ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
քրեական գործ թիվ ԵԴ1/3495/01/24
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ,
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Լ.ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ,

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ,
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ
ՆՈՐՔ ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ
ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱԽԱԶ Խ․ՄՈՎՍԻՍՅԱՆԻ,

ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Ա․ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ,
ՊԱՇՏՊԱՆ Ս․ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ,
ՏՈՒԺՈՂ Ա․ԼԱՊԻՆԱՅԻ

2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Երևան քաղաքում,
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում արագացված վարույթով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանի՝
(ծնված 1992 թվականի սեպտեմբերի 04-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չդատված, ամուրի, խնամքին՝ կենսաթոշակառու ծնողները, ըստ իր հայտարարության՝ զբաղվում է նկարչությամբ, մասնակցել է Արցախի Հանրապետությունում 2020 թվականի սեպտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին ծավալված ռազմական գործողություններին, հաշվառված է և բնակվում է Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի Բաբաջանյան 26/5 հարակից հողատարածք հասցեում)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական ընթացքը.
1․ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին) 2024 թվականի հուլիսի 13-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 13-0821-24 քրեական վարույթը:
2․ Հսկող դատախազի 2024 թվականի հուլիսի 18-ի որոշմամբ Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված արարքի համար։
2.1. Նախաքննության մարմնի կողմից 2024 թվականի օգոստոսի 16-ին թիվ 13-0821-24 քրեական վարույթով Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանին ներկայացվել է մեղադրանք:
3․ 2024 թվականի հուլիսի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնում թիվ 13-0821-24 քրեական վարույթով որոշում է կայացվել Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանին ձերբակալելու մասին՝ մեղադրյալին դատարան ներկայացնելու հիմքով։
4. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 31-ի որոշմամբ թիվ 13-0821-24 քրեական վարույթով բացակայող մեղադրյալ Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։
4.1․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի օգոստոսի 16-ի որոշմամբ մեղադրյալի մասնակցությամբ վերստին քննելով միջնորդությունը՝ մեղադրյալ Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։
5․ 2023 թվականի հունիսի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 16193923 քրեական վարույթը։
6․ Հսկող դատախազի 2024 թվականի մայիսի 21-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա թիվ 161932923 քրեական վարույթով մեղադրյալ Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված արարքի համար։
6.1. Նախաքննության մարմնի կողմից 2024 թվականի օգոստոսի 15-ին մեղադյալ Աբրահամ Ղազարյանին ներկայացվել է մեղադրանք։
7. Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի մայիսի 22-ի որոշմամբ թիվ 16193923 քրեական վարույթով Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը։
8. Հսկող դատախազի 2024 թվականի մայիսի 30-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա թիվ 16193923 քրեական վարույթով հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ մեղադրյալ Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանի գնտվելու վայրն անհայտ լինելու հիմքով։
9. Հսկող դատախազի 2024 թվականի օգոստոսի 15-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա թիվ 16193923 քրեական վարույթով հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսվել է։
10․Նախաքննության մարմնի կողմից 2024 թվականի օգոստոսի 15-ին թիվ 16193923 քրեական վարույթով Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանին ներկայացվել է մեղադրանք:
11․ Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի օգոստոսի 26-ի որոշմամբ թիվ 16193923 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 13-0821-24 քրեական վարույթին, և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 13-0821-24 քրեական վարույթի համարի ներքո։
12․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ի որոշմամբ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին քննիչի միջնորդությունը բավարարվել է մասնակի, մեղադրյալ Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանք 2(երկու) ամիս ժամկետով և բացակայելու արգելք։ Նույն որոշմամբ մեղադրյալ Աբրահամ Ղազարյանին արգելվել է շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրան հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից։
13․ Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ի որոշմամբ մեղադրյալ Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
14․ Հսկող դատախազի 2024 թվականի նոյեմբերի 11-ի որշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանի նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված այն արարքների համար, որ․
«(...) նա, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2024 թվականի հուլիսի 11-ին՝ ժամը 02:30-ի սահմաններում, Վահագն Վլադիմիրի Վարդանյանի վարած «Ֆոլկսվագեն Պասսատ» մակնիշի «10 PS 011» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով, Նարեկ Աշոտի Հարությունյանի և Արման Հրաչիկի Հակոբյանի հետ ժամանել է Երևան քաղաքի Գ.Ջահուկյան փողոցի 1/8 տան հարակից տարածք, որտեղ Աբրահամ Ղազարյանը գողություն կատարելու դիտավորությունն իրագործելու նպատակով մուտք է գործել Ալլա Սերգեյի Լապինանին պատկանող Երևան քաղաքի Գ.Ջահուկյան փողոցի 1/8 տան բակ և այնտեղ գտնվող, գույքի պաշտպանության ու պահպանման համար նախատեսված կառույցի՝ խորդանոցի դուռը բացելու միջոցով շրջանցել է այն, մուտք է գործել խորդանոց և գաղտնի հափշտակել է Ալլա Սերգեյի Լապինանին պատկանող բրդից վերմակը՝ 15.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, «Մանգո» բրենդի վարդագույն պայուսակը՝ 40.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, «Բոլսերո» բրենդի բրենդի բաց վարդագույն դրամապանակը՝ 15.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, թվով 2 «Օրիֆլեյմ» բրենդի՝ ընդհանուր 3600 ՀՀ դրամ գումար արժողությամբ, մանկական խաղալիք՝ 25.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, բաժակի ակնոցի պատյան 14.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, ամառային կոշիկներ՝ 5000 ՀՀ դրամ արժողությամբ և մի քանի այլ պայուսակներ ու դրամապանակներ՝ ընդհանուր 80.000 տակդիրներ՝ աը դրամ արժողությամբ, Ալլա Սերգեյի Լապինանին պատճառելով ընդհանուր չափերով՝ 200ակով դրամի գույքային վնաս: Հանցագործով ընդհանուր ման հասցնելու նպատակով հափշտակված գույքը տեղափոխել է Վահագն Վարդանյանի հավտոմեքենան, որից հետո Վահագն Վարդանյանի ավտոմեքենայով հիշյալ անձանց հետ միասին հեռացել է Երևան քաղաքի Գ.Ջահուկյան փողոցի 1/8 տան հարակից տարածքից:
(...)
Բացի այդ, Աբրահամ Ղազարյանը մանր չափերով հափշտակություն կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2023 թվականի հունիսի 10-ին՝ ժամը 13:58-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Սվաճյան՝ 11-րդ հասցեում դա ժաումը դրամական միջոցների պահպանման համար նախատեսված սարքավորում հանդիսացող «Էվոկաբանկ» ՓԲ բանկոմատ է մուտքագրել՝ Լիլիա Մեսրոպի Հովհաննիսյանին պատկանող և վերջինիս կողմից անհայտ պայմաններում կորցված «Էվոկաբանկ» ՓԲ ընկերության բանկային քարտը և փորձելով շրջանցել գույքի պահպանման համար նախատեսված անվտանգության համակարգը և կանխիկացնել քարտում առկա գումարը, հավաքել է գաղտնաբառ և գաղտնաբառի սխալ լինելու պատճառով իր կամքից անկախ հանգամանքներում արարքն ավարտին չի կարողացել հասցնել: Այնուհետև իր հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու նպատակով, նույն օրը՝ ժամը 04:07-ից մինչև ժամը 04:45-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Օհանով 21 և Սեբաստիա 141/5 հասցեներում գտնվող «Երևան Սիթի» սուպերմարկետներից Լիլիա Հովհաննիսյանին պատկանող հիշյալ բանկային քարտով անկանխիկ եղանակով կատարել է ընդհանուր 18.260 ՀՀ դրամի գնումներ՝ այդ կերպ վերջինիս պատճառելով մանր չափերով՝ 18.260 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:»։
15. 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին թիվ 13-0821-24 վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ՝ նաև Դատարան)։
2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի դեկտեմբերի 16-ին:
16. Դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշմամբ մեղադրյալ Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքը փոփոխվել է և նա է ազատ արձակել, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել վարչական հսկողությունը։ Նույն որոշմամբ մեղադրյալ Աբրահամ Ղազարյանին արգելվել է առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը, իսկ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ:
17․ Տուժող Ալլա Լապինայի կողմից ներկայացվել է գույքային հայց՝ ընդդեմ մեղադրյալ Աբրահամ Ղազարյանի՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնաս 200․000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումար բռնագանձելու պահանջի մասին։

Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը.
18․ Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանը ներկայացրել է արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
19. Հանրային մեղադրողը հայտնել է, որ չի առարկում արագացված վարույթ կիրառելու դեմ՝ ներկայացնելով մեղադրանքի փաստական հիմքերը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքների իրավական գնահատականները։
20. Տուժող Ալլա Լապինան հայտնել է, որ արագացված վարույթ կիրառելու դեմ չի առարկում։
20.1. 2025 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Դատարան է ստացվել տուժող Լիլիա Հովհաննիսյանի դիմումը, որով վերջինս հայտնել է, որ վատառողջ լինելու պատճառով չի կարող ներկայանալ նշանակված դատական նիստին, բողոք, պահանջ չունի, չի առարկում արագացված կարգի դեմ, խնդրել է դատական նիստն անցկացնել իր բացակայությամբ:
21. Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, արձանագրային որոշմամբ բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ:

Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումները․
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ նյութերը․
22. ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի Ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանի դատվածություն ունենալու վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, 1-ին հատոր, գ․թ․ 21)
23․ ՀՀ Քննչական կոմիտեի դեպոզիտային հաշվին 200․000 (երկու հարյուր հազար) և 18․260 (տասնութ հազար երկու հարյուր վաթսուն) ՀՀ դրամ վճարում կատարելու վերաբերյալ 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ի վճարման հանձնարարագրերի անդորրագրերը, որոնց «Նպատակ» դաշտում նշված է «թիվ 13028124 քրեական վարույթով որպես Աբրահամ Ղազարյանի կողմից կատարված հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասի փոխատուցում»։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, 4-րդ հատոր, գ․թ․ 91-92)

Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
24. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալի կողմից ընդունելու և գործը արագացված վարույթով քննելու պայմաններում՝ Դատարանը, գործով ձեռքբերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին:
25. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Ա.Ղազարյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) արդյո՞ք ապացուցված են մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) մեղադրյալը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ.
դ) մեղադրյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
26. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝
(...)
12) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելուն կամ այլ կերպ հարթելուն ուղղված գործողություն կատարելը: (...)
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ»:
26.1. Դատարանը որպես մեղադրյալ Աբրահամ Ղազարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում այն, որ նա․
-կամովին հատուցել է տուժողներ Լիլիա Հովհաննիսյանին և Ալլա Լապինային պատճառված վնասը,
-ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, մինչդատական վարույթում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, զղջացել է իր կատարած արարքների համար (տե՛ս, mutatis mutandis, Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 26-րդ կետը)։
26.2. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Աբրահամ Ղազարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
27. Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Աբրահամ Ղազարյանին պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ նա ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար։
28․Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...)
2. Գողությունը, որը կատարվել է՝
(...)
3) տեխնիկական միջոցի, հատուկ հարմարեցված սարքավորման կամ այլ առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ կամ այլ եղանակով գույքի պաշտպանության կամ պահպանման համար նախատեսված սարքավորումը, համակարգը, կառույցը կամ այլ միջոցը ոչնչացնելով, վնասելով կամ շրջանցելով կամ
(...)
պատժվում է տուգանքով` քսանապատիկից հիսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր հիսունից երկու հարյուր յոթանասուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով(...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
(...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ (…):»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-ին մասի համաձայն՝
«Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։
28․1․ Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն։
Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջներից է այն, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևորվում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
28․2․ Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների համատեքստում մեղադրյալ Աբրահամ Ղազարյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
- նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով կատարված հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքները սեփականության դեմ ուղղած, դիտավորյալ, միջին ծանրության հանցագործություններ են, դրանցից յուրաքանչյուրի կատարման եղանակները, տուժողներին պատճառված վնասների բնույթը և չափը, յուրաքանչյուր դեպքում հանցավոր նպատակի իրագործման աստիճանը,
- խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը,
- այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը,
- հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը,
- պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող, սույն դատավճռի 26․1-րդ կետում նշված հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը,
-մեղադրյալը միջնորդեց իր նկատմամբ որպես պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ հայտնելով, որ գիտակցում է դրանց էությունը։
28․3․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի համաձայն․
«1. Հանրային աշխատանքները դատարանի նշանակած և իրավասու մարմնի որոշած վայրում չվարձատրվող, դատապարտյալի ուսումնառությունից կամ աշխատանքից ազատ ժամանակահատվածում նրա կողմից հանրության համար օգտակար այնպիսի աշխատանքների կատարումն է, որոնք չեն վտանգում նրա ֆիզիկական կամ հոգեկան առողջությունը։
2. Հանրային աշխատանքները դատապարտյալի համաձայնությամբ ոչ ավելի, քան օրական 4 ժամ տևողությամբ սահմանվում են ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ 60-270 ժամ տևողությամբ:
(...)
4. Հանրային աշխատանքները կարող են նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով, ինչպես նաև սույն օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված դեպքերում։(...)»։
Վերոգրյալների հիման վրա Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալ Աբրահամ Ղազարյանի նկատմամբ
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման համար որպես պատիժ պետք է նշանակել հանրային աշխատանքներ 180 (հարյուր ութսուն) ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման համար որպես պատիժ պետք է նշանակել հանրային աշխատանքներ 150 (հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ։
Դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալ պատժատեսակը և դրա չափերը համաչափ են մեղադրյալին վերագրված հանցանքներից յուրաքանչյուրին և մեղադրյալի անձին։
Դատարանը գտնում է նաև, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժներն անհրաժեշտ է մասնակի գումարել, մասնավորապես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքի համար որպես պատիժ նշանակված 180 (հարյուր ութսուն) ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներին պետք է գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման համար նշանակված հանրային աշխատանքներց 90 (իննսուն) ժամը, և Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել հանրային աշխատանքներ՝ 270 (երկու հարյուր յոթանասուն) ժամ տևողությամբ։
29. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն․
«Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց:»։
Վերոգրյալից ելնելով՝ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Աբարահամ Ղազարյանը մինչդատական վարույթում անազատության մեջ է եղել 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից մինչև 2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ը, ինչպես նաև 2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ից մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ը, նրա անազատության մեջ պահելու 1 օրը հաշվելով հանրային աշխատանքների 8 ժամվա դիմաց՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Աբարահամ Ղազարյանին անհրաժեշտ է ազատել հանրային աշխատանքների ձևով նշանակված պատիժը կրելուց։
30․ Անդրադառնալով քրեական գործով գույքային հայցին, Դատարանը գտնում է, որ տուժող Ալլա Լապինայի գույքային հայցի լուծմանը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի համաձայն․
«1. Գույքային հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով:
(...)
3. Քրեական վարույթի շրջանակներում գույքային վնասի հատուցման հիմքը, պայմանները, ծավալը և եղանակները սահմանվում են քաղաքացիական, բնապահպանական, ընտանեկան, աշխատանքային, սոցիալական և նյութական այլ օրենսդրությամբ:
4. Քրեական վարույթում գույքային հայցի վրա չեն տարածվում քաղաքացիական օրենսդրությամբ սահմանված հայցային վաղեմության ժամկետները և հետադարձ պահանջի (ռեգրեսի) իրավունքը, ինչպես նաև քաղաքացիական դատավարության օրենսդրությամբ սահմանված հակընդդեմ հայց հարուցելու կանոնները:
(...)»:
Նույն օրենսգրքի 162-րդ հոդվածի համաձայն․
«1. Գույքային հայցը լուծվում է եզրափակիչ դատական ակտով` լրիվ կամ մասնակի բավարարվում է, ներառյալ հաշտության համաձայնության տեսքով, մերժվում է կամ թողնվում առանց լուծման:
2. Արդարացման դատավճիռ կայացնելու, քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կամ վարույթը կարճելու դեպքում, ելնելով հայցի ապացուցվածությունից, դատարանն իրավասու է հայցը լրիվ կամ մասնակի բավարարելու:
(...)
4. Առանց լուծման թողնված գույքային հայցը կարող է հետագայում հարուցվել քաղաքացիական դատավարության կարգով»։
30․1. Մեջբերված նորմերի հաշվառմամբ գնահատելով տուժող Ալլա Լապինայի կողմից ներկայացված գույքային հայցը՝ Դատարանը արձանագրում է, որ դրա առարկան է կազմում մեղադրյալ Աբրահամ Ղազարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով կատարված հանցանքի հետևանքով տուժողից հափշտակված գույքի գումարը, որը կազմում է 200․000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումար։
Հետևաբար տուժող Ալլա Լապինայի ներկայացրած գույքային հայցը ենթակա է բավարարման։
31. Նկատի ունենալով, որ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման՝ Դատարանն հիշյալ հարցը համարում է լուծված։
32. Անդրադառնալով մեղադրյալ Աբրահամ Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներին՝ վարչական հսկողությանը և բացակայելու արգելքին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ, 162-րդ, 167-րդ, 270-րդ, 346-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը՝

Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել հանրային աշխատանքների 150 (հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ։
2․ Մեղադրյալ Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և դատապարտել հանրային աշխատանքների 180 (հարյուր ութսուն) ժամ տևողությամբ։
3․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժները մասնակի գումարելով՝ Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 270 (երկու հարյուր յոթանասուն) ժամ տևողությամբ։
4․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ՝ մեղադրյալ Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանին ազատել հանրային աշխատանքների ձևով նշանակված պատիժը կրելուց։
5․ Տուժող Ալլա Լապինայի ներկայացրած գույքային հայցն՝ ընդդեմ մեղադրյալ Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանի՝ 200․000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարը որպես հանցագործությամբ պատճառված վնաս փոխհատուցելու վերաբերյալ, բավարարել, մեղադրյալ Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանի կողմից ՀՀ Քննչական կոմիտեի դեպոզիտային հաշվին վճարված 200․000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարը բռնագանձել հօգուտ տուժող Ալլա Լապինայի։
6․ Մեղադրյալ Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանի կողմից ՀՀ Քննչական կոմտեի դեպոզիտային հաշվին վճարված 18.260 (տասնութ հազար երկու հարյուր վաթսուն) ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել մեղադրյալին՝ գույքային պահանջի բացակայության հիմքով։
7. Մեղադրյալ Աբրահամ Մամիկոնի Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցները՝ վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
8․ Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
9․ Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:

ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ