ԵԴ1/3406/01/24
Երևան քաղաքի
առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարան՝
Նախագահող դատավոր՝
Մ.Արամյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան),


Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի,
Դատավորներ՝ Վ.Ռշտունու
Տ.Գրիգորյանի


քարտուղարությամբ՝ Լ.Կարապետյանի.


«18» մարտի 2025թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) թիվ ԵԴ1/3406/01/24 քրեական գործով 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Աշոտ Ռուբենի Առաքելյանի պաշտպան Աբգար Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.2024 թվականի սեպտեմբերի 4-ին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 14167824 քրեական վարույթը:
Նույն օրը Աշոտ Ռուբենի Առաքելյանը ձերբակալվել է:
2024 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Աշոտ Ռուբենի Առաքելյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
Առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 7-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Աշոտ Ռուբենի Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին թիվ 14167824 և 14181624 քրեական վարույթները միացվել են, նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 14167824 հերթական համարով։
Նույն օրը թիվ 14167824 քրեական վարույթից մաս է անջատվել, անջատված մասին շնորհվել է 14181624 համարը։
Առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 1-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Աշոտ Ռուբենի Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։
2024 նթվականի նոյեմբերի 8-ին Աշոտ Ռուբենի Առաքելյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
Առաջին ատյանի դատարանը 2024 թվականի նոյեմբերի 21-ի որոշմամբ, թիվ ԵԴ1/3406/01/24 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
Առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Աշոտ Ռուբենի Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մարտի 4-ը։
2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ի դատաճռով վճռվել է։
«Աշոտ Առաքելյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ ազատազրկում՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ Աշոտ Առաքելյանի նկատմամբ 4 (չորս) տարի ժամկետով նշանակված ազատազրկման ձևով պատժին հաշվակցել վերջինիս փաստացի անազատության մեջ գտնվելու 3 (երեք) ամիս 26 (քսանվեց) օրը և պատժի սկիզբը հաշվել մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 04-ից:
Աշոտ Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` տնային կալանքը` թողնել անփոփոխ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 19,79 գրամ «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը՝ ուղարկել ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ թիվ 14181624 քրեական վարույթին կցելու և վարույթի շրջանակներում պահելու համար։
Իրեղեն ապացույցների, գույքային հայցի, վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում»:
3. 2025 թվականի փետրվարի 19-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է մեղադրյալ Աշոտ Ռուբենի Առաքելյանի պաշտպան Աբգար Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքը:
Թիվ ԵԴ1/3406/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի փետրվարի 25-ին։ Դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով մակագրվել է դատարանի կազմին (նախագահող դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյան, կազմի դատավորներ՝ Վ․Ռշտունի, Տ.Գրիգորյան) և 2025 թվականի փետրվարի 26-ին հանձնվել է նախագահող դատավորին:

Վերաքննիչ բողոքների քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
4. 2024 նթվականի նոյեմբերի 8-ին Աշոտ Ռուբենի Առաքելյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում, այն բանի համար, որ «որ նա, խախտելով թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործող/ նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով թմրամիջոցներ և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, 2024թ. սեպտեմբերի 02-ին, Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանում, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, «Տելեգրամ» հավելվածի անհայտ օգտատիրոջից ապօրինի ձեռք է բերել, ապօրինի տեղափոխել, իր մոտ և Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում ապօրինի պահել թվով 15 փաթեթներում հավասարաչափ լցված, խոշոր չափերով՝ 19.79 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել և վերցվել է 2024թ. սեպտեմբերի 04-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում կատարված Աշոտ Առաքելյանի անձնական խուզարկության ժամանակ և սեպտեմբերի 04-ից 05-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների տարբեր վայրերում Աշոտ Առաքելյանի ցուցմունքը տեղում ստուգելու քննչական գործողության ժամանակ»:
5. Առաջին ատյանի դատարանն իր դատավճռով արձանագրել է հետևյալը.
«(...) Դատարանը, որպես մեղադրյալ Աշոտ Առաքելյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում այն, որ՝
-առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել՝ նախաքննության ընթացքում տվել խոստովանական ցուցմունքներ, մասնակցել քննչական գործողությունների կատարմանը՝ այդ կերպով աջակցել նախաքննությանը, զղջացել է իր կատարած արարքի համար,
-պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի առկայությունը:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Աշոտ Առաքելյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Դատարանը մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանք է գնահատում այն, որ վերջինս՝
-երիտասարդ է (հիմք՝ Աշոտ Առաքելյանի անձնագիրը, անձնական տվյալների մասին տեղեկանքը),
-նախկինում դատապարտված չի եղել (հիմք ձև8 տեղեկանք)
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Աշոտ Առաքելյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար։ (...)
Դատարանը ցանկանում է անդրադառնալ կատարված արարքի հանրային վտանգավորությանը, մասնավորապես գնահատելով, որ սույն հանցանքները լատենտային են՝ դժվար բացահայտելի, ուղղված են բնակչության առողջության դեմ, նման պարագայում էլ ի թիվս այլնի բարձր է տվյալ հանցագործությունների հանրային վտանգավորությունը, ինչպես նաև այն գնահատմամբ, որ թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության կանխումը չի հանդիսանում մեկ պետության նպատակ, այլ այն հանդիսանում է համամարդկային նպատակ, ամբողջ քաղաքակիրթ հասարակության պայքար և նմանօրինակ հանցանքների բացահայտման ցանկացած դեպք պետք է խորացված ուսումնասիրության ենթարկվի և արժանանա համապատասխան ներգործության:Սույն պարագայում Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև Աշոտ Առաքելյանի կատարած հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ միայն ազատազրկում՝ չորսից ութ տարի ժամկետով գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ 4 տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ Աշոտ Առաքելյանի նկատմամբ 4 (չորս) տարի ժամկետով նշանակված ազատազրկման ձևով պատժին պետք է հաշվակցել վերջինիս փաստացի անազատության մեջ գտնվելու 3 (երեք) ամիս 26 (քսանվեց) օրը և պատժի սկիզբը հաշվել մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 04-ից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ /…/ 1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին/…/:Սույն դատական ակտում արարքի հանրային վտանգավորության վերաբերյալ բերված պատճառաբանությունների համատեքստում Դատարանը եզրահանգում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի բխի պատժի նպատակներից, կլինի ինքնանպատակ, հետևաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը սույն դեպքում կիրառելի չէ:Եթե մեղադրյալի անձը բնութագրող և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները բավարար էին նրա նկատմամբ իրեն վերագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատժաչափ նշանակելու համար, ապա այդ հանգամանքները հարաբերակցվելով արարքի հանրային վտանգավորության հետ, Դատարանի մոտ չեն ստեղծում պատկեր, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, մասնավորապես Դատարանը գտնում է, որ սոցիալական արդարությանը վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և հանցագործությունների կանխման համար մեղադրյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին, Դատարանը գտնում է, որ Աշոտ Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` տնային կալանքը, պետք է թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 19,79 գրամ «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը՝ ուղարկել ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ թիվ 14181624 քրեական վարույթին կցելու և վարույթի շրջանակներում պահելու համար։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ ի թիվս այլնի նաև իրեղեն ապացույցների, վարույթային ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելադրման, գույքային հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, գույքային հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը անհրաժեշտ է պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։ (...)»

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
6. Մեղադրյալ Աշոտ Ռուբենի Առաքելյանի պաշտպան Աբգար Պողոսյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ ազատազրկման ձևով պատժի կիրառումը չպետք է լինի ինքնանպատակ, և այն պարագայում եթե իրական հնարավորություն է առկա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված պատժի նպատակներին հասնել ավելի մեղմ պատժատեսակի կիրառմամբ, ապա դատարանը դա պետք է կիրառի հաշվի առնելով անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, և յուրաքանչյուր դեպքում հաշվի առնի տվյալ վարույթի առանձնահատկությունները: Բացի այդ, առողջ հասարակություն ունենալու համար դատարանը պետք է հաշվի առնի անձի ուղղումը քրեակատարողական հիմնարկում և դրա պատերից դուրս կրելու արդյունքների մասին, այն է՝ արդյո՞ք քրեակատարողական հիմնարկում պատիժը կրելիս անձի ուղղումն այն աստիճան բարձր կլինի, ինչպես բնականոն կյանքով ապրելու միջոցով, արդյո՞ք անձը քրեակատարողական հիմնարկում պատիժը կրելուց հետո վերասոցիալականացման խնդիր չի ունենա, արդյո՞ք իր մեջ չեն սերմանվի հանցավոր վարքագիծ:
Բողոքաբերը նշել նաև, որ մեղադրյալը թե նախաքննության և թե դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին և ամբողջ ընթացքում դրսևորել է օրինապաշտ վարքագիծ, ինչը վկայում է, որ վերջինս արդեն իսկ կանգնել է վերասոցիալականացման ճանապարհին:
Բողոքաբերի պնդմամբ՝ բողոքարկվող դատական ակտում Առաջին ատյանի դատարանն անդրադարձ է կատարել մեղադրյալի կողմից կատարած հանցավոր արարքի բնույթին և վտանգավորությանը, անձը բնութագրող տվյալներին, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին, սակայն պաշտպանական կողմի մոտ տպավորություն է ստեղծվում, որ Առաջին ատյանի դատարանը ուղղակի շաբլոնային եղանակով այն արտացոլել է դատական ակտի մեջ և դրանք խորապես չի ուսումնասիրել ու գնահատել, ինչի արդյունքում եկել է սխալ եզրահանգման, որը էականորեն խախտել է մեղադրյալի հիմնարար իրավունքները և ազատությունները:
Բողոքաբերը նշել, որ մեղադրյալ Աշոտ Ռուբենի Առաքելյանը նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, դրանով իսկ աջակցել հանցագործության բացահայտմանը, այնինչ Առաջին ատյանի դատարանն այդ հանգամանքները հաշվի չի առել որպես պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, այլ ընդամենն արձանագրել է, որ մեղադրյալը տվել է խոստովանական ցուցմունքներ:
Բողոքաբերը գտել է, որ մեղադրյալ Աշոտ Առաքելյանը իր մոտ գտնվող քիչ քանակությամբ թմրանյութը հայտնաբերելուց հետո մատնացույց է արել այն վայրերը որտեղ նախապես տեղադրել է փաթեթները որոնք անհամեմատ շատ են եղել այդ կերպ աջակցել է գործի բացահայտմանը: Բացի այդ մեղադրյալը նախաքննության մարմնին հայտնել է բջջային հեռախոսի գաղտնաբառը, այս ամենի համագումարում պարզ է դառնում, որ մեղադրյալ Աշոտ Առաքելյանն ըստ էության բացահայտել է հանցագործությունը:
Բողոքաբերի պնդմամբ՝ հանցավոր շղթայում Աշոտ Առաքելյանը ամենանվազ դերն ունի, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին և խոստովանական ցուցմունքներ տալով աջակցել մեղսագրվող հանցագործությունների և դրանց այլ մասնակիցներին բացահայտմանը, ինչպես նաև անկեղծորեն զղջացել է կատարած հանցանքների համար: Բացի այդ նա նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չի եղել և տակավին երիտասարդ է՝ ընդամենը 36 տարեկան, նախքան տնային կալանքի վերցվելը շինարարական աշխատանքներ է կատարել, ամուսնացած է խնամքին ունի անչափահաս հատուկ կարիքներ ունեցող մեկ երեխա և ունի մշտական բնակության վայր այն է՝ ք.Երևան, Զ.Քանաքեռցու փողոց 125 շենք, 10 բնակարան հասցեն, հետևաբար նշանակված 4 տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժն ի կատար ածվելու պարագայում կխաթարվի, ինչպես նրա արժեհամակարգը, այնպես էլ մշտական աշխատանքի տեղավորվելը և ընտանիք կարիքները հոգալը, ինչպես նաև հեմոֆիլիակով և աուտիզմով տառապող երեխայի հատուկ կարիքներ հոգալը։
Բողոքաբերը նշել է, որ Աշոտ Առաքելյանը նշված արարքը կատարել է կարիքից դրդված քանի որ միակ անչափահաս երեխան տառապում է աուտիզմով և հեմոֆիլիայով և զարտուղի ճանապարհով ցանկացել է հոգալ երեխայի բուժման ծախսերը, Աշոտ Առաքելյանը նույնպես ունի առողջական խնդիրներ ողնաշարի ճողվածք և հեպատիտ С։ Ինչ վերաբերում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման տեսանկյունից մեղադրյալ Աշոտ Ռուբենի Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը փաստացի կրելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանված հետևությունները, ապա այդ կապակցությամբ հայտնել են, որ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը ԵԴ/0536/01/19 քրեական գործով 2023թ. դեկտեմբերի 27-ին կայացված որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով (որն ի տարբերություն մեղադրյալ Աշոտ Ռուբենի Առաքելյանին մեղսագրվող արարքի դասվում է առանձնապես ծանր հանցագործությունների շարքին և պատիժ է նախատեսում 6-ից 12 տարի ժամկետով) մեղադրվող Վ.Սարգսյանի գործով իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ /2003 թվականի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը/ <<Վերոնշյալ իրավադրույթը Վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված նախադեպային որոշումներում, և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված, ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա՝ հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն:
Բողոքաբերը նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգքրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետով սահմանված նորմի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը, ըստ այդմ այն պարագայում երբ մեղադրյալը որոշում է օգտվել իր իրավունքից և լռել, ապա, չնայած դրան, նրա նկատմամբ կարող է կիրառվել ռեալ պատիժ կիրառվել այն է՝ 4 տարի ազատազրկում։ Սակայն, եթե մեղադրյալը տալիս է ինքնախոստովանական ցուցմունք, մատնանշում է իր կողմից տեղադրված փաթեթների տեղակայումը և ակտիվորեն օժանդակում է գործի բացահայտմանը, ապա այդ պայմաններում նույնպես նշված մեղադրյալին կարող է նշանակվել ռեալ պատիժ՝ 4 տարի ազատազրկում, հաշվի առնելով ցուցմունքի նշանակությունը և գործի բացահայտման գործում ունեցած դերակատարությունը
Բողոքաբերը գտել է, որ եթե Աշոտ Ռուբենի Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով պատիժ նշանակելիս Առաջին ատյանի դատարանը խորապես ուսումնասիրեր պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշված հանգամանքները՝ խոստովանական ցուցմունքներ տալով հանցագործության և կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, անձը բնութագրող տվյալները՝ նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չլինելը և տակավին երիտասարդ լինելը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն ու ամենակարևորը՝ հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, այսինքն՝ մեղսագրվող արարքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և դատաքննության արագացված կարգ միջնորդելը, էականորեն նվազեցնում են մեղադրյալի և նրան մեղսագրվող հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ուստի գտնում ենք, որ դրանց համակցությունը հնարավորություն էր տալիս Առաջին ատյանի դատարանին դիտել որպես բացառիկ հանգամանքներ և մեղադրյալի նկատմամբ նշանակել հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետից պակաս պատիժ:
Բացի այդ, Բողոքաբերը նշել է, որ թեև խափանման միջոցի և պատժի նպատակները տարբեր են, միևնույնն է երկու դեպքում էլ գործ ունենք հարկադրանքի միջոցի հետ, այսինքն որոշակի նպատակի հասնելու համար անձի իրավունքների նահանջի հետ, այս դեպքում մեղադրյալի նկատմամբ ընտրվել է նվազ խստության խափանման միջոց, այն է տնային կալանք, և մեղադրյալը որևէ անգամ այն չի խախտել, սա խոսում է նրա մասին, որ նվազ խստության հարկադրանքի միջոցով հնավար է հասնել կոնկրետ նպատակների, այսինքն մեղադրյալը իր վարքով արդեն իսկ հիմնավորել է բարձր գիտակցական աստիճան ունենալը և իր վրա դրված պարտականություններին պատասխանատվությամբ մոտենալը:
Բողոքաբերը գտել է, որ նշված հանգամանքները հաշվի առնելով Առաջին ատյանի դատարանն անխուսափելիորեն կգար նաև այն եզրահանգման, որ պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով, ավելին արդեն իսկ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի վարքագծից էլ է ակնհայտ, որ պատժի նպատակներն արդեն իսկ իրագործվում են:
Բողոքաբերը գտել է, որ մեղադրյալ Աշոտ Ռուբենի Առաքելյանի ուղղումը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, ուստի սույն գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Աշոտ Ռուբենի Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Ավելին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 2-րդ մասը նույն հոդվածի 1-ին մասից անջատ նախատեսել է նաև հնարավորություն նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դեպքեր, ի թիվս այլնի, նաև արագացված վարույթի շրջանակներում։
Բողոքաբերի պնդմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատավճիռը օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, կայացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված նորմի խախտմամբ, հետևաբար Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի սխալ, քանի որ պետք է կիրառեր ՀՀ քրեական օրենքի 72-րդ կամ 84-րդ հոդվածների դրույթները, որն ազդել է գործով ճիշտ դատական ակտ կայացնելու վրա, որի պարագայում դատական ակտը ենթակա է բեկանման:
Վերոգրյալի հիման վրա Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է պատժի մասով մասնակի բեկանել թիվ ԵԴ1/3406/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 30.12.2024 թվականի դատավճիռը և Աշոտ Ռուբենի Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել կամ նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նշանակել հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետից պակաս պատիժ, միևնույն ժամանակ քննարկման առարկա դարձնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ և 84-րդ հոդվածների կիրառելիության հարցերը:

Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները
7. Վերաքննիչ դատարան ներկայացված դիմումով դատախազ Ն.Բարեկյանը խնդրել է դատական նիստն անցկացնել իր բացակայությամբ: Միևնույն ժամանակ վերջինս առարկել է ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված դիմումով մեղադրյալ Ա.Առաքելյանը և վերջինիս Պաշտպան Ա.Պողոսյանը չեն առարկել դատական նիստն անցկացնել իրենց բացակայությամբ:



Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական վարույթի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Աշոտ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակված պատժի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
9. Պատասխանելով սույն որոշման 8-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատազրկման հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ դատարանի համոզմամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կամ ժամկետը խիստ է տվյալ անձի համար, ինչպես նաև խմբի կողմից կատարված հանցանքի մասնակցի կողմից այդ խմբի կատարած հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելու դեպքում դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով: Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը:
2. Համագործակցության վարույթ կիրառելու դեպքում ևս դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով:
3. Օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահակ ան գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: (...)
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: (...)»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացրած որոշումներում, և կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից։ Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների՝ հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։ Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։
Պատժի անհատականացման փաստական հիմքերի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշումներ է ձևավորել թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, թիվ ՍԴ/0109/01/12, թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, ԵԿԴ/0252/01/13, թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 և մի շարք այլ որոշումներում։
Հազարապետ Հարությունյանի գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ գնահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)»։
Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով որոշման մեջ զարգացնելով պատասխանատվության և պատժի անհատականացման առնչությամբ իր ձևավորած նախադեպային իրավունքը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ. «(...) «[Հ]անցավորի անձնավորություն» եզրույթն ի տարբերություն «հանցագործության սուբյեկտ» եզրույթի, ավելի ընդարձակ է, և օժտված է սոցիալ-ժողովրդագրական, բարոյահոգեբանական և քրեաիրավական բնութագրերով: ՀՀ գործող քրեական օրենսդրության իմաստով «հանցավորի անձնավորություն» եզրույթը դիտարկվում է որպես քրեական պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք, հանցավորի անձը բնութագրող առանձին հատկանիշները և վարքագիծը օրենքում նախատեսված են որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև դատապարտյալին պատժից ազատելու նախապայման:
(...) պատժի անհատականացման ժամանակ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ անձի արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ:
(...) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները չեն կարող սահմանափակվել միայն անձի բարոյական հատկանիշներով և ներառում են նաև անձի ընտանեկան դրությունը, զբաղմունքի տեսակը, կրթությունը, նրա դրական կամ բացասական բնութագիրը, խրախուսանքների կամ տույժերի առկայությունը և այլն»:
Սեյրան Աղախանյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման մեջ վերահաստատելով վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ. «Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման (...) հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները»:
10. Վերը նշված իրավական նորմերի և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Աշոտ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին՝ Վերաքննիչ դատարանը, համակողմանիորեն ուսումնասիրելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը (մասնավորապես՝ այն, որ հանցանքները ոտնձգում են կարևորագույն սոցիալական արժեք հանդիսացող՝ բնակչության առողջության անվտանգության պահպանման ուղղված հասարակական հարաբերությունների դեմ, իսկ հանցագործության վտանգավորությունը պայմանավորված է նրանով, որ թմրամիջոցների ապօրինի համատարած օգտագործումը վնաս է հասցնում ոչ միայն առանձին մարդկանց առողջությանը, այլև ամբողջ բնակչության (ազգի)՝ անորոշ թվով մարդկանց ֆիզիկական և հոգեկան առողջական վիճակին), նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները (առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել՝ նախաքննության ընթացքում տվել խոստովանական ցուցմունքներ, մասնակցել քննչական գործողությունների կատարմանը՝ այդ կերպ աջակցելով նախաքննությանը, զղջացել է իր կատարած արարքի համար, խնամքի տակ անչափահասի առկայությունը), ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները (երիտասարդ է, չդատված), հետհանցավոր վարքագիծը, քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման եղանակը, բնույթը, գտնում է, որ նշանակված պատժի միայն ռեալ կրման միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունը։
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալ Աշոտ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակված պատժում և նման պարագայում վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները:
Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները վերջնական պատժի մասով իրավաչափ են, մասնավորապես՝ մեղադրյալ Աշոտ Առաքելյանի՝ 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին հասնելու հնարավորության համատեքստում և նման հետևությունները բխում են արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից։
Միևնույն ժամանակ Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով մեղադրյալ Աշոտ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակված պատժի համաչափության մասով, մասնավորապես՝ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատժաչափ նշանակելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքում առկա փաստարկներին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում առկա չեն հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված այնպիսի բացառիկ հանգամանքներ, որոնց հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը կարող է հանգել հետևության առ այն, որ դրանք այն աստիճան են նվազեցրել անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կամ ժամկետը խիստ է տվյալ անձի համար:
11. Վերոշարադրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով թույլ չի տրվել դատական սխալ, այդ թվում նաև՝ նյութաիրավական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա, և գործով կայացրել է ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բխում է ինչպես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքից:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Աշոտ Ռուբենի Առաքելյանի պաշտպան Աբգար Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3406/01/24 քրեական գործով 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ

Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ