Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ


ԵԴ1/3674/01/24

«22» ապրիլի 2025թ. ք. Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝

նախագահությամբ դատավոր՝ Ա. Մելիքսեթյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ս․ Ջավադյանի,

մասնակցությամբ.՝
հանրային մեղադրող՝ Ա․ Դավթյանի,
պաշտպան՝ Ա․ Ապիկյանի,

դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արայիկ Հակոբի Հակոբյանի (ծնված՝ 10.04.1993թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված՝ Արմավիրի մարզ, ք․ Վաղարշապատ, Պռոշյան փողոց, 17-րդ տուն)՝ ՀՀ քրեական օրեսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
1.1. 2023 թվականի փետրվարի 07-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60806523 քրեական վարույթը:
1.2. 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել թիվ 60806523 քրեական վարույթով Արայիկ Հակոբի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրեսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցվելու մասին:
1.3. 2024 թվականի հոկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել Արայիկ Հակոբի Հակոբյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
1․4․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին մուտք է եղել ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ստացված նախաքննական 60806523 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արայիկ Հակոբի Հակոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/3674/01/24 դատական գործի համարը, աշխատակազմին է հանձնվել 2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ին:
1․5․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/3674/01/24 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:

2. Արագացված վարույթով դատական քննությունը.
2.1. Մեղադրյալ Արայիկ Հակոբի Հակոբյանը նախնական դատալսումների ժամանակ միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ: Նա հայտարարել է, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
2.2․ Հանրային մեղադրող Ա․ Դավթյանն արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդության դեմ չի առարկել:
2.3. Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները, որոշում է կայացրել մեղադրյալի միջնորդությունը բավարարելու և արագացված վարույթ կիրառելու մասին:

3․ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Արայիկ Հակոբի Հակոբյանը, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը՝ 2022 թվականի հոկտեմբերի 5-ից մինչեւ 2023 թվականի մայիսի 10-ը կասեցված լինելու եւ այդ մասին նախապես տեղյակ լինելու պայմաններում, 2022 թվականի դեկտեմբերի 30-ին՝ ժամը 18:20-ի սահմաններում, Երեւան քաղաքի Իսակովի պողոտայում, վարել է «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի 37 MC 527 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը:


4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ. Քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի համաձայն՝
1.Դատարանը արագացված վարույթ կիրառում է հանրային մեղադրանքով նախնական դատալսումների ընթացքում՝ մեղադրյալի միջնորդության հիման վրա:
2. Արագացված վարույթ չի կարող կիրառվել, եթե՝
1) մեղադրյալը մեղադրվում է առանձնապես ծանր հանցանք կատարելու համար.
2) վարույթում ներգրավված մի քանի մեղադրյալից առնվազն մեկն առարկում է արագացված վարույթ կիրառելու դեմ.
3) մեղադրյալը չունի պաշտպան կամ միջնորդությունը ներկայացրել է առանց պաշտպանի հետ խորհրդակցելու.
4) արագացված վարույթ կիրառելու դեմ փաստարկված առարկում է հանրային մեղադրողը կամ տուժողը:
Նույն օրենսգրքի 464.2-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը դատարանը քննարկում է նախնական դատալսումների ընթացքում՝ մեղադրյալի, նրա պաշտպանի, հանրային մեղադրողի պարտադիր մասնակցությամբ: Դատարանը միջոցներ է ձեռնարկում արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության վերաբերյալ տուժողի կարծիքը պարզելու համար:
2. Միջնորդություն ներկայացնելուց հետո հանրային մեղադրողը ներկայացնում է մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը:
3. Միջնորդությունը քննարկելիս դատարանը մեղադրյալին հարցնում է, թե արդյոք նրան պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է արդյոք նա մեղադրանքի հետ, պնդում է արդյոք արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, արդյոք միջնորդությունը ներկայացվել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը արդյոք նա խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արդյոք արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
4. Դատարանը բավարարում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, եթե առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև եթե մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները:
5. Դատարանը որոշում է կայացնում արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը մերժելու և նախնական դատալսումները ընդհանուր կարգով շարունակելու մասին, եթե՝
1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդիսացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ.
2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին.
3) սույն հոդվածի 3-րդ մասի հարցերից որևէ մեկին տրվում է ժխտական պատասխան:
6. Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու դեպքում դատարանը սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չի իրականացնում և որոշում է կայացնում լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
Նույն օրենսգրքի 464.3-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկում է սույն օրենսգրքի 345-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-9-րդ կետերով և 11-րդ կետով նշված հարցերը:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հարցերի քննարկումն ավարտելուց հետո դատարանը հեռանում է առանձին սենյակ` հայտարարելով դատավճռի հրապարակման վայրը, տարին, ամիսը, օրը և ժամը:
4.1 Ելնելով վերոնշված իրավական կարգավորումներից՝ Դատարանը, առանց ապացույցները հետազոտելու, հաշվի առնելով հատուկ վարույթի առանձնահատկությունները, արձանագրում է, որ
- ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղադրյալ Արայիկ Հակոբի Հակոբյանի կողմից տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու պայմաններում տրանսպորտային միջոց վարելը,
- ապացուցված է վերոգրյալ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրեսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
- ապացուցված է մեղադրյալ Արայիկ Հակոբի Հակոբյանի կողմից ՀՀ քրեական օրեսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վերոգրյալ արարքը կատարելը.
- ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրեսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին նախատեսված արարքը կատարելու մեջ:
4.2. Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով« հանցագործության եղանակով« տեղով« ժամանակով« հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով« դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով« ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
« (...) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
(...)
7. Համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ կիրառելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ կամ անվտանգության միջոց նշանակելու համար»:
Վերոգրյալից հետևում է, որ մեղադրյալի կողմից արագացված վարույթ կիրառելուն համաձայնություն տալու և ներկայացված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու պարագայում պատժաչափի նշանակման հարցում օրենսդիրն արտոնյալ պայմաններ է նախատեսել: Մասնավորապես՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից:
4.3.Դատարանը որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ զղջացել է և ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել:
Մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում։
4.4. Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի առնելով կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է տուգանքի ձևով պատժի:
Հաշվի առնելով, որ վերաբերելի ժամանակահատվածում /29․12․2021-29․12․2022թթ․/ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը բարձր է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ուստի, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 7-րդ կետով, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժը որոշելիս պետք է հաշվի առնել մեղադրյալի կողմից հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, որն ըստ ՀՀ ՊԵԿ հարկ վճարողների սպասարկման վարչությունից ստացված տեղեկանքի՝ կազմում է 193․812,5 /հարյուր ինսուներեք հազար ութ հարյուր տասներկու ամբողջ հինգ/ ՀՀ դրամ:
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 969․060 /ինը հարյուր վաթսունինը հազար վաթսուն/ ՀՀ դրամի չափով, որով կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին և բավարար կլինի սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար:
4.5 Դատարանը, հաշվի առնելով տուգանքի չափը, գտնում է, որ մեղադրյալն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ուստի արձանագրում է, որ անհրաժեշտ է դատավճռով նրա նկատմամբ նշանակվող տուգանքը տարաժամկետել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետով՝ թույլատրելով այդ գումարը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ամսվա ընթացքում:
4.6. Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն:
4.7 Անդրադառնալով վարութային ծախսերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթով դատավճիռ կայացնելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
4.8. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ թիվ 60806523 քրեական վարույթով 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված Հ ՆԳՆ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանության ծառայությունից ստացված թիվ 2215170596 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշման, ծանուցման թերթիկի, 30.12.2022 թվականի թիվ 8180243248 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության եւ Արայիկ Հակոբի Հակոբյանի թիվ RE 645074 վարորդական իրավունքի վկայականի ՀՀ ՃՈ էլեկտրոնային ռեգիստրում առկա տեղեկանքի պատճենները պետք է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
4.9. Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով, Դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Արայիկ Հակոբի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներում և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 969․060 /ինը հարյուր վաթսունինը հազար վաթսուն/ ՀՀ դրամի չափով:
Արայիկ Հակոբի Հակոբյանին թույլատրել դատավճռով նշանակված 969․060 /ինը հարյուր վաթսունինը հազար վաթսուն/ ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս, 12 /տասներկու/ ամսվա ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամիս վճարելով առնվազն 80․755 /ուսուն հազար յոթ հարյուր հիսունհինգ/ ՀՀ դրամ գումար:
Մեղադրյալ Արայիկ Հակոբի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը թողնել անփոփոխ:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Վարույթի նյութերին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատական ակտը ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ