ԵԴ1/3703/01/24

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ
ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ

2024թ. դեկտեմբերի <<25>> ք․Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Ա.Հովհաննիսյանի, գրավոր ընթացակարգով քննության առավ քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Վահե Դավթի Համբարձումյանի` ծնված 2001 թվականի հուլիսի 15-ին Գեղարքունիքի մարզի Գագարին գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող՝ Գեղարքունիքի մարզի Գագարին գյուղի Գայի փողոցի 2-րդ շենքի 16-րդ բնակարանում: Հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով․ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հունիսի 15-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի ավագ քննիչ Ա.Թովմասյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60242324 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ.Մուրադյանի որոշմամբ Վահե Դավթի Համբարձումյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն հանցանքի համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց։
Այսպես. Վահե Դավթի Համբարձումյանը չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2024 թվականի մայիսի 17-ին՝ ժամը 01:37-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դավիթ Բեկ փողոցով ոչ սթափ վիճակում՝ արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի 0.237 միլիգրամ պարունակությամբ, վարել է <<Վազ>> մակնիշի 37 VZ 099 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որպիսի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմված թիվ 8180408514 արձանագրությամբ։
Այսինքն՝ Վահե Դավթի Համբարձումյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարում:
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի ավագ քննիչ Ա.Թովմասյանի որոշմամբ Վահե Դավթի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի նոյեմբերի 4-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի ավագ քննիչ Ա.Թովմասյանի արձանագրությամբ մեղադրյալ Վահե Դավթի Համբարձումյանի նկատմամբ թիվ 60242324 քրեական վարույթով նախաձեռնվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ:
2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ին թիվ 60242324 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան։
Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ.
2024 թվականի նոյեմբերի 4-ի դատարանում գործի քննությունը համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով իրականացնելու վերաբերյալ մեղադրյալի դիրքորոշման մասին արձանագրության համաձայն՝ թիվ 60242324 քրեական վարույթի նյութերով՝ մասնակցությամբ մեղադրյալ Վահե Դավթի Համբարձումյանի և վերջինի պաշտպան Սևակ Սեդոյանի, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 41-րդ հոդվածով և 464.6-րդ հոդվածի 3-րդ մասով՝ մեղադրյալ Վահե Դավթի Համբարձումյանը հայտնել է, որ չի վիճարկում իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը և պաշտպան Ս.Սեդոյանի հետ խորհրդակցելուց հետո կամավոր ցանկություն է հայտնում, որ դատարանում գործի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով։
Մեղադրյալը խնդրել է, որպեսզի իր նկատմամբ կիրառվի տուգանքի վճարման տարաժամկետման կարգ՝ մեկ տարի ժամկետով:
Առկա են մեղադրյալի, պաշտպանի և քննիչի ստորագրությունները։
Դատարանի իրավական վերլուծություններ․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ սույն օրենսգրքի 199-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նախաքննությունն ավարտելու դեպքում քննիչը, ստանալով հսկող դատախազի գրավոր համաձայնությունը, Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի իմաստով՝ առաջին անգամ հանցանք կատարած և ոչ մեծ ծանրության հանցագործության համար մեղադրվող մեղադրյալին գրավոր ծանուցում է նաև համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հնարավորության և իրավական հետևանքների մասին։
Նույն օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4 -րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը որոշում է կայացնում համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին, եթե, ծանոթանալով քրեական գործին, հանգում է հետևության, որ՝
1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդիսացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ.
2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին.
3) առկա է սույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքներից որևէ մեկը:
Նույն օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-ին հոդվածով նախատեսված հիմքերը և բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված` համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը բացառող հանգամանքները, գտնում է, որ Վահե Դավթի Համբարձումյանին պետք է մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նույն օրենսգրքի 77-րդ հոդվածով սահմանված կարգով պատիժ նշանակել տուգանք հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի (75.000 ՀՀ դրամ) հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Ընդ որում, որպես հաշվարկային դրույք է վերցվում ՀՀ-ում հանցանքի կատարման պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ նկատի ունենալով այն, որ քրեական վարույթի նյութերում բացակայում է տեղեկատվություն առ այն, որ Վահե Դավթի Համբարձումյանը հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող տասներկու ամիսների ընթացքում միջին ամսական եկամուտ է ունեցել, իսկ սույն վարույթն իրականացվում է գրավոր ընթացակարգով, ինչը ենթադրում է, որ Դատարանը կաշկանդված է ներկայացված նյութերով:
Մեղադրյալը խնդրել է նշանակվելիք տուգանք պատժատեսակը տարաժամկետել և թույլատրել մաս առ մաս վճարել, քանի որ ֆինանսական դրությամբ պայմանավորված չի կարող միանվագ վճարում կատարել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում: Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի 26-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պրոբացիայի ծառայություն ներկայանալու դեպքում դատապարտյալը վերցվում է հաշվառման, լրացվում է հաշվառման քարտ, նրան ստորագրությամբ անհապաղ պարզաբանվում են տուգանքի կատարման կարգն ու պայմանները, իր իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև դրանց չկատարման դեպքում օրենսդրությամբ սահմանված պատասխանատվությունը։ Այն դեպքում, երբ դատարանը թույլատրել է տուգանքը մաս առ մաս վճարել, կամ տուգանքի վճարման համար սահմանվել է մինչև մեկ տարի ժամկետ, ապա կազմվում է նաև վերահսկողության պլան:
Վերը նշված հոդվածների կարգավորումները հիմք ընդունելով՝ կարելի է եզրահանգել, որ տուգանքի վճարման երկարաձգումը հնարավոր է իրականացնել ինչպես դատավճռով, այնպես էլ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ դատարանի առանձին որոշմամբ: Դատարանի այս մոտեցումը պայմանավորված է նրանով, որ նշված գործընթացը դատավճռով իրականացնելու համար օրենսդրական որևէ արգելք նախատեսված չէ և բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածում խոսք է գնում դատապարտվող (այլ ոչ թե դատապարտյալ) անձի մասին: Իսկ այն, որ նույն հոդվածում օգտագործվում է նաև դատապարտյալ կարգավիճակը, ապա դա վերաբերելի է այն դեպքերին, երբ դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դատապարտյալը նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից:
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով Վահե Դավթի Համբարձումյանի սոցիալական դրությունը, գտնում է, որ նշանակվող պատժի վճարումը պետք է տասներկու ամսով երկարաձգել և թույլատրել վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 31․250 ՀՀ դրամով:
Դատարանը գտնում է, որ Վահե Դավթի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 3-րդ մասի՝ դատապարտված մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ, 276-րդ, 342-րդ, 347-350-րդ, 353-րդ, 364-րդ, 464․6-464․10-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Վահե Դավթի Համբարձումյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածով սահմանված կարգով պատիժ նշանակել տուգանք հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ նշանակված 375.000 ՀՀ դրամը վճարելու համար Վահե Դավթի Համբարձումյանին տրամադրել տասներկու ամիս ժամկետ՝ յուրաքանչյուր ամիս 31.250 ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
Վահե Դավթի Համբարձումյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով, 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով):



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ