ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
քրեական գործ թիվ ԵԴ1/3628/01/24
«20» դեկտեմբերի 2024թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ նախագահությամբ դատավոր Անի Դանիելյանի (այսուհետ՝ նաև Դատարան), գրավոր ընթացակարգով, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով քննության առնելով թիվ ԵԴ1/3628/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի ՝
Գեղամ Գագիկի Ղուկասյանի՝
(ծնված՝ 1993 թվականի հունիսի 19-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված է և փաստացի բնակվում է Երևան քաղաքի Ավան, 5-րդ փողոցի թիվ 22 տանը)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական ընթացքը.
1. 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60648124 քրեական վարույթը:
2. Հսկող դատախազի 2024 թվականի նոյեմբերի 7-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Գեղամ Գագիկի Ղուկասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում այն արարքի համար, որ․ «նա 2024 թվականի հոկտեմբերի 4-ին՝ ժամը 06։00-ի սահմաններում, վարել է «Հյունդայի» մակնիշի 08 II 889 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա՝ չունենալո տրանսպորտային միջոց վարլու իրավունք և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ (հարբած) վիճակում։
Այսպես․
ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8180128312 վարչական իրավախախտման գործով 2022 թվականի ապրիլի 6-ին կայացված որոշմամբ Գեղամ Գագիկի Ղուկասյանը 1 տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 2022 թվականի ապրիլի 6-ից մինչև 2023 թվականի ապրիլի 6-ը, որի մասին նույն օրը ծանուցվել է և ստորագրությամբ ստացել որոշման պատճենը։ Տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկման ժամկետն ավարտվելուց հետո Գեղամ Գագիկի Ղուկասյանը, չստանալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 5-րդ մասի իմաստով համարվելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձ, 2024 թվականի հոկտեմբերի 4-ին՝ ժամը 06։00-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 02315)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0․510 մգ/լ (առնվազն՝ 0․459 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101122 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցում վարել է «Հյունդայի» մակնիշի 08 II 889 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Սաքո Եղյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 06։34-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180428651 արձանագրությունը»:
3. Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի նոյեմբերի 8-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գեղամ Գագիկի Ղուկասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
5. Նախաքննության մարմնի կողմից 2024 թվականի նոյեմբերի 9-ին Գեղամ Գագիկի Ղուկասյանին ներկայացվել է մեղադրանք։
6. 2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին Հսկող դատախազի գրավոր համաձայնությամբ Նախաքննության մարմինը նախաձեռնել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ՝ այդ մասին կազմելով արձանագրություն:
7. 2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ին թիվ 60648124 վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածով նախատեսված՝ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով քննելու համար, նույն օրը թիվ ԵԴ1/3628/01/24 քրեական գործի համարի ներքո մակագրվել և 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ին փաստացի հանձնվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ա․Դանիելյանին:
8. 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին: Դատավճռի կայացման օր է նշանակվել 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ը:

Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
9. Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 464.8-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հիմքերի առկայության վերաբերյալ տվյալներ Դատարանին հայտնի չեն:
10. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալի կողմից ընդունելու և գործը համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով քննելու պայմաններում՝ Դատարանը, գործով ձեռքբերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Գեղամ Գագիկի Ղուկասյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, վերջինս ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
11. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Գեղամ Գագիկի Ղուկասյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) մեղադրյալը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
բ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ.
գ) մեղադրյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
12․Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Գեղամ Գագիկի Ղուկասյանին պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ նա ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար։
13. Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու:»։
13․1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները․
(…)
6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել:»:
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝
«Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ:»:
13.2. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ գործը համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով քննելու պայմաններում մեղադրյալ Գեղամ Գագիկի Ղուկասյանի նկատմամբ պետք է նշանակել տուգանք՝ այն սահմանելով նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով:
Հաշվի առնելով մեղադրյալ Գեղամ Գագիկի Ղուկասյանի գույքային դրությունը, մասնավորապես այն, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Գեղամ Գագիկի Ղուկասյանի՝ եկամուտ ունենալու վերաբերյալ տվյալները բացակայում են՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գեղամ Գագիկի Ղուկասյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի` 75000 (յոթանասուն հինգ հազար) ՀՀ դրամի հաշվարկով, որի դեպքում այն կկազմի 375000 (երեք հարյուր յոթանասուն հինգ հազար) ՀՀ դրամ:
13.2. Միևնույն ժամանակ, նկատի ունենալով քրեական գործի նյութերում առկա տվյալները մեղադրյալի գույքային դրության, ինչպես նաև մշտական աշխատանք չունենալու վերաբերյալ՝ Դատարանը հիմնավորված է գնահատում տուգանքի սահմանված գումարը անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու անհնարինության վերաբերյալ մեղադրյալի փաստարկները (գ.թ. 55-56)։ Հետևաբար՝ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա են հիմքեր նրան թույլատրելու նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում, ամսական հավասարաչափ՝ 31.250-ական (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամ գումարի չափով վճարումներով։
14. Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գեղամ Գագիկի Ղուկասյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
15. Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում մեղադրյալի դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
16. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթեր ճանաչված ապացույցներին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
17. Քրեական գործով գույքային հայց չի ներկայացվել, իսկ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու դեպքում վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, որպիսի պայմաններում հիշյալ հարցերը Դատարանը համարում է լուծված։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ, 167-րդ, 270-րդ, 346-350-րդ, 464.8-464.10-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը՝

Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Գեղամ Գագիկի Ղուկասյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթասուն հինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ Գեղամ Գագիկի Ղուկասյանին թույլատրել դատավճռով նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում, ամսական հավասարաչափ՝ 31.250-ական (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամ գումարի չափով վճարումներով:
2. Մեղադրյալ Գեղամ Գագիկի Ղուկասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
3. Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
4․ Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով:

ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ