ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

քրեական գործ թիվ ԵԴ1/3581/01/24
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը,

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ`
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ,

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Լ.ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ,


ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ,
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԷՐԵԲՈՒՆԻ ԵՎ
ՆՈՒԲԱՐԱՇԵՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ
ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ
ԴԱՏԱԽԱԶ Վ.ԵԴԻԳԱՐՅԱՆԻ,

ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Լ.ԳՈՐԳԻՆՅԱՆԻ,
ՊԱՇՏՊԱՆ Հ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ,

2025 թվականի օգոստոսի 4-ին Երևան քաղաքում
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Լյովա Արմենի Գորգինյանի՝
(ծնված՝ 1992 թվականի հունվարի 28-ին Լոռու մարզի Օձուն գյուղում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, ըստ իր հայտարարության՝ մասնավոր կարգով աշխատում է որպես բանվոր, հաշվառված է և բնակվում է Լոռու մարզի Օձուն գյուղի թիվ 4-րդ փողոցի թիվ 1-ին նրբանցքի, թիվ 8-րդ տանը)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական ընթացքը.
1. 2024 թվականի փետրվարի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60062524 քրեական վարույթը:
1.1. 2024 թվականի ապրիլի 23-ին Նախաքննության մարմնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60156024 քրեական վարույթը:
1.2. Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի հուլիսի 25-ի որոշմամբ թիվ 60156024 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60062524 քրեական վարույթին, և նախաքննությունը շարունակվել է 60062524 քրեական վարույթի համարով։
2. Հսկող դատախազի 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ի որոշմամբ Լյովա Արմենի Գորգինյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն արարքի համար, որ․ «(...) նա, զրկված լինելով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց, ինչպես նաև զրկված լինելով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես.
Լյովա Արմենի Գորգինյանը թիվ 8180268368 որոշմամբ 17.01.2024թ.-ից մինչև 17.01.2025թ. զրկված լինելով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ ալկոհոլի պարունակությունը արտաշնչած օդում 0.830 մգ/լ, 2024 թվականի փետրվարի 13-ին՝ ժամը 03:50-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Էրեբունու փողոցում վարել է «Լադա» մակնիշի 0170 BE 761 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 3-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Մեսրոպ Կարապետյանի կողմից կազմվել է համապատասխան զեկուցագիր:
(...)
Լյովա Արմենի Գորգինյանը, թիվ 8180268368 որոշմամբ 17.01.2024թ.-ից մինչև 17.01.2025թ. զրկված լինելով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից և տեղեկացված լինելով սույն որոշման մասին, 2024 թվականի փետրվարի 22-ին ժամը 09:33-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան փողոցում վարել է «Լադա» մակնիշի 0170 BE 761 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180404013 արձանագրությունը:»։
3. Նախաքննության մարմնի կողմից 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին Լյովա Արմենի Գորգինյանին ներկայացվել է մեղադրանք:
4. Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ի որոշմամբ մեղադրյալ Լյովա Արմենի Գորգինյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
5․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 05-ին թիվ 60062524 վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան և նույն օրը մակագրվել դատավոր Գ․ Պողոսյանին:
Դատավոր Գ․Պողոսյանի՝ ժամանակավոր անաշխատունակության մեջ գտնվելու հիմքով թիվ ԵԴ1/3581/01/24 (60062524) քրեական գործը 2025 թվականի հունիսի 02-ին հանձնվել է վերամակագրման և 2025 թվականի հունիսի 03-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Անի Դանիելյանին (այսուհետ՝ նաև Դատարան):
2025 թվականի հունիսի 04-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի հունիսի 17-ին:

Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը.
6․ Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Լյովա Արմենի Գորգինյանը ներկայացրել է արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
7. Հանրային մեղադրողը հայտնել է, որ չի առարկում արագացված վարույթ կիրառելու դեմ՝ ներկայացնելով մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքների իրավական գնահատականը։
8. Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, արձանագրային որոշմամբ բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ:

Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
9. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալի կողմից ընդունելու և գործը արագացված վարույթով քննելու պայմաններում՝ Դատարանը, գործով ձեռքբերված ապացույցների՝ ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Լյովա Արմենի Գորգինյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին։
10. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Լյովա Արմենի Գորգինյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) արդյո՞ք ապացուցված են մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) մեղադրյալը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ.
դ) մեղադրյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝
(…)
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ,
(…)
10) հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը,
(…)
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:»:
21.1. Դատարանը որպես մեղադրյալ Լյովա Արմենի Գորգինյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում այն, որ՝
- պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքին է գտնվում մեկ անչափահաս երեխան (տե՛ս Ծննդի մասին 2020 թվականի հունվարի 21-ի թիվ ԲԱ213274 վկայականի պատճենը (2-րդ հատոր, գ․թ․ 15))։
- առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է իր կատարած արարքի համար (տե՛ս, mutatis mutandis, Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 26-րդ կետը)։
11.2. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Լյովա Արմենի Գորգինյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
12․Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Լյովա Արմենի Գորգինյանին պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ նա ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար։
13․Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1․ Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ (…):»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-ին մասի համաձայն՝
«Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։
13․1․ Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն։
Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջներից է այն, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևորվում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
13․2․ Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում մեղադրյալ Լյովա Գորգինյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
- նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքները երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված, դիտավորյալ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են, դրսևորվել են տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձի կողմից կատարելու տեսակով, մեղադրյալի արտաշնչած օդում ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0.830 միլիգրամ լիտր (անձը համարվում է ոչ սթափ վիճակում գտնվող, եթե ստուգմամբ պարզվում է, որ նրա մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի պարունակությունը 0.1 միլիգրամից ավելի է),
- խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը,
- այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող, սույն դատավճռի 13.1-րդ կետում նշված հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը,
- անձը բնութագրող հանգամանքները, այդ թվում՝ առաջին անգամ հանցանքները կատարած լինելը (տե՛ս ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի տեղեկանք ձև 8-ը (հատոր 1-ին, գ․թ․ 35), «Դատալեքս» պաշտոնական տեղեկատվական համակարգից արտատպված թիվ ԼԴ/0262/01/24 քրեական գործի վերաբերյալ տեղեկատվությունը (հատոր 1-ին, գ․թ․ 37-47)), Լոռու մարզի Օձուն վարչական շրջանի ղեկավարի կողմից դրական բնութագրվելը (տե՛ս 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ի բնութագիրը), խնամքին գտնվող երեխայի վատառողջ լինելու հանգամանքը և նրա ախտորոշումը (տե՛ս «Նորք-Մարաշ» բժշկական կենտրոնի մանկական սրտաբանական կլինիկայի կողմից տրամադրված տեղեկանքի պատճենը):
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում սանկցիայով նախատեսված ամենամեղմ պատժատեսակի՝ տուգանքի միջոցով հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
13.3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
« Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները․
(…)
6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել:
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (…)»:
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝
«Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ:»
Վերոգրյալի հիման վրա, նկատի ունենալով սույն դատավճռի 13.2-րդ կետում նշված հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակել՝
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով տուգանք՝ այն սահմանելով նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով տուգանք՝ այն սահմանելով նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի չափով:
Նկատի ունենալով, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Լյովա Գորգինյանին վճարված ամսական եկամտի չափը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետով սահմանված հաշվարկի արդյունքով պակաս է ստացվում արարքը կատարելու պահին ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափից (տե՛ս «ԷԿԵՆԳ» ՓԲ ընկերության փոխգործելիության հարթակի միջոցով 2025 թվականի օգոստոսի 4-ին ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի էլեկտրոնային շտեմարանից արտատպված և գործի նյութերին կցված տեղեկատվությունը)` մեղադրյալ Լյովա Արմենի Գորգինյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի` 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի հաշվարկով, որի դեպքում հանցանքներից յուրաքանչյուրի համար այն կկազմի 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ:
13.4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, (…)
11. Պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը և պատժի կրման սկիզբ է համարվում առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրման սկիզբը:»:
Մեջբերված նորմերի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելով՝ Լյովա Արմենի Գորգինյան նկատմամբ որպես պատիժ պետք է սահմանել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով, որը սույն դեպքում համաչափ է նրա անձին և կատարած հանցանքներին։
Հաշվի առնելով նաև այն, որ թիվ ԼԴ/0262/01/24 քրեական գործով Լոռու մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հունիսի 21-ի դատավճռով նշանակված տուգանքից Լյովա Գորգինյանը որևէ վճարում դեռևս չի կատարել (տե՛ս ի պատասխան Դատարանի պահանջած տեղեկատվության՝ ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Լոռու մարզային մարմնի պետի 2025 թվականի հուլիսի 2-ի թիվ 29.3.2.5/44533-2025 գրությունը) Դատարանը գտնում է նաև, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդված 11-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատժին անհրաժեշտ է լրիվ գումարել հիշյալ դատավճռով Լյովա Գորգինյանի նկատմամբ նշանակված 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և վերջնական պատիժ սահմանել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1.125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Անդրադառնալով տուգանքի վճարումը հետաձգելու վերաբերյալ մեղադրյալի միջնորդությանը՝ Դատարանը, նկատի ունենալով մեղադրյալի գույքային և ընտանեկան դրությունը, հիմնավորված է գնահատում տուգանքի սահմանված գումարն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու անհնարինության վերաբերյալ նրա փաստարկները։ Հետևաբար՝ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա են հիմքեր նրան թույլատրելու նշանակված տուգանքը վճարել մեկ տարվա ընթացքում:
14. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Լյովա Արմենի Գորգինյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
15. Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում մեղադրյալի դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
16. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթեր ճանաչված ապացույցներին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
17. Քրեական գործով գույքային հայց չի ներկայացվել, իսկ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, որպիսի պայմաններում հիշյալ հարցերը Դատարանը համարում է լուծված։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ, 167-րդ, 270-րդ, 346-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը՝

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Լյովա Արմենի Գորգինյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով:
2. Մեղադրյալ Լյովա Արմենի Գորգինյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով:
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժները գումարելով՝ Լյովա Արմենի Գորգինյանին վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով:
4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատժին լրիվ գումարել թիվ ԼԴ/0262/01/24 քրեական գործով Լոռու մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հունիսի 21-ի դատավճռով Լյովա Արմենի Գորգինյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1.125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով՝ դրա վճարման համար սահմանելով մեկ տարի ժամկետ:
5. Մեղադրյալ Լյովա Արմենի Գորգինյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
6. Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
7․ Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:


ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ