Գործ N ԵԴ1/3623/01/24




Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ.

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ.Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ն.ՄԻՆԱՍՅԱՆԻ,
Մասնակցությամբ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Օ.ՍԻՐԵԿԱՆՅԱՆԻ,
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ` Ա.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ,

2026 թվականի ապրիլի 08-ին Երևան քաղաքում` դռնբաց դատական նիստում` քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանի (ծնված՝ 1976 թվականի հոկտեմբերի 17-ին՝ Տավուշի մարզ, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջին մասնագիտական կրթությամբ, ամուսնացած, աշխատում է «Զեյթուն-Ավան ՏԱԾԾ»-ում, որպես փականագործ, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվող՝ ք.Երևան, Նոր Նորքի 7-րդ զանգված, 24 շենք, բն. 19 հասցեում): Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի ապրիլի 30-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀՔ բաժնի քննիչ Ա.Հարությունյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 60-1725-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի ապրիլի 30-ին քննիչ Ա.Հարությունյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով թիվ 60-1727-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի ապրիլի 30-ին քննիչ Ա.Հարությունյանը որոշում է կայացրել թիվ 60172724 քրեական վարույթը թիվ 60172524 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Է.Գալստյանը որոշում է կայացրել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդից Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանի /ծնվ. 17.10.1976թ./ վերաբերյալ 20.04.2024թ., 30.04.2024թ., 29.08.2024թ., 30.09.2024թ. ստացված նյութերը թիվ 60172524 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 21-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Վ.Մարգարյանը որոշում է կայացրել թիվ 60172524 քրեական վարույթով Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին քննիչ Է.Գալստյանը որոշում է կայացրել թիվ 60172524 քրեական վարույթով Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին թիվ 60172524 քրեական վարույթը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ստացել է թիվ ԵԴ1/3623/01/24 դատական համարը:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2024 թվականի նոյեմբերի 21-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Վ.Մարգարյանը որոշում է կայացրել թիվ 60172524 քրեական վարույթով Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ նա 1 տարի ժամկետով զրկված լինելով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից վարել է տրանսպորտային միջոցը.
Այսպես՝
Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանը, 2023 թվականի մարտի 27-ի թիվ 8180248334 արձանագրությամբ 1 տարի ժամկետով զրկված լինելով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից և չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք 2023 թվականի սեպտեմբերի 24-ին՝ ժամը 10:40-ին, Երևան քաղաքի Գայի պողոտայում վարել է «Նիսան» մակնիշի 37 CZ 822 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության 3-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկ Տիգրան Մանուկյանի կողմից կազմվել է թիվ 8180261513 արձանագրությունը:
Բացի այդ, Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանը, 2023 թվականի մարտի 27-ի թիվ 8180248334 արձանագրությամբ 1 տարի ժամկետով զրկված լինելով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից և չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք 2023 թվականի նոյեմբերի 03-ին՝ ժամը 02:50-ին Երևան քաղաքի Թևոսյան փողոցում 0,700 մգ ալկոհոլի ազդեցության տակ վարել է «Նիսան» մակնիշի 37 CZ 822 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության 1-ին գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Արսեն Պետրոսյանի կողմից կազմվել է թիվ 8180265342 արձանագրությունը:

Դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Քրեական գործի դատաքննության փուլում մեղադրյալ Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանը հրաժարվեց ցուցմունք տալ:
/դատական նիստի արձանագրություն՝ 08.04.2026թ./
Նախաքննության ընթացքում որպես մեղադրյալ հարցաքննվելիս Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանը հայտնել է, որ ընդունում է մեղավորությունը և հրաժարվել է ցուցմունք տալ:
/Հատոր 1, գ.թ. 63-64/
Զննում կատարելու մասին 30.09.2024թ. արձանագրության համաձայն՝
«Զննությամբ պարզվել է.
Զննության օբյեկտ է հանդիսանում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդից Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանի /ծնվ. 17.10.1976թ./ վերաբերյալ 20.04.2024թ., 30.04.2024թ., 29.08.2024թ., 30.09.2024թ. ստացված նյութերը:
Համաձայն վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության և դրան համակցված թիվ 8180248334 որոշման պատճենի՝ 2023 թվականի մարտի 27-ին՝ ժամը 22:14-ին, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծատայության 1-ին գումարտակի 3-րդ վաշտի պարեկ Սոս Սուրենի Սերոբյանը քաղաքացի Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանի /ծնվ. 17.10.1976թ./ նկատմամբ կազմել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն առ այն, որ ժամը 22:05-ին, ք. Երևան, Բագրևանդ փողոցում «Նիսան» մակնիշի 37 CZ 822 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարել է ոչ սթափ վիճակում: Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ որոշում է կայացվել Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանին զրկել տրանսպորտային միջոց վարելու իրավորնքից մեկ տարի ժամկետով: Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը և դրան համակցված թիվ 8180248334 որոշումը ստոորագրված է վարչական իրավախախտում թույլ տված անձի և այն կազմած անձի կողմից:
Համաձայն ալկոհոլի պարունակության ստուգման կտրոնի պատճենի՝ սարքի համարն է՝ 91101078, զննման համար՝ 00474, զննման ամսաթիվ՝ 27.03.2023թ., ժամը 22:08:56, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.612 մգ/լ, վարորդի անուն, ազգանուն՝ Արաիկ Մխիթարյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշ՝ 37 CZ 822, վարորդական վկայականի համարը՝ RB523393:
Համաձայն ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության «Ստանդարտացման և չափագիտության ազագային մարմին» ՓԲԸ-ի կողմից տրված թիվ 084328 ստուգաչափման վկայականի պատճենի՝ վկայականն ուժի մեջ է 2022 թվականի նոյեմբերի 29-ից մինչև 2023 թվականի նոյեմբերի 29-ը, ստուգաչափման սարքի գործարանային համարն է՝ 91101078, տեսակը՝ Jupiter, չափման տիրույթը՝ 0.000- 0.200մգ/լ, արտադրողը՝ Չինաստան, անվանման նշագիրն է՝ MU2835-2008 MT 242- 1353-2012, ստուգաչափող անվան դիմաց առկա է ստորագրություն և նշված է Ա.Գուլքանյան, իսկ բաժնի լաբորատորիայի վարիչ անվան դիմաց առկա է ստորագրություն և նշված է Գ. Մարտիրոսյան: ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության «Ստանդարտացման և չափագիտության ազագային մարմին» ՓԲԸ-ի կողմից տրված թիվ 084328 ստուգաչափման վկայականի պատճենին կցված է ստուգաչափման արդյունքների վերաբերյալ լրացում, ըստ որի՝ 084328 վկայականի չափման տիրույթը 0.000-2.000մգ/լ, վրիպակի արդյունքում նշվել է 0.000-0.200մգ/լ, պետք է գրվեր 0.000-2.000մգ/:
Համաձայն վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180261513 արձանագրության պատճենի՝ 2023 թվականի սեպտեմբերի 24-ին՝ ժամը 10:45-ին, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության 3-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկ Տիգրան Մանուկի Մանուկյանը քաղաքացի Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանի /ծնվ. 17.10.1976թ./ նկատմամբ կազմել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն առ այն, որ ժամը 10:40-ին ք. Երևան, Գայի պողոտայում «Նիսան» մակնիշի 37 CZ 822 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարել է՝ զրկված լինելով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից: Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը ստորագրված է վարչական իրավախախտում թույլ տված անձի և այն կազմած անձի կողմից:
Համաձայն վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180265342 արձանագրության պատճենի՝ 2023 թվականի նոյեմբերի 03-ին՝ ժամը 03:10-ին, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության 1-ին գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Արսեն Ավետիսի Պետրոսյանը քաղաքացի Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանի /ծնվ. 17.10.1976թ./ նկատմամբ կազմել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն առ այն, որ ժամը 02:50-ին ք. Երևան, Թևոսյան փողոցում «Նիսան» մակնիշի 37 CZ 822 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարելու իրավունքից զրկված անձը վարել է տրանսպորտային միջոց ոչ սթափ վիճակում: Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը ստորագրված է վարչական իրավախախտում թույլ տված անձի և այն կազմած անձի կողմից:
Համաձայն ալկոհոլի պարունակության ստուգման կտրոնի պատճենի՝ սարքի համարն է՝ 91101065, զննման համար՝ 00997, զննման ամսաթիվ՝ 03.11.2023թ., ժամը 03:08:59, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.700 մգ/լ, վարորդի անուն, ազգանուն՝ Արաիկ Մխիթարյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշ՝ 37 CZ 822, կտրոնի վերջում առկա է ստորագրություն:
Համաձայն ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության «Ստանդարտացման և չափագիտության ազագային մարմին» ՓԲԸ-ի կողմից տրված թիվ 084317 ստոգաչափման վկայականի պատճենի՝ վկայականն ուժի մեջ է 2022 թվականի նոյեմբերի 28-ից մինչև 2023 թվականի նոյեմբերի 28-ը, ստուգաչափման սարքի գործարանային համարն է՝ 91101065, տեսակը՝ Jupiter, չափման տիրույթը՝ 0,000- 0.200մգ/լ, արտադրողը՝ Չինաստան, անվանման նշագիրն է՝ MU2835-2008 MT 242- 1353-2012, ստուգաչափող անվան դիմաց առկա է ստորագրություն և նշված է Ա. Գուլքանյան, իսկ բաժնի լաբորատորիայի վարիչ անվան դիմաց առկա է ստորագրություն և նշված է Գ. Մարտիրոսյան: ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության «Ստանդարտացման և չափագիտության ազագային մարմին» ՓԲԸ-ի կողմից տրված թիվ 084317 ստուգաչափման վկայականի պատճենին կցված է ստուգաչափման արդյունքների վերաբերյալ լրացում, ըստ որի՝ 084317 վկայականի չափման տիրույթը 0.000-2.000մգ/լ, վրիպակի արդյունքում նշվել է 0.000-0.200մգ/:»:
/Հատոր 1, գ.թ. 41-43/
Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց են ճանաչվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդից Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանի /ծնվ. 17.10.1976թ./ վերաբերյալ 20.04.2024թ., 30.04.2024թ., 29.08.2024թ., 30.09.2024թ. ստացված նյութերը:
/Հատոր 1, գ.թ. 3-7, 14-21, 39-40, 44-45/

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական պատասխանատվության հիմքն ինչպես ավարտված, այնպես էլ չավարտված հանցանք կատարելն է:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցանք է համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարքը:
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը նույն արարքի համար օրենքով սահմանված պատասխանատվության կիրառումից հետո` մեկ տարվա ընթացքում՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնհինգապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր հիսունից երկու հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(...)
5. Սույն օրենսգրքի իմաստով՝ անձը համարվում է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող, եթե նա սահմանված կարգով չի ստացել տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական կամ սահմանված կարգով ստացել է վարորդական վկայական, սակայն օրենքով սահմանված կարգով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, և զրկման ժամկետը լրանալուց հետո սահմանված կարգով չի վերականգնել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը, բացառությամբ ուսումնական վարման դեպքերի:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
6. Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»:
Վերլուծելով մեղադրյալ Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանին առաջադրված մեղադրանքը և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` Դատարանը գտնում է, որ.
- ապացուցված է մեղադրյալ Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքները),
- ապացուցված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով նախատեսված արարքների քրեական հակաիրավականությունը,
- ապացուցված է մեղադրյալ Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանի կողմից այդ արարքները կատարելը,
- ապացուցված է մեղադրյալ Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանի մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։
Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի սանկցիաներն այլընտրանքային են, պատիժ են նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ՝ հանրային աշխատանքների, կարճաժամկետ ազատազրկման և ազատազրկման ձևով:
Ուսումնասիրելով մեղադրյալ Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանի անձը` նրա կատարած հանցագործությունների համար պատիժ նշանակելիս Դատարանը հաշվի է առնում հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն որ վերջինս սույն գործով մեղսագրվող արարքները կատարելուց առաջ դատապարտված չի եղել, իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարածի համար:
Հաշվի առնելով մեղադրյալ Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունները կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը` դատարանը գտնում է, որ Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով նախատեսված հանցագործությունների համար ենթակա է տուգանքի ձևով նախատեսված պատժի:
Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանն ընդունել է իր մեղավորությունը և զղջացել է կատարածի համար, սույն գործով մեղսագրվող արարքները կատարելուց առաջ դատապարտված չի եղել, Դատարանը գտնում է, որ տուգանքը պետք է նշանակել նվազագույն չափով, որով հնարավոր է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Նկատի ունենալով, որ թեպետ մեղադրյալ Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանը հայտնել է, որ աշխատում է, սակայն նրա եկամուտի չափը պարզել հնարավոր չէ, ուստի Դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել արարքը կատարելու պահի նվազագույն աշխատավարձի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
(…)»:
Քննարկելով հանցագործությունների համակցությամբ պատիժ նշանակելու հարցը, հաշվի առնելով, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվում է տուգանքի համար օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափով, ուստի Դատարանը գտնում է, որ վերջնական պատիժը պետք է որոշվի պատիժներն ամբողջությամբ գումարելով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
(…)»:
Միաժամանակ հաշվի առնելով մեղադրյալի հայտարարությունը, որ տուգանքը միանվագ վճարելու հնարավորություն չունի, սակայն կարող է վճարել մեկ տարվա ընթացքում՝ մաս առ մաս, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանին պետք է թույլատրել նշանակված տուգանքը վճարել մեկ տարվա ընթացքում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկելը՝ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելը, իսկ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը՝ կատարված հանցանքի բնույթի հետ կապված որոշակի գործունեությամբ զբաղվելն արգելելն է:
(…)
4. Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը որպես լրացուցիչ պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ 1-3 տարի, իսկ ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործությունների համար՝ 1-5 տարի ժամկետով:
5. Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը որպես լրացուցիչ պատիժ կարող է նշանակվել այն դեպքում, երբ դատարանը, ելնելով հանցավորի պաշտոնավարության կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու ժամանակ նրա կատարած հանցանքի բնույթից, հնարավոր չի համարում անձի կողմից հետագա ժամանակահատվածում որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելը կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելը:
(…)»:
Քննարկելով մեղադրյալ Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հարցը` Դատարանը փաստում է, որ վերջինս տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը զրկելու ժամկետը լրանալուց հետո օրենքով սահմանված ընթացակարգերի պահպանմամբ չի վերականգնել այն, հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանի նկատմամբ չի կարող լրացուցիչ պատիժ նշանակվել:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանի նկատմամբ «Բացակայելու արգելք» խափանման միջոցն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննարկելով որպես արտավարութային փաստաթղթեր ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդից Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանի /ծնվ. 17.10.1976թ./ վերաբերյալ 20.04.2024թ., 30.04.2024թ., 29.08.2024թ., 30.09.2024թ. ստացված նյութերի պահպանման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործին:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ` Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Պատիժների լրիվ գումարմամբ Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ չափով:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո թույլատրել Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանին դատավճռով նշանակված 750.000 յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարը վճարել մաս առ մաս` 12 /տասներկու/ ամսվա ընթացքում, յուրաքանչյուր ամիս նվազագույնը 62.500 /վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր/ ՀՀ դրամի չափով:
Արաիկ Սանթուրի Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց «Բացակայելու արգելքը» թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործին:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ.Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ