ԵԴ1/3414/01/24

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

25 նոյեմբերի 2024թ․ ք.Երևանում

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Մ․Արամյանի, քարտուղարությամբ Մ.Պողոսյանի, գրավոր ընթացակարգով, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Պողոսի Բալոյանի (29.08.1988թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բնակվող քաղաք Երևան, Ավան, Դուրյան թղմ. 31 շենք, բն 14, ամուսնացած՝ ամուսնացած խնամքին 1 անչափահաս, չդատապարտված, բարձրագույն կրթությամբ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Դատավճռի նկարագրական մաս․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60070324 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ին որոշում է կայացվել Արթուր Պողոսի Բալոյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, վերջինիս ներկայացվել է մեղադրանք և խափանման միջոց է ընտրվել ՀՀ-ից բացակայելու արգելքը:
Արթուր Բալոյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքի համար, որ նա, «վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8180249914 որոշմամբ 1 տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, 2024 թվականի փետրվարի 18-ին՝ ժամը 21:25-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Բագրևանդ 102 հասցեում վարել է «Սուզուկի» մակնիշի 18 OU 316 /h ավտոմեքենան, որպիսի իրավախախտում կատարելու համար ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 1-ին գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Վարդան Նիկոլյանի կողմից ներկայացվել է զեկուցագիր, իսկ Արթուր Բալոյանը ձերբակալվել և տեղափոխվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Նոր Նորքի բաժին:
Այսինքն՝ Արթուր Պողոսի Բալոյանին մեղսագրվում t կատարում նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով»։

Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքերը.
Ըստ գործի նյութերի Արթուր Պողոսի Բալոյանն առաջին անգամ կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք (հիմք՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված ձև 8 տեղեկանքը և հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշումը)։ Գործում առկա է հսկող դատախազի գրավոր համաձայնությունը մեղադրյալին համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հնարավորության և իրավական հետևանքների մասին գրավոր ծանուցելու, մեղադրյալի դիրքորոշումը համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու վերաբերյալ։ Դատարանը նաև փաստում է, որ մեղադրյալը չի վիճարկում իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքն ու իրավական գնահատականը և պաշտպանի մասնակցությամբ կամավոր ցանկություն է հայտնել գործի քննությունը համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով իրականացնելու վերաբերյալ։ Քննիչը մեղադրյալի միջնորդության հիման վրա կազմել է համապատասխան արձանագրություն, որը ստորագրված է մեղադրյալի, նրա պաշտպանի և քննիչի կողմից։ Նման պայմաններում Դատարանը փաստում է, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգով կազմված և ստորագրված արձանագրություն:
Դատարանը նաև արձանագրում է, որ մեղադրյալը չափահաս է, մեղադրվում է մեկ հանցանք կատարելու համար, մեղսագրվող արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված է տուգանք պատժատեսակը, մեղսագրվող արարքով մասնավոր անձի շահերին վնաս չի պատճառվել, գույքային հայց չի հարուցվել, մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս հսկող դատախազը չի առարկել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու դեմ, մեղադրյալը չի հրաժարվել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելուց, պահպանված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգը:
Այսպիսով Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքը, և բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները:

Դատավճռի պատճառաբանական մաս․
Դատարանի իրավական վերլուծությունը, դատարանի հետևությունները և իրավական հիմնավորումները.
Դատարանը նախ փաստում է, որ առկա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու հիմքերը։ Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Արթուր Բալոյանի կողմից ընդունելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ Արթուր Բալոյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, վերջինս ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները»:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Արթուր Բալոյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը փաստում է, որ նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել տուգանքի ձևով հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «21. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝ պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2.Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3.Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։ (․․․)
5.Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից: (․․․)
8.Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (․․․)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն՝ «ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 7-րդ կետի համաձայն՝ «նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը.»:
ՀՀ նվազագույն աշխատավարձի մասին օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ «Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ»:
Նկատի ունենալով, որ Դատարանին չի ներկայացվել մեղադրյալի՝ հանցանքը կատարելուց առաջ մեկ տարվա ընթացքում ստացած, միջին եկամուտի չափը նվազագույն աշխատավարձի չափից ավել լինելու վերաբերյալ տեղեկություն Դատարանը, որպես հաշվարկային միավոր ընդունում է հանցանք կատարելու օրը սահմանված նվազագույն աշխատավարձը և պատիժ նշանակում տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375․000 ՀՀ դրամ։
Անդրադառնալով տուգանքի վճարման վերաբերյալ հարցին, Դատարանը փաստում է, որ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու արձանագրությամբ մեղադրյալը միջնորդել է թույլատրել տուգանքը վճարել 1 տարվա ընթացքում՝ ամսական համամասնությամբ վճարելու պայմանով։ Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասը և հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Արթուր Բալոյանը ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու տուգանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ նրան պետք է թույլատրել նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պետք է անդրադառնա նաև խափանման միջոցի, ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցին, վարութային ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, գույքային հայցի լուծման հարցերին, սակայն հաշվի առնելով, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Արթուր Բալոյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, քրեական գործում վարութային ծախսեր չկան (բացի այդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․9-րդ հոդվածի համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման), գույքային հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ Արթուր Բալոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնեը:
Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ իրեղեն ապացույց հանդիսացող փաստաթղթերը պետք է պահվեն քրեական գործի հետ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 464.6-464.10-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը՝

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Արթուր Բալոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ նշանակված տուգանքի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի վճարումը թույլատրել կատարել մաս առ մաս՝ 12 /տասներկու/ ամսվա ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամիս՝ 31․250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով։
Արթուր Բալոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել Արթուր Բալոյանի նկատմամբ ՀՀ պետական սահմանը հատելու և անձնագրային գործարքներ կատարելու արգելքները։
Արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված գործի նյութերին։
Իրեղեն ապացույցների, գույքային հայցի, վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով չի կարող բողոքարկվել։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄՈՒՇԵՂ ԱՐԱՄՅԱՆ