Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/3591/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
14.5
Պատասխանող
Անրի Սողոմոնյան Սոսի
Անրի Սողոմոնյան
Անրի Սողոմոնյան
Անրի Սողոմոնյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սուսաննա Գզոգյան
Քրեական վերաքննիչ
Կարեն Հովհաննիսյան
Աննա Մաթևոսյան
Լուսինե Ալավերդյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սուսաննա Գզոգյան
Քրեական վերաքննիչ
Կարեն Հովհաննիսյան
Աննա Մաթևոսյան
Լուսինե Ալավերդյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-05-06 | 16:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-01-10 | 14:30 | 1 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2024-12-19 | 14:30 | 1 | Չի կայացել |
ԵԴ1/3591/01/24
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),
Նախագահող դատավոր Ս.ԳԶՈԳՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Լ.ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ
հանրային մեղադրող Ն․ԹՈՓՈՒԶՅԱՆԻ
պաշտպաններ Հ․ՇԱՀՈՒՄՅԱՆԻ
Մ․ՇԱՀԳԱԼԴՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ա․ՍՈՂՈՄՈՆՅԱՆԻ
2025 թվականի հունվարի 10-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Անրի Սոսի Սողոմոնյանի՝ ծնված 2005 թվականի հունիսի 14-ին, Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, անհատ ձեռներեց, նախկինում չդատապարտված, չամուսնացած, հաշվառված է ք․Երևան, Պարոնյան փողոց, 1 շենք 30 բնակարան հասցեում, բնակվում է ք․Երևան, Դրոյի փողոց, 8/2 շենք 12 բնակարան հասցեում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը,
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 17164324 քրեական վարույթը:
2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին Անրի Սոսի Սողոմոնյանը ձերբակալվել է։
Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոցներ է կիրառվել տնային կալանքը` երկու ամիս ժամկետով։
Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի որոշմամբ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում այն արարքի համար որ նա, չունենալով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու` այն ձեռք բերելու, պահելու կամ կրելու իրավունք, իր ձեռքի պայուսակի մեջ ապօրինի պահել, կրել է «ПM» «Մակարով» մոդելի ակոսափող հրազեն հանդիսացող ատրճանակ և թվով 7 հատ ռազմամթերք հանդիսացող փամփուշտներ։
Այսպես.
Անրի Սոսի Սողոմոնյանը, չունենալով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու՝ այն ձեռք բերելու, պահելու կամ կրելու իրավունք, ինչպես նաև հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու ՀՀ ոստիկանության օրենքով սահմանված կարգով ձևակերպված համապատասխան թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում, ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, գտնվելով Երևան քաղաքի Դավիթ Բեկի փողոցում, իր ձեռքում գտնվող պայուսակի մեջ ապօրինի կերպով պահել, կրել է 9մմ (9x18) տրամաչափի ակոսափող հրազեն հանդիսացող «ПM» «Մակարով» մոդելի գործարանային արտադրության, սերիական համարները և արտադրման տարեթիվը տաշման ենթարկվելու հետքագծերի և կոռռոզիայի հետևանքով անընթեռնելի տեղամասերով, կրակոցներ կատարելու համար պիտանի ատրճանակ և «Մակարով» տեսակի ատրճանակների կոնստրուկցիայի 9մմ (9x18) տրամաչափի ատրճանակների համար նախատեսված գործարանային արտադրության պահեստատուփը՝ լիցքավորված «ПM», «ANC» տեսակի ակոսափող ատրճանակներից կրակվելու համար նախատեսված գործարանային արտադրության 9մմ (9x18) տրամաչափի ռազմամթերք հանդիսացող թվով 7 հատ փամփուշտներ, որոնք հայտնաբերվել են 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Նոր Նորքի բաժնում ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից կատարված Ա.Սողոմոնյանի անձնական խուզարկությամբ»։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ս․Գզոգյանը ստանձնել է քրեական գործի վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 10-ի որոշմամբ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը երկարաձգվել է երեք ամսով։
2․ Արագացված վարույթ
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ:
Պաշտպաններ Հ․Շահումյանը և Մ․Շահգալդյանը հայտարարել են, որ իրենց կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և միանում է միջնորդությանը։
Հանրային մեղադրողը, արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդության դեմ առարկություն չի ներկայացրել և, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․2-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ներկայացրել է մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը:
Մեղադրյալը հայտարարել է, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին իր միջնորդությունը, այն ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Դատարանը, փաստելով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու վերաբերյալ:
3․ Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի կողմից ապօրինի զենք պահելը, կրելն ապացուցված է, արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(․․․) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։(․․․)»։
Միևնույն ժամանակ, Դատարանն աձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։ (․․․)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
Այսպես` Դատարանը մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Մասնավորապես, Դատարանը, որպես Ա․Սողոմոնյանի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ արարքը կատարելու պահին նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրակաբ
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար:
Դատարանը, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը, հաշվի առնելով վերոնշյալ` մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ ազատազրկման ձևով՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
Միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց»:
Սույն գործով մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանն անազատության մեջ է գտնվել 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ից մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ը, որպիսի ժամկետը պետք է հաշվակցել նրա նկատմամբ նշանակված պատժին, ուստի վերջնական պատիժ պետք է սահմանել ազատազրկում ՝ 5 (հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով։
Անդրադառնալով պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին՝ Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի կատարած արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը, մեղադրյալի անձի վերաբերյալ տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները:
Պատժի սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ից։
Դատարանը փաստում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված «ПМ» Մակարով մոդելի 9 մմ (9x18) տրամաչափի ակոսափող հրազեն հանդիսացող ատրճանակը, թվով 5 հատ գործարանային արտադրության 9 մմ (9x18) տրամաչափի փամփուշտները և թվով 1 հատ պահեստատուփը պետք է հանձնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինությանը՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Քննարկելով մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցների հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 464․1-րդ-464․5-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի հիման վրա՝ հաշվակցել մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի անազաության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը 2024 նոյեմբերի 13-ից մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ը, և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 5 ( հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օրը ժամկետով
Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի պատժի կրման ժամկետի սկիզբը հաշվել 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ից:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված «ПМ Մակարով» մոդելի 9 մմ (9x18) տրամաչափի ակոսափող հրազեն հանդիսացող ատրճանակը, թվով 5 հատ գործարանային արտադրության 9 մմ (9x18) տրամաչափի փամփուշտները և թվով 1 հատ պահեստատուփը հանձնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինությանը՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցները՝ տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),
Նախագահող դատավոր Ս.ԳԶՈԳՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Լ.ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ
հանրային մեղադրող Ն․ԹՈՓՈՒԶՅԱՆԻ
պաշտպաններ Հ․ՇԱՀՈՒՄՅԱՆԻ
Մ․ՇԱՀԳԱԼԴՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ա․ՍՈՂՈՄՈՆՅԱՆԻ
2025 թվականի հունվարի 10-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Անրի Սոսի Սողոմոնյանի՝ ծնված 2005 թվականի հունիսի 14-ին, Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, անհատ ձեռներեց, նախկինում չդատապարտված, չամուսնացած, հաշվառված է ք․Երևան, Պարոնյան փողոց, 1 շենք 30 բնակարան հասցեում, բնակվում է ք․Երևան, Դրոյի փողոց, 8/2 շենք 12 բնակարան հասցեում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը,
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 17164324 քրեական վարույթը:
2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին Անրի Սոսի Սողոմոնյանը ձերբակալվել է։
Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոցներ է կիրառվել տնային կալանքը` երկու ամիս ժամկետով։
Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի որոշմամբ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում այն արարքի համար որ նա, չունենալով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու` այն ձեռք բերելու, պահելու կամ կրելու իրավունք, իր ձեռքի պայուսակի մեջ ապօրինի պահել, կրել է «ПM» «Մակարով» մոդելի ակոսափող հրազեն հանդիսացող ատրճանակ և թվով 7 հատ ռազմամթերք հանդիսացող փամփուշտներ։
Այսպես.
Անրի Սոսի Սողոմոնյանը, չունենալով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու՝ այն ձեռք բերելու, պահելու կամ կրելու իրավունք, ինչպես նաև հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու ՀՀ ոստիկանության օրենքով սահմանված կարգով ձևակերպված համապատասխան թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում, ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, գտնվելով Երևան քաղաքի Դավիթ Բեկի փողոցում, իր ձեռքում գտնվող պայուսակի մեջ ապօրինի կերպով պահել, կրել է 9մմ (9x18) տրամաչափի ակոսափող հրազեն հանդիսացող «ПM» «Մակարով» մոդելի գործարանային արտադրության, սերիական համարները և արտադրման տարեթիվը տաշման ենթարկվելու հետքագծերի և կոռռոզիայի հետևանքով անընթեռնելի տեղամասերով, կրակոցներ կատարելու համար պիտանի ատրճանակ և «Մակարով» տեսակի ատրճանակների կոնստրուկցիայի 9մմ (9x18) տրամաչափի ատրճանակների համար նախատեսված գործարանային արտադրության պահեստատուփը՝ լիցքավորված «ПM», «ANC» տեսակի ակոսափող ատրճանակներից կրակվելու համար նախատեսված գործարանային արտադրության 9մմ (9x18) տրամաչափի ռազմամթերք հանդիսացող թվով 7 հատ փամփուշտներ, որոնք հայտնաբերվել են 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Նոր Նորքի բաժնում ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից կատարված Ա.Սողոմոնյանի անձնական խուզարկությամբ»։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ս․Գզոգյանը ստանձնել է քրեական գործի վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 10-ի որոշմամբ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը երկարաձգվել է երեք ամսով։
2․ Արագացված վարույթ
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ:
Պաշտպաններ Հ․Շահումյանը և Մ․Շահգալդյանը հայտարարել են, որ իրենց կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և միանում է միջնորդությանը։
Հանրային մեղադրողը, արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդության դեմ առարկություն չի ներկայացրել և, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․2-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ներկայացրել է մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը:
Մեղադրյալը հայտարարել է, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին իր միջնորդությունը, այն ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Դատարանը, փաստելով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու վերաբերյալ:
3․ Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի կողմից ապօրինի զենք պահելը, կրելն ապացուցված է, արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(․․․) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։(․․․)»։
Միևնույն ժամանակ, Դատարանն աձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։ (․․․)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
Այսպես` Դատարանը մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Մասնավորապես, Դատարանը, որպես Ա․Սողոմոնյանի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ արարքը կատարելու պահին նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրակաբ
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար:
Դատարանը, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը, հաշվի առնելով վերոնշյալ` մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ ազատազրկման ձևով՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
Միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց»:
Սույն գործով մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանն անազատության մեջ է գտնվել 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ից մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ը, որպիսի ժամկետը պետք է հաշվակցել նրա նկատմամբ նշանակված պատժին, ուստի վերջնական պատիժ պետք է սահմանել ազատազրկում ՝ 5 (հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով։
Անդրադառնալով պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին՝ Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի կատարած արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը, մեղադրյալի անձի վերաբերյալ տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները:
Պատժի սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ից։
Դատարանը փաստում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված «ПМ» Մակարով մոդելի 9 մմ (9x18) տրամաչափի ակոսափող հրազեն հանդիսացող ատրճանակը, թվով 5 հատ գործարանային արտադրության 9 մմ (9x18) տրամաչափի փամփուշտները և թվով 1 հատ պահեստատուփը պետք է հանձնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինությանը՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Քննարկելով մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցների հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 464․1-րդ-464․5-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի հիման վրա՝ հաշվակցել մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի անազաության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը 2024 նոյեմբերի 13-ից մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ը, և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 5 ( հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օրը ժամկետով
Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի պատժի կրման ժամկետի սկիզբը հաշվել 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ից:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված «ПМ Մակարով» մոդելի 9 մմ (9x18) տրամաչափի ակոսափող հրազեն հանդիսացող ատրճանակը, թվով 5 հատ գործարանային արտադրության 9 մմ (9x18) տրամաչափի փամփուշտները և թվով 1 հատ պահեստատուփը հանձնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինությանը՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցները՝ տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ
ԵԴ1/3591/01/24
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«06» մայիսի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր Կ.Հովհաննիսյան
դատավորներ Ա.Մաթևոսյան
Լ.Ալավերդյան
քարտուղարությամբ՝ Մ.Հովսեփյանի
մասնակցությամբ` դատախազ Ն.Թոփուզյանի
պաշտպաններ Հ.Շահումյանի
Մ.Շահգալդյանի
մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի
դռնբաց դատական նիստում, քննելով թիվ ԵԴ1/3591/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր Ս.Գզոգյանի) 2025 թվականի հունվարի 10-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի պաշտպաններ Հ.Շահումյանի և Մ.Շահգալդյանի և Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքները.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Մ.Ղահրամանյանի կողմից կազմված արձանագրությամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 17164324 քրեական վարույթը։
2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի պետ Հ.Հայրապետյանի որոշմամբ թիվ 17164324 քրեական վարույթի նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին, որի մեջ ընդգրկվել են նույն բաժնի ավագ քննիչ Ալինա Սիմոնյանը, քննիչներ՝ Արմեն Հակոբյանը, Արտյոմ Մաթևոսյանը, Ռաֆիկ Սիմոնյանը և Մեսրոպ Ղահրամանյանը:
2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ թիվ 17164324 քրեական վարույթով Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ թիվ 17164324 քրեական վարույթով Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը փոփոխվել է և նրա նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Անրի Սոսի Սողոմոնյանի վերաբերյալ թիվ 17164324 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան), որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/3591/01/24 համարը:
2025 թվականի հունվարի 10-ին թիվ ԵԴ1/3591/01/24 քրեական գործով արագացված կարգով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով.
-Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի հիման վրա՝ հաշվակցվել է մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը 2024 նոյեմբերի 13-ից մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ը, և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 5 ( հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օրը ժամկետով:
-Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի պատժի կրման ժամկետի սկիզբը հաշվվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ից:
-Լուծվել է իրեղեն ապացույցների ճակատագիրը:
-Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցները՝ տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի պաշտպան Մնացական Շահգալդյանը ստացել է 2025 թվականի հունվարի 18-ին, իսկ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազությունում ստացվել է 2025 թվականի հունվարի 20-ին:
2025 թվականի փետրվարի 18-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի պաշտպաններ Մնացական Շահգալդյանի և Հայկ Շահումյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը, իսկ 2025 թվականի փետրվարի 24-ին ստացվել է Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի վերաքննիչ բողոքը, որը փոստային ծառայությանն է հանձնված եղել 2025 թվականի փետրվարի 19-ին:
Թիվ ԵԴ1/3591/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի փետրվարի 24-ին, իսկ դատարանի կազմը նախագահող դատավորին է հանձնվել 2025 թվականի փետրվարի 25-ին:
2025 թվականի մարտի 3-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և ստացված քրեական գործը նշանակվել է դատական նիստում քննության:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ թիվ 17164324 քրեական վարույթով Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այն բանի համար, որ. «նա, չունենալով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու` այն ձեռք բերելու, պահելու կամ կրելու իրավունք, իր ձեռքի պայուսակի մեջ ապօրինի պահել, կրել է «ПM» «Մակարով» մոդելի ակոսափող հրազեն հանդիսացող ատրճանակ և թվով 7 հատ ռազմամթերք հանդիսացող փամփուշտներ։
Այսպես.
Անրի Սոսի Սողոմոնյանը, չունենալով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու՝ այն ձեռք բերելու, պահելու կամ կրելու իրավունք, ինչպես նաև հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու ՀՀ ոստիկանության օրենքով սահմանված կարգով ձևակերպված համապատասխան թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում, ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, գտնվելով Երևան քաղաքի Դավիթ Բեկի փողոցում, իր ձեռքում գտնվող պայուսակի մեջ ապօրինի կերպով պահել, կրել է 9մմ (9x18) տրամաչափի ակոսափող հրազեն հանդիսացող «ПM» «Մակարով» մոդելի գործարանային արտադրության, սերիական համարները և արտադրման տարեթիվը տաշման ենթարկվելու հետքագծերի և կոռռոզիայի հետևանքով անընթեռնելի տեղամասերով, կրակոցներ կատարելու համար պիտանի ատրճանակ և «Մակարով» տեսակի ատրճանակների կոնստրուկցիայի 9մմ (9x18) տրամաչափի ատրճանակների համար նախատեսված գործարանային արտադրության պահեստատուփը՝ լիցքավորված «ПM», «ANC» տեսակի ակոսափող ատրճանակներից կրակվելու համար նախատեսված գործարանային արտադրության 9մմ (9x18) տրամաչափի ռազմամթերք հանդիսացող թվով 7 հատ փամփուշտներ, որոնք հայտնաբերվել են 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Նոր Նորքի բաժնում ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից կատարված Ա.Սողոմոնյանի անձնական խուզարկությամբ»։
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում կայացված դատավճռում, մասնավորապես նշված է.
«Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի կողմից ապօրինի զենք պահելը, կրելն ապացուցված է, արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին։
(...)Այսպես` Դատարանը մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Մասնավորապես, Դատարանը, որպես Ա․Սողոմոնյանի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ արարքը կատարելու պահին նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար:
Դատարանը, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը, հաշվի առնելով վերոնշյալ` մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ ազատազրկման ձևով՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
(...)Սույն գործով մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանն անազատության մեջ է գտնվել 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ից մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ը, որպիսի ժամկետը պետք է հաշվակցել նրա նկատմամբ նշանակված պատժին, ուստի վերջնական պատիժ պետք է սահմանել ազատազրկում ՝ 5 (հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով։
Անդրադառնալով պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին՝ Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի կատարած արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը, մեղադրյալի անձի վերաբերյալ տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները:
Պատժի սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ից։
Դատարանը փաստում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված «ПМ» Մակարով մոդելի 9 մմ (9x18) տրամաչափի ակոսափող հրազեն հանդիսացող ատրճանակը, թվով 5 հատ գործարանային արտադրության 9 մմ (9x18) տրամաչափի փամփուշտները և թվով 1 հատ պահեստատուփը պետք է հանձնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինությանը՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Քննարկելով մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցների հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը»:
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի պաշտպաններ Հ.Շահումյանը և Մ.Շահգալդյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել են, որ մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել՝ ռեալ հնարավորություն ընձեռվի նրան շարունակել ուսումը, զբաղվել ձեռնարկատիրությամբ և վաստակել գումար, օգնել ծնողներին հոգալու ընտանիքի հոգսերը, վճարել հարկեր և օգտակար լինել նաև պետությանը, նա ընդամենը 20 տարեկան է, այդ տարիքում հանդիսանում է գրանցված անհատ ձեռնարկատեր (ԱՁ) և վճարում է հարկեր պետական բյուջե, բացարձակ գերազանցությամբ 2023 թվականին ավարտել է «Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի» ֆինանսատնտեսագիտական քոլեջը, ներկայումս սովորում է նույն համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետի բակալավրիատի հեռակա վճարովի ուսուցման համակարգի «Տնտեսագիտություն» մասնագիտության «Տնտեսագիտություն» կրթական 3-րդ կուրսում, ինքն անձամբ աշխատում և վճարում է իր ուսման վարձը։
Ըստ պաշտպանների մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակը համաչափ չէ նրա կատարած արարքին, նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժը խիստ է՝ պարունակում է ավել սահմանափակումներ:
Ամփոփելով, խնդրել են Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը՝ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան։
Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Անրի Սողոմոնյանի տիրապետության տակ է գտնվել մարտական նշանակության ատրճանակ և մարտական 7 փամփուշտ, որոնք լիցքավորված են եղել դրա պահունակի մեջ, իսկ վտանգավորության տեսանկյունից հատկանշական է, որ ատրճանակը, պահունակը դրա մեջ ներդրված վիճակում, գտնվել է մեղադրյալի տիրապետության տակ՝ նրա մոտ գտնվող պայուսակում, այսինքն ատրճանակը մեղադրյալի կողմից կրելը կատարվել է ակտիվ գործողությունների ռեժիմում: Ինքը՝ մեղադրյալը, ձերբակալվել և ՀՀ ոստիկանության Նոր Նորքի բաժին է բերվել Բադալ Մուրադյան փողոցից, ինչը նշանակում է, որ նա կրել է այն հանրային վայրերում: Արարքին հանրային վտանգավորության լրացուցիչ չափաբաժին է հաղորդում ատրճանակի լիցքավորված լինելը փամփուշտներով, դա նշանակում է, որ այն մշտապես եղել է հանպատրաստից գործադրման համար անհրաժեշտ վիճակում ու մեղադրյալի կողմից դրա կիրառելն առանձնակի ջանքերի գործադրում չի պահանջել:
Դատախազը, հիմք ընդունելով մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված հոդվածի ձևակերպական առանձնահատկությունները փաստել է, որ ՀՀ օրենսգրքի 335-րդ հոդվածը նկարագրված է ձևական հանցակազմով և այս հոդվածով արգելված արարքի համար քրեական պատասխանատվությունը չի կապվում հանցավոր արարքի որոշակի հետևանքների առաջացման հետ, և հանցանքը համարվում է ավարտված հրազեն կրելու պահից, ուստի գտել է նաև, որ Անրի Սողոմոնյանի նկատմամբ ընտրված պատժաչափը չի համապատասխանում արարքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, բավարար չէ նրան ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
Ամփոփելով, բողոքաբերը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատժաչափի մասով բեկանել, կայացնել նոր դատական ակտ և մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ նշանակել առավել խիստ պատիժ ազատազրկման ձևով:
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանը պնդեց իրենց կողմից բերված Վերաքննիչ բողոքը, խնդրեց այն բավարարել, միևնույն ժամանակ ներկայացրեց առարկություններ պաշտպանների կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ:
Պաշտպաններ Հ.Շահումյանը և Մ.Շահգալդյանը ներկայացրեցին իրենց կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի հիմքերն ու հիմնավորումները, պնդեց այն, խնդրեց բավարարել, իսկ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանը միացավ իր պաշտպանին:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»:
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները.
(…)
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապօրինի կերպով հրազեն (բացառությամբ քաղաքացիական ողորկափող հրազենի, դրա փամփուշտների կամ դրա բաղկացուցիչ մասերի), դրա հիմնական բաղկացուցիչ մաս, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտ, պայթուցիկ նյութ կամ պայթեցման սարք ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ կրելը՝
պատժվում է ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով:
(...)»:
Վճռաբեկ դատարանը Ն.Սարգսյանի գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը․ «(…) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս:
Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…)[Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում.
1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները,
2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։
(...)[Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված։ Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 24-րդ կետը)։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով սահմանված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման և պատժի նշանակման հետ կապված հարցերին, արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«(...)Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում ապօրինի կերպով հրազեն, բացի ողորկափող հրազենից և դրա փամփուշտներից, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտներ, պայթուցիկ նյութեր կամ պայթուցիկ սարքեր ձեռք բերելու, իրացնելու, պահելու, փոխադրելու կամ կրելու համար։
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- հանցագործության առարկաները ձեռք բերելու, իրացնելու, պահելու, փոխադրելու կամ կրելու նպատակը և շարժառիթները,
- ձեռքբերման աղբյուրը, ձեռք բերելու, իրացնելու, պահելու, փոխադրելու կամ կրելու միջոցները, հանգամանքները,
- առարկայի տեսակը, քանակը, հատկությունները։
Վկայակոչված հանգամանքներն այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
(...)» (տե՛ս Գառնիկ Գալստյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի թիվ ԵՄԴ/0027/01/14 որոշման 22-23-րդ կետերը)։
Վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժաչափին, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում վկայակոչված` մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, այն է՝ նախկինում դատապարտված չլինելը, դրական բնութագրվելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, այն է՝ առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը, կատարածի համար զղջալը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը բավարար չեն գալու այն եզրահանգման, որ մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակված 5 ( հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օրը ժամկետով ազատազրկմամբ հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
Այս կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ գնահատականի չի արժանացրել մի շարք հանգամանքներ, որոնք վկայում են Անրի Սողոմոնյանի անձի և նրա կատարած հանցագործության վտանգավորության առավել բարձր աստիճանի մասին: Մասնավորապես այն, որ Անրի Սողոմոնյանը ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և իր ձեռքում գտնվող պայուսակի մեջ ապօրինի կերպով պահել, կրել է, չպարզված հանգամանքներում ձեռք բերված, 9մմ (9x18) տրամաչափի ակոսափող հրազեն հանդիսացող «ПM» «Մակարով» մոդելի գործարանային արտադրության, սերիական համարները և արտադրման տարեթիվը տաշման ենթարկվելու հետքագծերի և կոռռոզիայի հետևանքով անընթեռնելի տեղամասերով, կրակոցներ կատարելու համար պիտանի ատրճանակ և «Մակարով» տեսակի ատրճանակների կոնստրուկցիայի 9մմ (9x18) տրամաչափի ատրճանակների համար նախատեսված գործարանային արտադրության պահեստատուփը՝ լիցքավորված «ПM», «ANC» տեսակի ակոսափող ատրճանակներից կրակվելու համար նախատեսված գործարանային արտադրության 9մմ (9x18) տրամաչափի ռազմամթերք հանդիսացող թվով 7 հատ փամփուշտներով, որպիսի փաստն արդեն իսկ ունի բարձր հանրային վտանգավորություն:
Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է նաև, որ «Datalex» դատական տեղեկատվական համակարգի ուսումնասիրությամբ տեսանելի է, որ մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանը, վերը նշված առերևույթ հանցավոր արարքը կատարելիս, արդեն իսկ մեկ այլ քրեական գործով գտնվել է հանրային քրեական հետապնդման մեջ, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 6-րդ կետերով։
Հաշվի առնելով վերը շարադրված փաստական հանգամանքերը, մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, առերևույթ հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատժաչափը բավարար չէ դրա արդարացիության օրենսդրական նպատակներն ու պահանջներն իրագործելու և ապահովելու համար, ուստի դատախազի կողմից բերված բողոքը պետք է բավարարել և մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի նկատմամբ որպես պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ հաշվակցելով նրա անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը:
Ինչ վերաբերվում է մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ պաշտպանների վերաքննիչ բողոքում ներկայացված փաստարկներին, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:(…)
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը,
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը,
5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը,
6) սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը,
7) տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը,
8) որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը,
9) հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը:
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0226/01/09, ԳԴ1/0003/01/10, ՍԴ/0085/01/10, ԵԿԴ/0126/01/10, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել`
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները,
բ) պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները,
գ) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը,
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները,
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
Վերը նշված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո, Վերաքննիչ դատարանը անդրադառնալով Պաշտպանների կողմից ներկայացված փաստարկներին մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքների վերաբերյալ, այն է՝ Անրի Սողոմոնյանի 20 տարկան լինելը, ուսումը շարունակելու անհրաժեշտությունը, ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելը, կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորության համատեքստում, այն աստիճան չեն նվազեցնում մեղադրյալի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, որ օբյեկտիվ հիմք հանդիսանան նրա նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ հետևությունները և գործի օբյեկտիվ տվյալները թույլ չեն տալիս Վերաքննիչ դատարանին գալու համոզման, որ պատժի նպատակաների իրականացումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը ռեալ կրելու, հետևաբար՝ Անրի Սողոմոնյանը պետք է կրի պատիժը։
Ամփոփելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Պաշտպանների կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, այն է` Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` պատժի մասով փոփոխել, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժակետով՝ հաշվակցելով 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ից մինչև նոյեմբերի 15-ը անազատության մեջ գտնվելու 3 օրը և նրա նկատմամբ պետք է վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 11 (տասնմեկ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով: Մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ից: Մնացած մասով դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 352-րդ, 359-րդ, 361-րդ, 363-րդ, 367-րդ, 370-րդ և 371-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Պաշտպաններ Հ.Շահումյանի և Մ.Շահգալդյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Դատախազ Ն.Թոփուզյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Անրի Սոսի Սողոմոնյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 10-ի թիվ ԵԴ1/3591/01/24 քրեական գործով կայացված դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժակետով՝ հաշվակցելով 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ից մինչև նոյեմբերի 15-ը անազատության մեջ գտնվելու 3 օրը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 11 (տասնմեկ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով:
Մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ից:
Մնացած մասով դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«06» մայիսի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր Կ.Հովհաննիսյան
դատավորներ Ա.Մաթևոսյան
Լ.Ալավերդյան
քարտուղարությամբ՝ Մ.Հովսեփյանի
մասնակցությամբ` դատախազ Ն.Թոփուզյանի
պաշտպաններ Հ.Շահումյանի
Մ.Շահգալդյանի
մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի
դռնբաց դատական նիստում, քննելով թիվ ԵԴ1/3591/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր Ս.Գզոգյանի) 2025 թվականի հունվարի 10-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի պաշտպաններ Հ.Շահումյանի և Մ.Շահգալդյանի և Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքները.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Մ.Ղահրամանյանի կողմից կազմված արձանագրությամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 17164324 քրեական վարույթը։
2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի պետ Հ.Հայրապետյանի որոշմամբ թիվ 17164324 քրեական վարույթի նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին, որի մեջ ընդգրկվել են նույն բաժնի ավագ քննիչ Ալինա Սիմոնյանը, քննիչներ՝ Արմեն Հակոբյանը, Արտյոմ Մաթևոսյանը, Ռաֆիկ Սիմոնյանը և Մեսրոպ Ղահրամանյանը:
2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ թիվ 17164324 քրեական վարույթով Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ թիվ 17164324 քրեական վարույթով Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը փոփոխվել է և նրա նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Անրի Սոսի Սողոմոնյանի վերաբերյալ թիվ 17164324 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան), որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/3591/01/24 համարը:
2025 թվականի հունվարի 10-ին թիվ ԵԴ1/3591/01/24 քրեական գործով արագացված կարգով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով.
-Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի հիման վրա՝ հաշվակցվել է մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը 2024 նոյեմբերի 13-ից մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ը, և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 5 ( հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օրը ժամկետով:
-Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի պատժի կրման ժամկետի սկիզբը հաշվվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ից:
-Լուծվել է իրեղեն ապացույցների ճակատագիրը:
-Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցները՝ տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի պաշտպան Մնացական Շահգալդյանը ստացել է 2025 թվականի հունվարի 18-ին, իսկ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազությունում ստացվել է 2025 թվականի հունվարի 20-ին:
2025 թվականի փետրվարի 18-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի պաշտպաններ Մնացական Շահգալդյանի և Հայկ Շահումյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը, իսկ 2025 թվականի փետրվարի 24-ին ստացվել է Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի վերաքննիչ բողոքը, որը փոստային ծառայությանն է հանձնված եղել 2025 թվականի փետրվարի 19-ին:
Թիվ ԵԴ1/3591/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի փետրվարի 24-ին, իսկ դատարանի կազմը նախագահող դատավորին է հանձնվել 2025 թվականի փետրվարի 25-ին:
2025 թվականի մարտի 3-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և ստացված քրեական գործը նշանակվել է դատական նիստում քննության:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ թիվ 17164324 քրեական վարույթով Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այն բանի համար, որ. «նա, չունենալով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու` այն ձեռք բերելու, պահելու կամ կրելու իրավունք, իր ձեռքի պայուսակի մեջ ապօրինի պահել, կրել է «ПM» «Մակարով» մոդելի ակոսափող հրազեն հանդիսացող ատրճանակ և թվով 7 հատ ռազմամթերք հանդիսացող փամփուշտներ։
Այսպես.
Անրի Սոսի Սողոմոնյանը, չունենալով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու՝ այն ձեռք բերելու, պահելու կամ կրելու իրավունք, ինչպես նաև հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու ՀՀ ոստիկանության օրենքով սահմանված կարգով ձևակերպված համապատասխան թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում, ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, գտնվելով Երևան քաղաքի Դավիթ Բեկի փողոցում, իր ձեռքում գտնվող պայուսակի մեջ ապօրինի կերպով պահել, կրել է 9մմ (9x18) տրամաչափի ակոսափող հրազեն հանդիսացող «ПM» «Մակարով» մոդելի գործարանային արտադրության, սերիական համարները և արտադրման տարեթիվը տաշման ենթարկվելու հետքագծերի և կոռռոզիայի հետևանքով անընթեռնելի տեղամասերով, կրակոցներ կատարելու համար պիտանի ատրճանակ և «Մակարով» տեսակի ատրճանակների կոնստրուկցիայի 9մմ (9x18) տրամաչափի ատրճանակների համար նախատեսված գործարանային արտադրության պահեստատուփը՝ լիցքավորված «ПM», «ANC» տեսակի ակոսափող ատրճանակներից կրակվելու համար նախատեսված գործարանային արտադրության 9մմ (9x18) տրամաչափի ռազմամթերք հանդիսացող թվով 7 հատ փամփուշտներ, որոնք հայտնաբերվել են 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Նոր Նորքի բաժնում ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից կատարված Ա.Սողոմոնյանի անձնական խուզարկությամբ»։
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում կայացված դատավճռում, մասնավորապես նշված է.
«Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի կողմից ապօրինի զենք պահելը, կրելն ապացուցված է, արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին։
(...)Այսպես` Դատարանը մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Մասնավորապես, Դատարանը, որպես Ա․Սողոմոնյանի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ արարքը կատարելու պահին նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար:
Դատարանը, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը, հաշվի առնելով վերոնշյալ` մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ ազատազրկման ձևով՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
(...)Սույն գործով մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանն անազատության մեջ է գտնվել 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ից մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ը, որպիսի ժամկետը պետք է հաշվակցել նրա նկատմամբ նշանակված պատժին, ուստի վերջնական պատիժ պետք է սահմանել ազատազրկում ՝ 5 (հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով։
Անդրադառնալով պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին՝ Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի կատարած արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը, մեղադրյալի անձի վերաբերյալ տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները:
Պատժի սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ից։
Դատարանը փաստում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված «ПМ» Մակարով մոդելի 9 մմ (9x18) տրամաչափի ակոսափող հրազեն հանդիսացող ատրճանակը, թվով 5 հատ գործարանային արտադրության 9 մմ (9x18) տրամաչափի փամփուշտները և թվով 1 հատ պահեստատուփը պետք է հանձնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինությանը՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Քննարկելով մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցների հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը»:
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի պաշտպաններ Հ.Շահումյանը և Մ.Շահգալդյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել են, որ մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել՝ ռեալ հնարավորություն ընձեռվի նրան շարունակել ուսումը, զբաղվել ձեռնարկատիրությամբ և վաստակել գումար, օգնել ծնողներին հոգալու ընտանիքի հոգսերը, վճարել հարկեր և օգտակար լինել նաև պետությանը, նա ընդամենը 20 տարեկան է, այդ տարիքում հանդիսանում է գրանցված անհատ ձեռնարկատեր (ԱՁ) և վճարում է հարկեր պետական բյուջե, բացարձակ գերազանցությամբ 2023 թվականին ավարտել է «Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի» ֆինանսատնտեսագիտական քոլեջը, ներկայումս սովորում է նույն համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետի բակալավրիատի հեռակա վճարովի ուսուցման համակարգի «Տնտեսագիտություն» մասնագիտության «Տնտեսագիտություն» կրթական 3-րդ կուրսում, ինքն անձամբ աշխատում և վճարում է իր ուսման վարձը։
Ըստ պաշտպանների մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակը համաչափ չէ նրա կատարած արարքին, նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժը խիստ է՝ պարունակում է ավել սահմանափակումներ:
Ամփոփելով, խնդրել են Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը՝ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան։
Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Անրի Սողոմոնյանի տիրապետության տակ է գտնվել մարտական նշանակության ատրճանակ և մարտական 7 փամփուշտ, որոնք լիցքավորված են եղել դրա պահունակի մեջ, իսկ վտանգավորության տեսանկյունից հատկանշական է, որ ատրճանակը, պահունակը դրա մեջ ներդրված վիճակում, գտնվել է մեղադրյալի տիրապետության տակ՝ նրա մոտ գտնվող պայուսակում, այսինքն ատրճանակը մեղադրյալի կողմից կրելը կատարվել է ակտիվ գործողությունների ռեժիմում: Ինքը՝ մեղադրյալը, ձերբակալվել և ՀՀ ոստիկանության Նոր Նորքի բաժին է բերվել Բադալ Մուրադյան փողոցից, ինչը նշանակում է, որ նա կրել է այն հանրային վայրերում: Արարքին հանրային վտանգավորության լրացուցիչ չափաբաժին է հաղորդում ատրճանակի լիցքավորված լինելը փամփուշտներով, դա նշանակում է, որ այն մշտապես եղել է հանպատրաստից գործադրման համար անհրաժեշտ վիճակում ու մեղադրյալի կողմից դրա կիրառելն առանձնակի ջանքերի գործադրում չի պահանջել:
Դատախազը, հիմք ընդունելով մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված հոդվածի ձևակերպական առանձնահատկությունները փաստել է, որ ՀՀ օրենսգրքի 335-րդ հոդվածը նկարագրված է ձևական հանցակազմով և այս հոդվածով արգելված արարքի համար քրեական պատասխանատվությունը չի կապվում հանցավոր արարքի որոշակի հետևանքների առաջացման հետ, և հանցանքը համարվում է ավարտված հրազեն կրելու պահից, ուստի գտել է նաև, որ Անրի Սողոմոնյանի նկատմամբ ընտրված պատժաչափը չի համապատասխանում արարքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, բավարար չէ նրան ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
Ամփոփելով, բողոքաբերը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատժաչափի մասով բեկանել, կայացնել նոր դատական ակտ և մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ նշանակել առավել խիստ պատիժ ազատազրկման ձևով:
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանը պնդեց իրենց կողմից բերված Վերաքննիչ բողոքը, խնդրեց այն բավարարել, միևնույն ժամանակ ներկայացրեց առարկություններ պաշտպանների կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ:
Պաշտպաններ Հ.Շահումյանը և Մ.Շահգալդյանը ներկայացրեցին իրենց կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի հիմքերն ու հիմնավորումները, պնդեց այն, խնդրեց բավարարել, իսկ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանը միացավ իր պաշտպանին:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»:
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները.
(…)
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապօրինի կերպով հրազեն (բացառությամբ քաղաքացիական ողորկափող հրազենի, դրա փամփուշտների կամ դրա բաղկացուցիչ մասերի), դրա հիմնական բաղկացուցիչ մաս, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտ, պայթուցիկ նյութ կամ պայթեցման սարք ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ կրելը՝
պատժվում է ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով:
(...)»:
Վճռաբեկ դատարանը Ն.Սարգսյանի գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը․ «(…) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս:
Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…)[Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում.
1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները,
2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։
(...)[Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված։ Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 24-րդ կետը)։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով սահմանված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման և պատժի նշանակման հետ կապված հարցերին, արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«(...)Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում ապօրինի կերպով հրազեն, բացի ողորկափող հրազենից և դրա փամփուշտներից, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտներ, պայթուցիկ նյութեր կամ պայթուցիկ սարքեր ձեռք բերելու, իրացնելու, պահելու, փոխադրելու կամ կրելու համար։
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- հանցագործության առարկաները ձեռք բերելու, իրացնելու, պահելու, փոխադրելու կամ կրելու նպատակը և շարժառիթները,
- ձեռքբերման աղբյուրը, ձեռք բերելու, իրացնելու, պահելու, փոխադրելու կամ կրելու միջոցները, հանգամանքները,
- առարկայի տեսակը, քանակը, հատկությունները։
Վկայակոչված հանգամանքներն այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
(...)» (տե՛ս Գառնիկ Գալստյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի թիվ ԵՄԴ/0027/01/14 որոշման 22-23-րդ կետերը)։
Վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժաչափին, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում վկայակոչված` մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, այն է՝ նախկինում դատապարտված չլինելը, դրական բնութագրվելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, այն է՝ առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը, կատարածի համար զղջալը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը բավարար չեն գալու այն եզրահանգման, որ մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակված 5 ( հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օրը ժամկետով ազատազրկմամբ հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
Այս կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ գնահատականի չի արժանացրել մի շարք հանգամանքներ, որոնք վկայում են Անրի Սողոմոնյանի անձի և նրա կատարած հանցագործության վտանգավորության առավել բարձր աստիճանի մասին: Մասնավորապես այն, որ Անրի Սողոմոնյանը ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և իր ձեռքում գտնվող պայուսակի մեջ ապօրինի կերպով պահել, կրել է, չպարզված հանգամանքներում ձեռք բերված, 9մմ (9x18) տրամաչափի ակոսափող հրազեն հանդիսացող «ПM» «Մակարով» մոդելի գործարանային արտադրության, սերիական համարները և արտադրման տարեթիվը տաշման ենթարկվելու հետքագծերի և կոռռոզիայի հետևանքով անընթեռնելի տեղամասերով, կրակոցներ կատարելու համար պիտանի ատրճանակ և «Մակարով» տեսակի ատրճանակների կոնստրուկցիայի 9մմ (9x18) տրամաչափի ատրճանակների համար նախատեսված գործարանային արտադրության պահեստատուփը՝ լիցքավորված «ПM», «ANC» տեսակի ակոսափող ատրճանակներից կրակվելու համար նախատեսված գործարանային արտադրության 9մմ (9x18) տրամաչափի ռազմամթերք հանդիսացող թվով 7 հատ փամփուշտներով, որպիսի փաստն արդեն իսկ ունի բարձր հանրային վտանգավորություն:
Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է նաև, որ «Datalex» դատական տեղեկատվական համակարգի ուսումնասիրությամբ տեսանելի է, որ մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանը, վերը նշված առերևույթ հանցավոր արարքը կատարելիս, արդեն իսկ մեկ այլ քրեական գործով գտնվել է հանրային քրեական հետապնդման մեջ, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 6-րդ կետերով։
Հաշվի առնելով վերը շարադրված փաստական հանգամանքերը, մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, առերևույթ հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատժաչափը բավարար չէ դրա արդարացիության օրենսդրական նպատակներն ու պահանջներն իրագործելու և ապահովելու համար, ուստի դատախազի կողմից բերված բողոքը պետք է բավարարել և մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի նկատմամբ որպես պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ հաշվակցելով նրա անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը:
Ինչ վերաբերվում է մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ պաշտպանների վերաքննիչ բողոքում ներկայացված փաստարկներին, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:(…)
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը,
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը,
5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը,
6) սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը,
7) տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը,
8) որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը,
9) հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը:
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0226/01/09, ԳԴ1/0003/01/10, ՍԴ/0085/01/10, ԵԿԴ/0126/01/10, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել`
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները,
բ) պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները,
գ) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը,
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները,
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
Վերը նշված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո, Վերաքննիչ դատարանը անդրադառնալով Պաշտպանների կողմից ներկայացված փաստարկներին մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքների վերաբերյալ, այն է՝ Անրի Սողոմոնյանի 20 տարկան լինելը, ուսումը շարունակելու անհրաժեշտությունը, ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելը, կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորության համատեքստում, այն աստիճան չեն նվազեցնում մեղադրյալի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, որ օբյեկտիվ հիմք հանդիսանան նրա նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ հետևությունները և գործի օբյեկտիվ տվյալները թույլ չեն տալիս Վերաքննիչ դատարանին գալու համոզման, որ պատժի նպատակաների իրականացումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը ռեալ կրելու, հետևաբար՝ Անրի Սողոմոնյանը պետք է կրի պատիժը։
Ամփոփելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Պաշտպանների կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, այն է` Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` պատժի մասով փոփոխել, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժակետով՝ հաշվակցելով 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ից մինչև նոյեմբերի 15-ը անազատության մեջ գտնվելու 3 օրը և նրա նկատմամբ պետք է վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 11 (տասնմեկ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով: Մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ից: Մնացած մասով դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 352-րդ, 359-րդ, 361-րդ, 363-րդ, 367-րդ, 370-րդ և 371-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Պաշտպաններ Հ.Շահումյանի և Մ.Շահգալդյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Դատախազ Ն.Թոփուզյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Անրի Սոսի Սողոմոնյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 10-ի թիվ ԵԴ1/3591/01/24 քրեական գործով կայացված դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժակետով՝ հաշվակցելով 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ից մինչև նոյեմբերի 15-ը անազատության մեջ գտնվելու 3 օրը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 11 (տասնմեկ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով:
Մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ից:
Մնացած մասով դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3591/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 06-12-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 17164324 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Անրի Սոսի Սողոմոնյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, չունենալով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու՝ այն ձեռք բերելու, պահելու կամ կրելու իրավունք, իր ձեռքի պայուսակի մեջ ապօրինի պահել, կրել է «ПМ» «Մակարով» մոդելի ակոսափող հրազեն հանդիսացող ատրճանակ և թվով 7 հատ ռազմաթերթ հանդիսացող փամփուշտներ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Անրի |
| Ազգանուն | Սողոմոնյան |
| Հայրանուն | Սոսի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 14.5 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
| Այլ նշումներ | որպես խափանման միջոց կիրառվել է նաև բացակայելու արգելքը |
Մակագրել
| Երբ | 06-12-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սուսաննա |
| Ազգանուն | Գզոգյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 10-12-2024 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 10-12-2024 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/3591/01/24 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին 10 դեկտեմբերի2024թ. ք.Երևան ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ս.Գզոգյանս, 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ստանալով թիվ ԵԴ1/3591/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Անրի Սոսի Սողոմոնյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Սույն քրեական գործով ստանձնել վարույթ և նշանակել նախնական դատալսումներ՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին` ժամը 14:30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Կենտրոն նստավայրում, դատական նիստերի թիվ 1 դահլիճում, դռնբաց դատական նիստում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված կարգով վերոհիշյալ որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ կցելով իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ: ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | . |
| Ազգանուն | . |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 19-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատախազի դիմումի պատճառով |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 10-01-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/3591/01/24 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԱԼԱՆՔԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ ԿԱՄ ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 10 հունվարի 2025թ. ք.Երևան Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահող դատավոր Ս.ԳԶՈԳՅԱՆԻ քարտուղարությամբ Լ.ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ հանրային մեղադրող Ն․ԹՈՓՈՒԶՅԱՆԻ պաշտպաններ Մ․ՇԱՀԳԱԼԴՅԱՆԻ Հ․ՇԱՀՈՒՄՅԱՆԻ մեղադրյալ Ա․ՍՈՂՈՄՈՆՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկման առարկա դարձնելով մինչդատական վարույթում մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 17164324 քրեական վարույթը: 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին Անրի Սոսի Սողոմոնյանը ձերբակալվել է։ Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոցներ է կիրառվել տնային կալանքը` երկու ամիս ժամկետով։ Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը: Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի որոշմամբ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում այն արարքի համար որ նա, չունենալով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու` այն ձեռք բերելու, պահելու կամ կրելու իրավունք, իր ձեռքի պայուսակի մեջ ապօրինի պահել, կրել է «ПM» «Մակարով» մոդելի ակոսափող հրազեն հանդիսացող ատրճանակ և թվով 7 հատ ռազմամթերք հանդիսացող փամփուշտներ։ Այսպես. Անրի Սոսի Սողոմոնյանը, չունենալով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու՝ այն ձեռք բերելու, պահելու կամ կրելու իրավունք, ինչպես նաև հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու ՀՀ ոստիկանության օրենքով սահմանված կարգով ձևակերպված համապատասխան թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում, ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, գտնվելով Երևան քաղաքի Դավիթ Բեկի փողոցում, իր ձեռքում գտնվող պայուսակի մեջ ապօրինի կերպով պահել, կրել է 9մմ (9x18) տրամաչափի ակոսափող հրազեն հանդիսացող «ПM» «Մակարով» մոդելի գործարանային արտադրության, սերիական համարները և արտադրման տարեթիվը տաշման ենթարկվելու հետքագծերի և կոռռոզիայի հետևանքով անընթեռնելի տեղամասերով, կրակոցներ կատարելու համար պիտանի ատրճանակ և «Մակարով» տեսակի ատրճանակների կոնստրուկցիայի 9մմ (9x18) տրամաչափի ատրճանակների համար նախատեսված գործարանային արտադրության պահեստատուփը՝ լիցքավորված «ПM», «ANC» տեսակի ակոսափող ատրճանակներից կրակվելու համար նախատեսված գործարանային արտադրության 9մմ (9x18) տրամաչափի ռազմամթերք հանդիսացող թվով 7 հատ փամփուշտներ, որոնք հայտնաբերվել են 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Նոր Նորքի բաժնում ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից կատարված Ա.Սողոմոնյանի անձնական խուզարկությամբ»։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ս․Գզոգյանը ստանձնել է քրեական գործի վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ: Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշման համաձայն՝ «(…) Վարույթն իրականացնող քննիչը Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը պայմանավորել է վերջինիս կողմից փախուստը կանխելու, նոր արարք կատարելու և մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների, մասնավորապես, քրեական վարույթին չխոչընդոտելու հանգամանքով: Անձի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը կիրառելիս պետք է հաստատվի հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն, և որը պետք է բխի անձի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից։ Այսինքն՝ ոչ միայն պետք է հիմնավորվի կալանքի հիմքերի իրավաչափության պայմանները, այլև այն կիրառելու անվերապահ անհրաժեշտությունը, հակառակ մեկնաբանման դեպքում օրենսդիրը չէր առանձնացնի նվազագույնի սկզբունքը և վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնությունը չէր տա նվազագույնի սկզբունքով առաջնորդվելու անհրաժեշտությանը։ Օրենսդիրը Դատարանից պահանջում է նաև անդրադառնալ ավելի մեղմ խափանման միջոցի կիրառման հնարավորությանը, ուստիև հիմնավորել, թե ինչու այն ի զորու չի լինի ապահովելու մեղադրյալի իրավաչափ վարքագիծը։ Այսինքն՝ նախ պետք է հերքվի առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառելիության հնարավորությունը, որից հետո նաև պատճառաբանվի, թե նույնիսկ միջնորդությունը իրավաչափ լինելու պարագայում, ինչու է քաղաքացիական հասարակության մեջ անհրաժեշտություն առաջացել անձին կալանավորելու, ինչով է պայմանավորված վերջինիս անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը, որի վերաբերյալ տվյալ գործով դատարանի կողմից տրվում է բացասական գնահատական։ Անդրադառնալով մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի կողմից փախուստի դիմելու հիմքին՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ հաշվի առնելով Եվրոպական դատարանի կողմից մի շարք վճիռներով արտահայտած դիրքորոշումները, ինչպես նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորած նախադեպային մոտեցումներն այս հարցի վերաբերյալ՝ բացառապես ենթադրաբար կատարված հանցագործության ծանրության աստիճանը և ակնկալվող պատժի խստությունը չեն կարող դրվել անձի կալանավորման հիմքում։ Սակայն հաշվի առնելով սույն վարույթի փաստական հանգամանքները, մասնավորապես՝ այն փաստը, որ թիվ 17164324 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանը իրավապահ աշխատակիցներից արդեն իսկ թաքնվելու փորձ կատարել է և այդ փաստական հանգամանքը համադրելով կիրառվելիք խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանների հետ՝ Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ սույն պարագայում մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը առկա է։ Ինչ վերաբերում է Ա․Սողոմոնյանի նկատմամբ կիրառվելիք խափանման միջոցի հիմքում դրված նոր հանցանք կատարելու հավանականությանը, Դատարանը, թեպետ մեղադրյալի՝ նախկինում արատավորված չլինելու հանգամանքին, նոր արարք կատարելու հիմքն իսպառ չի բացառում՝ պայմանավորված վերջինիս հետ նույն ժամանակ ձերբակալված՝ Հայկ Դավթի Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ՝ դանակ և գլխարկ-դիմակի հայտնաբերման փաստով։ Անդրադարձ կատարելով մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի կողմից մինչդատական վարույթում իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների չկատարելու կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով խոչընդոտելու հավանականությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել առաջադրված մեղադրանքում, զղջացել է կատարած ենթադրյալ հանցանքի կատարման համար։ Նման պայմաններում Դատարանը նշված հիմքի առկայությունն արձանագրում է նվազագույն չափով՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի կողմից զենքի ձեռք բերման <իրական> աղբյուրը դեռևս բացահայտված չէ: Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալին վերագրվող կոնկրետ արարքի առանձնահատկությունները՝ մեղադրյալը մեղադրվում է հասարակական կարգի դեմ կատարվող միջին ծանրության ենթադրյալ հանցանք կատարելու մեջ, որի համար որպես պատիժ է նախատեսված ազատազրկում առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով: Դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Գնահատելով մեղադրյալին վերաբերելի դրական և բացասական գործոնները (նախկինում դատապարտված չէ, ունի մշտական բնակության վայր, ըստ իր հայտարարության՝ Հայաստանի սովորում է պետական տնտեսագիտական համալսարանում, «Անրի Սողոմոնյան» ԱՁ-ի տնօրեն է, 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի ընթացքում կամավոր հիմունքներով Արցախի հանրապետություն օգնություն է տեղափոխել, ազատված է պարտադիր զինվորական ծառայությունից հիվանդության հիմքով), վերջինիս հնարավոր վարքագծի հակակշռման և հավասարակշռման համատեքստում՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս կողմից հակաօրինական վարքագծի դրսևորումը չի բացառվում, որի հավանականությունը, սակայն, այնքան բարձր չէ, որպեսզի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվի խափանման միջոցներից ծայրահեղը՝ կալանքը, ուստի, Դատարանն արձանագրում է, որ այդ ռիսկերը հնարավոր է չեզոքացնել այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ: Մասնավորապես՝ տնային կալանքն ի զորու է գործուն երաշխիք հանդիսանալ՝ կանխելու մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի ոչ իրավաչափ վարքագիծն ու չեզոքացնելու վերջինիս իրավաչափ վարքագծին խոչընդոտող հնարավոր հանգամանքները, այդ թվում նաև փախուստի դիմելու հավանականությունը: Ընդ որում, Դատարանի այս համոզմունքի ձևավորման համար հիմք է հանդիսանում այն, որ այլընտրանքային խափանման միջոցներից տնային կալանքը 2 ամիս ժամկետով՝ իր բնակության հասցեն՝ քաղաք Երևան, Դրոյի փողոց, 8/2 շենք, բնակարան 12 հասցեն, լքելու արգելքը՝ օրենքով նախատեսված սահմանափակումներով՝ ((սահմանափակել մեղադրյալի նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց օգտվելու հնարավորությունը, ինչպես նաև արգելել շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց (բացառությամբ իր հետ համատեղ բնակվող անձանց՝ ընտանիքի անդամների)) ի զորու է հանդիսանալ մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ցանկացած ռիսկ հակակշռելու գործոն: Նշվածը հնարավորություն է տալիս ապահովելու նրա ազատության իրավունքի որոշակի առումով սահմանափակման և նրա մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը։ Հենց այդ հավասարակշռության երաշխավորմամբ էլ այլընտրանքային խափանման միջոցի՝ տնային կալանքը մի կողմից հնարավորություն կտա մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանին որոշակիորեն կենսագործելու իր ազատության իրավունքը, մյուս կողմից կկաշկանդի նրան դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ։ (․․․)»։ Հանրային մեղադրող Ն․Թոփուզյանը հայտնեց, որ Ա․Սողոմոնյանի նկատմամբ խափանման միջոցն ընտրվել է ճիշտ և փոփոխելու կամ վերացնելու հիմքեր չկան, շարունակում են առկա լինել կալանավորման հիմքերը։ Պաշտպաններ Մ․Շահգալդյանը և Հ․Շահումյանը հայտնեցին, որ վարչական հսկողության միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։ Մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանն ըստ էության միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։ Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (…) 5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: (…)»: Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Նույն օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: 3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել` 1) քննիչը` մինչև մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազին հանձնելը. 2) հսկող դատախազը` մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին քննիչից ստանալու պահից մինչև դրանք դատարան հանձնելը. 3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս: 4. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները քննիչը կարող է կիրառել բացառապես հսկող դատախազի համաձայնությամբ: 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»։ Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի տնային կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու հիմքերը՝ հաստատված Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ: Մասնավորապես այն, որ մեղադրյալը, մնալով ազատության մեջ, կարող է չկատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր դրված պարտականությունները և դիմել փախուստի։ Ինչ վերաբերում է կալանավորման երրորդ հիմքին՝ նոր հանցանք կատարելու, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի վերաբերյալ ներկայացված դատվածության տեղեկանքի ուսումնասիրությունից երևում է, որ վերջինս նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չի եղել, հետևաբար հիմնավորված չէ այն եզրահանգումը, որ մեղադրյալը, մնալով ազատության մեջ, կկատարի նոր հանցանք։ Ամփոփելով նշվածը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են Դատարանի կողմից նախկինում արձանագրված՝ Ա․ Սողոմոնյանի տնային կալանքի տակ պահելու հիմքերը, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ տնային կալանքը վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը պետք է երկարացնել 3 (երեք) ամսով: Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ պետք է մեղադրյալին արգելել ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց (ովքեր չեն բնակվում նույն հասցեում, բացառությամբ իր պաշտպանին): Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի մասով որոշման կատարումը և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը, իսկ մեղադրյալի նկատմամբ հսկողությունը պետք է իրականացնել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-120-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը երկարաձգել` 3 (երեք) ամսով, բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ։ Մինչև 2025 թվականի մարտի 18-ը ներառյալ մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի պարտավոր է չլքել իր բնակության տարածքը քաղաք Երևան, Դրոյի փողոց, 8/2 շենք, բնակարան 12 բնակարան հասցեն): Արգելել մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանին մինչև 2025 թվականի մարտի 18-ը ներառյալ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց (բացառությամբ իր պաշտպանի և իր ընտանիքի անդամների): Տնային կալանքի մասով որոշման կատարումը և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը քննիչի միջոցով հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը: Մեղադրյալի նկատմամբ հսկողությունն իրականացնել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս․ԳԶՈԳՅԱՆ |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 10-01-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:05 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 10-01-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Անրի |
| Ազգանուն | Սողոմոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 10-01-2025 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/3591/01/24 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահող դատավոր Ս.ԳԶՈԳՅԱՆԻ քարտուղարությամբ Լ.ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ հանրային մեղադրող Ն․ԹՈՓՈՒԶՅԱՆԻ պաշտպաններ Հ․ՇԱՀՈՒՄՅԱՆԻ Մ․ՇԱՀԳԱԼԴՅԱՆԻ մեղադրյալ Ա․ՍՈՂՈՄՈՆՅԱՆԻ 2025 թվականի հունվարի 10-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Անրի Սոսի Սողոմոնյանի՝ ծնված 2005 թվականի հունիսի 14-ին, Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, անհատ ձեռներեց, նախկինում չդատապարտված, չամուսնացած, հաշվառված է ք․Երևան, Պարոնյան փողոց, 1 շենք 30 բնակարան հասցեում, բնակվում է ք․Երևան, Դրոյի փողոց, 8/2 շենք 12 բնակարան հասցեում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը, ՊԱՐԶԵՑ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 17164324 քրեական վարույթը: 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին Անրի Սոսի Սողոմոնյանը ձերբակալվել է։ Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոցներ է կիրառվել տնային կալանքը` երկու ամիս ժամկետով։ Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը: Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի որոշմամբ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում այն արարքի համար որ նա, չունենալով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու` այն ձեռք բերելու, պահելու կամ կրելու իրավունք, իր ձեռքի պայուսակի մեջ ապօրինի պահել, կրել է «ПM» «Մակարով» մոդելի ակոսափող հրազեն հանդիսացող ատրճանակ և թվով 7 հատ ռազմամթերք հանդիսացող փամփուշտներ։ Այսպես. Անրի Սոսի Սողոմոնյանը, չունենալով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու՝ այն ձեռք բերելու, պահելու կամ կրելու իրավունք, ինչպես նաև հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու ՀՀ ոստիկանության օրենքով սահմանված կարգով ձևակերպված համապատասխան թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում, ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, գտնվելով Երևան քաղաքի Դավիթ Բեկի փողոցում, իր ձեռքում գտնվող պայուսակի մեջ ապօրինի կերպով պահել, կրել է 9մմ (9x18) տրամաչափի ակոսափող հրազեն հանդիսացող «ПM» «Մակարով» մոդելի գործարանային արտադրության, սերիական համարները և արտադրման տարեթիվը տաշման ենթարկվելու հետքագծերի և կոռռոզիայի հետևանքով անընթեռնելի տեղամասերով, կրակոցներ կատարելու համար պիտանի ատրճանակ և «Մակարով» տեսակի ատրճանակների կոնստրուկցիայի 9մմ (9x18) տրամաչափի ատրճանակների համար նախատեսված գործարանային արտադրության պահեստատուփը՝ լիցքավորված «ПM», «ANC» տեսակի ակոսափող ատրճանակներից կրակվելու համար նախատեսված գործարանային արտադրության 9մմ (9x18) տրամաչափի ռազմամթերք հանդիսացող թվով 7 հատ փամփուշտներ, որոնք հայտնաբերվել են 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Նոր Նորքի բաժնում ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից կատարված Ա.Սողոմոնյանի անձնական խուզարկությամբ»։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ս․Գզոգյանը ստանձնել է քրեական գործի վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 10-ի որոշմամբ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը երկարաձգվել է երեք ամսով։ 2․ Արագացված վարույթ Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ: Պաշտպաններ Հ․Շահումյանը և Մ․Շահգալդյանը հայտարարել են, որ իրենց կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և միանում է միջնորդությանը։ Հանրային մեղադրողը, արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդության դեմ առարկություն չի ներկայացրել և, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․2-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ներկայացրել է մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը: Մեղադրյալը հայտարարել է, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին իր միջնորդությունը, այն ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները: Դատարանը, փաստելով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու վերաբերյալ: 3․ Դատարանի իրավական վերլուծությունները Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի կողմից ապօրինի զենք պահելը, կրելն ապացուցված է, արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(․․․) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։(․․․)»։ Միևնույն ժամանակ, Դատարանն աձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։ (․․․)»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։ Այսպես` Դատարանը մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Դատարանը մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Մասնավորապես, Դատարանը, որպես Ա․Սողոմոնյանի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ արարքը կատարելու պահին նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրակաբ Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար: Դատարանը, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն: Դատարանը, հաշվի առնելով վերոնշյալ` մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ ազատազրկման ձևով՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով։ Միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց»: Սույն գործով մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանն անազատության մեջ է գտնվել 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ից մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ը, որպիսի ժամկետը պետք է հաշվակցել նրա նկատմամբ նշանակված պատժին, ուստի վերջնական պատիժ պետք է սահմանել ազատազրկում ՝ 5 (հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով։ Անդրադառնալով պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին՝ Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի կատարած արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը, մեղադրյալի անձի վերաբերյալ տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները: Պատժի սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ից։ Դատարանը փաստում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված «ПМ» Մակարով մոդելի 9 մմ (9x18) տրամաչափի ակոսափող հրազեն հանդիսացող ատրճանակը, թվով 5 հատ գործարանային արտադրության 9 մմ (9x18) տրամաչափի փամփուշտները և թվով 1 հատ պահեստատուփը պետք է հանձնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինությանը՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Քննարկելով մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցների հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 464․1-րդ-464․5-րդ հոդվածներով` Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 (վեց) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի հիման վրա՝ հաշվակցել մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի անազաության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը 2024 նոյեմբերի 13-ից մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ը, և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 5 ( հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օրը ժամկետով Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի պատժի կրման ժամկետի սկիզբը հաշվել 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ից: Իրեղեն ապացույց ճանաչված «ПМ Մակարով» մոդելի 9 մմ (9x18) տրամաչափի ակոսափող հրազեն հանդիսացող ատրճանակը, թվով 5 հատ գործարանային արտադրության 9 մմ (9x18) տրամաչափի փամփուշտները և թվով 1 հատ պահեստատուփը հանձնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինությանը՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցները՝ տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 10-01-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 20-02-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր 256 թերթ, 2-րդ հատոր 161 թերթ, 3-րդ հատոր 56 թերթ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 18-02-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 20-02-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 256, 161, 56 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-20670 |
Գործը ստացվել է փոփոխվելուց հետո
| Ամսաթիվ | 10-10-2025 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 13-10-2025 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 17-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր՝ 256 թերթ, 2-րդ հատոր 160 թերթ, 3-րդ հատոր 56 թերթ, 4-րդ հատոր 194 թերթ։ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 24-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 4 հատոր |
Դատական գործ N: ԵԴ1/3591/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 18-02-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 18-02-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Շահումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Շահգալդյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Անրի Սողոմոնյան Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Կենտրոն/՝ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի վերաբերյալ 10.01.2025թ. կայացված դատավճիռը՝ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի մասով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 24-02-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 18-02-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ն |
| Ազգանուն | Թոփուզյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Անրի Սողոմոնյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Պատժաչափի մասով բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Կենտրոն/՝ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի վերաբերյալ 10.01.2025թ. կայացված դատավճիռը , կայացնել նոր դատական ակտ՝ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ նշանակել առավել խիստ պատիժ՝ ազատազրկման ձևով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 24-02-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 14.5 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 24-02-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Ալավերդյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 03-03-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 06-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
| Ամսաթիվ | 06-05-2025 |
|---|---|
| Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է | Բեկանվել է դատական ակտը և փոփոխվել |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Անրի |
| Ազգանուն | Սողոմոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/3591/01/24 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ «06» մայիսի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) Նախագահող դատավոր Կ.Հովհաննիսյան դատավորներ Ա.Մաթևոսյան Լ.Ալավերդյան քարտուղարությամբ՝ Մ.Հովսեփյանի մասնակցությամբ` դատախազ Ն.Թոփուզյանի պաշտպաններ Հ.Շահումյանի Մ.Շահգալդյանի մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի դռնբաց դատական նիստում, քննելով թիվ ԵԴ1/3591/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր Ս.Գզոգյանի) 2025 թվականի հունվարի 10-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի պաշտպաններ Հ.Շահումյանի և Մ.Շահգալդյանի և Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքները. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Մ.Ղահրամանյանի կողմից կազմված արձանագրությամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 17164324 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի պետ Հ.Հայրապետյանի որոշմամբ թիվ 17164324 քրեական վարույթի նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին, որի մեջ ընդգրկվել են նույն բաժնի ավագ քննիչ Ալինա Սիմոնյանը, քննիչներ՝ Արմեն Հակոբյանը, Արտյոմ Մաթևոսյանը, Ռաֆիկ Սիմոնյանը և Մեսրոպ Ղահրամանյանը: 2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ թիվ 17164324 քրեական վարույթով Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ թիվ 17164324 քրեական վարույթով Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը փոփոխվել է և նրա նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Անրի Սոսի Սողոմոնյանի վերաբերյալ թիվ 17164324 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան), որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/3591/01/24 համարը: 2025 թվականի հունվարի 10-ին թիվ ԵԴ1/3591/01/24 քրեական գործով արագացված կարգով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով. -Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 6 (վեց) ամիս ժամկետով: -ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի հիման վրա՝ հաշվակցվել է մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը 2024 նոյեմբերի 13-ից մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ը, և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 5 ( հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օրը ժամկետով: -Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի պատժի կրման ժամկետի սկիզբը հաշվվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ից: -Լուծվել է իրեղեն ապացույցների ճակատագիրը: -Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցները՝ տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի պաշտպան Մնացական Շահգալդյանը ստացել է 2025 թվականի հունվարի 18-ին, իսկ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազությունում ստացվել է 2025 թվականի հունվարի 20-ին: 2025 թվականի փետրվարի 18-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի պաշտպաններ Մնացական Շահգալդյանի և Հայկ Շահումյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը, իսկ 2025 թվականի փետրվարի 24-ին ստացվել է Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի վերաքննիչ բողոքը, որը փոստային ծառայությանն է հանձնված եղել 2025 թվականի փետրվարի 19-ին: Թիվ ԵԴ1/3591/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի փետրվարի 24-ին, իսկ դատարանի կազմը նախագահող դատավորին է հանձնվել 2025 թվականի փետրվարի 25-ին: 2025 թվականի մարտի 3-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և ստացված քրեական գործը նշանակվել է դատական նիստում քննության: Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը. 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ թիվ 17164324 քրեական վարույթով Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այն բանի համար, որ. «նա, չունենալով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու` այն ձեռք բերելու, պահելու կամ կրելու իրավունք, իր ձեռքի պայուսակի մեջ ապօրինի պահել, կրել է «ПM» «Մակարով» մոդելի ակոսափող հրազեն հանդիսացող ատրճանակ և թվով 7 հատ ռազմամթերք հանդիսացող փամփուշտներ։ Այսպես. Անրի Սոսի Սողոմոնյանը, չունենալով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու՝ այն ձեռք բերելու, պահելու կամ կրելու իրավունք, ինչպես նաև հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու ՀՀ ոստիկանության օրենքով սահմանված կարգով ձևակերպված համապատասխան թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում, ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, գտնվելով Երևան քաղաքի Դավիթ Բեկի փողոցում, իր ձեռքում գտնվող պայուսակի մեջ ապօրինի կերպով պահել, կրել է 9մմ (9x18) տրամաչափի ակոսափող հրազեն հանդիսացող «ПM» «Մակարով» մոդելի գործարանային արտադրության, սերիական համարները և արտադրման տարեթիվը տաշման ենթարկվելու հետքագծերի և կոռռոզիայի հետևանքով անընթեռնելի տեղամասերով, կրակոցներ կատարելու համար պիտանի ատրճանակ և «Մակարով» տեսակի ատրճանակների կոնստրուկցիայի 9մմ (9x18) տրամաչափի ատրճանակների համար նախատեսված գործարանային արտադրության պահեստատուփը՝ լիցքավորված «ПM», «ANC» տեսակի ակոսափող ատրճանակներից կրակվելու համար նախատեսված գործարանային արտադրության 9մմ (9x18) տրամաչափի ռազմամթերք հանդիսացող թվով 7 հատ փամփուշտներ, որոնք հայտնաբերվել են 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Նոր Նորքի բաժնում ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից կատարված Ա.Սողոմոնյանի անձնական խուզարկությամբ»։ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում կայացված դատավճռում, մասնավորապես նշված է. «Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի կողմից ապօրինի զենք պահելը, կրելն ապացուցված է, արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին։ (...)Այսպես` Դատարանը մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Դատարանը մեղադրյալ Ա․Սողոմոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Մասնավորապես, Դատարանը, որպես Ա․Սողոմոնյանի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ արարքը կատարելու պահին նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական: Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար: Դատարանը, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն: Դատարանը, հաշվի առնելով վերոնշյալ` մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ ազատազրկման ձևով՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով։ (...)Սույն գործով մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանն անազատության մեջ է գտնվել 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ից մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ը, որպիսի ժամկետը պետք է հաշվակցել նրա նկատմամբ նշանակված պատժին, ուստի վերջնական պատիժ պետք է սահմանել ազատազրկում ՝ 5 (հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով։ Անդրադառնալով պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին՝ Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի կատարած արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը, մեղադրյալի անձի վերաբերյալ տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները: Պատժի սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ից։ Դատարանը փաստում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված «ПМ» Մակարով մոդելի 9 մմ (9x18) տրամաչափի ակոսափող հրազեն հանդիսացող ատրճանակը, թվով 5 հատ գործարանային արտադրության 9 մմ (9x18) տրամաչափի փամփուշտները և թվով 1 հատ պահեստատուփը պետք է հանձնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինությանը՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Քննարկելով մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցների հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը»: Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի պաշտպաններ Հ.Շահումյանը և Մ.Շահգալդյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել են, որ մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել՝ ռեալ հնարավորություն ընձեռվի նրան շարունակել ուսումը, զբաղվել ձեռնարկատիրությամբ և վաստակել գումար, օգնել ծնողներին հոգալու ընտանիքի հոգսերը, վճարել հարկեր և օգտակար լինել նաև պետությանը, նա ընդամենը 20 տարեկան է, այդ տարիքում հանդիսանում է գրանցված անհատ ձեռնարկատեր (ԱՁ) և վճարում է հարկեր պետական բյուջե, բացարձակ գերազանցությամբ 2023 թվականին ավարտել է «Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի» ֆինանսատնտեսագիտական քոլեջը, ներկայումս սովորում է նույն համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետի բակալավրիատի հեռակա վճարովի ուսուցման համակարգի «Տնտեսագիտություն» մասնագիտության «Տնտեսագիտություն» կրթական 3-րդ կուրսում, ինքն անձամբ աշխատում և վճարում է իր ուսման վարձը։ Ըստ պաշտպանների մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակը համաչափ չէ նրա կատարած արարքին, նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժը խիստ է՝ պարունակում է ավել սահմանափակումներ: Ամփոփելով, խնդրել են Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը՝ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան։ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Անրի Սողոմոնյանի տիրապետության տակ է գտնվել մարտական նշանակության ատրճանակ և մարտական 7 փամփուշտ, որոնք լիցքավորված են եղել դրա պահունակի մեջ, իսկ վտանգավորության տեսանկյունից հատկանշական է, որ ատրճանակը, պահունակը դրա մեջ ներդրված վիճակում, գտնվել է մեղադրյալի տիրապետության տակ՝ նրա մոտ գտնվող պայուսակում, այսինքն ատրճանակը մեղադրյալի կողմից կրելը կատարվել է ակտիվ գործողությունների ռեժիմում: Ինքը՝ մեղադրյալը, ձերբակալվել և ՀՀ ոստիկանության Նոր Նորքի բաժին է բերվել Բադալ Մուրադյան փողոցից, ինչը նշանակում է, որ նա կրել է այն հանրային վայրերում: Արարքին հանրային վտանգավորության լրացուցիչ չափաբաժին է հաղորդում ատրճանակի լիցքավորված լինելը փամփուշտներով, դա նշանակում է, որ այն մշտապես եղել է հանպատրաստից գործադրման համար անհրաժեշտ վիճակում ու մեղադրյալի կողմից դրա կիրառելն առանձնակի ջանքերի գործադրում չի պահանջել: Դատախազը, հիմք ընդունելով մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված հոդվածի ձևակերպական առանձնահատկությունները փաստել է, որ ՀՀ օրենսգրքի 335-րդ հոդվածը նկարագրված է ձևական հանցակազմով և այս հոդվածով արգելված արարքի համար քրեական պատասխանատվությունը չի կապվում հանցավոր արարքի որոշակի հետևանքների առաջացման հետ, և հանցանքը համարվում է ավարտված հրազեն կրելու պահից, ուստի գտել է նաև, որ Անրի Սողոմոնյանի նկատմամբ ընտրված պատժաչափը չի համապատասխանում արարքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, բավարար չէ նրան ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Ամփոփելով, բողոքաբերը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատժաչափի մասով բեկանել, կայացնել նոր դատական ակտ և մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ նշանակել առավել խիստ պատիժ ազատազրկման ձևով: Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանը պնդեց իրենց կողմից բերված Վերաքննիչ բողոքը, խնդրեց այն բավարարել, միևնույն ժամանակ ներկայացրեց առարկություններ պաշտպանների կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ: Պաշտպաններ Հ.Շահումյանը և Մ.Շահգալդյանը ներկայացրեցին իրենց կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի հիմքերն ու հիմնավորումները, պնդեց այն, խնդրեց բավարարել, իսկ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանը միացավ իր պաշտպանին: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»: ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները. (…) 7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. 8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար. 9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ. 10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ապօրինի կերպով հրազեն (բացառությամբ քաղաքացիական ողորկափող հրազենի, դրա փամփուշտների կամ դրա բաղկացուցիչ մասերի), դրա հիմնական բաղկացուցիչ մաս, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտ, պայթուցիկ նյութ կամ պայթեցման սարք ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ կրելը՝ պատժվում է ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով: (...)»: Վճռաբեկ դատարանը Ն.Սարգսյանի գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը․ «(…) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…)[Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում. 1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները, 2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ (...)[Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված։ Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 24-րդ կետը)։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով սահմանված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման և պատժի նշանակման հետ կապված հարցերին, արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «(...)Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում ապօրինի կերպով հրազեն, բացի ողորկափող հրազենից և դրա փամփուշտներից, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտներ, պայթուցիկ նյութեր կամ պայթուցիկ սարքեր ձեռք բերելու, իրացնելու, պահելու, փոխադրելու կամ կրելու համար։ Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի. - հանցագործության առարկաները ձեռք բերելու, իրացնելու, պահելու, փոխադրելու կամ կրելու նպատակը և շարժառիթները, - ձեռքբերման աղբյուրը, ձեռք բերելու, իրացնելու, պահելու, փոխադրելու կամ կրելու միջոցները, հանգամանքները, - առարկայի տեսակը, քանակը, հատկությունները։ Վկայակոչված հանգամանքներն այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։ (...)» (տե՛ս Գառնիկ Գալստյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի թիվ ԵՄԴ/0027/01/14 որոշման 22-23-րդ կետերը)։ Վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժաչափին, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում վկայակոչված` մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, այն է՝ նախկինում դատապարտված չլինելը, դրական բնութագրվելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, այն է՝ առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը, կատարածի համար զղջալը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը բավարար չեն գալու այն եզրահանգման, որ մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակված 5 ( հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օրը ժամկետով ազատազրկմամբ հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Այս կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ գնահատականի չի արժանացրել մի շարք հանգամանքներ, որոնք վկայում են Անրի Սողոմոնյանի անձի և նրա կատարած հանցագործության վտանգավորության առավել բարձր աստիճանի մասին: Մասնավորապես այն, որ Անրի Սողոմոնյանը ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և իր ձեռքում գտնվող պայուսակի մեջ ապօրինի կերպով պահել, կրել է, չպարզված հանգամանքներում ձեռք բերված, 9մմ (9x18) տրամաչափի ակոսափող հրազեն հանդիսացող «ПM» «Մակարով» մոդելի գործարանային արտադրության, սերիական համարները և արտադրման տարեթիվը տաշման ենթարկվելու հետքագծերի և կոռռոզիայի հետևանքով անընթեռնելի տեղամասերով, կրակոցներ կատարելու համար պիտանի ատրճանակ և «Մակարով» տեսակի ատրճանակների կոնստրուկցիայի 9մմ (9x18) տրամաչափի ատրճանակների համար նախատեսված գործարանային արտադրության պահեստատուփը՝ լիցքավորված «ПM», «ANC» տեսակի ակոսափող ատրճանակներից կրակվելու համար նախատեսված գործարանային արտադրության 9մմ (9x18) տրամաչափի ռազմամթերք հանդիսացող թվով 7 հատ փամփուշտներով, որպիսի փաստն արդեն իսկ ունի բարձր հանրային վտանգավորություն: Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է նաև, որ «Datalex» դատական տեղեկատվական համակարգի ուսումնասիրությամբ տեսանելի է, որ մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանը, վերը նշված առերևույթ հանցավոր արարքը կատարելիս, արդեն իսկ մեկ այլ քրեական գործով գտնվել է հանրային քրեական հետապնդման մեջ, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 6-րդ կետերով։ Հաշվի առնելով վերը շարադրված փաստական հանգամանքերը, մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, առերևույթ հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատժաչափը բավարար չէ դրա արդարացիության օրենսդրական նպատակներն ու պահանջներն իրագործելու և ապահովելու համար, ուստի դատախազի կողմից բերված բողոքը պետք է բավարարել և մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի նկատմամբ որպես պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ հաշվակցելով նրա անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը: Ինչ վերաբերվում է մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ պաշտպանների վերաքննիչ բողոքում ներկայացված փաստարկներին, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:(…) 4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները. 1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, 2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) հանցանք կատարածի անձը, 4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: 5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝ 1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը, 2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը, 3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը, 4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը, 5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը, 6) սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը, 7) տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը, 8) որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը, 9) հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը: 6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0226/01/09, ԳԴ1/0003/01/10, ՍԴ/0085/01/10, ԵԿԴ/0126/01/10, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել` ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, բ) պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները, գ) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը, զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։ Վերը նշված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո, Վերաքննիչ դատարանը անդրադառնալով Պաշտպանների կողմից ներկայացված փաստարկներին մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքների վերաբերյալ, այն է՝ Անրի Սողոմոնյանի 20 տարկան լինելը, ուսումը շարունակելու անհրաժեշտությունը, ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելը, կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորության համատեքստում, այն աստիճան չեն նվազեցնում մեղադրյալի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, որ օբյեկտիվ հիմք հանդիսանան նրա նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար: Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ հետևությունները և գործի օբյեկտիվ տվյալները թույլ չեն տալիս Վերաքննիչ դատարանին գալու համոզման, որ պատժի նպատակաների իրականացումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը ռեալ կրելու, հետևաբար՝ Անրի Սողոմոնյանը պետք է կրի պատիժը։ Ամփոփելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Պաշտպանների կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, այն է` Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` պատժի մասով փոփոխել, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժակետով՝ հաշվակցելով 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ից մինչև նոյեմբերի 15-ը անազատության մեջ գտնվելու 3 օրը և նրա նկատմամբ պետք է վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 11 (տասնմեկ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով: Մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ից: Մնացած մասով դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 352-րդ, 359-րդ, 361-րդ, 363-րդ, 367-րդ, 370-րդ և 371-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Պաշտպաններ Հ.Շահումյանի և Մ.Շահգալդյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը մերժել: Դատախազ Ն.Թոփուզյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել: Անրի Սոսի Սողոմոնյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 10-ի թիվ ԵԴ1/3591/01/24 քրեական գործով կայացված դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժակետով՝ հաշվակցելով 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ից մինչև նոյեմբերի 15-ը անազատության մեջ գտնվելու 3 օրը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 11 (տասնմեկ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով: Մեղադրյալ Անրի Սողոմոնյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ից: Մնացած մասով դատավճիռը թողնել անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 06-05-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 02-07-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 256, 161, 56, 110 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 02-07-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 256, 161, 56, 110 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | 54481/25 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/3591/01/24
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 25-06-2025 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Մեղադրյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Շահումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Անրի |
| Ազգանուն | Սողոմոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 30-09-2025 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/3591/01/24 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 30 սեպտեմբերի 2025 թվական ք.Երևան ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ Ա․ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2025 թվականի մայիսի 6-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի պաշտպաններ Հ.Շահումյանի և Մ.Շահգալդյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի հունվարի 10-ի դատավճռով մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-րդ մասով, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակվել ազատազրկում` 6 (վեց) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ Ա.Սողոմոնյանի ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին հաշվակցվել է վերջինիս անազատության մեջ գտնվելու 3 (երեք) օր ժամկետը, և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 5 (հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով: Մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի պաշտպաններ Հ.Շահումյանի, Մ.Շահգալդյանի, Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի՝ վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան) 2025 թվականի մայիսի 6-ի որոշմամբ պաշտպանների վերաքննիչ բողոքը մերժել է, դատախազի վերաքննիչ բողոքը բավարարել է, պատժի մասով փոփոխել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հունվարի 10-ի դատավճիռը, և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերջինիս նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում՝ 1 (մեկ) տարի ժակետով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ Ա.Սողոմոնյանի ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին հաշվակցվել է վերջինիս անազատության մեջ գտնվելու 3 (երեք) օր ժամկետը, և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 11 (տասնմեկ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով: Դատավճիռը մնացած մասով թողնվել է անփոփոխ: Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք են բերել մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի պաշտպաններ Հ.Շահումյանը և Մ.Շահգալդյանը: Վճռաբեկ բողոքի փաստարկները և պահանջը. 2. Մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի պաշտպաններ Հ.Շահումյանը և Մ.Շահգալդյանը փաստարկել են, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված՝ վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու պայմանները, այն է` վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, կամ առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը: Ի հիմնավորումն վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու վերոնշյալ պայմանների առկայության՝ բողոքի հեղինակները նշել են, որ խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 69-րդ, 84-րդ հոդվածների պահանջները։ Բողոքաբերները նշել են, որ Վերաքննիչ դատարանը Ա.Սողոմոնյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը խստացնելիս պատշաճ գնահատման չի արժանացրել մի շարք հանգամանքներ: Մասնավորապես բողոքաբերները նշել են, որ Առաջին ատյանի դատարանը օբյեկտիվորեն հաշվի առնելով Ա.Սողոմոնյանի անձը բնութագրող մի շարք հանգամանքներ, հանգել է հետևության, որ վերջինիս նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատազրկում վեց ամիս ժամկետով, իսկ Վերաքննիչ դատարանը որևէ գնահատական ու պատճառաբանություն չի բերել, թե որ հանգամանքներից ելնելով է Ա.Սողոմոնյանի կողմից կատարված ենթադրյալ հանցավոր արարքին տալիս ավելի բարձր հանրային վտանգավորություն, քան տվել է Առաջին ատյանի դատարանը։ Բացի այդ, բողոքաբերները նշել են, որ Վերաքննիչ դատարանն իրավասու չէր անդրադառնալու մեկ այլ գործով Ա.Սողոմոնյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդմանը, քանի որ քննության առարկա հանդիսացող քրեական գործում նշված քրեական հետապնդման մասին խոսք չկա։ Հաշվի առնելով մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, բողոքաբերները նշել են, որ Ա.Սողոմոնյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ կրելու և վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին։ Բողոքաբերները փաստել են նաև, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշումը ստորագրվել է միայն նախագահող դատավորի կողմից, և դատավարության մասնակիցներին չի տրամադրվել դատական կազմի մյուս երկու դատավորների հայտնած հատուկ կարծիքը։ Հետևաբար, բողոքաբերները նշել են, որ խախտվել է անմեղության կանխավարկածի, օրինականության, հիմնավորվածության, պատճառաբանվածության սկզբունքները և պատշաճ դատարանի կողմից իր գործը քննելու իրավունքը: Բողոք բերած անձանց պնդմամբ՝ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ բողոքարկվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի՝ Գարուշ Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Արմեն Շահբազյանի գործով 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 և այլ որոշումներով արտահայտած իրավական դիրքորոշումներին, ինչպես նաև բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր: Վերոգրյալ հիմնավորումներով, բողոքաբերները խնդրել են մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի պատիժը խստացնելու մասով բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 6-ի որոշումը՝ և բեկանված մասով վարույթը փոխանցել համապատասխան ստորադաս դատարան` նոր քննության` սահմանելով նոր քննության ծավալը: Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները և եզրահանգումը. 3. Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի պաշտպաններ Հ.Շահումյանի և Մ.Շահգալդյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝ 1) վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, կամ 2) առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կամ առերևույթ որևէ լուրջ փաստական կամ իրավական հանգամանք ի հայտ գալու ուժով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը: 2. Սույն հոդվածի իմաստով` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, եթե` (...) 4) բողոքարկվող դատական ակտում կոնկրետ նորմին տրված մեկնաբանությունը (հիմնավորումը) հակասում է մեկ այլ վարույթով Վճռաբեկ դատարանի որոշման մեջ տվյալ նորմին տրված մեկնաբանությանը (հիմնավորումներին). 5) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր: 3. Սույն հոդվածի իմաստով՝ լուրջ են համարվում հետևյալ դատական սխալները․ (...) 4) թույլ է տրվել սույն օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված` քրեադատավարական օրենքի որևէ խախտում: (...)»: Նույն օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե Վճռաբեկ դատարանը գալիս է հետևության, որ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումները բավարար չեն: Եթե վճռաբեկ բողոքում վկայակոչված է վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու` սույն օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-4-րդ կետերով նախատեսված որևէ պայման, ապա վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը պետք է հիմնավորի վկայակոչված պայմանի բացակայությունը»։ 4. Վճռաբեկ դատարանը, պաշտպանների կողմից ներկայացված փաստարկների, սույն վարույթի նյութերի, Վերաքննիչ դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա գալիս է հետևության, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին ազդել վարույթի ելքի վրա կամ խաթարել արդարադատության բուն էությունը, իսկ հակառակի մասին բողոք բերած անձանց փաստարկները հերքվում են Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանություններով և եզրահանգումներով: Համեմատական վերլուծության ենթարկելով բողոքարկվող դատական ակտում և բողոքաբերների կողմից վկայակոչված Վճռաբեկ դատարանի որոշումներով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքարկվող դատական ակտը չի հակասում Վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված որոշումներին։ Ինչ վերաբերում է բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ իրավունքի զարգացման խնդրի առկայության վերաբերյալ բողոք բերած անձանց փաստարկին, ապա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում առկա չէ իրավունքի զարգացման խնդիր։ Անդրադառնալով բողոքաբերների կողմից մատնանշված այն փաստարկին, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշումը ստորագրվել է միայն նախագահող դատավորի կողմից, և դատավարության մասնակիցներին չի տրամադրվել կազմի մյուս երկու դատավորների հայտնած հատուկ կարծիքը, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կազմի մյուս դատավորները հատուկ կարծիքի չեն մնացել, այլ կողմերին ուղարկվել է նախագագողի կողմից ստորագրված օրինակը՝ իսկականի հետ ճիշտ է» գրառմամբ։ Այսպիսով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ա.Սողոմոնյանի պաշտպաններ Հ.Շահումյանի և Մ.Շահգալդյանի կողմից չեն բերվել բավարար հիմնավորումներ, որ վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, կամ առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և նկատի ունենալով, որ բողոքներում ներկայացված հիմնավորումները բավարար չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված պայմաններով բողոքը վարույթ ընդունելու հետևության հանգելու համար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 383-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2025 թվականի մայիսի 6-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Անրի Սոսի Սողոմոնյանի պաշտպաններ Հ.Շահումյանի և Մ.Շահգալդյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը: Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Այլ նշումներ | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 06-05-2025 թվականի որոշման դեմ։ |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 03-07-2025 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Գործի տեսակ | Քրեական |
| Այլ նշումներ | 4 հատորից՝ 256, 161, 56, 110 թերթ։ |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 03-07-2025 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Սերժիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 06-10-2025 |
|---|---|
| Դատարան | Երևանի քրեական դատարան |
| Այլ նշումներ | 4 հատորից՝ 256, 161, 56, 156 թերթ։ |