ԵԴ1/3590/01/24





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը՝

Նախագահությամբ դատավոր Ն.Բաղդասարյանի

Քարտուղարությամբ Ա.Սարգսյանի

Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Ա.Գրիգորյանի
Մեղադրյալ Գ․Մանգասարյանի
Պաշտպան Ս. Սեդոյանի


2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում՝ արագացված վարույթի կիրառմամբ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանի՝ ծնված 01.08.1970թ., Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջին մասնագիտական կրթությամբ, դատվածություն չունեցող, ըստ իր հայտարարության՝ ամուսնացած, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, չի աշխատում, հաշվառված՝ ք. Երևան, Շենգավիթ, Նոր Խարբերդ ՊՎԱ 2-րդ փողոց, 109 տուն հասցեում, բնակվող՝ ք. Երևան, Մելիք Մելիքյան փողոց, 13 շենք, 16 բնակարան հասցեում, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց ընտրված է բացակայելու արգելքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց՝

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
31.08.2023թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում կազմվել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 60265623 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին։
22.11.2024թ. կայացվել է որոշում՝ Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, որը նույն օրը ներկայացվել է վերջինիս:
Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է քրեական հետապնդում այն բանի համար, որ նա՝ 2022 թվականի նոյեմբերի 2-ին մեկ տարի ժամկետով զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից և միաժամանակ տեղեկացված լինելով դրա մասին, 2023 թվականի փետրվարի 11-ին' ժամը 17:20ին, Երևան քաղաքի' Արմենակյան փողոցում վարել է «Օպել» մակնիշի 37 AN 425 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը:
Այսպես.
2022 թվականի նոյեմբերի 22֊ին' ժամը 15:24-ին ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ հմ. 8180168076 գործով կայացված որոշմամբ Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանը 1 (մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից' սկսած 2022 թվականի նոյեմբերի 22֊ից, որի մասին տեղում ծանուցվել է և ստորագրությամբ ստացել որոշման պատճենը: Տեղյակ լինելով, որ զրկված է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանը, զրկման ժամկետը դեռ չլրացած, 2023 թվականի փետրվարի 11- ին' ժամը 17:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցում վարել է «Օպել» մակնիշի 37 AN 425 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որը ստուգման նպատակով կանգնեցվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի 4- րդ գումարտակի 1-ին վաշտի ավագ պարեկ Լև Ռազմիկի Զաքարյանի կողմից: Ստուգման արդյունքում պարզվել է, որ Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանը զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից վարել է տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը' ժամը 17:30֊ին, ավագ պարեկ Լև Ռազմիկի Զաքարյանի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ հմ. 8180242974 արձանագրությունը:։
Նախաքննության մարմնի 22.11.2024թ. որոշմամբ թիվ 60265623 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գագիկ Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Հիշյալ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/3590/01/24 դատական գործի համարը, որը նույն օրը մակագրվել և 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին հանձնվել է դատավոր Ն. Բաղդասարյանիս:
2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Դատարանը որոշում է կայացրել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին:
Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանի 27.12.2024թ. որոշմամբ Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ։

Արագացված վարույթ.
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանը և պաշտպան Սևակ Սեդոյանը միջնորդեցին կիրառել արագացված վարույթ:
Հանրային մեղադրող Ա.Գրիգորյանը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալ Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանը հայտարարեց, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին իր միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդություն ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները, որոշել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարել և անցկացնել լրացուցիչ դատալսումներ:

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.2-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու դեպքում դատարանը սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չի իրականացնում և որոշում է կայացնում լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.3-րդ հոդվածի համաձայն՝
 1. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկում է սույն օրենսգրքի 345-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-9-րդ կետերով և 11-րդ կետով նշված հարցերը:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հարցերի քննարկումն ավարտելուց հետո դատարանը հեռանում է առանձին սենյակ` հայտարարելով դատավճռի հրապարակման վայրը, տարին, ամիսը, օրը և ժամը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
 1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
3. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
4. Դատավճիռը հրապարակելուց հետո դատավորը կողմերին պարզաբանում է նաև դատավճիռը բողոքարկելու` սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմանափակումները:
Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին, տվյալ արարքը կատարելու մեջ նրա մեղավորությունը և գտնում, որ իր կատարած հանցանքի համար նա ենթակա է պատժի։
Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1 և 4․2 մասերի համաձայն՝
«4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։ (…)»։
Վերոհիշյալ իրավադրույթների համատեքստում ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալ Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները, այն, որ նա երիտասարդ է, դատվածություն չունի:
Մեղադրյալ Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանի կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս՝ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է կատարած արարքի համար զղջալը և մեղքն ընդունելը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար:
Մեղադրյալի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը նախատեսում է պատիժ՝ տուգանք` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
Վերոգրյալի հիման վրա, պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանք կատարելու հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը գտնում է, որ Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանի կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ տուգանքի ձևով՝ հնգապատիկի չափով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները և ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է պատժի նպատակների իրագործման՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար:
Միաժամանակ, անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվող տուգանքի ձևով պատժի չափին՝ դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից»։
Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանը չունի եկամուտ՝ դատարանը գտնում է, որ նշանակվող տուգանքի չափի հաշվարկային հիմք պետք է ընդունել արարքի կատարման պահին գործող «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը:
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղադրյալ Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն` «Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։(...)»:
Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանը չունի մշտական աշխատանք և նյութական դրությունից ելնելով՝ չի կարող անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել նշանակված տուգանքը, սակայն պատրաստակամ է այն վճարել՝ դատարանը գտնում է, որ պետք է տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 /մեկ/ տարի ժամկետ:
Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ հոդվածով՝ դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ փաստաթղթերի պատճենները պետք է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացկայելու արգելքը ճիշտ է և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-349-րդ հոդվածներով` դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Մեղադրյալ Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրան դատապարտել տուգանքի` հնգապատիկի՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալ Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 /մեկ/ տարի ժամկետ:
Մեղադրյալ Գագիկ Վարդգեսի Մանգասարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արտավարույթային փաստաթղթերը պահել քրեական վարույթի նյութերի հետ։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի:


ԴԱՏԱՎՈՐ Ն. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ

Դատավճիռը չի բողոքարկվել և 23.04.2025թ. մտել է օրինական ուժի մեջ:

ԴԱՏԱՎՈՐ Ն. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ