»։
Քրեական գործի նյութերում առկա 2024 թվականի հուլիսի 27-ին կազմված «Բժշկական զննության արդյունքների մասին» իրազեկման արձանագրության համաձայն՝ «ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՁՊՎ-ի սպասարկող անձնակազմի կրտսեր տեսուչ բուժակ /հերթապահ ծառայության ավագ տեսուչ-հերթապահ/ Արայիկ Նալբանդյանս, մասնակցությամբ շտապ բուժօգնության բրիգադի բժիշկ Դավիթ Չիթչյանի, ղեկավարվելով «Ձերբակալված և կալանավորված անձանց մասին» ՀՀ օրենքի 21-րդ հոդվածի համաձայն թիվ 16184424 ձերբակալված՝ Մհեր Կարենի Դավթյանի քրեական վարույթով մարմնի բժշկական զննության ժամանակ հայտնաբերել եմ հետևյալ մարմնական վնասվածքները ձախ ուսին, զույգ ծնկահոդերի շրջանի քերծված վերք, աջ աչքի արյունազեղում, ձախ թիակի շրջանի կապտուկ»։
Մհեր Դավթյանն իր կողմից տրված ցուցմունքով հայտնել է, որ ձերբակալման ընթացքում կիրառված ուժի արդյունքում վերջինս ստացել է մարմնական վնասվածքներ, որոնց առկայությամբ պայմանավորված վերջինս կատարել է անկանոն շարժումներ։ Ասվածը հիմնավորվում է դատաքննության ընթացքում հետազոտված փորձագետի թիվ 1191 եզրակացությամբ՝ «Մ. Դավթյանի մարմնական վնասվածքները՝ ձախ դրսային ծոծրակային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի: Քթի, մեջքի, ձախ ուսահոդի, արմնկահոդի, դաստակի, ծնկահոդի աջ սրունքի, ինչպես նաև՝ ձախ ճաճանչ-դաստակային հոդի շրջանների քերծվածքների, աջ աչքի սպիտակուցաթաղանթի, ձախ ականջախեցու, հետականջային, ուսագոտու կրծքավանդակի: ձախ արմնկահոդի շրջանների արյունազեղումների ձևով, պատճառվել են` տվյալ մարմնամասերին ուղղված բութ առարկանի բազմաթիվ ներգործությունների արդյունքում, հնարավոր է նշված ժամկետում հանգամանքներում, որոնք ինչպես առանձին-առանձին, այնպես էլ միասին վերցրած՝ առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում»։
Դատարանը համադրելով վերը մեջբերված ապացույցները և փաստական տվյալները տուժող Մհեր Խեչումյանի կողմից տրված ցուցմունքի հետ՝ արձանագրում է, որ փորձագետի եզրակացությամբ հաստատվել է, որ մեղադրյալ Մհեր Դավթյանը բազմաթիվ ներգործությունների արդյունքում ստացել է մարմնական վնասվածքներ՝ այդ թվում դաստակային հոդի շրջանների քերծվածքներ, աջ աչքի սպիտակուցաթաղանթի, ձախ ականջախեցու, հետականջային հատվածներում, որպիսի հանգամանքը հաստատում է մեղադրյալի կողմից անկանոն շարժումներ կատարելու հնարավորությունը՝ պայմանավորված նրա նկատմամբ կիրառված ուժով և ձեռնաշղթաների ամրացման արդյունքում ստացված վնասվածքներով։
Նման պայմաններում Դատարանն արժանահավատ է համարում մեղադրյալի ցուցմունքն առ այն, որ վերջինս դիտավորություն չի ունեցել հարվածելու տուժողներ Մհեր Խեչումյանին և Սամվել Գրիգորյանին, այլ հասցված հարվածները կրել են պատահական բնույթ, եղել են անկանոն շարժումների արդյունք։ Նշվածը հաստատվում է վերջինիս առողջական վիճակով, մասնավորապես՝ փորձագետի թիվ 1191 եզրակացությամբ հաստատվել է, որ վերջինս ունեցել է մի շարք վնասվածքներ, այդ թվում՝ աչքի շրջանում, որպիսի պայմաններում իրականացված ձերբակալման ընթացքում հնարավոր է վերջինս դիմադրություն ցուցաբերեր և դրա արդյունքում անկանոն շարժումներ կատարած լիներ ոստիկանների ուղղությամբ։ Այս մասին իրենց ցուցմունքներում հայտնել են նաև դեպքին ականատես տուժող Սամվել Գրիգորյանը, ով նշել է, որ «Մհեր Դավթյանը անկանոն շարժումներ է արել, որի արդյունքում հարվածներ են եղել, չի կարծում, որ դիտավորյալ ցանկացել է հարվածել։ (…) Երբ մտել են շենք՝ ինքը դիմացից է գնացել, Մհեր Խեչումյանը հետևից է գնացել, շարժում է արել և Մհեր Դավթյանը կպել է նրա քթին, ինքը տեսել է, որ Մհեր Խեչումյանը պահի տակ մնացել է հետևում, ինքը Դավթյան Մհերի հետ ներս է մտել և անկանոն շարժումներից կպել է իրեն», և վկա Հայկ Օվչիյանը, ով հայտնել է, որ «քաղաքացին անկանոն շարժումներ էր անում, շարժումների արդյունքում դիպել է ծառայողին, տեսել է, որ պարեկային ծառայողին է դիպել, հարվածել է ոտքով, ձեռքերը եղել են շղթայված, հստակ չի հիշում, թե որ հատվածին է հարվածել, մյուս պարեկին հարվածներ հասցնելու պահը չի տեսել»։
Դատարանն արձանագրում է, որ ներկայացված զեկուցագրում ևս հաստատվել է, որ Մհեր Դավթյանի ձերբակալման ընթացքում կիրառվել է ուժ՝ ֆիզիկական ուժ գործադրելով ձերբակալվել է և ձեռնաշղթայված նստեցվել թիվ 1067 կողային համարի պարեկային ավտոմեքենան։ Դատարանի գնահատմամբ արժանահավատ է մեղադրյալի կողմից հայտնված տվյալն առ այն, որ վերջինս ձեռնաշղթաների ամուր ամրացվածության պատճառով անկանոն շարժումներ է կատարել, որի ընթացքում, Դատարանը չի բացառում, որ մեղադրյալը դիպած լինի այդ պահին ծառայողական գործունեություն իրականացնող տուժող Մհեր Խեչումյանի քթին, ինչպես նաև Սամվել Գրիգորյանի ոտքին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն՝ «բռնությունը այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելով, դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելը կամ այդ եղանակով նրան ֆիզիկական վնաս պատճառելը»։
Վերը մեջբերված ապացույցների համակողմանի գնահատման արդյունքում պարզ է դառնում, որ մեղադրյալի կողմից կատարված արարքի դիտավորության ուղղվածության վերաբերյալ առկա է բացառապես տուժող Մհեր Խեչումյանի ցուցմունքը, որը Դատարանի գնահատմամբ մյուս ապացույցների հետ համադրման արդյունքում, բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատված համարելու համար, որ մեղադրյալը դիտավորությամբ բռնություն է գործադրել տուժողներ Մհեր Խեչումյանի և Սամվել Գրիգորյանի նկատմամբ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերը մեջբերված որոշմամբ անդրադառնալով ապացույցների արժանահավատության գնահատմանը՝ արձանագրել է հետևյալը․
«Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները»։ (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3-32-րդ կետերը):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից տրվող ցուցմունքների գնահատման առնչությամբ արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը․ «105. Մի շարք գործերով, որոնցում հանրային իրադարձության ընթացքում անձանց կողմից ցուցաբերված վարքագծի համար նրանց քրեական հետապնդման ենթարկելը և դատապարտելը հիմնվել է բացառապես ոստիկանության՝ քննարկվող դեպքերին ակտիվորեն ներգրավված ծառայողների պնդումների վրա, Դատարանը գտել է, որ այդ վարույթներով դատարանները պատրաստակամորեն և միանշանակ ընդունել են ոստիկանության ծառայողների պնդումները և հրաժարվել են դիմումատուներին տրամադրել հակառակն ապացուցող որևէ փաստ վկայակոչելու հնարավորություն: Այն վճռել է, որ մեղադրանքների հիմքում ընկած առանցքային փաստերի վերաբերյալ վեճի դեպքում, երբ մեղադրանքի կողմի միակ վկաները ոստիկանության՝ քննարկվող դեպքերին ակտիվորեն ներգրավված ծառայողներն են, միանշանակ անհրաժեշտ էր, որ դատարաններն օգտագործեին յուրաքանչյուր ողջամիտ հնարավորություն՝ ստուգելու նրանց մեղավորությունը հաստատող ցուցմունքները (տե՛ս Կասպարովի և այլոց գործը՝ վերևում հիշատակված, § 64, Նավալնին և Յաշինն ընդդեմ Ռուսաստանի [Navalnyy and Yashin v. Russia], թիվ 76204/11, § 83, 2014 թվականի դեկտեմբերի 4, և Ֆրումկինն ընդդեմ Ռուսաստանի [Frumkin v. Russia], թիվ 74568/12, § 165, ՄԻԵԴ 2016 (քաղվածքներ)). Դատարանը նմանատիպ իրավիճակ է քննել Հայաստանի դեմ մի գործով, որում հայտնաբերել է 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի խախտում, և որը, ավելին, վերաբերել է նույն իրադարձություններին, ինչ սույն գործը (տե՛ս Մուշեղ Սաղաթելյանի գործը՝ վերևում հիշատակված, §§ 200-211):»
Մեջբերված որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշումը համադրելով սույն գործի փաստական հանգամանքների հետ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրանքի կողմը որպես Մհեր Դավթյանի մեղավորությունը հաստատող ապացույց ներկայացրել է տուժողներ Մհեր Խեչումյանի և Սամվել Գրիգորյանի և դեպքին ականատես ոստիկանության մյուս ծառայողների ցուցմունքները, որոնց կողմից հայտնած տվյալները ոչ միանշանակ են և չեն կարող ստուգվել այլ՝ «ոչ շահագրգիռ անձանց» կողմից, ինչպես նաև այլ՝ օբյեկտիվ ապացույցների միջոցով։
Հատկանշական է, որ քրեական գործի նյութերում բացակայում են թե՛ ոստիկանության ծառայողներին ամրակցված տեսախցիկների տեսագրությունները, թե՛ կարգախմբի ավտոմեքենաներում առկա տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունները, և թե՛ ոստիկանության վարչական շենքի մուտքի հատվածում առկա տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունները։ (Հատկանշական է, որ քրեական գործի նյութերում առկա է մեկ լազերային սկավառակ, որը տրվել է 01․08․2024 թվականին։ Ըստ կից գրության՝ այն պարունակում է թիվ 1087 կողային համարի պարեկային ավտոմեքենայում տեղադրված տեսանկարահանող սարքի տեսաձայնագրությունների պատճենները։ Հիշյալ սկավառակը ճանաչված չէ ապացույց և այն դատարկ է)։
Համաձայն «Ոստիկանության պարեկային ծառայության կանոնագրքի» 26-րդ կետի՝ «Ծառայություն իրականացնող պարեկային ավտոմոբիլում տեղադրված տրանսպորտային միջոցի գտնվելու վայրը և այլ սարքավորումներով երթևեկության ուղղությունը ցույց տվող սարքավորումը և պարեկային ծառայության իրականացման հսկողական տեսախցիկը միացվում են ծառայության դուրս գալու պահին և չեն անջատվում (հսկողական տեսախցիկը՝ բացառությամբ ընդմիջման ժամանակի) մինչև ծառայության ավարտը։
27․ Ծառայության ընթացքում պարեկային ավտոմոբիլում տեղադրված սարքերի աշխատանքի խափանման դեպքում պարեկային ծառայողը պարտավոր է այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել Օպերատիվ կառավարման կենտրոն, իր անմիջական հրամանատարին և նրանց հանձնարարությամբ վերադառնալ շարային ստորաբաժանում՝ տեխնիկական թերությունները վերացնելու համար»։
Վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից կատարված հարցումներին ի պատասխան ներկայացվել են մի շարք պատճառաբանություններ տեսանկարահանող սարքերի՝ տեխնիկական պատճառներով տրամադրման անհնարինության, դրանց՝ ծրագրային համակարգում բացակայության, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնի մուտքի, դրսի և հերթապահ մասի տեսագրությունների բացակայության մասին՝ հոսանքի պարբերաբար տատանումների պատճառով։
Դատարանն արձանագրում է, որ դեպքի օրը՝ Սեբաստիա փողոցում ծառայություն իրականացրել են պարեկային ծառայության թվով վեց աշխատակիցներ, վերջիններս եղել են իրենց ամրակցված տեսախցիկներով, դեպքի պահին պարեկներից մի քանիսը եղել են պարեկային ծառայության ավտոմեքենաներում և չնայած այս հանգամանքներին՝ պարեկային ծառայողներից գեթ մեկին ամրակցված տեսախցիկը չի տեսանկարահանել, իսկ ծառայողական ավտոմեքենաների և վարչական շենքի տեսախցիկների տեսագրությունները չեն պահպանվել։
Տուժող Մհեր Խեչումյանը հանդիսանում է սույն քրեական գործով ակտիվ դերակատարություն ունեցող անձ, վերջինս դեպքի պահին իրականացրել է իր ծառայողական պարտականությունները և անմիջականորեն իրականցրել է մեղադրյալ Մհեր Դավթյանի ձերբակալումը, որպիսի պայմաններում՝ Դատարանը զրկված է այլ՝ առավել բարձր օբյեկտիվությամբ օժտված ապացույցների համադրությամբ տուժող Մհեր Խեչումյանի կողմից հայտնած տվյալների արժանահավատությունը ստուգելու հնարավորությունից։
Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել. այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Մհեր Դավթյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 452-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքը:
Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Մհեր Դավթյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները (արարքը), ինչպես նաև մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար: Այլ կերպ ասած՝ նշված փաստական հանգամանքների վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «Չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» (in dubio pro reo) կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի:
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է ճանաչել և հռչակել մեղադրյալ Մհեր Դավթյանի անմեղությունը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 452-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարված լինելն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ:
4․4․ Անդրադառնալով մեղադրյալ Մհեր Դավթյանին մեղսագրվող մյուս արարքի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարմանը, Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննության ընթացքում պատշաճ ապացուցման արդյունքում հաստատվել է, որ մեղադրյալ Մհեր Դավթյանը 2024 թվականի հուլիսի 27-ին՝ ժամը 03:40-ին, Երևան քաղաքի Սեբաստիա փողոցում վարել է «Վազ 2121» մակնիշի, «45 MD 005» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որպիսի փաստը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկ Մհեր Անդրանիկի Խեչումյանի և կրտսեր պարեկ Սամվել Արմենի Գրիգորյանի կողմից հայտնաբերելուց հետո, հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց, ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման թիվ 8180409448 արձանագրությունը: Ասվածը հիմնավորվում է հետևյալ ապացույցներով՝ զննման մասին արձանագրությամբ, արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ Մհեր Կարենի Դավթյանի նկատմամբ կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409448 արձանագրության պատճենով և ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրում Մհեր Կարենի Դավթյանի տվյալներով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ճանապարհային վարորդական վկայականի հարցման արդյունքների արտատպված պատճենով, տուժող Մհեր Խեչումյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, ըստ որի՝ «կանգնեցրել են Նիվա մակնիշի մեքենան՝ «45 005» համարանիշի, պարզել են, որ վարորդը չունի վարորդական վկայական, հետո իրենց մոտեցել է մեկ այլ կարգախումբ, այնուհետև մեքենայի ուղևորը իջել է և նշել է, որ ինքն է եղել վարորդը, սակայն, քանի որ անձամբ է մոտեցել վարորդին, գիտի որ նա չի եղել, հետո ուղևորը նստել է մեքենայի ղեկին և դիմել է փախուստի», վկաներ Արմենակ Գալստյանի, Տիգրան Մեհրաբյանի և Վահե Երիցյանի ցուցմունքներով։
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Մհեր Կարենի Դավթյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում․
Անդրադառնալով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/4454/01/25 քրեական գործով կայացված դատավճռին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ նշված գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքը մեղադրյալը կատարել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 07-ին՝ ավելի վաղ, քանի սույն քրեական գործով հանցանքի կատարումը, որպիսի պայմաններում Դատարանը նշված հանգամանքը չի դիտարկում որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք։
- որպես անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում մեղադրյալի խնամքին անչափահաս երեխայի առկայությունը։
Ելնելով վերոգրյալից՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Մհեր Կարենի Դավթյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, Դատարանն արձանագրում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ տուգանքի ձևով:
Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ:
Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Մհեր Կարենի Դավթյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին՝ որ համաձայն ՊԵԿ տվյալների շտեմարանից ստացված քաղվածքի՝ մեղադրյալի՝ հանցանքը կատարելուն նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին աշխատավարձը պակաս է ստացվում օրենքով սահմանված չափից, ուստի Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75․000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար Մհեր Կարենի Դավթյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կիրառմամբ՝ հանցանքների համակցությամբ, անհրաժեշտ է սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 23-ի թիվ ԵԴ1/4454/01/25 դատավճռով Մհեր Կարենի Դավթյանի նկատմամբ նշանակված 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 825․000 (ութ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
4․5․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև արգելադրման ենթակա գույքի վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն։
Մեղադրյալ Մհեր Դավթյանը լրացուցիչ դատալսումների ժամանակ՝ ռեաբիլիտացիայի հարցի քննարկման ընթացքում, որևէ պահանջ չի ներկայացրել: Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մհեր Կարենի Դավթյանին անհրաժեշտ է պարզաբանել, որ վերջինս ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով կարող է ստանալ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 162․1-րդ, 1063-1064-րդ, 1087․2-րդ հոդվածներով նախատեսված պատճառված վնասի հատուցում։
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 452-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ արդարացման պայմաններում դրանք չեն կարող բռնագանձվել վերջինիցս, քանի որ վերաբերում են նշված հոդվածով կատարված քննությանը և գոյացել են փորձագիտական թիվ 1196 և թիվ 1197 եզրակացությունների տրման արդյունքում։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ճանաչել և հռչակել Մհեր Կարենի Դավթյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 452-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
Մհեր Կարենի Դավթյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կիրառմամբ՝ հանցանքների համակցությամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 23-ի թիվ ԵԴ1/4454/01/25 դատավճռով Մհեր Կարենի Դավթյանի նկատմամբ նշանակված 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 825․000 (ութ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Մհեր Կարենի Դավթյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Վարութային ծախսերի հարցը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում սահմանված կարգով։
Արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ