ԵԴ1/3680/01/24
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

14 հոկտեմբերի 2025 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան),

Նախագահությամբ՝ դատավոր Մ.Մելքոնյանի,
քարտուղարությամբ` Ս.Սուքիասյանի,

մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Է.Թովմասյանի,
մեղադրյալ՝ Ա.Հովսեփյանի,
պաշտպան՝ Թ.Բաղդասարյանի.

Դռնբաց դատական նիստում հատուկ արագացված կարգի կիրառմամբ քննության առնելով թիվ ԵԴ1/3680/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանի (ծնված 31.07.1987թ. ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, փաստացի բնակության վայր Ավան 1-ին միկրոշրջան 2/24 շ 5 բն)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2 դրվագ).
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Վարույթի փաստական հանգամանքները.
1.1. ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդից 2022 թվականի հոկտեմբերի 17-ին հաղորդում է ստացվել այն մաաին, որ Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանը /ծնված՝ 31.07.1987 թվականին, հաշվառված' Գեղարքունիքի մարզ, Աստղաձոր համայնք, 76-րդ փ., տուն 14/ 2022 թվականի օգոստոսի 29-ի թիվ 2214957908 որոշմամբ 1 տարի զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ 2022 թվականի հոկտեմբերի 07-ին՝ ժամը 01:05 րոպեին, Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում վարել է Օպել մակնիշի 37LM855 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ պարեկային ծառայության կողմից նույն օրը կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն:
1.2. Դեպքի առթիվ 2022 թվականի հոկտեմբերի 18-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60820122 քրեական վարույթը:
1.3. ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդից 2022 թվականի դեկտեմբերի 16-ին հաղորդում է ստացվել այն մասին, որ Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանը /ծնված՝ 31.07.1987 թվականին, հաշվառված՝ Գեղարքունիքի մարզ, Աստղաձոր համայնք, 76-րդ փ., տուն 14/ 2022 թվականի օգոստոսի 29-ի թիվ 2214957908 որոշմամբ 1 տարի զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից' 2022 թվականի հոկտեմբերի 13-ին՝ ժամը 11:30 րոպեին, Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում վարել է Օպել մակնիշի 37LM855 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ պարեկային ծառայության կողմից նույն օրը կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն: Դեպքի առթիվ 2022 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60893822 քրեական վարույթը: ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդից 2022 թվականի դեկտեմբերի 16-ին հաղորդում է ստացվել այն մասին, որ ՀՀ քաղաքացի Տիգրան Գևորգյանը թիվ ՄԴ/ 65971-22 էլեկտրոնային դիմումով ճանապարհային ոստիկանությանը հայտնել է, որ իրեն պատկանող «Նիսսան» մակնիշի 080WWO1 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարել է Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանը /ծնված՝ 31.07.1987 թվականին, հաշվառված՝ Գեղարքունիքի մարզ, Աստղաձոր համայնք, 76-րդ փ., տուն 14/ և խնդրել է թիվ 2215324061 որոշումով ամրագրված իրավախախտումը վերահասցեագրել նրան: Ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ Ա. Հովսեփյանը 29.08.2022 թվականին 1 տարի ժամկետով բալային համակարգի կողմից զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից:
1.4. Դեպքի առթիվ 2022 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60893922 քրեական վարույթը:
1.5. 21.12.2022 թվականին որոշում է կայացվել թիվ 60893822, 60893992 քրեական վարույթները թիվ 60820122 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
1.6. ՀՀ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանություն ծառայությունից 2023 թվականի հունվարի 31-ին հաղորդում է ստացվել այն մասին, որ Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանը /ծնված' 31.07.1987 թվականին, հաշվառված' Գեղարքունիքի մարզ, Աստղաձոր համայնք, 76-րդ փ., տուն 14/, զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, 2022 թվականի հոկտեմբերի 22-ին՝ ժամը 20:36 րոպեին, Երևան քաղաքի Պարույր Սևակ փողոցում, 2022 թվականի հոկտեմբերի 30-ին' ժամը 22:46 րոպեին, Երևան քաղաքի Եղվարդի խճուղում վարել է «Նիսսան» մակնիշի 0800W01 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որոնց վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանություն ծառայությունում կայացվել են համապատասխանաբար վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2215432059 և 2215471151 որոշումները, որոնցով արձանագրված իրավախախտումներն իր կողմից կատարված լինելու և դրանք իրեն վերահասցեագրելու վերաբերյալ նշված ծառայությանը ներկայացրել է գրավոր դիմում: Դեպքի առթիվ 2023 թվականի հունվարի 31-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60173223 քրեական վարույթը: 31.01.2023 թվականին որոշում է կայացվել թիվ 60173223 քրեական վարույթը թիվ 60820122 քրեական վարույթին միացնելու մասին: 2023 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայությունից հաղորդում է ստացվել այն մասին, որ Արսեն Ռուբիկի Հովսեփանը 2023 թվականի ապրիլի 27-ին՝ ժամը 10:01 րոպեին, Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանի Դավիթ Բեկ փողոցում Ֆորդ մակնիշի 010KK01 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրա-ունքից գրկված վիճակում, որի վերաբերյալ պարեկային ծառայողի կողմից կազմվել է թիվ 8180248300 արձանագրությունը:
1.7. Դեպքի առթիվ 2023 թվականի նոյեմբերի 16-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվեծի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-0737-23 քրեական վարույթը:
1.8. 25.11.2023 թվականին որոշում է կայացվել թիվ 60-0737-23 քրեական վարույթը թիվ 60820122 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
1.9. 2025 թվականի նոյեմբերի 29-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Էդ.Գրիգորյանի կողմից որոշում է կայացվել Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանի նկատմամաբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.10. 2025 թվականի նոյեմբերի 30-ին Արսեն Հովսեփյանին մեղադրանք է առաջադրվել և նրա մկատմամաբ խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
1.11. Թիվ 60820122 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանի ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով /երկու դրվագ/, 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ի գրությամբ Երևանի քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 10.12․2024 թվականին, համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ վարույթը մակագրվել և 11.12.2024 թվականին հանձնվել է դատավոր Մասիս Մելքոնյանի աշխատակազմին: Քրեական վարույթին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/3980/01/24 համարը:
1.12. 2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին դատավոր Մ.Մելքոնյանի կողմից որոշում է կայացվել ըստ մեղադրանքի Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թիվ ԵԴ1/3680/01/24 քրեական վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանին մեղսագրվում է այն հանցավոր արարքների կատարման համար, որ նա տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց: Այսպես՝ 2022 թվականի հոկտեմբերի 07-ին ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից տեղեկանալով թիվ 2214957908 որոշմամբ 2022 թվականի օգոստոսի 29-ից 2023 թվականի օգոստոսի 29-ն ընկած ժամանակահատվածում իր տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավորն քից զրկված լինելու մասին, զրկման ժամկետը չլրացած, 2022 թվականի հոկտեմբերի 13-ին՝ ժամը 11:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Բագրևանդի փողոցով վարել է «Օպել» մակնիշի 37LM855 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 818161275 արձանագրությունը: Այսինքն՝ Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում: Բացի այդ, Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանը, 2022 թվականի հոկտեմբերի 07-ին ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից տեղեկանալով թիվ 2214957908 որոշմամբ 2022 թվականի օգոստոսի 29-ից 2023 թվականի օգոստում 29-ն ընկած ժամանակահատվածում իր տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրակվուն քից զրկված լինելու մասին, զրկման ժամկետը չլրացած, 2023 թվականի ապրիլի 27-ին՝ ժամը 10:01-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դավիթ Բեկ փողոցով վարել է «Ֆորդ» մակնիշի 010KK01 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 8180248300 արձանագրությունը: Այսինքն' Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում: Այսպիսով' Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանին մեղսագրվում են հանցանքերի կատարում' նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով /երեք դրվագ/:
3. Արագացված վարույթով դատական քննությունը.
3.1. Նախնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանի պաշտպան Թամարա Բաղդասարյանը միջնորդություն ներկայացրեց, որպեսզի կիրառվի արագացված վարույթ: Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը հրապարակելուց հետո մեղադրյալ Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ հայտնեց, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնեց, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում ամբողջությամբ:
3.2.Հանրային մեղադրող Է.Թովմասյանը չի առարկել արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու միջնորդության դեմ:
3.3.Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով՝ որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
3.4. Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հանրային մեղադրող Է.Թովմասյանը, ներկայացնելով քրեական պատասխանատվությունը, պատիժը ծանրացնող և մեղմացնող հանգամանքները՝ նշել է, որ մեղադրյալի վերաբերյալ ծանրացուցիչ հանգամանքներ առկա չեն, իսկ որպես մեղմացուցիչ հանգամանք կարող է դիտարկվել մեղադրյալի կողմից խոստովական ցուցմունքներ տալը և վարույթն իրականացնող մարմնին աջակցելը: Միջնորդություն է ներկայացրել Արսեն Հովսեփյանի նկատմամբ որպես յուրաքանչյուր դեպքի համար սահմանել տուգանքը նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով:
3.5. Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանի պաշտպան Թամարա Բաղդասարյանը միջնորդել է պատիժ նշանակել տուգանքի ձևով և դրա վճարումը տարաժամկետել 12 ամիս ժամանակով:
4. Դատարանի իրավական վերլուծություները․
4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
4.2. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանի կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները և դրանք ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին 2 դրվագով: Դատարանի գնահատմամբ մեղարյալ Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանին մեղսագրվող հանցանքները նրա կողմից կատարվել են տարբեր արարքներով, տարբեր օրերի, որոնց միջև առկա է ժամանակային զեղում, մեղսագրվող արարքներից և ոչ մեկը տևող հանցագործություն չէ, նախորդ և հաջորդ արարքների միջև լրացած չէ պատասխանատվության համար սահմանված վաղեմության ժամկետները մանրամասն տես հանրային քրեական հետապնդման որոշման փաստական հանգամանքները, որպիսի պայմաններում Դատարանն եզրակացնում է, որ մեղադրյալի մոտ բացակայել է բոլոր արարքների իրագործման վերաբերյալ միասնական դիտավորությունը, այլ՝ յուրաքանչյուր արարքի դեպքում, նրա մոտ ծագել է նոր դիտավորություն: Կատարված և ոչ մի արարքի համար մեղադրյալը քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել և կատարված յուրաքանչյուր արարք առանձին վերցրած՝ ինքնուրույն հանցագործություն է, չնայած այն հանգամանքին, որ նրա կողմից կատարված բոլոր արարքներն իրավաբանական որակման տեսանկյունից միաբնույթ են, սակայն տարբեր են դրանց իրականացման փաստական հանգամանքները օբյեկտիվ կողմի տարրերը: Այսինքն՝ առկա է հանցագործությունների ռեալ իրական) համակցություն:
4.3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածը սահմանում է՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ այդ իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոցներ վարելը կամ այդ անձի կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը 2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը` պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
4.4. Հանցագործությունների համակցության վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԿԴ1/0006/01/15 քրեական գործով 2017 թվականի հունիսի 22-ի որոշմամբ՝ արձանագրել է ...Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 20-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների իրական համակցությունը շարունակվող հանցագործությունից տարանջատելու չափանիշները, շարունակվող հանցագործությանը ներկայացվող բնութագրական հատկանիշները վերլուծության են ենթարկվել Վ. Մկրտչյանի և մյուսների գործով Վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված որոշման շրջանակներում: Այսպես, վերահաստատելով և զարգացնելով Գարսևան Ոսկանյանի, ինչպես նաև Ս. Ղամբարյանի և այլոց գործերով արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը Վ. Մկրտչյանի և մյուսների գործով որոշման շրջանակներում փաստել է.«(...)[Թե՛ իրական համակցությունը, թե՛ շարունակվող հանցագործությունը դրսևորվում են մեկից ավելի արարքների կատարմամբ, հետևաբար, կատարվող արարքներին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալու հարցում կարևոր է դրանց տարանջատման հստակ չափանիշների սահմանումը: Այսպես` հանցագործությունների իրական համակցությունը հանցագործությունների բազմակիության տեսակներից մեկն է (հանցագործությունների ռեցիդիվի հետ միասին) և բնութագրվում է վերջինիս բնորոշ այնպիսի ընդհանուր հատկանիշով, ինչպիսին է միևնույն անձի կողմից մեկից ավելի արարքներով երկու կամ ավելի ինքնուրույն հանցակազմ պարունակող հանցանքներ կատարելով: Ընդ որում, իրական համակցություն են կազմում տարբեր, միասնական դիտավորությամբ չկապված այնպիսի արարքներ, որոնք պարունակում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի տարբեր կամ միևնույն հոդվածներով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներ: (...)Հետևաբար, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ հանցագործությունների իրական համակցության կամ շարունակվող հանցագործության կանոնները կիրառելու և հանցավորի արարքներին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալու համար քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնի կոնկրետ հանցագործության օբյեկտին, կատարվող արարքների բնույթին, կատարման եղանակին, աղբյուրին, դիտավորության ու նպատակի առանձնահատկություններին» (տե՛ս Վարդան Մկրտչյանի, Արբակ Առաքելյանի և Գրիշա Մուրադյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2016 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԿԴ3/0034/01/15 որոշման 13-14-րդ կետերը) (...):
4.5. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով /երկու դրվագով/ նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
1) դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին՝
2) Դատարանը, որպես մեղադրյալ Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը), ինչպես նաև ընտանիք կազմելու ճանապարհին լինելու հանգամանքը,
3) Դատարանն արձանագրում է, որ առկա չէ մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք:
4.6. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար:
4.7. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (…):
4.8. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամօդրանցօսահմանափակմամբ:Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
4.9. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
4.10. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածը սահմանում է պատիժ նշանակելը համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթի դեպքում, համաձայն որի՝ ...)4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում՝ պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը: Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից: ...) 6. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժ նշանակելիս՝ սույն հոդվածով նախատեսված կանոնները կիրառելի են համակցության մեջ ընդգրկված յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին:
4.11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը սահմանում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը՝ 1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: 2.(...), 3.(...): 4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, 2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) հանցանք կատարածի անձը, 4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: 5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները:(...)
4.12. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը, արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս, նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։
4.13. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը,դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»:
4.14. Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (…)։
4.15. Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»:
4.16. Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
4.16. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածը սահմանում է պատիժ նշանակելը հանցագործությունների համակցության դեպքում, համաձայն որի ՝ 1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը …:
4.17.ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածը սահմանում է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելը, համաձայն որի՝ 1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ դատարանի համոզմամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կամ ժամկետը խիստ է տվյալ անձի համար, ինչպես նաև խմբի կողմից կատարված հանցանքի մասնակցի կողմից այդ խմբի կատարած հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելու դեպքում դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով: Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը: 2. Համագործակցության վարույթ կիրառելու դեպքում ևս դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով: 3. Օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու համար:
4.18. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ գտնում է որ անհրաժեշտ է նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված կարգով օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, այն է՝ յուրաքանչյուր հանցագործության դրվագով նշանակել պատիժ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375.000 ՀՀ դրամ, երկու դրվագով՝ 750.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք, սակայն մասնակի գումարման միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել 500.000 ՀՀ դրամը:
4.19. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն:
4.20. Անդրադառնալով մեղադրյալ Արսեն Հովսեփյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքի մասին խափանման միջոցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
4.21. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերի պատճենները պետք է պահվեն քրեական գործում:
4.22. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման (քրեական գործով այդպիսիք առկա չեն), իսկ քրեական վարույթի ընթացքում հատուցման ենթակա՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հետևանքով պատճառված այլ վնաս/ներ/ առկա չէ/են/:
Ելնելով վերոգյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 346-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը․

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման մեջ:
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1-ին դրվագ) նախատեսված հանցագործության կատարման համար Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանի նկատմամբ որպես պատիժ նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2-րդ դրվագ) նախատեսված հանցագործության կատարման համար Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանի նկատմամբ որպես պատիժ նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների համակցությամբ պատիժների մասնակի գումարման կարգով Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանքը՝ 500.000 ՀՀ դրամի չափով:
5. Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանին թույլատրել դատավճռով նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամիս ժամկետում:
6. Արսեն Ռուբիկի Հովսեփյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
7. Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները թողնել կցված քրեական գործի նյութերին:
8. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ