Գործ N ԵԴ1/3418/01/24




Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ.

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ.Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Լ.ՊՐԱԶՅԱՆԻ,
Մասնակցությամբ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ԴԱՎԹՅԱՆԻ,
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ` Խ.ԹԱԹՈՍՅԱՆԻ,

2025 թվականի հունիսի 25-ին Երևան քաղաքում` դռնբաց դատական նիստում` քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի /ծնված՝ 26.08.1996թ., Գեղարքունիքի մ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում դատված, դատվածությունը մարված, հաշվառված՝ Գեղարքունիքի մ., ք.Վարդենիս, Իսակովի փող., 17/1 տուն հասցեում, բնակվող՝ ք.Երևան, Սիսվանի 31/1 տուն հասցեում/: Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՀՔ բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Մ.Մուրադյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով թիվ 60-0255-23 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի հունիսի 15-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՀՔ բաժնի քննիչ Վ.Բաբաջանյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով թիվ 60-2383-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի հունիսի 15-ին քննիչ Վ.Բաբաջանյանը որոշում է կայացրել թիվ 60238324 քրեական վարույթը թիվ 60025523 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Դավթյանը որոշում է կայացրել թիվ 60025523 քրեական վարույթով Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ջ.Գրիգորյանը որոշում է կայացրել թիվ 60025523 քրեական վարույթով Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Դավթյանը որոշում է կայացրել թիվ 60025523 քրեական վարույթով մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ երկու դրվագով, հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 31-ին քննիչ Ջ.Գրիգորյանը որոշում է կայացրել Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրում Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի տվյալներով որոնման արդյունքների արտատպված պատճեները, Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ոստիկանությունից ստացված վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ կազմված թիվ 8180250899 և 8180408019 արձանագրության պատճեները և թիվ 91100896 և 91101151 գարծարանային համարի Alcovisor-Jupirer X/RP սարքի կտրոնի պատճեները թիվ 60025523 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Դավթյանը որոշում է կայացրել թիվ 60025523 քրեական վարույթով մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ երկու դրվագով, հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին թիվ 60025523 քրեական վարույթը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ստացել է թիվ ԵԴ1/3418/01/24 դատական համարը:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Դավթյանը որոշում է կայացրել թիվ 60025523 քրեական վարույթով Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին այն հանցանքների կատարման համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2023 թվականի հունիսի 9-ին՝ ժամը 03:36-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Օհանով փողոցում ոչ սթափ վիճակում՝ 0,3474 մգ/լ պարունակությամբ ալկոհոլ օգտագործած (հաշվի առնելով ստուգաչափման սարքի սխալանքը՝ ±10), վարել է «Օպել» մակնիշի 35 XA 579 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Սամվել Հունանյանի կողմից, և ինչի կապակցությամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180250899 արձանագրությունը:
Բացի այդ՝ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2024 թվականի մայիսի 11-ին՝ ժամը 01:50-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թամանցիներ փողոցում ոչ սթավ վիճակում՝ 0,4392 մգ/լ պարունակությամբ ալկոհոլ օգտագործած (հաշվի առնելով ստուգաչափման սարքի սխալանքը՝ ±10), վարել է «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի 37 RZ 349 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 3-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի կրտսեր պարեկ Աղասի Հովհաննիսյանի կողմից, և ինչի կապակցությամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180408019 արձանագրությունը:

Դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Քրեական գործի դատաքննության փուլում մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանը հրաժարվեց ցուցմունք տալ:
/դատական նիստի արձանագրություն՝ 25.06.2025թ./
Նախաքննության ընթացքում որպես մեղադրյալ հարցաքննվելիս Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանը հայտնել է, որ երկու դրվագով էլ իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, ընդունում է իր մեղավորությունը, խնդրել է իր նկատմամբ լինել ներողամիտ և հրաժարվել է ցուցմունք տալ:
/Հատոր 1, գ.թ. 55-56/
Զննում կատարելու մասին 31.10.2024թ. արձանագրության համաձայն՝
«Քննությամբ պարզվեց, որ քրեական գործում առկա ՀՀ ոստիկանության Ճանասարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված վարորդական վկայականի քաղվածքի համաձայն որի Խաչիկ Շահենի Թաթոսյան տվյալներով անձը չունի վարորդական վկայական:
Հաջորդ փաստաթուղթ հանդիսացողը Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ոստիկանությունից ստացված վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ կազմված 8180250899 արձանագրությունն է համաձայն որի 2023 թվականի հունիսի 09-ին ժամը 03:43-ին ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի 4-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Սամվել Ֆելիքսի Հունանյանի կումից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն այն մասին, որ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանը 2023 թվականի հունիսի 09-ին Երևան քաղաքի Իսակով փողոցում ժամը 03:36-ին չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք ոչ ստաթ վիճակում վարել է տրասնպորտային միջոց:
Հաջորդ փաստաթուղթ հանդիսացողը Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ոստիկանությունից ստացված վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ կազմված 8180408019 արձանագրությունն է համաձայն որի 2024 թվականի մայիսի 11-ին ժամը 02:00-ին ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի 3-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի կրտսեր պարեկ Աղասի Հովհաննիսյանի կողմից կազմիել է վարչական Իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն այն մասին, որ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանը 2024 թվականի մայիսի 11-ին Երևան քաղաքի Թամանցիներ փողոցում ժամը 01:50-ին չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք ոչ սթափ վիճակում վարել է տրասնպորտային միջոց:
Զննության ենթարկվեց թիվ 91100896 գարծարանային համարի Alcovisor-Jupiter X/RP սարքի կտրոնի պատճենը համաձայն որի՝ 2023 թվականի հունիսի 09-ին ժամը 03:39:32-ին 00611 զննման համարի թիվ 91100896 սարքի Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի օրգանիզմում ալկոհոլի պարունակությունը կազմում է 0.386 mg/l:
Զննության ընթացրկվեց թիվ 91101151 գարծարանային համարի Alcovisor-Jupiter X/RP սարքի կտրոնի պատճենը համաձայն որի՝ 2024 թվականի մայիսի 11-ին ժամը 01:56:36-ին 01231 զննման համարի թիվ 91101151 սարքի Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի օրգանիզմում ալկոհոլի պարունակությունը կազմում է 0.488 mg/l:
/Հատոր 1, գ.թ. 66-67/
Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց են ճանաչվել Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրում Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի տվյալներով որոնման արդյունքների արտատպված պատճեները, Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ոստիկանությունից ստացված վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ կազմված թիվ 8180250899 և 8180408019 արձանագրության պատճեները և թիվ 91100896 և 91101151 գարծարանային համարի Alcovisor-Jupirer X/RP սարքի կտրոնի պատճեները:
/Հատոր 1, գ.թ. 3-5, 14, 17, 19, 68-69/

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական պատասխանատվության հիմքն ինչպես ավարտված, այնպես էլ չավարտված հանցանք կատարելն է:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցանք է համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարքը:
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն`
«(...)
2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(...)
5. Սույն օրենսգրքի իմաստով՝ անձը համարվում է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող, եթե նա սահմանված կարգով չի ստացել տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական կամ սահմանված կարգով ստացել է վարորդական վկայական, սակայն օրենքով սահմանված կարգով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, և զրկման ժամկետը լրանալուց հետո սահմանված կարգով չի վերականգնել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը, բացառությամբ ուսումնական վարման դեպքերի:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
6. Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»:
Վերլուծելով մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանին առաջադրված մեղադրանքը և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` Դատարանը գտնում է, որ.
- ապացուցված է մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքները),
- ապացուցված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքների քրեական հակաիրավականությունը,
- ապացուցված է մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի կողմից այդ արարքները կատարելը,
- ապացուցված է մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։
Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան այլընտրանքային է, պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ՝ հանրային աշխատանքների, կարճաժամկետ ազատազրկման և ազատազրկման ձևով:
Ուսումնասիրելով մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի անձը` նրա կատարած հանցագործությունների համար պատիժ նշանակելիս Դատարանը հաշվի է առնում հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն որ վերջինս վատառողջ է, իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է կատարածի համար:
Հաշվի առնելով մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունները կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը` դատարանը գտնում է, որ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների համար ենթակա է տուգանքի ձևով նախատեսված պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
(…)»:
Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանը հիմնական աշխատանք չունի, ուստի Դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել արարքը կատարելու պահի նվազագույն աշխատավարձի չափով, ինչպես նաև Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն՝ հնգապատիկի չափով, որով հնարավոր է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Միաժամանակ հաշվի առնելով մեղադրյալի հայտարարությունը, որ տուգանքը միանվագ վճարելու հնարավորություն չունի, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանին պետք է թույլատրել նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 /տասներկու/ ամսվա ընթացքում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
(…)»:
Քննարկելով անցագործությունների համակցությամբ պատիժ նշանակելու հարցը, Դատարանն արձանագրում է, որ հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, իսկ սույն գործով արդեն իսկ որոշվել է Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափով պատիժ, ուստի նշանակվող պատիժները պետք է ամբողջությամբ գումարվեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկելը՝ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելը, իսկ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը՝ կատարված հանցանքի բնույթի հետ կապված որոշակի գործունեությամբ զբաղվելն արգելելն է:
(…)
4. Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը որպես լրացուցիչ պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ 1-3 տարի, իսկ ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործությունների համար՝ 1-5 տարի ժամկետով:
5. Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը որպես լրացուցիչ պատիժ կարող է նշանակվել այն դեպքում, երբ դատարանը, ելնելով հանցավորի պաշտոնավարության կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու ժամանակ նրա կատարած հանցանքի բնույթից, հնարավոր չի համարում անձի կողմից հետագա ժամանակահատվածում որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելը կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելը:
(…)»:
Քննարկելով մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հարցը` Դատարանը փաստում է, որ վերջինս տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունի, հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ չի կարող լրացուցիչ պատիժ նշանակվել:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ «Բացակայելու արգելք» խափանման միջոցն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննարկելով արտավարութային փաստաթղթերի պահպանման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործին:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ` Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Պատիժների լրիվ գումարմամբ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ չափով:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո թույլատրել Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանին դատավճռով նշանակված 750.000 յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամը վճարել մաս առ մաս՝ 12 /տասներկու/ ամսվա ընթացքում, յուրաքանչյուր ամիս նվազագույնը 62.500 /վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր/ ՀՀ դրամի չափով:
Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց «Բացակայելու արգելքը» թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործին:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ.Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ