ԵԴ1/3421/01/24
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

22 ապրիլի 2026 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան),

Նախագահությամբ դատավոր` Մ.Մելքոնյանի,
քարտուղարությամբ` Ս.Սուքիասյանի,

մասնակցությամբ`

հանրային մեղադրող` Վ.Սարգսյանի,
պաշտպան՝ Ա.Ղազարյանի
մեղադրյալ` Գ.Աբրահամյանի,


Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԴ1/3421/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի (ծնված 19.01.1997 թվականի, քաղաք Վանաձոր, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, հաշվառված է ք.Վանաձոր Ռուսթավի փ 7 շենք 52 բնակարան հասցեում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Վարույթի և քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը
1.1. ՀՀ ՆԳՆ Քանաքեռ- Զեյթունի բաժնից ստացվել է հաղորդում համաձայն որի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ՀՀ ՆԳՆ ՊԾ ԵՔԳ 1-ին գումարտակի 1-իև վաշտի կրտսեր պարեկ, ոստիկանության ավագ Հ. Կարապետյանը զեկուցագիր է ներկայացրել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնի պետին այն մասին, որ սույն թվականի հոկտեմբերի 10-ին' ժամը 07:00-ից ընդգրկված են եղել ծառայության 1-ին նույն վաշտի պարեկ, ոստիկանության ավագ լեյտենանտ Ա. Գրիգորյանի հետ՝ 1047 կողային համարի ծառայողական ավտոմեքենայով և ծառայություն են իրականացրել Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանում: Նույն օրը ժամը 13:25-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Զաքարիա Քանաքեռցի 1 հասցեի մոտ կանգնեցրել են «Օպել» մակնիշի, 37 UT 386 հ/հ ավտոմեքենան, որի վարորդը՝ Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանը /ծնված 19.01.1997թ., բնակվող' ՀՀ Լոռու մարզ, ք. Վանաձոր, Ռուսթավի 7 շենքի 52 բնակարան հասցեում/ չի ունեցել տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք: Վերջինիս արտաքին զննության ժամանակ սրահի տեսանելի վայրում նկատել են կասկածելի փաթեթ' կպչուն ժապավենով, որը վերջինիս բանավոր հայտարարությամբ՝ հանդիսացել է թմրամիջոց, որից հետո նույն վայրից՝ ժամը 13:35-ին, Գևորգ Աբրահամյանին ապօրինի թմրամիջոց պահելու, օգտագործելու և իրացնելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալել և իր կողմից շահագործվող ավտոմեքենայով հանդերձ տեղափոխել են ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Քանաքեռ- Զեյթունի բաժին: Ոստիկանության բաժնում Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել են թվով 11 սպիտակ կպչուն ժապավենով փաթեթներ, որոնցից երկուսի մեջ առկա են եղել «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի նմանվող դեղնականաչավուն զանգվածներ' ընդհանուր 2.63 գրամ քաշով, իսկ թվով 9-ը փաթեթներում առկա են եղել «մեթանֆեթամին» տեսակի թմրանյութի նմանվող սպիտակ բյուրեղանման զանգվածներ՝ ընդհանուր 6.75 գրամ քաշով: Ըստ Գ. Աբրահամյանի բանավոր հայտարաբության՝ 2 սպիտակ բյուրեղանման զանգվածները հանդիսանում են «մեթանֆեթամին» տեսակի թմրամիջոց, իսկ դեղնականաչավուն զանգվածները հանդիսանում են «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որոնք ձեռք է բերել «Քարքարոտ» տելեգրամյան ալիքից իր անձնական օգտագործման համար: Բացի այդ մեքենայում նույնպես ունի թմրամիջոց, որը պատրաստ է ներկայացնել: Գ. Աբրահամյանի ավտոմեքենան կնիքված կայանվել է Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնի ավտոկայանատեղիում:
1.2. 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ժին մասով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 09119824 քրեական վարույթը:
1.3. 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանը հանցանք կատարելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է:
1.4. 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին սույն քրեական վարույթի նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.5. 2024 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի քրեական դատարանի կողմից որպես խափանման միջոց է կիրառել կանաքը:
1.6. 2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին քրեական վարույթի նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել Գևորգ Աբրահամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.7. 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ի գրությամբ՝ ՀՀ Դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազ Գ.Գևորգյանը թիվ 09119824 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով՝ ուղարկել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
1.8. 2024 թվականի նոյեմբերի 20-ին դատավորների միջև գործերի բախշման էլեկտրոնային եղանակով թիվ 09119824 քրեական վարույթը, թիվ ԵԴ1/3421/01/24 համարի ներքո, մակագրվել և նույն օրը հանձնվել է դատավոր Մասիս Մելքոնյանի աշխատակազմին:
1.9. 2024 թվականի նոյեմբերի 21-ին դատավոր Մ.Մելքոնյանի կողմից որոշում է կայացվել վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.10. 2024 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Դատարանը նախնական դատալսումների ժամանակ ի թիվս այլ հարցերի քննարկել է նաև մեղադրյալ Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի նկատմամբ ընտրված խափազնման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այն վերացնելու այլ խափանման միջոց ընտրելու, կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցը։ Որոշում է կայացվել խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ և ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամանակով:
1.11. 2024 թվականի փետրվարի 24-ին նախնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը քննարկել է նաև մեղադրյալ Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այն վերացնելու այլ խափանման միջոց ընտրելու, կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցը։ Որոշում է կայացվել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնվել է անփոփոխ և ժամկետը երկարացվել երք ամիս ժամանակով:
1.12. 2025 թվականի մայիսի 23-ին հիմնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը՝ ի թիվս այլ հարցերի, քննարկել է նաև մեղադրյալ Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այն վերացնելու այլ խափանման միջոց ընտրելու, կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցը։Որոշում է կայացվել խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ և ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամանակով:
1.13. 2025 թվականի սեպտեմբերի 2-ին հիմնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը՝ ի թիվս այլ հարցերի, քննարկել է նաև մեղադրյալ Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այն վերացնելու այլ խափանման միջոց ընտրելու, կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցը։ Որոշում է կայացվել խափանման միջոց ընտրված կալանքը թողնել անփոփոխ և ժամկետը երկարաձգել երկու ամիս ժամանակով:
1.14. 2025 թվականի նոյեմբերի 07-ին հիմնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը՝ քննարկել է նաև մեղադրյալ Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այն վերացնելու այլ խափանման միջոց ընտրելու, կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցը: Մեղադրյալի նկատմամաբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացվել է և նրա նկատմամաբ կիրառվել է այլընտրան քային խափանման միջոցների համակցություն տնային կալանքը, գրավը և բացակայելու արգելքը:
1.15. 2026 թվականի հունվարի 20-ին հիմնական դատալսումների ժամանակ Դատարանը՝ քննարկել է նաև մեղադրյալ Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, այն վերացնելու այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ արդեն իսկ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցը: Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը թողնվել է անփոփոխ և ժամկետը երկարաձգվել է 3 ամիս ժամանակով:
1.16. 2026 թվականի ապրիլի 22-ին թիվ ԵԴ1/3421/01/24 քրեական գործով Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի նկատմամբ կայացվել է մեղադրական վերդիկտ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։ Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի նկատմամբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոցները թողնել անփոփոխ։ Նշանակվել է լրացուցիչ դատալսումներ:
+
2. Մեղադրանքի փաստացի նկարագրությունը.
Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանը մեղադրվում է պատժի սպառնալիքով կատարված հանցանքի կատարման համար, որ նա շահադիտական դրդումներով, խախտելով թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործող նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, իրացնելու նպատակով՝ քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում, ապօրինի ձեռք է բերել և պահել առանձնապես խոշոր չափով՝ նույնանման 12 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված, ընդհանուր՝ 2,75 գրամ քաշով «մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, ինչպես նաև 2 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված ընդհանուր՝ 0.95 գրամ հաստատուն չոր քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որոնք հայտնաբերվել և վերցվել են Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի անձնական խուզարկության ժամանակ, դեպքի վայր հանդիսացող «Օպել» մակնիշի 37 UT 386 հ/հ տրանսպորտային միջոցի սկզբնական զննման և նույն տրանսպորտային միջոցի խուզարկության ժամանակ: Այսինքն՝ Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարում:
3.Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3․1․ Հիմնական դատալսումների ժամանակ 2025 թվականի մայիսի 23-ի դատական նիստին ցուցմունք է տվել մեղադրյալ Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանը հետևյալի մասին, որ առաջին օրվանից երբ բռնվել է պատմել է թե ինչպես է այդ ամենը տեղի ունեցել, կապված իր առողջական խնդիրների հետ ոչ հաճախակի, սակայն երբ նյարդային խնդիրներ է ունեցել թմրանյութ է օգտագործել: Հերթական օրը երբ որ գնացել է վերցնելու իրեն պետք է եղել 0,5 գրամ ֆիքսված քաշ, սակայն վաճառողը չի ունեցել և իրեն առաջարկել է երկու կիսած չափերով տա, իրար մոտիկ հատվածներում, որ շատ չարչարվելու կարիք չլինի:Գնացել է դեպքի վայր իր իմանալով Քասախ գյուրի հատվածում է եղել: Գնալով այդ վայր ավտոմեքենան մի քիչ հեռու կանգնեցրել և գնացել է այդ փաթեթեը վերցնելու: Մեկը վերցնելուց հետո , ինտերնետային հավելվածով երկրորդն է փնտրել: երկրորդը առաջինիղ մոտ 300-400 մետր հեռավորության վրա է եղել: Տարածքը եղել է անմարդաբնակ: Առաջին փաթեթը գտնելուց հետո ոտքով քայլելով է գնացել երկրորդի ուղղությամբ և այդ ժամանակ փողոցի այդ հատվածում քանի որ առաջին փաթեթը երկաթյա սյան մոտից էր վերցրել և այդ քայլելու ընթացքում այդպիսի սյուններ շատ են եղել դրանցից մեկի մոտ նկատել է սիգարետի տուփ, որը ճմրթված չի եղել, իսլ ցելոֆանը հակառակ վրան անցկացրած վիճակում է եղել: Մեխանիկորեն վերցրել է ենթադրելով որ կարող է նույն բան ից լինել, այդ պահին չի բացել և գնացել և երկրորդ փաթեթը վերցնելու: Հետ գալով նստելով ավտոմեքենան նոր բացել և տեսել է, որոնք նույն վիճակում դրել է ավտոմեքենայի մեջ, որից հետո երբ պարեկներն իրեն կանգնեցրել են ինքն է նրանց հայտնել, որ ավտոմեքենայի մեջ սենց բան կա: Դրանից հետո երբ հասել են ոստիկանության բաժին, իր կողմից գտած սիգարետի տուփը դրված է եղել դռան գրպանում, խուզարկության ժամանակ քննիչին ասել է, որ դռան գրպանում սիգարետի տուփի մեջ երևի ընկելա, քանի որ երբ հաշվում էին մեկ փաթեթ պակաս է մտածեցի ընկել է տուփի մեջ: Առաջին իսկ պահից էլ հայտնել է, որ դրանք իր օգտագործման համար են և երբեք այդպիսի շահադիտական նպատակ չի հետապնդել:Մասնագիտությամբ ոսկերիչ է և միշտ էլ կարողացել է աշխատել և գումար վաստակել: Մեղադրողի այն հարցին թե դուք նշեցիք որ օգտագործել եք, կնշեք թե ե՞րբ եք օգտագործել, պատասխանել է՝ տվյալ օրը երբ բռնվել է դրանից երևի մեկ ամիս առաջ է օգտագործել, մետամֆետամին տեսակի թմրամիջոց:Ոչ միշտ սակայն հիմնականում մետամֆետամին է օգտագործել: Չի կարող ասել որ դա հաճախակի է եղել: Փոքր ժամանակ մարիխուաննա տեսակի թմրամիջոց էլ է օգտագործել: Մեղադրողի հաջորդ այն հարցին թե ուժգնության տեսանկյունից տեղյակ է թե որն է ավելի ուժեղ, մարիխուանան թե՞ մետամֆետամինը, պատասխանել է՝ ինչ որ տարբերչություն չի զգացել և չի փորձել համեմատել, պարզապես երբ նյարդային վիճակների մեջ է եղել, դա հանգստացրել է: Առանձնապես երկուսի ժամանակ էլ նույն ապրումներն են եղել: Ուժգնության տարբերակում չի նկատել: Մեղադրողի հաջորդ այն հարցին թե դուք աշխատել ե՞ք, թե ոչ, եթե այո՝ ապա որտե՞ղ եք աշխատել, պատասխանել է՝ մինչև ձերբակալվելը աշխատել է Մալաթիայի շուկայում, որպես ոսկերիչ և արծաթագործ, այնուհետև տեղափոխվել է Խորենացու շուկա արդեն ուրիշ մարդկանց մոտ: Բացի այդ Վանաձորում արհեստանոց ունի որտեղ ինքն է զարդեր պատրաստել և ինտերնետային տիրույթում վաճառել: Մեղադրողի հաջորդ այն հարցին թե որքան է կազմել ձեր ամ,սեկան եկամուտը, պատասխանել է՝ այդպես ֆիքսված եկամուտ չի եղել բայց 250-350 հազար դրամի չափով եղել է: Բացի այդ քանի որ նոր է ամուսնացած եղել, դժվարություններ են եղել, նաև տաքսի է վարել: Մեղադրողի այն հարցին թե դուք հեռախոս ունեցել ե՞ք, օգտվել ե՞ք հեռախոսից, պատասխանել է՝ այո, մի քանի հեռախոս է ունեցել: Մեղադրողի այն հարցին թե դուք վարույթն իրականացնող մարմնին տվել եք թվային օգտագործվող գաղտնաբառ, որն ըստ էության սխալ է եղել, ինչպե՞ս դա կբացատրեք, պատասխանել է՝ ես տվել եմ գաղտնաբառը, որը որ ես միշտ օգտագործել եմ, չգիտեմ դա սխալ է թե ոչ: Իր ներկայությամբ չի փորձել և իրեն չեն ասել, որ սխալ է: Նույն օրը օգտագործել է հեռախոսը, հետո ձերբակալվել է, տրամադրել է գաղտնաբառը, որը որ միշտ օգտագործել է, սակայն իրեն ասել են որ այդ գաղտնաբառը չի բացում: Իր մոտ հարց է առաջացել քանի որ իր ներկայությամբ չի բացվել, որ ինքն էլ նկատի որ իր ասած գաղտնաբառը փորձեցին և չբացվեց, որն ինքնին կասկածելի է: Իրականում նշել է այն վեց թվերը, որոնք իր ծննդյան տարեթվերն են, սակայն իրեն ասել է են որ սխալ է: Մեղադրողի հաջորդ այն հարցին թե ձերբակալվելու օրը թմրանյութ օգտագորել է՞, պատասխանել է՝այո օգտագործել է: Մեղադրողի հաջորդ այն հարցին թե դուք նշեցիք, որ այդ թմրանյութերը պատվիրել էիք մանրամասնեք թե դա ինչպես է եղել, պատասխանել է՝ ինչպես արդեն նշել է պատվիրել է տելեգրամյան ալիքից, նշել է թե որ ալիքից է գնել, ցանկացել է գնել 0,5 գրամ մետամֆետամին տեսակի թմրամիջոց, սակայն իրեն ասել է որ այդ պահին չի կարող 0,5 չունի կարող է տալ երկու կեսով, կտեղադրիիրար մոտ որպեսզի դժվարություն չառաջանա: Ինչպես արդեն նշել է տեղադրել է Քասախ գյուղի մոտակայքում, քննիչներին ասել է որ կարող է տեղը ցույց տալ: Մեղադրողի այն հարցին թե այդ պատվերը տալու ժամանակ որտե՞ղ եք գտնվել, պատասխանել է՝ գտնվել է Երևանում Քանաքեռ-Զեյթունի տարածքում: Հիմնականում օգտագործման համար այդ նույն կայքից է գնել և նա մշտապես թմրանյութի տեղադրման տարածքը տվել այնպիսի տեղանքներ որոնք անմարդաբնակ է լինում: Իրեն երկու նկար է ուղարկել որի վրա կորդինատներ են նշած եղել, որն արդեն նավիգատորի միջոցով գտել է: Երբ առաջին փաթեթը գտել է անմիջապես նկարը ջնջել է, իր ապահովության համար: Երկրորդ նկարի կորդինատը բացելով տեսել է որ այն գտնվում է մոտ 300-400 մետր հեռավորության վրա, և որոշել է ոտքով քայլել վերցնել դա: Քայլելու ընթացքում ճանապարհին նայելով գնացել է, մտածելով, որ եթե մարդը եկել հասել է այստեղ հնարավոր չի մեկ երկու փաթեթ տեղադրի կարծելով, որ հնարավոր է այլ փաթեթներ էլ գտնի և ույդպես նկատել է սիգարետի տուփը, որը այդ տրուբայից ոչ հեռու նետած է եղել կարճ խոտերի մեջ:Դա վերցրել դրել է գրպանը և շարունակել ճանապարհը երկրորդի մոտ: Հասնելով գտել է երկրորդ փաթեթը այն վերցրել և վերադարձել նստել է իր ավտոմեքենան, ջնջել է այդ նկարները հեռախոսի մեջից, որից հետո բացել է այդ սիգարետի տուփը և տեսել է, որ դրա մեջ էլ իր վերցրած փաթեթների նման փաթեթներ են մեջը մետամֆետամինին նմանվող նյութ կա, եղել է կանաչ գույնի: Հետաքրքրության համար բացել և տեսել է որ նույնից է, փաթեթներ ինչքան հիշում է եղել է 11 թաթեթ: Երկու փաթեթը եղել է կանաչ գույնի թմրանյութ իսկ մնացած փաթեթների մեղ եղել է բյուեղանման զանգված: Այդ տուփը փաթեթներով դրել է ավտոմեքենայի դռան մեջ: Հետո երբ Քանաքեռում պարեկները կանգնացրել են իր կողմից օգտագործածը եղել է մոխրամանի մեջ: Դրանք բոլորը վերցրել դրել է գրպանը մտածելով որ կարող է ավտոմեքենան խուզարկեն: Մեղադրողի այն հարցին թե մինչև պարեկների կողմից իրեն կանգնեցնելն ու ձերբակալելը, ինչքա՞նն է օգտագործել, պատասխանել է՝ մոտավոր 0,25 չափի: Կոնկրետ չի հիշում թե որ քաշից կամ փաթեթից է օգտագործել մեղաադրյալի հարցաքննությունն ընդհատվել է: Մեղարյալի հարցաքննությունը շարունակվել է 2025 թվականի օգոստոսի 4-ին: Մեղարողի այն հարցին թե դուք ի՞նչ տեսակի թմրանյութ եք ցանկացել ձեռք բերել, պատասխանել է՝ կրիստալ: Մեղադրողի այն հարցին թե եթե դուք պնդում եք, որ այդ թմրանյութերը ձեր օգտագործման համար էիք ձեռք բերում ապա այդ դեպքում ինչ համար եք հրաժարվել տոքսիկոքիմիական փորձաքննության ենթարկվելուց, պատասխանել է՝ նման իրավիճակում առաջին անգամն է հայտնվել և վստահելով քննիչին հարցեր է տվել, նրան ասել է, որ վարորդական իրավունքի վկայական չունի և եթե պարզվի որ թմրանյութ է օգտագործում կարող է վարորդական վկայականի վրա ազդի ասել է այո հնարավոր է, որի համար էլ չի ցանկացել ենթարկվել փորձաքննության: Դրանից հետո փաստաբանի խորհրդով արդեն իսկ համաձայնվել է ենթարկվել փորձաքննության: Քննիչն իրեն ասել է, որ դա դատական գործի վրա որևէ բացասական ազդեցություն չի ունենա, սակայն կարող է վատ ազդեցություն ունենալ վարորդական իրավունքի համար: Մեղադրողի հաջորդ այն հարցին թե ծխախոտի տուփի մեջ թմրանյութը ի՞նչ ձևով էր դրված, պատասխանել է՝ թմրանյութերը մի հատ փոքր փաթեթի մեջ այդ բոլոր փաթեթները /ֆոլգաներով փաթաթված/ դրված էին, արդեն պատրաստի: Մեղադրողի այն հարցին երբ դուք ասում եք որ ձեր անձնական օգտագործման համար եք ձեռք բերել այդ դեպքում վարույթն իրականացնող մարմնին ինչու չեք տրամադրել ձեր հեռախոսի գաղտնաբառը, որը կհիմնավորեր ձեր ասածները, պատասխանել է՝ անցած անգամ էլ նույն ձևով պատասխանել է այդ հարցին, ինքը գաղտնաբառը ասել է, իր մոտ չեն փորձել բացել: Դրանից հետո իրեն տարել են ՁՊՎ, այնտեղ երկու օր մնալուց հետո երբ բերել են քննչական բաժին այդ ժամանակ ասել են որ չի բացում, կրկնում է որ գաղտնաբառը հայտնել է:Իր աչքի առաջ իր ասած գաղտնաբառը չեն փորձել: Պաշտպանի այն հարցին թե հեռախոսի գաղտնաբառը սկզբից ասել եք , սակայն դրանից երկու օր հետո չեք հիշել հիշել, միևնույն ժամանակ նշեցիք, որ այդ օրը թմրամիջոց եք օգտագործել, կարո՞ղ է դա դրա հետ կապված լինել, պատասխանել է՝ չի կարող ասել, ինքը գաղտնաբառը հայտնել է, ուղակի երկու օր հետո չի հիշել նախկին գաղտնաբառերը, քանի որ հեռախոսի գաղտնաբառերը պարբերաբար փոխել է: Պնդում է, որ իր ներկայությամբ իր հայտնած գաղտնաբառը չեն փորձել: Դրանից հետո երբ տարբեր գաղտնաբառերը է ասել որոնք նույնպես չեն բացել: Պաշտպանի այն հարցին թե պարեկային ծառայողների կողմից ինչ հիմքով են ձեզ կանգնեցրել, պատասխանել է՝ իրեն պատճառաբանել են որ ամրագոտի կապած չի եղել, որից հետո իջել է մեքենայից, իրեն բացատրել են որ ամրագոտու համար են կանգնեցրել, պահանջել են վարորդական իրավունք տեխանձնագիր, տեխանձնագիրը տրամադրել է, սակայն ասել է, որ վարորդական իրավունք չունի, որի վերաբերյալ ակտ են կազմել, ասել են որ դրա պատճառով մեքենան չի շահագործվելու, քանի դեռ չի եկել վարորդը ով ունի իրավունք: Ակտը կազմելուց հետո, որից հետո որոշեցին ավտոմեքենան զննեն, ավելի կոնկրետ ոստիկանները մեկը մյուսին ասեց մի հատ էլ ավտոմեքենան խուզարկենք, որից հետո նրանք ավտոմեքենան խուզարկեցին, նայեցին բարդաչոկը, ավելի կոնկրետ իրեն են ասել ինքն էլ բացել, է հետո ավտոմեքենայի մոխրամանն է բացել, որտեղ նկատեցին այն փաթեթը, որի մեջ եղած թմրանյութւց վերցնելուց հետո օգտագործել էր, տեսնելուց հետո այլ խումբ կանչեցին: Փաթեթը ինքն է բացել այնուհետև այդ փաթեթը դրել է տեղը, ինչից երևացել է որ թմրամիջոց է ինքն էլ չի թաքցրել որ դա թմրամիջոց է, ասել է որ կրիստալ է: Չի պատկերացրել որ դրա համար կարող է քրեական պատասխանատվության ենթարկել: Մյուս խումբը որ եկել է մեքենան նորից խուզարկել են, որի ժամանակ մյուս փաթեթներն էլ են գտել: Պաշտպանի հաջորդ հարցին թե ավելի մանրամասն նշեք, պատասխանել է՝, որ ավելի մանրամասն էին նայում բարդաչոկը արդեն ոստիկանների կողմից: Պաշտպանի այն հարցին թե ձեր կարծիքով իրականում ամրագոտու հարար էի՞ն ձեզ կանգնեցրել թե օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ էին իրականացնում, պատասխանել է՝ իրականում իր կողմից ամրագոտին գցած չի եղել, որը նկատել են պարեկային ծառայության աշխատակիցները: Դատարանի այն հարցին թե դուք մշտապես Վանաձորում եք ապրում թե Երևանում, պատասխանել է՝ մինչև ամուսնանալը մշտապես ապրել է Երևանում, իսկ 2024 թվականից երբ ամուսնացել է տեղափոխվել է Երևան: Քանի որ գումարը չի բավականացրել, չնայած այն հանգամանքին, որ վարորդական իրավունք չի ունեցել, սկսել է գիշերները տաքսի վարել և քանի որ հոգնում էր, սկսել է թմրամիջոց օգտագործել, որպեսզի քունը չտանի և կարողանա ավտոմեքենան վարել: Դատարանի այն հարցին թե թմրանյութի գումարը ի՞նչ եղանակով եք փոխանցել, պատասխանել է՝ տերմինալով թելսելի համար են ասել փողը փոխանցել է այդ համարին, 38 հազար ՀՀ դրամ:Փոխանցելուց հետո կտրոնը ուղարկել է որից հետո երկու նկարները ստացել է: Դատարանի հաջորդ այն հարցին թե այդ տեղանքում առաջին անգամն է՞իք թե էլի էիք գնացել, պատասխանել է՝ էլի է գնացել թմրամիջոց վերցնելու համար կոնկրետ նույն տեղը չէ այլ մեկ փողոց վերև: Դատարանի հարցին ի պատասխան հայտնել է, որ երբ գտել է սիգարետի տուփը որը իրենը չի եղել, դրանից հետո այլ տուփեր չի փնտրել: Մեղադրողի այն հարցին թե ձեր ասելով երբ թմրանյութը ավտոմեքենայի մեջ հայտնաբերվել է որից հետո ոստիկանները ասել են դրեք նույն տեղը դա դուք ե՞ք դրել, պատասխանել է՝ այո ինքն է վերցրել է ցույց է տվել ասել է թմրանյութ է և նրանք ասել են դիր նույն տեղը և ինքը դրել է: Մեղադրողի ահջորդ հարցին թե բացի ավտոմեքենայի մեջից հայտնաբերվածները ձեր վրա մարմնի կամ հագուստի վրա եղել ե՞ն, պատասխանել է, որ բացի դրանցից մնացած բոլոր թմրանյութերը եղել են իր մոտ: Մեղադրողի հաջորդ այն հարցին եթե ավելի խոշոր չափերի թմրանյութեր հարկավոր լինեն և դուք պատվիրեք, դա՝ այսինքն այդ ենթադրենք 5 գրամ թմրանյութը մեկ փաթեթի մեջ լցված կլինե՞ր թե՞ առանձին փաթեթների մեջ կլիներ, պատասխանել է՝ ինքը սովորաբար պատվիրել է 0,5 գրամ, սակայն կարող է մեկ ուրիշի այլ չափ պետք լինի, թե ինչու է դրանք փոքր փաթեթների մեջ լցրել, պատասխանել է որ միշտ էլ այդպիսի փոքր փաթեթներով են վաճառում Վ.Թ. 23-26, 61-62, 203-204 մանրամասները տես 23.05.2025 թվականի և 04.08.2025 թվականի դատական նիստերի արձանագրությունները:
3.2. Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել է դատաքիմիական փորձագետի թիվ 1657-24 եզհակացություն, համաձայն որի՝ 1. Փորձաքննության ներկայացված պայմանական առաջին ծրար-փաթեթում առկա 0.15 գրամ քաշով փոշեբյուրեղային զանգվածը հանդիսանում է մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց: 2. Փորձաքննության ներկայացված պայմանական երկրորդ փաթեթում առկա թվով 9 հատ և ընդհանուր 2.35 գրամ քաշով փոշեբյուրեղանման զանգվածները հանդիսանում են մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց: 3. Փորձաքննության ներկայացված պայմանական երկրորդ փաթեթում առկա թվով 2 հատ և ընդհանուր 0.95 գրամ հաստատուն չոր քաշերով բուսական զանգվածները հանդիսանում են մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց: վ/թ 185-188 Դատաքիմիական փորձագետի թիվ 1773-24 եզրակացությամբ, համաձայն որի' Փորձաքննության ներկայացված 0.25 գրամ քաշով փոշեբյուրեղանման զանգվածը հանդիսանում է մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց Վ.Թ. 191-193, մանրամասները տես 23.05.2025 թվականի թվականի դատական նիստի արձանագրությունը:
3.3. Հիմնական դատալսումների ժամանակ դիտարկման եղանակով հետազոտվել է իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Գևորգ Աբրահամյանի՝ անձնական խուզարկությամբ, տրանսպորտային միջոցի սկզբնական զննման և խուզարկության ընթացքում հայտնաբերված թմրանյութերը Վ.Թ. 214-215, մանրամասները տես 23.05.2025 թվականի թվականի դատական նիստի արձանագրությունը:
3.4.Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել է տրանսպորտային միջոցի սկզբնական զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի' զննության մասնակից Գևորգ Աբրահամյանը ինքնակամ ներկայացրել է տրանսպորտային միջոցի մեջ առկա թվով մեկ փաթեթ թմրանյութը և բջջային հեռախոսը, որոնք փաթեթավովել և առգրավվել են Վ.Թ. 29-33, մանրամասները տես 23.05.2025 թվականի թվականի դատական նիստի արձանագրությունը:
3.5. Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել է տրանսպորտային միջոցի խուզարկության արձանագրությունը, համաձայն որի խուզարկության ընթացքում մեքենայի դռան աջ գրպանի մեջից հայտնաբերվել է փաթեթ՝ 0.40 գրամ քաշով, որը փաթեթավորվել և առգրավվել է Վ.Թ. 130-133, մանրամասները տես 23.05.2025 թվականի թվականի դատական նիստի արձանագրությունը:
3.6. Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել է Գևորգ Աբրահամյանին ձերբակալելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ժամը 13:35-ին Զ. Քանաքեռցի 1 հասցեի մոտից Գևորգ Աբրահամյանը ձերբակալվել է ապօրինի թմրամիջոց պահելու և իրացնելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով Վ.Թ. 11-12, մանրամասները տես 23.05.2025 թվականի թվականի դատական նիստի արձանագրությունը:
3.7. Հիմնական դատալսումներով հետազոտված ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և հավաստիության վերաբերյալ իրավական հիմքերը և Դատարանի վերլուծություններն ու եզրահանգումները.
3.7.1. ՀՀ քրեական դատավարոթյան օրենսգրքի (այսուհետ նաև՝ օրենսգիրք) 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 38-րդ կետը սահմանում է ապացուցողական գործողության հասկացությունը համաձայն որի՝ ապացուցողական գործողությունը քննիչի կամ դատարանի կողմից, ինչպես նաև հետաքննության մարմնի (քննիչի հանձնարարությամբ) կամ փորձագետի (քննիչի կամ դատարանի հանձնարարությամբ) կողմից կատարվող` սույն օրենսգրքով նախատեսված վարութային գործողություն, որի արդյունքում ակնկալվում է ձեռք բերել ապացույց.
3.7.2. Օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 39-րդ կետը սահմանում է ապացույց հասակացությունը համաձայն որի ՝ ապացույցը փաստի վերաբերյալ օրենքով սահմանված կարգով ստացված տվյալ, որի հիման վրա քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են ապացուցման ենթակա հանգամանքների առկայությունը կամ բացակայությունը, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ.
3.7.3. Օրենսգրքի 103-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում` սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով:
3.7.4. Օրենսգրքի 104-րդ հոդվածը սահմանում է ապացույցների ստուգումը, համաձայն որի՝ 1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման` ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:
3.7.5. Օրենսգրքի 105-րդ հոդվածը սահմանում է ապացույցների գնահատումը, համաձայն որի՝ 1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը` հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից: 2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ: 3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:
3.7.6. Օրենսգրքի 106-րդ հոդվածը սահմանում է փաստերի իրավական կանխավարկածը, համաձայն որի՝ 1. Եթե քրեական վարույթի ընթացքում հակառակը չի ապացուցվում, ապա ապացուցված են համարվում` 1) հանրահայտ փաստը. 2) արդի գիտության, տեխնիկայի, արվեստի, արհեստի կամ այլ բնագավառների համընդհանուր ճանաչում ստացած մեթոդիկաների ճշմարտացիությունը. 3) փաստը, որը անձին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ իրավական ակտով կամ պայմանագրով սահմանված իր մասնագիտական կամ պաշտոնեական պարտականությունների կապակցությամբ. 4) փաստը, որը մեղադրյալին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ` որպես նրա բացառիկ իրազեկության հանգամանք: 2. Եթե վարույթի մասնակիցը վիճարկում է սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված փաստերի հավաստիությունը, ապա կրում է հակառակն ապացուցելու պարտականությունը:
3.7.7. Օրենսգրքի 97-րդ հոդվածը սահմանում է ապացույցների թույլատրելիությունը և դրանց օգտագործման սահմանափակումները, համաձայն որի՝ 1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել: 2. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարութային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց: 3. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված են համարվում այն տվյալները, որոնք ձեռք են բերվել` 1) տվյալ քրեական վարույթն իրականացնելու, համապատասխան ապացուցողական կամ վարութային այլ գործողություն կատարելու իրավասություն չունեցող անձի կողմից. 2) բացարկման ենթակա անձի էական մասնակցությամբ, եթե նա իմացել է կամ ողջամտորեն պետք է իմանար վարույթին իր մասնակցությունը բացառող հանգամանքների առկայության մասին. 3) սույն օրենսգրքով նախատեսված ընթացակարգի խախտմամբ, եթե հնարավոր չէ դրա հետևանքը վերացնել այլ ապացուցողական գործողության պատշաճ կատարմամբ. 4) քննչական գործողության կատարման ընթացքում մեղադրյալի կարգավիճակ չունեցող անձից, որի նկատմամբ փաստացի իրականացվել է քրեական հետապնդում` առանց այդ մասին նրան պատշաճ ծանուցելու. 5) անհայտ աղբյուրից. 6) արդի գիտությանը հակասող մեթոդների կիրառմամբ: 4. Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են նաև այն խախտումները, որոնք դրսևորվել են մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների ոտնահարմամբ կամ քրեական վարույթի սկզբունքների խախտմամբ: 5. Օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված տվյալները չեն կարող որպես ապացույց օգտագործվել, եթե` 1) առկա է դրանք փոխարինած լինելու կամ դրանց հատկանիշները փոփոխած լինելու ողջամիտ կասկած. 2) դրանք ստացվել են այն անձից, որը հոգեկան, մտավոր կամ ֆիզիկական առողջության խնդիր ունենալու պատճառով ունակ չէ ճիշտ ընկալելու, հիշելու և վերարտադրելու վարույթով պարզաբանման ենթակա հանգամանքները: 6. Պաշտպանի բացակայությամբ մեղադրյալի տված ցուցմունքները չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց, եթե մեղադրյալը դատարանում հրաժարվել է դրանցից: 7. Օրենքով սահմանված պահանջների խախտմամբ կատարված գաղտնի քննչական գործողության արդյունքով ձեռք բերված տեղեկություններն ապացուցման գործընթացում չեն կարող օգտագործվել: 8. Օրենքով սահմանված պահանջների խախտմամբ իրականացված օպերատիվ-հետախուզական գործունեության արդյունքները չեն կարող ապացուցողական գործողության կատարման հիմք լինել:9. Այն տվյալները, որոնք ստացվել են վարույթի հանրային մասնակցի թույլ տված` օրենքի պահանջների խախտմամբ, կարող են մեղադրյալի, նրա պաշտպանի կամ օրինական ներկայացուցչի միջնորդությամբ օգտագործվել որպես ապացույց, եթե այդ խախտմամբ չեն ոտնահարվել այլ անձի իրավաչափ շահերը: Այդպիսի ապացույցը կարող է օգտագործվել միայն ի շահ տվյալ մեղադրյալի: 10. Սույն օրենսգրքի 96-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված արտավարութային փաստաթղթերը չեն կարող օգտագործվել ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանքով մեղադրանքը հիմնավորելու համար: Այդ արտավարութային փաստաթղթերը կարող են օգտագործվել միայն այն դեպքում, երբ դրանք ստացվել են քրեական վարույթ նախաձեռնելուց առավելագույնը չորս ամիս առաջ` ծանր հանցագործության մեղադրանքը հիմնավորելու համար, կամ ութ ամիս առաջ` առանձնապես ծանր հանցագործության մեղադրանքը հիմնավորելու համար …): 11. Ապացույցների անթույլատրելիությունը, ինչպես նաև սույն հոդվածի 9-րդ մասով նախատեսված դեպքում օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված տվյալների օգտագործման հնարավորությունը որոշմամբ հաստատում է վարույթն իրականացնող մարմինը` վարույթի շահագրգիռ մասնակցի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ:12. Անթույլատրելի ճանաչված ապացույցները պահվում են վարույթի նյութերում:
3.7.8. Ամփոփելով մեջբերված իրավակարգավորումները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ օրենսդիրը, ապացուցման հասկացությունը սահմանել է, հիմնվելով գործունեության այդ տեսակի հետևյալ երեք բնութագրիչերի վրա. ա) ապացուցումը ճանաչողական գործունեություն է (իրականացվում է ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները հաստատելու կամ հերքելու նպատակով), բ) ապացուցումը տրամաբանական գործունեություն է (իրականացվում է ապացույցներ հավաքելով, ստուգելով և գնահատելով), գ) ապացուցումը վարութային գործունեություն է (իրականացվում է Օրենսգրքով սահմանված կարգով): Օրենսդիրը հստակեցրել է ապացուցման ենթակա հանգամանքների շրջանակը՝ դրանում ներառելով այնպիսի հանգամանքներ, որոնց հաստատումը կարևոր նշանակություն ունի դատավարական ակտ կայացնելու համար: Նշված հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ կազմում են ապացուցման առարկան, որը կիրառելի է բոլոր տեսակի հանցագործությունների համար: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, հարկ է ընդգծել, որ ապացուցման առարկայի՝ օրենքում ամրագրված տիպական թվարկումը յուրաքանչյուր գործով ճշգրտվում և լրացվում է հանցագործության քրեաիրավական որակմանը համապատասխան: Սա նշանակում է, որ կատարված իրադարձությունը (ինչպես ամբողջությամբ, այնպես էլ նրա յուրաքանչյուր հանգամանքը առանձին վերցված) յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հետազոտել՝ հաշվի առնելով քրեական օրենքով նախատեսված կոնկրետ հանցակազմի հատկանիշները: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով: Վերլուծելով ապացույցների թույլատրելիության վերաբերյալ առկա սահմանումները՝ Դատարանը ողջամտորեն գալիս է այն եզրահանգմանն, որ բացառապես օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով ապացույցների հավաքման հրամայական պահանջն օրենսդրորեն ամրագրելու միջոցով իրացվել են ապացույցի թույլատրելիությանը ներկայացվող պայմաններից երկուսը, այն է՝ ապացույցը պետք է ստացվի միայն օրենքով նախատեսված աղբյուրից և միայն օրենքով նախատեսված միջոցներով (դատավարական եղանակով): Դատարանի գնահատմամբ՝ այս պահանջներն անհրաժեշտ է հաշվի առնել ապացույցի թույլատրելիությունը գնահատելիս: Ապացույցի ստուգման հասկացությունը Դատարանի գնահատմամբ ներառում է ստուգման դատավարական իմաստով ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեադատավարական իմաստով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Մասնավորապես՝ օրենսգիրքը, որոշակի պահանջներ է ներկայացնում հարցաքննության արձանագրությանը (օրինակ՝ հարցաքննվողի կողմից հարցաքննության արձանագրության յուրաքանչուր էջը ստորագրելու պահանջը), կամ մասնակցի պարագայում՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև իրականացվող վարութային գործողության բնույթն ու նպատակը պարզաբանելը, որի նպատակը հարցաքննվողի կամ մասնակցի կողմից հարցաքննության ընթացքի և իր ցուցմունքների արձանագրման իսկության հաստատումն է, կամ վարութային և ապացուցողական գործողությունների ընթացքի և իսկության ընկալումն ու հաստատումը: Հետևաբար, ստուգման շրջանակներում վերլուծության է ենթակա ոչ միայն ապացույցի բովանդակությունը, այլ նաև ապացույցի ձևի համապատասխանությունը օրենսգրքի պահանջներին: Ապացույցի գնահատումն իրենից ենթադրում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության և հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին: Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցների պատշաճ գնահատումը ենթադրում է դրա արդյունքում հիմնավոր, այսինքն՝ հասցեատերերի համար օբյեկտիվորեն համոզիչ, դատավարական ակտի կայացում: Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի վարույթի համար նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակողմանի, անաչառ և պատշաճ քննությունը: Գնահատման ենթակա են ինչպես ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, այնպես էլ աղբյուրները:
3.7.9. Օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝ «4.Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝ 1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին. 3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են (...): 7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում` պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը:
3.7.10.«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…)եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես, այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար: Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը (․․․)։
3.7.11. Մեղադրյալ Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի պաշտպան Ա.Ղազարյանը 2026 թվականի հունվարի 20-ի դատական նիստում՝ ապացույցների թույլատրելիության վերաբերյալ հարցի քննարկման ենթափուլում միջնորդել է 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին մեղադրյալ Գևորգ Աբրահամյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունն անվավեր ճանաչելու մասին, հետևյալ հիմնավորումներով. Ավտոմեքենան որը վարելիս է եղել Գևորգ Ամբրահամյանը և կանգնեցրել են պարեկային ծառայության աշխատակիցները, եղել է մասնավոր տրանսպորտային միջոց, որը համաձայն քրեադատավարական կարգավորումների համարվում է բնակարան: Ոստիկաններն այդ ավտոմեքենան կանգնացրել են իրավունքի վարելու հարցը պարզելու նպատակով, սակայն փաստաթղթերի ստուգումից հետո էլ ասել են դե ավտոմեքենան էլ խուզարկենք և պահանջել են Գևորգ Աբրահամյանից բացել ավտոմեքենայի փակ և անտեսանելի հատվածները: Ստացվում է, որ ոստիկանության աշխատակիցները գոյություն չունեցող քրեական վարույթի պայմաններում առանց համապատասխան փաստաթղթերի խուզարկել են Գևորգ Աբրահամյանի բնակարանը: Խուզարկության արդյունքում պարզվել է որ այդ բնակարան-ավտոմեքենայում կա թմրանյութեր: Գևորգ Աբրահամյանը տեսնելով որ ոստիկանության աշխատակիցները խուզարկում են ավտոմեքենան, որոշել է թմրանյութերի մի մասը վերցնել և դնել իր հագուստի մեջ և այդպես էլ արել են: Փաստորեն այդ գործողությունները նա կատարել է ոստիկանների պահանջով քանի որ մինչ այդ նրա հագուստների մեջ թմրանյութեր չի պահել: Ամենևին էական չէ, թե ոստիկանները անձամբ մտել են ավտոմեքենայի սրահի մեջ թե ոչ , նրանց պահանջը ինքնին ապօրինի է եղել և դրանով նրանք խախտել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի մի շարք պահանջներ, ինչպես նաև ՀՀ Սահմանադրությամբ սահմանված մարդու և քաղաքացու իրավունքները և ազատությունները, այդ թվում ՀՀ Սահմանադրության 38-րդ հոդվածով սահմանված բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքը: Ստացվում է, որ Գևորգ Աբրահամյանի մոտի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված թմրանյութը նրա մոտ է հայտնվել ոստիկանների կողմից նյրա սահմանադրական իրավունքների և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջների խախտման արդյունքոււմ, ինչն է 97-րդ հոդվածի ուժով հանգեցնում է անձնական խուզարկության անթույլատրելիությանը: Քննարկելով ներկայացված միջնորդությունը Դատարան այն մերժել է հետևյալ հիմնավորումներով. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 237-րդ հոդվածը սահմանում է անձնական խուզարկությունը համաձայն որի ՝ 1. Անձնական խուզարկություն կատարվում է այն դեպքում, երբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ անձի հագուստի մեջ, նրա մոտ գտնվող իրերում կամ նրա մարմնի վրա կարող են լինել ենթադրյալ հանցագործությանն առնչվող առարկաներ, նյութեր կամ փաստաթղթեր: 2. Առանց առանձին որոշման` անձնական խուզարկության կարող է ենթարկվել` 1) հանցագործության մեջ կասկածվող անձը` իրավասու մարմին կամ վարույթն իրականացնող մարմին բերելու նպատակով ազատությունից նրան փաստացի զրկելու պահին կամ բերելուց անմիջապես հետո. 2) մեղադրյալը` սույն օրենսգրքով սահմանված դեպքերում ազատությունից նրան փաստացի զրկելու պահին. 3) բնակարանում կամ այլ վայրում խուզարկությանը մասնակցող անձը, եթե այդ ընթացքում ի հայտ են գալիս հիմքեր ողջամտորեն ենթադրելու, որ այդ անձն իր մոտ կարող է ունենալ այն առարկաները, նյութերը կամ փաստաթղթերը, որոնք հայտնաբերելու նպատակով կատարվում է խուզարկությունը, կամ այնպիսի իրեր, որոնք ողջամտորեն վկայում են ենթադրյալ հանցանքի կատարման մասին: 3. Այն դեպքում, երբ քննիչն իրավասու չէ ներկա լինելու մերկացմամբ զուգորդվող անձնական խուզարկությանը, խուզարկվողի հագուստի մեջ կամ նրա մարմնի վրա ենթադրյալ հանցագործությանն առնչվող առարկաների, նյութերի կամ փաստաթղթերի որոնումը քննիչի հանձնարարությամբ կատարվում է բժշկության բնագավառի ձեռնհաս փորձագետի կամ խուզարկվողի հետ նույն սեռի այլ քննիչի կամ հետաքննիչի կողմից: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 238-րդ հոդվածը սահմանում է խուզարկության արձանագրությունը, համաձայն որի ՝ 1. Խուզարկության ընթացքում ամբողջ վերցվածի մասին պետք է նշվի քննչական գործողության արձանագրության մեջ` ճշգրիտ նշելով դրա քանակը, չափը, քաշը, անհատական հատկանիշները և այլ առանձնահատկությունները: 2. Եթե որոնվող օբյեկտը կամ անձը հանձնվել է կամովին, ապա այդ մասին նշվում է արձանագրության մեջ: Եթե եղել են որոնվող կամ հայտնաբերված օբյեկտները ոչնչացնելու կամ թաքցնելու, որոնվող անձի փախուստի կամ թաքնվելու փորձեր, ապա այդ մասին նշվում է արձանագրության մեջ: 3. Եթե անձնական խուզարկության ընթացքում առարկաների, նյութերի կամ փաստաթղթերի որոնումը քննիչի հանձնարարությամբ կատարվել է այլ անձի կողմից, ապա արձանագրությանը կցվում է որոնման արդյունքներն արտացոլող` այդ անձի կազմած տեղեկանքը: 4. Խուզարկության արձանագրության պատճենն ստորագրությամբ հանձնվում է խուզարկության օբյեկտի օրինական տիրապետողին կամ նրա ներկայացուցչին, որի ներկայությամբ կատարվել է խուզարկությունը, իսկ նրանց բացակայության դեպքում` այն համատիրության կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի ներկայացուցչին, որը մասնակցել է խուզարկությանը: Անձնական խուզարկության արձանագրության պատճենն ստորագրությամբ հանձնվում է խուզարկվողին: Ամփոփելով բարձրացված իրավական հարցի վերաբերյալ օրենսդրական կարգավորումները, դրանք համադրելով 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին կազմված արձանագրությանը հատոր 1 վարույթ թերթ 11 , Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի անձնական խուզարկության իրականացման և գործընթացը կանոնակարգող իրավանորմերի խախտումներ առկա չեն, հետևաբար այդ ապացույցը անթույլատրելի ճանաչելու պաշտպանի կողմից բերված հիմնավորումները բացակայում են մանրամասները տես 20.01.2026 և 20.03.2026 թվականների թվականի դատական նիստերի արձանագրությունները:
3.7.12. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածը սահմանում է թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց պատրաստուկների կամ դրանց համարժեք նյութերի (անալոգի) կամ դրանց ածանցյալների ապօրինի շրջանառությունն իրացնելու նպատակով կամ դրանք ապօրինի իրացնելը, համաձայն որի ՝ 1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ` նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը (․․․). Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է` 1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, 2) շահադիտական դրդումներով, 3) խոշոր չափերով, 4) զվարճանքի կամ հանդիսադիր վայրում կամ հաստատությունում, 5) ձերբակալված կամ կալանավորված անձանց պահելու վայրում կամ քրեակատարողական հիմնարկում, 6) զորամասում կամ զինվորական ծառայություն կրելու այլ վայրում կամ 7) ուսումնական հաստատությունում կամ դրա հարակից տարածքում (․․․). 3. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է (․․․) 2) առանձնապես խոշոր չափերով (․․․):
3.7.13. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածը սահմանում է թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց պատրաստուկների կամ դրանց համարժեք նյութերի (անալոգի) կամ դրանց ածանցյալներi կամ պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառությունն առանց իրացնելու նպատակի, համաձայն որի ՝ 1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը (․․․): 3. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է առանձնապես խոշոր չափերով` պատժվում է ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով(․․․):
3.7.14. . Իրավական խնդիր.
Թիվ ԵԴ1/3421/01/24 քրեական գործով իրավական խնդիրը հետևյալն է. Մեղադրյալ Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի մոտից և նրա կողմից շահագործվող ավտոմեքենայի մեջից 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին հայտնաբերված երկու տեսակի, առանձնապես խոշոր չափերի թմրամիջոցները նրա կողմից ձեռք են բերվել ապօրինի և իրացնելու՞ թե իր կողմից օգտագործելու նպատակով:
3.7.15. Նորմի և փաստական հանգամանքների համադրում և իրավական վերլուծություն. Բարձրացված իրավական խնդրի վերաբերյալ Դատարանն էական է համարում անրադառնալ նախ կոնկրետ արարքաի որակման հասկացությանը, որն իրենից ներկայացնում է հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ հետազոտված վերաբերելի, թույլատրելի և արժանահաված ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական հանգամանքների համադրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի կոնկրետ նորմի, կամ նորմերի ընտրություն ու վերլուծություն: Ընդ որում արարքի որակումն իրենից ենթադրում է հետազոտված ապացույցներով հաստատված փաստական հանգամանքներից բխող տրամաբանական մտահանգում կոնկրետ նորմի և կետի վերաբերյալ: Այս տեսանկյունից ՀՀ Վճռաբեկ Դատարանը 05.11.2010թվականին կայացված ՏԴ/0115/01/09 որոշմամաբ արձանագրել է հետևյալը. … 18. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 202-րդ և 270-րդ հոդվածների վերլուծությունից երևում է, որ օրենսդիրը երկու դեպքում էլ օգտագործել է «մեղադրանքի ձևակերպում» եզրույթը, որի կառուցվածքն իրենից ներկայացնում է. ա) գործով հաստատված, հանրության համար վտանգավոր և հակաիրավական փաստերը, որոնք համապատասխանում են կոնկրետ հանցակազմի հատկանիշներին, բ) քրեական օրենքի կոնկրետ նորմը, որի հատկանիշներին համապատասխանում են մեղադրյալի գործողությունները կամ անգործությունը կազմող փաստերը: Վերոնշյալ դատողության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրանքի ձևակերպումը պետք է արտացոլի մեղսագրվող գործողությունների կամ անգործության բովանդակությունը, հետևաբար պետք է ներառի հանցակազմի բոլոր պարտադիր հատկանիշները բնութագրող փաստական տվյալները: Փաստական տվյալների ներառումն անհրաժեշտ նախապայման է, որպեսզի մեղադրանքի մեջ նշվի այն քրեական օրենքը, որով նախատեսված են հանրության համար վտանգավոր, հակաիրավական և քրեորեն պատժելի արարքի հատկանիշները, այսինքն` հանգեցնի մեղադրանքում ձևակերպված արարքին համապատասխան իրավաբանական գնահատական տալուն: 19. Վճռաբեկ դատարանի կողմից մեղադրանքի ձևակերպման կարևորումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ համապատասխան դատավարական փաստաթղթերում (անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշում, մեղադրական եզրակացություն) դրա առկայությունը հնարավորություն է տալիս քրեական հետապնդման ենթարկվող անձին արդյունավետ կերպով իրականացնել իր պաշտպանության իրավունքը: Ավելին, մեղադրական եզրակացության մեջ շարադրվող առանձին հարցեր (արարքի փաստական նկարագրության հիմքում դրված ապացույցների շրջանակը, դրանց տրված գնահատականը, դատակոչի ենթակա անձանց շրջանակը և այլն) էական նշանակություն ունեն անձի պաշտպանության իրավունքի պատշաճ իրականացման համար: 20. Պաշտպանության իրավունքի իրականացման համար մեղադրական եզրակացության նշանակության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ս.Նալբանդյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) մեղադրական եզրակացությունը հանդիսանում է այն դատավարական փաստաթուղթը, որով ամփոփվում են նախնական քննության արդյունքները, ինչպես նաև հիմնավորվում են քննիչի ենթադրությունները՝ մեղադրյալի մեղավորության և նրա գործողությունների իրավաբանական որակման մասին: Մեղադրական եզրակացության կարևորության մասին է վկայում այն հանգամանքը, որ դրանով ընդգծվում են քրեական գործի դատական քննության սահմանները: Մեղադրական եզրակացության նշանակությունն արտահայտվում է նաև նրանում, որ այն մեղադրյալին հնարավորություն է տալիս կազմակերպել և իրականացնել իր պաշտպանության իրավունքը` առաջադրված մեղադրանքի և այն հաստատող ապացույցների շրջանակներում» (տե´ս Սուրեն Նալբանդյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ՀՅՔՐԴ2/0144/01/09 որոշման 24-րդ կետը): Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ սկզբնական մեղադրանքի փոփոխման դեպքում մեղադրանքի վերջնական և ամբողջական ձևակերպումը պարունակող փաստաթղթի՝ մեղադրական եզրակացության կազմումը կվերացնի անփոփոխ թողնված մեղադրանքից և փոփոխված մեղադրանքից պաշտպանվող անձանց միջև առկա անհավասար իրավական վիճակը: 21. Պաշտպանության իրավունքի իրականացման համար մեղադրանքի ձևակերպման կարևորության հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի վերոշարադրյալ դիրքորոշումը հիմնված է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի վրա: Մասնավորապես, Կամասինսկիի վերաբերյալ գործով վճռում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի («ա») ենթակետի դրույթները թելադրում են շահագրգռված անձին «մեղադրանքի» մասին տեղեկացնելու հարցում ցուցաբերել ծայրահեղ զգուշավոր մոտեցում: Մեղադրական եզրակացությունը վճռորոշ դեր է խաղում քրեական հետապնդման մեջ. դրա հանձնման պահից մեղադրվող անձը համարվում է իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմքերի մասին պաշտոնապես և գրավոր ձևով տեղեկացված (տե´ս Kamasinski v. Austria, 1989 թվականի դեկտեմբերի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 9783/82, կետ 79): Վերոգրյալից բացի, Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի («ա») ենթակետի դրույթները մեղադրյալին իրավունք են վերապահում տեղեկացված լինելու ոչ միայն մեղադրանքի համար առիթ հանդիսացած նյութական փաստերի մասին, այլ նաև այդ փաստերի մանրամասն իրավական որակման մասին (տե´ս Pelissier and Sassi v. France, 1999 թվականի ապրիլի 25-ի վճիռը, գանգատ թիվ 25444/94, կետ 51): Եվրոպական դատարանի դիրքորոշմամբ` ներկայացված մեղադրանքի, հետևաբար՝ դատարանի կողմից դրա հնարավոր իրավական որակման մասին մեղադրյալի ճշգրիտ և լրիվ տեղեկացումը քրեական դատավարությունում արդար դատաքննության էական նախապայման է (տե´ս Pelissier and Sassi v. France, 1999 թվականի ապրիլի 25-ի վճիռը, գանգատ թիվ 25444/94, կետ 52): Եվ ի վերջո, Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի («բ») ենթակետի մասով բերված բողոքի վերաբերյալ Եվրոպական դատարանը գտել է, որ («ա») և («բ») ենթակետերը կապված են միմյանց հետ, և որ մեղադրանքի բնույթի և առիթների մասին տեղեկացված լինելու իրավունքը պետք է դիտել պաշտպանության նախապատրաստության իրավունքի լույսի ներքո (տե´ս Pelissier and Sassi v. France, 1999 թվականի ապրիլի 25-ի վճիռը, գանգատ թիվ 25444/94, կետ 54): 22. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել»: Դատական քննության սահմանների հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Սերոբյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և իրավական դիրքորոշում հայտնել այն մասին, որ «(…) Թե´ առաջին ատյանի դատարանը, թե´ վերաքննիչ դատարանը և թե´ վճռաբեկ դատարանը ամբաստանյալի կամ դատապարտյալի նկատմամբ գործը քննելիս և լուծելիս չեն կարող դուրս գալ նրան առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից: Հակառակ դեպքում կխախտվի Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքը` «Կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը և դրա ապահովումը»: Մասնավորապես կխախտվեն այն հիմնարար իրավադրույթները, որ «Կասկածյալը և մեղադրյալն ունեն պաշտպանության իրավունք», և որ «Քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է կասկածյալին և մեղադրյալին բացատրել նրանց իրավունքները և ապահովել օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով մեղադրանքից նրանց պաշտպանվելու փաստացի հնարավորությունը» (Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասեր): Եթե Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածում օգտագործված «մեղադրանք» եզրույթը հասկացվի սոսկ «քրեաիրավական որակում» իմաստով, և այն իր մեջ չներառի արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստական հանգամանքները, ապա կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը չի լինի կոնկրետ և իրական, այլ կլինի վերացական և պատրանքային, քանի որ առանց փաստական հիմքի` քրեաիրավական որակումից պաշտպանվելու իրավունքը առարկայազուրկ է: Մինչդեռ համաձայն Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 3-րդ հոդվածի 3-րդ մասի` «Պետությունը սահմանափակված է մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքներով և ազատություններով` որպես անմիջականորեն գործող իրավունք»: Իսկ անմիջականորեն գործող իրավունքը չի կարող վերացական լինել: Այս հարցում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը ևս արտահայտել է համանման դիրքորոշում: Մասնավորապես, Արտիկոյի գործով Եվրոպական դատարանը նշել է, որ Կոնվենցիան կոչված է երաշխավորելու ոչ թե տեսական և պատրանքային, այլ գործնականում և արդյունավետ իրականացվող իրավունքներ: Դա հատկապես վերաբերում է պաշտպանության իրավունքին (Artico v. Italy, 13.05.1980թ., կետ 33): Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, ինչպես նաև գործի դատական քննության սահմանների առումով «մեղադրանք» հասկացությունը ներառում է նաև արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը (…)» (տե´ս Արթուր Սերոբյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-46/07 որոշումը): 23. Վերոգրյալ օրենսդրական կարգավորումների, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի և Վճռաբեկ դատարանի նախկինում ընդունած որոշումներում արտահայտած իրավական դիքորոշման հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է իր այն մոտեցումը, որ գործի դատական քննությունը սահմանափակված է այն անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ կայացվել է դատական քննություն նշանակելու մասին որոշում և այդ անձանց նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքի ծավալով: Սա պայմանավորված է, մի կողմից, մեղադրյալի (ամբաստանյալի) պաշտպանության իրավունքն իրական և արդյունավետ կազմակերպելու անհրաժեշտությամբ, իսկ մյուս կողմից, այն հանգամանքով, որ դատարանը, որպես արդարադատություն իրականացնող մարմին, չի կարող ինքնուրույն ձևակերպել նոր մեղադրանք՝ փոխարինելով քրեական հետապնդման մարմիններին: Ընդ որում, դատական քննության սահմաններն ընդգծելու և մեղադրյալի (ամբաստանյալի) պաշտպանության իրավունքն ապահովելու տեսանկյունից անհրաժեշտ է, որ «մեղադրանք» եզրույթը հասկացվի որպես արարքի քրեաիրավական որակման և դրա հիմքում ընկած փաստական հանգամանքների ամբողջություն: Դրա հետ մեկտեղ, մեղադրանքի բովանդակությունը կազմող փաստական և իրավական հիմքերը պետք է լինեն հստակ և համաձայնեցված, չհակասեն միմյանց …:
3.7.16. Դատարանը հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ՀՀ Վճռաբեկ Դատարանի կողմից 05.11.2010թվականին կայացված ՏԴ/0115/01/09 որոշմամաբ վերլուծվել են մեղադրանք հասկացության առանձնահատկություներն ու օրենսդրական պահանջները 01.01.1999 թվականին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրության կարգավորումների համատեքստում: 2022 թվականի հուլիսի 1-ին գործողության մեջ դրված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքը հրաժարվել է անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու հասկացությունից և փոխարենը ներմուծվել է քրեական հետապնդում հասկացությունը, որը ոչ միայն ձևակերպմամբ այլ նաև բովանդակային իմաստով էականորեն տարբերվում է նախկինում կիրառվող անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու համար սահմանված չափանիշներից այն իմաստով, որ գործող ՀՀ քրեական դատավարությւան օրենսգրքի 198-րդ հոդվածը քրեական հետապնդում հարուցելու համար սահմանել է անձի կողմից հանցանքի կատարումը վկայող փաստերի առկայությունը: Այնուամենայնիվ չնայած արձանագրված տարբերություններին Դատարանը գտնում է, որ մեջբերված նախադեպային որոշմամբ արձանագրված փաստական հանգամանքները իրավաբականա բովանդակությամբ համընկնում են թիվ ԵԴ1/3421/01/24 քրեական գործի փաստական հանգամանքների հետ՝ արարքի իրավաբանական որակման, մեղադրանքի որոշմամբ արձանագրված փաստական հանգամանքների առանձնահատկություններով և պահանջվող չափորոշիչների վերլությամբ և կիրառելի է:
3.7.17. Դատարանի գնահատմամբ իրավաբանական որակման մյուս կարևոր մասը դա կոնկրետ նորմի որակական հատկանիշների վերլուծությունն է, որի կապակցությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել Մ.Բոլյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ: Ըստ այդ որոշման` «Իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ, այդ թվում նաև նախնական պատվերով: Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն: Ընդ որում, հանցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվիճելի ապացույց չէ. դա պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ: Ինչ վերաբերում է ապօրինի իրացմանը, ապա այն թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի ցանկացած եղանակով օտարումն է: Ապօրինի իրացման տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի` հատուցմամբ կամ անհատույց այլ անձանց հանձնելու, փոխանցելու ցանկացած եղանակ` վաճառք, նվիրատվություն, փոխանակում, փոխատվություն, պարտքի մարում, ուրիշի ներարկում և այլն: Իրացման առանձնահատկությունն այն է, որ նշված գործողությունների հետևանքով թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրանում է մեկ այլ անձ, որն այս դեպքում հանդես է գալիս որպես ձեռք բերող, ստացող կամ գնորդ, սպառող: Ապօրինի իրացումը համարվում է ավարտված, երբ մեկ այլ անձ տիրանում է թմրամիջոցին կամ հոգեմետ նյութին: Մեկ ուրիշ անձին փոխանցելու եղանակը կարող է տարբեր լինել, սակայն դա արարքի որակման համար նշանակություն չունի: Ապօրինի իրացման հանցակազմի համար նշանակություն չունի, թե թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրացած անձն ինչպես է այն տնօրինելու, դրա հետ վարվելու:» (տե՛ս Մ.Բոլյանի վերաբերյալ ՎԲ 135/07 գործով 2007թ. օգոստոսի 30-ի Վճռաբեկ դատարանի որոշումը): ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով Լ.Բարսեղյանի արարքում թմրամիջոցի իրացման հանցակազմի առկայությունը, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով հաստատված հանգամանքներին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական չի տրվել և Լ.Բարսեղյանին մեղսագրվել է թմրամիջոցի իրացման հանցակազմը, մինչդեռ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով ողջամիտ կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հիմնավորվում մեղադրյալի մեղքը՝ թմրամիջոց իրացնելու մեջ: Այդ մասին կարելի է ենթադրություն անել, կարծիք հայտնել, վարկած առաջադրել, սակայն արժանահավատորեն համարել ապացուցված, որպեսզի կասկած չմնա, հնարավոր չէ: Ընդ որում վերոգրյալ վարկածը, կարծիքը պայմանավորված է բացառապես մեղադրյալի մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցների մեծ քանակությամբ…:
3.7.18. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալը դատարանում ցուցմունքներ տալուց հայտնել է, որ իր մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցը տելեգրամյան հավելվածի միջոցով գնել իր օգտագործման համար: Ստանալով համապատասխան տեղորոշումներ մեկնել է այդ վայր որտեղ գտնելով տեղադրված թմրանյութերը վերադարձել է Երևան: Բացի իր կողմից պատվիրված թմրանյութերի՝ այդ տարածքից գտել է նաև այլ թմրանյութ և պահել իր մոտ հասկանալով, որ դա տեղադրված է եղել այլ անձի համար: Վերցված թմրանյութերից մինչև ձերբակալվելը հասցրել է օգտագործել: Ձեռք բերված թմրանյութերի համար վճարել է 40 հազար ՀՀ դրամ: Որոշակի ժամանակը մեկ օգտագործում է թմրանյութեր իր նյարդերը հանգստացնելու նպատակով: Որոշակի տարիքում օգտագործել է նաև ,,Մարիխուաննա,, տեսակի թմրանյութեր:Թմրանյութեր սովորաբար գնել է 0,5 գրամ ֆիքսված քաշով, սակայն այդ օրը վաճառողը չի ունեցել և իրեն առաջարկել է երկու կիսած չափերով տա, իրար մոտիկ հատվածներում, որ շատ չարչարվելու կարիք չլինի: Նշված թմրանյութերը մեղադրյալը վերցրել է Կոտայքի մարզի Քասախ գյուղի մոտակայքից, որից հետո իր կողմից շահագործվող «Օպել» մակնիշի, 37 UT 386 հ/հ ավտոմեքենայով վերադարձել է Երևան, կանգնեցվել է պարեկային ծառայություն իրականացնող ոստիկանների կողմից՝ ամրագոտին գցված չլինելու պատճառաբանությամբ, Երևան քաղաքի Զաքարիա Քանաքեռցի փողոցի 1 հասցեի մոտակայքում, որի ընթացքում հայտնաբերվել են թմրանյութերը:Մեղադրյալի կողմից ինքնակամ հայտնվել է ավտոմեքենայում թմրանյութերի առկայության մասին:
3.11.19.Դատարանը գտնում է, որ դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի կողմից ի պաշտպանություն բերված նշված փաստարկները չեն հերքվել սույն քրեական գործում առկա որևէ այլ ապացույցներով, իսկ որպես իրացման հիմք՝ հայտնաբերված թմրամիջոցի քանակը, փաթեթավորման ձևը, կամ տարբեր տեսակների լինելը ինքնըստինքյան իրացնելու անվիճելի ապացույցներ չեն կարող հանդիսանալ և պետք է գնահատվեն միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տեղեկությունների հետ համակցության մեջ, որպիսիք սույն քրեական գործով առկա չեն, իսկ ապացույցներ հավաքելու հնարավորությունները սպառվել են մասնավորապես վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից չի իրականացվել նմուշառտում մեղադրյալ Գևորգ Աբրահամյանից տոքսիկոքիմիական փորձաքննություն չի նշանակվել, պարզելու մեղադրյալի կողմից թմրանյութեր գործածած լինելու հանգամանքը, չի իրականացվել տեղաքնի զննություն, կամ մեղադրյալի մասնակցությամբ ցուցմունքների տեղում ստուգելու ապացուցողական գործողություններ, պարզելու թե իրականում նկարագրված վայրը ինչ առանձնահատկություններ ունի և մեղադրյալի կողմից նկարագրված սյուները առկա են թե ոչ:
3.11.20. Անդրադառնալով հանրային մեղադրողի եզրափակիչ ելույթով նշված այն հանգամանքներին, որ գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց ամբողջությամբ, մասնավորապես թմրանյութերի քանակը դրանց փաթեթավորված լինելը, տարբեր տեսակները հաստատում են մեղադրյալ Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի կողմից թմրանյութերը իրացնելու նպատակով ձեռք բերելու հանգամանքը: Այս մասով հարկ է նշել, որ բերված հիմնավորումների մասով Դատարանի դատողություններն ու գնահատականները արտացոլված են սույն դատավճռի նորմի և փաստական հանգամանքների համադրում և իրավական վերլուծություն՝ 3.7.15 և 3.7.19-րդ կետերում:
4.Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Այպիսով Դատարանը հաստատված է համարում որ Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանը խախտելով թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործող նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, իրացնելու նպատակով՝ քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում, առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և պահել առանձնապես խոշոր չափով՝ նույնանման 12 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված, ընդհանուր՝ 2,75 գրամ քաշով «մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, ինչպես նաև 2 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված ընդհանուր՝ 0.95 գրամ հաստատուն չոր քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որոնք հայտնաբերվել և վերցվել են Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի անձնական խուզարկության ժամանակ, դեպքի վայր հանդիսացող «Օպել» մակնիշի 37 UT 386 հ/հ տրանսպորտային միջոցի սկզբնական զննման և նույն տրանսպորտային միջոցի խուզարկության ժամանակ: Դատարանը գտնում է, որ պետք է փոխել մեղադրյալին վերագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականը, այն է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և նրան մեղսագրվող արարքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով:
5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
5․1․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Քրեական պատասխանատվության հիմքն ինչպես ավարտված, այնպես էլ չավարտված հանցանք կատարելն է:
5․2․ ՀՀ 05.05.2021թ. քրեական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Հանցանք է համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարքը (...)։
5․3․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է սահմանում թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց պատրաստուկների կամ դրանց համարժեք նյութերի (անալոգի) կամ դրանց ածանցյալներi կամ պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառությունն առանց իրացնելու նպատակի, համաձայն որի ՝ 1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը (․․․): 3. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է առանձնապես խոշոր չափերով` պատժվում է ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով(․․․):
5․4․ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով: 2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը: 3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը: 4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:
5․5․ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: 2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա: 3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները: 5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: 6. Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով (...)։
5․6․Վերլուծելով մեղադրյալ Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի գործողությունները և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` դատարանը գտնում է, որ. 1) ապացուցված է Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերի «Մեթամֆետամին» և «Մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոցները ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու փաստական հանգամանքները: 2) ապացուցված է, որ մեղադրյալի կատարած արարքը հակաիրավական է և նրա կատարած արարքի համար նախատեսվում է քրեական պատասխանատվություն: 3) ապացուցված է տվյալ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը: 4) ապացուցված է մեղադրյալի Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ 3-րդ մասով նախատեսված արարք կատարելու մեջ:
5.7. Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է: 2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին:
5.8.ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` 1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության« պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացիª ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության« այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ 1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
5.9. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` 1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով «հանցագործության եղանակով տեղով ժամանակով հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով« դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3 Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: 4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:
5.10. Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին վերասոցիալականացնելու, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը պատժի տեսակը և չափը որոշելու բազմաթիվ դրույթների ու չափանիշների հետ մեկտեղ անխզելիորեն կապված է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները հետազոտելու և հաշվի առնելու հետ:
5.11. Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Հանցագործության այս հատկանիշներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը): Արմեն Սուրիկի Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ՝ թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (տե՛ս mutatis mutandis Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-17-րդ կետերը): Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա: (…)»: Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «/…./ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը (գործող քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մաս) պատասխանատվություն է նախատեսում, ի թիվս այլնի, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու կամ պահելու համար: Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի. - թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը) - դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը) - արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը): Վկայակոչված հանգամանքները՝ այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ, ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս: Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, ով պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…) Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը (...)»:
5.13. Վերոհիշյալ իրավադրույթների համատեքստում ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները մեղադրյալ Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս` Դատարանը հաշվի է առնում հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները: Մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում, իսկ որպես մեղմացնող հանգամանքներ Դատարանն արձանագրում է, մեղադրյալը աջակցություն է ցուցաբերել վարույթով ապացույցներ հայտնաբերելուն: Որպես անձը բնութագրող հանգամանք դատարանը արձանագրում է, որ մեղադրյալը երիտասարդ է , նոր է ամուսնացել և կազմել ընտանիք, զղջացել է իր կատարած արարքի համար:
5.14. Վերոգրյալ իրավանորմերի և դատողությունների համատեքստում քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի նկատմամբ, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, մեղքի ձևը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանին իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման համար պետք է դատապարտել ազատազրկման 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
5.13. Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս՝ դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
5.14. Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն, սույն գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «Մարիխուաննա» և «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցների փաթեթները վերադարձնել ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ վարույթից անջատված մասով թիվ 09130624 քրեական վարույթի նյութերին կցելու նպատակով: Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 684.000 ՀՀ դրամի չափով վարութային ծախսերը:
5.15. Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի նկատմամբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոցներ տնային կալանքը, բացակայելու արգելքը և գրավը պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ և 347-350-րդ հոդվածներով ՝ Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ և դատապարտել ազատազրկման 3 /երեք/ տարի ժամկետով՝ հաշվակցելով նախաքննության և դատաքննության ընթացքում անազատության մեջ գտնված 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս 12 (տասներկու) օր ժամանակահատվածը:
2. Պատժի սկիզբը հաշվել 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ից:
3. Մեղադրյալ Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանի նկատմամբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցություն տնային կալանքը, բացակայելու արգելքը և գրավը՝ 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, դրանից հետո՝ վերացնել:
4. Սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «Մարիխուաննա» և «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցների փաթեթները վերադարձնել ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ վարույթից անջատված մասով թիվ 09130624 քրեական վարույթի նյութերին կցելու նպատակով:
5. Գևորգ Կամոյի Աբրահամյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 684.000 ՀՀ դրամի չափով վարութային ծախսերը:
6. Դատավճռի օրինակները տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին:
7. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում:


Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր՝ Մ Ա Ս Ի Ս Մ Ե Լ Ք Ո Ն Յ Ա Ն