ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)


«24» փետրվարի 2025 թվական ք.Երևան

Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Հ․ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆԻ
պաշտպան Կ․ԳԱԲՈՅԱՆԻ
մեղադրյալ Խ․ՉԵՎՉՅԱՆԻ

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), նախագահությամբ դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանի, դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Խաչիկ Ավետիսի Չևչյանի (ծնված 14.10.1983թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, դատվածություն չունեցող, հաշվառված է Երևան քաղաքի Չարենցի 2-րդ նրբանցքի 17/2-րդ տանը, բնակվում է՝ Երևան քաղաքի Նաիրի Զարյան փողոցի 21-րդ շենքի 24-րդ բնակարանում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով կազմվել է թիվ 60-0419-23 արձանագրությունը քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում 2024 թվականի ապրիլի 26-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով կազմվել է թիվ 60-1622-24 արձանագրությունը քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի օգոստոսի 06-ի որոշմամբ թիվ 60162824 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60-0419-23 քրեական վարույթին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 60-0419-23 համարի ներքո։
2024 թվականի նոյեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով Խաչիկ Ավետիսի Չևչյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ի որոշմամբ Խաչիկ Ավետիսի Չևչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որտեղ այն դեկտեմբերի 11-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս․Անդրեասյանին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին կայացվել է քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում:
Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի փետրվարի 24-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Խաչիկ Ավետիսի Չևչյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2024 թվականի նոյեմբերի 25-ի Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Հ․Միքայելյանի որոշմամբ թիվ 60041923 քրեական վարույթով Խաչիկ Ավետիսի Չևչյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ «(...) նա, տեղյակ լինելով ՀՀ ոստիկանության «ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում 2022 թվականի սեպտեմբերի 07-ին իր վերաբերյալ կայացված վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2215154719 որոշման, այն է՝ վեց ամիս ժամկետով՝ 2022 թվականի հոկտեմբերի 17-ից մինչև 2023 թվականի ապրիլի 17-ն ընկած ժամանակահատվածում, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի կասեցման մասին, կասեցման ժամկետը չլրացած՝ 2023 թվականի ապրիլի 08-ին՝ ժամը 23:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հրազդանի կիրճում վարել է «Օպել» մակնիշի 37 FG 065 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 1-ին գումարտակի 3-րդ վաշտի պարեկի կողմից կազմվել է թիվ 8180248337 արձանագրությունը:
(…)
Բացի այդ, Խաչիկ Չևչյանը, տեղյակ լինելով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Պարեկային ծառայությունում 2024 թվականի փետրվարի 29-ին իր վերաբերյալ կայացված վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8400152460 որոշման, այն է՝ մեկ տարի ժամկետով՝ 2024 թվականի փետրվարի 29-ից մինչև 2025 թվականի մարտի 03-ն ընկած ժամանակահատվածում, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկման մասին, զրկման ժամկետը չլրացած՝ 2024 թվականի մարտի 13-ին՝ ժամը 22:40-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայում վարել է «Նիսսան» մակնիշի 37 NX 852 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ « ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 1-ին գումարտակի 3-րդ վաշտի պարեկի կողմից կազմվել է թիվ 8180405881 արձանագրությունը։ Այսինքն՝ Խաչիկ Ավետիսի Չևչյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով(…)»:

Արագացված վարույթ
Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Խաչիկ Չևչյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Պաշտպանը միացել է ներկայացված միջնորդությանը:
Հանրային մեղադրողը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
(Մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)։

Պատճառաբանական մաս.
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Խաչիկ Չևչյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
(…)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից(…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Խաչիկ Չևչյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող և մեղմացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում:
Որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում մեղադրյալի՝ նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը: Հատկանշական է, որ վերջինս նախկինում ունեցել է դատվածություն, որը համապատասխանաբար մարվել է։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Խաչիկ Չևչյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ տուգանքի ձևով:
Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ:
Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Խաչիկ Չևչյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին և հիմք ընդունելով հանցանքին նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալի եկամտի բացակայության հանգամանքը, Դատարանը մեղադրյալ Խաչիկ Չևչյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում հանցանքը կատարելու պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75.000 ՀՀ դրամը և նշանակում պատիժ տուգանքի ձևով՝ յուրաքանչյուր դրվագի համար նվազագույն ամսական աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցագործությունների համակցությամբ, պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով Խաչիկ Չևչյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Քննելով տուգանքի ձևով պատիժը մեղադրյալ Խաչիկ Չևչյանի կողմից կրելու և տուգանքի վճարումը տարաժամկետելու հարցը՝ Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգավորումը, գալիս է այն եզրահանգման, որ տուգանքի վճարման տարաժամկետումը հնարավոր է իրականացնել ինչպես դատավճռով, այնպես էլ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ դատարանի որոշմամբ: Դատարանի այս մոտեցումը պայմանավորված այն հանգամանքով, որ նշված գործընթացը դատավճռով իրականացնելու համար օրենսդրական որևէ արգելք նախատեսված չէ, ավելին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածում խոսք է գնում դատապարտվողի, այլ ոչ թե դատապարտյալի մասին, որպիսի պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է դատավճռով նրա նկատմամբ նշանակվող տուգանքը տարաժամկետել 1 տարի ժամկետով՝ թույլատրելով այդ գումարը մաս առ մաս վճարել 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Խաչիկ Չևչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, պատճառված վնասի, վարութային ծախսերի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։
Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Խաչիկ Ավետիսի Չևչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Խաչիկ Ավետիսի Չևչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցագործությունների համակցությամբ, պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով Խաչիկ Ավետիսի Չևչյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ Խաչիկ Ավետիսի Չևչյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ գումարի վճարումը թույլատրել կատարելու 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
Խաչիկ Ավետիսի Չևչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ