Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ


«22» հունվարի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝

Նախագահությամբ՝ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Մ.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Լ․ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ Գ․ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի (ծնված՝ 2000 թվականի մայիսի 8-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատապարտված, միջնակարգ կրթությամբ, աշխատում է տեխ.զննման կենտրոնում որպես հսկիչ, չամուսնացած, հաշվառված է և բնակվում է Երևան քաղաքի Էրեբունի Որմնադիրների 2-րդ շարքի 45-րդ տանը) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Հ.Ստեփանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-0336-23 քրեական վարույթը։
2024 թվականի մայիսի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Հ.Ստեփանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2002-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի մայիսի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Հ․Ստեփանյանը որոշում է կայացրել թիվ 60200224 քրեական վարույթը թիվ 60-0336-23 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 60033623 քրեական վարույթի հերթական համարով շարունակելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ․Քոչարյանը որոշում է կայացրել թիվ 60033623 քրեական վարույթով Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ն․Նազարյանը որոշում է կայացրել թիվ 60033623 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Գ․Բաղդասարյանի վերաբերյալ թիվ 60033623 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որին շնորհվել է ԵԴ1/3557/01/24 համարը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 5-ին թիվ ԵԴ1/3557/01/24 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արզումանյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3557/01/24 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու վերաբերյալ։

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն հանրորեն վտանգավոր արարքների կատարման համար, որ նա, 2023 թվականի մարտի 05-ի թիվ 8180250106 արձանագրությամբ ենթարկված լինելով վարչական պատասխանատվության՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 (մեկ) տարի ժամկետով (05.03.2023-05.03.2024թթ․) զրկված լինելու ձևով և այդ մասին պատշաճ ծանուցված և տեղեկացված լինելով, 2023 թվականի ապրիլի 13-ին՝ ժամը 09:40-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արցախի պողոտայում վարել է «Hyundai» մակնիշի, 88 BO 005 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որպիսի փաստն արձանագրվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8180246658 որոշմամբ։
Բացի այդ, Գոռ Արսենի Բաղդասարյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ (հարբած) վիճակում՝ արտաշնչած օդում 0.374 մգ/լ ալկոհոլի պարունակությամբ, 2024 թվականի ապրիլի 21-ին՝ ժամը 01:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի ազատամարտիկների փողոցում վարել է «Range Rover մակնիշի, 88 MM 005 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցը կազմել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180405533 արձանագրությունը:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Փաստաթուղթ զննելու մասին 2024 թվականի նոյեմբերի 20-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության են ենթարկվել թիվ 60033623 քրեական վարույթում առկա հետևյալ փաստաթղթերը․
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180250106 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ արձանագրությունը կազմվել է 2023 թվականի մարտի 05-ին՝ ժամը 05:29-ին, ք.Երևան, Բագրատունյաց փողոց, ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության ԵՔԳ ՊԾ 4-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկ, ոստիկանության լեյտենանտ Ռուբիկ Հմայակի Սահակյանի կողմից։ Արձանագրության համաձայն՝ Գոռ Արսենի Բաղդասարյանը (ծնված՝ 08.05.2000թ., բնակվող ք.Երևան, Էրեբունի, Որմնադիրներ փողոց, 2-րդ շենք, 45-րդ բնակարան), վարել է «Hyundai» մակնիշի, 88MM005 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ (մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի պարունակությունը գերազանցել է 0.5 միլիգրամը) վիճակում, սթափությունը չափվել է Alcavisor-Jupiter X/RP թիվ 91100984 սարքով, զննման համարը՝ 00456: Փաստաթղթի ստորին հատվածում «վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը, դիտողությունը, ստորագրությունը» գրառման դիմաց առկա է ստորագրություն:
Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված պատճենը, որում առկա են հետևյալ գրառումներ՝ Անուն՝ Գոռ, Ազգանուն՝ Բաղդասարյան, Հայրանուն՝ Արսենի, Ծննդյան թիվ՝ 2000, «վարորդական վկայականի տվյալներ» գրառման դիմաց առկա է՝ «Կարգավիճակ՝ Զրկված» գրառումը, որպես զրկման սկիզբ նշված է 05-03-2023, ավարտը 05-03-2024:
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180246658 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ արձանագրությունը կազմվել է 2023 թվականի ապրիլի 13-ին՝ ժամը 09:40-ին, ք.Երևան, Արցախի պողոտայում ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության ԵՔԳ ՊԾ 3-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի պարեկ ոստիկանության սերժանտ Լուսինե Հովհաննեսի Պետրոսյանի կողմից: Արձանագրության համաձայն՝ Գոռ Արսենի Բաղդասարյանը (ծնված՝ 08.05.2000թ., բնակվող ք.Երևան Էրեբունի Որմնադիրներ փողոց 2-րդ շենք 45-րդ բնակարան, ՀԾՀ 1805000258), վարել է «Հյունդայի» մակնիշի, 88B0005 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված լինելու պարագայում: Փաստաթղթի ստորին հատվածում «վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը, դիտողությունը, ստորագրությունը» գրառման դիմաց առկա է ստորագրություն։
Ստուգաչափման կտրոնը, համաձայն որի՝ սարքի համարն է 91100984, զննման համար՝ 00496, զննումը կատարվել է 05․03․2023 թվականին Alcavisor-Jupiter X/RP սարքով, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.742 mg/l: Վարորդն է հանդիսանում Գոռ Բաղդասարյանը, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 88MM005, վարորդական վկայականի համարը՝ RB673291, Պ/Ծ ազգանուն՝ Սահակյան, ստորաբաժանում՝ ՊԾ 4-գ 2-վ, փաստաթղթի ստորին հատվածում առկա է ստորագրություն:
Ստուգաչափման վկայական թիվ 083662 կտրոնը, որում առկա գրառումների համաձայն՝ ստուգաչափման թվականը՝ 2022․11․15թ․ ուժի մեջ է մինչև 2023․11․15թ․, սարքի գործարանային համար՝ 91100984, տեսակը՝ Jupiter X/RP, չափման տիրույթը 0.000-200 մգ/լ, ճշտության դասը, կարգը/սխալանքը/ +5±10%: Ստորին հատվածում առկա են «ստուգաչափող» և բաժնի/լաբորատորիայի վաիչ/ պետ գրառումները և ստոագրություններ:
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180405533 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ արձանագրությունը կազմվել է 2024 թվականի ապրիլի 21-ին՝ ժամը 01:16-ին, ք.Երևան, Ազատամարտիկների փողոց, ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության ԵՔ Գ ՊԾ 3-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկ Արմեն Արայիկի Օրդուխանյանի կողմից։ Արձանագրության համաձայն՝ Գոռ Արսենի Բաղդասարյանը (ծնված՝ 08.05.2000թ., բնակվող՝ ք.Երևան, Էրեբունի Որմնադիրներ փողոց, 2-րդ շենք, 45-րդ բնակարան AT 0541341) վարել է «RENGROVER» մակնիշի, 88MM005 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը՝ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունենալով և ոչ սթափ վիճակում: Փաստաթղթի ստորին հատվածում «վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը, դիտողությունը, ստորագրությունը» գրառման դիմաց առկա է «Վարորդը հրաժարվել է բացատրություն տալուց և ստորագրելուց» գրառումը:
Ստուգաչափման թիվ 120898 վկայականը, որում առկա են հետևյալ գրառումները՝ ստուգաչափման թվականը՝ 2024 թվականի ապրիլի 05, ուժի մեջ է մինչև 2025 թվականի ապրիլի 05, սարքի գործարանային համար՝ 91101102, տեսակը՝ Jupiter X/RP, չափման տիրույթը 0.000-2000 մգ/լ, ճշտության դասը, կարգը/սխալանքը/ +0.15±10%: Ստորին հատվածում առկա են «ստուգաչափող» և բաժնի/լաբորատորիայի վաիչ/ պետ գրառումները և ստոագրություններ:
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8188400626056 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ արձանագրությունը կազմվել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 14-ին՝ ժամը 16:58-ին, ք.Երևան Ազատամարտիկների պողոտա ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ավագ լեյտենանտ պարեկ Հովհաննես Դողանյանի կողմից: Արձանագրության համաձայն՝ Գոռ Արսենի Բաղդասարյանը (ծնված՝ 08.05.2000թ., բնակվող ք.Երևան, Էրեբունի, Որմնադիրներ փողոց, 2-րդ շենք, 45-րդ բնակարան, AT 0541341) վարել է «RENGROVER» մակնիշի, 88MM005 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը՝ չունենալով տվյալ կարգի տրապորտային միջոց վարելու իրավունք: Փաստաթղթի ստորին հատվածում «վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը, դիտողությունը, ստորագրությունը» գրառման դիմաց առկա է ստորագրություն:
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8400681016 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ արձանագրությունը կազմվել է 2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին՝ ժամը 00:45-ին, ք.Երևան, Ազատամարտիկների պողոտա, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ավագ սերժանտ կրտսեր պարեկ Տոնիկ Մանուկյանի կողմից։ Արձանագրության համաձայն՝ Գոռ Արսենի Բաղդասարյանը (ծնված` 08.05.2000թ., բնակվող՝ ք.Երևան, Էրեբունի, Որմնադիրներ փողոց, 2-րդ շենք, 45-րդ բնակարան, AT 0541341) վարել է «RENGROVER SPORT AUTOBIOGRAPHY 5.0» մակնիշի, 88bo005 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը՝ չունենալով տվյալ կարգի տրապորտային միջոց վարելու իրավունք: Փաստաթղթի ստորին հատվածում «վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը, դիտողությունը, ստորագրությունը» գրառման դիմաց առկա է ստորագրություն:
- Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին 2024 թվականի նոյեմբերի 20-ի որոշումը, համաձայն որի՝ որպես արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել և քրեական վարույթին են կցվել Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի նկատմամբ կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 818024658, 8180250106, 8188400626056 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունները, ստուգաչափման կտրոնը, թիվ 083662 և 120898 ստուգաչափման վկայականները, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության անձնագրային և վիզաների վարչության բնակչության պետական ռեգիստրի համակարգից ստացված քաղաքացու անձնագրի վերաբերյալ տեղեկատվության և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկատվության պատճենները:
- Մեղադրյալ Գոռ Բաղդասարյանը, հայտարարելով, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարվածի համար և օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, դատարանում ցուցմունք տալու ցանկություն չհայտնեց:

Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որոնց՝ Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն,
- մեղսագրվող հանցանքներն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված գրությունը:

Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների բավարար համակցություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու Գոռ Արսենի Բաղդասարյանին ներկայացված մեղադրանքի փաստական հանգամանքները՝ բացառելով դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։
Հիմնական և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 (մեկ) տարի ժամկետով (05.03.2023-05.03.2024թթ․) զրկված լինելը և այդ մասին պատշաճ ծանուցված և տեղեկացված լինելը,
- Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունենալը,
- Գոռ Արսենի Բաղդասարյաի կողմից 2023 թվականի ապրիլի 13-ին՝ ժամը 09:40-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արցախի պողոտայում «Hyundai» մակնիշի, 88 BO 005 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարելը։
- Գոռ Արսենի Բաղդասարյաի կողմից ոչ սթափ (հարբած) վիճակում՝ արտաշնչած օդում 0.374 մգ/լ ալկոհոլի պարունակությամբ, 2024 թվականի ապրիլի 21-ին՝ ժամը 01:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի ազատամարտիկների փողոցում «Range Rover մակնիշի, 88 MM 005 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարելը:
- ներկայացված մեղադրանքում Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի կողմից իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը,
- մեղսագրվող հանցանքներն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ տվյալները։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների և 2025 թվականի հունվարի 21-ին կայացված մեղադրական վերդիկտի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված են մեղադրյալ Գոռ Արսենի Բաղդասարյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքները կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալ Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի արարքների նկատմամբ պետք է կիրառվի համապատասխանաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը։
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը որպես մեղադրյալ Գոռ Բաղդասարյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտարկում նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չլինելը։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Գոռ Բաղդասարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտարկել ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը)։
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքների համար մեղադրյալ Գոռ Արսենի Բաղդասարյանը ենթակա է պատժի։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(…)»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
(…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…)
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
(…)»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություններ, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքները կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքներից յուրաքանչյուրի համար տուգանք պատժատեսակի նվազագույն չափի, այն է՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 5-րդ մասը և մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալ Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի եկամտի վերաբերյալ տվյալները (հիմք՝ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված գրությունը)՝ Դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկվի հանցանքները կատարելու պահին (2023 թվականի ապրիլի 13-ի և 2024 թվականի ապրիլի 21-ի դրվագներով), սահմանված նվազագույն աշխատավարձի, այն է՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով (տե՛ս «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածը)։
Վերոգրյալի համատեքստում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել տուգանք յուրաքանչյուր դրվագով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
(…)
9. Հանցագործությունների համակցության դեպքում մյուս պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու դեպքում նշանակվող վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակի համար սահմանված առավելագույն ժամկետը կամ չափը»։
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ Գոռ Բաղդասարյանը մեկից ավելի արարքներով ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված երկու հանցանք է կատարել և նա դրանցից ոչ մեկի համար քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել, գտնում է, որ նրա նկատմամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 750․000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործությունների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դրանք կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում (…)։
Միաժամանակ Դատարանը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գ․Բաղդասարյանը հայտարարեց, որ ինքն անհապաղ ի վիճակի չէ ամբողջությամբ վճարել տուգանքը, այլ կարող է այն վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում, և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի իրավակարգավորումները, գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է հնարավորություն տալ նշանակված 750․000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամիս վճարելով նվազագույնը 62․500 (վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամ:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Գ․Բաղդասարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ թիվ 60033623 քրեական վարույթով Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի նկատմամբ կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 818024658, 8180250106, 818 8400626056 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունները, ստուգաչափման կտրոնը, թիվ 083662 և 120898 ստուգաչափման վկայականները, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության անձնագրային և վիզաների վարչության բնակչության պետական ռեգիստրի համակարգից ստացված քաղաքացու անձնագրի վերաբերյալ տեղեկատվության և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկատվության պատճենները պետք է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, վարույթային ծախսեր, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Գոռ Արսենի Բաղդասարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 750․000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Թույլատրել Գոռ Արսենի Բաղդասարյանին դատավճռով նշանակված 750․000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամիս վճարելով նվազագույնը 62․500 (վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամ:
Գոռ Արսենի Բաղդասարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆ