Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/3528/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
15.4
Պատասխանող
Կարեն Հարությունյան Նվերի
Կարեն Հարությունյան
Կարեն Հարությունյան
Կարեն Հարությունյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սուսաննա Գզոգյան
Քրեական վերաքննիչ
Սեվակ Համբարձումյան
Հարություն Պետրոսյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 344 Մաս 2
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սուսաննա Գզոգյան
Քրեական վերաքննիչ
Սեվակ Համբարձումյան
Հարություն Պետրոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2026-02-10 | 16:00 | 6 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-10-06 | 17:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-08 | 11:00 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-08-13 | 11:00 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-16 | 12:00 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-19 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-05-13 | 17:30 | 3 | Չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-04-08 | 17:30 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-02-04 | 14:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-12-19 | 14:00 | 3 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/3528/01/24
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),
Նախագահող դատավոր Ս.ԳԶՈԳՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Լ.ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ
հանրային մեղադրող Պ․ՆՈՐՍՈՅԱՆԻ
մեղադրյալ Կ․ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
2025 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Կարեն Նվերի Հարությունյանի՝ ծնված 1998 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, ք․Գորիս, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում դատապարտված, դատվածությունը մարված, ՀՀ ՊՆ 54809 զորամասի պայմանագրային զինծառայող, չամուսնացած, ըստ իր հայտարարության խնամքին ծնողները, բնակվում է Սյունիքի մարզ, ք․Գորիս, Գետափնյա 5-րդ շենք, 21 բնակարան հասցեում, քրեական հետապնդում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2023 թվականի նոյեմբերի 16-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-0805-23 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ի որոշմամբ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն արարքների համար, որ նա, 2023 թվականի ապրիլի 8-ին՝ ժամը 03:40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի փողոցում, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0.750 մգ/լ, վարել է ՎԱԶ» մակնիշի 10 OK 006 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք»։
2024 թվականի նոյեմբերի 13-ի որոշմամբ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, գործին շնորհվել է ԵԴ1/3528/01/24 համարը, մակագրվել է դատավոր Գ․Պողոսյանին:
2025 թվականի հունիսի 5-ին գործը հանձնվել է վերամակագրման և մակագրվել է դատավոր Ս․Գզոգյանին։
2025 թվականի հունիսի 6-ին Դատարանի դատավոր Ս.Գզոգյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Դատարանը Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ։
2.Դատարանում հետազոտված և գնահատված ապացույցներ
Մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, հիմնական դատալսումների ընթացքում, օգտվելով իր իրավունքներից, հրաժարվել է ցուցմունք տալ (տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը):
Մինչդատական վարույթի ընթացքում Կարեն Նվերի Հարությունյանը
որպես մեղադրյալ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքի հետ կապված լիովին համաձայն է, ընդունում է մեղքը, նշել է, որ տեղյակ է եղել, որ զրկված է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, ինչպես նշված է մեղադրանքի որոշման մեջ դեպքը այդպես էլ եղել է, պնդել է նախկինում վկայի կարգավիճակով տված ցուցմունքը, դրան ավելացնելու բան չունի։ (տե´ս դատական նիստի արձանագրություն, քրեական գործ, 33-36-րդ, 101-103-րդ թերթեր)։
Ցուցմունքները հրապարակելուց հետո Կարեն Նվերի Հարությունյանը հայտարարել է, որ դրանք համապատասխանում են իրականությանը և պնդում է դրանք (տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը):
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ գրավոր ապացույցները.
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 2023 թվականի ապրիլի 8-ի թիվ 8180252615 արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Կարեն Նվերի Հարությունյանը (ծնված՝ 06.10.1988թ. Սյունիքի մարզ ք.Գորիս, Գետափնյա փ. 5 շենք 21 բնակարան, ՀԾՀ 1610880129) չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, նույն օրը ժամը 03:40-ին Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի փողոցում, ոչ սթափ վիճակում վարել է «ՎԱԶ» մակնիշի 10 OK 006 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։ Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում առկա է արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունը, որպես խախտման ծածկագիր նշված՝ 202.5 թիվը:
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 2021 թվականի հունիսի 09-ին՝ ժամը 17:45-ին, Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ կազմվել է թիվ ԱՖ 751334 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Կարեն Նվերի Հարությունյանը (ծնված՝ 06.10.1988թ. Սյունիքի մարզ ք.Գորիս, Գետափնյա փ. 5 շենք 21 բնակարան, ՀԾՀ 1610880129) ոչ սթափ վիճակում վարել է «ՎԱԶ 2106» մակնիշի 36 RV 231 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։ 09.06.2021թ. որոշմամբ 1(մեկ) տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից։ Որոշման մասին ծանուցվել է 09.06.2021թ.: Որոշումը ուժի մեջ է մտել 09.06.2021թ.:
Ալկոհոլի պարունակության ստուգման կտրոնը, որ ստուգաչափման սարքի համարն է` 91101134, զննման համարը՝ 00244, զննման ամսաթիվը՝ 08.04.2023թ., զննման ժամը՝ 03:47:46, վերջին ստուգաչափման ամսաթիվը` 10.11.2022թ., դատարկ թեստ՝ 0.000 մգ/լ, ստուգաչափման ձևաչափը՝ ավտոմատ, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.750մգ/լ, վարորդի անունն է` Կարեն, ազգանունը՝ Հարությունյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ մակնիշի 10 OK 006, ՀԾՀ 1610880129, Պ/Ծ ազգանունը՝ Զաքարյան, կրծքանշանի համարը՝ 08278, ստորաբաժանում՝ 2-րդ գումարտակի 1-ին վաշտ:
ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության «Ստանդարտացման և չափագիտության ազգային մարմին» ՓԲԸ-ի կողմից տրված թիվ 083543 ստուգաչափման վկայականը, որի համաձայն՝ վկայականը ուժի մեջ է 2022 թվականի նոյեմբերի 10-ից մինչև 2023 թվականի նոյեմբերի 10-ը, ստուգաչափման սարքի գործարանային համարն է 91101134, տեսակը՝ Jupiter X/RP, չափման տիրույթը՝ 0.000-0,200մգ/լ, ճշտության դասը, կարգը (սխալանքը) ±5%+10%,, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՊԾ-ը, ստուգաչափումը կատարվել է հետևյալ ստուգաչափման մեթոդիկայի անվանման նշագրի՝ MU2835-2008, ստուգաչափող անվան դիմաց առկա է ստորագրություն և նշված է Ա.Գուլքանյան, իսկ բաժնի (լաբորատորիայի վարիչ) պետ անվան դիմաց առկա է ստորագրություն և նշված է Գ.Մարտիրոսյան։Կցված է NBSMRA 667491 համարի ստուգաչափման արդյունքները (լրացվում է ստուգաչափման մեթոդիկայում՝ համապատասխան պահանջի առկայության դեպքում) գրառմամբ, համաձայն որի, Վկայական 083543 վրիպակի արդյունքում նշվել էր՝ 0.000 0,200մգ/լ։ Չափման տիրույթը՝ 0.000-2,000մգ/լ։ Նշված է Ա.Գյուլքանյան՝ ստորագրություն և Գ.Մարտիրոսյան՝ ստորագրություն, կնիք։
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհակից ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ Կարեն Նվերի Հարությունյանի (ծնված՝ 06.10.1988թ. Սյունիքի մարզ, ք․Գորիս, Գետափնյա փ. 5 շենք 21 բնակարան, ՀԾՀ 1610880129) տվյալներով՝ «Վարորդական վկայականի տվյալններ» բաժնում 02.03.2020թ. թողարկված է «ԲՑ» կարգի վարորդական վկայական, կարգավիճակ՝զրկված։ «Զրկումներ» բաժնում նշված է՝ սկիզբը՝ 06.09.2021թ., ավարտը՝ 06.09.2022թ.: Ջրկման հիմքը՝ թիվ ԱՖ 751334 որոշում (տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, քրեական գործ, 3-4-րդ, 6-8-րդ, 18-24-րդ թերթեր)։
Կ․Հարությունյանի դատավածության վերաբերյալ տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Կ․Հարությունյանը Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր
իրավասության դատարանի 2025 թվականի մարտի 19-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել է տուգանքի՝ 719454.36 (յոթ հարյուր տասնինը հազար չորս հարյուր հիսունչորս ամբողջ երեսունվեց) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ, սույն քրեական գործով նշանակված 719454.36 (յոթ հարյուր տասնինը հազար չորս հարյուր հիսունչորս ամբողջ երեսունվեց) ՀՀ դրամ տուգանքին ամբողջությամբ գումարվել է Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ի դատավճռով նշանակված՝ Կարեն Հարությունյանի կողմից չկրած՝ չվճարված 443․746 (չորս հարյուր քառասուներեք հազար յոթ հարյուր քառասունվեց) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը, վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․163․200.36 (մեկ միլիոն հարյուր վաթսուներեք հազար երկու հարյուր ամբողջ երեսունվեց) ՀՀ դրամի չափով (տե´ս դատական նիստի արձանագրություն):
ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունից բանավոր հայտնել են, որ Կարեն Հարությունյանը ամբողջությամբ վճարել է իր նկատմամբ նշանակված տուգանքը։
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, վերլուծելով մեղադրյալ Կ․Հարությունյանը առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված և հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցները՝ դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, հաստատված է համարում, որ Կարեն Հարությունյանը, 2023 թվականի ապրիլի 8-ին՝ ժամը 03:40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի փողոցում, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0.750 մգ/լ, վարել է ՎԱԶ» մակնիշի 10 OK 006 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով ձեռք բերված հավաստի ապացույցների համակցությունը բավարար է հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու մեղադրյալ Կ․Հարությունյանի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը իրավունք չունենալու պարագայում ոչ սթափ վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը, այդ արարքն ապացուցված է, ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներին:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։ (․․․)»։
Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (նախկին օրենսգրքի) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա
Այսպես` Դատարանը մեղադրյալ Կ․Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Կ․Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Դատարանը, որպես մեղադրյալ Կ․Հարությունյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար:
Դատարանը, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կ․Հարությունյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք առկա չէ։
Դատարանը գտնում է, որ կատարած արարքի համար մեղադրյալ Կ․Հարությունյանը ենթակա է պատժի:
Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Կարեն Հարությունյանի կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Կ․Հարությունյանն իր կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով՝ 525․000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասը և հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու տուգանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ նրան պետք է թույլատրել նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 10 (տաս) ամսվա ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամսում 52․500 (հիսուներկու հազար հինգհարյուր) ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով։
Դատարանն արձանագրում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական գործին կցված փաստաթղթերը պետք է թողնել կցված քրեական գործին՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Քննարկելով մեղադրյալ Կ․Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 464․1-րդ-464․5-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանը մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ 525․000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի հիման վրա՝ նրա նկատմամբ նշանակված տուգանքը տարաժամկետել 10 (տաս) ամիս ժամկետով և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 52․500 (հիսուներկու հազար հինգհարյուր) ՀՀ դրամի չափով։
Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործին դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),
Նախագահող դատավոր Ս.ԳԶՈԳՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Լ.ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ
հանրային մեղադրող Պ․ՆՈՐՍՈՅԱՆԻ
մեղադրյալ Կ․ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
2025 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Կարեն Նվերի Հարությունյանի՝ ծնված 1998 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, ք․Գորիս, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում դատապարտված, դատվածությունը մարված, ՀՀ ՊՆ 54809 զորամասի պայմանագրային զինծառայող, չամուսնացած, ըստ իր հայտարարության խնամքին ծնողները, բնակվում է Սյունիքի մարզ, ք․Գորիս, Գետափնյա 5-րդ շենք, 21 բնակարան հասցեում, քրեական հետապնդում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2023 թվականի նոյեմբերի 16-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-0805-23 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ի որոշմամբ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն արարքների համար, որ նա, 2023 թվականի ապրիլի 8-ին՝ ժամը 03:40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի փողոցում, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0.750 մգ/լ, վարել է ՎԱԶ» մակնիշի 10 OK 006 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք»։
2024 թվականի նոյեմբերի 13-ի որոշմամբ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, գործին շնորհվել է ԵԴ1/3528/01/24 համարը, մակագրվել է դատավոր Գ․Պողոսյանին:
2025 թվականի հունիսի 5-ին գործը հանձնվել է վերամակագրման և մակագրվել է դատավոր Ս․Գզոգյանին։
2025 թվականի հունիսի 6-ին Դատարանի դատավոր Ս.Գզոգյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Դատարանը Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ։
2.Դատարանում հետազոտված և գնահատված ապացույցներ
Մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, հիմնական դատալսումների ընթացքում, օգտվելով իր իրավունքներից, հրաժարվել է ցուցմունք տալ (տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը):
Մինչդատական վարույթի ընթացքում Կարեն Նվերի Հարությունյանը
որպես մեղադրյալ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքի հետ կապված լիովին համաձայն է, ընդունում է մեղքը, նշել է, որ տեղյակ է եղել, որ զրկված է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, ինչպես նշված է մեղադրանքի որոշման մեջ դեպքը այդպես էլ եղել է, պնդել է նախկինում վկայի կարգավիճակով տված ցուցմունքը, դրան ավելացնելու բան չունի։ (տե´ս դատական նիստի արձանագրություն, քրեական գործ, 33-36-րդ, 101-103-րդ թերթեր)։
Ցուցմունքները հրապարակելուց հետո Կարեն Նվերի Հարությունյանը հայտարարել է, որ դրանք համապատասխանում են իրականությանը և պնդում է դրանք (տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը):
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ գրավոր ապացույցները.
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 2023 թվականի ապրիլի 8-ի թիվ 8180252615 արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Կարեն Նվերի Հարությունյանը (ծնված՝ 06.10.1988թ. Սյունիքի մարզ ք.Գորիս, Գետափնյա փ. 5 շենք 21 բնակարան, ՀԾՀ 1610880129) չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, նույն օրը ժամը 03:40-ին Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի փողոցում, ոչ սթափ վիճակում վարել է «ՎԱԶ» մակնիշի 10 OK 006 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։ Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում առկա է արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունը, որպես խախտման ծածկագիր նշված՝ 202.5 թիվը:
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 2021 թվականի հունիսի 09-ին՝ ժամը 17:45-ին, Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ կազմվել է թիվ ԱՖ 751334 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Կարեն Նվերի Հարությունյանը (ծնված՝ 06.10.1988թ. Սյունիքի մարզ ք.Գորիս, Գետափնյա փ. 5 շենք 21 բնակարան, ՀԾՀ 1610880129) ոչ սթափ վիճակում վարել է «ՎԱԶ 2106» մակնիշի 36 RV 231 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։ 09.06.2021թ. որոշմամբ 1(մեկ) տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից։ Որոշման մասին ծանուցվել է 09.06.2021թ.: Որոշումը ուժի մեջ է մտել 09.06.2021թ.:
Ալկոհոլի պարունակության ստուգման կտրոնը, որ ստուգաչափման սարքի համարն է` 91101134, զննման համարը՝ 00244, զննման ամսաթիվը՝ 08.04.2023թ., զննման ժամը՝ 03:47:46, վերջին ստուգաչափման ամսաթիվը` 10.11.2022թ., դատարկ թեստ՝ 0.000 մգ/լ, ստուգաչափման ձևաչափը՝ ավտոմատ, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.750մգ/լ, վարորդի անունն է` Կարեն, ազգանունը՝ Հարությունյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ մակնիշի 10 OK 006, ՀԾՀ 1610880129, Պ/Ծ ազգանունը՝ Զաքարյան, կրծքանշանի համարը՝ 08278, ստորաբաժանում՝ 2-րդ գումարտակի 1-ին վաշտ:
ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության «Ստանդարտացման և չափագիտության ազգային մարմին» ՓԲԸ-ի կողմից տրված թիվ 083543 ստուգաչափման վկայականը, որի համաձայն՝ վկայականը ուժի մեջ է 2022 թվականի նոյեմբերի 10-ից մինչև 2023 թվականի նոյեմբերի 10-ը, ստուգաչափման սարքի գործարանային համարն է 91101134, տեսակը՝ Jupiter X/RP, չափման տիրույթը՝ 0.000-0,200մգ/լ, ճշտության դասը, կարգը (սխալանքը) ±5%+10%,, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՊԾ-ը, ստուգաչափումը կատարվել է հետևյալ ստուգաչափման մեթոդիկայի անվանման նշագրի՝ MU2835-2008, ստուգաչափող անվան դիմաց առկա է ստորագրություն և նշված է Ա.Գուլքանյան, իսկ բաժնի (լաբորատորիայի վարիչ) պետ անվան դիմաց առկա է ստորագրություն և նշված է Գ.Մարտիրոսյան։Կցված է NBSMRA 667491 համարի ստուգաչափման արդյունքները (լրացվում է ստուգաչափման մեթոդիկայում՝ համապատասխան պահանջի առկայության դեպքում) գրառմամբ, համաձայն որի, Վկայական 083543 վրիպակի արդյունքում նշվել էր՝ 0.000 0,200մգ/լ։ Չափման տիրույթը՝ 0.000-2,000մգ/լ։ Նշված է Ա.Գյուլքանյան՝ ստորագրություն և Գ.Մարտիրոսյան՝ ստորագրություն, կնիք։
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհակից ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ Կարեն Նվերի Հարությունյանի (ծնված՝ 06.10.1988թ. Սյունիքի մարզ, ք․Գորիս, Գետափնյա փ. 5 շենք 21 բնակարան, ՀԾՀ 1610880129) տվյալներով՝ «Վարորդական վկայականի տվյալններ» բաժնում 02.03.2020թ. թողարկված է «ԲՑ» կարգի վարորդական վկայական, կարգավիճակ՝զրկված։ «Զրկումներ» բաժնում նշված է՝ սկիզբը՝ 06.09.2021թ., ավարտը՝ 06.09.2022թ.: Ջրկման հիմքը՝ թիվ ԱՖ 751334 որոշում (տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, քրեական գործ, 3-4-րդ, 6-8-րդ, 18-24-րդ թերթեր)։
Կ․Հարությունյանի դատավածության վերաբերյալ տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Կ․Հարությունյանը Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր
իրավասության դատարանի 2025 թվականի մարտի 19-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել է տուգանքի՝ 719454.36 (յոթ հարյուր տասնինը հազար չորս հարյուր հիսունչորս ամբողջ երեսունվեց) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ, սույն քրեական գործով նշանակված 719454.36 (յոթ հարյուր տասնինը հազար չորս հարյուր հիսունչորս ամբողջ երեսունվեց) ՀՀ դրամ տուգանքին ամբողջությամբ գումարվել է Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ի դատավճռով նշանակված՝ Կարեն Հարությունյանի կողմից չկրած՝ չվճարված 443․746 (չորս հարյուր քառասուներեք հազար յոթ հարյուր քառասունվեց) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը, վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․163․200.36 (մեկ միլիոն հարյուր վաթսուներեք հազար երկու հարյուր ամբողջ երեսունվեց) ՀՀ դրամի չափով (տե´ս դատական նիստի արձանագրություն):
ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունից բանավոր հայտնել են, որ Կարեն Հարությունյանը ամբողջությամբ վճարել է իր նկատմամբ նշանակված տուգանքը։
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, վերլուծելով մեղադրյալ Կ․Հարությունյանը առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված և հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցները՝ դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, հաստատված է համարում, որ Կարեն Հարությունյանը, 2023 թվականի ապրիլի 8-ին՝ ժամը 03:40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի փողոցում, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0.750 մգ/լ, վարել է ՎԱԶ» մակնիշի 10 OK 006 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով ձեռք բերված հավաստի ապացույցների համակցությունը բավարար է հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու մեղադրյալ Կ․Հարությունյանի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը իրավունք չունենալու պարագայում ոչ սթափ վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը, այդ արարքն ապացուցված է, ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներին:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։ (․․․)»։
Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (նախկին օրենսգրքի) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա
Այսպես` Դատարանը մեղադրյալ Կ․Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Կ․Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Դատարանը, որպես մեղադրյալ Կ․Հարությունյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար:
Դատարանը, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կ․Հարությունյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք առկա չէ։
Դատարանը գտնում է, որ կատարած արարքի համար մեղադրյալ Կ․Հարությունյանը ենթակա է պատժի:
Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Կարեն Հարությունյանի կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Կ․Հարությունյանն իր կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով՝ 525․000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասը և հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու տուգանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ նրան պետք է թույլատրել նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 10 (տաս) ամսվա ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամսում 52․500 (հիսուներկու հազար հինգհարյուր) ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով։
Դատարանն արձանագրում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական գործին կցված փաստաթղթերը պետք է թողնել կցված քրեական գործին՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Քննարկելով մեղադրյալ Կ․Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 464․1-րդ-464․5-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանը մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ 525․000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի հիման վրա՝ նրա նկատմամբ նշանակված տուգանքը տարաժամկետել 10 (տաս) ամիս ժամկետով և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 52․500 (հիսուներկու հազար հինգհարյուր) ՀՀ դրամի չափով։
Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործին դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԴ1/3528/01/24
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի դատավոր` Ս․Գզոգյան
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
10 փետրվարի 2026թ. ք.Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս․ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Հ․ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Լ․ԱԲԳԱՐՅԱՆ
քարտուղարությամբ՝ Հ․Հակոբյանի
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Պ․Նորսոյանի
դռնբաց դատական նիստում գործով հանրային մեղադրող, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան/ 2025թ. հոկտեմբերի 06-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Կարեն Նվերի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2023թ. նոյեմբերի 16-ին Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Ա․Գևրոգյանի կողմից նախաձեռնվել է թիվ 60-0805-23 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
2․ Նախաքննության մարմնի կողմից 12․09․2024թ․ միջնորդություն է հարուցվել հսկող դատախազին Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու վերաբերյալ։
3․ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանի 13․09․2024թ․ որոշմամբ Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ թիվ 60-0805-23 քրեական վարույթով հարուցվել է քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
4․ Նախաքննության մարմնի կողմից 27․09․2024թ․ միջնորդություն է հարուցվել հսկող դատախազին Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը կասեցնելու վերաբերյալ, որը բավարարվել է։
5․ Նույն մարմնի կողմից 13․11․2024թ․ միջնորդություն է հարուցվել հսկող դատախազին Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը վերսկսելու վերաբերյալ, որը բավարարվել է։
6․ Նախաքննության մարմնի 13․11․2024թ․ որոշմամբ մեղադրյալ Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
7. 27․11․2024թ․ Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան:
8․ Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Գ․Պողոսյանը 05․12․2024թ. որոշմամբ ստանձնել է թիվ ԵԴ1/3528/01/24 քրեական գործի վարույթը և 19․12․2024թ․ նշանակվել է նախնական դատալսումներ:
9․ Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ս․Գզոգյանը 06․06․2025թ. որոշմամբ ստանձնել է թիվ ԵԴ1/3528/01/24 քրեական գործի վարույթը և 19․06․2025թ․ նշանակվել է նախնական դատալսումներ:
10․ Առաջին ատյանի դատարանի 2025թ. հոկտեմբերի 06-ի դատավճռով մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 525․000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի հիման վրա՝ նրա նկատմամբ նշանակված տուգանքը տարաժամկետվել է 10 /տաս/ ամիս ժամկետով և թույլատրվել է տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 52․500 /հիսուներկու հազար հինգհարյուր/ ՀՀ դրամի չափով։
Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
11. Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստի միջոցով 14․11․2025թ. վերաքննիչ բողոք է բերել գործով հանրային մեղադրող, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանը:
12. Վերաքննիչ դատարանի 03․12․2025թ․ որոշմամբ գործով հանրային մեղադրող, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Կարեն Նվերի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2025թ. դեկտեմբերի 09-ին:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.
13. Կարեն Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել է այն բանի համար, որ․ <<․․․ նա, 2023թ․ ապրիլի 8-ին՝ ժամը 03:40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի փողոցում, հարբած /ոչ սթափ/ վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0.750 մգ/լ, վարել է <<ՎԱԶ>> մակնիշի 10 OK 006 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք>>։
3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
14. Գործով հանրային մեղադրող, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ դատարանը հոկտեմբերի 6-ի ԵԴ1/3528/01/24 դատավճռով թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի խախտում, որը ազդել է գործի ելքի վրա, կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածը, որոնք ենթակա չէր կիրառման, ինչի արդյունքում խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 69-րդ, 75-րդ, 84-րդ հոդվածի պահանջները, ուստի այն մասնակիորեն ենթակա է բեկանման՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Դատարանը վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածը, 69-րդ հոդվածը և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային որոշումները, արձանագրել է, որ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարարական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և Կ.Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատասխանատվությունը ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել վերջինիս կողմից մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը:
Նախ և առաջ պետք է նշել, որ դատարանը հետազոտելով Կարեն Նվերի Հարությունյանի վերաբերյալ դատվածության տեղեկանքը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ Սյունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից թիվ ՍԴ1/0139/01/22 քրեական գործով 2022թ․ նոյեմբերի 22-ի դատավճռով Կարեն Նվերի Հարությունյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար և դատապարտել 20 օր կարճաժամկետ ազատազրկման, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կարգով պայմանականորեն չի կիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 տարի ժամանակով, իսկ սահմանված փորձաշրջանը փաստացի ավարտվել է 2023թ․ դեկտեմբերի 28-ին: Հատկանշական է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը կատարել է 2023թ․ ապրիլի 8-ին՝ փորձաշրջանի ընթացքում: Նշվածի համատեքստում զուր չէ նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով նախատեսված արարքներ դիտավորյալ հանցանքներ են, որի պայմաններում դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ մասի հիմքով պետք է վերացներ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշումը և նշանակեր պատիժ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կարգով:
Բացի այդ, անդրադառնալով դատարանի կողմից վերը շարադրված պատճառաբանություններին և դրա արդյունքում տուգանք պատժատեսակը որպես պատիժ սահմանելուն, ապա, պետք է նշել, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը պետք է լինի արդարացի՝ համապատասխանի հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին, անհրաժեշտ և բավարար լինի վերականգնելու սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնելու պատժի ենթարկվող անձին և հանցագործությունները կանխելու համար, մինչդեռ դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել կատարված հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև նրա անձը, որպիսի պայմաններում մեղադրյալի նկատմամբ նշանակել է ոչ արդարացի պատիժ, իսկ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով՝ հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որով հնրավոր կլինի պատժի նպատակներին հասնելու համար:
Մասնավորապես, դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ Կ.Հարությունյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրվող արարքը կատարել է 2023թ․ ապրիլի 8-ին, որի կատարման ժամանակ վերջինս հանդիսացել է դատվածություն ունեցող անձ, որի պայմաններում, դատարանն իր պատճառաբանություններում որևէ գնահատական չի տվել այդ փաստին և չի մեկնաբանել թե մեղադրյալի կողմից նույնաբնույթ արարքի կատարման դեպքում տուգանք պատժատեսակը ինչպես կարող է ապահովվել ՀՀ ներպետական օրենսդրությամբ սահմանված պատժի նպատակների ապահովմանը՝ անձի վերասոցիալականացմանը:
Ընդ որում հատկանշական է այն հանգամանքը, որ դատարանի կողմից վկայակոչված՝ Կարեն Նվերի Հարությունյանի դատվածության վերաբերյալ տեղեկանքում առկա են վերջինիս կողմից 2023թ․ ապրիլի 8-ին կատարված հանցանքից հետո կատարված նույնաբնույթ արարքներ, որոնք որպես այդպիսին վկայում են նաև անձի բացասական հետհանցավոր վարքագծի առկայության մասին:
15․ Հաշվի առնելով վերոգրյալը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 39-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետով, 352-356-րդ, 362-րդ, 364-րդ, 366-րդ և 376-377-րդ հոդվածների պահանջներով, բողոք ներկայացրած անձը խնդրում է մասնակիորեն՝ պատժի մասով բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2025թ․ հոկտեմբերի 6-ի ԵԴ1/3528/01/24 դատավճիռը և կայացնել նոր դատական ակտ՝ ոչ իրավաչափ համարելով մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված 525.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը, և որպես պատիժ սահմանել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 2 /երկու/ ամիս ժամանակով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ կարգով վերացնել Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ՍԴ1/0139/01/22 դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի համար նշանակված 20 օր կարճաժամկետ ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառելու և 1 տարի ժամանակով փորձաշրջան սահմանելու մասին որոշումը և վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարոգով:
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ գործով հանրային մեղադրող, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, սակայն Առաջին ատյանի դատարանի 2025թ. հոկտեմբերի 06-ի դատավճիռը թողնել անփոփոխ` Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններով` հետևյալ նկատառումներից ելնելով:
16. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: /…/>>։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո:
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1/ անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2/ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3/ հանցանք կատարածի անձը,
4/ պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
1/ կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը,
2/ առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3/ բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
4/ ոգելից խմիչքներից /ալկոհոլից/, թմրամիջոցներից, հոգեմետ /հոգեներգործուն/, թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը,
5/ հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը,
6/ սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը,
7/ տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը,
8/ որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը,
9/ հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը:
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:
7. Զինծառայողի վրա կարող են դրվել այնպիսի պարտականություններ, որոնք չեն խոչընդոտում զինված ուժերի համապատասխան ստորաբաժանումում իր ծառայողական պարտականությունների կատարումը:
8. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը կարող է նշանակել նաև լրացուցիչ պատիժ, ինչպես նաև անվտանգության միջոց։
9. Եթե դատապարտյալը փորձաշրջանի ընթացքում խուսափում է դատարանի սահմանած պարտականությունները կատարելուց, վերահսկողությունից կամ դատարանի նշանակած անվտանգության միջոցը կամ լրացուցիչ պատիժը կատարելուց, ապա համակողմանի գնահատման ենթարկելով խուսափելու պատճառները՝ դատարանը վերացնում է անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի կամ դատապարտյալի միջնորդությամբ մինչև 1 տարի ժամկետով երկարաձգում է անձի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանի ժամկետը, այդ թվում` առավելագույն` 5 տարի ժամկետով նշանակված փորձաշրջանի ժամկետը:
10. Եթե փորձաշրջանի ժամկետը երկարաձգելուց հետո անձը շարունակում է խուսափել դատարանի սահմանած պարտականությունները կատարելուց, վերահսկողությունից կամ դատարանի նշանակած անվտանգության միջոցը կամ լրացուցիչ պատիժը կատարելուց, ապա դատարանը դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ վերացնում է անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը:
11. Եթե հանցագործությունների համակցությամբ նշանակվել է ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ, որը պայմանականորեն չի կիրառվել, և ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ, ապա դրա կատարումից խուսափելու դեպքում դատարանը դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումը վերացնում է:
12. Եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարում է նոր դիտավորյալ հանցանք, ապա նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշումը վերացվում է: Այդ դեպքում դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով:
13. Եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարում է անզգույշ հանցանք, ապա պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու հարցը լուծում է դատարանը: Եթե դատարանը գործի հանգամանքների համակողմանի գնահատման արդյունքով որոշում է չվերացնել պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը և նոր կատարված հանցանքի համար նշանակում է ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ, ապա այդ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվում, և փորձաշրջանի ժամկետը երկարաձգվում է մինչև 5 տարի ժամկետով: Եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարում է մեկից ավելի անզգույշ հանցանք, ապա պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումը վերացվում է: Եթե դատարանը վերացնում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումը, ապա պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով:
14. Եթե փորձաշրջանի ընթացքում պարզվում է, որ մինչև դատապարտվելն անձը կատարել է մեկ այլ հանցանք, որի համար քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել կամ օրենքով սահմանված կարգով քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից չի ազատվել, ապա դատարանը պատիժ է նշանակում հանցագործությունների համակցության համար պատիժ նշանակելու՝ սույն օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները, կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ: Եթե դատարանը նպատակահարմար չի համարում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, ապա անցած փորձաշրջանի 2 օրը հաշվվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման 1 օրվա դիմաց:
15. Եթե անձը կատարել է նոր հանցանք մինչև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումն ուժի մեջ մտնելը, ապա դատարանը վերացնում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումը և պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կանոններով:
15.1. Եթե առաջին ատյանի դատարանում դատական ակտ կայացնելիս սույն օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասով կամ 75-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով պատիժ նշանակելը հնարավոր չի եղել ժամանակագրական առումով դրան նախորդող դատական ակտի /ակտերի/ օրինական ուժի մեջ մտած չլինելու պատճառով, և այդ դատական ակտերից որևէ մեկով նշանակված՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, ապա ժամանակագրական առումով վերջինը օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի կատարման փուլում դատարանը հանցագործությունների կամ դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս՝
1/ վերացնում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, եթե սույն մասով նախատեսված դատական ակտերից առնվազն մեկով որոշվել է, որ անձը պետք է կրի նշանակված ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը.
2/ հաշվի առնելով սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները՝ կարող է որոշում կայացնել պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու կամ վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ, եթե սույն մասով նախատեսված դատական ակտերից որևէ մեկով չի որոշվել, որ անձը պետք է կրի նշանակված՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը:
15.2. Սույն հոդվածի 15.1-ին մասով նախատեսված դեպքում դատական ակտերից որևէ մեկով նշանակված՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելիս նշանակված պատիժները համակցելու հարցը լուծվում է սույն օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 14-րդ մասի կանոններով այնքանով, որքանով դրանք իրենց էությամբ կիրառելի են:
16. Եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարել է նոր հանցանք, որը բացահայտվում է փորձաշրջանն անցնելուց հետո, ապա անձը դրա համար պատիժը կրում է առանձին>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած /ոչ սթափ/ վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր հիսունից երկու հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն`
<<1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1/ դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը>>:
17․ Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի առնելով մեղադրյալ Կարեն Հարությունյանին մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները/նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար/, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում գտել է, որ մեղադրյալ Կ․Հարությունյանն իր կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով՝ 525․000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
18․ Տվյալ պարագայում, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալի Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ վերջինիս կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս ըստ էության որևէ անդրադարձ չի կատարել այն հանգամանքին, որ վերջինիս դատվածության վերաբերյալ տեղեկանքի համաձայն՝ Սյունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից թիվ ՍԴ1/0139/01/22 քրեական գործով 2022թ․ նոյեմբերի 22-ի դատավճռով Կարեն Նվերի Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար և դատապարտվել է 20 օր կարճաժամկետ ազատազրկման, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կարգով պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 1 տարի ժամանակով, իսկ սահմանված փորձաշրջանը փաստացի ավարտվել է 2023թ․ դեկտեմբերի 28-ին:
19․ Սույն դեպքում անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ մասի հիմքով Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշումը վերացնելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կարգով պատիժ նշանակելու վերաբերյալ հանրային մեղադրողի պնդումներին՝ Վերաքննիչ դատարանը նախ և առաջ հարկ է համարում արձանագրել, որ անձի անձնական ազատության իրավունքը նրա կարևորագույն հիմնական իրավունքներից է, որը երաշխավորված է ինչպես միջազգային հանրաճանաչ իրավական փաստաթղթերով, այնպես էլ ՀՀ Սահմանադրությամբ և օրենքներով: Հետևաբար, անձին ազատությունից զրկելու իրավական նորմերը և կառուցակարգերը պետք է լինեն հստակ և որոշակի՝ բացառելու անձին կամայականորեն ազատությունից զրկելու դեպքերը:
20․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը կարգավորում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պայմանները և ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու՝ նոր հանցանք կատարելու դեպքում վրա հասնող իրավական հետևանքները։ Ընդ որում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 16-րդ մասը նախատեսում է պատժի նշանակման կանոն այն իրավիճակի դեպքում, երբ փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարել է նոր հանցանք, որը բացահայտվում է փորձաշրջանն անցնելուց հետո։ Դրանով հստակ սահմանվում է, որ նշված դեպքում անձը դրա համար պատիժը կրում է առանձին, այսինքն՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու որոշումը չի վերացվում։
Օրենսդրի նման մոտեցումը հասկանալի է՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ անձն արդեն անցել է փորձաշրջանը, այդ ընթացքում սահմանափակումների է ենթարկվել՝ կատարելով օրենքով և/կամ դատարանի որոշմամբ իր վրա դրված պարտականությունները, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դատարանի որոշումը դրա արդյունքում փաստացի կատարվել է /հնարավոր չէ վերացնել այն որոշումը, որն արդեն իսկ կատարվել է/։
Ընդ որում, օրենսդիրը նույնպես գտել է, որ փորձաշրջանի ընթացքում անձը սահմանափակումների է ենթարկվում։ Այդ մասին է վկայում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 14-րդ մասով սահմանված այն կարգավորումը, որի համաձայն՝ անցած փորձաշրջանի 2 օրը հաշվվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման 1 օրվա դիմաց։
Հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածով նախատեսված են հստակ և որոշակի կարգավորումներ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պայմանների, դրա վերացման դեպքերի և անցած փորձաշրջանի ժամկետը հաշվակցելու վերաբերյալ։
21․ Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով իրեն մեղսագրվող նոր հանցանքը Կարեն Հարությունյանը փաստացի կատարել է 08․04․2023թ․՝ թիվ ՍԴ1/0139/01/22 քրեական գործով 2022թ․ նոյեմբերի 22-ի դատավճռով 1 տարի ժամանակով սահմանված փորձաշրջանի ընթացքում, որն ավարտվել է 2023թ․ դեկտեմբերի 28-ին։ Ընդ որում, առերևույթ հանցանքի հետ կապված քրեական վարույթ է նախաձեռնվել 16․11․2023թ․, իսկ Կ․Հարությունյանի արարքին քրեաիրավական գնահատական է տրվել /վերջինիս նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել/ 13․09․2024թ․։
22․ Այսինքն, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ 2023թ․ ապրիլի 08-ին բացահայտվել է դեպքը, և անհրաժեշտ ապացուցողական գործողությունների կատարումից հետո՝ այն հանցագործության դեպքի կարգավիճակ է ձեռք բերել 2024թ․ սեպտեմբերի 13-ի երբ քրեական հետապնդում է հարուցվել Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ։
23․ Վերոգրյալներով պայմանավորված, հաշվի առնելով, որ Կարեն Հարությունյանը մինչև 2023թ․ դեկտեմբերի 28-ը փորձաշրջանի մեջ գտնվելու պայմաններում 2023թ․ ապրիլի 08-ին կատարել է նոր հանցանք, որը բացահայտվել է փորձաշրջանն անցնելուց հետո /հանրային քրեական հետապնդումը հարուցվել է 2024թ․ սեպտեմբերի 13-ին/՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Կարեն Հարությունյանը տվյալ դատավճռով նշանակված պատիժը պետք է կրի առանձին, այսինքն՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու որոշումը ենթակա չէ վերացման:
24․ Հաշվի առնելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը սույն գործով մեղադրյալ Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս թեև չի անդրադարձել ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 16-րդ մասի դրույթներին, սակայն արդյունքում կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ։
25․ Հետևաբար, վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն հետևության, որ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ` Վերաքննիչ դատարանի վերոշարադրյալ հիմնավորումներով, նկատի ունենալով, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, սակայն այն թերի է հիմնավորել:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ և 371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Գործով հանրային մեղադրող, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ. հոկտեմբերի 06-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Կարեն Նվերի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թողնել անփոփոխ՝ Վերաքննիչ դատարանի հիմնավորումներով:
2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս․ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Հ․ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Լ․ԱԲԳԱՐՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԴ1/3528/01/24
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի դատավոր` Ս․Գզոգյան
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
10 փետրվարի 2026թ. ք.Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս․ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Հ․ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Լ․ԱԲԳԱՐՅԱՆ
քարտուղարությամբ՝ Հ․Հակոբյանի
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Պ․Նորսոյանի
դռնբաց դատական նիստում գործով հանրային մեղադրող, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան/ 2025թ. հոկտեմբերի 06-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Կարեն Նվերի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2023թ. նոյեմբերի 16-ին Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Ա․Գևրոգյանի կողմից նախաձեռնվել է թիվ 60-0805-23 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
2․ Նախաքննության մարմնի կողմից 12․09․2024թ․ միջնորդություն է հարուցվել հսկող դատախազին Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու վերաբերյալ։
3․ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանի 13․09․2024թ․ որոշմամբ Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ թիվ 60-0805-23 քրեական վարույթով հարուցվել է քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
4․ Նախաքննության մարմնի կողմից 27․09․2024թ․ միջնորդություն է հարուցվել հսկող դատախազին Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը կասեցնելու վերաբերյալ, որը բավարարվել է։
5․ Նույն մարմնի կողմից 13․11․2024թ․ միջնորդություն է հարուցվել հսկող դատախազին Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը վերսկսելու վերաբերյալ, որը բավարարվել է։
6․ Նախաքննության մարմնի 13․11․2024թ․ որոշմամբ մեղադրյալ Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
7. 27․11․2024թ․ Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան:
8․ Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Գ․Պողոսյանը 05․12․2024թ. որոշմամբ ստանձնել է թիվ ԵԴ1/3528/01/24 քրեական գործի վարույթը և 19․12․2024թ․ նշանակվել է նախնական դատալսումներ:
9․ Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ս․Գզոգյանը 06․06․2025թ. որոշմամբ ստանձնել է թիվ ԵԴ1/3528/01/24 քրեական գործի վարույթը և 19․06․2025թ․ նշանակվել է նախնական դատալսումներ:
10․ Առաջին ատյանի դատարանի 2025թ. հոկտեմբերի 06-ի դատավճռով մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 525․000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի հիման վրա՝ նրա նկատմամբ նշանակված տուգանքը տարաժամկետվել է 10 /տաս/ ամիս ժամկետով և թույլատրվել է տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 52․500 /հիսուներկու հազար հինգհարյուր/ ՀՀ դրամի չափով։
Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
11. Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստի միջոցով 14․11․2025թ. վերաքննիչ բողոք է բերել գործով հանրային մեղադրող, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանը:
12. Վերաքննիչ դատարանի 03․12․2025թ․ որոշմամբ գործով հանրային մեղադրող, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Կարեն Նվերի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2025թ. դեկտեմբերի 09-ին:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.
13. Կարեն Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել է այն բանի համար, որ․ <<․․․ նա, 2023թ․ ապրիլի 8-ին՝ ժամը 03:40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի փողոցում, հարբած /ոչ սթափ/ վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0.750 մգ/լ, վարել է <<ՎԱԶ>> մակնիշի 10 OK 006 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք>>։
3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
14. Գործով հանրային մեղադրող, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ դատարանը հոկտեմբերի 6-ի ԵԴ1/3528/01/24 դատավճռով թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի խախտում, որը ազդել է գործի ելքի վրա, կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածը, որոնք ենթակա չէր կիրառման, ինչի արդյունքում խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 69-րդ, 75-րդ, 84-րդ հոդվածի պահանջները, ուստի այն մասնակիորեն ենթակա է բեկանման՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Դատարանը վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածը, 69-րդ հոդվածը և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային որոշումները, արձանագրել է, որ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարարական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և Կ.Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատասխանատվությունը ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել վերջինիս կողմից մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը:
Նախ և առաջ պետք է նշել, որ դատարանը հետազոտելով Կարեն Նվերի Հարությունյանի վերաբերյալ դատվածության տեղեկանքը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ Սյունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից թիվ ՍԴ1/0139/01/22 քրեական գործով 2022թ․ նոյեմբերի 22-ի դատավճռով Կարեն Նվերի Հարությունյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար և դատապարտել 20 օր կարճաժամկետ ազատազրկման, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կարգով պայմանականորեն չի կիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 տարի ժամանակով, իսկ սահմանված փորձաշրջանը փաստացի ավարտվել է 2023թ․ դեկտեմբերի 28-ին: Հատկանշական է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը կատարել է 2023թ․ ապրիլի 8-ին՝ փորձաշրջանի ընթացքում: Նշվածի համատեքստում զուր չէ նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով նախատեսված արարքներ դիտավորյալ հանցանքներ են, որի պայմաններում դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ մասի հիմքով պետք է վերացներ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշումը և նշանակեր պատիժ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կարգով:
Բացի այդ, անդրադառնալով դատարանի կողմից վերը շարադրված պատճառաբանություններին և դրա արդյունքում տուգանք պատժատեսակը որպես պատիժ սահմանելուն, ապա, պետք է նշել, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը պետք է լինի արդարացի՝ համապատասխանի հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին, անհրաժեշտ և բավարար լինի վերականգնելու սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնելու պատժի ենթարկվող անձին և հանցագործությունները կանխելու համար, մինչդեռ դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել կատարված հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև նրա անձը, որպիսի պայմաններում մեղադրյալի նկատմամբ նշանակել է ոչ արդարացի պատիժ, իսկ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով՝ հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որով հնրավոր կլինի պատժի նպատակներին հասնելու համար:
Մասնավորապես, դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ Կ.Հարությունյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրվող արարքը կատարել է 2023թ․ ապրիլի 8-ին, որի կատարման ժամանակ վերջինս հանդիսացել է դատվածություն ունեցող անձ, որի պայմաններում, դատարանն իր պատճառաբանություններում որևէ գնահատական չի տվել այդ փաստին և չի մեկնաբանել թե մեղադրյալի կողմից նույնաբնույթ արարքի կատարման դեպքում տուգանք պատժատեսակը ինչպես կարող է ապահովվել ՀՀ ներպետական օրենսդրությամբ սահմանված պատժի նպատակների ապահովմանը՝ անձի վերասոցիալականացմանը:
Ընդ որում հատկանշական է այն հանգամանքը, որ դատարանի կողմից վկայակոչված՝ Կարեն Նվերի Հարությունյանի դատվածության վերաբերյալ տեղեկանքում առկա են վերջինիս կողմից 2023թ․ ապրիլի 8-ին կատարված հանցանքից հետո կատարված նույնաբնույթ արարքներ, որոնք որպես այդպիսին վկայում են նաև անձի բացասական հետհանցավոր վարքագծի առկայության մասին:
15․ Հաշվի առնելով վերոգրյալը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 39-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետով, 352-356-րդ, 362-րդ, 364-րդ, 366-րդ և 376-377-րդ հոդվածների պահանջներով, բողոք ներկայացրած անձը խնդրում է մասնակիորեն՝ պատժի մասով բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2025թ․ հոկտեմբերի 6-ի ԵԴ1/3528/01/24 դատավճիռը և կայացնել նոր դատական ակտ՝ ոչ իրավաչափ համարելով մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված 525.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը, և որպես պատիժ սահմանել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 2 /երկու/ ամիս ժամանակով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ կարգով վերացնել Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ՍԴ1/0139/01/22 դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի համար նշանակված 20 օր կարճաժամկետ ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառելու և 1 տարի ժամանակով փորձաշրջան սահմանելու մասին որոշումը և վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարոգով:
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ գործով հանրային մեղադրող, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, սակայն Առաջին ատյանի դատարանի 2025թ. հոկտեմբերի 06-ի դատավճիռը թողնել անփոփոխ` Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններով` հետևյալ նկատառումներից ելնելով:
16. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: /…/>>։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո:
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1/ անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2/ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3/ հանցանք կատարածի անձը,
4/ պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
1/ կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը,
2/ առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3/ բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
4/ ոգելից խմիչքներից /ալկոհոլից/, թմրամիջոցներից, հոգեմետ /հոգեներգործուն/, թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը,
5/ հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը,
6/ սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը,
7/ տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը,
8/ որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը,
9/ հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը:
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:
7. Զինծառայողի վրա կարող են դրվել այնպիսի պարտականություններ, որոնք չեն խոչընդոտում զինված ուժերի համապատասխան ստորաբաժանումում իր ծառայողական պարտականությունների կատարումը:
8. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը կարող է նշանակել նաև լրացուցիչ պատիժ, ինչպես նաև անվտանգության միջոց։
9. Եթե դատապարտյալը փորձաշրջանի ընթացքում խուսափում է դատարանի սահմանած պարտականությունները կատարելուց, վերահսկողությունից կամ դատարանի նշանակած անվտանգության միջոցը կամ լրացուցիչ պատիժը կատարելուց, ապա համակողմանի գնահատման ենթարկելով խուսափելու պատճառները՝ դատարանը վերացնում է անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի կամ դատապարտյալի միջնորդությամբ մինչև 1 տարի ժամկետով երկարաձգում է անձի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանի ժամկետը, այդ թվում` առավելագույն` 5 տարի ժամկետով նշանակված փորձաշրջանի ժամկետը:
10. Եթե փորձաշրջանի ժամկետը երկարաձգելուց հետո անձը շարունակում է խուսափել դատարանի սահմանած պարտականությունները կատարելուց, վերահսկողությունից կամ դատարանի նշանակած անվտանգության միջոցը կամ լրացուցիչ պատիժը կատարելուց, ապա դատարանը դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ վերացնում է անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը:
11. Եթե հանցագործությունների համակցությամբ նշանակվել է ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ, որը պայմանականորեն չի կիրառվել, և ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ, ապա դրա կատարումից խուսափելու դեպքում դատարանը դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումը վերացնում է:
12. Եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարում է նոր դիտավորյալ հանցանք, ապա նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշումը վերացվում է: Այդ դեպքում դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով:
13. Եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարում է անզգույշ հանցանք, ապա պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու հարցը լուծում է դատարանը: Եթե դատարանը գործի հանգամանքների համակողմանի գնահատման արդյունքով որոշում է չվերացնել պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը և նոր կատարված հանցանքի համար նշանակում է ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ, ապա այդ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվում, և փորձաշրջանի ժամկետը երկարաձգվում է մինչև 5 տարի ժամկետով: Եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարում է մեկից ավելի անզգույշ հանցանք, ապա պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումը վերացվում է: Եթե դատարանը վերացնում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումը, ապա պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով:
14. Եթե փորձաշրջանի ընթացքում պարզվում է, որ մինչև դատապարտվելն անձը կատարել է մեկ այլ հանցանք, որի համար քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել կամ օրենքով սահմանված կարգով քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից չի ազատվել, ապա դատարանը պատիժ է նշանակում հանցագործությունների համակցության համար պատիժ նշանակելու՝ սույն օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները, կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ: Եթե դատարանը նպատակահարմար չի համարում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, ապա անցած փորձաշրջանի 2 օրը հաշվվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման 1 օրվա դիմաց:
15. Եթե անձը կատարել է նոր հանցանք մինչև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումն ուժի մեջ մտնելը, ապա դատարանը վերացնում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումը և պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կանոններով:
15.1. Եթե առաջին ատյանի դատարանում դատական ակտ կայացնելիս սույն օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասով կամ 75-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով պատիժ նշանակելը հնարավոր չի եղել ժամանակագրական առումով դրան նախորդող դատական ակտի /ակտերի/ օրինական ուժի մեջ մտած չլինելու պատճառով, և այդ դատական ակտերից որևէ մեկով նշանակված՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, ապա ժամանակագրական առումով վերջինը օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի կատարման փուլում դատարանը հանցագործությունների կամ դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս՝
1/ վերացնում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, եթե սույն մասով նախատեսված դատական ակտերից առնվազն մեկով որոշվել է, որ անձը պետք է կրի նշանակված ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը.
2/ հաշվի առնելով սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները՝ կարող է որոշում կայացնել պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու կամ վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ, եթե սույն մասով նախատեսված դատական ակտերից որևէ մեկով չի որոշվել, որ անձը պետք է կրի նշանակված՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը:
15.2. Սույն հոդվածի 15.1-ին մասով նախատեսված դեպքում դատական ակտերից որևէ մեկով նշանակված՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելիս նշանակված պատիժները համակցելու հարցը լուծվում է սույն օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 14-րդ մասի կանոններով այնքանով, որքանով դրանք իրենց էությամբ կիրառելի են:
16. Եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարել է նոր հանցանք, որը բացահայտվում է փորձաշրջանն անցնելուց հետո, ապա անձը դրա համար պատիժը կրում է առանձին>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած /ոչ սթափ/ վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր հիսունից երկու հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն`
<<1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1/ դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը>>:
17․ Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի առնելով մեղադրյալ Կարեն Հարությունյանին մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները/նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար/, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում գտել է, որ մեղադրյալ Կ․Հարությունյանն իր կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով՝ 525․000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
18․ Տվյալ պարագայում, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալի Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ վերջինիս կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս ըստ էության որևէ անդրադարձ չի կատարել այն հանգամանքին, որ վերջինիս դատվածության վերաբերյալ տեղեկանքի համաձայն՝ Սյունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից թիվ ՍԴ1/0139/01/22 քրեական գործով 2022թ․ նոյեմբերի 22-ի դատավճռով Կարեն Նվերի Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար և դատապարտվել է 20 օր կարճաժամկետ ազատազրկման, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կարգով պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 1 տարի ժամանակով, իսկ սահմանված փորձաշրջանը փաստացի ավարտվել է 2023թ․ դեկտեմբերի 28-ին:
19․ Սույն դեպքում անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ մասի հիմքով Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշումը վերացնելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կարգով պատիժ նշանակելու վերաբերյալ հանրային մեղադրողի պնդումներին՝ Վերաքննիչ դատարանը նախ և առաջ հարկ է համարում արձանագրել, որ անձի անձնական ազատության իրավունքը նրա կարևորագույն հիմնական իրավունքներից է, որը երաշխավորված է ինչպես միջազգային հանրաճանաչ իրավական փաստաթղթերով, այնպես էլ ՀՀ Սահմանադրությամբ և օրենքներով: Հետևաբար, անձին ազատությունից զրկելու իրավական նորմերը և կառուցակարգերը պետք է լինեն հստակ և որոշակի՝ բացառելու անձին կամայականորեն ազատությունից զրկելու դեպքերը:
20․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը կարգավորում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պայմանները և ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու՝ նոր հանցանք կատարելու դեպքում վրա հասնող իրավական հետևանքները։ Ընդ որում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 16-րդ մասը նախատեսում է պատժի նշանակման կանոն այն իրավիճակի դեպքում, երբ փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարել է նոր հանցանք, որը բացահայտվում է փորձաշրջանն անցնելուց հետո։ Դրանով հստակ սահմանվում է, որ նշված դեպքում անձը դրա համար պատիժը կրում է առանձին, այսինքն՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու որոշումը չի վերացվում։
Օրենսդրի նման մոտեցումը հասկանալի է՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ անձն արդեն անցել է փորձաշրջանը, այդ ընթացքում սահմանափակումների է ենթարկվել՝ կատարելով օրենքով և/կամ դատարանի որոշմամբ իր վրա դրված պարտականությունները, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դատարանի որոշումը դրա արդյունքում փաստացի կատարվել է /հնարավոր չէ վերացնել այն որոշումը, որն արդեն իսկ կատարվել է/։
Ընդ որում, օրենսդիրը նույնպես գտել է, որ փորձաշրջանի ընթացքում անձը սահմանափակումների է ենթարկվում։ Այդ մասին է վկայում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 14-րդ մասով սահմանված այն կարգավորումը, որի համաձայն՝ անցած փորձաշրջանի 2 օրը հաշվվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման 1 օրվա դիմաց։
Հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածով նախատեսված են հստակ և որոշակի կարգավորումներ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պայմանների, դրա վերացման դեպքերի և անցած փորձաշրջանի ժամկետը հաշվակցելու վերաբերյալ։
21․ Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով իրեն մեղսագրվող նոր հանցանքը Կարեն Հարությունյանը փաստացի կատարել է 08․04․2023թ․՝ թիվ ՍԴ1/0139/01/22 քրեական գործով 2022թ․ նոյեմբերի 22-ի դատավճռով 1 տարի ժամանակով սահմանված փորձաշրջանի ընթացքում, որն ավարտվել է 2023թ․ դեկտեմբերի 28-ին։ Ընդ որում, առերևույթ հանցանքի հետ կապված քրեական վարույթ է նախաձեռնվել 16․11․2023թ․, իսկ Կ․Հարությունյանի արարքին քրեաիրավական գնահատական է տրվել /վերջինիս նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել/ 13․09․2024թ․։
22․ Այսինքն, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ 2023թ․ ապրիլի 08-ին բացահայտվել է դեպքը, և անհրաժեշտ ապացուցողական գործողությունների կատարումից հետո՝ այն հանցագործության դեպքի կարգավիճակ է ձեռք բերել 2024թ․ սեպտեմբերի 13-ի երբ քրեական հետապնդում է հարուցվել Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ։
23․ Վերոգրյալներով պայմանավորված, հաշվի առնելով, որ Կարեն Հարությունյանը մինչև 2023թ․ դեկտեմբերի 28-ը փորձաշրջանի մեջ գտնվելու պայմաններում 2023թ․ ապրիլի 08-ին կատարել է նոր հանցանք, որը բացահայտվել է փորձաշրջանն անցնելուց հետո /հանրային քրեական հետապնդումը հարուցվել է 2024թ․ սեպտեմբերի 13-ին/՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Կարեն Հարությունյանը տվյալ դատավճռով նշանակված պատիժը պետք է կրի առանձին, այսինքն՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու որոշումը ենթակա չէ վերացման:
24․ Հաշվի առնելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը սույն գործով մեղադրյալ Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս թեև չի անդրադարձել ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 16-րդ մասի դրույթներին, սակայն արդյունքում կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ։
25․ Հետևաբար, վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն հետևության, որ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ` Վերաքննիչ դատարանի վերոշարադրյալ հիմնավորումներով, նկատի ունենալով, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, սակայն այն թերի է հիմնավորել:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ և 371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Գործով հանրային մեղադրող, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ. հոկտեմբերի 06-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Կարեն Նվերի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թողնել անփոփոխ՝ Վերաքննիչ դատարանի հիմնավորումներով:
2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս․ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Հ․ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Լ․ԱԲԳԱՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3528/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 02-12-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Երևանի կայազորի զինվորական դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60-0805-23 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Կարեն Նվերի Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա չունենալով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ 2023թվականի ապրիլի 8-ին՝ ժամը 03։40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի փողոցում, գտնվելով 0,750 մգ/լ ալկոհոլային խմիչք օգտագործածոչ սթափ վիճակում, վարել է <<Վազ>> մակնիշի 10 Ok 006հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից նույն օրը կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հայրանուն | Նվերի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 344 Մաս 2 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 02-12-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 03-12-2024 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 05-12-2024 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/3528/01/24 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 05 դեկտեմբերի 2024թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Գ.Պողոսյանս, 2024թ. դեկտեմբերի 3-ին ստանալով Կարեն Նվերի Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ ԵԴ1/3528/01/24 (60-0805-23) քրեական գործն ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով, Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/3528/01/24 քրեական գործն ստանձնել վարույթ և 2024թ. դեկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 1400-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատա-րանի «Կենտրոն» նստավայրում (ք.Երևան, Տիգրան Մեծի 23/1) նշանակել նախնական դատա-լսումներ։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | ՀՀ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ ԵՐԵՎԱՆԻ ԿԱՅԱԶՈՐԻ ԶԻՆՎՈՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱԽԱԶ ՊԱՐՈՆ Պ.ՆՈՐՍՈՅԱՆ |
| Կազմակերպության հասցե | ք.Երևան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԿԱՐԵՆ |
| Ազգանուն | ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ |
| Հայրանուն | ՆՎԵՐԻ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 08-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 08-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 13-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 13-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը տեղի չի ունեցել դատավոր Գ․Պողոսյանի անաշխատունակության մեջ գտնվելու պատճառով |
Կազմի փոփոխություն
| Ամսաթիվ | 05-06-2025 |
|---|---|
| Փոփոխության հիմքը | Լիազորությունները դադարեցվել են |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
Մակագրել
| Երբ | 05-06-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սուսաննա |
| Ազգանուն | Գզոգյան |
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 06-06-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/3528/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին 6 հունիսի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ս.Գզոգյանս, 2025 թվականի հունիսի 6-ին ստանալով թիվ ԵԴ1/3528/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Կարեն Նվերի Հարությունյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Սույն քրեական գործով ստանձնել վարույթ և նշանակել նախնական դատալսումներ՝ 2025 թվականի հունիսի 19-ին` ժամը 12:30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Կենտրոն նստավայրում, դատական նիստերի թիվ 1 դահլիճում, դռնբաց դատական նիստում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված կարգով վերոհիշյալ որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ կցելով իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ: ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ․ |
| Ազգանուն | ․ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 16-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 16-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 16-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 13-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 13-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 08-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 08-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 06-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 06-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 06-10-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/3528/01/24 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԸՆՏՐԵԼՈՒ, ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ԿԱՄ ՓՈԽԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 6 հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահող դատավոր Ս.ԳԶՈԳՅԱՆԻ քարտուղարությամբ Լ.ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ հանրային մեղադրող Պ․ՆՈՐՍՈՅԱՆԻ մեղադրյալ Կ․ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկման առարկա դարձնելով մինչդատական վարույթում մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2023 թվականի նոյեմբերի 16-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-0805-23 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ի որոշմամբ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն արարքների համար, որ նա, 2023 թվականի ապրիլի 8-ին՝ ժամը 03:40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի փողոցում, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0.750 մգ/լ, վարել է ՎԱԶ» մակնիշի 10 OK 006 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք։»։ 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ի որոշմամբ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, գործին շնորհվել է ԵԴ1/3528/01/24 համարը, մակագրվել է դատավոր Գ․Պողոսյանին: 2025 թվականի հունիսի 5-ին գործը հանձնվել է վերամակագրման և մակագրվել է դատավոր Ս․Գզոգյանին։ 2025 թվականի հունիսի 6-ին Դատարանի դատավոր Ս.Գզոգյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (…) 5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու իրավաչափությանը՝ Դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ, որ գործի քննությունը դեռևս ավարտված չէ, դատալսումների ընթացքում անհրաժեշտ է կատարել մի շարք դատավարական գործողություններ մեղադրյալի մասնակցությամբ, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր է հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցի, մասնավորապես` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքի կիրառմամբ, քանի որ տվյալ խափանման միջոցը ի զորու է կանխելու մեղադրյալի հնարավոր փախուստն՝ անձը հաստատող փաստաթղթերի օգտագործմամբ։ Հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 127-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 06-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 07-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 06-10-2025 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 06-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:50 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 06-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 06-10-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 06-10-2025 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/3528/01/24 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահող դատավոր Ս.ԳԶՈԳՅԱՆԻ քարտուղարությամբ Լ.ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ հանրային մեղադրող Պ․ՆՈՐՍՈՅԱՆԻ մեղադրյալ Կ․ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ 2025 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Կարեն Նվերի Հարությունյանի՝ ծնված 1998 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, ք․Գորիս, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում դատապարտված, դատվածությունը մարված, ՀՀ ՊՆ 54809 զորամասի պայմանագրային զինծառայող, չամուսնացած, ըստ իր հայտարարության խնամքին ծնողները, բնակվում է Սյունիքի մարզ, ք․Գորիս, Գետափնյա 5-րդ շենք, 21 բնակարան հասցեում, քրեական հետապնդում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը, ՊԱՐԶԵՑ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը 2023 թվականի նոյեմբերի 16-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-0805-23 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ի որոշմամբ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն արարքների համար, որ նա, 2023 թվականի ապրիլի 8-ին՝ ժամը 03:40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի փողոցում, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0.750 մգ/լ, վարել է ՎԱԶ» մակնիշի 10 OK 006 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք»։ 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ի որոշմամբ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, գործին շնորհվել է ԵԴ1/3528/01/24 համարը, մակագրվել է դատավոր Գ․Պողոսյանին: 2025 թվականի հունիսի 5-ին գործը հանձնվել է վերամակագրման և մակագրվել է դատավոր Ս․Գզոգյանին։ 2025 թվականի հունիսի 6-ին Դատարանի դատավոր Ս.Գզոգյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2025 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Դատարանը Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ։ 2.Դատարանում հետազոտված և գնահատված ապացույցներ Մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, հիմնական դատալսումների ընթացքում, օգտվելով իր իրավունքներից, հրաժարվել է ցուցմունք տալ (տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը): Մինչդատական վարույթի ընթացքում Կարեն Նվերի Հարությունյանը որպես մեղադրյալ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքի հետ կապված լիովին համաձայն է, ընդունում է մեղքը, նշել է, որ տեղյակ է եղել, որ զրկված է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, ինչպես նշված է մեղադրանքի որոշման մեջ դեպքը այդպես էլ եղել է, պնդել է նախկինում վկայի կարգավիճակով տված ցուցմունքը, դրան ավելացնելու բան չունի։ (տե´ս դատական նիստի արձանագրություն, քրեական գործ, 33-36-րդ, 101-103-րդ թերթեր)։ Ցուցմունքները հրապարակելուց հետո Կարեն Նվերի Հարությունյանը հայտարարել է, որ դրանք համապատասխանում են իրականությանը և պնդում է դրանք (տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը): Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ գրավոր ապացույցները. Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 2023 թվականի ապրիլի 8-ի թիվ 8180252615 արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Կարեն Նվերի Հարությունյանը (ծնված՝ 06.10.1988թ. Սյունիքի մարզ ք.Գորիս, Գետափնյա փ. 5 շենք 21 բնակարան, ՀԾՀ 1610880129) չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, նույն օրը ժամը 03:40-ին Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի փողոցում, ոչ սթափ վիճակում վարել է «ՎԱԶ» մակնիշի 10 OK 006 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։ Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում առկա է արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունը, որպես խախտման ծածկագիր նշված՝ 202.5 թիվը: Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 2021 թվականի հունիսի 09-ին՝ ժամը 17:45-ին, Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ կազմվել է թիվ ԱՖ 751334 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Կարեն Նվերի Հարությունյանը (ծնված՝ 06.10.1988թ. Սյունիքի մարզ ք.Գորիս, Գետափնյա փ. 5 շենք 21 բնակարան, ՀԾՀ 1610880129) ոչ սթափ վիճակում վարել է «ՎԱԶ 2106» մակնիշի 36 RV 231 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։ 09.06.2021թ. որոշմամբ 1(մեկ) տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից։ Որոշման մասին ծանուցվել է 09.06.2021թ.: Որոշումը ուժի մեջ է մտել 09.06.2021թ.: Ալկոհոլի պարունակության ստուգման կտրոնը, որ ստուգաչափման սարքի համարն է` 91101134, զննման համարը՝ 00244, զննման ամսաթիվը՝ 08.04.2023թ., զննման ժամը՝ 03:47:46, վերջին ստուգաչափման ամսաթիվը` 10.11.2022թ., դատարկ թեստ՝ 0.000 մգ/լ, ստուգաչափման ձևաչափը՝ ավտոմատ, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.750մգ/լ, վարորդի անունն է` Կարեն, ազգանունը՝ Հարությունյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ մակնիշի 10 OK 006, ՀԾՀ 1610880129, Պ/Ծ ազգանունը՝ Զաքարյան, կրծքանշանի համարը՝ 08278, ստորաբաժանում՝ 2-րդ գումարտակի 1-ին վաշտ: ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության «Ստանդարտացման և չափագիտության ազգային մարմին» ՓԲԸ-ի կողմից տրված թիվ 083543 ստուգաչափման վկայականը, որի համաձայն՝ վկայականը ուժի մեջ է 2022 թվականի նոյեմբերի 10-ից մինչև 2023 թվականի նոյեմբերի 10-ը, ստուգաչափման սարքի գործարանային համարն է 91101134, տեսակը՝ Jupiter X/RP, չափման տիրույթը՝ 0.000-0,200մգ/լ, ճշտության դասը, կարգը (սխալանքը) ±5%+10%,, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՊԾ-ը, ստուգաչափումը կատարվել է հետևյալ ստուգաչափման մեթոդիկայի անվանման նշագրի՝ MU2835-2008, ստուգաչափող անվան դիմաց առկա է ստորագրություն և նշված է Ա.Գուլքանյան, իսկ բաժնի (լաբորատորիայի վարիչ) պետ անվան դիմաց առկա է ստորագրություն և նշված է Գ.Մարտիրոսյան։Կցված է NBSMRA 667491 համարի ստուգաչափման արդյունքները (լրացվում է ստուգաչափման մեթոդիկայում՝ համապատասխան պահանջի առկայության դեպքում) գրառմամբ, համաձայն որի, Վկայական 083543 վրիպակի արդյունքում նշվել էր՝ 0.000 0,200մգ/լ։ Չափման տիրույթը՝ 0.000-2,000մգ/լ։ Նշված է Ա.Գյուլքանյան՝ ստորագրություն և Գ.Մարտիրոսյան՝ ստորագրություն, կնիք։ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհակից ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ Կարեն Նվերի Հարությունյանի (ծնված՝ 06.10.1988թ. Սյունիքի մարզ, ք․Գորիս, Գետափնյա փ. 5 շենք 21 բնակարան, ՀԾՀ 1610880129) տվյալներով՝ «Վարորդական վկայականի տվյալններ» բաժնում 02.03.2020թ. թողարկված է «ԲՑ» կարգի վարորդական վկայական, կարգավիճակ՝զրկված։ «Զրկումներ» բաժնում նշված է՝ սկիզբը՝ 06.09.2021թ., ավարտը՝ 06.09.2022թ.: Ջրկման հիմքը՝ թիվ ԱՖ 751334 որոշում (տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, քրեական գործ, 3-4-րդ, 6-8-րդ, 18-24-րդ թերթեր)։ Կ․Հարությունյանի դատավածության վերաբերյալ տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Կ․Հարությունյանը Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2025 թվականի մարտի 19-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել է տուգանքի՝ 719454.36 (յոթ հարյուր տասնինը հազար չորս հարյուր հիսունչորս ամբողջ երեսունվեց) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ, սույն քրեական գործով նշանակված 719454.36 (յոթ հարյուր տասնինը հազար չորս հարյուր հիսունչորս ամբողջ երեսունվեց) ՀՀ դրամ տուգանքին ամբողջությամբ գումարվել է Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ի դատավճռով նշանակված՝ Կարեն Հարությունյանի կողմից չկրած՝ չվճարված 443․746 (չորս հարյուր քառասուներեք հազար յոթ հարյուր քառասունվեց) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը, վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․163․200.36 (մեկ միլիոն հարյուր վաթսուներեք հազար երկու հարյուր ամբողջ երեսունվեց) ՀՀ դրամի չափով (տե´ս դատական նիստի արձանագրություն): ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունից բանավոր հայտնել են, որ Կարեն Հարությունյանը ամբողջությամբ վճարել է իր նկատմամբ նշանակված տուգանքը։ 3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը, վերլուծելով մեղադրյալ Կ․Հարությունյանը առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված և հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցները՝ դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, հաստատված է համարում, որ Կարեն Հարությունյանը, 2023 թվականի ապրիլի 8-ին՝ ժամը 03:40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի փողոցում, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0.750 մգ/լ, վարել է ՎԱԶ» մակնիշի 10 OK 006 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք։ Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով ձեռք բերված հավաստի ապացույցների համակցությունը բավարար է հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու մեղադրյալ Կ․Հարությունյանի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը իրավունք չունենալու պարագայում ոչ սթափ վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը, այդ արարքն ապացուցված է, ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներին: Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։ (․․․)»։ Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (նախկին օրենսգրքի) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա Այսպես` Դատարանը մեղադրյալ Կ․Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Դատարանը մեղադրյալ Կ․Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Դատարանը, որպես մեղադրյալ Կ․Հարությունյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար: Դատարանը, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կ․Հարությունյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք առկա չէ։ Դատարանը գտնում է, որ կատարած արարքի համար մեղադրյալ Կ․Հարությունյանը ենթակա է պատժի: Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Կարեն Հարությունյանի կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Կ․Հարությունյանն իր կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով՝ 525․000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասը և հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու տուգանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ նրան պետք է թույլատրել նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 10 (տաս) ամսվա ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամսում 52․500 (հիսուներկու հազար հինգհարյուր) ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով։ Դատարանն արձանագրում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական գործին կցված փաստաթղթերը պետք է թողնել կցված քրեական գործին՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Քննարկելով մեղադրյալ Կ․Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 464․1-րդ-464․5-րդ հոդվածներով` Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանը մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ 525․000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի հիման վրա՝ նրա նկատմամբ նշանակված տուգանքը տարաժամկետել 10 (տաս) ամիս ժամկետով և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 52․500 (հիսուներկու հազար հինգհարյուր) ՀՀ դրամի չափով։ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործին դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 06-10-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 20-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր՝ 120 թերթ, 2-րդ հատոր 21 թերթ 3-րդ հատոր 72 թերթ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 14-11-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 20-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատոր՝ 120, 21, 72 թերթ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-136509/25 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 04-06-2026 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 04-06-2026 |
|---|
Դատական գործ N: ԵԴ1/3528/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 14-11-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 13-11-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Պարույր |
| Ազգանուն | Նորսոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Կարեն Հարությունյան Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի /Կենտրոն/ ընդհանուր իրավասության դատարանի 06.10.2025թ-ի դատավճիռը և կայացնել նոր դատական ակտ՝ ոչ իրավաչափ համարելով մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քր. օր-ի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված տուգանքը և որպես պատիժ սահմանել կարճաժամկետ ազատազրկում ՝ 2 ամիս ժամանակով, վերացնել Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ՍԴ1/0139/01/22 դատավճռով ՀՀ քր. օր-ի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի համար նշանակված 20 օր կարճաժամկետ ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառելու և 1 տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու մասին որոշումը և վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակել ՀՀ քր. օր-ի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 24-11-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 24-11-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սեվակ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Հարություն |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
Դատավորի փոխարինում
| Փոխարինման ամսաթիվ | 02-12-2025 |
|---|---|
| Փոխարինող դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Աբգարյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 03-12-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 27-01-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 10-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 10-02-2026 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ԵԴ1/3528/01/24 Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի դատավոր` Ս․Գզոգյան ՈՐՈՇՈՒՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ 10 փետրվարի 2026թ. ք.Երևան ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս․ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Հ․ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ Լ․ԱԲԳԱՐՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ Հ․Հակոբյանի մասնակցությամբ` հանրային մեղադրող՝ Պ․Նորսոյանի դռնբաց դատական նիստում գործով հանրային մեղադրող, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան/ 2025թ. հոկտեմբերի 06-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Կարեն Նվերի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. 2023թ. նոյեմբերի 16-ին Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Ա․Գևրոգյանի կողմից նախաձեռնվել է թիվ 60-0805-23 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով: 2․ Նախաքննության մարմնի կողմից 12․09․2024թ․ միջնորդություն է հարուցվել հսկող դատախազին Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու վերաբերյալ։ 3․ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանի 13․09․2024թ․ որոշմամբ Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ թիվ 60-0805-23 քրեական վարույթով հարուցվել է քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ 4․ Նախաքննության մարմնի կողմից 27․09․2024թ․ միջնորդություն է հարուցվել հսկող դատախազին Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը կասեցնելու վերաբերյալ, որը բավարարվել է։ 5․ Նույն մարմնի կողմից 13․11․2024թ․ միջնորդություն է հարուցվել հսկող դատախազին Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը վերսկսելու վերաբերյալ, որը բավարարվել է։ 6․ Նախաքննության մարմնի 13․11․2024թ․ որոշմամբ մեղադրյալ Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։ 7. 27․11․2024թ․ Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան: 8․ Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Գ․Պողոսյանը 05․12․2024թ. որոշմամբ ստանձնել է թիվ ԵԴ1/3528/01/24 քրեական գործի վարույթը և 19․12․2024թ․ նշանակվել է նախնական դատալսումներ: 9․ Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ս․Գզոգյանը 06․06․2025թ. որոշմամբ ստանձնել է թիվ ԵԴ1/3528/01/24 քրեական գործի վարույթը և 19․06․2025թ․ նշանակվել է նախնական դատալսումներ: 10․ Առաջին ատյանի դատարանի 2025թ. հոկտեմբերի 06-ի դատավճռով մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 525․000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի հիման վրա՝ նրա նկատմամբ նշանակված տուգանքը տարաժամկետվել է 10 /տաս/ ամիս ժամկետով և թույլատրվել է տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 52․500 /հիսուներկու հազար հինգհարյուր/ ՀՀ դրամի չափով։ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: 11. Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստի միջոցով 14․11․2025թ. վերաքննիչ բողոք է բերել գործով հանրային մեղադրող, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանը: 12. Վերաքննիչ դատարանի 03․12․2025թ․ որոշմամբ գործով հանրային մեղադրող, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Կարեն Նվերի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2025թ. դեկտեմբերի 09-ին: 2. Գործի փաստական հանգամանքները. 13. Կարեն Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել է այն բանի համար, որ․ <<․․․ նա, 2023թ․ ապրիլի 8-ին՝ ժամը 03:40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի փողոցում, հարբած /ոչ սթափ/ վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0.750 մգ/լ, վարել է <<ՎԱԶ>> մակնիշի 10 OK 006 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք>>։ 3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: 14. Գործով հանրային մեղադրող, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ դատարանը հոկտեմբերի 6-ի ԵԴ1/3528/01/24 դատավճռով թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի խախտում, որը ազդել է գործի ելքի վրա, կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածը, որոնք ենթակա չէր կիրառման, ինչի արդյունքում խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 69-րդ, 75-րդ, 84-րդ հոդվածի պահանջները, ուստի այն մասնակիորեն ենթակա է բեկանման՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. Դատարանը վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածը, 69-րդ հոդվածը և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային որոշումները, արձանագրել է, որ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարարական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և Կ.Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատասխանատվությունը ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել վերջինիս կողմից մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը: Նախ և առաջ պետք է նշել, որ դատարանը հետազոտելով Կարեն Նվերի Հարությունյանի վերաբերյալ դատվածության տեղեկանքը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ Սյունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից թիվ ՍԴ1/0139/01/22 քրեական գործով 2022թ․ նոյեմբերի 22-ի դատավճռով Կարեն Նվերի Հարությունյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար և դատապարտել 20 օր կարճաժամկետ ազատազրկման, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կարգով պայմանականորեն չի կիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 տարի ժամանակով, իսկ սահմանված փորձաշրջանը փաստացի ավարտվել է 2023թ․ դեկտեմբերի 28-ին: Հատկանշական է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը կատարել է 2023թ․ ապրիլի 8-ին՝ փորձաշրջանի ընթացքում: Նշվածի համատեքստում զուր չէ նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով նախատեսված արարքներ դիտավորյալ հանցանքներ են, որի պայմաններում դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ մասի հիմքով պետք է վերացներ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշումը և նշանակեր պատիժ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կարգով: Բացի այդ, անդրադառնալով դատարանի կողմից վերը շարադրված պատճառաբանություններին և դրա արդյունքում տուգանք պատժատեսակը որպես պատիժ սահմանելուն, ապա, պետք է նշել, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը պետք է լինի արդարացի՝ համապատասխանի հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին, անհրաժեշտ և բավարար լինի վերականգնելու սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնելու պատժի ենթարկվող անձին և հանցագործությունները կանխելու համար, մինչդեռ դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել կատարված հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև նրա անձը, որպիսի պայմաններում մեղադրյալի նկատմամբ նշանակել է ոչ արդարացի պատիժ, իսկ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով՝ հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որով հնրավոր կլինի պատժի նպատակներին հասնելու համար: Մասնավորապես, դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ Կ.Հարությունյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրվող արարքը կատարել է 2023թ․ ապրիլի 8-ին, որի կատարման ժամանակ վերջինս հանդիսացել է դատվածություն ունեցող անձ, որի պայմաններում, դատարանն իր պատճառաբանություններում որևէ գնահատական չի տվել այդ փաստին և չի մեկնաբանել թե մեղադրյալի կողմից նույնաբնույթ արարքի կատարման դեպքում տուգանք պատժատեսակը ինչպես կարող է ապահովվել ՀՀ ներպետական օրենսդրությամբ սահմանված պատժի նպատակների ապահովմանը՝ անձի վերասոցիալականացմանը: Ընդ որում հատկանշական է այն հանգամանքը, որ դատարանի կողմից վկայակոչված՝ Կարեն Նվերի Հարությունյանի դատվածության վերաբերյալ տեղեկանքում առկա են վերջինիս կողմից 2023թ․ ապրիլի 8-ին կատարված հանցանքից հետո կատարված նույնաբնույթ արարքներ, որոնք որպես այդպիսին վկայում են նաև անձի բացասական հետհանցավոր վարքագծի առկայության մասին: 15․ Հաշվի առնելով վերոգրյալը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 39-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետով, 352-356-րդ, 362-րդ, 364-րդ, 366-րդ և 376-377-րդ հոդվածների պահանջներով, բողոք ներկայացրած անձը խնդրում է մասնակիորեն՝ պատժի մասով բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2025թ․ հոկտեմբերի 6-ի ԵԴ1/3528/01/24 դատավճիռը և կայացնել նոր դատական ակտ՝ ոչ իրավաչափ համարելով մեղադրյալ Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված 525.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը, և որպես պատիժ սահմանել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 2 /երկու/ ամիս ժամանակով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ կարգով վերացնել Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ՍԴ1/0139/01/22 դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի համար նշանակված 20 օր կարճաժամկետ ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառելու և 1 տարի ժամանակով փորձաշրջան սահմանելու մասին որոշումը և վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարոգով: 4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ գործով հանրային մեղադրող, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, սակայն Առաջին ատյանի դատարանի 2025թ. հոկտեմբերի 06-ի դատավճիռը թողնել անփոփոխ` Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններով` հետևյալ նկատառումներից ելնելով: 16. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: /…/>>։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ: 3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո: 4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները. 1/ անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, 2/ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3/ հանցանք կատարածի անձը, 4/ պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: 5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝ 1/ կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը, 2/ առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը, 3/ բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը, 4/ ոգելից խմիչքներից /ալկոհոլից/, թմրամիջոցներից, հոգեմետ /հոգեներգործուն/, թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը, 5/ հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը, 6/ սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը, 7/ տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը, 8/ որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը, 9/ հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը: 6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը: 7. Զինծառայողի վրա կարող են դրվել այնպիսի պարտականություններ, որոնք չեն խոչընդոտում զինված ուժերի համապատասխան ստորաբաժանումում իր ծառայողական պարտականությունների կատարումը: 8. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը կարող է նշանակել նաև լրացուցիչ պատիժ, ինչպես նաև անվտանգության միջոց։ 9. Եթե դատապարտյալը փորձաշրջանի ընթացքում խուսափում է դատարանի սահմանած պարտականությունները կատարելուց, վերահսկողությունից կամ դատարանի նշանակած անվտանգության միջոցը կամ լրացուցիչ պատիժը կատարելուց, ապա համակողմանի գնահատման ենթարկելով խուսափելու պատճառները՝ դատարանը վերացնում է անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի կամ դատապարտյալի միջնորդությամբ մինչև 1 տարի ժամկետով երկարաձգում է անձի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանի ժամկետը, այդ թվում` առավելագույն` 5 տարի ժամկետով նշանակված փորձաշրջանի ժամկետը: 10. Եթե փորձաշրջանի ժամկետը երկարաձգելուց հետո անձը շարունակում է խուսափել դատարանի սահմանած պարտականությունները կատարելուց, վերահսկողությունից կամ դատարանի նշանակած անվտանգության միջոցը կամ լրացուցիչ պատիժը կատարելուց, ապա դատարանը դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ վերացնում է անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը: 11. Եթե հանցագործությունների համակցությամբ նշանակվել է ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ, որը պայմանականորեն չի կիրառվել, և ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ, ապա դրա կատարումից խուսափելու դեպքում դատարանը դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումը վերացնում է: 12. Եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարում է նոր դիտավորյալ հանցանք, ապա նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշումը վերացվում է: Այդ դեպքում դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով: 13. Եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարում է անզգույշ հանցանք, ապա պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու հարցը լուծում է դատարանը: Եթե դատարանը գործի հանգամանքների համակողմանի գնահատման արդյունքով որոշում է չվերացնել պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը և նոր կատարված հանցանքի համար նշանակում է ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ, ապա այդ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվում, և փորձաշրջանի ժամկետը երկարաձգվում է մինչև 5 տարի ժամկետով: Եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարում է մեկից ավելի անզգույշ հանցանք, ապա պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումը վերացվում է: Եթե դատարանը վերացնում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումը, ապա պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով: 14. Եթե փորձաշրջանի ընթացքում պարզվում է, որ մինչև դատապարտվելն անձը կատարել է մեկ այլ հանցանք, որի համար քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել կամ օրենքով սահմանված կարգով քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից չի ազատվել, ապա դատարանը պատիժ է նշանակում հանցագործությունների համակցության համար պատիժ նշանակելու՝ սույն օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները, կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ: Եթե դատարանը նպատակահարմար չի համարում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, ապա անցած փորձաշրջանի 2 օրը հաշվվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման 1 օրվա դիմաց: 15. Եթե անձը կատարել է նոր հանցանք մինչև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումն ուժի մեջ մտնելը, ապա դատարանը վերացնում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումը և պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կանոններով: 15.1. Եթե առաջին ատյանի դատարանում դատական ակտ կայացնելիս սույն օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասով կամ 75-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով պատիժ նշանակելը հնարավոր չի եղել ժամանակագրական առումով դրան նախորդող դատական ակտի /ակտերի/ օրինական ուժի մեջ մտած չլինելու պատճառով, և այդ դատական ակտերից որևէ մեկով նշանակված՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, ապա ժամանակագրական առումով վերջինը օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի կատարման փուլում դատարանը հանցագործությունների կամ դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս՝ 1/ վերացնում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, եթե սույն մասով նախատեսված դատական ակտերից առնվազն մեկով որոշվել է, որ անձը պետք է կրի նշանակված ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը. 2/ հաշվի առնելով սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները՝ կարող է որոշում կայացնել պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու կամ վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ, եթե սույն մասով նախատեսված դատական ակտերից որևէ մեկով չի որոշվել, որ անձը պետք է կրի նշանակված՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը: 15.2. Սույն հոդվածի 15.1-ին մասով նախատեսված դեպքում դատական ակտերից որևէ մեկով նշանակված՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելիս նշանակված պատիժները համակցելու հարցը լուծվում է սույն օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 14-րդ մասի կանոններով այնքանով, որքանով դրանք իրենց էությամբ կիրառելի են: 16. Եթե փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարել է նոր հանցանք, որը բացահայտվում է փորձաշրջանն անցնելուց հետո, ապա անձը դրա համար պատիժը կրում է առանձին>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած /ոչ սթափ/ վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը` պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր հիսունից երկու հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով>>։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` <<1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը` 1/ դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը>>: 17․ Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի առնելով մեղադրյալ Կարեն Հարությունյանին մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները/նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար/, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում գտել է, որ մեղադրյալ Կ․Հարությունյանն իր կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով՝ 525․000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով։ 18․ Տվյալ պարագայում, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալի Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ վերջինիս կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս ըստ էության որևէ անդրադարձ չի կատարել այն հանգամանքին, որ վերջինիս դատվածության վերաբերյալ տեղեկանքի համաձայն՝ Սյունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից թիվ ՍԴ1/0139/01/22 քրեական գործով 2022թ․ նոյեմբերի 22-ի դատավճռով Կարեն Նվերի Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար և դատապարտվել է 20 օր կարճաժամկետ ազատազրկման, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կարգով պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 1 տարի ժամանակով, իսկ սահմանված փորձաշրջանը փաստացի ավարտվել է 2023թ․ դեկտեմբերի 28-ին: 19․ Սույն դեպքում անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 12-րդ մասի հիմքով Կարեն Նվերի Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշումը վերացնելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կարգով պատիժ նշանակելու վերաբերյալ հանրային մեղադրողի պնդումներին՝ Վերաքննիչ դատարանը նախ և առաջ հարկ է համարում արձանագրել, որ անձի անձնական ազատության իրավունքը նրա կարևորագույն հիմնական իրավունքներից է, որը երաշխավորված է ինչպես միջազգային հանրաճանաչ իրավական փաստաթղթերով, այնպես էլ ՀՀ Սահմանադրությամբ և օրենքներով: Հետևաբար, անձին ազատությունից զրկելու իրավական նորմերը և կառուցակարգերը պետք է լինեն հստակ և որոշակի՝ բացառելու անձին կամայականորեն ազատությունից զրկելու դեպքերը: 20․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը կարգավորում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պայմանները և ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու՝ նոր հանցանք կատարելու դեպքում վրա հասնող իրավական հետևանքները։ Ընդ որում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 16-րդ մասը նախատեսում է պատժի նշանակման կանոն այն իրավիճակի դեպքում, երբ փորձաշրջանի ընթացքում անձը կատարել է նոր հանցանք, որը բացահայտվում է փորձաշրջանն անցնելուց հետո։ Դրանով հստակ սահմանվում է, որ նշված դեպքում անձը դրա համար պատիժը կրում է առանձին, այսինքն՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու որոշումը չի վերացվում։ Օրենսդրի նման մոտեցումը հասկանալի է՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ անձն արդեն անցել է փորձաշրջանը, այդ ընթացքում սահմանափակումների է ենթարկվել՝ կատարելով օրենքով և/կամ դատարանի որոշմամբ իր վրա դրված պարտականությունները, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դատարանի որոշումը դրա արդյունքում փաստացի կատարվել է /հնարավոր չէ վերացնել այն որոշումը, որն արդեն իսկ կատարվել է/։ Ընդ որում, օրենսդիրը նույնպես գտել է, որ փորձաշրջանի ընթացքում անձը սահմանափակումների է ենթարկվում։ Այդ մասին է վկայում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 14-րդ մասով սահմանված այն կարգավորումը, որի համաձայն՝ անցած փորձաշրջանի 2 օրը հաշվվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման 1 օրվա դիմաց։ Հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածով նախատեսված են հստակ և որոշակի կարգավորումներ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պայմանների, դրա վերացման դեպքերի և անցած փորձաշրջանի ժամկետը հաշվակցելու վերաբերյալ։ 21․ Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով իրեն մեղսագրվող նոր հանցանքը Կարեն Հարությունյանը փաստացի կատարել է 08․04․2023թ․՝ թիվ ՍԴ1/0139/01/22 քրեական գործով 2022թ․ նոյեմբերի 22-ի դատավճռով 1 տարի ժամանակով սահմանված փորձաշրջանի ընթացքում, որն ավարտվել է 2023թ․ դեկտեմբերի 28-ին։ Ընդ որում, առերևույթ հանցանքի հետ կապված քրեական վարույթ է նախաձեռնվել 16․11․2023թ․, իսկ Կ․Հարությունյանի արարքին քրեաիրավական գնահատական է տրվել /վերջինիս նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել/ 13․09․2024թ․։ 22․ Այսինքն, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ 2023թ․ ապրիլի 08-ին բացահայտվել է դեպքը, և անհրաժեշտ ապացուցողական գործողությունների կատարումից հետո՝ այն հանցագործության դեպքի կարգավիճակ է ձեռք բերել 2024թ․ սեպտեմբերի 13-ի երբ քրեական հետապնդում է հարուցվել Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ։ 23․ Վերոգրյալներով պայմանավորված, հաշվի առնելով, որ Կարեն Հարությունյանը մինչև 2023թ․ դեկտեմբերի 28-ը փորձաշրջանի մեջ գտնվելու պայմաններում 2023թ․ ապրիլի 08-ին կատարել է նոր հանցանք, որը բացահայտվել է փորձաշրջանն անցնելուց հետո /հանրային քրեական հետապնդումը հարուցվել է 2024թ․ սեպտեմբերի 13-ին/՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Կարեն Հարությունյանը տվյալ դատավճռով նշանակված պատիժը պետք է կրի առանձին, այսինքն՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու որոշումը ենթակա չէ վերացման: 24․ Հաշվի առնելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը սույն գործով մեղադրյալ Կարեն Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս թեև չի անդրադարձել ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 16-րդ մասի դրույթներին, սակայն արդյունքում կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ։ 25․ Հետևաբար, վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն հետևության, որ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ` Վերաքննիչ դատարանի վերոշարադրյալ հիմնավորումներով, նկատի ունենալով, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, սակայն այն թերի է հիմնավորել: Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ և 371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Գործով հանրային մեղադրող, Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Պ․Նորսոյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ. հոկտեմբերի 06-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Կարեն Նվերի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թողնել անփոփոխ՝ Վերաքննիչ դատարանի հիմնավորումներով: 2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս․ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Հ․ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ Լ․ԱԲԳԱՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 10-02-2026 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 02-06-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատորը` 120 թերթից, 2-րդ հատորը` 21 թերթից, 3-րդ հատորը 72 թերթի, 4-րդ հատորը 89 թերթից։ |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 02-06-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատորը` 120 թերթից, 2-րդ հատորը` 21 թերթից, 3-րդ հատորը 72 թերթի, 4-րդ հատորը 89 թերթից։ |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 47622/26 |