ԵԴ1/3519/01/24






ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«07» մարտի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)

Նախագահող դատավոր Գ.Գասպարյանի

դատական նիստերի քարտուղար Դ.Գրիգորյանի

հանրային մեղադրող Ա․Երիցյանի

պաշտպան Հ․Հարությունյանի

դռնբաց դատական նիստում, մեղադրյալի բացակայությամբ՝ վարույթի հեռակա կարգով, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Արման Վարդանի Կիրակոսյանի՝ (ծնված 1988թ․ հոկտեմբերի 17-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված՝ և բնակվող ՀՀ, ք․Երևան, Որմնադիրների 2 շ․, 51 տ․ հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը:
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2023 թվականի հունվարի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա.Գևորգյանը կազմել է թիվ 60163723 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը։
2023 թվականի դեկտեմբերի 7-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Երիցյանի որոշմամբ Արման Վարդանի Կիրակոսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2023 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Արման Վարդանի Կիրակոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Երիցյանի որոշմամբ Արման Վարդանի Կիրակոսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է։
2023 թվականի օգոստոսի 9-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Կոտայքի մարզային քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Դալլաքյանը կազմել է թիվ 66126023 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը։
2024 թվականի հունվարի 26-ին ՀՀ Կոտայքի մարզի դատախազության դատախազ Ս.Հովհաննիսյանի որոշմամբ Արման Վարդանի Կիրակոսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2024 թվականի հունվարի 27-ին Արման Վարդանի Կիրակոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի մարտի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա.Գևորգյանի որոշմամբ թիվ 66126023 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60163723 քրեական վարույթին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 60163723 համարի ներքո։
2024 թվականի ապրիլի 10-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Երիցյանի որոշմամբ Արման Վարդանի Կիրակոսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է։
2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Երիցյանի որոշմամբ Արման Վարդանի Կիրակոսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսվել է։
2024 թվական նոյեմբերի 1-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Երիցյանի որոշմամբ Վարդանի Կիրակոսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկու դրվագ)։
2024 թվական նոյեմբերի 25-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
2024 թվական նոյեմբերի 28-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Երիցյանի որոշմամբ հաստատվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2024 թվական նոյեմբերի 29-ին քրեական գործը մեղադրյալի նկատմամբ հեռակա վարույթ իրականացնելու մասին միջնորդության հետ մուտք է եղել դատարան և թիվ ԵԴ1/3519/01/24 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Գ.Գասպարյանին:
2024 թվական դեկտեմբերի 4-ին որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.1 Արման Վարդանի Կիրակոսյանը մեղադրվում է «այն արարքների համար, որ նա, հանդիսանալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձ, երկու անգամ վարել է տրանսպորտային միջոց: Արման Վարդանի Կիրակոսյանը 2022 թվականի դեկտեմբերի 21-ին ենթարկվել է վարչական պատասխանատվության և վերջինիս տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով, ինչի մասին Արման Վարդանի Կիրակոսյանը նույն օրը պատշաճ ծանուցվել է: Իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի վկայականի կասեցված լինելու մասին պատշաճ ծանուցված լինելով, Արման Վարդանի Կիրակոսյանը 20233 թվականի հունվարի 16-ին Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 37 NX 823 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որպիսի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180165819 արձանագրությունը:
Բացի այդ, Արման Վարդանի Կիրակոսյանը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի վկայականի կասեցված լինելու մասին պատշաճ ծանուցված լինելով, 2023 թվականի հունիսի 19-ին՝ ժամը 09:30-ի սահմաններում Իջևան-Սևան-Երևան ճանապարհի 123-րդ կիլոմետրում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 37 NX 823 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որպիսի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և կազմվել է վարչական իրա-ախախտման վերաբերյալ թիվ 8180282942 արձանագրությունը:
Այսինքն, Արման Վարդանի Կիրակոսյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքների կատարում՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ 2 դրվագ:»
2. Հեռակա դատաքննություն.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվեցին և գնահատվեցին հետևյալ ապացույցները.
3.1 Զննում կատարելու մասին արձանագրությունը համաձայն որի՝ 21.12.2022 թվականին ժամը 21:38-ին Երևան քաղաքի Ռուբինյանց փողոցում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության լեյտենանտ պարեկ Էդգար Գրիգորյանի /կրծքանշանի համար՝ 08350/ կողմից Արման Վարդանի Կիրակոսյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն, համաձայն որի նույն օրը ժամը 21:35-ին Երևան քաղաքի Ռուբինյանց փողոցում Արման Կիրակոսյանը տրանսպորտային միջոցը վարելու ընթացքում օգտագործել է ծխախոտային արտադրատե սակ: Ար ձա նագ րու թյա նը ծանոթացա, իմ իրավուքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում առկա է Արման Վադանի Կիրակոսյանի ստորագրությունը: Կից առկա է թիվ 8200385427 որոշումը, համաձայն որի մեքենա վարելու ընթացքում ծխախոտային արտադրատեսակ օգտագործելու հետևանքով լրացել է տվյալ տարոում Արման Կիրակոսյանի տուգանային միավորների հանրագումարը, այն է՝ 9 կամ ավելի միավոր, որի արդյունքում Արման Կիրակոսյանի վարորդական իրավունքի վկայականը 6 ամիս ժավկետով կասեցվել է։ Որոշման պատճենը և կատարման կարգի մասին քաղվածքը ստանալու հատվածում առնլա է Արման Կիրակոսյանի ստորագրությունը:
16.01.2023թ.-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Կարապետյանի կող մից՝ ժա մը 01:14-ին, Եր ևան քա ղա քի Կոմիտասի պողոտայում Արման Վարդանի Կիրակոսյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180165819 արձանագրությունը, համաձայն որի Արման Վարդանի Կիրակոսյանը կասեցված վարորդական իրավունքի վկայականով 2023 թվականի հունվարի 16-ին ժամը 01:10-ին, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում վարել է <<ԲՄՎ>> մակնիշի 37 NX 823 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը: Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է իրավախախտում կատարած անձի ստորագրությունը, արձանագրությանար ծանոթացա, իմ իրավուքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում նույնպես առկա է ստորագրություն և Կիրակոսյան ձեռագիր գրառումը: Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում առկա է արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունը, որպես խախտման ծածկագիր նշված 201.2 թիվը:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Կոտայքի մարզի գումարտակից ստացված թիվ 8180282942 համարի վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության զննությամբ պարզվել է, որ այն 2023 թվականի հունիսի 19-ին՝ ժամը 09:30-ին, Իջևան-Սևան-Երևան ավտոճանապարհի 123-րդ կիլոմետր հատվածում կազմվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Կոտայքի մարզի գումարտակի 1-ին վաշտի, 1-ին դասակի կրտսեր պարեկ Արման Արամի Խաչիկյանի կողմից: Արձանագրությունը կազմվել է Արման Կիրակոսյանի նկատմամբ այն բանի համար, որ վերջինս 2023 թվականի հունիսի 19-ին՝ ժամը 09:22-ին Իջևան-Սևան-Երևան ավտոճանապարհի 119-րդ կիլոմետր հատվածում վարել է «BMW» մակնիշի 37 NX 823 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում: Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրություն, դիտողություն և ստորագրություն բաժնում դրված է ստորագրություն:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկատվության զննությամբ պարզվել է, որ Արման Վարդանի Կիրակոսյանի անվամբ առկա է կասեցված վարորդական իրավունքի վկայական՝ սկիզբ՝ 21.12.2022 թվականից մինչև ավարտը՝ 21.06.2023 թվականը:
(հատոր 1-ին գ.թ. 12-13, 88-89)
4. Լրացուցիչ դատալսումներ.
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտոնից ստացված ձև 8 տեղեկանքի համաձայն մեղադրյալը նախկինում դատապարտված չի եղել:
Մեղադրյալի պաշտպանը խնդրեց հնարավորություն տալ մաս-մաս վճարել տուգանքը:
5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Մեղադրյալ Արման Վարդանի Կիրակոսյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը և իրավաչափությունը․
Վերլուծելով սույն դատավճռի՝ (այսուհետ՝ Դատավճիռ) 3.1-3.1-րդ կետերում ներկայացված ապացույցները մեղադրյալ Արման Վարդանի Կիրակոսյանին առաջադրված մեղադրանքի շրջանակներում, դատարանը՝ ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա գտնում է, որ մեղադրյալ Արման Վարդանի Կիրակոսյանին պետք է մեղավոր ճանաչել առաջադրված՝ Դատավճռի 1․1 կետում շարադրված մեղադրանքով նկարագրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքները կատարելու մեջ:
Այսպես․
5․1․ Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքները)։
Մասնավորապես՝ Դատարանը արձանագրում է, որ Դատավաճռի 3.1-3.1-րդ կետերում վերլուծված ապացույցների բավարար համակցությամբ ապացուցվել և հիմնավորվել է, որ Արման Վարդանի Կիրակոսյանը, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի վկայականի կասեցված լինելու մասին պատշաճ ծանուցված լինելով, Արման Վարդանի Կիրակոսյանը 20233 թվականի հունվարի 16-ին Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 37 NX 823 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան:
Բացի այդ, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի վկայականի կասեցված լինելու մասին պատշաճ ծանուցված լինելով, 2023 թվականի հունիսի 19-ին՝ ժամը 09:30-ի սահմաններում Իջևան-Սևան-Երևան ճանապարհի 123-րդ կիլոմետրում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 37 NX 823 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան։
5․2․ Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է այդ արարքների քրեական հակաիրավականությունը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելու համար:
Հաշվի առնելով, որ նախորդ կետում հաստատվել են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հանցակազի հատկանիշներին, հետևաբար ապացուցված է, արարքների հակաիրավականությունը։
5․3․ Դատարանը գտնում է, որ Դատավաճռի 3.1-3.1-րդ կետերում վերլուծված ապացույցների գնահատման արդյունքում ապացուցված է այդ արարքները մեղադրյալի կողմից կատարելը.
5․4․ Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը գիտակցել է իր արարքների հակաիրավականությունը, ուստի ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Դատարանը հաստատված է համարում Արման Վարդանի Կիրակոսյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը, գտնում է, որ նրան պետք է մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ելնելով վերոգրյալից Դատարանը կայացրեց մեղադրական վերդիկտ՝ հաստատված համարելով, որ ապացուցված է, որ մեղադրյալ Արման Վարդանի Կիրակոսյանը կատարել է իրեն վերագրվող արարքները, ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները, ապացուցված է արարքների քրեական հակաիրավական լինելու փաստը, ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ հետևաբար ապացուցված արարքների նկատմամբ ենթակա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը և 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը:
6․ Անդրադառնալով մեղադրյալ Արման Վարդանի Կիրակոսյանի կատարած հանցագործությունների համար պատասխանատվության և պատժի հարցերին` Դատարանը եկավ հետևյալ եզրահանգման.
Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանն արձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն`
« 1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
(...):»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
« 1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է «(...) [Պ]ատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) [Պ]ատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) [որը պետք է կիրառվի] պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (նախկին օրենսգրքի) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ:
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա:
6․1 Արման Վարդանի Կիրակոսյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ պետք է դիտել նախկինում դատապարտված չլինելը։
6․2 Արման Վարդանի Կիրակոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն։
6․3 Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Արման Վարդանի Կիրակոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Կատարած արարքների համար մեղադրյալ Արման Վարդանի Կիրակոսյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Դատարանը, հաշվի առնելով Արման Վարդանի Կիրակոսյանը կատարած արարքների` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ գտնում է, որ պատժի նպատակներին հասնելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների համար մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանքի տեսքով՝ յուրաքանչյուր արարքի համար նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով:
Միաժամանակ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը հանցանքներն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 (տասներկու) ամիսների ընթացքում չի ունեցել աշխատանք, ուստի Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելիս որպես ելակետ պետք է ընդունել նրա կողմից հանցանքները կատարելու պահին գործող Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը, այսինքն՝ 75․000 (վաթսունութ հազար) ՀՀ դրամը, որպիսի պայմաններում նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափը յուրաքանչյուր արարքի համար կազմում է 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
(...)»:
Դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի դրույթները գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով պետք է վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 750․000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։
7. Անդրադառնալով տուգանքի ձևով նշանակված պատժների կատարման կարգին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝
«Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (...)»:
Վերոհիշյալի լույսի ներքո նկատի ունենալով մեղադրյալի գույքային դրությունը, Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է նրան թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 ամիսների ընթացքում յուրաքանչյուր ամիս նվազագույնը 62․500 (վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամ վճարումներով:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, մինչև դատավճռի ուժի մեջ մտնելն այն պետք է թողնել անփոփոխ, որից հետո՝ վերացնել:
Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածով նախատեսված վարույթային ծախսերը բացակայում են:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 119-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` Դատարանը


ՎՃՌԵՑ
1. Արման Վարդանի Կիրակոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի` 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։
2. Արման Վարդանի Կիրակոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի` 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Արման Վարդանի Կիրակոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք 750․000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
4. Արման Վարդանի Կիրակոսյանին թույլատրել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո տուգանքը՝ 750․000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամը, վճարել պետական բյուջե 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ամսեկան նվազագույնը 62․500 (վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով վճարումներով:
5. Արման Վարդանի Կիրակոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
6. Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
7. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ