Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/3437/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
23.18
Պատասխանող
Իվան Լունեգով Պավելի
Իվան Լունեգով
Իվան Լունեգով
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մասիս Մելքոնյան
Քրեական վերաքննիչ
Լուսինե Ալավերդյան
Աննա Մաթևոսյան
Կարեն Հովհաննիսյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մասիս Մելքոնյան
Քրեական վերաքննիչ
Լուսինե Ալավերդյան
Աննա Մաթևոսյան
Կարեն Հովհաննիսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-03-27 | 10:55 | 1 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2024-12-09 | 16:30 | 9 | Կայացել է |
ԵԴ1/3437/01/24
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
09 դեկտեմբերի 2024թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան),
Նախագահությամբ՝ դատավոր Մ.Մելքոնյանի,
քարտուղարությամբ` Ա․Մանասյանի,
մասնակցությամբ`
Մեղադրող՝ Դ․Ներսիսյանի,
Պաշտպան՝ Վ․Քոսյանի,
Թարգմանիչ՝ Վ.Շահինյանի,
Մեղադրյալ՝ Ի.Լունեգովի
Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Իվան Պավելի Լունեգովի (ծնված՝ 1989 թվականի սեպտեմբերի 10-ին, ՌԴ Վերեշյագինո քաղաքում, ազգությամբ ռուս, ՌԴ քաղաքացի, չի աշխատում, զբաղվում է դաջվածքներ կատարելով, ամուսնացած է, ունի 2 երեխա, նախկինում չդատված, հաշվառված է ՌԴ, Պերմի մարզ, Պերմ քաղաք, Լունաչարսկու փողոցի 99-րդ շենքի բնակարան 18-ում, ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր չունի, գտնվում է ՀՀ ԱՆ «Արմավիր» ՔԿՀ-ում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ).
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1․ Քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը․
1․1․ 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ ԱԱԾ հետախուզական բաժնի աշխատակիցը կազմել է արձանագրություն Իվան Պավելի Լունեգովին ձերբակալելու մասին՝ վերջինիս փաստացի անազատությունից զրկելով 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին, ժամը 17:05-ին:
1.2. 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ պետության սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Սիսակ Հայրապետյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 58225424 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
1.3. 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ պետության սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Սիսակ Հայրապետյանը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Իվան Պավել Լունեգովին ձերբակալելու մասին:
1.4. 2024 թվականի հոկտեմբերի 12-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.5. 2024 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց 2 ամիս ժամկետով կիրառելու մասին:
1.6. 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին ՀՀ ՔԿ պետության սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Սիսակ Հայրապետյանը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով քրեական վարույթում առկա փաստաթղթերը որպես արտավարութային ապացույց ճանաչելու մասին:
1.7. 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ ՔԿ պետության սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Սիսակ Հայրապետյանը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով «Լունեգով Իվան Պավլովիչ» անվամբ լրացված Ռուսաստանի Դաշտության քաղաքացու «76 4406400» համարի և «LUGENOV IVAN» անվամբ լրացված Չեխիայի Հանրապետության քաղաքացու «41409761» համարի անձնագրերը, «LUGENOV IVAN» անվամբ լրացված Չեխիայի Հանրապետության քաղաքացու «240124285» համարի նույնականացման քարտը և «ET 398104» սերիա-համարի վարորդական իրավունքի վկայականը որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
1.8. 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին թիվ 58225424 քրեական վարույթը, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, որը ստանալով թիվ ԵԴ1/3437/01/24 դատական համարը, մակագրվել և ստացվել է նույն դատարանի դատավոր Մասիս Մելքոնյանի աշխատակազմում:
1.9. 2024 թվականի նոյեմբերի 25-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախագահությամբ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3437/01/24 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի կատարման համար, որ նա ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող` «10.09.1989թ. ծնված Իվան Լունեգով» տվյալներով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ հատկանիշներ պարունակող անձնագիր, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2023-2024 թվականներին 5 անգամ հատել է ՀՀ պետական սահմանը, իսկ 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին՝ ժամը 13։52-ին, Հռոմ-Երևան թիվ 6175 չվերթով ՀՀ ժամանելիս «Զվարթնոց» սահմանային անցակետում ուղևորների սահմանային վերահսկողության ժամանակ, ներկայացրել է վերը նշված կեղծ անձնագիրը և փորձել է առանց սահմանված փաստաթղթի ու պատշաճ թույլտվության ապօրինի հատել Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը, սակայն անձնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը հայտնաբերվել է և վերջինիս դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ նշված անձնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից։
Մասնավորապես.
2023 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Հռոմ-Երևան թիվ 8335 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք գործել ՀՀ, իսկ 2023 թվականի դեկտեմբերի 27-ին իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով, Երևան-Պերմ թիվ 776 չվերթով մեկնել է ՀՀ-ից:
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2024 թվականի մարտի 20-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով, Պերմ-Երևան թիվ 777 չվերթով ժամանել է ՀՀ, իսկ հաջորդ օրը՝ 2024 թվականի մարտի 21-ին, Երևան-Հռոմ թիվ 8336 չվերթով ՀՀ-ից մեկնելիս, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և ՀՀ-ից ելք է կատարել:
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2024 թվականի մայիսի 27-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Հռոմ-Երևան թիվ 6167 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք գործել ՀՀ, իսկ նույն օրը Երևան-Սոչի թիվ 349 չվերթով իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով մեկնել ՀՀ-ից:
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2024 թվականի հունիսի 28-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Մինվոդի-Երևան թիվ 6031 չվերթով, իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով ժամանել է ՀՀ, իսկ 2024 թվականի հունիսի 29-ին՝ Երևան-Հռոմ թիվ 6168 չվերթով ՀՀ-ից մեկնելիս, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և ՀՀ-ից ելք է կատարել:
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2024 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Մոսկվա-Երևան թիվ 1866 չվերթով, իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով ժամանել է ՀՀ, իսկ հաջորդ օրը՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 4-ին, Երևան-Հռոմ թիվ 6168 չվերթով ՀՀ-ից մեկնելիս, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող՝ իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և ՀՀ-ից ելք է կատարել:
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Հռոմ-Երևան թիվ 6175 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության փորձել է հատել է ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված անձնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից։
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Այսպիսով՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է 6 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հակաիրավական արարքներ, 5 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հակաիրավական արարքներ և 1 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հակաիրավական արարք:
3. Արագացված վարույթով դատական քննությունը.
3.1. Նախնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի պաշտպաններ Վաչագան Քոսյանը միջնորդություն է ներկայացրել, որպեսզի կիրառվի արագացված վարույթ: Մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը միացել է պաշտպանի միջնորդությանը: Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը հրապարակելուց հետո մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնել են, որ միջնորդությունը ներկայացնում են կամավոր, խորհրդակցել են պաշտպանի հետ, գիտակցում են արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնել է, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում ամբողջությամբ:
3.2. Հանրային մեղադրող Դ.Ներսիսյանը չի առարկել արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու միջնորդության դեմ:
3.3. Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով՝ որոշում է կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
4.2. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին:
4.3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածը սահմանում է քրեական պատասխանատվություն պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելու՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելու կամ իրացնելու, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու համար, որի համար սահմանվում է պատիժ տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
4.4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
4.5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելու համար, որը պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
4.6. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
Դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը, որպես Իվան Պավելի Լունեգովի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում խոստովանական ցուցմունքներ տալով վարույթն իրականացնող մարմնին աջակցելը։ Դատարանը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Որպես Իվան Պավելի Լունեգովի անձը բնութագրող տվյալներ՝ Դատարանը հաշվի է առնում նախկինում դատապարտված չլինելը (հիմք՝ վարույթում առկա փաստաթղթեր):
4.7. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար, վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար:
4.8. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (…):
4.9. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 53-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցագործությունների համակցություն է համարվում միևնույն անձի կողմից մեկ կամ մեկից ավելի արարքներով սույն օրենսգրքով նախատեսված երկու կամ ավելի հանցանք կատարելը, եթե նա դրանցից ոչ մեկի համար քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել:
4.10. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
4.11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածով սահմանված են պատժի տեսակները. 1) պատվավոր կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից, որակավորման դասից կամ պետական պարգևից զրկելը, 2) տուգանքը, 3) հանրային աշխատանքները, 4) որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը, 5) օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, 6) զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը, 7) ազատության սահմանափակումը, 8) կարճաժամկետ ազատազրկումը, 9) կարգապահական գումարտակում պահելը, 10) ազատազրկումը, 11) ցմահ ազատազրկումը:
4.12. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի համաձայն՝ կարճաժամկետ ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում հասարակությունից խիստ մեկուսացման պայմաններում անազատության մեջ պահելն է:
4.13. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն՝ ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում:
4.14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումների շրջանակներում, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
4.15. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը, արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս, նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները
4.16. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»:
4.17. Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (…)։ Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…):
4.18. Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս՝ դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը (…)»:
4.19. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում վերջիններիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալների դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը։
4.20. Դատարանը, համադրելով վերոգրյալ իրավական նորմերը սույն գործի հանգամանքների հետ, ինչպես նաև հաշվի առնելով մեղադրյալի՝ արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում քննարկված վերը նշված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն ու անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի առկայությունը, և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 44-րդ հոդվածով, 53-րդ հոդվածով, 55-րդ հոդվածով, 56-րդ հոդվածով, 65-րդ հոդվածով, 67-րդ հոդվածով, 69-րդ հոդվածով, գտնում է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար յուրաքանչուրի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար յուրաքանչուրի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով, միաժամանակ պատիժների մասնակի գումարման արդյունքում մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի որպես վերջնական պատիժ պետք է նշանակվի պատիժ ազատազրկման ձևով 1 տարի ժամկետով: Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի կողմից անազատության մեջ գտնվելու 1 ամիս 28 օր ժամկետը և մեղադրյալի մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը:
4.21. Քննարկելով պատժի կիրառման հարցը և պատժից ազատելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը պետք է կրեն իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
4.22. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն, ինչպես նաև դրանք քննարկման ենթակա չեն արագացված վարույթի քննության վարույթներում:
4.23. Անդրադառնալով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքին, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո վերացնել:
4.24. Անդրադառնալով իրեղեն ապացույց ճանաչված «Լուգենով Իվան Պավլովիչ» անվամբ լրացված Ռուսաստանի Դաշտության քաղաքացու «76 4406400» համարի և «LUGENOV IVAN» անվամբ լրացված Չեխիայի Հանրապետության քաղաքացու «41409761» համարի անձնագրերի, «LUGENOV IVAN» անվամբ լրացված Չեխիայի Հանրապետության քաղաքացու «240124285» համարի նույնականացման քարտի և «ET 398104» սերիա-համարի վարորդական իրավունքի վկայականի պահպանության հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին:
4.25. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է թողնվեն կցված քրեական գործին:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 346-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Իվան Պավելի Լունեգովին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) նախատեսված արարքների կատարման համար:
2. Իվան Պավելի Լունեգովին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով յուրաքանչյուր դրվագի համար դատապարտել ազատազրկման 3 ամիս ժամկետով:
3. Իվան Պավելի Լունեգովին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով յուրաքանչյուր դրվագի համար դատապարտել ազատազրկման 3 ամիս ժամկետով:
4. Իվան Պավելի Լունեգովին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1 դրվագ) դատապարտել ազատազրկման՝ 3 ամիս ժամկետով:
5. Պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկումը 1 /մեկ/ տարի ժամկետով՝ դրան հաշվակցելով մինչդատական վարույթի և դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու՝ 1 ամիս 28 օր ժամկետը և մեղադրյալի մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը:
6. Մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
7. Իրեղեն ապացույց ճանաչված ապացույցները թողնել կցված քրեական գործի նյութերին:
8. Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները թողնել կցված քրեական գործի նյութերին:
9. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ՝ չի կարող բողոքարկվել սույն օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ Ա Ս Ի Ս Մ Ե Լ Ք Ո Ն Յ Ա Ն
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
09 դեկտեմբերի 2024թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան),
Նախագահությամբ՝ դատավոր Մ.Մելքոնյանի,
քարտուղարությամբ` Ա․Մանասյանի,
մասնակցությամբ`
Մեղադրող՝ Դ․Ներսիսյանի,
Պաշտպան՝ Վ․Քոսյանի,
Թարգմանիչ՝ Վ.Շահինյանի,
Մեղադրյալ՝ Ի.Լունեգովի
Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Իվան Պավելի Լունեգովի (ծնված՝ 1989 թվականի սեպտեմբերի 10-ին, ՌԴ Վերեշյագինո քաղաքում, ազգությամբ ռուս, ՌԴ քաղաքացի, չի աշխատում, զբաղվում է դաջվածքներ կատարելով, ամուսնացած է, ունի 2 երեխա, նախկինում չդատված, հաշվառված է ՌԴ, Պերմի մարզ, Պերմ քաղաք, Լունաչարսկու փողոցի 99-րդ շենքի բնակարան 18-ում, ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր չունի, գտնվում է ՀՀ ԱՆ «Արմավիր» ՔԿՀ-ում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ).
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1․ Քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը․
1․1․ 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ ԱԱԾ հետախուզական բաժնի աշխատակիցը կազմել է արձանագրություն Իվան Պավելի Լունեգովին ձերբակալելու մասին՝ վերջինիս փաստացի անազատությունից զրկելով 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին, ժամը 17:05-ին:
1.2. 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ պետության սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Սիսակ Հայրապետյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 58225424 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
1.3. 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ պետության սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Սիսակ Հայրապետյանը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Իվան Պավել Լունեգովին ձերբակալելու մասին:
1.4. 2024 թվականի հոկտեմբերի 12-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.5. 2024 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց 2 ամիս ժամկետով կիրառելու մասին:
1.6. 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին ՀՀ ՔԿ պետության սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Սիսակ Հայրապետյանը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով քրեական վարույթում առկա փաստաթղթերը որպես արտավարութային ապացույց ճանաչելու մասին:
1.7. 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ ՔԿ պետության սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Սիսակ Հայրապետյանը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով «Լունեգով Իվան Պավլովիչ» անվամբ լրացված Ռուսաստանի Դաշտության քաղաքացու «76 4406400» համարի և «LUGENOV IVAN» անվամբ լրացված Չեխիայի Հանրապետության քաղաքացու «41409761» համարի անձնագրերը, «LUGENOV IVAN» անվամբ լրացված Չեխիայի Հանրապետության քաղաքացու «240124285» համարի նույնականացման քարտը և «ET 398104» սերիա-համարի վարորդական իրավունքի վկայականը որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
1.8. 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին թիվ 58225424 քրեական վարույթը, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, որը ստանալով թիվ ԵԴ1/3437/01/24 դատական համարը, մակագրվել և ստացվել է նույն դատարանի դատավոր Մասիս Մելքոնյանի աշխատակազմում:
1.9. 2024 թվականի նոյեմբերի 25-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախագահությամբ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3437/01/24 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի կատարման համար, որ նա ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող` «10.09.1989թ. ծնված Իվան Լունեգով» տվյալներով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ հատկանիշներ պարունակող անձնագիր, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2023-2024 թվականներին 5 անգամ հատել է ՀՀ պետական սահմանը, իսկ 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին՝ ժամը 13։52-ին, Հռոմ-Երևան թիվ 6175 չվերթով ՀՀ ժամանելիս «Զվարթնոց» սահմանային անցակետում ուղևորների սահմանային վերահսկողության ժամանակ, ներկայացրել է վերը նշված կեղծ անձնագիրը և փորձել է առանց սահմանված փաստաթղթի ու պատշաճ թույլտվության ապօրինի հատել Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը, սակայն անձնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը հայտնաբերվել է և վերջինիս դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ նշված անձնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից։
Մասնավորապես.
2023 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Հռոմ-Երևան թիվ 8335 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք գործել ՀՀ, իսկ 2023 թվականի դեկտեմբերի 27-ին իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով, Երևան-Պերմ թիվ 776 չվերթով մեկնել է ՀՀ-ից:
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2024 թվականի մարտի 20-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով, Պերմ-Երևան թիվ 777 չվերթով ժամանել է ՀՀ, իսկ հաջորդ օրը՝ 2024 թվականի մարտի 21-ին, Երևան-Հռոմ թիվ 8336 չվերթով ՀՀ-ից մեկնելիս, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և ՀՀ-ից ելք է կատարել:
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2024 թվականի մայիսի 27-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Հռոմ-Երևան թիվ 6167 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք գործել ՀՀ, իսկ նույն օրը Երևան-Սոչի թիվ 349 չվերթով իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով մեկնել ՀՀ-ից:
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2024 թվականի հունիսի 28-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Մինվոդի-Երևան թիվ 6031 չվերթով, իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով ժամանել է ՀՀ, իսկ 2024 թվականի հունիսի 29-ին՝ Երևան-Հռոմ թիվ 6168 չվերթով ՀՀ-ից մեկնելիս, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և ՀՀ-ից ելք է կատարել:
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2024 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Մոսկվա-Երևան թիվ 1866 չվերթով, իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով ժամանել է ՀՀ, իսկ հաջորդ օրը՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 4-ին, Երևան-Հռոմ թիվ 6168 չվերթով ՀՀ-ից մեկնելիս, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող՝ իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և ՀՀ-ից ելք է կատարել:
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Հռոմ-Երևան թիվ 6175 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության փորձել է հատել է ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված անձնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից։
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Այսպիսով՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է 6 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հակաիրավական արարքներ, 5 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հակաիրավական արարքներ և 1 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հակաիրավական արարք:
3. Արագացված վարույթով դատական քննությունը.
3.1. Նախնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի պաշտպաններ Վաչագան Քոսյանը միջնորդություն է ներկայացրել, որպեսզի կիրառվի արագացված վարույթ: Մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը միացել է պաշտպանի միջնորդությանը: Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը հրապարակելուց հետո մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնել են, որ միջնորդությունը ներկայացնում են կամավոր, խորհրդակցել են պաշտպանի հետ, գիտակցում են արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնել է, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում ամբողջությամբ:
3.2. Հանրային մեղադրող Դ.Ներսիսյանը չի առարկել արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու միջնորդության դեմ:
3.3. Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով՝ որոշում է կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
4.2. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին:
4.3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածը սահմանում է քրեական պատասխանատվություն պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելու՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելու կամ իրացնելու, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու համար, որի համար սահմանվում է պատիժ տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
4.4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
4.5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելու համար, որը պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
4.6. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
Դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը, որպես Իվան Պավելի Լունեգովի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում խոստովանական ցուցմունքներ տալով վարույթն իրականացնող մարմնին աջակցելը։ Դատարանը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Որպես Իվան Պավելի Լունեգովի անձը բնութագրող տվյալներ՝ Դատարանը հաշվի է առնում նախկինում դատապարտված չլինելը (հիմք՝ վարույթում առկա փաստաթղթեր):
4.7. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար, վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար:
4.8. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (…):
4.9. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 53-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցագործությունների համակցություն է համարվում միևնույն անձի կողմից մեկ կամ մեկից ավելի արարքներով սույն օրենսգրքով նախատեսված երկու կամ ավելի հանցանք կատարելը, եթե նա դրանցից ոչ մեկի համար քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել:
4.10. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
4.11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածով սահմանված են պատժի տեսակները. 1) պատվավոր կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից, որակավորման դասից կամ պետական պարգևից զրկելը, 2) տուգանքը, 3) հանրային աշխատանքները, 4) որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը, 5) օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, 6) զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը, 7) ազատության սահմանափակումը, 8) կարճաժամկետ ազատազրկումը, 9) կարգապահական գումարտակում պահելը, 10) ազատազրկումը, 11) ցմահ ազատազրկումը:
4.12. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի համաձայն՝ կարճաժամկետ ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում հասարակությունից խիստ մեկուսացման պայմաններում անազատության մեջ պահելն է:
4.13. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն՝ ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում:
4.14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումների շրջանակներում, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
4.15. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը, արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս, նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները
4.16. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»:
4.17. Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (…)։ Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…):
4.18. Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս՝ դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը (…)»:
4.19. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում վերջիններիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալների դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը։
4.20. Դատարանը, համադրելով վերոգրյալ իրավական նորմերը սույն գործի հանգամանքների հետ, ինչպես նաև հաշվի առնելով մեղադրյալի՝ արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում քննարկված վերը նշված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն ու անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի առկայությունը, և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 44-րդ հոդվածով, 53-րդ հոդվածով, 55-րդ հոդվածով, 56-րդ հոդվածով, 65-րդ հոդվածով, 67-րդ հոդվածով, 69-րդ հոդվածով, գտնում է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար յուրաքանչուրի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար յուրաքանչուրի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով, միաժամանակ պատիժների մասնակի գումարման արդյունքում մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի որպես վերջնական պատիժ պետք է նշանակվի պատիժ ազատազրկման ձևով 1 տարի ժամկետով: Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի կողմից անազատության մեջ գտնվելու 1 ամիս 28 օր ժամկետը և մեղադրյալի մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը:
4.21. Քննարկելով պատժի կիրառման հարցը և պատժից ազատելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը պետք է կրեն իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
4.22. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն, ինչպես նաև դրանք քննարկման ենթակա չեն արագացված վարույթի քննության վարույթներում:
4.23. Անդրադառնալով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքին, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո վերացնել:
4.24. Անդրադառնալով իրեղեն ապացույց ճանաչված «Լուգենով Իվան Պավլովիչ» անվամբ լրացված Ռուսաստանի Դաշտության քաղաքացու «76 4406400» համարի և «LUGENOV IVAN» անվամբ լրացված Չեխիայի Հանրապետության քաղաքացու «41409761» համարի անձնագրերի, «LUGENOV IVAN» անվամբ լրացված Չեխիայի Հանրապետության քաղաքացու «240124285» համարի նույնականացման քարտի և «ET 398104» սերիա-համարի վարորդական իրավունքի վկայականի պահպանության հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին:
4.25. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է թողնվեն կցված քրեական գործին:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 346-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Իվան Պավելի Լունեգովին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) նախատեսված արարքների կատարման համար:
2. Իվան Պավելի Լունեգովին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով յուրաքանչյուր դրվագի համար դատապարտել ազատազրկման 3 ամիս ժամկետով:
3. Իվան Պավելի Լունեգովին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով յուրաքանչյուր դրվագի համար դատապարտել ազատազրկման 3 ամիս ժամկետով:
4. Իվան Պավելի Լունեգովին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1 դրվագ) դատապարտել ազատազրկման՝ 3 ամիս ժամկետով:
5. Պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկումը 1 /մեկ/ տարի ժամկետով՝ դրան հաշվակցելով մինչդատական վարույթի և դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու՝ 1 ամիս 28 օր ժամկետը և մեղադրյալի մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը:
6. Մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
7. Իրեղեն ապացույց ճանաչված ապացույցները թողնել կցված քրեական գործի նյութերին:
8. Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները թողնել կցված քրեական գործի նյութերին:
9. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ՝ չի կարող բողոքարկվել սույն օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ Ա Ս Ի Ս Մ Ե Լ Ք Ո Ն Յ Ա Ն
ԵԴ1/3437/01/24
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ՝
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝
նախագահող դատավոր՝ Լ.Ալավերդյան
դատավորներ՝ Ա.Մաթևոսյան
Կ.Հովհաննիսյան
քարտուղարությամբ՝ Մ.Մահտեսյանի,
Մ.Հովսեփյանի
մասնակցությամբ՝
պաշտպան՝ Վ.Քոսյանի
մեղադրյալ՝ Ի.Լունեգովի
թարգմանիչ՝ Գ․Միրզոյանի
2025 թվականի մարտի 27-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, մեղադրյալ Ի.Լունեգովի պաշտպան Վ.Քոսյանի և ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ.Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով Իվան Պավելի Լունեգովի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Մ.Մելքոնյան) 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ի դատավճիռը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Վարույթի ընթացքը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ հետախուզական բաժնի կապիտան Ա․Իսկանդարյանի կողմից կազմվել է Իվան Պավելի Լունեգովի ձերբակալման արձանագրությունը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Սիսակ Հայրապետյանի (այսուհետ՝ նաև Քննիչ) կողմից կազմվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 58225424 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Քննիչը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Իվան Պավել Լունեգովին ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 12-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Իվան Լունեգովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը 2 /երկու/ ամիս ժամկետով կիրառելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին Քնիչի կողմից կազմվել է Իվան Պավելի Լունեգովի վերաբերյալ մեղադրական եզրակացությունը։
2024 թվականի նոյեմբերի 21-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և վարույթի նյութերը դատարան հանձնելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝ Իվան Պավելի Լունեգովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում։
2024 թվականի նոյեմբերի 25-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) որոշում է կայացրել քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ի դատավճռով վճռվել է՝
1. Իվան Պավելի Լունեգովին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) նախատեսված արարքների կատարման համար:
2. Իվան Պավելի Լունեգովին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով յուրաքանչյուր դրվագի համար դատապարտել ազատազրկման 3 ամիս ժամկետով:
3. Իվան Պավելի Լունեգովին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով յուրաքանչյուր դրվագի համար դատապարտել ազատազրկման 3 ամիս ժամկետով:
4. Իվան Պավելի Լունեգովին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1 դրվագ) դատապարտել ազատազրկման՝ 3 ամիս ժամկետով:
5. Պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկումը 1 /մեկ/ տարի ժամկետով՝ դրան հաշվակցելով մինչդատական վարույթի և դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու՝ 1 ամիս 28 օր ժամկետը և մեղադրյալի մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը:
6. Մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
7. Իրեղեն ապացույց ճանաչված ապացույցները թողնել կցված քրեական գործի նյութերին:
8. Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները թողնել կցված քրեական գործի նյութերին: (…)»։
2025 թվականի հունվարի 14-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ մեղադրյալ Ի.Լունեգովի պաշտպան Վ.Քոսյանի վերաքննիչ բողոքը:
2025 թվականի հունվարի 15-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է նույն դատավճռի դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ.Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը:
Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Իվան Պավելի Լունեգովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հունվարի 16-ին, նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հունվարի 17-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի հունվարի 20-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ քրեական դատարանի դատական նիստում քննության։
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ (...) նա ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող` «10.09.1989թ. ծնված Իվան Լունեգով» տվյալներով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ հատկանիշներ պարունակող անձնագիր, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2023-2024 թվականներին 5 անգամ հատել է ՀՀ պետական սահմանը, իսկ 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին՝ ժամը 13։52-ին, Հռոմ-Երևան թիվ 6175 չվերթով ՀՀ ժամանելիս «Զվարթնոց» սահմանային անցակետում ուղևորների սահմանային վերահսկողության ժամանակ, ներկայացրել է վերը նշված կեղծ անձնագիրը և փորձել է առանց սահմանված փաստաթղթի ու պատշաճ թույլտվության ապօրինի հատել Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը, սակայն անձնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը հայտնաբերվել է և վերջինիս դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ նշված անձնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից։
Մասնավորապես.
2023 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Հռոմ-Երևան թիվ 8335 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք գործել ՀՀ, իսկ 2023 թվականի դեկտեմբերի 27-ին իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով, Երևան-Պերմ թիվ 776 չվերթով մեկնել է ՀՀ-ից:
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2024 թվականի մարտի 20-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով, Պերմ-Երևան թիվ 777 չվերթով ժամանել է ՀՀ, իսկ հաջորդ օրը՝ 2024 թվականի մարտի 21-ին, Երևան-Հռոմ թիվ 8336 չվերթով ՀՀ-ից մեկնելիս, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և ՀՀ-ից ելք է կատարել:
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2024 թվականի մայիսի 27-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Հռոմ-Երևան թիվ 6167 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք գործել ՀՀ, իսկ նույն օրը Երևան-Սոչի թիվ 349 չվերթով իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով մեկնել ՀՀ-ից:
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2024 թվականի հունիսի 28-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Մինվոդի-Երևան թիվ 6031 չվերթով, իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով ժամանել է ՀՀ, իսկ 2024 թվականի հունիսի 29-ին՝ Երևան-Հռոմ թիվ 6168 չվերթով ՀՀ-ից մեկնելիս, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և ՀՀ-ից ելք է կատարել:
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2024 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Մոսկվա-Երևան թիվ 1866 չվերթով, իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով ժամանել է ՀՀ, իսկ հաջորդ օրը՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 4-ին, Երևան-Հռոմ թիվ 6168 չվերթով ՀՀ-ից մեկնելիս, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող՝ իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և ՀՀ-ից ելք է կատարել:
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Հռոմ-Երևան թիվ 6175 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության փորձել է հատել է ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված անձնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից։
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Այսպիսով՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է 6 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հակաիրավական արարքներ, 5 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հակաիրավական արարքներ և 1 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հակաիրավական արարք: (...)»։
Առաջին ատյանի դատարանը, դատաքննությունն իրականացնելով արագացված վարույթի կարգով, դատավճռի՝ «Դատարանի իրավական վերլուծությունները» բաժնում արձանագրել է հետևյալը. «(...) 4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
4.2. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին:
(...)
4.6. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
- Դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
- Դատարանը, որպես Իվան Պավելի Լունեգովի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում խոստովանական ցուցմունքներ տալով վարույթն իրականացնող մարմնին աջակցելը։ Դատարանը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
- Որպես Իվան Պավելի Լունեգովի անձը բնութագրող տվյալներ՝ Դատարանը հաշվի է առնում նախկինում դատապարտված չլինելը (հիմք՝ վարույթում առկա փաստաթղթեր):
4.7. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար, վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար:
(...)
4.15. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը, արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս, նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։
(...)
4.19. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում վերջիններիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալների դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը։
4.20. Դատարանը, համադրելով վերոգրյալ իրավական նորմերը սույն գործի հանգամանքների հետ, ինչպես նաև հաշվի առնելով մեղադրյալի՝ արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում քննարկված վերը նշված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն ու անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի առկայությունը, և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 44-րդ հոդվածով, 53-րդ հոդվածով, 55-րդ հոդվածով, 56-րդ հոդվածով, 65-րդ հոդվածով, 67-րդ հոդվածով, 69-րդ հոդվածով, գտնում է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար յուրաքանչուրի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար յուրաքանչուրի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով, միաժամանակ պատիժների մասնակի գումարման արդյունքում մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի որպես վերջնական պատիժ պետք է նշանակվի պատիժ ազատազրկման ձևով 1 տարի ժամկետով: Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի կողմից անազատության մեջ գտնվելու 1 ամիս 28 օր ժամկետը և մեղադրյալի մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը:
4.21. Քննարկելով պատժի կիրառման հարցը և պատժից ազատելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը պետք է կրեն իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
4.22. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն, ինչպես նաև դրանք քննարկման ենթակա չեն արագացված վարույթի քննության վարույթներում:
4.23. Անդրադառնալով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքին, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո վերացնել:
4.24. Անդրադառնալով իրեղեն ապացույց ճանաչված «Լուգենով Իվան Պավլովիչ» անվամբ լրացված Ռուսաստանի Դաշտության քաղաքացու «76 4406400» համարի և «LUGENOV IVAN» անվամբ լրացված Չեխիայի Հանրապետության քաղաքացու «41409761» համարի անձնագրերի, «LUGENOV IVAN» անվամբ լրացված Չեխիայի Հանրապետության քաղաքացու «240124285» համարի նույնականացման քարտի և «ET 398104» սերիա-համարի վարորդական իրավունքի վկայականի պահպանության հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին:
4.25. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է թողնվեն կցված քրեական գործին: (...)»։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Մեղադրյալ Ի.Լունեգովի պաշտպան Վ.Քոսյանը (այսուհետ նաև՝ Պաշտպան) նշել է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովն ընդունել է մեղքը, զղջացել է կատարած արարքների համար, տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, Հայաստանի Հանրապետությանը որևէ վնաս չի տվել և Հայաստանի Հանրապետության դեմ որևէ գործողողություն չի կաատարել։
Պաշտպանն ընդգծել է, որ Իվան Լունեգովն ամուսնացած է, նրա խնամքի տակ են գտնվում երկու մանկահասակ երեխաները, նախկինում դատապարտված չի եղել, նրա կողմից կատարած հանցագործությունները ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործություններ են։
Պաշտպանը նշել է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հանցավոր արարք, սակայն նրա կողմից ՀՀ-ի դեմ ուղղված որևէ գործողղություն չի կատարվել, ուստի նախ Հայաստանի Հանրապետության շահերի տեսանկյունից նպատակահարմար չէ Իվան Լունեգովի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելը, առավել ևս, որ նրան մեղսագրվող արարքների համար օրենսդիրը սահմանել է նաև պատիժ տուգանքի ձևով։
Պաշտպանի կարծիքով՝ պետական շահի տեսանկյունից ինչ տրամաբանություն ունի օտարերկրյա քաղաքացու նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելը և պետական բյուջեից նրա վրա գումարներ ծախսելը, երբ կարելի էր 3.000.000 դրամ տուգանքի դատապարտել և արտաքսել Հայաստանի Հանրապետությունից, հաշվի առնելով նրա կատարած արարքի վտանգավորության աստիճանը ՀՀ-ի համար։
Ելնելով վերոգրյալից՝ Պաշտպանը խնդրել է դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել և մեղադրայալ Իվան Պավլովի Լունեգովին դատապարտել տուգանքի:
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ.Ներսիսյանը (այսուհետ նաև՝ Հանրային մեղադրող) գտել է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 67-րդ, 69-րդ հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է բեկանման:
Ըստ Հանրային մեղադրողի՝ մեղադրյալ Իվան Լունեգովի նկատմամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը նրան մեղսագրվող հանցագործությունների հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում բավարար չափով չի վերլուծել և համակցության մեջ պատշաճ գնահատման չի ենթարկել մեղադրյալի կատարած արարքի բոլոր հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղքի ձևը, տեսակը և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության կարևորությունը։ Վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ նրան կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորության մասին: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում առկա եզրահանգումները չեն կարող գնահատվել որպես հիմնավորված:
Հանրային մեղադրողն ընդգծել է, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է կառավարման կարգի դեմ ուղղված հանցագործությունների կատարում: Նշված արարքների հանրային վտանագավորության բարձր մակարդակի մասին է վկայում այն, որ դրանով վտանգի տակ է դրվում Հայաստանի Հանրապետություն օրենքով սահմանված կարգով, պետական սահմանի պատշաճ հատումն ապահովելուն ուղղված կառուցակարգերը, խախտվում է երկիր օրինական մուտք գործելու, երկրում գտնվելու կամ այն լքելու ընթացակարգերը:
Հանրային մեղադրողի գնահատմամբ՝ 01.07.2022թ. ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրեսնգրքով օրենսդիրը նախատեսել է նոր պատժատեսակ՝ օտարերկրյա քաղաքացուն ՀՀ տարածքից վտարելը, որը սույն պարագայում կիրառելի է մեղադրյալի նկատմամբ։ Մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ-ից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ չնշանակելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը նրա մեղսագրվող հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում բավարար չափով չի վերլուծել և համակցության մեջ պատշաճ գնահատման չի ենթարկել կատարած արարքի բոլոր հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղքի ձևը, տեսակը և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, կատարված արարքների պարբերականությունը, խախտված քրեաիրավական նորմերով պաշտպանվող հասարակական հարաբերությունների կարևորությունը, որոնք վկայում են ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ նրա կատարած արարքների բարձր հանրային վտանգավորության մասին և էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալներին և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին, Հանրային մեղադրողը գտել է, որ նշվածի համատեքստում ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն այն աստիճան չէին կարող նվազեցնել անձի և նրա կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, որ օբյեկտիվ հիմք հանդիսանային մեղադրյալի՝ ՀՀ-ում հետագա գտնվելու արգելքների բացակայությունն արձանագրելու համար: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում առկա եզրահանգումները չեն կարող գնահատվել որպես հիմնավորված:
Հանրային մեղադրողը, մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 5-րդ մասը, նշել է նաև, որ քրեական գործի նյութերում առկա փաստաթղթերի համաձայն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը նախկինում դատապարտված չի եղել, ուստի համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, որպիսի պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանն իրավասու չէր Ի.Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար նշանակել ազատազրկման ձևով պատիժ:
Ելնելով վերոգրյալից՝ Հանրային մեղադրողը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ի դատավճիռը, կայացնել նոր դատական ակտ՝ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով յուրաքանչյուր դրվագի համար որպես պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ մեկ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով յուրաքանչյուր դրվագի համար որպես պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ մեկ տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ մեկ տարի ժամկետով, և նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ չորս տարի ժամկետով, իսկ որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 10 տարի ժամկետով՝ որպես վտարման երկիր սահմանելով Ռուսաստանի Դաշնությունը:
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները.
Հանրային մեղադրող Դ.Ներսիսյանը Վերաքննիչ դատարանին հասցեագրված գրությամբ հայտնել է, որ այլ դատական նիստով ծանրաբեռնվածության հիմքով չի կարող ներկայանալ սույն դատական նիստին, միաժամանակ խնդրել է բավարարել իր բողոքը, իսկ պաշտպանի բողոքը մերժել։
Պաշտպան Վ․Քոսյանը բացատրություններ ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքի վերաբերյալ, միաժամանակ առարկեց հանրային մեղադրող Դ.Ներսիսյանի վերաքննի բողոքի դեմ։
Մեղադրյալ Ի․Լունեգովը միացավ պաշտպանի փաստարկներին։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
2. Վերադաս դատարանն իրավասու է ի շահ մեղադրյալի դուրս գալու վերաքննիչ կամ վճռաբեկ բողոքի սահմաններից, եթե՝
1) ստորադաս դատարանի դատական ակտը հրապարակելուց հետո հայտնաբերվում է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք.
2) հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի արարքին տրվել է սխալ իրավական գնահատական.
3) հայտնաբերվում են սույն օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանգամանքներ.
4) հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվել է նրան վերագրվող հանցագործության համար օրենքով չնախատեսված պատժատեսակ, պատժաչափ, կամ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը սխալ է հաշվարկվել.
5) բողոքարկված դատական ակտի բեկանման կամ փոփոխման հիմքն ակնհայտորեն վերաբերում է նաև դատական ակտը չբողոքարկած մեղադրյալին»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը.
3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից.
2. Դատական ակտը բեկանելիս վերաքննիչ դատարանն իրավասու է վարույթը փոխանցելու առաջին ատյանի դատարան միայն այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքով իրեն վերապահված լիազորությունները և հնարավորությունները բավարար չեն իր կողմից կայացվելիք նոր դատական ակտի իրավաչափությունն ապահովելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության կարգով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե՝
1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
2) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
3) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
4) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
5) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին.
6) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հաշվառմամբ բողոքարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«5. Պարզելով, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվել է նրան վերագրվող հանցագործության համար օրենքով չնախատեսված պատժատեսակ կամ պատժաչափ, կամ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը սխալ է հաշվարկվել, վերաքննիչ դատարանը փոփոխում է դատական ակտը:»:
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքների քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցադրմանը՝ իրավաչափ են արդյո՞ք Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման համար նշանակված պատժատեսակների ու պատժաչափերի, ինչպես նաև լրացուցիչ պատիժ չնշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքերի համար մեղադրյալ Իվան Լունեգովի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու իրավաչափությանը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն՝ «1. Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները.
(...)
2) առաջին անգամ հանցանք կատարած` անձ, որը նախկինում հանցանք չի կատարել կամ կատարել է, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, կամ որի դատվածությունը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մարվել կամ վերացվել է.»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ «5. Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(…)»:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որի համար պատիժ է սահմանվում առաելագույնը երկու տարի ժամկետով ազատազրկում, ըստ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, համարվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 5-րդ մասով օրենսդիրը հստակ սահմանել է, որ առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման։
Սույն գործի փաստական տվյալների ուսումնասիրությունից երևում է, որ Իվան Լունեգովը խնդրո առարկա իրավիճակում մեղսագրվող արարքները կատարելու ժամանակ չի ունեցել դատվածություն, ուստի Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր է համարում Հանրային մեղադրողի փաստարկն այն մասին, որ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /6 դրվագ/ չէր կարող նշանակվել ազատազրկում պատժատեսակը և արձանագրում, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակվել է օրենքով չնախատեսված պատժատեսակ։
Անդրադառնալով Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /5 դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /1 դրվագ/ նշանակված պատժատեսակի ու պատժաչափի իրավաչափությանը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի՝ «1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1.Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
(…)3. Եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է միայն միջին ծանրության կամ միջին և ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ կամ անզգուշությամբ կատարված ծանր հանցանքներ, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Գումարելիս ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 10 տարին(…)։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…)Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
(...)Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…) (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը)»:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը» (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վճռաբեկ դատարանը պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների վերլուծությանը մանրամասն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-23-րդ կետերում, որտեղ նշել է․
«[Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում.
1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները,
2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման:
(...) [Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված: Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման: Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 24-րդ կետը):
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Վերոշարադրյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծություններին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատշաճ իրավական վերլուծության չի ենթարկել գործի կոնկրետ հանգամանքները, հաշվի չի առել մեղադրյալի անձը բնութագրող, պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները (խոստովանական ցուցմունքներ տալը, վարույթն իրականացնող մարմնին աջակցելը, խնամքին երկու մանկահասակ երեխաներ ունենալը) և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, և նշվածի հետ համադրված՝ գնահատելով նաև Իվան Պավելի Լունեգովի կատարած հանցագործությունների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, արարքների կատարման հանգամանքները, արդյունքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցում եկել է ոչ ճիշտ եզրահանգման։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը բավարար չափով չի պատճառաբանել է, թե հատկապես ո՞ր հանգամանքը կամ հանգամանքների համակցությունն է հիմք տվել հանգելու այն հետևության, որ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ նշանակված ազատազրկում պատժատեսակից զատ այլ պատժատեսակներով հնարավոր չէ ապահովել պատժի նպատակները, պատշաճ գնահատման չի ենթարկել մի շարք էական հանգամանքներ, ինչը, իր հերթին, հանգեցրել է պատժի անհատականացման սկզբունքի խախտման և մեղադրյալի նկատմամբ խիստ պատժի նշանակման: Մասնավորապես, անհրաժեշտ է փաստել, որ ոչ մեծ ծանրության և միջին ծանրության հանցանքներ կատարած, խնամքին մանկահասակ երեխաներ ունեցող անձի նկատմամբ սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նշանակումը արդարացի համարվել չի կարող, իսկ հակառակ դիրքորոշումը կարող է հանգեցնել ակնհայտ խիստ լինելու հիմքով անարդարացի պատժի նշանակման:
Վերաքննիչ դատարանը, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, գտնում է, որ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի նշանակումը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից (համաչափ է կատարված հանցանքներին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորության), ինչպես նաև կարող է ապահովել պատժի նպատակները, այն է՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականցնել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Անդրադառնալով լրացուցիչ պատիժ նշանակելու մասին Հանրային մեղադրողի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը, կարևորելով քրեական վարույթում առկա տեղեկատվությունն առ այն, որ Ի.Լունեգովը հանդիսանում է ՌԴ քաղաքացի, ՌԴ իշխանությունների կողմից նրան անձնագիր է տրամադրվել, ՌԴ-ում դատապարտվելու, հետախուզման մեջ գտնվելու, ԼՀ-ում զինվորական ծառայության մեջ ընդգրկված լինելու սահմանափակումներ առկա չեն, բացակայում են տվյալներ այն մասին, որ վերջինիս որևէ ռազմական, այդ թվում՝ ծայրահեղական, ահաբեկչական կամ արգելված այլ կազմակերպություններին հնարավոր առնչություն ունի կամ գտնվում է հետախուզման մեջ, գտնում է, որ Հանրային մեղադրողի փաստարկները բավարար չեն մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու համար։
Հիմք ընդունելով վերոնշյալ իրավակարգավորումները և իրավական դիրքորոշումները՝ Վերաքննիչ դատարանը, գնահատելով Իվան Պավելի Լունեգովի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցավոր արարքը կատարելու եղանակը, նպատակը, անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը և դրանք համադրելով Իվան Պավելի Լունեգովի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ հանգում է այն հետևության, որ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների համար տուգանք պատժատեսակի նշանակմամբ հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակները։
Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ.Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, մեղադրյալ Ի.Լունեգովի պաշտպան Վ.Քոսյանի վերաքննիչ բողոքը՝ բավարարել։ Առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ի դատավճիռը պետք է պատժի մասով փոփոխել. Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով (6 դրվագ) նախատեսված արարքներից յուրաքանչյուր դրվագի համար որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) նախատեսված արարքներից յուրաքանչյուր դրվագի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար որպես պատիժ նշանակել պետք է նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 /յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ պետք է նշանակել 6.750.000 /վեց միլիոն յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով և հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածով և 74-րդ հոդվածի 9-րդ մասով սահմանված կանոնները՝ նշանակված պատիժը պետք է նվազեցնել և վերջնական պատիժ նշանակել 3.750.000 /երեք միլիոն յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանք։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կանոններով Իվան Պավելի Լունեգովի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետի հաշվառմամբ նշանակված պատիժը պետք է մեղմացնել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք 2.000.000 /երկու միլիոն/ ՀՀ դրամի չափով։
Որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը պետք է վերացնել, Իվան Պավելի Լունեգովին անհապաղ ազատ արձակել արգելանքից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել բացակայելու արգելքը և գրավը՝ 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամի չափով, որոնք ենթակա են վերացման դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատավճիռը մնացած մասով պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոշարադրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 367-րդ, 369- 371-րդ և 379-380-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ.Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել։
Մեղադրյալ Ի.Լունեգովի պաշտպան Վ.Քոսյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել։
Մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3437/01/24 քրեական գործով 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ի դատավճիռը մասնակի՝ պատժի մասով, փոփոխել։
Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով (6 դրվագ) նախատեսված արարքներից յուրաքանչյուր դրվագի համար որպես պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) նախատեսված արարքներից յուրաքանչյուր դրվագի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար որպես պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 /յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել 6.750.000 /վեց միլիոն յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով և հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածով և 74-րդ հոդվածի 9-րդ մասով սահմանված կանոնները՝ նշանակված պատիժը նվազեցնել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք 3.750.000 /երեք միլիոն յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կանոններով Իվան Պավելի Լունեգովի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետի հաշվառմամբ մեղմացնել նշանակված պատիժը և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք 2.000.000 /երկու միլիոն/ ՀՀ դրամի չափով։
Որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը վերացնել, Իվան Պավելի Լունեգովին անհապաղ ազատ արձակել արգելանքից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել բացակայելու արգելքը և գրավը՝ 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամի չափով (ենթակա է վճարման ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 900023292015 դեպոզիտ հաշվին), որոնք ենթակա են վերացման դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ՝
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝
նախագահող դատավոր՝ Լ.Ալավերդյան
դատավորներ՝ Ա.Մաթևոսյան
Կ.Հովհաննիսյան
քարտուղարությամբ՝ Մ.Մահտեսյանի,
Մ.Հովսեփյանի
մասնակցությամբ՝
պաշտպան՝ Վ.Քոսյանի
մեղադրյալ՝ Ի.Լունեգովի
թարգմանիչ՝ Գ․Միրզոյանի
2025 թվականի մարտի 27-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, մեղադրյալ Ի.Լունեգովի պաշտպան Վ.Քոսյանի և ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ.Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով Իվան Պավելի Լունեգովի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Մ.Մելքոնյան) 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ի դատավճիռը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Վարույթի ընթացքը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ հետախուզական բաժնի կապիտան Ա․Իսկանդարյանի կողմից կազմվել է Իվան Պավելի Լունեգովի ձերբակալման արձանագրությունը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Սիսակ Հայրապետյանի (այսուհետ՝ նաև Քննիչ) կողմից կազմվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 58225424 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Քննիչը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Իվան Պավել Լունեգովին ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 12-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Իվան Լունեգովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը 2 /երկու/ ամիս ժամկետով կիրառելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին Քնիչի կողմից կազմվել է Իվան Պավելի Լունեգովի վերաբերյալ մեղադրական եզրակացությունը։
2024 թվականի նոյեմբերի 21-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և վարույթի նյութերը դատարան հանձնելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝ Իվան Պավելի Լունեգովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում։
2024 թվականի նոյեմբերի 25-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) որոշում է կայացրել քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ի դատավճռով վճռվել է՝
1. Իվան Պավելի Լունեգովին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) նախատեսված արարքների կատարման համար:
2. Իվան Պավելի Լունեգովին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով յուրաքանչյուր դրվագի համար դատապարտել ազատազրկման 3 ամիս ժամկետով:
3. Իվան Պավելի Լունեգովին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով յուրաքանչյուր դրվագի համար դատապարտել ազատազրկման 3 ամիս ժամկետով:
4. Իվան Պավելի Լունեգովին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1 դրվագ) դատապարտել ազատազրկման՝ 3 ամիս ժամկետով:
5. Պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկումը 1 /մեկ/ տարի ժամկետով՝ դրան հաշվակցելով մինչդատական վարույթի և դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու՝ 1 ամիս 28 օր ժամկետը և մեղադրյալի մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը:
6. Մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
7. Իրեղեն ապացույց ճանաչված ապացույցները թողնել կցված քրեական գործի նյութերին:
8. Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները թողնել կցված քրեական գործի նյութերին: (…)»։
2025 թվականի հունվարի 14-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ մեղադրյալ Ի.Լունեգովի պաշտպան Վ.Քոսյանի վերաքննիչ բողոքը:
2025 թվականի հունվարի 15-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է նույն դատավճռի դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ.Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը:
Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Իվան Պավելի Լունեգովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հունվարի 16-ին, նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հունվարի 17-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի հունվարի 20-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ քրեական դատարանի դատական նիստում քննության։
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ (...) նա ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող` «10.09.1989թ. ծնված Իվան Լունեգով» տվյալներով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ հատկանիշներ պարունակող անձնագիր, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2023-2024 թվականներին 5 անգամ հատել է ՀՀ պետական սահմանը, իսկ 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին՝ ժամը 13։52-ին, Հռոմ-Երևան թիվ 6175 չվերթով ՀՀ ժամանելիս «Զվարթնոց» սահմանային անցակետում ուղևորների սահմանային վերահսկողության ժամանակ, ներկայացրել է վերը նշված կեղծ անձնագիրը և փորձել է առանց սահմանված փաստաթղթի ու պատշաճ թույլտվության ապօրինի հատել Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը, սակայն անձնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը հայտնաբերվել է և վերջինիս դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ նշված անձնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից։
Մասնավորապես.
2023 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Հռոմ-Երևան թիվ 8335 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք գործել ՀՀ, իսկ 2023 թվականի դեկտեմբերի 27-ին իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով, Երևան-Պերմ թիվ 776 չվերթով մեկնել է ՀՀ-ից:
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2024 թվականի մարտի 20-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով, Պերմ-Երևան թիվ 777 չվերթով ժամանել է ՀՀ, իսկ հաջորդ օրը՝ 2024 թվականի մարտի 21-ին, Երևան-Հռոմ թիվ 8336 չվերթով ՀՀ-ից մեկնելիս, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և ՀՀ-ից ելք է կատարել:
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2024 թվականի մայիսի 27-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Հռոմ-Երևան թիվ 6167 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք գործել ՀՀ, իսկ նույն օրը Երևան-Սոչի թիվ 349 չվերթով իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով մեկնել ՀՀ-ից:
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2024 թվականի հունիսի 28-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Մինվոդի-Երևան թիվ 6031 չվերթով, իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով ժամանել է ՀՀ, իսկ 2024 թվականի հունիսի 29-ին՝ Երևան-Հռոմ թիվ 6168 չվերթով ՀՀ-ից մեկնելիս, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և ՀՀ-ից ելք է կատարել:
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2024 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Մոսկվա-Երևան թիվ 1866 չվերթով, իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով ժամանել է ՀՀ, իսկ հաջորդ օրը՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 4-ին, Երևան-Հռոմ թիվ 6168 չվերթով ՀՀ-ից մեկնելիս, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող՝ իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և ՀՀ-ից ելք է կատարել:
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Հռոմ-Երևան թիվ 6175 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության փորձել է հատել է ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված անձնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից։
Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Այսպիսով՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է 6 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հակաիրավական արարքներ, 5 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հակաիրավական արարքներ և 1 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հակաիրավական արարք: (...)»։
Առաջին ատյանի դատարանը, դատաքննությունն իրականացնելով արագացված վարույթի կարգով, դատավճռի՝ «Դատարանի իրավական վերլուծությունները» բաժնում արձանագրել է հետևյալը. «(...) 4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
4.2. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին:
(...)
4.6. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
- Դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
- Դատարանը, որպես Իվան Պավելի Լունեգովի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում խոստովանական ցուցմունքներ տալով վարույթն իրականացնող մարմնին աջակցելը։ Դատարանը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
- Որպես Իվան Պավելի Լունեգովի անձը բնութագրող տվյալներ՝ Դատարանը հաշվի է առնում նախկինում դատապարտված չլինելը (հիմք՝ վարույթում առկա փաստաթղթեր):
4.7. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար, վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար:
(...)
4.15. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը, արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս, նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։
(...)
4.19. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում վերջիններիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալների դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը։
4.20. Դատարանը, համադրելով վերոգրյալ իրավական նորմերը սույն գործի հանգամանքների հետ, ինչպես նաև հաշվի առնելով մեղադրյալի՝ արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում քննարկված վերը նշված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն ու անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի առկայությունը, և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 44-րդ հոդվածով, 53-րդ հոդվածով, 55-րդ հոդվածով, 56-րդ հոդվածով, 65-րդ հոդվածով, 67-րդ հոդվածով, 69-րդ հոդվածով, գտնում է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար յուրաքանչուրի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար յուրաքանչուրի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով, միաժամանակ պատիժների մասնակի գումարման արդյունքում մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի որպես վերջնական պատիժ պետք է նշանակվի պատիժ ազատազրկման ձևով 1 տարի ժամկետով: Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի կողմից անազատության մեջ գտնվելու 1 ամիս 28 օր ժամկետը և մեղադրյալի մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը:
4.21. Քննարկելով պատժի կիրառման հարցը և պատժից ազատելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը պետք է կրեն իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
4.22. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն, ինչպես նաև դրանք քննարկման ենթակա չեն արագացված վարույթի քննության վարույթներում:
4.23. Անդրադառնալով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքին, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո վերացնել:
4.24. Անդրադառնալով իրեղեն ապացույց ճանաչված «Լուգենով Իվան Պավլովիչ» անվամբ լրացված Ռուսաստանի Դաշտության քաղաքացու «76 4406400» համարի և «LUGENOV IVAN» անվամբ լրացված Չեխիայի Հանրապետության քաղաքացու «41409761» համարի անձնագրերի, «LUGENOV IVAN» անվամբ լրացված Չեխիայի Հանրապետության քաղաքացու «240124285» համարի նույնականացման քարտի և «ET 398104» սերիա-համարի վարորդական իրավունքի վկայականի պահպանության հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին:
4.25. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է թողնվեն կցված քրեական գործին: (...)»։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Մեղադրյալ Ի.Լունեգովի պաշտպան Վ.Քոսյանը (այսուհետ նաև՝ Պաշտպան) նշել է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովն ընդունել է մեղքը, զղջացել է կատարած արարքների համար, տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, Հայաստանի Հանրապետությանը որևէ վնաս չի տվել և Հայաստանի Հանրապետության դեմ որևէ գործողողություն չի կաատարել։
Պաշտպանն ընդգծել է, որ Իվան Լունեգովն ամուսնացած է, նրա խնամքի տակ են գտնվում երկու մանկահասակ երեխաները, նախկինում դատապարտված չի եղել, նրա կողմից կատարած հանցագործությունները ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործություններ են։
Պաշտպանը նշել է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հանցավոր արարք, սակայն նրա կողմից ՀՀ-ի դեմ ուղղված որևէ գործողղություն չի կատարվել, ուստի նախ Հայաստանի Հանրապետության շահերի տեսանկյունից նպատակահարմար չէ Իվան Լունեգովի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելը, առավել ևս, որ նրան մեղսագրվող արարքների համար օրենսդիրը սահմանել է նաև պատիժ տուգանքի ձևով։
Պաշտպանի կարծիքով՝ պետական շահի տեսանկյունից ինչ տրամաբանություն ունի օտարերկրյա քաղաքացու նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելը և պետական բյուջեից նրա վրա գումարներ ծախսելը, երբ կարելի էր 3.000.000 դրամ տուգանքի դատապարտել և արտաքսել Հայաստանի Հանրապետությունից, հաշվի առնելով նրա կատարած արարքի վտանգավորության աստիճանը ՀՀ-ի համար։
Ելնելով վերոգրյալից՝ Պաշտպանը խնդրել է դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել և մեղադրայալ Իվան Պավլովի Լունեգովին դատապարտել տուգանքի:
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ.Ներսիսյանը (այսուհետ նաև՝ Հանրային մեղադրող) գտել է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 67-րդ, 69-րդ հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է բեկանման:
Ըստ Հանրային մեղադրողի՝ մեղադրյալ Իվան Լունեգովի նկատմամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը նրան մեղսագրվող հանցագործությունների հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում բավարար չափով չի վերլուծել և համակցության մեջ պատշաճ գնահատման չի ենթարկել մեղադրյալի կատարած արարքի բոլոր հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղքի ձևը, տեսակը և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության կարևորությունը։ Վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ նրան կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորության մասին: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում առկա եզրահանգումները չեն կարող գնահատվել որպես հիմնավորված:
Հանրային մեղադրողն ընդգծել է, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է կառավարման կարգի դեմ ուղղված հանցագործությունների կատարում: Նշված արարքների հանրային վտանագավորության բարձր մակարդակի մասին է վկայում այն, որ դրանով վտանգի տակ է դրվում Հայաստանի Հանրապետություն օրենքով սահմանված կարգով, պետական սահմանի պատշաճ հատումն ապահովելուն ուղղված կառուցակարգերը, խախտվում է երկիր օրինական մուտք գործելու, երկրում գտնվելու կամ այն լքելու ընթացակարգերը:
Հանրային մեղադրողի գնահատմամբ՝ 01.07.2022թ. ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրեսնգրքով օրենսդիրը նախատեսել է նոր պատժատեսակ՝ օտարերկրյա քաղաքացուն ՀՀ տարածքից վտարելը, որը սույն պարագայում կիրառելի է մեղադրյալի նկատմամբ։ Մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ-ից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ չնշանակելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը նրա մեղսագրվող հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում բավարար չափով չի վերլուծել և համակցության մեջ պատշաճ գնահատման չի ենթարկել կատարած արարքի բոլոր հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղքի ձևը, տեսակը և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, կատարված արարքների պարբերականությունը, խախտված քրեաիրավական նորմերով պաշտպանվող հասարակական հարաբերությունների կարևորությունը, որոնք վկայում են ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ նրա կատարած արարքների բարձր հանրային վտանգավորության մասին և էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալներին և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին, Հանրային մեղադրողը գտել է, որ նշվածի համատեքստում ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն այն աստիճան չէին կարող նվազեցնել անձի և նրա կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, որ օբյեկտիվ հիմք հանդիսանային մեղադրյալի՝ ՀՀ-ում հետագա գտնվելու արգելքների բացակայությունն արձանագրելու համար: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում առկա եզրահանգումները չեն կարող գնահատվել որպես հիմնավորված:
Հանրային մեղադրողը, մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 5-րդ մասը, նշել է նաև, որ քրեական գործի նյութերում առկա փաստաթղթերի համաձայն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը նախկինում դատապարտված չի եղել, ուստի համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, որպիսի պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանն իրավասու չէր Ի.Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար նշանակել ազատազրկման ձևով պատիժ:
Ելնելով վերոգրյալից՝ Հանրային մեղադրողը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ի դատավճիռը, կայացնել նոր դատական ակտ՝ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով յուրաքանչյուր դրվագի համար որպես պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ մեկ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով յուրաքանչյուր դրվագի համար որպես պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ մեկ տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ մեկ տարի ժամկետով, և նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ չորս տարի ժամկետով, իսկ որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 10 տարի ժամկետով՝ որպես վտարման երկիր սահմանելով Ռուսաստանի Դաշնությունը:
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները.
Հանրային մեղադրող Դ.Ներսիսյանը Վերաքննիչ դատարանին հասցեագրված գրությամբ հայտնել է, որ այլ դատական նիստով ծանրաբեռնվածության հիմքով չի կարող ներկայանալ սույն դատական նիստին, միաժամանակ խնդրել է բավարարել իր բողոքը, իսկ պաշտպանի բողոքը մերժել։
Պաշտպան Վ․Քոսյանը բացատրություններ ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքի վերաբերյալ, միաժամանակ առարկեց հանրային մեղադրող Դ.Ներսիսյանի վերաքննի բողոքի դեմ։
Մեղադրյալ Ի․Լունեգովը միացավ պաշտպանի փաստարկներին։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
2. Վերադաս դատարանն իրավասու է ի շահ մեղադրյալի դուրս գալու վերաքննիչ կամ վճռաբեկ բողոքի սահմաններից, եթե՝
1) ստորադաս դատարանի դատական ակտը հրապարակելուց հետո հայտնաբերվում է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք.
2) հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի արարքին տրվել է սխալ իրավական գնահատական.
3) հայտնաբերվում են սույն օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանգամանքներ.
4) հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվել է նրան վերագրվող հանցագործության համար օրենքով չնախատեսված պատժատեսակ, պատժաչափ, կամ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը սխալ է հաշվարկվել.
5) բողոքարկված դատական ակտի բեկանման կամ փոփոխման հիմքն ակնհայտորեն վերաբերում է նաև դատական ակտը չբողոքարկած մեղադրյալին»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը.
3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից.
2. Դատական ակտը բեկանելիս վերաքննիչ դատարանն իրավասու է վարույթը փոխանցելու առաջին ատյանի դատարան միայն այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքով իրեն վերապահված լիազորությունները և հնարավորությունները բավարար չեն իր կողմից կայացվելիք նոր դատական ակտի իրավաչափությունն ապահովելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության կարգով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե՝
1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
2) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
3) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
4) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
5) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին.
6) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հաշվառմամբ բողոքարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«5. Պարզելով, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվել է նրան վերագրվող հանցագործության համար օրենքով չնախատեսված պատժատեսակ կամ պատժաչափ, կամ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը սխալ է հաշվարկվել, վերաքննիչ դատարանը փոփոխում է դատական ակտը:»:
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքների քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցադրմանը՝ իրավաչափ են արդյո՞ք Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման համար նշանակված պատժատեսակների ու պատժաչափերի, ինչպես նաև լրացուցիչ պատիժ չնշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքերի համար մեղադրյալ Իվան Լունեգովի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու իրավաչափությանը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն՝ «1. Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները.
(...)
2) առաջին անգամ հանցանք կատարած` անձ, որը նախկինում հանցանք չի կատարել կամ կատարել է, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, կամ որի դատվածությունը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մարվել կամ վերացվել է.»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ «5. Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(…)»:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որի համար պատիժ է սահմանվում առաելագույնը երկու տարի ժամկետով ազատազրկում, ըստ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, համարվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 5-րդ մասով օրենսդիրը հստակ սահմանել է, որ առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման։
Սույն գործի փաստական տվյալների ուսումնասիրությունից երևում է, որ Իվան Լունեգովը խնդրո առարկա իրավիճակում մեղսագրվող արարքները կատարելու ժամանակ չի ունեցել դատվածություն, ուստի Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր է համարում Հանրային մեղադրողի փաստարկն այն մասին, որ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /6 դրվագ/ չէր կարող նշանակվել ազատազրկում պատժատեսակը և արձանագրում, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակվել է օրենքով չնախատեսված պատժատեսակ։
Անդրադառնալով Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /5 դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /1 դրվագ/ նշանակված պատժատեսակի ու պատժաչափի իրավաչափությանը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի՝ «1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1.Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
(…)3. Եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է միայն միջին ծանրության կամ միջին և ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ կամ անզգուշությամբ կատարված ծանր հանցանքներ, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Գումարելիս ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 10 տարին(…)։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…)Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
(...)Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…) (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը)»:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը» (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վճռաբեկ դատարանը պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների վերլուծությանը մանրամասն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-23-րդ կետերում, որտեղ նշել է․
«[Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում.
1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները,
2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման:
(...) [Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված: Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման: Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 24-րդ կետը):
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Վերոշարադրյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծություններին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատշաճ իրավական վերլուծության չի ենթարկել գործի կոնկրետ հանգամանքները, հաշվի չի առել մեղադրյալի անձը բնութագրող, պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները (խոստովանական ցուցմունքներ տալը, վարույթն իրականացնող մարմնին աջակցելը, խնամքին երկու մանկահասակ երեխաներ ունենալը) և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, և նշվածի հետ համադրված՝ գնահատելով նաև Իվան Պավելի Լունեգովի կատարած հանցագործությունների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, արարքների կատարման հանգամանքները, արդյունքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցում եկել է ոչ ճիշտ եզրահանգման։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը բավարար չափով չի պատճառաբանել է, թե հատկապես ո՞ր հանգամանքը կամ հանգամանքների համակցությունն է հիմք տվել հանգելու այն հետևության, որ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ նշանակված ազատազրկում պատժատեսակից զատ այլ պատժատեսակներով հնարավոր չէ ապահովել պատժի նպատակները, պատշաճ գնահատման չի ենթարկել մի շարք էական հանգամանքներ, ինչը, իր հերթին, հանգեցրել է պատժի անհատականացման սկզբունքի խախտման և մեղադրյալի նկատմամբ խիստ պատժի նշանակման: Մասնավորապես, անհրաժեշտ է փաստել, որ ոչ մեծ ծանրության և միջին ծանրության հանցանքներ կատարած, խնամքին մանկահասակ երեխաներ ունեցող անձի նկատմամբ սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նշանակումը արդարացի համարվել չի կարող, իսկ հակառակ դիրքորոշումը կարող է հանգեցնել ակնհայտ խիստ լինելու հիմքով անարդարացի պատժի նշանակման:
Վերաքննիչ դատարանը, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, գտնում է, որ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի նշանակումը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից (համաչափ է կատարված հանցանքներին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորության), ինչպես նաև կարող է ապահովել պատժի նպատակները, այն է՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականցնել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Անդրադառնալով լրացուցիչ պատիժ նշանակելու մասին Հանրային մեղադրողի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը, կարևորելով քրեական վարույթում առկա տեղեկատվությունն առ այն, որ Ի.Լունեգովը հանդիսանում է ՌԴ քաղաքացի, ՌԴ իշխանությունների կողմից նրան անձնագիր է տրամադրվել, ՌԴ-ում դատապարտվելու, հետախուզման մեջ գտնվելու, ԼՀ-ում զինվորական ծառայության մեջ ընդգրկված լինելու սահմանափակումներ առկա չեն, բացակայում են տվյալներ այն մասին, որ վերջինիս որևէ ռազմական, այդ թվում՝ ծայրահեղական, ահաբեկչական կամ արգելված այլ կազմակերպություններին հնարավոր առնչություն ունի կամ գտնվում է հետախուզման մեջ, գտնում է, որ Հանրային մեղադրողի փաստարկները բավարար չեն մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու համար։
Հիմք ընդունելով վերոնշյալ իրավակարգավորումները և իրավական դիրքորոշումները՝ Վերաքննիչ դատարանը, գնահատելով Իվան Պավելի Լունեգովի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցավոր արարքը կատարելու եղանակը, նպատակը, անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը և դրանք համադրելով Իվան Պավելի Լունեգովի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ հանգում է այն հետևության, որ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների համար տուգանք պատժատեսակի նշանակմամբ հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակները։
Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ.Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, մեղադրյալ Ի.Լունեգովի պաշտպան Վ.Քոսյանի վերաքննիչ բողոքը՝ բավարարել։ Առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ի դատավճիռը պետք է պատժի մասով փոփոխել. Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով (6 դրվագ) նախատեսված արարքներից յուրաքանչյուր դրվագի համար որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) նախատեսված արարքներից յուրաքանչյուր դրվագի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար որպես պատիժ նշանակել պետք է նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 /յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ պետք է նշանակել 6.750.000 /վեց միլիոն յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով և հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածով և 74-րդ հոդվածի 9-րդ մասով սահմանված կանոնները՝ նշանակված պատիժը պետք է նվազեցնել և վերջնական պատիժ նշանակել 3.750.000 /երեք միլիոն յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանք։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կանոններով Իվան Պավելի Լունեգովի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետի հաշվառմամբ նշանակված պատիժը պետք է մեղմացնել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք 2.000.000 /երկու միլիոն/ ՀՀ դրամի չափով։
Որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը պետք է վերացնել, Իվան Պավելի Լունեգովին անհապաղ ազատ արձակել արգելանքից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել բացակայելու արգելքը և գրավը՝ 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամի չափով, որոնք ենթակա են վերացման դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատավճիռը մնացած մասով պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոշարադրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 367-րդ, 369- 371-րդ և 379-380-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ.Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել։
Մեղադրյալ Ի.Լունեգովի պաշտպան Վ.Քոսյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել։
Մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3437/01/24 քրեական գործով 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ի դատավճիռը մասնակի՝ պատժի մասով, փոփոխել։
Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով (6 դրվագ) նախատեսված արարքներից յուրաքանչյուր դրվագի համար որպես պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) նախատեսված արարքներից յուրաքանչյուր դրվագի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար որպես պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 /յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել 6.750.000 /վեց միլիոն յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով և հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածով և 74-րդ հոդվածի 9-րդ մասով սահմանված կանոնները՝ նշանակված պատիժը նվազեցնել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք 3.750.000 /երեք միլիոն յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կանոններով Իվան Պավելի Լունեգովի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետի հաշվառմամբ մեղմացնել նշանակված պատիժը և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք 2.000.000 /երկու միլիոն/ ՀՀ դրամի չափով։
Որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը վերացնել, Իվան Պավելի Լունեգովին անհապաղ ազատ արձակել արգելանքից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել բացակայելու արգելքը և գրավը՝ 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամի չափով (ենթակա է վճարման ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 900023292015 դեպոզիտ հաշվին), որոնք ենթակա են վերացման դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3437/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 22-11-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 58225424 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Իվան Պավելի Լունեգովին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ՀՀ պետական սահմաննապօրինի հատելու դիտավորությամբ, ապօրինի առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող` <<10.09.1989թ. ծնված Իվան Լունեգով» տվյալներով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ հատկանիշներ պարունակող անձնագիր, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2023-2024 թվականներին 5 անգամ հատել է « պետական սահմանը, իսկ 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին՝ ժամը 13:52-ին, Հռոմ- Երևան թիվ 6175 չվերթով ՀՀ ժամանելիս «Զվարթնոց» սահմանային անցակետում ուղևորների սահմանային վերահսկողության ժամանակ, ներկայացրել է վերը նշված կեղծ անձնագիրը և փորձել է առանց սահմանված փաստաթղթի ու պատշաճ թույլտվության ապօրինի հատել Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը, սակայն անձնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը հայտնաբերվել է և վերջինիս դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ նշված անձնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Իվան |
| Ազգանուն | Լունեգով |
| Հայրանուն | Պավելի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 457 Մաս 1 /6 դրվագ/ Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 23.18 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 22-11-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մասիս |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 25-11-2024 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 25.11.2024 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մասիս Մելքոնյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/3437/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Իվան Պավելի Լունեգովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (նախաքննական համար՝ 58225424), Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/3437/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Իվան Պավելի Լունեգովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 21-ի գրությամբ՝ ՀՀ գլխավոր դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: Դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/3437/01/24 համարի ներքո, 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին մակագրվել և ս/թ նոյեմբերի 25-ին հանձնվել է դատավոր Մ.Մելքոնյանի աշխատակազմին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Իվան Պավելի Լունեգովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/3437/01/24 քրեական գործը ստանձնել վարույթ և նշանակել նախնական դատալսումների՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ին՝ ժամը 16:30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Ավան նստավայրում (ք. Երևան, Գյուլիքեխվյան 20, թիվ 9 դահլիճ): ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | ՀՀ գլխավոր դատախազություն՝ Դ.Ներսիսյան |
| Կազմակերպության հասցե | ք.Երևան, Վ.սարգսյան 5 |
| Կազմակերպության տեսակ | ԳԴ /ՀՀ գլխավոր դատախազություն եվ այլ դատախազություններ/ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Իվան |
| Ազգանուն | Լունեգով |
| Հայրանուն | Պավելի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վաչագան |
| Ազգանուն | Քոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 09-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 09-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 09-12-2024 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 09-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 09-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 09-12-2024 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Իվան |
| Ազգանուն | Լունեգով |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 09-12-2024 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/3437/01/24 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ 09 դեկտեմբերի 2024թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան), Նախագահությամբ՝ դատավոր Մ.Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ` Ա․Մանասյանի, մասնակցությամբ` Մեղադրող՝ Դ․Ներսիսյանի, Պաշտպան՝ Վ․Քոսյանի, Թարգմանիչ՝ Վ.Շահինյանի, Մեղադրյալ՝ Ի.Լունեգովի Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Իվան Պավելի Լունեգովի (ծնված՝ 1989 թվականի սեպտեմբերի 10-ին, ՌԴ Վերեշյագինո քաղաքում, ազգությամբ ռուս, ՌԴ քաղաքացի, չի աշխատում, զբաղվում է դաջվածքներ կատարելով, ամուսնացած է, ունի 2 երեխա, նախկինում չդատված, հաշվառված է ՌԴ, Պերմի մարզ, Պերմ քաղաք, Լունաչարսկու փողոցի 99-րդ շենքի բնակարան 18-ում, ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր չունի, գտնվում է ՀՀ ԱՆ «Արմավիր» ՔԿՀ-ում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ). Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1․ Քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը․ 1․1․ 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ ԱԱԾ հետախուզական բաժնի աշխատակիցը կազմել է արձանագրություն Իվան Պավելի Լունեգովին ձերբակալելու մասին՝ վերջինիս փաստացի անազատությունից զրկելով 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին, ժամը 17:05-ին: 1.2. 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ պետության սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Սիսակ Հայրապետյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 58225424 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին: 1.3. 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ պետության սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Սիսակ Հայրապետյանը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Իվան Պավել Լունեգովին ձերբակալելու մասին: 1.4. 2024 թվականի հոկտեմբերի 12-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 1.5. 2024 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց 2 ամիս ժամկետով կիրառելու մասին: 1.6. 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին ՀՀ ՔԿ պետության սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Սիսակ Հայրապետյանը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով քրեական վարույթում առկա փաստաթղթերը որպես արտավարութային ապացույց ճանաչելու մասին: 1.7. 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ ՔԿ պետության սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Սիսակ Հայրապետյանը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով «Լունեգով Իվան Պավլովիչ» անվամբ լրացված Ռուսաստանի Դաշտության քաղաքացու «76 4406400» համարի և «LUGENOV IVAN» անվամբ լրացված Չեխիայի Հանրապետության քաղաքացու «41409761» համարի անձնագրերը, «LUGENOV IVAN» անվամբ լրացված Չեխիայի Հանրապետության քաղաքացու «240124285» համարի նույնականացման քարտը և «ET 398104» սերիա-համարի վարորդական իրավունքի վկայականը որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին: 1.8. 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին թիվ 58225424 քրեական վարույթը, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, որը ստանալով թիվ ԵԴ1/3437/01/24 դատական համարը, մակագրվել և ստացվել է նույն դատարանի դատավոր Մասիս Մելքոնյանի աշխատակազմում: 1.9. 2024 թվականի նոյեմբերի 25-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախագահությամբ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3437/01/24 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2.1 Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի կատարման համար, որ նա ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող` «10.09.1989թ. ծնված Իվան Լունեգով» տվյալներով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ հատկանիշներ պարունակող անձնագիր, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2023-2024 թվականներին 5 անգամ հատել է ՀՀ պետական սահմանը, իսկ 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին՝ ժամը 13։52-ին, Հռոմ-Երևան թիվ 6175 չվերթով ՀՀ ժամանելիս «Զվարթնոց» սահմանային անցակետում ուղևորների սահմանային վերահսկողության ժամանակ, ներկայացրել է վերը նշված կեղծ անձնագիրը և փորձել է առանց սահմանված փաստաթղթի ու պատշաճ թույլտվության ապօրինի հատել Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը, սակայն անձնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը հայտնաբերվել է և վերջինիս դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ նշված անձնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից։ Մասնավորապես. 2023 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Հռոմ-Երևան թիվ 8335 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք գործել ՀՀ, իսկ 2023 թվականի դեկտեմբերի 27-ին իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով, Երևան-Պերմ թիվ 776 չվերթով մեկնել է ՀՀ-ից: Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Բացի այդ, 2024 թվականի մարտի 20-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով, Պերմ-Երևան թիվ 777 չվերթով ժամանել է ՀՀ, իսկ հաջորդ օրը՝ 2024 թվականի մարտի 21-ին, Երևան-Հռոմ թիվ 8336 չվերթով ՀՀ-ից մեկնելիս, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և ՀՀ-ից ելք է կատարել: Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Բացի այդ, 2024 թվականի մայիսի 27-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Հռոմ-Երևան թիվ 6167 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք գործել ՀՀ, իսկ նույն օրը Երևան-Սոչի թիվ 349 չվերթով իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով մեկնել ՀՀ-ից: Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Բացի այդ, 2024 թվականի հունիսի 28-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Մինվոդի-Երևան թիվ 6031 չվերթով, իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով ժամանել է ՀՀ, իսկ 2024 թվականի հունիսի 29-ին՝ Երևան-Հռոմ թիվ 6168 չվերթով ՀՀ-ից մեկնելիս, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և ՀՀ-ից ելք է կատարել: Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Բացի այդ, 2024 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Մոսկվա-Երևան թիվ 1866 չվերթով, իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով ժամանել է ՀՀ, իսկ հաջորդ օրը՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 4-ին, Երևան-Հռոմ թիվ 6168 չվերթով ՀՀ-ից մեկնելիս, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող՝ իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և ՀՀ-ից ելք է կատարել: Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Բացի այդ, 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Հռոմ-Երևան թիվ 6175 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության փորձել է հատել է ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված անձնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից։ Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Այսպիսով՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է 6 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հակաիրավական արարքներ, 5 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հակաիրավական արարքներ և 1 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հակաիրավական արարք: 3. Արագացված վարույթով դատական քննությունը. 3.1. Նախնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի պաշտպաններ Վաչագան Քոսյանը միջնորդություն է ներկայացրել, որպեսզի կիրառվի արագացված վարույթ: Մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը միացել է պաշտպանի միջնորդությանը: Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը հրապարակելուց հետո մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնել են, որ միջնորդությունը ներկայացնում են կամավոր, խորհրդակցել են պաշտպանի հետ, գիտակցում են արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնել է, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում ամբողջությամբ: 3.2. Հանրային մեղադրող Դ.Ներսիսյանը չի առարկել արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու միջնորդության դեմ: 3.3. Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով՝ որոշում է կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։ 4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները. 4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները: 4.2. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին: 4.3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածը սահմանում է քրեական պատասխանատվություն պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելու՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելու կամ իրացնելու, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու համար, որի համար սահմանվում է պատիժ տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: 4.4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով: 4.5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելու համար, որը պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով: 4.6. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին. Դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին: Դատարանը, որպես Իվան Պավելի Լունեգովի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում խոստովանական ցուցմունքներ տալով վարույթն իրականացնող մարմնին աջակցելը։ Դատարանը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել: Որպես Իվան Պավելի Լունեգովի անձը բնութագրող տվյալներ՝ Դատարանը հաշվի է առնում նախկինում դատապարտված չլինելը (հիմք՝ վարույթում առկա փաստաթղթեր): 4.7. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար, վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար: 4.8. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (…): 4.9. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 53-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցագործությունների համակցություն է համարվում միևնույն անձի կողմից մեկ կամ մեկից ավելի արարքներով սույն օրենսգրքով նախատեսված երկու կամ ավելի հանցանք կատարելը, եթե նա դրանցից ոչ մեկի համար քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել: 4.10. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: 4.11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածով սահմանված են պատժի տեսակները. 1) պատվավոր կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից, որակավորման դասից կամ պետական պարգևից զրկելը, 2) տուգանքը, 3) հանրային աշխատանքները, 4) որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը, 5) օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, 6) զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը, 7) ազատության սահմանափակումը, 8) կարճաժամկետ ազատազրկումը, 9) կարգապահական գումարտակում պահելը, 10) ազատազրկումը, 11) ցմահ ազատազրկումը: 4.12. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի համաձայն՝ կարճաժամկետ ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում հասարակությունից խիստ մեկուսացման պայմաններում անազատության մեջ պահելն է: 4.13. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն՝ ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում: 4.14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումների շրջանակներում, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: 4.15. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը, արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս, նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները 4.16. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»: 4.17. Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (…)։ Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…): 4.18. Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս՝ դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը (…)»: 4.19. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում վերջիններիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալների դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը։ 4.20. Դատարանը, համադրելով վերոգրյալ իրավական նորմերը սույն գործի հանգամանքների հետ, ինչպես նաև հաշվի առնելով մեղադրյալի՝ արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում քննարկված վերը նշված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն ու անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի առկայությունը, և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 44-րդ հոդվածով, 53-րդ հոդվածով, 55-րդ հոդվածով, 56-րդ հոդվածով, 65-րդ հոդվածով, 67-րդ հոդվածով, 69-րդ հոդվածով, գտնում է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար յուրաքանչուրի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար յուրաքանչուրի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով, միաժամանակ պատիժների մասնակի գումարման արդյունքում մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի որպես վերջնական պատիժ պետք է նշանակվի պատիժ ազատազրկման ձևով 1 տարի ժամկետով: Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի կողմից անազատության մեջ գտնվելու 1 ամիս 28 օր ժամկետը և մեղադրյալի մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը: 4.21. Քննարկելով պատժի կիրառման հարցը և պատժից ազատելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը պետք է կրեն իր նկատմամբ նշանակված պատիժը: 4.22. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն, ինչպես նաև դրանք քննարկման ենթակա չեն արագացված վարույթի քննության վարույթներում: 4.23. Անդրադառնալով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքին, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո վերացնել: 4.24. Անդրադառնալով իրեղեն ապացույց ճանաչված «Լուգենով Իվան Պավլովիչ» անվամբ լրացված Ռուսաստանի Դաշտության քաղաքացու «76 4406400» համարի և «LUGENOV IVAN» անվամբ լրացված Չեխիայի Հանրապետության քաղաքացու «41409761» համարի անձնագրերի, «LUGENOV IVAN» անվամբ լրացված Չեխիայի Հանրապետության քաղաքացու «240124285» համարի նույնականացման քարտի և «ET 398104» սերիա-համարի վարորդական իրավունքի վկայականի պահպանության հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին: 4.25. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է թողնվեն կցված քրեական գործին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 346-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը. Վ Ճ Ռ Ե Ց 1. Իվան Պավելի Լունեգովին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) նախատեսված արարքների կատարման համար: 2. Իվան Պավելի Լունեգովին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով յուրաքանչյուր դրվագի համար դատապարտել ազատազրկման 3 ամիս ժամկետով: 3. Իվան Պավելի Լունեգովին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով յուրաքանչյուր դրվագի համար դատապարտել ազատազրկման 3 ամիս ժամկետով: 4. Իվան Պավելի Լունեգովին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1 դրվագ) դատապարտել ազատազրկման՝ 3 ամիս ժամկետով: 5. Պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկումը 1 /մեկ/ տարի ժամկետով՝ դրան հաշվակցելով մինչդատական վարույթի և դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու՝ 1 ամիս 28 օր ժամկետը և մեղադրյալի մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը: 6. Մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը: 7. Իրեղեն ապացույց ճանաչված ապացույցները թողնել կցված քրեական գործի նյութերին: 8. Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները թողնել կցված քրեական գործի նյութերին: 9. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ՝ չի կարող բողոքարկվել սույն օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի։ Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ Ա Ս Ի Ս Մ Ե Լ Ք Ո Ն Յ Ա Ն |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 09-12-2024 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 14-01-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 3 հատոր՝ 1-ին՝ 240 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 77 թերթ, 3-րդ հատոր՝ 60 թերթ |
| Այլ նշումներ | 3-րդ հատոր՝ 78 թերթ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 10-01-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 14-01-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատոր՝ 1-ին՝ 240 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 77 թերթ, 3-րդ հատոր՝ 60 թերթ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| ՈՒր | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան |
| Ելքի գրության համարը | ԴԴԱ-8.1-Ե-4499/25 |
Գործը ստացվել է փոփոխվելուց հետո
| Ամսաթիվ | 27-06-2025 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 01-07-2025 |
|---|
Դատական գործ N: ԵԴ1/3437/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 14-01-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 14-01-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Վաչագան |
| Ազգանուն | Քոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Իվան Լունեգով Բողոքն ընդունել վարույթ : Պատժի մասով փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/՝ Իվան Պավելի Լունեգովի վերաբերյալ 09.12.2024թ. կայացված դատավճիռը և մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովին դատապարտել տուգանքի : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 15-01-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 10-01-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Ներսիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Իվան Լունեգով Բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/՝ Իվան Պավելի Լունեգովի վերաբերյալ 09.12.2024թ. կայացված դատավճիռը և մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 4 տարի ժամկետով , իսկ որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակել Հայաստանի Հանրապետույան տարածքից վտարելը՝ 10 տարի ժամկետով, որպես վտարման երկիր սահմանելով Ռուսաստանի Դաշնությւոնը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 16-01-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 23.18 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 16-01-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Ալավերդյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 20-01-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 05-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատական նիստը չի կայացվել, քանի որ կազմի դատավոր Ա.Մաթևոսյանը գտնվում է հերթական արձակուրդում |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 26-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:45 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 27-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:55 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
| Ամսաթիվ | 27-03-2025 |
|---|---|
| Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է | Դատական ակտը բեկանվել է մասնակի եվ փոփոխվել |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Իվան |
| Ազգանուն | Լունեգով |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/3437/01/24 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ՝ Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝ նախագահող դատավոր՝ Լ.Ալավերդյան դատավորներ՝ Ա.Մաթևոսյան Կ.Հովհաննիսյան քարտուղարությամբ՝ Մ.Մահտեսյանի, Մ.Հովսեփյանի մասնակցությամբ՝ պաշտպան՝ Վ.Քոսյանի մեղադրյալ՝ Ի.Լունեգովի թարգմանիչ՝ Գ․Միրզոյանի 2025 թվականի մարտի 27-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, մեղադրյալ Ի.Լունեգովի պաշտպան Վ.Քոսյանի և ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ.Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով Իվան Պավելի Լունեգովի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Մ.Մելքոնյան) 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ի դատավճիռը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի ընթացքը. 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ հետախուզական բաժնի կապիտան Ա․Իսկանդարյանի կողմից կազմվել է Իվան Պավելի Լունեգովի ձերբակալման արձանագրությունը։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Սիսակ Հայրապետյանի (այսուհետ՝ նաև Քննիչ) կողմից կազմվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 58225424 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը: 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Քննիչը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Իվան Պավել Լունեգովին ձերբակալելու մասին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 12-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 58225424 քրեական վարույթով Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Իվան Լունեգովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը 2 /երկու/ ամիս ժամկետով կիրառելու մասին: 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին Քնիչի կողմից կազմվել է Իվան Պավելի Լունեգովի վերաբերյալ մեղադրական եզրակացությունը։ 2024 թվականի նոյեմբերի 21-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դավիթ Ներսիսյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և վարույթի նյութերը դատարան հանձնելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝ Իվան Պավելի Լունեգովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում։ 2024 թվականի նոյեմբերի 25-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) որոշում է կայացրել քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: Առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ի դատավճռով վճռվել է՝ 1. Իվան Պավելի Լունեգովին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) նախատեսված արարքների կատարման համար: 2. Իվան Պավելի Լունեգովին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով յուրաքանչյուր դրվագի համար դատապարտել ազատազրկման 3 ամիս ժամկետով: 3. Իվան Պավելի Լունեգովին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով յուրաքանչյուր դրվագի համար դատապարտել ազատազրկման 3 ամիս ժամկետով: 4. Իվան Պավելի Լունեգովին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1 դրվագ) դատապարտել ազատազրկման՝ 3 ամիս ժամկետով: 5. Պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքով Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկումը 1 /մեկ/ տարի ժամկետով՝ դրան հաշվակցելով մինչդատական վարույթի և դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու՝ 1 ամիս 28 օր ժամկետը և մեղադրյալի մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը: 6. Մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը: 7. Իրեղեն ապացույց ճանաչված ապացույցները թողնել կցված քրեական գործի նյութերին: 8. Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները թողնել կցված քրեական գործի նյութերին: (…)»։ 2025 թվականի հունվարի 14-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ մեղադրյալ Ի.Լունեգովի պաշտպան Վ.Քոսյանի վերաքննիչ բողոքը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է նույն դատավճռի դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ.Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը: Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Իվան Պավելի Լունեգովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հունվարի 16-ին, նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հունվարի 17-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի հունվարի 20-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ քրեական դատարանի դատական նիստում քննության։ Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ (...) նա ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, դեռևս չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող` «10.09.1989թ. ծնված Իվան Լունեգով» տվյալներով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ հատկանիշներ պարունակող անձնագիր, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2023-2024 թվականներին 5 անգամ հատել է ՀՀ պետական սահմանը, իսկ 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին՝ ժամը 13։52-ին, Հռոմ-Երևան թիվ 6175 չվերթով ՀՀ ժամանելիս «Զվարթնոց» սահմանային անցակետում ուղևորների սահմանային վերահսկողության ժամանակ, ներկայացրել է վերը նշված կեղծ անձնագիրը և փորձել է առանց սահմանված փաստաթղթի ու պատշաճ թույլտվության ապօրինի հատել Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը, սակայն անձնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը հայտնաբերվել է և վերջինիս դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ նշված անձնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից։ Մասնավորապես. 2023 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Հռոմ-Երևան թիվ 8335 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք գործել ՀՀ, իսկ 2023 թվականի դեկտեմբերի 27-ին իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով, Երևան-Պերմ թիվ 776 չվերթով մեկնել է ՀՀ-ից: Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Բացի այդ, 2024 թվականի մարտի 20-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով, Պերմ-Երևան թիվ 777 չվերթով ժամանել է ՀՀ, իսկ հաջորդ օրը՝ 2024 թվականի մարտի 21-ին, Երևան-Հռոմ թիվ 8336 չվերթով ՀՀ-ից մեկնելիս, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և ՀՀ-ից ելք է կատարել: Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Բացի այդ, 2024 թվականի մայիսի 27-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Հռոմ-Երևան թիվ 6167 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք գործել ՀՀ, իսկ նույն օրը Երևան-Սոչի թիվ 349 չվերթով իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով մեկնել ՀՀ-ից: Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Բացի այդ, 2024 թվականի հունիսի 28-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Մինվոդի-Երևան թիվ 6031 չվերթով, իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով ժամանել է ՀՀ, իսկ 2024 թվականի հունիսի 29-ին՝ Երևան-Հռոմ թիվ 6168 չվերթով ՀՀ-ից մեկնելիս, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և ՀՀ-ից ելք է կատարել: Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Բացի այդ, 2024 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Մոսկվա-Երևան թիվ 1866 չվերթով, իր տվյալներով ՌԴ քաղաքացու թիվ 764406400 համարի անձնագրով ժամանել է ՀՀ, իսկ հաջորդ օրը՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 4-ին, Երևան-Հռոմ թիվ 6168 չվերթով ՀՀ-ից մեկնելիս, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող՝ իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և ՀՀ-ից ելք է կատարել: Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Բացի այդ, 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Իվան Պավելի Լունեգովը, Հռոմ-Երևան թիվ 6175 չվերթով ժամանելով ՀՀ, «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետում օգտագործել է պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավունք վերապահող, իր կենսորոշիչ տվյալներով և լուսանկարով Չեխիայի Հանրապետության թիվ 41409761 համարի կեղծ անձնագիրը և ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության փորձել է հատել է ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ վերը նշված անձնագրի կեղծ լինելու հանգամանքը պարզվել է ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից։ Այսինքն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հակաիրավական արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Այսպիսով՝ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է 6 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հակաիրավական արարքներ, 5 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հակաիրավական արարքներ և 1 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հակաիրավական արարք: (...)»։ Առաջին ատյանի դատարանը, դատաքննությունն իրականացնելով արագացված վարույթի կարգով, դատավճռի՝ «Դատարանի իրավական վերլուծությունները» բաժնում արձանագրել է հետևյալը. «(...) 4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները: 4.2. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին: (...) 4.6. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին. - Դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին: - Դատարանը, որպես Իվան Պավելի Լունեգովի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում խոստովանական ցուցմունքներ տալով վարույթն իրականացնող մարմնին աջակցելը։ Դատարանը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել: - Որպես Իվան Պավելի Լունեգովի անձը բնութագրող տվյալներ՝ Դատարանը հաշվի է առնում նախկինում դատապարտված չլինելը (հիմք՝ վարույթում առկա փաստաթղթեր): 4.7. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար, վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար: (...) 4.15. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը, արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս, նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։ (...) 4.19. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում վերջիններիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալների դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը։ 4.20. Դատարանը, համադրելով վերոգրյալ իրավական նորմերը սույն գործի հանգամանքների հետ, ինչպես նաև հաշվի առնելով մեղադրյալի՝ արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում քննարկված վերը նշված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն ու անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի առկայությունը, և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 44-րդ հոդվածով, 53-րդ հոդվածով, 55-րդ հոդվածով, 56-րդ հոդվածով, 65-րդ հոդվածով, 67-րդ հոդվածով, 69-րդ հոդվածով, գտնում է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար յուրաքանչուրի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար յուրաքանչուրի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկում 3 ամիս ժամկետով, միաժամանակ պատիժների մասնակի գումարման արդյունքում մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի որպես վերջնական պատիժ պետք է նշանակվի պատիժ ազատազրկման ձևով 1 տարի ժամկետով: Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել նախաքննության և դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի կողմից անազատության մեջ գտնվելու 1 ամիս 28 օր ժամկետը և մեղադրյալի մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը: 4.21. Քննարկելով պատժի կիրառման հարցը և պատժից ազատելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը պետք է կրեն իր նկատմամբ նշանակված պատիժը: 4.22. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն, ինչպես նաև դրանք քննարկման ենթակա չեն արագացված վարույթի քննության վարույթներում: 4.23. Անդրադառնալով մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքին, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո վերացնել: 4.24. Անդրադառնալով իրեղեն ապացույց ճանաչված «Լուգենով Իվան Պավլովիչ» անվամբ լրացված Ռուսաստանի Դաշտության քաղաքացու «76 4406400» համարի և «LUGENOV IVAN» անվամբ լրացված Չեխիայի Հանրապետության քաղաքացու «41409761» համարի անձնագրերի, «LUGENOV IVAN» անվամբ լրացված Չեխիայի Հանրապետության քաղաքացու «240124285» համարի նույնականացման քարտի և «ET 398104» սերիա-համարի վարորդական իրավունքի վկայականի պահպանության հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին: 4.25. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է թողնվեն կցված քրեական գործին: (...)»։ Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Մեղադրյալ Ի.Լունեգովի պաշտպան Վ.Քոսյանը (այսուհետ նաև՝ Պաշտպան) նշել է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովն ընդունել է մեղքը, զղջացել է կատարած արարքների համար, տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, Հայաստանի Հանրապետությանը որևէ վնաս չի տվել և Հայաստանի Հանրապետության դեմ որևէ գործողողություն չի կաատարել։ Պաշտպանն ընդգծել է, որ Իվան Լունեգովն ամուսնացած է, նրա խնամքի տակ են գտնվում երկու մանկահասակ երեխաները, նախկինում դատապարտված չի եղել, նրա կողմից կատարած հանցագործությունները ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործություններ են։ Պաշտպանը նշել է, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովը կատարել է հանցավոր արարք, սակայն նրա կողմից ՀՀ-ի դեմ ուղղված որևէ գործողղություն չի կատարվել, ուստի նախ Հայաստանի Հանրապետության շահերի տեսանկյունից նպատակահարմար չէ Իվան Լունեգովի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելը, առավել ևս, որ նրան մեղսագրվող արարքների համար օրենսդիրը սահմանել է նաև պատիժ տուգանքի ձևով։ Պաշտպանի կարծիքով՝ պետական շահի տեսանկյունից ինչ տրամաբանություն ունի օտարերկրյա քաղաքացու նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելը և պետական բյուջեից նրա վրա գումարներ ծախսելը, երբ կարելի էր 3.000.000 դրամ տուգանքի դատապարտել և արտաքսել Հայաստանի Հանրապետությունից, հաշվի առնելով նրա կատարած արարքի վտանգավորության աստիճանը ՀՀ-ի համար։ Ելնելով վերոգրյալից՝ Պաշտպանը խնդրել է դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել և մեղադրայալ Իվան Պավլովի Լունեգովին դատապարտել տուգանքի: ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ.Ներսիսյանը (այսուհետ նաև՝ Հանրային մեղադրող) գտել է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 67-րդ, 69-րդ հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է բեկանման: Ըստ Հանրային մեղադրողի՝ մեղադրյալ Իվան Լունեգովի նկատմամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը նրան մեղսագրվող հանցագործությունների հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում բավարար չափով չի վերլուծել և համակցության մեջ պատշաճ գնահատման չի ենթարկել մեղադրյալի կատարած արարքի բոլոր հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղքի ձևը, տեսակը և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության կարևորությունը։ Վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ նրան կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորության մասին: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում առկա եզրահանգումները չեն կարող գնահատվել որպես հիմնավորված: Հանրային մեղադրողն ընդգծել է, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է կառավարման կարգի դեմ ուղղված հանցագործությունների կատարում: Նշված արարքների հանրային վտանագավորության բարձր մակարդակի մասին է վկայում այն, որ դրանով վտանգի տակ է դրվում Հայաստանի Հանրապետություն օրենքով սահմանված կարգով, պետական սահմանի պատշաճ հատումն ապահովելուն ուղղված կառուցակարգերը, խախտվում է երկիր օրինական մուտք գործելու, երկրում գտնվելու կամ այն լքելու ընթացակարգերը: Հանրային մեղադրողի գնահատմամբ՝ 01.07.2022թ. ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրեսնգրքով օրենսդիրը նախատեսել է նոր պատժատեսակ՝ օտարերկրյա քաղաքացուն ՀՀ տարածքից վտարելը, որը սույն պարագայում կիրառելի է մեղադրյալի նկատմամբ։ Մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ-ից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ չնշանակելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը նրա մեղսագրվող հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում բավարար չափով չի վերլուծել և համակցության մեջ պատշաճ գնահատման չի ենթարկել կատարած արարքի բոլոր հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղքի ձևը, տեսակը և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, կատարված արարքների պարբերականությունը, խախտված քրեաիրավական նորմերով պաշտպանվող հասարակական հարաբերությունների կարևորությունը, որոնք վկայում են ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ նրա կատարած արարքների բարձր հանրային վտանգավորության մասին և էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար: Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալներին և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին, Հանրային մեղադրողը գտել է, որ նշվածի համատեքստում ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն այն աստիճան չէին կարող նվազեցնել անձի և նրա կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, որ օբյեկտիվ հիմք հանդիսանային մեղադրյալի՝ ՀՀ-ում հետագա գտնվելու արգելքների բացակայությունն արձանագրելու համար: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում առկա եզրահանգումները չեն կարող գնահատվել որպես հիմնավորված: Հանրային մեղադրողը, մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 5-րդ մասը, նշել է նաև, որ քրեական գործի նյութերում առկա փաստաթղթերի համաձայն՝ Իվան Պավելի Լունեգովը նախկինում դատապարտված չի եղել, ուստի համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, որպիսի պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանն իրավասու չէր Ի.Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար նշանակել ազատազրկման ձևով պատիժ: Ելնելով վերոգրյալից՝ Հանրային մեղադրողը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ի դատավճիռը, կայացնել նոր դատական ակտ՝ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով յուրաքանչյուր դրվագի համար որպես պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ մեկ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով յուրաքանչյուր դրվագի համար որպես պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ մեկ տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ մեկ տարի ժամկետով, և նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ չորս տարի ժամկետով, իսկ որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 10 տարի ժամկետով՝ որպես վտարման երկիր սահմանելով Ռուսաստանի Դաշնությունը: Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները. Հանրային մեղադրող Դ.Ներսիսյանը Վերաքննիչ դատարանին հասցեագրված գրությամբ հայտնել է, որ այլ դատական նիստով ծանրաբեռնվածության հիմքով չի կարող ներկայանալ սույն դատական նիստին, միաժամանակ խնդրել է բավարարել իր բողոքը, իսկ պաշտպանի բողոքը մերժել։ Պաշտպան Վ․Քոսյանը բացատրություններ ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքի վերաբերյալ, միաժամանակ առարկեց հանրային մեղադրող Դ.Ներսիսյանի վերաքննի բողոքի դեմ։ Մեղադրյալ Ի․Լունեգովը միացավ պաշտպանի փաստարկներին։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 2. Վերադաս դատարանն իրավասու է ի շահ մեղադրյալի դուրս գալու վերաքննիչ կամ վճռաբեկ բողոքի սահմաններից, եթե՝ 1) ստորադաս դատարանի դատական ակտը հրապարակելուց հետո հայտնաբերվում է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք. 2) հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի արարքին տրվել է սխալ իրավական գնահատական. 3) հայտնաբերվում են սույն օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանգամանքներ. 4) հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվել է նրան վերագրվող հանցագործության համար օրենքով չնախատեսված պատժատեսակ, պատժաչափ, կամ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը սխալ է հաշվարկվել. 5) բողոքարկված դատական ակտի բեկանման կամ փոփոխման հիմքն ակնհայտորեն վերաբերում է նաև դատական ակտը չբողոքարկած մեղադրյալին»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը` 1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը. 2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը. 3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից. 2. Դատական ակտը բեկանելիս վերաքննիչ դատարանն իրավասու է վարույթը փոխանցելու առաջին ատյանի դատարան միայն այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքով իրեն վերապահված լիազորությունները և հնարավորությունները բավարար չեն իր կողմից կայացվելիք նոր դատական ակտի իրավաչափությունն ապահովելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վերաքննության կարգով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե՝ 1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին. 2) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը. 3) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը. 4) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում. 5) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին. 6) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հաշվառմամբ բողոքարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «5. Պարզելով, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվել է նրան վերագրվող հանցագործության համար օրենքով չնախատեսված պատժատեսակ կամ պատժաչափ, կամ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը սխալ է հաշվարկվել, վերաքննիչ դատարանը փոփոխում է դատական ակտը:»: Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքների քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցադրմանը՝ իրավաչափ են արդյո՞ք Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման համար նշանակված պատժատեսակների ու պատժաչափերի, ինչպես նաև լրացուցիչ պատիժ չնշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։ Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքերի համար մեղադրյալ Իվան Լունեգովի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու իրավաչափությանը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն՝ «1. Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները. (...) 2) առաջին անգամ հանցանք կատարած` անձ, որը նախկինում հանցանք չի կատարել կամ կատարել է, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, կամ որի դատվածությունը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մարվել կամ վերացվել է.» ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ:» ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ «5. Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման:» ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:» ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: (…)»: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որի համար պատիժ է սահմանվում առաելագույնը երկու տարի ժամկետով ազատազրկում, ըստ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, համարվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 5-րդ մասով օրենսդիրը հստակ սահմանել է, որ առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման։ Սույն գործի փաստական տվյալների ուսումնասիրությունից երևում է, որ Իվան Լունեգովը խնդրո առարկա իրավիճակում մեղսագրվող արարքները կատարելու ժամանակ չի ունեցել դատվածություն, ուստի Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր է համարում Հանրային մեղադրողի փաստարկն այն մասին, որ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /6 դրվագ/ չէր կարող նշանակվել ազատազրկում պատժատեսակը և արձանագրում, որ մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակվել է օրենքով չնախատեսված պատժատեսակ։ Անդրադառնալով Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /5 դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /1 դրվագ/ նշանակված պատժատեսակի ու պատժաչափի իրավաչափությանը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի՝ «1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1.Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը: (…)3. Եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է միայն միջին ծանրության կամ միջին և ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ կամ անզգուշությամբ կատարված ծանր հանցանքներ, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Գումարելիս ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 10 տարին(…)։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…)Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (...)Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…) (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը)»: Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը» (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): Վճռաբեկ դատարանը պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների վերլուծությանը մանրամասն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-23-րդ կետերում, որտեղ նշել է․ «[Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում. 1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները, 2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման: (...) [Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված: Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման: Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 24-րդ կետը): Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոշարադրյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծություններին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատշաճ իրավական վերլուծության չի ենթարկել գործի կոնկրետ հանգամանքները, հաշվի չի առել մեղադրյալի անձը բնութագրող, պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները (խոստովանական ցուցմունքներ տալը, վարույթն իրականացնող մարմնին աջակցելը, խնամքին երկու մանկահասակ երեխաներ ունենալը) և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, և նշվածի հետ համադրված՝ գնահատելով նաև Իվան Պավելի Լունեգովի կատարած հանցագործությունների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, արարքների կատարման հանգամանքները, արդյունքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցում եկել է ոչ ճիշտ եզրահանգման։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը բավարար չափով չի պատճառաբանել է, թե հատկապես ո՞ր հանգամանքը կամ հանգամանքների համակցությունն է հիմք տվել հանգելու այն հետևության, որ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ նշանակված ազատազրկում պատժատեսակից զատ այլ պատժատեսակներով հնարավոր չէ ապահովել պատժի նպատակները, պատշաճ գնահատման չի ենթարկել մի շարք էական հանգամանքներ, ինչը, իր հերթին, հանգեցրել է պատժի անհատականացման սկզբունքի խախտման և մեղադրյալի նկատմամբ խիստ պատժի նշանակման: Մասնավորապես, անհրաժեշտ է փաստել, որ ոչ մեծ ծանրության և միջին ծանրության հանցանքներ կատարած, խնամքին մանկահասակ երեխաներ ունեցող անձի նկատմամբ սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նշանակումը արդարացի համարվել չի կարող, իսկ հակառակ դիրքորոշումը կարող է հանգեցնել ակնհայտ խիստ լինելու հիմքով անարդարացի պատժի նշանակման: Վերաքննիչ դատարանը, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, գտնում է, որ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի նշանակումը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից (համաչափ է կատարված հանցանքներին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորության), ինչպես նաև կարող է ապահովել պատժի նպատակները, այն է՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականցնել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Անդրադառնալով լրացուցիչ պատիժ նշանակելու մասին Հանրային մեղադրողի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը, կարևորելով քրեական վարույթում առկա տեղեկատվությունն առ այն, որ Ի.Լունեգովը հանդիսանում է ՌԴ քաղաքացի, ՌԴ իշխանությունների կողմից նրան անձնագիր է տրամադրվել, ՌԴ-ում դատապարտվելու, հետախուզման մեջ գտնվելու, ԼՀ-ում զինվորական ծառայության մեջ ընդգրկված լինելու սահմանափակումներ առկա չեն, բացակայում են տվյալներ այն մասին, որ վերջինիս որևէ ռազմական, այդ թվում՝ ծայրահեղական, ահաբեկչական կամ արգելված այլ կազմակերպություններին հնարավոր առնչություն ունի կամ գտնվում է հետախուզման մեջ, գտնում է, որ Հանրային մեղադրողի փաստարկները բավարար չեն մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու համար։ Հիմք ընդունելով վերոնշյալ իրավակարգավորումները և իրավական դիրքորոշումները՝ Վերաքննիչ դատարանը, գնահատելով Իվան Պավելի Լունեգովի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցավոր արարքը կատարելու եղանակը, նպատակը, անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը և դրանք համադրելով Իվան Պավելի Լունեգովի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ հանգում է այն հետևության, որ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով (6 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների համար տուգանք պատժատեսակի նշանակմամբ հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակները։ Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ.Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, մեղադրյալ Ի.Լունեգովի պաշտպան Վ.Քոսյանի վերաքննիչ բողոքը՝ բավարարել։ Առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ի դատավճիռը պետք է պատժի մասով փոփոխել. Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով (6 դրվագ) նախատեսված արարքներից յուրաքանչյուր դրվագի համար որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) նախատեսված արարքներից յուրաքանչյուր դրվագի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար որպես պատիժ նշանակել պետք է նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 /յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ պետք է նշանակել 6.750.000 /վեց միլիոն յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով և հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածով և 74-րդ հոդվածի 9-րդ մասով սահմանված կանոնները՝ նշանակված պատիժը պետք է նվազեցնել և վերջնական պատիժ նշանակել 3.750.000 /երեք միլիոն յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանք։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կանոններով Իվան Պավելի Լունեգովի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետի հաշվառմամբ նշանակված պատիժը պետք է մեղմացնել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք 2.000.000 /երկու միլիոն/ ՀՀ դրամի չափով։ Որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը պետք է վերացնել, Իվան Պավելի Լունեգովին անհապաղ ազատ արձակել արգելանքից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել բացակայելու արգելքը և գրավը՝ 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամի չափով, որոնք ենթակա են վերացման դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Դատավճիռը մնացած մասով պետք է թողնել անփոփոխ։ Ելնելով վերոշարադրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 367-րդ, 369- 371-րդ և 379-380-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Դ.Ներսիսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել։ Մեղադրյալ Ի.Լունեգովի պաշտպան Վ.Քոսյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել։ Մեղադրյալ Իվան Պավելի Լունեգովի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3437/01/24 քրեական գործով 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ի դատավճիռը մասնակի՝ պատժի մասով, փոփոխել։ Իվան Պավելի Լունեգովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդված 1-ին մասով (6 դրվագ) նախատեսված արարքներից յուրաքանչյուր դրվագի համար որպես պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (5 դրվագ) նախատեսված արարքներից յուրաքանչյուր դրվագի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար որպես պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 /յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել 6.750.000 /վեց միլիոն յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով և հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածով և 74-րդ հոդվածի 9-րդ մասով սահմանված կանոնները՝ նշանակված պատիժը նվազեցնել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք 3.750.000 /երեք միլիոն յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կանոններով Իվան Պավելի Լունեգովի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետի հաշվառմամբ մեղմացնել նշանակված պատիժը և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք 2.000.000 /երկու միլիոն/ ՀՀ դրամի չափով։ Որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը վերացնել, Իվան Պավելի Լունեգովին անհապաղ ազատ արձակել արգելանքից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել բացակայելու արգելքը և գրավը՝ 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամի չափով (ենթակա է վճարման ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 900023292015 դեպոզիտ հաշվին), որոնք ենթակա են վերացման դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 27-03-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 24-06-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | Գործը 4 հատորից՝ 1-ինը՝ 240 թերթ, 2-րդը՝ 77 թերթ, 3-րդը՝ 78 թերթ, 4-րդը՝ 139 թերթ |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 24-06-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | Գործը 4 հատորից՝ 1-ինը՝ 240 թերթ, 2-րդը՝ 77 թերթ, 3-րդը՝ 78 թերթ, 4-րդը՝ 139 թերթ |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 52408/25 |