Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/3626/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
9.3
Պատասխանող
Էլիանոր Բարսեղյան Գրիգորիի
Էլիանորա Բարսեղյան
Էլիանորա Բարսեղյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Հովհաննես Ավագյան
Քրեական վերաքննիչ
Վազգեն Ռշտունի
Տաթևիկ Գրիգորյան
Արսեն Նիկողոսյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 254-րդ Մաս 1-ին
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Հովհաննես Ավագյան
Քրեական վերաքննիչ
Վազգեն Ռշտունի
Տաթևիկ Գրիգորյան
Արսեն Նիկողոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-07-29 | 16:00 | 4 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-01-16 | 11:30 | 1 | Կայացել է | քրեական վարույթը կարճվել է | |
| Տվյալների կենտրոն | 2024-12-23 | 13:30 | 1 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/3626/01/24
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՊԱՏԱՍԽԱՆԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ԱԶԱՏԵԼՈՒ ԵՎ
ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝
Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան
Քարտուղարությամբ` Մ.Թովմասյանի
Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Ա.Ալիխանյանի
Տուժող Հ.Պետրոսյանի
Մեղադրյալ Է.Բարսեղյանի
2025 թվականի հունվարի 16-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի`
Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի` (ծնված` 1994 թվականի հունվարի 7-ին Նոյեմբերյան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, հաշվառված Տավուշի մարզի Այրում համայնքի Երկաթուղայինների փողոցի 22-րդ շենքի 4-րդ տանը, բնակվում է Երևան քաղաքի Սարի թաղի 2-րդ փողոցի 20-րդ տանը) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,
ՊԱՐԶԵՑ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2022 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 09130322 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նույն օրը Հերիքնազ Թադևոսի Պետրոսյանը ճանաչվել է տուժող։
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Ալիխանյանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 23-ի որոշմամբ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2023 թվականի հոկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ բացակայելու արգելքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 3-ին մեղադրանքը ներկայացվել է Էլիանորա Բարսեղյանին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ին քրեական վարույթը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/3626/01/24 համարը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Դատարանի դատավոր Հ․Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները.
Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել հետևյալի համար «(․․․) նա, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ, 2022թ. սեպտեմբերի 13-ին հյուրընկալվելով Հերիքնազ Թադևոսի Պետրոսյանի՝ ք.Երևան, Զ.Սարկավագի 126/1 շենքի 16-րդ բնակարանում և օգտվելով Հ.Պետրոսյանի՝ տանից բացակայելու և վերջինիս որդու անուշադրության հանգամանքից, նույն օրը՝ ժամը 16:30-ից մինչև 19:00-ն ընկած ժամանակահատվածում հիշյալ բնակարանից գաղտնի հափշտակել է հատ «Նոկիա» մոդելի բջջային հեռախոս՝ յուրաքանչյուրը 10.000 ՀՀ դրամ արժողության, 1 հատ 25.000 ՀՀ դրամ արժողության խելացի ժամացույց, 1 հատ 20.000 ՀՀ դրամ արժողության «Այֆոն» մոդելի ականջակալ, 1 հատ 5.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ» մոդելի լիցքավորման սարք, 1 հատ 7․000 ՀՀ դրամ արժողության զարկերակային ճնշման ապարատ:
Այսպիսով՝ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածով 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում»:
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝ «Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին: (․․․):
2. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ վերացվում են տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները, իսկ վարույթը կարճելու դեպքում` նաև այլ անձանց նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները: Վարույթը կարճելու մասին որոշմամբ լուծվում է նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը:
(․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1․ Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ։
(․․․)
4․ Եթե հանցագործությունից տուժողը 14 տարին չլրացած անձ է կամ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով լրիվ կամ մասնակիորեն զրկված է իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից, ապա նրա դեմ ուղղված հանցանք կատարած անձը չի կարող հաշտության հիմքով ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»։
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ օրենսդրի կողմից սահմանվել է առաջին անգամ ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իմպերատիվ հիմք այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն։ Միևնույն ժամանակ, նշված քրեաիրավական կառուցակարգի գործադրման արգելք է սահմանվել այն դեպքերի համար, երբ կատարված հանցանքը բովանդակում է ընտանիքում բռնության հատկանիշներ, ինչպես նաև՝ եթե հանցագործությունից տուժողը 14 տարին չլրացած անձ է կամ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով լրիվ կամ մասնակիորեն զրկված է իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից։
Անդրադառնալով սույն վարույթի փաստական հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որը դասվում են ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին:
Նշված հանցագործությունն ընտանիքում բռնության հատկանիշներ չի բովանդակում, սույն քրեական վարույթով տուժողը չափահաս է, վերջինի կողմից՝ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից զրկված լինելու մասին տվյալներ չկան։
Հարկ է նաև փաստել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետը նախատեսում է, որ առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ է համարվում այն անձը, ով նախկինում հանցանք չի կատարել կամ կատարել է, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, կամ որի դատվածությունը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մարվել կամ վերացվել է։
Տվյալ դեպքում, Էլիանորա Բարսեղյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ և նրա նախկին դատվածությունը չի կարող արգելք հանդիսանալ հաշտության հիմքով նրան քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հիմքերի առկայության հարցը լուծելիս։
Անդրադառնալով կողմերի հաշտության վերաբերյալ արված հայտարարություններին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ նախնական դատական լսումների ընթացքում տուժող Հերիքնազ Պետրոսյանը հայտնել է, որ Էլիանորա Բարսեղյանն ամբողջությամբ վերականգնել է իրեն պատճառված վնասը, նրա նկատմամբ բողոք-պահանջ չունի և չի ցանկանում, որ վերջինը ենթարկվի քրեական պատասխանատվության:
Մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանը հայտարարել է, որ զղջացել է իր կատարած արարքի համար, հաշտվել է տուժողի հետ և չի առարկում, որ քրեական պատասխանատվությունից ազատվի հաշտության հիմքով:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործով տուժողի և մեղադրյալի հաշտությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հաշտությունը կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է և հիմքեր չկան ենթադրելու, որ այն հետևանք է նրանց նկատմամբ գործադրված ոչ իրավաչափ ներգործության։
Քննարկելով հարցի քննության ժամանակ հանրային մեղադրողի ներկայացրած առարկությունն այն մասին, որ 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին թիվ 11181523 քրեական վարույթով Էլիանորա Բարսեղյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից ազատվել է՝ հաշտության հիմքով, որպիսի պայմաններում սույն մեղադրանքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելն իրավաչափ չի լինի՝ Դատարանն իր անհամաձայնությունն է արտահայտում նշված դիրքորոշման հետ։
Այդ առնչությամբ նախևառաջ հարկ է փաստել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետը հստակ սահմանել է, թե քրեական օրենսդրության իմաստով որ անձն է համարվում առաջին անգամ հանցանք կատարած։ Քննարկվող նորմի համաձայն՝ ի թիվս այլնի, առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ է համարվում նաև այն անձը, ով հանցանք է կատարել, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից։
Նշված, ինչպես նաև վերաբերելի այլ նորմերի համադրված վերլուծությամբ Դատարանն արձանագրում է, որ նախկինում հանցանք կատարած է համարվում բացառապես այն անձը, ում վերաբերյալ առկա է օրինական ուժի մեջ մտած մեղադրական դատավճիռ և տվյալ դատվածությունը մարված կամ հանված չէ։ Հետևաբար, առաջադրված մեղադրանքներից մեկով անձին քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված որևէ հիմքով, այդ թվում՝ հաշտությամբ պատասխանատվությունից ազատելու դեպքում, տվյալ անձը չի դադարում առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ համարվել։
Միևնույն ժամանակ, հարկ է արձանագրել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասը նախատեսում է, որ՝ «Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»:
Այսինքն, օրենսդիրը սահմանելով առաջին անգամ ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանք կատարած անձին հաշտության դեպքում քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իմպերատիվ հիմք, միևնույն ժամանակ նախատեսել է, որ նախկինում հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից։
Դատարանը գտնում է, որ շարադրված օրենսդրական արգելքում կիրառված «նախկինում» եզրույթը պետք է մեկնաբանվի և կիրառվի այն հաշվով, որ անձին վերագրվող հանցավոր արարքից առաջ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից։
Նման մեկնաբանության համար հիմք է հանդիսանում նախևառաջ օրենսդրական նշված արգելքի նպատակը, այն, որ եթե անձը մեկ անգամ արդեն իսկ ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից հաշտության հիմքով և կրկին կատարել է հանցանք, չի կարող երկրորդ անգամ նույն հիմքով ազատվել պատասխանատվությունից։
Բացի այդ, քննարկվող արգելքի վերոգրյալից տարբերվող մեկնաբանության դեպքում, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասում կիրառված «նախկինում» եզրույթը մեկնաբանվի և կիրառվի հաշտության հիմքով պատասխանատվությունից ազատելու մասին որոշում կայացնելու պահից առաջ իմաստով ու որևէ նշանակություն չտրվի այն հանգամանքին, թե անձը հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվել է տվյալ գործով իրեն վերագրվող հանցավոր արարքը կատարելուց առաջ, թե հետո, կստեղծվի մի իրավիճակ, երբ անձն իր կամքից անկախ հանգամանքներում կարող է հայտնվել իր համար ոչ բարենպաստ իրավիճակում։
Մասնավորապես, օրենքի նման մեկնաբանության դեպքում կառաջանա մի իրավիճակ, երբ միևնույն անձի վերաբերյալ քրեական հետապնդման տարբեր մարմինների վարույթում քննվող գործերից մեկով հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու դեպքում մյուս գործերով նույն հիմքով պատասխանատվությունից ազատելը կբացառվի, իսկ մեկ վարույթում այդ գործերը քննելիս նման խոչընդոտ չի առաջանա, ինչն անտրամաբանական է և անթույլատրելի։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ անձին մի քանի մեղադրանք առաջադրված լինելն ինքնին չի բացառում դրանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հաշտության կառուցակարգի գործադրումը՝ այլ արգելքների բացակայության պայմաններում, առավել ևս երբ տվյալ վարույթները քննվում են տարբեր մարմինների կողմից։ Հետևաբար, սույն վարույթով այդ առնչությամբ հանրային մեղադրողի ներկայացրած առարկությունները հիմնազուրկ են և չեն կարող հիմք հանդիսանալ Էլիանորա Բարսեղյանին հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելը մերժելու համար։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ Էլիանորա Բարսեղյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից պետք է ազատել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի, այն է՝ տուժողի հետ հաշտության հիմքով:
Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման` նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցվի, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները։
Դատարանն արձանագրում է, որ Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցի պահպանման անհրաժեշտությունն առկա չէ, որպիսի պայմաններում այն որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել:
Անդրադառնալով վարույթային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ դրանց վերաբերյալ տվյալները բացակայում են, ավելին՝ գործի քննության ընթացքում նման պահանջ չի ներկայացվել՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Միաժամանակ, սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ, 33-34-րդ, 167-րդ, 315-րդ, 364-րդ հոդվածներով` Դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից ազատել և վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի, այն է՝ տուժող Հերիքնազ Պետրոսյանի հետ հաշտության հիմքով:
Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել:
Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՊԱՏԱՍԽԱՆԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ԱԶԱՏԵԼՈՒ ԵՎ
ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝
Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան
Քարտուղարությամբ` Մ.Թովմասյանի
Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Ա.Ալիխանյանի
Տուժող Հ.Պետրոսյանի
Մեղադրյալ Է.Բարսեղյանի
2025 թվականի հունվարի 16-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի`
Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի` (ծնված` 1994 թվականի հունվարի 7-ին Նոյեմբերյան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, հաշվառված Տավուշի մարզի Այրում համայնքի Երկաթուղայինների փողոցի 22-րդ շենքի 4-րդ տանը, բնակվում է Երևան քաղաքի Սարի թաղի 2-րդ փողոցի 20-րդ տանը) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,
ՊԱՐԶԵՑ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2022 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 09130322 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նույն օրը Հերիքնազ Թադևոսի Պետրոսյանը ճանաչվել է տուժող։
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Ալիխանյանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 23-ի որոշմամբ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2023 թվականի հոկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ բացակայելու արգելքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 3-ին մեղադրանքը ներկայացվել է Էլիանորա Բարսեղյանին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ին քրեական վարույթը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/3626/01/24 համարը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Դատարանի դատավոր Հ․Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները.
Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել հետևյալի համար «(․․․) նա, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ, 2022թ. սեպտեմբերի 13-ին հյուրընկալվելով Հերիքնազ Թադևոսի Պետրոսյանի՝ ք.Երևան, Զ.Սարկավագի 126/1 շենքի 16-րդ բնակարանում և օգտվելով Հ.Պետրոսյանի՝ տանից բացակայելու և վերջինիս որդու անուշադրության հանգամանքից, նույն օրը՝ ժամը 16:30-ից մինչև 19:00-ն ընկած ժամանակահատվածում հիշյալ բնակարանից գաղտնի հափշտակել է հատ «Նոկիա» մոդելի բջջային հեռախոս՝ յուրաքանչյուրը 10.000 ՀՀ դրամ արժողության, 1 հատ 25.000 ՀՀ դրամ արժողության խելացի ժամացույց, 1 հատ 20.000 ՀՀ դրամ արժողության «Այֆոն» մոդելի ականջակալ, 1 հատ 5.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ» մոդելի լիցքավորման սարք, 1 հատ 7․000 ՀՀ դրամ արժողության զարկերակային ճնշման ապարատ:
Այսպիսով՝ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածով 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում»:
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝ «Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին: (․․․):
2. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ վերացվում են տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները, իսկ վարույթը կարճելու դեպքում` նաև այլ անձանց նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները: Վարույթը կարճելու մասին որոշմամբ լուծվում է նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը:
(․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1․ Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ։
(․․․)
4․ Եթե հանցագործությունից տուժողը 14 տարին չլրացած անձ է կամ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով լրիվ կամ մասնակիորեն զրկված է իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից, ապա նրա դեմ ուղղված հանցանք կատարած անձը չի կարող հաշտության հիմքով ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»։
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ օրենսդրի կողմից սահմանվել է առաջին անգամ ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իմպերատիվ հիմք այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն։ Միևնույն ժամանակ, նշված քրեաիրավական կառուցակարգի գործադրման արգելք է սահմանվել այն դեպքերի համար, երբ կատարված հանցանքը բովանդակում է ընտանիքում բռնության հատկանիշներ, ինչպես նաև՝ եթե հանցագործությունից տուժողը 14 տարին չլրացած անձ է կամ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով լրիվ կամ մասնակիորեն զրկված է իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից։
Անդրադառնալով սույն վարույթի փաստական հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որը դասվում են ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին:
Նշված հանցագործությունն ընտանիքում բռնության հատկանիշներ չի բովանդակում, սույն քրեական վարույթով տուժողը չափահաս է, վերջինի կողմից՝ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից զրկված լինելու մասին տվյալներ չկան։
Հարկ է նաև փաստել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետը նախատեսում է, որ առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ է համարվում այն անձը, ով նախկինում հանցանք չի կատարել կամ կատարել է, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, կամ որի դատվածությունը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մարվել կամ վերացվել է։
Տվյալ դեպքում, Էլիանորա Բարսեղյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ և նրա նախկին դատվածությունը չի կարող արգելք հանդիսանալ հաշտության հիմքով նրան քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հիմքերի առկայության հարցը լուծելիս։
Անդրադառնալով կողմերի հաշտության վերաբերյալ արված հայտարարություններին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ նախնական դատական լսումների ընթացքում տուժող Հերիքնազ Պետրոսյանը հայտնել է, որ Էլիանորա Բարսեղյանն ամբողջությամբ վերականգնել է իրեն պատճառված վնասը, նրա նկատմամբ բողոք-պահանջ չունի և չի ցանկանում, որ վերջինը ենթարկվի քրեական պատասխանատվության:
Մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանը հայտարարել է, որ զղջացել է իր կատարած արարքի համար, հաշտվել է տուժողի հետ և չի առարկում, որ քրեական պատասխանատվությունից ազատվի հաշտության հիմքով:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործով տուժողի և մեղադրյալի հաշտությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հաշտությունը կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է և հիմքեր չկան ենթադրելու, որ այն հետևանք է նրանց նկատմամբ գործադրված ոչ իրավաչափ ներգործության։
Քննարկելով հարցի քննության ժամանակ հանրային մեղադրողի ներկայացրած առարկությունն այն մասին, որ 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին թիվ 11181523 քրեական վարույթով Էլիանորա Բարսեղյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից ազատվել է՝ հաշտության հիմքով, որպիսի պայմաններում սույն մեղադրանքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելն իրավաչափ չի լինի՝ Դատարանն իր անհամաձայնությունն է արտահայտում նշված դիրքորոշման հետ։
Այդ առնչությամբ նախևառաջ հարկ է փաստել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետը հստակ սահմանել է, թե քրեական օրենսդրության իմաստով որ անձն է համարվում առաջին անգամ հանցանք կատարած։ Քննարկվող նորմի համաձայն՝ ի թիվս այլնի, առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ է համարվում նաև այն անձը, ով հանցանք է կատարել, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից։
Նշված, ինչպես նաև վերաբերելի այլ նորմերի համադրված վերլուծությամբ Դատարանն արձանագրում է, որ նախկինում հանցանք կատարած է համարվում բացառապես այն անձը, ում վերաբերյալ առկա է օրինական ուժի մեջ մտած մեղադրական դատավճիռ և տվյալ դատվածությունը մարված կամ հանված չէ։ Հետևաբար, առաջադրված մեղադրանքներից մեկով անձին քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված որևէ հիմքով, այդ թվում՝ հաշտությամբ պատասխանատվությունից ազատելու դեպքում, տվյալ անձը չի դադարում առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ համարվել։
Միևնույն ժամանակ, հարկ է արձանագրել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասը նախատեսում է, որ՝ «Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»:
Այսինքն, օրենսդիրը սահմանելով առաջին անգամ ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանք կատարած անձին հաշտության դեպքում քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իմպերատիվ հիմք, միևնույն ժամանակ նախատեսել է, որ նախկինում հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից։
Դատարանը գտնում է, որ շարադրված օրենսդրական արգելքում կիրառված «նախկինում» եզրույթը պետք է մեկնաբանվի և կիրառվի այն հաշվով, որ անձին վերագրվող հանցավոր արարքից առաջ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից։
Նման մեկնաբանության համար հիմք է հանդիսանում նախևառաջ օրենսդրական նշված արգելքի նպատակը, այն, որ եթե անձը մեկ անգամ արդեն իսկ ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից հաշտության հիմքով և կրկին կատարել է հանցանք, չի կարող երկրորդ անգամ նույն հիմքով ազատվել պատասխանատվությունից։
Բացի այդ, քննարկվող արգելքի վերոգրյալից տարբերվող մեկնաբանության դեպքում, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասում կիրառված «նախկինում» եզրույթը մեկնաբանվի և կիրառվի հաշտության հիմքով պատասխանատվությունից ազատելու մասին որոշում կայացնելու պահից առաջ իմաստով ու որևէ նշանակություն չտրվի այն հանգամանքին, թե անձը հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվել է տվյալ գործով իրեն վերագրվող հանցավոր արարքը կատարելուց առաջ, թե հետո, կստեղծվի մի իրավիճակ, երբ անձն իր կամքից անկախ հանգամանքներում կարող է հայտնվել իր համար ոչ բարենպաստ իրավիճակում։
Մասնավորապես, օրենքի նման մեկնաբանության դեպքում կառաջանա մի իրավիճակ, երբ միևնույն անձի վերաբերյալ քրեական հետապնդման տարբեր մարմինների վարույթում քննվող գործերից մեկով հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու դեպքում մյուս գործերով նույն հիմքով պատասխանատվությունից ազատելը կբացառվի, իսկ մեկ վարույթում այդ գործերը քննելիս նման խոչընդոտ չի առաջանա, ինչն անտրամաբանական է և անթույլատրելի։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ անձին մի քանի մեղադրանք առաջադրված լինելն ինքնին չի բացառում դրանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հաշտության կառուցակարգի գործադրումը՝ այլ արգելքների բացակայության պայմաններում, առավել ևս երբ տվյալ վարույթները քննվում են տարբեր մարմինների կողմից։ Հետևաբար, սույն վարույթով այդ առնչությամբ հանրային մեղադրողի ներկայացրած առարկությունները հիմնազուրկ են և չեն կարող հիմք հանդիսանալ Էլիանորա Բարսեղյանին հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելը մերժելու համար։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ Էլիանորա Բարսեղյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից պետք է ազատել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի, այն է՝ տուժողի հետ հաշտության հիմքով:
Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման` նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցվի, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները։
Դատարանն արձանագրում է, որ Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցի պահպանման անհրաժեշտությունն առկա չէ, որպիսի պայմաններում այն որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել:
Անդրադառնալով վարույթային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ դրանց վերաբերյալ տվյալները բացակայում են, ավելին՝ գործի քննության ընթացքում նման պահանջ չի ներկայացվել՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Միաժամանակ, սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ, 33-34-րդ, 167-րդ, 315-րդ, 364-րդ հոդվածներով` Դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից ազատել և վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի, այն է՝ տուժող Հերիքնազ Պետրոսյանի հետ հաշտության հիմքով:
Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել:
Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ
ԵԴ1/3626/01/24
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր
դատավորներ
դատական նիստերի քարտուղար
դատախազներ
մեղադրյալ
տուժող
Վ.Ռշտունի
Մ.Պապոյան
Տ.Գրիգորյան
Ք․Բադալյան
Ա․Ալիխանյան
Ն․Բարեկյան
Է.Բարսեղյան
Հ․Պետրոսյան
<<29>> հուլիսի 2025թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի` (ծնված` 1994 թվականի հունվարի 7-ին Նոյեմբերյան քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, հաշվառված է Տավուշի մարզի Այրում համայնքի Երկաթուղայինների փողոցի 22-րդ շենքի 4-րդ տանը, բնակվում է Երևան քաղաքի Սարի թաղի 2-րդ փողոցի 20-րդ տանը) վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2025 թվականի հունվարի 16-ի որոշման դեմ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Ալիխանյանի վերաքննիչ բողոքը,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2022 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Եղիազարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 09130322 քրեական վարույթը:
2022 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Եղիազարյանի որոշմամբ Հերիքնազ Պետրոսյանը ճանաչվել է տուժող:
2023 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Ալիխանյանի որոշմամբ Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքը կատարելու համար, որ նա ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ, 2022 թվականի սեպտեմբերի 13-ին հյուրընկալվելով Հերիքնազ Թադևոսի Պետրոսյանի՝ Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 126/1 շենքի 16-րդ բնակարանում և օգտվելով Հ.Պետրոսյանի՝ տանից բացակայելու և վերջինիս որդու անուշադրության հանգամանքից, նույն օրը՝ ժամը 16:30-ից մինչև 19:00-ն ընկած ժամանակահատվածում հիշյալ բնակարանից գաղտնի հափշտակել է 2 հատ <<Նոկիա>> մոդելի բջջային հեռախոս՝ յուրաքանչյուրը 10.000 ՀՀ դրամ արժողության, 1 հատ 25.000 ՀՀ դրամ արժողության խելացի ժամացույց, 1 հատ 20.000 ՀՀ դրամ արժողության <<Այֆոն>> մոդելի ականջակալ, 1 հատ 5.000 ՀՀ դրամ արժողության <<Սամսունգ>> մոդելի լիցքավորման սարք, 1 հատ 7000 ՀՀ դրամ արժողության զարկերակային ճնշման ապարատ:
2023 թվականի հոկտեմբերի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Եղոյանի որոշմամբ Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ կիրառվել է բացակայելու արգելքը:
2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Ալիխանյանի որոշմամբ քրեական հետապնդման ժամկետները կասեցվել են:
2024 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Ալիխանյանի որոշմամբ հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսվել է:
2024 թվականի դեկտեմբերի 5-ին թիվ 09130322 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 16-ի որոշմամբ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից ազատվել է և վարույթը կարճվել է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի, այն է՝ տուժող Հերիքնազ Պետրոսյանի հետ հաշտության հիմքով: Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ենթակա է վերացման: Վարութային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարվել են լուծված:
2025 թվականի փետրվարի 12-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա․Ալիխանյանը, իսկ թիվ ԵԴ1/3626/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի փետրվարի 24-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել է 2025 թվականի փետրվարի 25-ին):
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա․Ալիխանյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ օրենսդիրը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասով սահմանել է նշված հոդվածով նախատեսված հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու քանակական սահմանափակում, այն է՝ անձը կարող է տուժողի հետ հաշտության հիմքով ազատվել քրեական պատասխանատվությունից միայն մեկ անգամ, որից հետո տվյալ նորմը վերջինի հանդեպ այլևս կիրառելի չի կարող լինել, մինչդեռ տվյալ պարագայում Էլիանորա Բարսեղյանը 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին արդեն իսկ մեկ անգամ ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից նշված հիմքով, որից հետո ևս մեկ անգամ՝ 2025 թվականի հունվարի 16-ին բողոքարկվող որոշման շրջանակում:
Ինչ վերաբերվում է նրան, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասում նշված նախկինում ձևակերպումը պետք է մեկնաբանվի և կիրառվի հաշտության հիմքով պատասխանատվությունից ազատելու մասին որոշում կայացնելու պահից առաջ իմաստով, ապա այդ կապակցությամբ հարկ է նշել, որ տվյալ վերլուծությունը չի բխում ՀՀ քրեական օրենսգիրքը որևէ հոդվածից և նորմատիվ իրավական ակտի մեկնաբանման որևէ եղանակից։
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3626/01/24 քրեական գործով որոշումը, վարույթը փոխանցել համապատասխան ստորադաս դատարան՝ նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատախազ Ն․Բարեկյանը չէր ներկայացել դատական նիստին, Վերաքննիչ դատարանին ուղղված գրությամբ խնդրել էր բողոքի քննությունն անցկացնել իր բացակայությամբ և բավարարել այն։
Դատական նիստին չէր ներկայացել տուժող Հ․Պետրոսյանը, սակայն Վերաքննիչ դատարանի աշխատակազմի հետ հեռախոսազանգի ընթացքում հայտնել էր, որ չի առարկում բողոքի քննությունն իր բացակայությամբ անցակացնելու դեմ։
Դատական նիստին ներկայացել էր մեղադրյալ Է․Բարսեղյանը, ով խնդրել է անփոփոխ թողնել առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննությունն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և քրեական գործը, գտնում է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա․Ալիխանյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից:
Տվյալ դեպքում դատարանն արձանագրել է, որ նախնական դատական լսումների ընթացքում տուժող Հերիքնազ Պետրոսյանը հայտնել է, որ Էլիանորա Բարսեղյանն ամբողջությամբ վերականգնել է իրեն պատճառված վնասը, նրա նկատմամբ բողոք-պահանջ չունի և չի ցանկանում, որ վերջինը ենթարկվի քրեական պատասխանատվության:
Մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանը հայտարարել է, որ զղջացել է իր կատարած արարքի համար, հաշտվել է տուժողի հետ և չի առարկում, որ քրեական պատասխանատվությունից ազատվի հաշտության հիմքով:
Դատարանն արձանագրել է, որ հաշտությունը կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է և հիմքեր չկան ենթադրելու, որ այն հետևանք է նրանց նկատմամբ գործադրված ոչ իրավաչափ ներգործության։
Քննարկելով հարցի քննության ժամանակ հանրային մեղադրողի ներկայացրած առարկությունն այն մասին, որ 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին թիվ 11181523 քրեական վարույթով Էլիանորա Բարսեղյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից ազատվել է՝ հաշտության հիմքով, որպիսի պայմաններում տվյալ մեղադրանքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելն իրավաչափ չի լինի՝ դատարանն իր անհամաձայնությունն է արտահայտել նշված դիրքորոշման հետ։
Դատարանն արձանագրել է, որ նախկինում հանցանք կատարած է համարվում բացառապես այն անձը, ում վերաբերյալ առկա է օրինական ուժի մեջ մտած մեղադրական դատավճիռ և տվյալ դատվածությունը մարված կամ հանված չէ։ Հետևաբար, առաջադրված մեղադրանքներից մեկով անձին քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված որևէ հիմքով, այդ թվում՝ հաշտությամբ պատասխանատվությունից ազատելու դեպքում, տվյալ անձը չի դադարում առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ համարվել։
Այսինքն, օրենսդիրը սահմանելով առաջին անգամ ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանք կատարած անձին հաշտության դեպքում քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իմպերատիվ հիմք, միևնույն ժամանակ նախատեսել է, որ նախկինում հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից։
Դատարանը գտել է, որ շարադրված օրենսդրական արգելքում կիրառված նախկինում եզրույթը պետք է մեկնաբանվի և կիրառվի այն հաշվով, որ անձին վերագրվող հանցավոր արարքից առաջ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից։ Նման մեկնաբանության համար հիմք է հանդիսացել նախ և առաջ օրենսդրական նշված արգելքի նպատակը, այն, որ եթե անձը մեկ անգամ արդեն իսկ ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից հաշտության հիմքով և կրկին կատարել է հանցանք, չի կարող երկրորդ անգամ նույն հիմքով ազատվել պատասխանատվությունից։
Բացի այդ, քննարկվող արգելքի վերոգրյալից տարբերվող մեկնաբանության դեպքում, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասում կիրառված նախկինում եզրույթը մեկնաբանվի և կիրառվի հաշտության հիմքով պատասխանատվությունից ազատելու մասին որոշում կայացնելու պահից առաջ իմաստով ու որևէ նշանակություն չտրվի այն հանգամանքին, թե անձը հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվել է տվյալ գործով իրեն վերագրվող հանցավոր արարքը կատարելուց առաջ, թե հետո, կստեղծվի մի իրավիճակ, երբ անձն իր կամքից անկախ հանգամանքներում կարող է հայտնվել իր համար ոչ բարենպաստ իրավիճակում։
Մասնավորապես, օրենքի նման մեկնաբանության դեպքում կառաջանա մի իրավիճակ, երբ միևնույն անձի վերաբերյալ քրեական հետապնդման տարբեր մարմինների վարույթում քննվող գործերից մեկով հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու դեպքում մյուս գործերով նույն հիմքով պատասխանատվությունից ազատելը կբացառվի, իսկ մեկ վարույթում այդ գործերը քննելիս նման խոչընդոտ չի առաջանա, ինչն անտրամաբանական է և անթույլատրելի։
Անձին մի քանի մեղադրանք առաջադրված լինելն ինքնին չի բացառում դրանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հաշտության կառուցակարգի գործադրումը՝ այլ արգելքների բացակայության պայմաններում, առավել ևս երբ տվյալ վարույթները քննվում են տարբեր մարմինների կողմից։ Հետևաբար, տվյալ վարույթով այդ առնչությամբ հանրային մեղադրողի ներկայացրած առարկությունները հիմնազուրկ են և չեն կարող հիմք հանդիսանալ Էլիանորա Բարսեղյանին հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելը մերժելու համար։
Դատարանը հանգել է հետևության, որ Էլիանորա Բարսեղյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից պետք է ազատել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի, այն է՝ տուժողի հետ հաշտության հիմքով: Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման` նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցվի, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2025 թվականի հունվարի 17-ի թիվ ՏԴ/0023/01/22 որոշմամբ արձանագրել է, որ եթե անձի նկատմամբ պետությունը դեռևս չի իրագործել քրեաիրավական ներգործություն, սահմանված կարգով չի արտահայտել իր պարսավանքը կատարված հանցավոր արարքին ու գնահատական տվել դրան, այն կատարող անձին չի ենթարկել քրեական պատասխանատվության և պատժի, իրավական տեսանկյունից տվյալ անձը պետք է դիտարկվի որպես առաջին անգամ հանցանք կատարած՝ անկախ մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքների քանակից։ Այլ կերպ՝ նշված դեպքում անձը չի կարող համարվել նախկինում հանցանք կատարած, քանի դեռ պետությունը՝ ի դեմս իրավասու մարմնի՝ դատարանի, մեղադրական դատավճռի կայացմամբ չի հաստատել վերջինիս մեղավորությունը մեղսագրվող հանցավոր արարքում կամ արարքներում։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված արգելքը գործում է միայն այն դեպքում, երբ անձը տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելուց հետո կրկին հանցանք է կատարում, հակառակ պարագայում, երբ հանցանքը կատարվել է նախքան հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու ակտի կայացումը, տվյալ նորմի կիրառելիությունը չի կարող սահմանափակվել։ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ անձի համար պետք է ակնհայտ լինի, որ պետությունը, մեկ անգամ առանց ռեաբիլիտացնելու <<ներելով>> իր հանցավոր վարքագիծը և քրեական պատասխանատվությունից ազատելով, հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ դասեր քաղելու և ուղղման ճանապարհին կանգնելու համար, հակառակ պարագայում՝ հանցավոր վարքագիծը շարունակելու դեպքում, վերջինս զրկվում է նույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու հնարավորությունից։
Վերաքննիչ դատարանը, նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանին տվյալ քրեական վարույթով վերագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք, որը կատարվել է 2022 թվականի սեպտեմբերի 13-ին։
Մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանի և տուժող Հերիքնազ Պետրոսյանի միջև առկա է եղել փոխադարձ համաձայնություն, իսկ մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանը մինչև տվյալ վարույթով իրեն մեղսագրվող հանցանքի կատարումը, ներկայում գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի գործողության պայմաններում, տուժողի հետ հաշտության հիմքով չի ազատվել քրեական պատասխանատվությունից։
Անդրադառնալով տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու ինստիտուտի կիրառմանը և նույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված արգելքին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ օրենսդիրը տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու արգելք նախատեսել է այն դեպքերի համար, երբ անձը մեկ անգամ այդ հիմքով արդեն իսկ քրեական պատասխանատվությունից ազատված է եղել։ Իսկ այդ արգելքը գործում է միայն այն դեպքում, երբ անձը տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելուց հետո կրկին հանցանք է կատարում, իսկ, երբ հանցանքը կատարվել է նախքան հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու ակտի կայացումը, տվյալ նորմի կիրառելիությունը չի կարող սահմանափակվել։
Տվյալ դեպքում մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանը 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին տուժողի հետ հաշտության հիմքով ազատվել է այն քրեական վարույթի շրջանակներում, որով իրեն վերագրվող հանցանքը կատարել է տվյալ քրեական գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքը կատարելուց հետո։ Այսինքն` թեև մինչև բողոքարկվող ակտով տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելը, մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ արդեն իսկ այդ հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է, սակայն սույն քրեական գործով մեղսագրվող արարքը կատարվել է ավելի վաղ։
Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանին տվյալ գործով վերագրվող արարքի կատարման պահին վերջինի նկատմամբ առկա չի եղել տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վերաբերյալ ակտ, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված արգելքը նրա նկատմամբ կիրառելի չէ։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանին տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելով և վարույթը կարճելով՝ դատարանը կայացրել է օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում, ուստի այն բեկանելու առերևույթ հիմքեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 371-րդ և 380-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա․Ալիխանյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 16-ի ԵԴ1/3626/01/24 թվակիր որոշումը թողնելով անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Տ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր
դատավորներ
դատական նիստերի քարտուղար
դատախազներ
մեղադրյալ
տուժող
Վ.Ռշտունի
Մ.Պապոյան
Տ.Գրիգորյան
Ք․Բադալյան
Ա․Ալիխանյան
Ն․Բարեկյան
Է.Բարսեղյան
Հ․Պետրոսյան
<<29>> հուլիսի 2025թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի` (ծնված` 1994 թվականի հունվարի 7-ին Նոյեմբերյան քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, հաշվառված է Տավուշի մարզի Այրում համայնքի Երկաթուղայինների փողոցի 22-րդ շենքի 4-րդ տանը, բնակվում է Երևան քաղաքի Սարի թաղի 2-րդ փողոցի 20-րդ տանը) վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2025 թվականի հունվարի 16-ի որոշման դեմ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Ալիխանյանի վերաքննիչ բողոքը,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2022 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Եղիազարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 09130322 քրեական վարույթը:
2022 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Եղիազարյանի որոշմամբ Հերիքնազ Պետրոսյանը ճանաչվել է տուժող:
2023 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Ալիխանյանի որոշմամբ Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքը կատարելու համար, որ նա ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ, 2022 թվականի սեպտեմբերի 13-ին հյուրընկալվելով Հերիքնազ Թադևոսի Պետրոսյանի՝ Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 126/1 շենքի 16-րդ բնակարանում և օգտվելով Հ.Պետրոսյանի՝ տանից բացակայելու և վերջինիս որդու անուշադրության հանգամանքից, նույն օրը՝ ժամը 16:30-ից մինչև 19:00-ն ընկած ժամանակահատվածում հիշյալ բնակարանից գաղտնի հափշտակել է 2 հատ <<Նոկիա>> մոդելի բջջային հեռախոս՝ յուրաքանչյուրը 10.000 ՀՀ դրամ արժողության, 1 հատ 25.000 ՀՀ դրամ արժողության խելացի ժամացույց, 1 հատ 20.000 ՀՀ դրամ արժողության <<Այֆոն>> մոդելի ականջակալ, 1 հատ 5.000 ՀՀ դրամ արժողության <<Սամսունգ>> մոդելի լիցքավորման սարք, 1 հատ 7000 ՀՀ դրամ արժողության զարկերակային ճնշման ապարատ:
2023 թվականի հոկտեմբերի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Եղոյանի որոշմամբ Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ կիրառվել է բացակայելու արգելքը:
2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Ալիխանյանի որոշմամբ քրեական հետապնդման ժամկետները կասեցվել են:
2024 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Ալիխանյանի որոշմամբ հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսվել է:
2024 թվականի դեկտեմբերի 5-ին թիվ 09130322 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 16-ի որոշմամբ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից ազատվել է և վարույթը կարճվել է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի, այն է՝ տուժող Հերիքնազ Պետրոսյանի հետ հաշտության հիմքով: Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ենթակա է վերացման: Վարութային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարվել են լուծված:
2025 թվականի փետրվարի 12-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա․Ալիխանյանը, իսկ թիվ ԵԴ1/3626/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի փետրվարի 24-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել է 2025 թվականի փետրվարի 25-ին):
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա․Ալիխանյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ օրենսդիրը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասով սահմանել է նշված հոդվածով նախատեսված հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու քանակական սահմանափակում, այն է՝ անձը կարող է տուժողի հետ հաշտության հիմքով ազատվել քրեական պատասխանատվությունից միայն մեկ անգամ, որից հետո տվյալ նորմը վերջինի հանդեպ այլևս կիրառելի չի կարող լինել, մինչդեռ տվյալ պարագայում Էլիանորա Բարսեղյանը 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին արդեն իսկ մեկ անգամ ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից նշված հիմքով, որից հետո ևս մեկ անգամ՝ 2025 թվականի հունվարի 16-ին բողոքարկվող որոշման շրջանակում:
Ինչ վերաբերվում է նրան, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասում նշված նախկինում ձևակերպումը պետք է մեկնաբանվի և կիրառվի հաշտության հիմքով պատասխանատվությունից ազատելու մասին որոշում կայացնելու պահից առաջ իմաստով, ապա այդ կապակցությամբ հարկ է նշել, որ տվյալ վերլուծությունը չի բխում ՀՀ քրեական օրենսգիրքը որևէ հոդվածից և նորմատիվ իրավական ակտի մեկնաբանման որևէ եղանակից։
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3626/01/24 քրեական գործով որոշումը, վարույթը փոխանցել համապատասխան ստորադաս դատարան՝ նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատախազ Ն․Բարեկյանը չէր ներկայացել դատական նիստին, Վերաքննիչ դատարանին ուղղված գրությամբ խնդրել էր բողոքի քննությունն անցկացնել իր բացակայությամբ և բավարարել այն։
Դատական նիստին չէր ներկայացել տուժող Հ․Պետրոսյանը, սակայն Վերաքննիչ դատարանի աշխատակազմի հետ հեռախոսազանգի ընթացքում հայտնել էր, որ չի առարկում բողոքի քննությունն իր բացակայությամբ անցակացնելու դեմ։
Դատական նիստին ներկայացել էր մեղադրյալ Է․Բարսեղյանը, ով խնդրել է անփոփոխ թողնել առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննությունն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և քրեական գործը, գտնում է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա․Ալիխանյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից:
Տվյալ դեպքում դատարանն արձանագրել է, որ նախնական դատական լսումների ընթացքում տուժող Հերիքնազ Պետրոսյանը հայտնել է, որ Էլիանորա Բարսեղյանն ամբողջությամբ վերականգնել է իրեն պատճառված վնասը, նրա նկատմամբ բողոք-պահանջ չունի և չի ցանկանում, որ վերջինը ենթարկվի քրեական պատասխանատվության:
Մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանը հայտարարել է, որ զղջացել է իր կատարած արարքի համար, հաշտվել է տուժողի հետ և չի առարկում, որ քրեական պատասխանատվությունից ազատվի հաշտության հիմքով:
Դատարանն արձանագրել է, որ հաշտությունը կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է և հիմքեր չկան ենթադրելու, որ այն հետևանք է նրանց նկատմամբ գործադրված ոչ իրավաչափ ներգործության։
Քննարկելով հարցի քննության ժամանակ հանրային մեղադրողի ներկայացրած առարկությունն այն մասին, որ 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին թիվ 11181523 քրեական վարույթով Էլիանորա Բարսեղյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից ազատվել է՝ հաշտության հիմքով, որպիսի պայմաններում տվյալ մեղադրանքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելն իրավաչափ չի լինի՝ դատարանն իր անհամաձայնությունն է արտահայտել նշված դիրքորոշման հետ։
Դատարանն արձանագրել է, որ նախկինում հանցանք կատարած է համարվում բացառապես այն անձը, ում վերաբերյալ առկա է օրինական ուժի մեջ մտած մեղադրական դատավճիռ և տվյալ դատվածությունը մարված կամ հանված չէ։ Հետևաբար, առաջադրված մեղադրանքներից մեկով անձին քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված որևէ հիմքով, այդ թվում՝ հաշտությամբ պատասխանատվությունից ազատելու դեպքում, տվյալ անձը չի դադարում առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ համարվել։
Այսինքն, օրենսդիրը սահմանելով առաջին անգամ ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանք կատարած անձին հաշտության դեպքում քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իմպերատիվ հիմք, միևնույն ժամանակ նախատեսել է, որ նախկինում հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից։
Դատարանը գտել է, որ շարադրված օրենսդրական արգելքում կիրառված նախկինում եզրույթը պետք է մեկնաբանվի և կիրառվի այն հաշվով, որ անձին վերագրվող հանցավոր արարքից առաջ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից։ Նման մեկնաբանության համար հիմք է հանդիսացել նախ և առաջ օրենսդրական նշված արգելքի նպատակը, այն, որ եթե անձը մեկ անգամ արդեն իսկ ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից հաշտության հիմքով և կրկին կատարել է հանցանք, չի կարող երկրորդ անգամ նույն հիմքով ազատվել պատասխանատվությունից։
Բացի այդ, քննարկվող արգելքի վերոգրյալից տարբերվող մեկնաբանության դեպքում, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասում կիրառված նախկինում եզրույթը մեկնաբանվի և կիրառվի հաշտության հիմքով պատասխանատվությունից ազատելու մասին որոշում կայացնելու պահից առաջ իմաստով ու որևէ նշանակություն չտրվի այն հանգամանքին, թե անձը հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվել է տվյալ գործով իրեն վերագրվող հանցավոր արարքը կատարելուց առաջ, թե հետո, կստեղծվի մի իրավիճակ, երբ անձն իր կամքից անկախ հանգամանքներում կարող է հայտնվել իր համար ոչ բարենպաստ իրավիճակում։
Մասնավորապես, օրենքի նման մեկնաբանության դեպքում կառաջանա մի իրավիճակ, երբ միևնույն անձի վերաբերյալ քրեական հետապնդման տարբեր մարմինների վարույթում քննվող գործերից մեկով հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու դեպքում մյուս գործերով նույն հիմքով պատասխանատվությունից ազատելը կբացառվի, իսկ մեկ վարույթում այդ գործերը քննելիս նման խոչընդոտ չի առաջանա, ինչն անտրամաբանական է և անթույլատրելի։
Անձին մի քանի մեղադրանք առաջադրված լինելն ինքնին չի բացառում դրանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հաշտության կառուցակարգի գործադրումը՝ այլ արգելքների բացակայության պայմաններում, առավել ևս երբ տվյալ վարույթները քննվում են տարբեր մարմինների կողմից։ Հետևաբար, տվյալ վարույթով այդ առնչությամբ հանրային մեղադրողի ներկայացրած առարկությունները հիմնազուրկ են և չեն կարող հիմք հանդիսանալ Էլիանորա Բարսեղյանին հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելը մերժելու համար։
Դատարանը հանգել է հետևության, որ Էլիանորա Բարսեղյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից պետք է ազատել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի, այն է՝ տուժողի հետ հաշտության հիմքով: Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման` նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցվի, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2025 թվականի հունվարի 17-ի թիվ ՏԴ/0023/01/22 որոշմամբ արձանագրել է, որ եթե անձի նկատմամբ պետությունը դեռևս չի իրագործել քրեաիրավական ներգործություն, սահմանված կարգով չի արտահայտել իր պարսավանքը կատարված հանցավոր արարքին ու գնահատական տվել դրան, այն կատարող անձին չի ենթարկել քրեական պատասխանատվության և պատժի, իրավական տեսանկյունից տվյալ անձը պետք է դիտարկվի որպես առաջին անգամ հանցանք կատարած՝ անկախ մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքների քանակից։ Այլ կերպ՝ նշված դեպքում անձը չի կարող համարվել նախկինում հանցանք կատարած, քանի դեռ պետությունը՝ ի դեմս իրավասու մարմնի՝ դատարանի, մեղադրական դատավճռի կայացմամբ չի հաստատել վերջինիս մեղավորությունը մեղսագրվող հանցավոր արարքում կամ արարքներում։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված արգելքը գործում է միայն այն դեպքում, երբ անձը տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելուց հետո կրկին հանցանք է կատարում, հակառակ պարագայում, երբ հանցանքը կատարվել է նախքան հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու ակտի կայացումը, տվյալ նորմի կիրառելիությունը չի կարող սահմանափակվել։ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ անձի համար պետք է ակնհայտ լինի, որ պետությունը, մեկ անգամ առանց ռեաբիլիտացնելու <<ներելով>> իր հանցավոր վարքագիծը և քրեական պատասխանատվությունից ազատելով, հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ դասեր քաղելու և ուղղման ճանապարհին կանգնելու համար, հակառակ պարագայում՝ հանցավոր վարքագիծը շարունակելու դեպքում, վերջինս զրկվում է նույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու հնարավորությունից։
Վերաքննիչ դատարանը, նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանին տվյալ քրեական վարույթով վերագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք, որը կատարվել է 2022 թվականի սեպտեմբերի 13-ին։
Մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանի և տուժող Հերիքնազ Պետրոսյանի միջև առկա է եղել փոխադարձ համաձայնություն, իսկ մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանը մինչև տվյալ վարույթով իրեն մեղսագրվող հանցանքի կատարումը, ներկայում գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի գործողության պայմաններում, տուժողի հետ հաշտության հիմքով չի ազատվել քրեական պատասխանատվությունից։
Անդրադառնալով տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու ինստիտուտի կիրառմանը և նույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված արգելքին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ օրենսդիրը տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու արգելք նախատեսել է այն դեպքերի համար, երբ անձը մեկ անգամ այդ հիմքով արդեն իսկ քրեական պատասխանատվությունից ազատված է եղել։ Իսկ այդ արգելքը գործում է միայն այն դեպքում, երբ անձը տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելուց հետո կրկին հանցանք է կատարում, իսկ, երբ հանցանքը կատարվել է նախքան հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու ակտի կայացումը, տվյալ նորմի կիրառելիությունը չի կարող սահմանափակվել։
Տվյալ դեպքում մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանը 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին տուժողի հետ հաշտության հիմքով ազատվել է այն քրեական վարույթի շրջանակներում, որով իրեն վերագրվող հանցանքը կատարել է տվյալ քրեական գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքը կատարելուց հետո։ Այսինքն` թեև մինչև բողոքարկվող ակտով տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելը, մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ արդեն իսկ այդ հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է, սակայն սույն քրեական գործով մեղսագրվող արարքը կատարվել է ավելի վաղ։
Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանին տվյալ գործով վերագրվող արարքի կատարման պահին վերջինի նկատմամբ առկա չի եղել տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վերաբերյալ ակտ, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված արգելքը նրա նկատմամբ կիրառելի չէ։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանին տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելով և վարույթը կարճելով՝ դատարանը կայացրել է օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում, ուստի այն բեկանելու առերևույթ հիմքեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 371-րդ և 380-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա․Ալիխանյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 16-ի ԵԴ1/3626/01/24 թվակիր որոշումը թողնելով անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Տ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3626/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 06-12-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 09130322 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Էլիանոր Գրիգորիի Բարսեղյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ, 2022թ. սեպտեմբերի 13- ին հյուրընկալվելով Հերիքնազ Թադևոսի Պետրոսյանի՝ Ք. Երևան, Զ. Սարկավագի 126/1 շենքի 16-րդ բնակարանում և օգտվելով Հ. Պետրոսյանի՝ տանից բացակայելու և վերջինիս որդու անուշադրության հանգամանքից, նույն օրը՝ ժամը 18:30-ից մի եր նիս ընկած ժամանակահատվածում հիշյալ բնակարանից գաղտնի հափշտակել է 2 հատ «Նոկիա» մոդելի բջջային հեռախոս՝ յուրաքանչյուրը 100 ՀՀ դրամ արժողության, 1 հատ 25.000 ՀՀ դրամ արժողության խելացի ժամացույց, 1 հատ 20.000 դրամ արժողության «Այֆոն» մոդելի ականջակալ, hun 09 1 hour, 20,000 6 յան «Սամսունգ» մոդելի լիցքավորման սարք հատ 5.000 դրամ արժողութի պարկերակային ճնշման ապարատ։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Էլիանոր |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
| Հայրանուն | Գրիգորիի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 254 Մաս 1 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.3 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 06-12-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Հովհաննես |
| Ազգանուն | Ավագյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 10-12-2024 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/3626/01/24 ՈՐՈՇՈՒՄ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ք.Երևան 10.12.2024թ. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանը, ծանոթանալով քրեական գործին ըստ մեղադրանքի Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՊԱՐԶԵՑԻ 2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է թիվ 09130322 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին քրեական գործը մակագրվել է Դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանին, գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/3626/01/24 համարը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Հ.Ավագյանի աշխատակազմին։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն՝ ‹‹1.Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով: 2. Ստանալով քրեական գործը՝ դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: (…) 4. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը պետք է բովանդակի տեղեկություններ այն կայացրած դատարանի և դատավորի, քրեական գործը ստանալու և որոշումը կայացնելու օրվա, ինչպես նաև նախնական դատալսումների վայրի և ժամանակի մասին: 5. Նախնական դատալսումներով առաջին դատական նիստը նշանակվում է սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշման կայացումից հետո՝ երկշաբաթյա ժամկետում: (…)››։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ ՈՐՈՇԵՑԻ Ստանձնել թիվ ԵԴ1/3626/01/24 քրեական գործով վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ ժամը 13:30-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Ավանի նստավայրում թիվ 3 դատական նիստերի դահլիճում (ք.Երևան, Նոր Նորքի 4-րդ զանգված, Գյուլիքևխվյան փողոց 20) դռնբաց դատական նիստում, դատավոր Հ.Ավագյանի նախագահությամբ: Որոշման պատճենը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթիկ: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էլիանորա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հերիքնազ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն դատախազության դատախազ Ա.Ալիխանյան |
| Կազմակերպության հասցե | ք. Երևան, Նաիրի Զարյան 33ա |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 23-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 23-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 16-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 16-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | քրեական վարույթը կարճվել է |
Վարույթը կարճվել է
| Կարճման ամսաթիվը | 16-01-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալ | |
| Անուն | Էլիանորա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված | |
| Որոշում | ԵԴ1/3626/01/24 ՈՐՈՇՈՒՄ ՔՐԵԱԿԱՆ ՊԱՏԱՍԽԱՆԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ԱԶԱՏԵԼՈՒ ԵՎ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝ Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան Քարտուղարությամբ` Մ.Թովմասյանի Մասնակցությամբ՝ Հանրային մեղադրող Ա.Ալիխանյանի Տուժող Հ.Պետրոսյանի Մեղադրյալ Է.Բարսեղյանի 2025 թվականի հունվարի 16-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի` Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի` (ծնված` 1994 թվականի հունվարի 7-ին Նոյեմբերյան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, հաշվառված Տավուշի մարզի Այրում համայնքի Երկաթուղայինների փողոցի 22-րդ շենքի 4-րդ տանը, բնակվում է Երևան քաղաքի Սարի թաղի 2-րդ փողոցի 20-րդ տանը) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը, ՊԱՐԶԵՑ 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2022 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 09130322 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով: Նույն օրը Հերիքնազ Թադևոսի Պետրոսյանը ճանաչվել է տուժող։ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Ալիխանյանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 23-ի որոշմամբ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2023 թվականի հոկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ բացակայելու արգելքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 3-ին մեղադրանքը ներկայացվել է Էլիանորա Բարսեղյանին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ին քրեական վարույթը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/3626/01/24 համարը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Դատարանի դատավոր Հ․Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները. Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել հետևյալի համար «(․․․) նա, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ, 2022թ. սեպտեմբերի 13-ին հյուրընկալվելով Հերիքնազ Թադևոսի Պետրոսյանի՝ ք.Երևան, Զ.Սարկավագի 126/1 շենքի 16-րդ բնակարանում և օգտվելով Հ.Պետրոսյանի՝ տանից բացակայելու և վերջինիս որդու անուշադրության հանգամանքից, նույն օրը՝ ժամը 16:30-ից մինչև 19:00-ն ընկած ժամանակահատվածում հիշյալ բնակարանից գաղտնի հափշտակել է հատ «Նոկիա» մոդելի բջջային հեռախոս՝ յուրաքանչյուրը 10.000 ՀՀ դրամ արժողության, 1 հատ 25.000 ՀՀ դրամ արժողության խելացի ժամացույց, 1 հատ 20.000 ՀՀ դրամ արժողության «Այֆոն» մոդելի ականջակալ, 1 հատ 5.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ» մոդելի լիցքավորման սարք, 1 հատ 7․000 ՀՀ դրամ արժողության զարկերակային ճնշման ապարատ: Այսպիսով՝ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածով 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում»: 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝ «Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին: (․․․): 2. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ վերացվում են տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները, իսկ վարույթը կարճելու դեպքում` նաև այլ անձանց նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները: Վարույթը կարճելու մասին որոշմամբ լուծվում է նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը: (․․․)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1․ Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ։ (․․․) 4․ Եթե հանցագործությունից տուժողը 14 տարին չլրացած անձ է կամ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով լրիվ կամ մասնակիորեն զրկված է իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից, ապա նրա դեմ ուղղված հանցանք կատարած անձը չի կարող հաշտության հիմքով ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»։ Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ օրենսդրի կողմից սահմանվել է առաջին անգամ ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իմպերատիվ հիմք այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն։ Միևնույն ժամանակ, նշված քրեաիրավական կառուցակարգի գործադրման արգելք է սահմանվել այն դեպքերի համար, երբ կատարված հանցանքը բովանդակում է ընտանիքում բռնության հատկանիշներ, ինչպես նաև՝ եթե հանցագործությունից տուժողը 14 տարին չլրացած անձ է կամ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով լրիվ կամ մասնակիորեն զրկված է իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից։ Անդրադառնալով սույն վարույթի փաստական հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որը դասվում են ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին: Նշված հանցագործությունն ընտանիքում բռնության հատկանիշներ չի բովանդակում, սույն քրեական վարույթով տուժողը չափահաս է, վերջինի կողմից՝ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից զրկված լինելու մասին տվյալներ չկան։ Հարկ է նաև փաստել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետը նախատեսում է, որ առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ է համարվում այն անձը, ով նախկինում հանցանք չի կատարել կամ կատարել է, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, կամ որի դատվածությունը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մարվել կամ վերացվել է։ Տվյալ դեպքում, Էլիանորա Բարսեղյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ և նրա նախկին դատվածությունը չի կարող արգելք հանդիսանալ հաշտության հիմքով նրան քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հիմքերի առկայության հարցը լուծելիս։ Անդրադառնալով կողմերի հաշտության վերաբերյալ արված հայտարարություններին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ նախնական դատական լսումների ընթացքում տուժող Հերիքնազ Պետրոսյանը հայտնել է, որ Էլիանորա Բարսեղյանն ամբողջությամբ վերականգնել է իրեն պատճառված վնասը, նրա նկատմամբ բողոք-պահանջ չունի և չի ցանկանում, որ վերջինը ենթարկվի քրեական պատասխանատվության: Մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանը հայտարարել է, որ զղջացել է իր կատարած արարքի համար, հաշտվել է տուժողի հետ և չի առարկում, որ քրեական պատասխանատվությունից ազատվի հաշտության հիմքով: Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործով տուժողի և մեղադրյալի հաշտությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հաշտությունը կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է և հիմքեր չկան ենթադրելու, որ այն հետևանք է նրանց նկատմամբ գործադրված ոչ իրավաչափ ներգործության։ Քննարկելով հարցի քննության ժամանակ հանրային մեղադրողի ներկայացրած առարկությունն այն մասին, որ 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին թիվ 11181523 քրեական վարույթով Էլիանորա Բարսեղյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից ազատվել է՝ հաշտության հիմքով, որպիսի պայմաններում սույն մեղադրանքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելն իրավաչափ չի լինի՝ Դատարանն իր անհամաձայնությունն է արտահայտում նշված դիրքորոշման հետ։ Այդ առնչությամբ նախևառաջ հարկ է փաստել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետը հստակ սահմանել է, թե քրեական օրենսդրության իմաստով որ անձն է համարվում առաջին անգամ հանցանք կատարած։ Քննարկվող նորմի համաձայն՝ ի թիվս այլնի, առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ է համարվում նաև այն անձը, ով հանցանք է կատարել, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից։ Նշված, ինչպես նաև վերաբերելի այլ նորմերի համադրված վերլուծությամբ Դատարանն արձանագրում է, որ նախկինում հանցանք կատարած է համարվում բացառապես այն անձը, ում վերաբերյալ առկա է օրինական ուժի մեջ մտած մեղադրական դատավճիռ և տվյալ դատվածությունը մարված կամ հանված չէ։ Հետևաբար, առաջադրված մեղադրանքներից մեկով անձին քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված որևէ հիմքով, այդ թվում՝ հաշտությամբ պատասխանատվությունից ազատելու դեպքում, տվյալ անձը չի դադարում առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ համարվել։ Միևնույն ժամանակ, հարկ է արձանագրել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասը նախատեսում է, որ՝ «Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»: Այսինքն, օրենսդիրը սահմանելով առաջին անգամ ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանք կատարած անձին հաշտության դեպքում քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իմպերատիվ հիմք, միևնույն ժամանակ նախատեսել է, որ նախկինում հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից։ Դատարանը գտնում է, որ շարադրված օրենսդրական արգելքում կիրառված «նախկինում» եզրույթը պետք է մեկնաբանվի և կիրառվի այն հաշվով, որ անձին վերագրվող հանցավոր արարքից առաջ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից։ Նման մեկնաբանության համար հիմք է հանդիսանում նախևառաջ օրենսդրական նշված արգելքի նպատակը, այն, որ եթե անձը մեկ անգամ արդեն իսկ ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից հաշտության հիմքով և կրկին կատարել է հանցանք, չի կարող երկրորդ անգամ նույն հիմքով ազատվել պատասխանատվությունից։ Բացի այդ, քննարկվող արգելքի վերոգրյալից տարբերվող մեկնաբանության դեպքում, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասում կիրառված «նախկինում» եզրույթը մեկնաբանվի և կիրառվի հաշտության հիմքով պատասխանատվությունից ազատելու մասին որոշում կայացնելու պահից առաջ իմաստով ու որևէ նշանակություն չտրվի այն հանգամանքին, թե անձը հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվել է տվյալ գործով իրեն վերագրվող հանցավոր արարքը կատարելուց առաջ, թե հետո, կստեղծվի մի իրավիճակ, երբ անձն իր կամքից անկախ հանգամանքներում կարող է հայտնվել իր համար ոչ բարենպաստ իրավիճակում։ Մասնավորապես, օրենքի նման մեկնաբանության դեպքում կառաջանա մի իրավիճակ, երբ միևնույն անձի վերաբերյալ քրեական հետապնդման տարբեր մարմինների վարույթում քննվող գործերից մեկով հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու դեպքում մյուս գործերով նույն հիմքով պատասխանատվությունից ազատելը կբացառվի, իսկ մեկ վարույթում այդ գործերը քննելիս նման խոչընդոտ չի առաջանա, ինչն անտրամաբանական է և անթույլատրելի։ Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ անձին մի քանի մեղադրանք առաջադրված լինելն ինքնին չի բացառում դրանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հաշտության կառուցակարգի գործադրումը՝ այլ արգելքների բացակայության պայմաններում, առավել ևս երբ տվյալ վարույթները քննվում են տարբեր մարմինների կողմից։ Հետևաբար, սույն վարույթով այդ առնչությամբ հանրային մեղադրողի ներկայացրած առարկությունները հիմնազուրկ են և չեն կարող հիմք հանդիսանալ Էլիանորա Բարսեղյանին հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելը մերժելու համար։ Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ Էլիանորա Բարսեղյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից պետք է ազատել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի, այն է՝ տուժողի հետ հաշտության հիմքով: Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման` նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցվի, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները։ Դատարանն արձանագրում է, որ Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցի պահպանման անհրաժեշտությունն առկա չէ, որպիսի պայմաններում այն որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել: Անդրադառնալով վարույթային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ դրանց վերաբերյալ տվյալները բացակայում են, ավելին՝ գործի քննության ընթացքում նման պահանջ չի ներկայացվել՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։ Միաժամանակ, սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ, 33-34-րդ, 167-րդ, 315-րդ, 364-րդ հոդվածներով` Դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից ազատել և վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի, այն է՝ տուժող Հերիքնազ Պետրոսյանի հետ հաշտության հիմքով: Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել: Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/3626/01/24 ՈՐՈՇՈՒՄ ՔՐԵԱԿԱՆ ՊԱՏԱՍԽԱՆԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ԱԶԱՏԵԼՈՒ ԵՎ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝ Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան Քարտուղարությամբ` Մ.Թովմասյանի Մասնակցությամբ՝ Հանրային մեղադրող Ա.Ալիխանյանի Տուժող Հ.Պետրոսյանի Մեղադրյալ Է.Բարսեղյանի 2025 թվականի հունվարի 16-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի` Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի` (ծնված` 1994 թվականի հունվարի 7-ին Նոյեմբերյան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, հաշվառված Տավուշի մարզի Այրում համայնքի Երկաթուղայինների փողոցի 22-րդ շենքի 4-րդ տանը, բնակվում է Երևան քաղաքի Սարի թաղի 2-րդ փողոցի 20-րդ տանը) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը, ՊԱՐԶԵՑ 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2022 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 09130322 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով: Նույն օրը Հերիքնազ Թադևոսի Պետրոսյանը ճանաչվել է տուժող։ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Ալիխանյանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 23-ի որոշմամբ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2023 թվականի հոկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ բացակայելու արգելքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 3-ին մեղադրանքը ներկայացվել է Էլիանորա Բարսեղյանին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ին քրեական վարույթը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/3626/01/24 համարը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Դատարանի դատավոր Հ․Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները. Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել հետևյալի համար «(․․․) նա, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ, 2022թ. սեպտեմբերի 13-ին հյուրընկալվելով Հերիքնազ Թադևոսի Պետրոսյանի՝ ք.Երևան, Զ.Սարկավագի 126/1 շենքի 16-րդ բնակարանում և օգտվելով Հ.Պետրոսյանի՝ տանից բացակայելու և վերջինիս որդու անուշադրության հանգամանքից, նույն օրը՝ ժամը 16:30-ից մինչև 19:00-ն ընկած ժամանակահատվածում հիշյալ բնակարանից գաղտնի հափշտակել է հատ «Նոկիա» մոդելի բջջային հեռախոս՝ յուրաքանչյուրը 10.000 ՀՀ դրամ արժողության, 1 հատ 25.000 ՀՀ դրամ արժողության խելացի ժամացույց, 1 հատ 20.000 ՀՀ դրամ արժողության «Այֆոն» մոդելի ականջակալ, 1 հատ 5.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ» մոդելի լիցքավորման սարք, 1 հատ 7․000 ՀՀ դրամ արժողության զարկերակային ճնշման ապարատ: Այսպիսով՝ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածով 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում»: 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝ «Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին: (․․․): 2. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ վերացվում են տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները, իսկ վարույթը կարճելու դեպքում` նաև այլ անձանց նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները: Վարույթը կարճելու մասին որոշմամբ լուծվում է նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը: (․․․)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1․ Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ։ (․․․) 4․ Եթե հանցագործությունից տուժողը 14 տարին չլրացած անձ է կամ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով լրիվ կամ մասնակիորեն զրկված է իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից, ապա նրա դեմ ուղղված հանցանք կատարած անձը չի կարող հաշտության հիմքով ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»։ Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ օրենսդրի կողմից սահմանվել է առաջին անգամ ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իմպերատիվ հիմք այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն։ Միևնույն ժամանակ, նշված քրեաիրավական կառուցակարգի գործադրման արգելք է սահմանվել այն դեպքերի համար, երբ կատարված հանցանքը բովանդակում է ընտանիքում բռնության հատկանիշներ, ինչպես նաև՝ եթե հանցագործությունից տուժողը 14 տարին չլրացած անձ է կամ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով լրիվ կամ մասնակիորեն զրկված է իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից։ Անդրադառնալով սույն վարույթի փաստական հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որը դասվում են ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին: Նշված հանցագործությունն ընտանիքում բռնության հատկանիշներ չի բովանդակում, սույն քրեական վարույթով տուժողը չափահաս է, վերջինի կողմից՝ հոգեկան առողջության խնդիրների կամ մտավոր զարգացման մեջ հետ մնալու հետևանքով իր դեմ ուղղված հանցագործության բնույթն ու հետևանքները գիտակցելու կամ իր վարքագիծը ղեկավարելու հնարավորությունից զրկված լինելու մասին տվյալներ չկան։ Հարկ է նաև փաստել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետը նախատեսում է, որ առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ է համարվում այն անձը, ով նախկինում հանցանք չի կատարել կամ կատարել է, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, կամ որի դատվածությունը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մարվել կամ վերացվել է։ Տվյալ դեպքում, Էլիանորա Բարսեղյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ և նրա նախկին դատվածությունը չի կարող արգելք հանդիսանալ հաշտության հիմքով նրան քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հիմքերի առկայության հարցը լուծելիս։ Անդրադառնալով կողմերի հաշտության վերաբերյալ արված հայտարարություններին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ նախնական դատական լսումների ընթացքում տուժող Հերիքնազ Պետրոսյանը հայտնել է, որ Էլիանորա Բարսեղյանն ամբողջությամբ վերականգնել է իրեն պատճառված վնասը, նրա նկատմամբ բողոք-պահանջ չունի և չի ցանկանում, որ վերջինը ենթարկվի քրեական պատասխանատվության: Մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանը հայտարարել է, որ զղջացել է իր կատարած արարքի համար, հաշտվել է տուժողի հետ և չի առարկում, որ քրեական պատասխանատվությունից ազատվի հաշտության հիմքով: Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործով տուժողի և մեղադրյալի հաշտությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հաշտությունը կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է և հիմքեր չկան ենթադրելու, որ այն հետևանք է նրանց նկատմամբ գործադրված ոչ իրավաչափ ներգործության։ Քննարկելով հարցի քննության ժամանակ հանրային մեղադրողի ներկայացրած առարկությունն այն մասին, որ 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին թիվ 11181523 քրեական վարույթով Էլիանորա Բարսեղյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից ազատվել է՝ հաշտության հիմքով, որպիսի պայմաններում սույն մեղադրանքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելն իրավաչափ չի լինի՝ Դատարանն իր անհամաձայնությունն է արտահայտում նշված դիրքորոշման հետ։ Այդ առնչությամբ նախևառաջ հարկ է փաստել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետը հստակ սահմանել է, թե քրեական օրենսդրության իմաստով որ անձն է համարվում առաջին անգամ հանցանք կատարած։ Քննարկվող նորմի համաձայն՝ ի թիվս այլնի, առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ է համարվում նաև այն անձը, ով հանցանք է կատարել, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից։ Նշված, ինչպես նաև վերաբերելի այլ նորմերի համադրված վերլուծությամբ Դատարանն արձանագրում է, որ նախկինում հանցանք կատարած է համարվում բացառապես այն անձը, ում վերաբերյալ առկա է օրինական ուժի մեջ մտած մեղադրական դատավճիռ և տվյալ դատվածությունը մարված կամ հանված չէ։ Հետևաբար, առաջադրված մեղադրանքներից մեկով անձին քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված որևէ հիմքով, այդ թվում՝ հաշտությամբ պատասխանատվությունից ազատելու դեպքում, տվյալ անձը չի դադարում առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ համարվել։ Միևնույն ժամանակ, հարկ է արձանագրել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասը նախատեսում է, որ՝ «Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»: Այսինքն, օրենսդիրը սահմանելով առաջին անգամ ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանք կատարած անձին հաշտության դեպքում քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իմպերատիվ հիմք, միևնույն ժամանակ նախատեսել է, որ նախկինում հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից։ Դատարանը գտնում է, որ շարադրված օրենսդրական արգելքում կիրառված «նախկինում» եզրույթը պետք է մեկնաբանվի և կիրառվի այն հաշվով, որ անձին վերագրվող հանցավոր արարքից առաջ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից։ Նման մեկնաբանության համար հիմք է հանդիսանում նախևառաջ օրենսդրական նշված արգելքի նպատակը, այն, որ եթե անձը մեկ անգամ արդեն իսկ ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից հաշտության հիմքով և կրկին կատարել է հանցանք, չի կարող երկրորդ անգամ նույն հիմքով ազատվել պատասխանատվությունից։ Բացի այդ, քննարկվող արգելքի վերոգրյալից տարբերվող մեկնաբանության դեպքում, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասում կիրառված «նախկինում» եզրույթը մեկնաբանվի և կիրառվի հաշտության հիմքով պատասխանատվությունից ազատելու մասին որոշում կայացնելու պահից առաջ իմաստով ու որևէ նշանակություն չտրվի այն հանգամանքին, թե անձը հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվել է տվյալ գործով իրեն վերագրվող հանցավոր արարքը կատարելուց առաջ, թե հետո, կստեղծվի մի իրավիճակ, երբ անձն իր կամքից անկախ հանգամանքներում կարող է հայտնվել իր համար ոչ բարենպաստ իրավիճակում։ Մասնավորապես, օրենքի նման մեկնաբանության դեպքում կառաջանա մի իրավիճակ, երբ միևնույն անձի վերաբերյալ քրեական հետապնդման տարբեր մարմինների վարույթում քննվող գործերից մեկով հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու դեպքում մյուս գործերով նույն հիմքով պատասխանատվությունից ազատելը կբացառվի, իսկ մեկ վարույթում այդ գործերը քննելիս նման խոչընդոտ չի առաջանա, ինչն անտրամաբանական է և անթույլատրելի։ Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ անձին մի քանի մեղադրանք առաջադրված լինելն ինքնին չի բացառում դրանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հաշտության կառուցակարգի գործադրումը՝ այլ արգելքների բացակայության պայմաններում, առավել ևս երբ տվյալ վարույթները քննվում են տարբեր մարմինների կողմից։ Հետևաբար, սույն վարույթով այդ առնչությամբ հանրային մեղադրողի ներկայացրած առարկությունները հիմնազուրկ են և չեն կարող հիմք հանդիսանալ Էլիանորա Բարսեղյանին հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելը մերժելու համար։ Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ Էլիանորա Բարսեղյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից պետք է ազատել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի, այն է՝ տուժողի հետ հաշտության հիմքով: Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման` նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցվի, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները։ Դատարանն արձանագրում է, որ Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցի պահպանման անհրաժեշտությունն առկա չէ, որպիսի պայմաններում այն որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել: Անդրադառնալով վարույթային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ դրանց վերաբերյալ տվյալները բացակայում են, ավելին՝ գործի քննության ընթացքում նման պահանջ չի ներկայացվել՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։ Միաժամանակ, սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ, 33-34-րդ, 167-րդ, 315-րդ, 364-րդ հոդվածներով` Դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից ազատել և վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի, այն է՝ տուժող Հերիքնազ Պետրոսյանի հետ հաշտության հիմքով: Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել: Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 16-01-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 20-02-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատորը՝ 152 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 39 թերթ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 19-02-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 20-02-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատորից՝ 1-ին հատորը՝ 152 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 39 թերթ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| ՈՒր | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան |
| Ելքի գրության համարը | ԴԴԱ-8.1-Ե-20964/25 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 24-10-2025 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 27-10-2025 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 21-01-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատորը՝ 152 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 39 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 76 թերթ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 21-01-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատորը՝ 152 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 39 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 76 թերթ |
Դատական գործ N: ԵԴ1/3626/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 12-02-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 07-02-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Արման |
| Ազգանուն | Ալիխանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Էլիանորա Բարսեղյան Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/՝ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ 16.01.2025թ. կայացված որոշումը և վարույթը փոխանցել առաջին ատյանի համապատասխան ստորադաս դատարան՝ նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 24-02-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.3 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Քրեական գործով վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 24-02-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Դատավոր | |
| Անուն | Տաթևիկ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Նիկողոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 26-02-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | կազմի դատավորների՝ այլ ծանրաբեռնվածության պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 16-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | դատարանի՝ այլ ծանրաբեռնվածության պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 15-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | նախագահող դատավոր Վ․Ռշտունու արձակուրդում գտնվելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 19-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | դատական նիստը չի կայացել կազմի դատավոր Տ․Գրիգորյանի արձակուրդում գտնվելու, կազմի դատավոր Ա․Նիկողոսյանի՝ 2025 թվականի հունիսի 13-ից մինչև հունիսի 19-ը աշխատանքային այցով Մոնղոլիայում գտնվելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | կազմի դատավոր Ա.Նիկողոսյանի՝ արձակուրդում գտնվելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 29-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Դատավորի փոխարինում
| Փոխարինման ամսաթիվ | 29-07-2025 |
|---|---|
| Բացակայող դատավոր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Նիկողոսյան |
| Փոխարինող դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 29-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 29-07-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Էլիանորա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/3626/01/24 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) Նախագահող դատավոր դատավորներ դատական նիստերի քարտուղար դատախազներ մեղադրյալ տուժող Վ.Ռշտունի Մ.Պապոյան Տ.Գրիգորյան Ք․Բադալյան Ա․Ալիխանյան Ն․Բարեկյան Է.Բարսեղյան Հ․Պետրոսյան <<29>> հուլիսի 2025թ. ք.Երևան դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի` (ծնված` 1994 թվականի հունվարի 7-ին Նոյեմբերյան քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, հաշվառված է Տավուշի մարզի Այրում համայնքի Երկաթուղայինների փողոցի 22-րդ շենքի 4-րդ տանը, բնակվում է Երևան քաղաքի Սարի թաղի 2-րդ փողոցի 20-րդ տանը) վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2025 թվականի հունվարի 16-ի որոշման դեմ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Ալիխանյանի վերաքննիչ բողոքը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2022 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Եղիազարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 09130322 քրեական վարույթը: 2022 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Եղիազարյանի որոշմամբ Հերիքնազ Պետրոսյանը ճանաչվել է տուժող: 2023 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Ալիխանյանի որոշմամբ Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքը կատարելու համար, որ նա ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ, 2022 թվականի սեպտեմբերի 13-ին հյուրընկալվելով Հերիքնազ Թադևոսի Պետրոսյանի՝ Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 126/1 շենքի 16-րդ բնակարանում և օգտվելով Հ.Պետրոսյանի՝ տանից բացակայելու և վերջինիս որդու անուշադրության հանգամանքից, նույն օրը՝ ժամը 16:30-ից մինչև 19:00-ն ընկած ժամանակահատվածում հիշյալ բնակարանից գաղտնի հափշտակել է 2 հատ <<Նոկիա>> մոդելի բջջային հեռախոս՝ յուրաքանչյուրը 10.000 ՀՀ դրամ արժողության, 1 հատ 25.000 ՀՀ դրամ արժողության խելացի ժամացույց, 1 հատ 20.000 ՀՀ դրամ արժողության <<Այֆոն>> մոդելի ականջակալ, 1 հատ 5.000 ՀՀ դրամ արժողության <<Սամսունգ>> մոդելի լիցքավորման սարք, 1 հատ 7000 ՀՀ դրամ արժողության զարկերակային ճնշման ապարատ: 2023 թվականի հոկտեմբերի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Եղոյանի որոշմամբ Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ կիրառվել է բացակայելու արգելքը: 2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Ալիխանյանի որոշմամբ քրեական հետապնդման ժամկետները կասեցվել են: 2024 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Ալիխանյանի որոշմամբ հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսվել է: 2024 թվականի դեկտեմբերի 5-ին թիվ 09130322 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 16-ի որոշմամբ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից ազատվել է և վարույթը կարճվել է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի, այն է՝ տուժող Հերիքնազ Պետրոսյանի հետ հաշտության հիմքով: Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ենթակա է վերացման: Վարութային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարվել են լուծված: 2025 թվականի փետրվարի 12-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա․Ալիխանյանը, իսկ թիվ ԵԴ1/3626/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի փետրվարի 24-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել է 2025 թվականի փետրվարի 25-ին): Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա․Ալիխանյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ օրենսդիրը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասով սահմանել է նշված հոդվածով նախատեսված հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու քանակական սահմանափակում, այն է՝ անձը կարող է տուժողի հետ հաշտության հիմքով ազատվել քրեական պատասխանատվությունից միայն մեկ անգամ, որից հետո տվյալ նորմը վերջինի հանդեպ այլևս կիրառելի չի կարող լինել, մինչդեռ տվյալ պարագայում Էլիանորա Բարսեղյանը 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին արդեն իսկ մեկ անգամ ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից նշված հիմքով, որից հետո ևս մեկ անգամ՝ 2025 թվականի հունվարի 16-ին բողոքարկվող որոշման շրջանակում: Ինչ վերաբերվում է նրան, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասում նշված նախկինում ձևակերպումը պետք է մեկնաբանվի և կիրառվի հաշտության հիմքով պատասխանատվությունից ազատելու մասին որոշում կայացնելու պահից առաջ իմաստով, ապա այդ կապակցությամբ հարկ է նշել, որ տվյալ վերլուծությունը չի բխում ՀՀ քրեական օրենսգիրքը որևէ հոդվածից և նորմատիվ իրավական ակտի մեկնաբանման որևէ եղանակից։ Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3626/01/24 քրեական գործով որոշումը, վարույթը փոխանցել համապատասխան ստորադաս դատարան՝ նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը: Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները. Դատախազ Ն․Բարեկյանը չէր ներկայացել դատական նիստին, Վերաքննիչ դատարանին ուղղված գրությամբ խնդրել էր բողոքի քննությունն անցկացնել իր բացակայությամբ և բավարարել այն։ Դատական նիստին չէր ներկայացել տուժող Հ․Պետրոսյանը, սակայն Վերաքննիչ դատարանի աշխատակազմի հետ հեռախոսազանգի ընթացքում հայտնել էր, որ չի առարկում բողոքի քննությունն իր բացակայությամբ անցակացնելու դեմ։ Դատական նիստին ներկայացել էր մեղադրյալ Է․Բարսեղյանը, ով խնդրել է անփոփոխ թողնել առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննությունն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և քրեական գործը, գտնում է, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա․Ալիխանյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից: Տվյալ դեպքում դատարանն արձանագրել է, որ նախնական դատական լսումների ընթացքում տուժող Հերիքնազ Պետրոսյանը հայտնել է, որ Էլիանորա Բարսեղյանն ամբողջությամբ վերականգնել է իրեն պատճառված վնասը, նրա նկատմամբ բողոք-պահանջ չունի և չի ցանկանում, որ վերջինը ենթարկվի քրեական պատասխանատվության: Մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանը հայտարարել է, որ զղջացել է իր կատարած արարքի համար, հաշտվել է տուժողի հետ և չի առարկում, որ քրեական պատասխանատվությունից ազատվի հաշտության հիմքով: Դատարանն արձանագրել է, որ հաշտությունը կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է և հիմքեր չկան ենթադրելու, որ այն հետևանք է նրանց նկատմամբ գործադրված ոչ իրավաչափ ներգործության։ Քննարկելով հարցի քննության ժամանակ հանրային մեղադրողի ներկայացրած առարկությունն այն մասին, որ 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին թիվ 11181523 քրեական վարույթով Էլիանորա Բարսեղյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից ազատվել է՝ հաշտության հիմքով, որպիսի պայմաններում տվյալ մեղադրանքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելն իրավաչափ չի լինի՝ դատարանն իր անհամաձայնությունն է արտահայտել նշված դիրքորոշման հետ։ Դատարանն արձանագրել է, որ նախկինում հանցանք կատարած է համարվում բացառապես այն անձը, ում վերաբերյալ առկա է օրինական ուժի մեջ մտած մեղադրական դատավճիռ և տվյալ դատվածությունը մարված կամ հանված չէ։ Հետևաբար, առաջադրված մեղադրանքներից մեկով անձին քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված որևէ հիմքով, այդ թվում՝ հաշտությամբ պատասխանատվությունից ազատելու դեպքում, տվյալ անձը չի դադարում առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ համարվել։ Այսինքն, օրենսդիրը սահմանելով առաջին անգամ ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանք կատարած անձին հաշտության դեպքում քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իմպերատիվ հիմք, միևնույն ժամանակ նախատեսել է, որ նախկինում հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից։ Դատարանը գտել է, որ շարադրված օրենսդրական արգելքում կիրառված նախկինում եզրույթը պետք է մեկնաբանվի և կիրառվի այն հաշվով, որ անձին վերագրվող հանցավոր արարքից առաջ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից։ Նման մեկնաբանության համար հիմք է հանդիսացել նախ և առաջ օրենսդրական նշված արգելքի նպատակը, այն, որ եթե անձը մեկ անգամ արդեն իսկ ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից հաշտության հիմքով և կրկին կատարել է հանցանք, չի կարող երկրորդ անգամ նույն հիմքով ազատվել պատասխանատվությունից։ Բացի այդ, քննարկվող արգելքի վերոգրյալից տարբերվող մեկնաբանության դեպքում, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասում կիրառված նախկինում եզրույթը մեկնաբանվի և կիրառվի հաշտության հիմքով պատասխանատվությունից ազատելու մասին որոշում կայացնելու պահից առաջ իմաստով ու որևէ նշանակություն չտրվի այն հանգամանքին, թե անձը հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվել է տվյալ գործով իրեն վերագրվող հանցավոր արարքը կատարելուց առաջ, թե հետո, կստեղծվի մի իրավիճակ, երբ անձն իր կամքից անկախ հանգամանքներում կարող է հայտնվել իր համար ոչ բարենպաստ իրավիճակում։ Մասնավորապես, օրենքի նման մեկնաբանության դեպքում կառաջանա մի իրավիճակ, երբ միևնույն անձի վերաբերյալ քրեական հետապնդման տարբեր մարմինների վարույթում քննվող գործերից մեկով հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու դեպքում մյուս գործերով նույն հիմքով պատասխանատվությունից ազատելը կբացառվի, իսկ մեկ վարույթում այդ գործերը քննելիս նման խոչընդոտ չի առաջանա, ինչն անտրամաբանական է և անթույլատրելի։ Անձին մի քանի մեղադրանք առաջադրված լինելն ինքնին չի բացառում դրանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հաշտության կառուցակարգի գործադրումը՝ այլ արգելքների բացակայության պայմաններում, առավել ևս երբ տվյալ վարույթները քննվում են տարբեր մարմինների կողմից։ Հետևաբար, տվյալ վարույթով այդ առնչությամբ հանրային մեղադրողի ներկայացրած առարկությունները հիմնազուրկ են և չեն կարող հիմք հանդիսանալ Էլիանորա Բարսեղյանին հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելը մերժելու համար։ Դատարանը հանգել է հետևության, որ Էլիանորա Բարսեղյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից պետք է ազատել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի, այն է՝ տուժողի հետ հաշտության հիմքով: Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման` նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցվի, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2025 թվականի հունվարի 17-ի թիվ ՏԴ/0023/01/22 որոշմամբ արձանագրել է, որ եթե անձի նկատմամբ պետությունը դեռևս չի իրագործել քրեաիրավական ներգործություն, սահմանված կարգով չի արտահայտել իր պարսավանքը կատարված հանցավոր արարքին ու գնահատական տվել դրան, այն կատարող անձին չի ենթարկել քրեական պատասխանատվության և պատժի, իրավական տեսանկյունից տվյալ անձը պետք է դիտարկվի որպես առաջին անգամ հանցանք կատարած՝ անկախ մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքների քանակից։ Այլ կերպ՝ նշված դեպքում անձը չի կարող համարվել նախկինում հանցանք կատարած, քանի դեռ պետությունը՝ ի դեմս իրավասու մարմնի՝ դատարանի, մեղադրական դատավճռի կայացմամբ չի հաստատել վերջինիս մեղավորությունը մեղսագրվող հանցավոր արարքում կամ արարքներում։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված արգելքը գործում է միայն այն դեպքում, երբ անձը տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելուց հետո կրկին հանցանք է կատարում, հակառակ պարագայում, երբ հանցանքը կատարվել է նախքան հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու ակտի կայացումը, տվյալ նորմի կիրառելիությունը չի կարող սահմանափակվել։ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ անձի համար պետք է ակնհայտ լինի, որ պետությունը, մեկ անգամ առանց ռեաբիլիտացնելու <<ներելով>> իր հանցավոր վարքագիծը և քրեական պատասխանատվությունից ազատելով, հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ դասեր քաղելու և ուղղման ճանապարհին կանգնելու համար, հակառակ պարագայում՝ հանցավոր վարքագիծը շարունակելու դեպքում, վերջինս զրկվում է նույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու հնարավորությունից։ Վերաքննիչ դատարանը, նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանին տվյալ քրեական վարույթով վերագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք, որը կատարվել է 2022 թվականի սեպտեմբերի 13-ին։ Մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանի և տուժող Հերիքնազ Պետրոսյանի միջև առկա է եղել փոխադարձ համաձայնություն, իսկ մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանը մինչև տվյալ վարույթով իրեն մեղսագրվող հանցանքի կատարումը, ներկայում գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի գործողության պայմաններում, տուժողի հետ հաշտության հիմքով չի ազատվել քրեական պատասխանատվությունից։ Անդրադառնալով տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու ինստիտուտի կիրառմանը և նույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված արգելքին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ օրենսդիրը տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու արգելք նախատեսել է այն դեպքերի համար, երբ անձը մեկ անգամ այդ հիմքով արդեն իսկ քրեական պատասխանատվությունից ազատված է եղել։ Իսկ այդ արգելքը գործում է միայն այն դեպքում, երբ անձը տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելուց հետո կրկին հանցանք է կատարում, իսկ, երբ հանցանքը կատարվել է նախքան հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատվելու ակտի կայացումը, տվյալ նորմի կիրառելիությունը չի կարող սահմանափակվել։ Տվյալ դեպքում մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանը 2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին տուժողի հետ հաշտության հիմքով ազատվել է այն քրեական վարույթի շրջանակներում, որով իրեն վերագրվող հանցանքը կատարել է տվյալ քրեական գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքը կատարելուց հետո։ Այսինքն` թեև մինչև բողոքարկվող ակտով տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելը, մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանի նկատմամբ արդեն իսկ այդ հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է, սակայն սույն քրեական գործով մեղսագրվող արարքը կատարվել է ավելի վաղ։ Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանին տվյալ գործով վերագրվող արարքի կատարման պահին վերջինի նկատմամբ առկա չի եղել տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վերաբերյալ ակտ, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված արգելքը նրա նկատմամբ կիրառելի չէ։ Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Էլիանորա Բարսեղյանին տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելով և վարույթը կարճելով՝ դատարանը կայացրել է օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում, ուստի այն բեկանելու առերևույթ հիմքեր առկա չեն: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 371-րդ և 380-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա․Ալիխանյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Էլիանորա Գրիգորիի Բարսեղյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 16-ի ԵԴ1/3626/01/24 թվակիր որոշումը թողնելով անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ Տ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 29-07-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 22-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 152, 39, 70 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 22-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 152, 39, 70 |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 89280/25 |