Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/3395/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
9.4
Պատասխանող
Հակոբ Հովհաննիսյան Արմենի
Հակոբ Հովհաննիսյան
Հակոբ Հովհաննիսյան
Հակոբ Հովհաննիսյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
Քրեական վերաքննիչ
Աննա Մաթևոսյան
Լուսինե Ալավերդյան
Կարեն Հովհաննիսյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
Քրեական վերաքննիչ
Աննա Մաթևոսյան
Լուսինե Ալավերդյան
Կարեն Հովհաննիսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-06-18 | 14:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-03-13 | 14:00 | 8 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-03-10 | 15:00 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-02-17 | 15:00 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-16 | 14:00 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-12-23 | 17:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-12-10 | 17:30 | 5 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-12-05 | 16:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ |
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)
Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Վ․ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
տուժող Ն․ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ
տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
պաշտպան Ա․ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
մեղադրյալ Հ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
2025 թվականի մարտի 13-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի (ծնված՝ 1996 թվականի սեպտեմբերի 07-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում դատված, չամուսնացած, հաշվառված՝ Կոտայքի մարզ, գ․Մեղրաձոր, 3-րդ փողոց, 73-րդ տուն հասցեում, գտնվում է «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով՝
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի և 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 14-0681-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հուլիսի 17-ին որոշում է կայացվել թիվ 14-0681-24 քրեական վարույթով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանին տուժող ճանաչելու մասին։
2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների հատկանիշներով ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 14147724 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հուլիսի 23-ին թիվ 14-0681-24 և թիվ 14147724 քրեական վարույթները միացվել են մեկ վարույթում և նախաքննություն շարունակվել է թիվ 14144824 համարի ներքո:
2024 թվականի հուլիսի 23-ին թիվ 14147724 քրեական վարույթ հարուցելու արձանագրության մեջ կատարվել է շտկում հոդվածի մասով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով։
2024 թվականի հուլիսի 23-ին որոշմամբ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների կատարման համար։
2024 թվականի հուլիսի 24-ին որոշում է կայացվել ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի օգոստոսի 2-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանին հայտնաբերելու վերաբերյալ հանձնարարություն է տրվել հետաքննության մարմնին և վերջինիս նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
2024 թվականի օգոստոսի 4-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ թիվ 14-0681-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը ՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։
2024 թվականի օգոստոսի 15-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանը հայտնաբերվել և ներկայացվել է վարույթն իրականացնող մարմին։
Մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը վերստին քննարկելու մասին միջնորդություն է ներկայացվել դատարան, որն 2024 թվականի օգոստոսի 15-ին ամբողջությամբ բավարարվել է՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից։
2024 թվականի սեպտեմբերի 03-ին որոշում է կայացվել թիվ 14-0681-24 քրեական վարույթով «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ին տուժող ճանաչելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել տուժող <Ինեկոբանկ> ՓԲԸ-ի ներկայացուցիչ ճանաչել Հարություն Մարգարյանին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամսով՝ մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերի 15-ը՝ առանց սահմանափակելու այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը։
2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Տ․Սահակյանի որոշմամբ թիվ 14-0681-24 քրեական վարույթից մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ մասն անջատվել է, անջատված մասին շնորհվել է 14807724 համարը։
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին և վարույթին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/3395/01/24 համարը։
2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանին և 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին:
2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով ՝ մինչև 2025 թվականի մարտի 15-ը ներառյալ երկարաձգելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանը ներկայացրել է գույքային հայց՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հետևանքով պատճառված գույքային վնասի հատուցման պահանջի մասին։
2025 թվականի փետրվարի 17-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանին գույքային պատասխանող ճանաչելու մասին։
Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
2024 թվականի հուլիսի 23-ի Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազ Վ․ Համբարձումյանի կողմից Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում կատարել է ավազակություն, նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում խոշոր չափերով խարդախության փորձ, ինչպես նաև նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում հափշտակել է ուրիշի նույնականացման քարտը:
Այսպես.
2024 թվականի հուլիսի 17-ին՝ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը նախկինում ունեցած դրամային պարտավորությունների շուրջ պարզաբանումներ կատարելու նպատակով Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտա 52 հասցեի հարակից տարածքում հանդիպել է Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանին, որտեղ նույն օրը՝ ժամը 14:00-ի սահմաններում վերջինի կողմից կատարված հեռախոսազանգերը ստուգելու պատրվակով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի ձեռքից խլել է նրան պատկանող «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը, որից հետո Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի՝ իր հեռախոսը վերադարձնելու պահանջներին և գործողություններին ի պատասխան՝ հափշտակված հեռախոսը իր մոտ պահելու նպատակով բռնություն է գործադրել նրա նկատմամբ, այն է՝ երկու անգամ ոտքով հարվածել է վերջին ոտքին, գցել գետին և քաշելով տարել տարածքում կայանված պատահական ավտոմեքենայի հետնամաս, այնուհետև, Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի մոտ գտնվող պայուսակը գցելու նպատակով՝ շարունակել է բռնություն է գործադրել վերջինի նկատմամբ, այն է՝ ոլորել է նրա ձեռքը, ինչի հետևանքով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի պայուսակն ընկել է գետնին, որը Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի հետ նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում գործող ինքնությունը դեռևս չբացահայտված անձը հափշտակել է հիշյալ տարածքից:
Այնուհետև, Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի կողմից իր պայուսակի հափշտակությունը նկատելուց և դրա մասին բարձրաձայնելուց հետո՝ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը այն հայտնաբերելու և վերադարձնելու պատրվակով հեռացել է հիշյալ տարածքից՝ իր հետ տանելով նաև վերը նշված բջջային հեռախոսը:
Այնուհետև, նույն օրը Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը, քննությամբ դեռևս ինքնությունները չպարզված անձանց հետ շարունակելով հանցավոր գործունեությունը, այն է՝ նախապես փոխելով գաղտնաբառը՝ մուտք է գործել Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանից հափշտակված հիշյալ հեռախոսում առկա «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության բջջային հավելվածի՝ տուժող Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի օգտահաշիվ և օգտագործելով նաև վերջինից հափշտակված հիշյալ պայուսակում առկա վերջինին պատկանող նույնականացման քարտը՝ նրա անվամբ ձևակերպել է 4.300.000 ՀՀ դրամ վարկ, որից 400.000 ՀՀ դրամը փոխանցել է այլ քարտային հաշվեհամարի, իսկ մնացած գումարն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել տնօրինել, քանի որ տուժող Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի կողմից կատարված ահազանգի հիման վրա «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության կողմից այդ գումարի նկատմամբ կիրառվել է արգելանք»:
Արագացված վարույթ
Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Պաշտպանը միացել է ներկայացված միջնորդությանը:
Հանրային մեղադրողը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Տուժող Ն․Մխիթարյանը, լինելով պատշաճ ծանուցված, երկու անգամ անընդմեջ չի ներկայացել դատական նիստերին։ Դատարանի աշխատակազմին հեռախոսազանգով տեղեկացրել է, որ դեմ է մեղադրյալի նկատմամբ դատական քննությունը արագացված վարույթի կարգով անցկացնելու դեմ։
Տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանը դիրքորոշում չի հայտնել մեղադրյալի նկատմամբ դատական քննությունը արագացված վարույթի կարգով անցկացնելու վերաբերյալ։
Հաշվի առնելով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բացի այդ տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանը դիրքորոշում չի հայտնել արագացված վարույթի կիրառման վերաբերյալ իսկ տուժող Ն․Մխիթարյանի կողմից չի ներկայացվել արագացված վարույթի կիրառման դեմ փաստարկված առարկություն, ուստի Դատարանը բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը:
(Մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)։
Պատճառաբանական մաս.
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
2. Եթե հանցափորձի ժամանակ հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված վնասից ավելի փոքր վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, ապա դա կլանվում է անձի դիտավորության մեջ:
3. Եթե հանցափորձն իրականացնելիս հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված օբյեկտին անզգուշությամբ ավելի մեծ վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, կամ անզգուշությամբ կամ անուղղակի դիտավորությամբ վնաս է պատճառվում մեկ այլ օբյեկտի, ապա արարքը որակվում է հանցագործությունների համակցությամբ:
4. Հանցափորձը լինում է ավարտված և չավարտված:
5. Հանցափորձը համարվում է ավարտված, եթե անձը կատարում է այն արարքը, որն անհրաժեշտ ու բավարար էր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար, և գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին է հասել, կամ հանցագործությունն ավարտելու համար արարքը շարունակելու անհրաժեշտություն չկա:
6. Հանցափորձը համարվում է չավարտված, եթե անձը գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար անհրաժեշտ է շարունակել սկսած արարքի կատարումը կամ նոր արարք կատարել»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում:
2. Ազատազրկումը նշանակվում է 3 ամսից 20 տարի ժամկետով:
3.Ազատազրկման նվազագույն ժամկետը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 3 ամսից։
(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Չավարտված հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում հանցավորի արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել: Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթով սույն հոդվածում նշված կանոնները չեն կիրառվում (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
(…)
4. Եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է դիտավորությամբ կատարված ծանր հանցանք, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Գումարելիս ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 15 տարին:
(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
« (…)
4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ավազակությունը՝ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով կատարված հափշտակությունը՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
2. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝
(...)
3) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
(...)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ հինգից տասը տարի ժամկետով»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1.Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակությունը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
2. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
(...)
3) խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով` քսանապատիկից հիսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր հիսունից երկու հարյուր յոթանասուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Ուրիշի անձնագիրը կամ նույնականացման քարտը կամ իրավունք վերապահող, պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող կամ իրավաբանական նշանակություն ունեցող տեղեկություն պարունակող փաստաթուղթը, դրոշմը, կնիքը կամ տրանսպորտային միջոցի պետհամարանիշը հափշտակելը, շորթելը, ոչնչացնելը, վնասելը կամ թաքցնելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կամ
(...)
պատժվում է տուգանքով` տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` մեկից երեք տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքներն ուղղված են սեփականության, տնտեսության և տնտեսական գործունեության և կառավարման կարգի դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (մեղադրյալին մեղսագրվում են ինչպես ավարտված հանցագործության, այնպես էլ հանցափորձի կատարում), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները (մեղադրյալին մեղսագրվում են որակյալ տեսակի հանցակազմեր՝ մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնության գալու եղանակով կատարված),
-Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտարկում է կատարած հանցանքների համար դատարանում իրեն մեղավոր ճանաչելը,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը դատվածություն ունենալու պայմաններում կատարելը՝ համաձայն «Դատվածության և հետախուզման առկայության» ձև 8 հարցման՝ մեղադրյալ Հ․Հովհաննիսյանը 2023 թվականի հունիսի 25-ին Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԳԴ/0146/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանքի ձևով՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Բացի այդ, մեղադրյալը 2024 թվականի հուլիսի 23-ին Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԳԴ/0237/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակվել է տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքին լրիվ գումարել ՀՀ Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի մարտի 7-ի թիվ ՏԴ/0153/01/22 դատավճռով նշանակված 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը և Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` 650.000 /վեց հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնի պետ Ա․Շահինյանի 13․03․2025թ․ գրության համաձայն՝ Հակոբ Հովհաննիսյանի կողմից թիվ ԳԴ/0237/02/24 և թիվ ԳԴ/0146/01/24 դատավճիռներով նշանակված տուգանք պատիժների մասով վճարումներ չեն կատարվել։
Հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը սույն քրեական գործով իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքը կատարել է 2024 թվականի հուլիսի 17-ին՝ վերը նշված դատավճիռների կայացումից հետո, ինչպես նաև վերջինիս կողմից վերը նշված դատավճիռներով նշանակված տուգանքները չեն վճարվել, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Հ․Հովհաննիսյանի դատվածությունը մարված չէ և վերջինս ենթադրյալ հանցանքները կատարել է դատվածություն ունենալու պայմաններում։
Որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում այն հանգամանքը, որ վերջինս հաշվաված է «Հրազդանի բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ-ի հոգեբուժական կաբինետում՝ «անձի խառը խանգարումդեկոմպենսացիա F61» ախտորոշմամբ։ Ըստ ներկայացված դիմումի՝ վերջինս 2020 թվականի հոկտեմբերի 4-ին կամավոր մեկնել է առաջնագիծ և մասնակցել է հայրենիքի պաշտպանությանը։
Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանն ունի մեղադրյալի կարգավիճակ այլ՝ թիվ ԱՎԴ4/0068/01/24, թիվ ԵԴ1/3954/01/24, թիվ ԱՎԴ3/0050/01/24, թիվ ԵԴ1/1775/01/24 քրեական գործերով։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, անհրաժեշտ է մեղադրյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտել ազատազրկման՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտել ազատազրկման՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 5 տարի 9 ամիս ժամկետով:
Հարկ է արձանագրել, որ մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից մինչ օրս գտնվել է փաստացի անազատության մեջ, ուստի հաշվի առնելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված 5 տարի 9 ամիս ազատազրկում տեսակի պատժի սկիզբը պետք է համարել փաստացի ազատությունից զրկելու պահից՝ 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա է տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանի կողմից հարուցվել է գույքային հայց։ 2025 թվականի փետրվարի 17-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանին գույքային պատասխանող ճանաչելու մասին։ Դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշտ է ներկայացված գույքային հայցը բավարարել, գույքային պատասխանող Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանից հօգուտ տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի բռնագանձել 400․000 ՀՀ դրամ։
Ինչ վերաբերում է տուժող Ն․Մխիթարյանի պատճառված վնասին, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ տուժողը, պատշաճ ծանուցված լինելով դատական նիստերի վերաբերյալ, երկու անգամ անընդմեջ չի ներկայացել դատարան, ինչպես նաև չի ներկայացրել ՀՀ քրեական դատարավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածով սահմանված կարգով գույքային հայց։
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։
Դատարանը, քննարկելով արտավարութային փաստաթղթերի տնօրինման հարցը, գտնում է, որ անհրաժեշտ է արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործի նյութերին:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանքն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի դատական ծախսերի հարցը Դատարանը համարում է լուծված։
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրական եզրակացության հետ Դատարանում ստացվել է նաև 1 փաթեթ, որում առկա է մեղադրյալից անձնական խուզարկությամբ վերցված բջջային հեռախոսը, որը, համաձայն քրեական գործի նյութերի չի ճանաչվել որպես իրեղեն ապացույց, ապա Դատարանն այդ փաթեթի տնօրինման հարցին դատավճռով չի անդրադառնում։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտել ազատազրկման՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտել ազատազրկման՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 5 տարի 9 ամիս ժամկետով:
Պատժի սկիզբը հաշվել Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանին փաստացի ազատությունից զրկելու պահից՝ 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Գույքային հայցը բավարարել, գույքային պատասխանող Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանից հօգուտ տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի բռնագանձել 400․000 ՀՀ դրամ։
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)
Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Վ․ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
տուժող Ն․ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ
տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
պաշտպան Ա․ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
մեղադրյալ Հ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
2025 թվականի մարտի 13-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի (ծնված՝ 1996 թվականի սեպտեմբերի 07-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում դատված, չամուսնացած, հաշվառված՝ Կոտայքի մարզ, գ․Մեղրաձոր, 3-րդ փողոց, 73-րդ տուն հասցեում, գտնվում է «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով՝
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի և 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 14-0681-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հուլիսի 17-ին որոշում է կայացվել թիվ 14-0681-24 քրեական վարույթով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանին տուժող ճանաչելու մասին։
2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների հատկանիշներով ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 14147724 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հուլիսի 23-ին թիվ 14-0681-24 և թիվ 14147724 քրեական վարույթները միացվել են մեկ վարույթում և նախաքննություն շարունակվել է թիվ 14144824 համարի ներքո:
2024 թվականի հուլիսի 23-ին թիվ 14147724 քրեական վարույթ հարուցելու արձանագրության մեջ կատարվել է շտկում հոդվածի մասով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով։
2024 թվականի հուլիսի 23-ին որոշմամբ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների կատարման համար։
2024 թվականի հուլիսի 24-ին որոշում է կայացվել ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի օգոստոսի 2-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանին հայտնաբերելու վերաբերյալ հանձնարարություն է տրվել հետաքննության մարմնին և վերջինիս նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
2024 թվականի օգոստոսի 4-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ թիվ 14-0681-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը ՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։
2024 թվականի օգոստոսի 15-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանը հայտնաբերվել և ներկայացվել է վարույթն իրականացնող մարմին։
Մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը վերստին քննարկելու մասին միջնորդություն է ներկայացվել դատարան, որն 2024 թվականի օգոստոսի 15-ին ամբողջությամբ բավարարվել է՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից։
2024 թվականի սեպտեմբերի 03-ին որոշում է կայացվել թիվ 14-0681-24 քրեական վարույթով «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ին տուժող ճանաչելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել տուժող <Ինեկոբանկ> ՓԲԸ-ի ներկայացուցիչ ճանաչել Հարություն Մարգարյանին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամսով՝ մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերի 15-ը՝ առանց սահմանափակելու այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը։
2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Տ․Սահակյանի որոշմամբ թիվ 14-0681-24 քրեական վարույթից մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ մասն անջատվել է, անջատված մասին շնորհվել է 14807724 համարը։
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին և վարույթին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/3395/01/24 համարը։
2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանին և 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին:
2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով ՝ մինչև 2025 թվականի մարտի 15-ը ներառյալ երկարաձգելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանը ներկայացրել է գույքային հայց՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հետևանքով պատճառված գույքային վնասի հատուցման պահանջի մասին։
2025 թվականի փետրվարի 17-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանին գույքային պատասխանող ճանաչելու մասին։
Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
2024 թվականի հուլիսի 23-ի Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազ Վ․ Համբարձումյանի կողմից Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում կատարել է ավազակություն, նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում խոշոր չափերով խարդախության փորձ, ինչպես նաև նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում հափշտակել է ուրիշի նույնականացման քարտը:
Այսպես.
2024 թվականի հուլիսի 17-ին՝ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը նախկինում ունեցած դրամային պարտավորությունների շուրջ պարզաբանումներ կատարելու նպատակով Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտա 52 հասցեի հարակից տարածքում հանդիպել է Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանին, որտեղ նույն օրը՝ ժամը 14:00-ի սահմաններում վերջինի կողմից կատարված հեռախոսազանգերը ստուգելու պատրվակով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի ձեռքից խլել է նրան պատկանող «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը, որից հետո Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի՝ իր հեռախոսը վերադարձնելու պահանջներին և գործողություններին ի պատասխան՝ հափշտակված հեռախոսը իր մոտ պահելու նպատակով բռնություն է գործադրել նրա նկատմամբ, այն է՝ երկու անգամ ոտքով հարվածել է վերջին ոտքին, գցել գետին և քաշելով տարել տարածքում կայանված պատահական ավտոմեքենայի հետնամաս, այնուհետև, Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի մոտ գտնվող պայուսակը գցելու նպատակով՝ շարունակել է բռնություն է գործադրել վերջինի նկատմամբ, այն է՝ ոլորել է նրա ձեռքը, ինչի հետևանքով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի պայուսակն ընկել է գետնին, որը Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի հետ նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում գործող ինքնությունը դեռևս չբացահայտված անձը հափշտակել է հիշյալ տարածքից:
Այնուհետև, Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի կողմից իր պայուսակի հափշտակությունը նկատելուց և դրա մասին բարձրաձայնելուց հետո՝ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը այն հայտնաբերելու և վերադարձնելու պատրվակով հեռացել է հիշյալ տարածքից՝ իր հետ տանելով նաև վերը նշված բջջային հեռախոսը:
Այնուհետև, նույն օրը Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը, քննությամբ դեռևս ինքնությունները չպարզված անձանց հետ շարունակելով հանցավոր գործունեությունը, այն է՝ նախապես փոխելով գաղտնաբառը՝ մուտք է գործել Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանից հափշտակված հիշյալ հեռախոսում առկա «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության բջջային հավելվածի՝ տուժող Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի օգտահաշիվ և օգտագործելով նաև վերջինից հափշտակված հիշյալ պայուսակում առկա վերջինին պատկանող նույնականացման քարտը՝ նրա անվամբ ձևակերպել է 4.300.000 ՀՀ դրամ վարկ, որից 400.000 ՀՀ դրամը փոխանցել է այլ քարտային հաշվեհամարի, իսկ մնացած գումարն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել տնօրինել, քանի որ տուժող Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի կողմից կատարված ահազանգի հիման վրա «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության կողմից այդ գումարի նկատմամբ կիրառվել է արգելանք»:
Արագացված վարույթ
Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Պաշտպանը միացել է ներկայացված միջնորդությանը:
Հանրային մեղադրողը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Տուժող Ն․Մխիթարյանը, լինելով պատշաճ ծանուցված, երկու անգամ անընդմեջ չի ներկայացել դատական նիստերին։ Դատարանի աշխատակազմին հեռախոսազանգով տեղեկացրել է, որ դեմ է մեղադրյալի նկատմամբ դատական քննությունը արագացված վարույթի կարգով անցկացնելու դեմ։
Տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանը դիրքորոշում չի հայտնել մեղադրյալի նկատմամբ դատական քննությունը արագացված վարույթի կարգով անցկացնելու վերաբերյալ։
Հաշվի առնելով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բացի այդ տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանը դիրքորոշում չի հայտնել արագացված վարույթի կիրառման վերաբերյալ իսկ տուժող Ն․Մխիթարյանի կողմից չի ներկայացվել արագացված վարույթի կիրառման դեմ փաստարկված առարկություն, ուստի Դատարանը բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը:
(Մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)։
Պատճառաբանական մաս.
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
2. Եթե հանցափորձի ժամանակ հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված վնասից ավելի փոքր վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, ապա դա կլանվում է անձի դիտավորության մեջ:
3. Եթե հանցափորձն իրականացնելիս հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված օբյեկտին անզգուշությամբ ավելի մեծ վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, կամ անզգուշությամբ կամ անուղղակի դիտավորությամբ վնաս է պատճառվում մեկ այլ օբյեկտի, ապա արարքը որակվում է հանցագործությունների համակցությամբ:
4. Հանցափորձը լինում է ավարտված և չավարտված:
5. Հանցափորձը համարվում է ավարտված, եթե անձը կատարում է այն արարքը, որն անհրաժեշտ ու բավարար էր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար, և գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին է հասել, կամ հանցագործությունն ավարտելու համար արարքը շարունակելու անհրաժեշտություն չկա:
6. Հանցափորձը համարվում է չավարտված, եթե անձը գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար անհրաժեշտ է շարունակել սկսած արարքի կատարումը կամ նոր արարք կատարել»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում:
2. Ազատազրկումը նշանակվում է 3 ամսից 20 տարի ժամկետով:
3.Ազատազրկման նվազագույն ժամկետը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 3 ամսից։
(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Չավարտված հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում հանցավորի արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել: Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթով սույն հոդվածում նշված կանոնները չեն կիրառվում (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
(…)
4. Եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է դիտավորությամբ կատարված ծանր հանցանք, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Գումարելիս ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 15 տարին:
(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
« (…)
4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ավազակությունը՝ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով կատարված հափշտակությունը՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
2. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝
(...)
3) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
(...)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ հինգից տասը տարի ժամկետով»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1.Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակությունը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
2. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
(...)
3) խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով` քսանապատիկից հիսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր հիսունից երկու հարյուր յոթանասուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Ուրիշի անձնագիրը կամ նույնականացման քարտը կամ իրավունք վերապահող, պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող կամ իրավաբանական նշանակություն ունեցող տեղեկություն պարունակող փաստաթուղթը, դրոշմը, կնիքը կամ տրանսպորտային միջոցի պետհամարանիշը հափշտակելը, շորթելը, ոչնչացնելը, վնասելը կամ թաքցնելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կամ
(...)
պատժվում է տուգանքով` տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` մեկից երեք տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքներն ուղղված են սեփականության, տնտեսության և տնտեսական գործունեության և կառավարման կարգի դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (մեղադրյալին մեղսագրվում են ինչպես ավարտված հանցագործության, այնպես էլ հանցափորձի կատարում), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները (մեղադրյալին մեղսագրվում են որակյալ տեսակի հանցակազմեր՝ մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնության գալու եղանակով կատարված),
-Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտարկում է կատարած հանցանքների համար դատարանում իրեն մեղավոր ճանաչելը,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը դատվածություն ունենալու պայմաններում կատարելը՝ համաձայն «Դատվածության և հետախուզման առկայության» ձև 8 հարցման՝ մեղադրյալ Հ․Հովհաննիսյանը 2023 թվականի հունիսի 25-ին Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԳԴ/0146/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանքի ձևով՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Բացի այդ, մեղադրյալը 2024 թվականի հուլիսի 23-ին Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԳԴ/0237/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակվել է տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքին լրիվ գումարել ՀՀ Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի մարտի 7-ի թիվ ՏԴ/0153/01/22 դատավճռով նշանակված 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը և Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` 650.000 /վեց հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնի պետ Ա․Շահինյանի 13․03․2025թ․ գրության համաձայն՝ Հակոբ Հովհաննիսյանի կողմից թիվ ԳԴ/0237/02/24 և թիվ ԳԴ/0146/01/24 դատավճիռներով նշանակված տուգանք պատիժների մասով վճարումներ չեն կատարվել։
Հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը սույն քրեական գործով իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքը կատարել է 2024 թվականի հուլիսի 17-ին՝ վերը նշված դատավճիռների կայացումից հետո, ինչպես նաև վերջինիս կողմից վերը նշված դատավճիռներով նշանակված տուգանքները չեն վճարվել, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Հ․Հովհաննիսյանի դատվածությունը մարված չէ և վերջինս ենթադրյալ հանցանքները կատարել է դատվածություն ունենալու պայմաններում։
Որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում այն հանգամանքը, որ վերջինս հաշվաված է «Հրազդանի բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ-ի հոգեբուժական կաբինետում՝ «անձի խառը խանգարումդեկոմպենսացիա F61» ախտորոշմամբ։ Ըստ ներկայացված դիմումի՝ վերջինս 2020 թվականի հոկտեմբերի 4-ին կամավոր մեկնել է առաջնագիծ և մասնակցել է հայրենիքի պաշտպանությանը։
Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանն ունի մեղադրյալի կարգավիճակ այլ՝ թիվ ԱՎԴ4/0068/01/24, թիվ ԵԴ1/3954/01/24, թիվ ԱՎԴ3/0050/01/24, թիվ ԵԴ1/1775/01/24 քրեական գործերով։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, անհրաժեշտ է մեղադրյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտել ազատազրկման՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտել ազատազրկման՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 5 տարի 9 ամիս ժամկետով:
Հարկ է արձանագրել, որ մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից մինչ օրս գտնվել է փաստացի անազատության մեջ, ուստի հաշվի առնելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված 5 տարի 9 ամիս ազատազրկում տեսակի պատժի սկիզբը պետք է համարել փաստացի ազատությունից զրկելու պահից՝ 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա է տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանի կողմից հարուցվել է գույքային հայց։ 2025 թվականի փետրվարի 17-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանին գույքային պատասխանող ճանաչելու մասին։ Դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշտ է ներկայացված գույքային հայցը բավարարել, գույքային պատասխանող Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանից հօգուտ տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի բռնագանձել 400․000 ՀՀ դրամ։
Ինչ վերաբերում է տուժող Ն․Մխիթարյանի պատճառված վնասին, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ տուժողը, պատշաճ ծանուցված լինելով դատական նիստերի վերաբերյալ, երկու անգամ անընդմեջ չի ներկայացել դատարան, ինչպես նաև չի ներկայացրել ՀՀ քրեական դատարավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածով սահմանված կարգով գույքային հայց։
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։
Դատարանը, քննարկելով արտավարութային փաստաթղթերի տնօրինման հարցը, գտնում է, որ անհրաժեշտ է արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործի նյութերին:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանքն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի դատական ծախսերի հարցը Դատարանը համարում է լուծված։
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրական եզրակացության հետ Դատարանում ստացվել է նաև 1 փաթեթ, որում առկա է մեղադրյալից անձնական խուզարկությամբ վերցված բջջային հեռախոսը, որը, համաձայն քրեական գործի նյութերի չի ճանաչվել որպես իրեղեն ապացույց, ապա Դատարանն այդ փաթեթի տնօրինման հարցին դատավճռով չի անդրադառնում։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտել ազատազրկման՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտել ազատազրկման՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 5 տարի 9 ամիս ժամկետով:
Պատժի սկիզբը հաշվել Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանին փաստացի ազատությունից զրկելու պահից՝ 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Գույքային հայցը բավարարել, գույքային պատասխանող Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանից հօգուտ տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի բռնագանձել 400․000 ՀՀ դրամ։
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
ԵԴ1/3395/01/24
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Լ․ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
Կ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ․ՀՈՎՍԵՓՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Հ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
«18» հունիսի 2025թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի մարտի 13-ի ԵԴ1/3395/01/24 դատավճռի դեմ մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի և 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է 14-0681-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հուլիսի 17-ին որոշում է կայացվել 14-0681-24 քրեական վարույթով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանին տուժող ճանաչելու մասին։
2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների հատկանիշներով ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է 14147724 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հուլիսի 23-ին 14-0681-24 և 14147724 քրեական վարույթները միացվել են մեկ վարույթում և նախաքննություն շարունակվել է 14144824 համարի ներքո:
2024 թվականի հուլիսի 23-ին որոշմամբ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների կատարման համար։
2024 թվականի հուլիսի 24-ին որոշում է կայացվել ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի օգոստոսի 2-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանին հայտնաբերելու վերաբերյալ հանձնարարություն է տրվել հետաքննության մարմնին և վերջինիս նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
2024 թվականի օգոստոսի 4-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ 14-0681-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։
2024 թվականի օգոստոսի 15-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանը հայտնաբերվել և ներկայացվել է վարույթն իրականացնող մարմին։
Մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը վերստին քննարկելու մասին միջնորդություն է ներկայացվել դատարան, որն 2024 թվականի օգոստոսի 15-ին ամբողջությամբ բավարարվել է՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից։
2024 թվականի սեպտեմբերի 03-ին որոշում է կայացվել 14-0681-24 քրեական վարույթով «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ին տուժող ճանաչելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամսով՝ մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերի 15-ը՝ առանց սահմանափակելու այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը։
2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Տ․Սահակյանի որոշմամբ 14-0681-24 քրեական վարույթից մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ մասն անջատվել է, անջատված մասին շնորհվել է 14807724 համարը։
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին քրեական վարույթը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին և վարույթին շնորհվել է ԵԴ1/3395/01/24 համարը։
2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին էլեկտրոնային մակագրություն իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանին և 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին հանձնվել է դատավորի աշխատակազմին:
2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով ՝ մինչև 2025 թվականի մարտի 15-ը ներառյալ երկարաձգելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանը ներկայացրել է գույքային հայց՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հետևանքով պատճառված գույքային վնասի հատուցման պահանջի մասին։
2025 թվականի փետրվարի 17-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանին գույքային պատասխանող ճանաչելու մասին։
2025 թվականի մարտի 13-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավճռով Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և դատապարտվել է ազատազրկման՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտվել է ազատազրկման՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 5 տարի 9 ամիս ժամկետով:
Գույքային հայցը բավարարվել է և գույքային պատասխանող Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանից հօգուտ տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի պետք է բռնագանձվի 400․000 ՀՀ դրամ։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 13-ի դատավճռի դեմ 2025 թվականի ապրիլի 14-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանը:
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 28-ի որոշմամբ մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատական քննություն:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում կատարել է ավազակություն, նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում խոշոր չափերով խարդախության փորձ, ինչպես նաև նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում հափշտակել է ուրիշի նույնականացման քարտը:
Այսպես.
2024 թվականի հուլիսի 17-ին՝ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը նախկինում ունեցած դրամային պարտավորությունների շուրջ պարզաբանումներ կատարելու նպատակով Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտա 52 հասցեի հարակից տարածքում հանդիպել է Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանին, որտեղ նույն օրը՝ ժամը 14:00-ի սահմաններում վերջինի կողմից կատարված հեռախոսազանգերը ստուգելու պատրվակով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի ձեռքից խլել է նրան պատկանող «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը, որից հետո Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի՝ իր հեռախոսը վերադարձնելու պահանջներին և գործողություններին ի պատասխան՝ հափշտակված հեռախոսը իր մոտ պահելու նպատակով բռնություն է գործադրել նրա նկատմամբ, այն է՝ երկու անգամ ոտքով հարվածել է վերջինիս ոտքին, գցել գետին և քաշելով տարել տարածքում կայանված պատահական ավտոմեքենայի հետնամաս, այնուհետև, Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի մոտ գտնվող պայուսակը գցելու նպատակով՝ շարունակել է բռնություն է գործադրել վերջինի նկատմամբ, այն է՝ ոլորել է նրա ձեռքը, ինչի հետևանքով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի պայուսակն ընկել է գետնին, որը Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի հետ նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում գործող ինքնությունը դեռևս չբացահայտված անձը հափշտակել է հիշյալ տարածքից:
Այնուհետև, Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի կողմից իր պայուսակի հափշտակությունը նկատելուց և դրա մասին բարձրաձայնելուց հետո՝ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը այն հայտնաբերելու և վերադարձնելու պատրվակով հեռացել է հիշյալ տարածքից՝ իր հետ տանելով նաև վերը նշված բջջային հեռախոսը:
Այնուհետև, նույն օրը Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը, քննությամբ դեռևս ինքնությունները չպարզված անձանց հետ շարունակելով հանցավոր գործունեությունը, այն է՝ նախապես փոխելով գաղտնաբառը՝ մուտք է գործել Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանից հափշտակված հիշյալ հեռախոսում առկա «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության բջջային հավելվածի՝ տուժող Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի օգտահաշիվ և օգտագործելով նաև վերջինից հափշտակված հիշյալ պայուսակում առկա վերջինին պատկանող նույնականացման քարտը՝ նրա անվամբ ձևակերպել է 4.300.000 ՀՀ դրամ վարկ, որից 400.000 ՀՀ դրամը փոխանցել է այլ քարտային հաշվեհամարի, իսկ մնացած գումարն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել տնօրինել, քանի որ տուժող Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի կողմից կատարված ահազանգի հիման վրա «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության կողմից այդ գումարի նկատմամբ կիրառվել է արգելանք»:
Առաջին ատյանի դատարանում նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Պաշտպանը միացել է ներկայացված միջնորդությանը:
Հանրային մեղադրողը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Առաջին ատյանի դատարանում տուժող Ն․Մխիթարյանը, լինելով պատշաճ ծանուցված, երկու անգամ անընդմեջ չի ներկայացել դատական նիստերին։
Տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանը դիրքորոշում չի հայտնել մեղադրյալի նկատմամբ դատական քննությունն արագացված վարույթի կարգով անցկացնելու վերաբերյալ։
Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բացի այդ տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանը դիրքորոշում չի հայտնել արագացված վարույթի կիրառման վերաբերյալ իսկ տուժող Ն․Մխիթարյանի կողմից չի ներկայացվել արագացված վարույթի կիրառման դեմ փաստարկված առարկություն, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալ Հ.Հովհաննիսյանի միջնորդությունը:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/3395/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի մարտի 13-ի դատավճռի՝ պատճառաբանական մասի համաձայն՝ «(…) Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է.
(…)
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
- մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքներն ուղղված են սեփականության, տնտեսության և տնտեսական գործունեության և կառավարման կարգի դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (մեղադրյալին մեղսագրվում են ինչպես ավարտված հանցագործության, այնպես էլ հանցափորձի կատարում), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները (մեղադրյալին մեղսագրվում են որակյալ տեսակի հանցակազմեր՝ մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնության գալու եղանակով կատարված),
- Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտարկում է կատարած հանցանքների համար դատարանում իրեն մեղավոր ճանաչելը,
- մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը դատվածություն ունենալու պայմաններում կատարելը՝ համաձայն «Դատվածության և հետախուզման առկայության» ձև 8 հարցման՝ մեղադրյալ Հ․Հովհաննիսյանը 2023 թվականի հունիսի 25-ին Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԳԴ/0146/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանքի ձևով՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Բացի այդ, մեղադրյալը 2024 թվականի հուլիսի 23-ին Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԳԴ/0237/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակվել է տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքին լրիվ գումարել ՀՀ Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի մարտի 7-ի թիվ ՏԴ/0153/01/22 դատավճռով նշանակված 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը և Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` 650.000 (վեց հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնի պետ Ա․Շահինյանի 13․03․2025թ․ գրության համաձայն՝ Հակոբ Հովհաննիսյանի կողմից թիվ ԳԴ/0237/02/24 և թիվ ԳԴ/0146/01/24 դատավճիռներով նշանակված տուգանք պատիժների մասով վճարումներ չեն կատարվել։
Հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը սույն քրեական գործով իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքը կատարել է 2024 թվականի հուլիսի 17-ին՝ վերը նշված դատավճիռների կայացումից հետո, ինչպես նաև վերջինիս կողմից վերը նշված դատավճիռներով նշանակված տուգանքները չեն վճարվել, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Հ․Հովհաննիսյանի դատվածությունը մարված չէ և վերջինս ենթադրյալ հանցանքները կատարել է դատվածություն ունենալու պայմաններում։
Որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում այն հանգամանքը, որ վերջինս հաշվառված է «Հրազդանի բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ-ի հոգեբուժական կաբինետում՝ «անձի խառը խանգարում դեկոմպենսացիա F61» ախտորոշմամբ։ Ըստ ներկայացված դիմումի՝ վերջինս 2020 թվականի հոկտեմբերի 4-ին կամավոր մեկնել է առաջնագիծ և մասնակցել է հայրենիքի պաշտպանությանը։
Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանն ունի մեղադրյալի կարգավիճակ այլ՝ թիվ ԱՎԴ4/0068/01/24, թիվ ԵԴ1/3954/01/24, թիվ ԱՎԴ3/0050/01/24, թիվ ԵԴ1/1775/01/24 քրեական գործերով։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, անհրաժեշտ է մեղադրյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտել ազատազրկման՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտել ազատազրկման՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 5 տարի 9 ամիս ժամկետով:
Հարկ է արձանագրել, որ մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից մինչ օրս գտնվել է փաստացի անազատության մեջ, ուստի հաշվի առնելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված 5 տարի 9 ամիս ազատազրկում տեսակի պատժի սկիզբը պետք է համարել փաստացի ազատությունից զրկելու պահից՝ 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից։(…)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանը, վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և գործի փաստական հանգամանքները, Առաջին ատյանի դատարանի իրավական դիրքորոշումը, վկայակոչելով օրենսդրության վերաբերելի դրույթները, որպես վերաքննիչ բողոքի հիմքեր և հիմնավորումներ բառացիորեն նշել է հետևյալը. «(…) Ընդհանուր իրավասության դատարանի դատական ակտը ենթակա է բեկանման, քանի որ դատարանը նշանակել է ակնհայտ խիստ պատժատեսակ և պատժաչափ։
Այսպես՝
Սույն քրեական գործով մեղադրյալին վերագրվել է ծանր հանցագործություն, սակայն տուժողը ոչ մի բողոք չի ներկայացել։
Ըստ պաշտպանական կողմի դիտարկման նշանակված պատիժը չի համապատասխանում պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: Կարծում ենք, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը ենթակա է պայմանականորեն չկիրառման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու կամ այն պայմանականորեն չկիրառելու նպատակահարմարության հարցին` պաշտպանը ղեկավարվում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԱՔԴ/0091/01/14 և մի շարք այլ որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներով:
(…)
Այսպիսով, վերը նշված Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար անհրաժեշտ է դատարանի համոզվածությունը, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժատեսակն իրական կրելու։ Ընդ որում, այդ համոզվածությունը պետք է հիմնված լինի գործի օբյեկտիվ տվյալների վրա, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով պաշտպանական կողմը հաշվի է առնում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Մեղադրյալի հետհանցավոր վարքագիծը ապացուցում է, որ նա զղջում է կատարած արարքի համար, գիտակցել է կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, մեղադրյալի նկատմամբ պատիժը պայմանական չկիրառելը բացասական ազդեցություն կունենա նաև նրա ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա։ Բացի այդ վարույթով պարզվել է, որ Հակոբ Հովհաննիսյանը մասնակցում է երկրի սահմանների պաշտպանությանը, իր կողմից խնդրանք է ուղղվել հնարավորություն տալ շարունակելու սահմանների պաշտպանությունն իրականացնելու։ Նման պայմաններում բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկելով հանցավորի անձը, տարիքը, գտնում եմ, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու: (…)»:
Վերոգրյալի հիման վրա Բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի ԵԴ1/3395/01/24 դատական ակտը` փոփոխել մեղադրյալ Հ.Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատժաչափը և այն պայմանականորեն չկիրառել:
Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում արձանագրված դիրքորոշումները.
Դատական նիստի ժամանակ մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանը պնդեց իր պաշտպանի կողմից ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել։
2025 թվականի հունիսի 18-ին Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Վ․Սարգսյանը գրություն էր հասցեագրել Վերաքննիչ դատարանին՝ հայտնելով, որ աշխատանքային ծանրաբեռնվածության պատճառով չի կարող ներկայանալ վերաքննիչ բողոքի քննությանը, միաժամանակ առարկել էր պաշտպան Ակսել Մանուկյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրել այն մերժել։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատական վերանայման արդյունքով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե`
1) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
2) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
4) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հետևանքով բողոքարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատական ակտ, որը՝
1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտին.
3) ամբողջությամբ կամ մասամբ վերացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը:
2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շարադրված պահանջները:
3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը.
1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը (վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը).
2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք.
3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը.
4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի.
5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով.
6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանցվի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան.
7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատարան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը. (...)»:
Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/3395/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի մարտի 13-ի դատավճիռը, գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի քննության շրջանակներում անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված է արդյո՞ք մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։
Այսպես.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել քրեական պատասխանատվության այն արարքի համար, որը կատարման պահին հանցանք չի համարվել»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ առաջին անգամ կատարելը,
2) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի հղիությունը,
3) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը,
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ,
5) հանցանքը կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդմամբ կատարելը,
6) հանցանքը կարեկցանքի շարժառիթով կատարելը,
7) հանցանքը քրեական պատասխանատվությունը բացառող հանգամանքի իրավաչափության պայմանները խախտելով կատարելը,
8) հանցանքը հանցագործությունից տուժած անձի հակաիրավական վարքագծի ազդեցության տակ կատարելը,
9) հանցանքը սպառնալիքի, հարկադրանքի կամ այն անձի ազդեցությամբ կատարելը, որից հանցավորը գտնվում է նյութական, ծառայողական կամ այլ կախվածության տակ,
10) հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը,
11) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությունից հետո հանցագործությունից տուժած անձին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը,
12) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելուն կամ այլ կերպ հարթելուն ուղղված գործողություն կատարելը:
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:
3. Եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը,
2) հանցանքը խմբի կամ հանցավոր կազմակերպության կազմում կատարելը,
3) հանցագործության մեջ առանձնապես ակտիվ դերը,
4) հանցանքը կատարելուն հոգեկան առողջության խնդիրներ ունեցող կամ ոչ սթափ (հարբած) վիճակում գտնվող կամ քրեական պատասխանատվության համար սահմանված տարիքի չհասած անձին ներգրավելը, եթե հանցավորը գիտակցում է, որ անձը հոգեկան առողջության խնդիրներ ունի, ոչ սթափ (հարբած) վիճակում է կամ չի հասել քրեական պատասխանատվության համար սահմանված տարիքի,
5) դիտավորյալ հանցանքն անչափահասի նկատմամբ, նրա հետ համատեղ կամ հանցավորի արարքի բնույթը գիտակցող անչափահասի ներկայությամբ կատարելը, եթե հանցավորը գիտակցում է, որ անձն անչափահաս է,
6) հանցանքը ռասայական, ազգային, էթնիկ կամ սոցիալական ծագումով, կրոնով, սեռով, քաղաքական կամ այլ հայացքներով կամ անձնական կամ սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքներով պայմանավորված ատելության, անհանդուրժողականության կամ թշնամանքի շարժառիթով կատարելը,
7) հանցանքն այլ անձանց իրավաչափ գործողությունների համար վրեժի շարժառիթով կատարելը,
8) հանցանքն այլ հանցագործությունը թաքցնելու կամ դրա կատարումը հեշտացնելու նպատակով կատարելը,
9) հանցանքը հղի կնոջ, անօգնական, խոցելի կամ հանցավորից կախյալ վիճակում գտնվող անձի նկատմամբ կատարելը, եթե հանցավորը գիտակցում է, որ կինը հղի է, կամ անձը անօգնական, խոցելի կամ իրենից կախյալ վիճակում է,
10) հանցանքն անձի կամ նրա մերձավոր ազգականի կամ մերձավորի, զուգընկերոջ կամ նախկին զուգընկերոջ նկատմամբ կատարելը` կապված այդ անձի կողմից իր ծառայողական կամ մասնագիտական գործունեության կամ հասարակական պարտքը կատարելու հետ,
11) հանցանքն առանձին դաժանությամբ, անձին ծաղրուծանակի, տանջանքի կամ տառապանքի ենթարկելով կատարելը,
12) հանցանքն իշխանական կամ ծառայողական լիազորությունները կամ դրանցով պայմանավորված ազդեցությունն օգտագործելով կատարելը,
13) հանցանքը հանրության համար վտանգավոր եղանակով կատարելը,
14) հանցանքը զենքի, ռազմամթերքի, պայթուցիկ նյութերի կամ պայթեցման սարքերի կամ ռադիոակտիվ նյութերի գործադրմամբ կամ դրանց գործադրման սպառնալիքով կատարելը,
15) հանցանքը թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց ածանցյալների կամ ուժեղ ներգործող դեղերի գործադրմամբ կատարելը,
16) հանցանքն ալկոհոլի, թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց ածանցյալների կամ ուժեղ ներգործող դեղերի ազդեցությամբ կատարելը, եթե հանցավորն ինքն է իրեն դրել այդ վիճակի մեջ,
17) հանցանքը ռազմական կամ արտակարգ դրության, արտակարգ իրավիճակի կամ զանգվածային անկարգությունների պայմաններն օգտագործելով կատարելը:
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը որպես ծանրացնող հանգամանք չի կարող հաշվի առնել սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված այլ հանգամանքներ:
3. Եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք:
4. Հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածով սահմանված կանոններով պատիժ նշանակելիս սույն հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված ծանրացնող հանգամանքը հաշվի չի առնվում որպես ծանրացնող հանգամանք:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 1-4-րդ մասերի համաձայն՝ «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո:
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:»
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տարիների ընթացքում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից։ Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների՝ հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։ Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։
Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս, դատարանները պետք է հաշվի առնեն ինչպես խախտվող հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը, այնպես էլ արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են անձի հոգեբանական վերաբերմունքն իր կատարած արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, բնույթը և այլն:
Վերաքննիչ դատարանը վերոգրյալ իրավակարգավորումների, իրավական վերլուծությունների լույսի ներքո վերլուծելով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալ Հ.Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը և այն ռեալ (իրական) կրելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հիմնավորումները, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները կառուցված են գործի փաստական և իրավական հանգամանքների, մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի անձը բնութագրող, պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող և մեղմացնող հանգամանքների՝ իրենց ամբողջության մեջ մանրամասն վերլուծության վրա, հետևաբար, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր առկա չեն:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատժաչափը և այն ռեալ (իրական) կրելու հարցը քննարկելիս, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնել.
- մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, կատարման եղանակը, այն որ մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում կատարել է ավազակություն, նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում խոշոր չափերով խարդախության փորձ, ինչպես նաև նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում հափշտակել է ուրիշի նույնականացման քարտը:
- մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մասնավորապես՝ մեղադրյալին մեղսագրվում են ինչպես ավարտված հանցանքներ, այնպես էլ հանցափորձի կատարում,
- մեղադրյալ Հ.Հովհաննիսյանի կողմից հանցանքները դատվածություն ունենալու պարագայում կատարելը, մասնավորապես, համաձայն «Դատվածության և հետախուզման առկայության» ձև 8 տեղեկանքի՝ մեղադրյալ Հ․Հովհաննիսյանը 2023 թվականի հունիսի 25-ին Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի ԳԴ/0146/01/24 դատավճռով մեղավոր էր ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և նրա նկատմամբ պատիժ էր նշանակվել տուգանքի ձևով՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Բացի այդ, մեղադրյալը 2024 թվականի հուլիսի 23-ին Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի ԳԴ/0237/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակվել է տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքին լրիվ գումարվել էր ՀՀ Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի մարտի 7-ի թիվ ՏԴ/0153/01/22 դատավճռով նշանակված 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը և Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` 650.000 (վեց հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնի պետ Ա․Շահինյանի 13․03․2025թ․ գրության համաձայն՝ Հակոբ Հովհաննիսյանի կողմից ԳԴ/0237/02/24 և ԳԴ/0146/01/24 դատավճիռներով նշանակված տուգանք պատիժների մասով վճարումներ չեն կատարվել։
Նման պայմաններում, Բողոքաբերի կողմից մեղադրյալ Հ.Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատժաչափը մեղմացնելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու պահանջի հիմքում դրված տուժողի բողոք և պահանջ չունենալու, մեղադրյալի՝ հայրենիքի պաշտպանությանը մասնակցելու հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, չեն կարող ողջամտորեն փաստել Հ.Հովհաննիսյանի կատարած արարքի և նրա անձի՝ հանրային վտանգավորության աստիճանի նվազեցման մասին և մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմք հանդիսանալ։
Ամփոփելով վերոշարադրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկված դատական ակտը բեկանելու և վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր առկա չեն, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դրա դեմ բերված մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-363-րդ, 367-րդ, 370-371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 13-ի ԵԴ1/3395/01/24 դատավճիռը թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստացման օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Լ․ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
Կ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Լ․ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
Կ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ․ՀՈՎՍԵՓՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Հ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
«18» հունիսի 2025թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի մարտի 13-ի ԵԴ1/3395/01/24 դատավճռի դեմ մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի և 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է 14-0681-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հուլիսի 17-ին որոշում է կայացվել 14-0681-24 քրեական վարույթով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանին տուժող ճանաչելու մասին։
2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների հատկանիշներով ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է 14147724 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հուլիսի 23-ին 14-0681-24 և 14147724 քրեական վարույթները միացվել են մեկ վարույթում և նախաքննություն շարունակվել է 14144824 համարի ներքո:
2024 թվականի հուլիսի 23-ին որոշմամբ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների կատարման համար։
2024 թվականի հուլիսի 24-ին որոշում է կայացվել ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի օգոստոսի 2-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանին հայտնաբերելու վերաբերյալ հանձնարարություն է տրվել հետաքննության մարմնին և վերջինիս նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
2024 թվականի օգոստոսի 4-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ 14-0681-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։
2024 թվականի օգոստոսի 15-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանը հայտնաբերվել և ներկայացվել է վարույթն իրականացնող մարմին։
Մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը վերստին քննարկելու մասին միջնորդություն է ներկայացվել դատարան, որն 2024 թվականի օգոստոսի 15-ին ամբողջությամբ բավարարվել է՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից։
2024 թվականի սեպտեմբերի 03-ին որոշում է կայացվել 14-0681-24 քրեական վարույթով «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ին տուժող ճանաչելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամսով՝ մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերի 15-ը՝ առանց սահմանափակելու այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը։
2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Տ․Սահակյանի որոշմամբ 14-0681-24 քրեական վարույթից մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ մասն անջատվել է, անջատված մասին շնորհվել է 14807724 համարը։
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին քրեական վարույթը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին և վարույթին շնորհվել է ԵԴ1/3395/01/24 համարը։
2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին էլեկտրոնային մակագրություն իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանին և 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին հանձնվել է դատավորի աշխատակազմին:
2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով ՝ մինչև 2025 թվականի մարտի 15-ը ներառյալ երկարաձգելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանը ներկայացրել է գույքային հայց՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հետևանքով պատճառված գույքային վնասի հատուցման պահանջի մասին։
2025 թվականի փետրվարի 17-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանին գույքային պատասխանող ճանաչելու մասին։
2025 թվականի մարտի 13-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավճռով Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և դատապարտվել է ազատազրկման՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտվել է ազատազրկման՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 5 տարի 9 ամիս ժամկետով:
Գույքային հայցը բավարարվել է և գույքային պատասխանող Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանից հօգուտ տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի պետք է բռնագանձվի 400․000 ՀՀ դրամ։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 13-ի դատավճռի դեմ 2025 թվականի ապրիլի 14-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանը:
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 28-ի որոշմամբ մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատական քննություն:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում կատարել է ավազակություն, նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում խոշոր չափերով խարդախության փորձ, ինչպես նաև նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում հափշտակել է ուրիշի նույնականացման քարտը:
Այսպես.
2024 թվականի հուլիսի 17-ին՝ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը նախկինում ունեցած դրամային պարտավորությունների շուրջ պարզաբանումներ կատարելու նպատակով Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտա 52 հասցեի հարակից տարածքում հանդիպել է Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանին, որտեղ նույն օրը՝ ժամը 14:00-ի սահմաններում վերջինի կողմից կատարված հեռախոսազանգերը ստուգելու պատրվակով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի ձեռքից խլել է նրան պատկանող «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը, որից հետո Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի՝ իր հեռախոսը վերադարձնելու պահանջներին և գործողություններին ի պատասխան՝ հափշտակված հեռախոսը իր մոտ պահելու նպատակով բռնություն է գործադրել նրա նկատմամբ, այն է՝ երկու անգամ ոտքով հարվածել է վերջինիս ոտքին, գցել գետին և քաշելով տարել տարածքում կայանված պատահական ավտոմեքենայի հետնամաս, այնուհետև, Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի մոտ գտնվող պայուսակը գցելու նպատակով՝ շարունակել է բռնություն է գործադրել վերջինի նկատմամբ, այն է՝ ոլորել է նրա ձեռքը, ինչի հետևանքով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի պայուսակն ընկել է գետնին, որը Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի հետ նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում գործող ինքնությունը դեռևս չբացահայտված անձը հափշտակել է հիշյալ տարածքից:
Այնուհետև, Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի կողմից իր պայուսակի հափշտակությունը նկատելուց և դրա մասին բարձրաձայնելուց հետո՝ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը այն հայտնաբերելու և վերադարձնելու պատրվակով հեռացել է հիշյալ տարածքից՝ իր հետ տանելով նաև վերը նշված բջջային հեռախոսը:
Այնուհետև, նույն օրը Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը, քննությամբ դեռևս ինքնությունները չպարզված անձանց հետ շարունակելով հանցավոր գործունեությունը, այն է՝ նախապես փոխելով գաղտնաբառը՝ մուտք է գործել Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանից հափշտակված հիշյալ հեռախոսում առկա «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության բջջային հավելվածի՝ տուժող Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի օգտահաշիվ և օգտագործելով նաև վերջինից հափշտակված հիշյալ պայուսակում առկա վերջինին պատկանող նույնականացման քարտը՝ նրա անվամբ ձևակերպել է 4.300.000 ՀՀ դրամ վարկ, որից 400.000 ՀՀ դրամը փոխանցել է այլ քարտային հաշվեհամարի, իսկ մնացած գումարն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել տնօրինել, քանի որ տուժող Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի կողմից կատարված ահազանգի հիման վրա «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության կողմից այդ գումարի նկատմամբ կիրառվել է արգելանք»:
Առաջին ատյանի դատարանում նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Պաշտպանը միացել է ներկայացված միջնորդությանը:
Հանրային մեղադրողը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Առաջին ատյանի դատարանում տուժող Ն․Մխիթարյանը, լինելով պատշաճ ծանուցված, երկու անգամ անընդմեջ չի ներկայացել դատական նիստերին։
Տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանը դիրքորոշում չի հայտնել մեղադրյալի նկատմամբ դատական քննությունն արագացված վարույթի կարգով անցկացնելու վերաբերյալ։
Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բացի այդ տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանը դիրքորոշում չի հայտնել արագացված վարույթի կիրառման վերաբերյալ իսկ տուժող Ն․Մխիթարյանի կողմից չի ներկայացվել արագացված վարույթի կիրառման դեմ փաստարկված առարկություն, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալ Հ.Հովհաննիսյանի միջնորդությունը:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/3395/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի մարտի 13-ի դատավճռի՝ պատճառաբանական մասի համաձայն՝ «(…) Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է.
(…)
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
- մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքներն ուղղված են սեփականության, տնտեսության և տնտեսական գործունեության և կառավարման կարգի դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (մեղադրյալին մեղսագրվում են ինչպես ավարտված հանցագործության, այնպես էլ հանցափորձի կատարում), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները (մեղադրյալին մեղսագրվում են որակյալ տեսակի հանցակազմեր՝ մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնության գալու եղանակով կատարված),
- Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտարկում է կատարած հանցանքների համար դատարանում իրեն մեղավոր ճանաչելը,
- մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը դատվածություն ունենալու պայմաններում կատարելը՝ համաձայն «Դատվածության և հետախուզման առկայության» ձև 8 հարցման՝ մեղադրյալ Հ․Հովհաննիսյանը 2023 թվականի հունիսի 25-ին Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԳԴ/0146/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանքի ձևով՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Բացի այդ, մեղադրյալը 2024 թվականի հուլիսի 23-ին Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԳԴ/0237/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակվել է տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքին լրիվ գումարել ՀՀ Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի մարտի 7-ի թիվ ՏԴ/0153/01/22 դատավճռով նշանակված 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը և Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` 650.000 (վեց հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնի պետ Ա․Շահինյանի 13․03․2025թ․ գրության համաձայն՝ Հակոբ Հովհաննիսյանի կողմից թիվ ԳԴ/0237/02/24 և թիվ ԳԴ/0146/01/24 դատավճիռներով նշանակված տուգանք պատիժների մասով վճարումներ չեն կատարվել։
Հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը սույն քրեական գործով իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքը կատարել է 2024 թվականի հուլիսի 17-ին՝ վերը նշված դատավճիռների կայացումից հետո, ինչպես նաև վերջինիս կողմից վերը նշված դատավճիռներով նշանակված տուգանքները չեն վճարվել, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Հ․Հովհաննիսյանի դատվածությունը մարված չէ և վերջինս ենթադրյալ հանցանքները կատարել է դատվածություն ունենալու պայմաններում։
Որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում այն հանգամանքը, որ վերջինս հաշվառված է «Հրազդանի բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ-ի հոգեբուժական կաբինետում՝ «անձի խառը խանգարում դեկոմպենսացիա F61» ախտորոշմամբ։ Ըստ ներկայացված դիմումի՝ վերջինս 2020 թվականի հոկտեմբերի 4-ին կամավոր մեկնել է առաջնագիծ և մասնակցել է հայրենիքի պաշտպանությանը։
Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանն ունի մեղադրյալի կարգավիճակ այլ՝ թիվ ԱՎԴ4/0068/01/24, թիվ ԵԴ1/3954/01/24, թիվ ԱՎԴ3/0050/01/24, թիվ ԵԴ1/1775/01/24 քրեական գործերով։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, անհրաժեշտ է մեղադրյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտել ազատազրկման՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտել ազատազրկման՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 5 տարի 9 ամիս ժամկետով:
Հարկ է արձանագրել, որ մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից մինչ օրս գտնվել է փաստացի անազատության մեջ, ուստի հաշվի առնելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված 5 տարի 9 ամիս ազատազրկում տեսակի պատժի սկիզբը պետք է համարել փաստացի ազատությունից զրկելու պահից՝ 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից։(…)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանը, վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և գործի փաստական հանգամանքները, Առաջին ատյանի դատարանի իրավական դիրքորոշումը, վկայակոչելով օրենսդրության վերաբերելի դրույթները, որպես վերաքննիչ բողոքի հիմքեր և հիմնավորումներ բառացիորեն նշել է հետևյալը. «(…) Ընդհանուր իրավասության դատարանի դատական ակտը ենթակա է բեկանման, քանի որ դատարանը նշանակել է ակնհայտ խիստ պատժատեսակ և պատժաչափ։
Այսպես՝
Սույն քրեական գործով մեղադրյալին վերագրվել է ծանր հանցագործություն, սակայն տուժողը ոչ մի բողոք չի ներկայացել։
Ըստ պաշտպանական կողմի դիտարկման նշանակված պատիժը չի համապատասխանում պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: Կարծում ենք, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը ենթակա է պայմանականորեն չկիրառման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու կամ այն պայմանականորեն չկիրառելու նպատակահարմարության հարցին` պաշտպանը ղեկավարվում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԱՔԴ/0091/01/14 և մի շարք այլ որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներով:
(…)
Այսպիսով, վերը նշված Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար անհրաժեշտ է դատարանի համոզվածությունը, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժատեսակն իրական կրելու։ Ընդ որում, այդ համոզվածությունը պետք է հիմնված լինի գործի օբյեկտիվ տվյալների վրա, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով պաշտպանական կողմը հաշվի է առնում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Մեղադրյալի հետհանցավոր վարքագիծը ապացուցում է, որ նա զղջում է կատարած արարքի համար, գիտակցել է կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, մեղադրյալի նկատմամբ պատիժը պայմանական չկիրառելը բացասական ազդեցություն կունենա նաև նրա ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա։ Բացի այդ վարույթով պարզվել է, որ Հակոբ Հովհաննիսյանը մասնակցում է երկրի սահմանների պաշտպանությանը, իր կողմից խնդրանք է ուղղվել հնարավորություն տալ շարունակելու սահմանների պաշտպանությունն իրականացնելու։ Նման պայմաններում բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկելով հանցավորի անձը, տարիքը, գտնում եմ, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու: (…)»:
Վերոգրյալի հիման վրա Բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի ԵԴ1/3395/01/24 դատական ակտը` փոփոխել մեղադրյալ Հ.Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատժաչափը և այն պայմանականորեն չկիրառել:
Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում արձանագրված դիրքորոշումները.
Դատական նիստի ժամանակ մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանը պնդեց իր պաշտպանի կողմից ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել։
2025 թվականի հունիսի 18-ին Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Վ․Սարգսյանը գրություն էր հասցեագրել Վերաքննիչ դատարանին՝ հայտնելով, որ աշխատանքային ծանրաբեռնվածության պատճառով չի կարող ներկայանալ վերաքննիչ բողոքի քննությանը, միաժամանակ առարկել էր պաշտպան Ակսել Մանուկյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրել այն մերժել։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատական վերանայման արդյունքով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե`
1) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
2) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
4) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հետևանքով բողոքարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատական ակտ, որը՝
1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտին.
3) ամբողջությամբ կամ մասամբ վերացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը:
2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շարադրված պահանջները:
3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը.
1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը (վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը).
2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք.
3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը.
4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի.
5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով.
6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանցվի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան.
7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատարան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը. (...)»:
Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/3395/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի մարտի 13-ի դատավճիռը, գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի քննության շրջանակներում անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված է արդյո՞ք մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։
Այսպես.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել քրեական պատասխանատվության այն արարքի համար, որը կատարման պահին հանցանք չի համարվել»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ առաջին անգամ կատարելը,
2) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի հղիությունը,
3) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը,
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ,
5) հանցանքը կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդմամբ կատարելը,
6) հանցանքը կարեկցանքի շարժառիթով կատարելը,
7) հանցանքը քրեական պատասխանատվությունը բացառող հանգամանքի իրավաչափության պայմանները խախտելով կատարելը,
8) հանցանքը հանցագործությունից տուժած անձի հակաիրավական վարքագծի ազդեցության տակ կատարելը,
9) հանցանքը սպառնալիքի, հարկադրանքի կամ այն անձի ազդեցությամբ կատարելը, որից հանցավորը գտնվում է նյութական, ծառայողական կամ այլ կախվածության տակ,
10) հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը,
11) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությունից հետո հանցագործությունից տուժած անձին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը,
12) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելուն կամ այլ կերպ հարթելուն ուղղված գործողություն կատարելը:
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:
3. Եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը,
2) հանցանքը խմբի կամ հանցավոր կազմակերպության կազմում կատարելը,
3) հանցագործության մեջ առանձնապես ակտիվ դերը,
4) հանցանքը կատարելուն հոգեկան առողջության խնդիրներ ունեցող կամ ոչ սթափ (հարբած) վիճակում գտնվող կամ քրեական պատասխանատվության համար սահմանված տարիքի չհասած անձին ներգրավելը, եթե հանցավորը գիտակցում է, որ անձը հոգեկան առողջության խնդիրներ ունի, ոչ սթափ (հարբած) վիճակում է կամ չի հասել քրեական պատասխանատվության համար սահմանված տարիքի,
5) դիտավորյալ հանցանքն անչափահասի նկատմամբ, նրա հետ համատեղ կամ հանցավորի արարքի բնույթը գիտակցող անչափահասի ներկայությամբ կատարելը, եթե հանցավորը գիտակցում է, որ անձն անչափահաս է,
6) հանցանքը ռասայական, ազգային, էթնիկ կամ սոցիալական ծագումով, կրոնով, սեռով, քաղաքական կամ այլ հայացքներով կամ անձնական կամ սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքներով պայմանավորված ատելության, անհանդուրժողականության կամ թշնամանքի շարժառիթով կատարելը,
7) հանցանքն այլ անձանց իրավաչափ գործողությունների համար վրեժի շարժառիթով կատարելը,
8) հանցանքն այլ հանցագործությունը թաքցնելու կամ դրա կատարումը հեշտացնելու նպատակով կատարելը,
9) հանցանքը հղի կնոջ, անօգնական, խոցելի կամ հանցավորից կախյալ վիճակում գտնվող անձի նկատմամբ կատարելը, եթե հանցավորը գիտակցում է, որ կինը հղի է, կամ անձը անօգնական, խոցելի կամ իրենից կախյալ վիճակում է,
10) հանցանքն անձի կամ նրա մերձավոր ազգականի կամ մերձավորի, զուգընկերոջ կամ նախկին զուգընկերոջ նկատմամբ կատարելը` կապված այդ անձի կողմից իր ծառայողական կամ մասնագիտական գործունեության կամ հասարակական պարտքը կատարելու հետ,
11) հանցանքն առանձին դաժանությամբ, անձին ծաղրուծանակի, տանջանքի կամ տառապանքի ենթարկելով կատարելը,
12) հանցանքն իշխանական կամ ծառայողական լիազորությունները կամ դրանցով պայմանավորված ազդեցությունն օգտագործելով կատարելը,
13) հանցանքը հանրության համար վտանգավոր եղանակով կատարելը,
14) հանցանքը զենքի, ռազմամթերքի, պայթուցիկ նյութերի կամ պայթեցման սարքերի կամ ռադիոակտիվ նյութերի գործադրմամբ կամ դրանց գործադրման սպառնալիքով կատարելը,
15) հանցանքը թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց ածանցյալների կամ ուժեղ ներգործող դեղերի գործադրմամբ կատարելը,
16) հանցանքն ալկոհոլի, թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց ածանցյալների կամ ուժեղ ներգործող դեղերի ազդեցությամբ կատարելը, եթե հանցավորն ինքն է իրեն դրել այդ վիճակի մեջ,
17) հանցանքը ռազմական կամ արտակարգ դրության, արտակարգ իրավիճակի կամ զանգվածային անկարգությունների պայմաններն օգտագործելով կատարելը:
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը որպես ծանրացնող հանգամանք չի կարող հաշվի առնել սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված այլ հանգամանքներ:
3. Եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք:
4. Հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածով սահմանված կանոններով պատիժ նշանակելիս սույն հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված ծանրացնող հանգամանքը հաշվի չի առնվում որպես ծանրացնող հանգամանք:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 1-4-րդ մասերի համաձայն՝ «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո:
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:»
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տարիների ընթացքում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից։ Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների՝ հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։ Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։
Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս, դատարանները պետք է հաշվի առնեն ինչպես խախտվող հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը, այնպես էլ արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են անձի հոգեբանական վերաբերմունքն իր կատարած արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, բնույթը և այլն:
Վերաքննիչ դատարանը վերոգրյալ իրավակարգավորումների, իրավական վերլուծությունների լույսի ներքո վերլուծելով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալ Հ.Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը և այն ռեալ (իրական) կրելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հիմնավորումները, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները կառուցված են գործի փաստական և իրավական հանգամանքների, մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի անձը բնութագրող, պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող և մեղմացնող հանգամանքների՝ իրենց ամբողջության մեջ մանրամասն վերլուծության վրա, հետևաբար, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր առկա չեն:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատժաչափը և այն ռեալ (իրական) կրելու հարցը քննարկելիս, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնել.
- մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, կատարման եղանակը, այն որ մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում կատարել է ավազակություն, նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում խոշոր չափերով խարդախության փորձ, ինչպես նաև նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում հափշտակել է ուրիշի նույնականացման քարտը:
- մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մասնավորապես՝ մեղադրյալին մեղսագրվում են ինչպես ավարտված հանցանքներ, այնպես էլ հանցափորձի կատարում,
- մեղադրյալ Հ.Հովհաննիսյանի կողմից հանցանքները դատվածություն ունենալու պարագայում կատարելը, մասնավորապես, համաձայն «Դատվածության և հետախուզման առկայության» ձև 8 տեղեկանքի՝ մեղադրյալ Հ․Հովհաննիսյանը 2023 թվականի հունիսի 25-ին Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի ԳԴ/0146/01/24 դատավճռով մեղավոր էր ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և նրա նկատմամբ պատիժ էր նշանակվել տուգանքի ձևով՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Բացի այդ, մեղադրյալը 2024 թվականի հուլիսի 23-ին Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի ԳԴ/0237/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակվել է տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքին լրիվ գումարվել էր ՀՀ Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի մարտի 7-ի թիվ ՏԴ/0153/01/22 դատավճռով նշանակված 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը և Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` 650.000 (վեց հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնի պետ Ա․Շահինյանի 13․03․2025թ․ գրության համաձայն՝ Հակոբ Հովհաննիսյանի կողմից ԳԴ/0237/02/24 և ԳԴ/0146/01/24 դատավճիռներով նշանակված տուգանք պատիժների մասով վճարումներ չեն կատարվել։
Նման պայմաններում, Բողոքաբերի կողմից մեղադրյալ Հ.Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատժաչափը մեղմացնելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու պահանջի հիմքում դրված տուժողի բողոք և պահանջ չունենալու, մեղադրյալի՝ հայրենիքի պաշտպանությանը մասնակցելու հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, չեն կարող ողջամտորեն փաստել Հ.Հովհաննիսյանի կատարած արարքի և նրա անձի՝ հանրային վտանգավորության աստիճանի նվազեցման մասին և մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմք հանդիսանալ։
Ամփոփելով վերոշարադրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկված դատական ակտը բեկանելու և վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր առկա չեն, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դրա դեմ բերված մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-363-րդ, 367-րդ, 370-371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 13-ի ԵԴ1/3395/01/24 դատավճիռը թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստացման օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Լ․ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
Կ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3395/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 18-11-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14807724 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում կատարված ավազակության, նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում խոշոր չափերով խարդախության փորձի, ինչպես նաև նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում ուրիշի նույնականացման քարտ՝ հափշտակության մեջ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Հակոբ |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հայրանուն | Արմենի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 252 Մաս 2 Կետ 3 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.4 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 18-11-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սաթենիկ |
| Ազգանուն | Անդրեասյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 18-11-2024 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 22-11-2024 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին «22» նոյեմբերի 2024 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ս․Անդրեասյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/3395/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով՝ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/3395/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին: 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին այն համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանին և 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 33-34-րդ և 310-րդ հոդվածներով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ստանձնել թիվ ԵԴ1/3395/01/24 քրեական գործի վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2024 թվականի դեկտեմբերի 05-ին՝ ժամը 13:00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (նստավայրը՝ ք․Երևան, հասցե՝ Տիգրան Մեծ 23/1)` դատավոր Ս․Անդրեասյանի նախագահությամբ։ Որոշումը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների հուշաթերթ՝ ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը: ԴԱՏԱՎՈՐ Ս․ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հակոբ |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ակսել |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Նաիրա |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հարություն |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈւԹՅՈՒՆ |
| Կազմակերպության հասցե | ք. Երևան, Նաիրի Զարյան 33ա |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 05-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 12-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 10-12-2024 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԸՆՏՐՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «10» դեկտեմբերի 2024թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Վ․ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ պաշտպան Ա․ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ մեղադրյալ Հ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ընթացքում, քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի (ծնված՝ 1996 թվականի սեպտեմբերի 07-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում դատված, դատվածություն չունեցող, չամուսնացած, հաշվառված՝ Կոտայքի մարզ, գ․Մեղրաձոր, 3-րդ փողոց 73-րդ տուն հասցեում) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու և դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի և 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 14-0681-24 քրեական վարույթը: 2024 թվականի հուլիսի 17-ին որոշում է կայացվել թիվ 14-0681-24 քրեական վարույթով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանին տուժող ճանաչելու մասին։ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների հատկանիշներով ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 14147724 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին թիվ 14-0681-24 և թիվ 14147724 քրեական վարույթները միացվել են մեկ վարույթում և նախաքննություն շարունակվել է թիվ 14144824 համարի ներքո: 2024 թվականի հուլիսի 23-ին թիվ 14147724 քրեական վարույթ հարուցելու արձանագրության մեջ կատարվել է շտկում հոդվածի մասով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով։ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին որոշմամբ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների կատարման համար։ 2024 թվականի հուլիսի 24-ին որոշում է կայացվել ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին։ 2024 թվականի օգոստոսի 2-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանին հայտնաբերելու վերաբերյալ հանձնարարություն է տրվել հետաքննության մարմնին և վերջինիս նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։ 2024 թվականի օգոստոսի 4-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ թիվ 14-0681-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը ՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։ 2024 թվականի օգոստոսի 15-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանը հայտնաբերվել և ներկայացվել է վարույթն իրականացնող մարմին։ Մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը վերստին քննարկելու մասին միջնորդություն է ներկայացվել դատարան, որն 2024 թվականի օգոստոսի 15-ին ամբողջությամբ բավարարվել է՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 03-ին որոշում է կայացվել թիվ 14-0681-24 քրեական վարույթով «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ին տուժող ճանաչելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել տուժող <Ինեկոբանկ> ՓԲԸ-ի ներկայացուցիչ ճանաչել Հարություն Մարգարյանին։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամսով՝ մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերի 15-ը՝ առանց սահմանափակելու այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը։ 2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Տ․Սահակյանի որոշմամբ թիվ 14-0681-24 քրեական վարույթից մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ մասն անջատվել է, անջատված մասին շնորհվել է 14807724 համարը։ Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ․Համբարձումյանի կողմից 2024 թվականի հուլիսի 23-ին Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն հանցանքի կատարման համար, որ նա նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում կատարել է ավազակություն, նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում խոշոր չափերով խարդախության փորձ, ինչպես նաև նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում հափշտակել է ուրիշի նույնականացման քարտը: Այսպես. 2024 թվականի հուլիսի 17-ին՝ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը նախկինում ունեցած դրամային պարտավորությունների շուրջ պարզաբանումներ կատարելու նպատակով Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտա 52 հասցեի հարակից տարածքում հանդիպել է Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանին, որտեղ նույն օրը՝ ժամը 14:00-ի սահմաններում, վերջինի կողմից կատարված հեռախոսազանգերը ստուգելու պատրվակով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի ձեռքից խլել է նրան պատկանող «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը, որից հետո Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի՝ իր հեռախոսը վերադարձնելու պահանջներին և գործողություններին ի պատասխան՝ հափշտակված հեռախոսը իր մոտ պահելու նպատակով բռնություն է գործադրել նրա նկատմամբ, այն է՝ երկու անգամ ոտքով հարվածել է վերջինի ոտքին, գցել գետին և քաշելով տարել տարածքում կայանված պատահական ավտոմեքենայի հետնամաս, այնուհետև, Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի մոտ գտնվող պայուսակը գցելու նպատակով՝ շարունակել է բռնություն է գործադրել վերջինի նկատմամբ, այն է՝ ոլորել է նրա ձեռքը, ինչի հետևանքով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի պայուսակն ընկել է գետնին, որը Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի հետ նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում գործող ինքնությունը դեռևս չբացահայտված անձը հափշտակել է հիշյալ տարածքից: Այնուհետև, Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի կողմից իր պայուսակի հափշտակությունը նկատելուց և դրա մասին բարձրաձայնելուց հետո՝ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը այն հայտնաբերելու և վերադարձնելու պատրվակով հեռացել է հիշյալ տարածքից՝ իր հետ տանելով նաև վերը նշված բջջային հեռախոսը: Այնուհետև, նույն օրը Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը, քննությամբ դեռևս ինքնությունները չպարզված անձանց հետ շարունակելով հանցավոր գործունեությունը, այն է՝ նախապես փոխելով գաղտնաբառը՝ մուտք է գործել Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանից հափշտակված հիշյալ հեռախոսում առկա «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության բջջային հավելվածի՝ տուժող Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի օգտահաշիվ և օգտագործելով նաև վերջինից հափշտակված հիշյալ պայուսակում առկա վերջինին պատկանող նույնականացման քարտը՝ նրա անվամբ ձևակերպել է 4.300.000 ՀՀ դրամ վարկ, որից 400.000 ՀՀ դրամը փոխանցել է այլ քարտային հաշվեհամարի, իսկ մնացած գումարն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել տնօրինել, քանի որ տուժող Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի կողմից կատարված ահազանգի հիման վրա «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության կողմից այդ գումարի նկատմամբ կիրառվել է արգելանք: Այսինքն՝ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանին մեղսագրվում է հանցանքի կատարում՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով: Վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները. 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին՝ դատական նիստի ընթացքում, հանրային մեղադրողը միջնորդեց երկարաձգել կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը։ Պաշտպանն առարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ, միջնորդեց կիրառել բացակայելու արգելք և տնային կալանք համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցները։ Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը և Դատարանին հայտնեց, որ եղել է մարտական հերթապահության և տեղյակ չի եղել, որ իրեն նախկինում փնտրել են։ Տուժողները դատական նիստին չեն ներկայացել։ (Դիրքորոշումներն ավելի մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրության լազերային սկավառակը): Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ. անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4.Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (…) 5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը»: Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է. - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Դատարանը արձանագրում է նաև, որ դատավորի կողմից քրեական գործի վարույթը ստանձնելուց հետո, Դատարանն է հանդիսանում քրեական վարույթի պատասխանատուն, որի ընթացքում առաջացող ռիսկերը գնահատում է՝ կաշկանդված չլինելով մինչդատական վարույթի ընթացքում գնահատված ռիսկերով։ Այլ կերպ՝ սույն փուլում գործի քննության ծավալը տարբերվում է մինչդատական վարույթում առկա ծավալից և սույն փուլում Դատարանն է գնահատում դատական քննության ընթացքում առաջացող ռիսկերը՝ այդ թվում նաև խափանման միջոցի ընտրության ժամանակ առկա հիմքերը: Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները՝ Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով որպես խափանման միջոց կալանքն ընտրելու հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերը, որը հիմնավորվում է վարույթի նյութերով՝ այդ թվում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ի որոշմամբ արձանագրված փաստերով, մասնավորապես՝ «Դատարանը գտնում է. - շարունակում է բարձր լինել ռիսկը, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի: Դատարանը հիմնավոր է համարում Քննիչի պատճառաբանությունները, որ բացի այն, որ մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանին մեղսագրվում է նաև ծանր հանցագործության կատարում, ենթադրյալ հանցագործությունից անմիջապես հետո մեղադրյալը փախուստի է դիմել դեպքի վայրից, այնուհետև վերջինիս նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում և միայն հետախուզման արդյունքում շուրջ մեկ ամիս անց Հ․Հովհաննիսյանը հայտնաբերվել և ներկայացվել է վարույթն իրականացնող մարմին: Հետևաբար վերը նշվածը համակցության մեջ գնահատելով մեղադրյալ Հ․Հովհաննիսյանին վերագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների համար (այդ թվում՝ ծանր) նախատեսված պատժի խստության հետ, Դատարանը հաստատված է համարում այն մտավախությունը, որ դեռևս բարձր է Հակոբ Հովհաննիսյանի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը, - բարձր է նաև մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությունը, քանի որ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում է իրականացվում մի քանի այլ քրեական գործերով, որոնց թվում նաև՝ ենթադրաբար գույքային բնույթի հանցանքներ կատարելու համար (քրեական գործ ԱՎԴ4/0068/01/24, մեղադրվում է խմբի կազմում խոշոր չափերով և թիվ 43130123 քրեական վարույթով զգալի չափերով հափշտակություններ կատարելու համար, 15․08․2024-08․10․2024թթ․ ընկած ժամանակահատվածում ևս երկու նույնասեռ հանցանքների կատարման մեղադրանքով /խարդախություն և կողոպուտ/ մեղադրյալ Հ․Հովհաննիսյանի վերաբերյալ քրեական գործեր են ուղարկվել դատարան)։ Դատարանը գտնում է, որ նշված հանգամանքներն էապես բարձրացնում են մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությունը, - Դատարանը հաստատված է համարում նաև Քննիչի մտավախությունը, որ կալանքի կիրառումն անհրաժեշտ է մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար, որը կարող է դրսևորվել քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու եղանակով։ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ դեռևս չեն բացահայտվել ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները, չի պարզվել ենթադրյալ հանցագործությանը առնչություն ունեցած անձանց ողջ շրջանակը, բացի այդ, նկատի ունենալով մեղադրյալի ու տուժողի ունեցած հարաբերությունները, մեղադրյալին վերագրված ենթադրյալ բռնությամբ զուգորդված հանցագործության դեպքը, ուստի նշված պայմաններում առկա է մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի կողմից ինչպես արդեն իսկ հարցաքննված վկաների և տուժողի, այնպես էլ հնարավոր այլ ականատես վկաների և միջադեպի մասնակիցների վրա՝ իր օգտին ցուցմունքներ տալու համար ազդեցություն գործադրելու և այդ կերպ քննությանը խոչընդոտելու վտանգ։ Քննարկելով այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու հնարավորությունը և այդ կապակցությամբ պաշտպանի միջնորդությունը (տնային կալանք կիրառելու վերաբերյալ)՝ Դատարանը կարծում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները չեն կարող գործուն երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար՝ հաշվի առնելով մեղադրյալին վերագրված ենթադրյալ հանցագործության բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, կատարման եղանակը, այսինքն՝ այլընտրանքային մյուս խափանման միջոցների կիրառման դեպքում հնարավոր չէ մեղադրյալի նկատմամբ ապահովել այնպիսի հսկողություն, որը կկանխի նրա կողմից փախուստի դիմելը, նմանատիպ ենթադրյալ հանցանքների հնարավոր կատարումը և գործով այլ անձանց վրա հնարավոր ապօրինի ազդեցությունը։ Բացի այդ, պաշտպանության կողմը Դատարանին չի ներկայացրել համապատասխան փաստաթղթեր (կոնկրետ բնակարան, բնակարանի սեփականատիրոջ համաձայնություն)՝ տնային կալանքը կրելու հնարավորությունը նաև այդ համատեքստում գնահատելու համար։ Հետևաբար՝ մասնավոր և հանրային շահերի հավասարակշռված պաշտպանություն ապահովելու պարտականությունից ելնելով՝ Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի ազատության իրավունքի հետագա սահմանափակումը և դրա միջոցը համաչափ են դրանով հետապնդվող նպատակին։ Անդրադառնալով կալանքի ժամկետի երկարաձգման տևողությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Քննիչի կողմից նշված գործողությունները, որոնք պետք է դեռևս կատարի (առերես հարցաքննություններ, մեղադրյալի հետ խմբի կազմում գործած այլ անձի ինքնությունը պարզելը, հետաքննության մարմնին տրված հանձնարարությունների պատասխանները ստանալը, առգրավումներ, զննություններ կատարելը և մի շարք այլ հնարավոր ապացուցողական և վարութային գործողություններ կատարելը, օրենքով սահմանված ողջամիտ ժամկետներում նախաքննությունն ավարտելը) ծավալուն են, հետևապես 2 ամսով կալանքի ժամկետը երկարաձգելը հիմնավոր է և ողջամտորեն բավարար է գործի պատշաճ ընթացքն ապահովելու համար»: Մատնանշված որոշման համատեքստում անդրադառնալով կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը՝ Դատարանը վերահաստատում է դրա հիմնավորումների առնչությամբ վերոնշյալ որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները և փաստում, որ նշված որոշումից հետո ի հայտ չեն եկել իրենց բնույթով և բովանդակությամբ ծանրակշիռ այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք կարող են չեզոքացնել կամ նվազեցնել մեղադրյալի կողմից նոր արարք կատարելու, մեղադրյալի կողմից փախուստը կանխելու և իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների չկատարման հավանականությունը։ Մեղադրյալի կողմից փախուստը կանխելու նպատակով կալանք կիրառելու անհրաժեշտության հետ կապված Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում, առաջադրված մեղադրանքի բնույթից ելնելով, Դատարանը մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը գնահատում է բարձր: Մասնավորապես․ վերոհիշյալի մասին է վկայում ենթադրյալ հանցանքից անմիջապես հետո փախուստի դիմելու և հետախուզման մեջ գտնված լինելու հանգամանքը։ Դատարանն արձանագրում է, որ բարձր է նաև մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի կողմից նոր ենթադրյալ հանցանք կատարելու հավանականությունը, քանի որ վերջինիս մեղսագրվում են ենթադրյալ մի քանի հանցանքների կատարում՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով։ Հատկանշական է, որ մեղադրյալը մեղադրվում է նաև մեկ այլ՝ թիվ ԱՎԴ4/0068/01/24 քրեական գործով խմբի կազմում խոշոր չափերով խարդախության կատարման դրվագով։ Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու հավանականությանը, ապա հաշվի առնելով, որ գործը գտնվում է դատաքննության փուլում, ուստի որոշակի չափով շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի կողմից իր վրա դրված պարտականությունների չկատարման ռիսկը, ուստի դատաքննության տվյալ փուլի արդյունավետ իրականացումն ապահովելու համար կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվում է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մարտի 15-ը ներառյալ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-34-րդ, 116-120-րդ, 270-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մարտի 15-ը ներառյալ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու պահից՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 23-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 23-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 16-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 16-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 17-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 17-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 13-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 13-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 13-03-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 13-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:15 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 13-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 13-03-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Հակոբ |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 13-03-2025 |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ՝ նաև Դատարան) Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Վ․ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ տուժող Ն․ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ պաշտպան Ա․ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ մեղադրյալ Հ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ 2025 թվականի մարտի 13-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի (ծնված՝ 1996 թվականի սեպտեմբերի 07-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում դատված, չամուսնացած, հաշվառված՝ Կոտայքի մարզ, գ․Մեղրաձոր, 3-րդ փողոց, 73-րդ տուն հասցեում, գտնվում է «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով՝ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի և 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 14-0681-24 քրեական վարույթը: 2024 թվականի հուլիսի 17-ին որոշում է կայացվել թիվ 14-0681-24 քրեական վարույթով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանին տուժող ճանաչելու մասին։ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների հատկանիշներով ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 14147724 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին թիվ 14-0681-24 և թիվ 14147724 քրեական վարույթները միացվել են մեկ վարույթում և նախաքննություն շարունակվել է թիվ 14144824 համարի ներքո: 2024 թվականի հուլիսի 23-ին թիվ 14147724 քրեական վարույթ հարուցելու արձանագրության մեջ կատարվել է շտկում հոդվածի մասով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով։ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին որոշմամբ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների կատարման համար։ 2024 թվականի հուլիսի 24-ին որոշում է կայացվել ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին։ 2024 թվականի օգոստոսի 2-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանին հայտնաբերելու վերաբերյալ հանձնարարություն է տրվել հետաքննության մարմնին և վերջինիս նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։ 2024 թվականի օգոստոսի 4-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ թիվ 14-0681-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը ՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։ 2024 թվականի օգոստոսի 15-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանը հայտնաբերվել և ներկայացվել է վարույթն իրականացնող մարմին։ Մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը վերստին քննարկելու մասին միջնորդություն է ներկայացվել դատարան, որն 2024 թվականի օգոստոսի 15-ին ամբողջությամբ բավարարվել է՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 03-ին որոշում է կայացվել թիվ 14-0681-24 քրեական վարույթով «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ին տուժող ճանաչելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել տուժող <Ինեկոբանկ> ՓԲԸ-ի ներկայացուցիչ ճանաչել Հարություն Մարգարյանին։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամսով՝ մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերի 15-ը՝ առանց սահմանափակելու այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը։ 2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Տ․Սահակյանի որոշմամբ թիվ 14-0681-24 քրեական վարույթից մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ մասն անջատվել է, անջատված մասին շնորհվել է 14807724 համարը։ 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին և վարույթին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/3395/01/24 համարը։ 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանին և 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին: 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով ՝ մինչև 2025 թվականի մարտի 15-ը ներառյալ երկարաձգելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանը ներկայացրել է գույքային հայց՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հետևանքով պատճառված գույքային վնասի հատուցման պահանջի մասին։ 2025 թվականի փետրվարի 17-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանին գույքային պատասխանող ճանաչելու մասին։ Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. 2024 թվականի հուլիսի 23-ի Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազ Վ․ Համբարձումյանի կողմից Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում կատարել է ավազակություն, նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում խոշոր չափերով խարդախության փորձ, ինչպես նաև նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում հափշտակել է ուրիշի նույնականացման քարտը: Այսպես. 2024 թվականի հուլիսի 17-ին՝ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը նախկինում ունեցած դրամային պարտավորությունների շուրջ պարզաբանումներ կատարելու նպատակով Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտա 52 հասցեի հարակից տարածքում հանդիպել է Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանին, որտեղ նույն օրը՝ ժամը 14:00-ի սահմաններում վերջինի կողմից կատարված հեռախոսազանգերը ստուգելու պատրվակով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի ձեռքից խլել է նրան պատկանող «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը, որից հետո Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի՝ իր հեռախոսը վերադարձնելու պահանջներին և գործողություններին ի պատասխան՝ հափշտակված հեռախոսը իր մոտ պահելու նպատակով բռնություն է գործադրել նրա նկատմամբ, այն է՝ երկու անգամ ոտքով հարվածել է վերջին ոտքին, գցել գետին և քաշելով տարել տարածքում կայանված պատահական ավտոմեքենայի հետնամաս, այնուհետև, Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի մոտ գտնվող պայուսակը գցելու նպատակով՝ շարունակել է բռնություն է գործադրել վերջինի նկատմամբ, այն է՝ ոլորել է նրա ձեռքը, ինչի հետևանքով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի պայուսակն ընկել է գետնին, որը Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի հետ նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում գործող ինքնությունը դեռևս չբացահայտված անձը հափշտակել է հիշյալ տարածքից: Այնուհետև, Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի կողմից իր պայուսակի հափշտակությունը նկատելուց և դրա մասին բարձրաձայնելուց հետո՝ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը այն հայտնաբերելու և վերադարձնելու պատրվակով հեռացել է հիշյալ տարածքից՝ իր հետ տանելով նաև վերը նշված բջջային հեռախոսը: Այնուհետև, նույն օրը Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը, քննությամբ դեռևս ինքնությունները չպարզված անձանց հետ շարունակելով հանցավոր գործունեությունը, այն է՝ նախապես փոխելով գաղտնաբառը՝ մուտք է գործել Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանից հափշտակված հիշյալ հեռախոսում առկա «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության բջջային հավելվածի՝ տուժող Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի օգտահաշիվ և օգտագործելով նաև վերջինից հափշտակված հիշյալ պայուսակում առկա վերջինին պատկանող նույնականացման քարտը՝ նրա անվամբ ձևակերպել է 4.300.000 ՀՀ դրամ վարկ, որից 400.000 ՀՀ դրամը փոխանցել է այլ քարտային հաշվեհամարի, իսկ մնացած գումարն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել տնօրինել, քանի որ տուժող Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի կողմից կատարված ահազանգի հիման վրա «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության կողմից այդ գումարի նկատմամբ կիրառվել է արգելանք»: Արագացված վարույթ Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով: Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները: Պաշտպանը միացել է ներկայացված միջնորդությանը: Հանրային մեղադրողը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ: Տուժող Ն․Մխիթարյանը, լինելով պատշաճ ծանուցված, երկու անգամ անընդմեջ չի ներկայացել դատական նիստերին։ Դատարանի աշխատակազմին հեռախոսազանգով տեղեկացրել է, որ դեմ է մեղադրյալի նկատմամբ դատական քննությունը արագացված վարույթի կարգով անցկացնելու դեմ։ Տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանը դիրքորոշում չի հայտնել մեղադրյալի նկատմամբ դատական քննությունը արագացված վարույթի կարգով անցկացնելու վերաբերյալ։ Հաշվի առնելով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բացի այդ տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանը դիրքորոշում չի հայտնել արագացված վարույթի կիրառման վերաբերյալ իսկ տուժող Ն․Մխիթարյանի կողմից չի ներկայացվել արագացված վարույթի կիրառման դեմ փաստարկված առարկություն, ուստի Դատարանը բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը: (Մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)։ Պատճառաբանական մաս. Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի համաձայն՝ « 1. Հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով: 2. Եթե հանցափորձի ժամանակ հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված վնասից ավելի փոքր վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, ապա դա կլանվում է անձի դիտավորության մեջ: 3. Եթե հանցափորձն իրականացնելիս հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված օբյեկտին անզգուշությամբ ավելի մեծ վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, կամ անզգուշությամբ կամ անուղղակի դիտավորությամբ վնաս է պատճառվում մեկ այլ օբյեկտի, ապա արարքը որակվում է հանցագործությունների համակցությամբ: 4. Հանցափորձը լինում է ավարտված և չավարտված: 5. Հանցափորձը համարվում է ավարտված, եթե անձը կատարում է այն արարքը, որն անհրաժեշտ ու բավարար էր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար, և գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին է հասել, կամ հանցագործությունն ավարտելու համար արարքը շարունակելու անհրաժեշտություն չկա: 6. Հանցափորձը համարվում է չավարտված, եթե անձը գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար անհրաժեշտ է շարունակել սկսած արարքի կատարումը կամ նոր արարք կատարել»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում: 2. Ազատազրկումը նշանակվում է 3 ամսից 20 տարի ժամկետով: 3.Ազատազրկման նվազագույն ժամկետը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 3 ամսից։ (…)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…)2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: 4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Չավարտված հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում հանցավորի արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել: Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթով սույն հոդվածում նշված կանոնները չեն կիրառվում (…)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը: (…) 4. Եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է դիտավորությամբ կատարված ծանր հանցանք, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Գումարելիս ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 15 տարին: (…)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ « (…) 4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից (…)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ավազակությունը՝ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով կատարված հափշտակությունը՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով: 2. Ավազակությունը, որը կատարվել է՝ (...) 3) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, (...) պատժվում է ազատազրկմամբ՝ հինգից տասը տարի ժամկետով»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1.Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակությունը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: 2. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝ 1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, (...) 3) խոշոր չափերով՝ պատժվում է տուգանքով` քսանապատիկից հիսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր հիսունից երկու հարյուր յոթանասուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով (…)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Ուրիշի անձնագիրը կամ նույնականացման քարտը կամ իրավունք վերապահող, պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող կամ իրավաբանական նշանակություն ունեցող տեղեկություն պարունակող փաստաթուղթը, դրոշմը, կնիքը կամ տրանսպորտային միջոցի պետհամարանիշը հափշտակելը, շորթելը, ոչնչացնելը, վնասելը կամ թաքցնելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝ 1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կամ (...) պատժվում է տուգանքով` տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` մեկից երեք տարի ժամկետով»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից: 2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր: 3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս: 4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝ 1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա. 2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին. 3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են: 5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․ 1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը). 2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը. 3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ. 5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար. 6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման. 7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. 8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար. 9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ. 10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. 11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել. 12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․ 13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման. 14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները. 15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց. 16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից: 2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են` 1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից. 2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը. 3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները. 4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ. 5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել: 3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝ 1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. 3) դատարանի փաստական վերլուծությունները. 4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները: 4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝ 1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը. 2) դատարանի իրավական վերլուծությունները. 3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները. 4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս: 5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են` 1) դատարանի որոշումները. 2) դատավճռի բողոքարկման կարգը: 6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները: 2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…): (…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը): Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները. -մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքներն ուղղված են սեփականության, տնտեսության և տնտեսական գործունեության և կառավարման կարգի դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (մեղադրյալին մեղսագրվում են ինչպես ավարտված հանցագործության, այնպես էլ հանցափորձի կատարում), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները (մեղադրյալին մեղսագրվում են որակյալ տեսակի հանցակազմեր՝ մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնության գալու եղանակով կատարված), -Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտարկում է կատարած հանցանքների համար դատարանում իրեն մեղավոր ճանաչելը, -մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը դատվածություն ունենալու պայմաններում կատարելը՝ համաձայն «Դատվածության և հետախուզման առկայության» ձև 8 հարցման՝ մեղադրյալ Հ․Հովհաննիսյանը 2023 թվականի հունիսի 25-ին Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԳԴ/0146/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանքի ձևով՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Բացի այդ, մեղադրյալը 2024 թվականի հուլիսի 23-ին Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԳԴ/0237/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակվել է տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքին լրիվ գումարել ՀՀ Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի մարտի 7-ի թիվ ՏԴ/0153/01/22 դատավճռով նշանակված 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը և Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` 650.000 /վեց հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնի պետ Ա․Շահինյանի 13․03․2025թ․ գրության համաձայն՝ Հակոբ Հովհաննիսյանի կողմից թիվ ԳԴ/0237/02/24 և թիվ ԳԴ/0146/01/24 դատավճիռներով նշանակված տուգանք պատիժների մասով վճարումներ չեն կատարվել։ Հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը սույն քրեական գործով իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքը կատարել է 2024 թվականի հուլիսի 17-ին՝ վերը նշված դատավճիռների կայացումից հետո, ինչպես նաև վերջինիս կողմից վերը նշված դատավճիռներով նշանակված տուգանքները չեն վճարվել, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Հ․Հովհաննիսյանի դատվածությունը մարված չէ և վերջինս ենթադրյալ հանցանքները կատարել է դատվածություն ունենալու պայմաններում։ Որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում այն հանգամանքը, որ վերջինս հաշվաված է «Հրազդանի բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ-ի հոգեբուժական կաբինետում՝ «անձի խառը խանգարումդեկոմպենսացիա F61» ախտորոշմամբ։ Ըստ ներկայացված դիմումի՝ վերջինս 2020 թվականի հոկտեմբերի 4-ին կամավոր մեկնել է առաջնագիծ և մասնակցել է հայրենիքի պաշտպանությանը։ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանն ունի մեղադրյալի կարգավիճակ այլ՝ թիվ ԱՎԴ4/0068/01/24, թիվ ԵԴ1/3954/01/24, թիվ ԱՎԴ3/0050/01/24, թիվ ԵԴ1/1775/01/24 քրեական գործերով։ Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, անհրաժեշտ է մեղադրյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտել ազատազրկման՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտել ազատազրկման՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 5 տարի 9 ամիս ժամկետով: Հարկ է արձանագրել, որ մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից մինչ օրս գտնվել է փաստացի անազատության մեջ, ուստի հաշվի առնելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված 5 տարի 9 ամիս ազատազրկում տեսակի պատժի սկիզբը պետք է համարել փաստացի ազատությունից զրկելու պահից՝ 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին: Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա է տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանի կողմից հարուցվել է գույքային հայց։ 2025 թվականի փետրվարի 17-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանին գույքային պատասխանող ճանաչելու մասին։ Դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշտ է ներկայացված գույքային հայցը բավարարել, գույքային պատասխանող Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանից հօգուտ տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի բռնագանձել 400․000 ՀՀ դրամ։ Ինչ վերաբերում է տուժող Ն․Մխիթարյանի պատճառված վնասին, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ տուժողը, պատշաճ ծանուցված լինելով դատական նիստերի վերաբերյալ, երկու անգամ անընդմեջ չի ներկայացել դատարան, ինչպես նաև չի ներկայացրել ՀՀ քրեական դատարավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածով սահմանված կարգով գույքային հայց։ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։ Դատարանը, քննարկելով արտավարութային փաստաթղթերի տնօրինման հարցը, գտնում է, որ անհրաժեշտ է արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործի նյութերին: Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանքն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի դատական ծախսերի հարցը Դատարանը համարում է լուծված։ Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրական եզրակացության հետ Դատարանում ստացվել է նաև 1 փաթեթ, որում առկա է մեղադրյալից անձնական խուզարկությամբ վերցված բջջային հեռախոսը, որը, համաձայն քրեական գործի նյութերի չի ճանաչվել որպես իրեղեն ապացույց, ապա Դատարանն այդ փաթեթի տնօրինման հարցին դատավճռով չի անդրադառնում։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը` Վ Ճ Ռ Ե Ց Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտել ազատազրկման՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտել ազատազրկման՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 5 տարի 9 ամիս ժամկետով: Պատժի սկիզբը հաշվել Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանին փաստացի ազատությունից զրկելու պահից՝ 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից։ Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում: Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: Գույքային հայցը բավարարել, գույքային պատասխանող Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանից հօգուտ տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի բռնագանձել 400․000 ՀՀ դրամ։ Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։ Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 13-03-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 16-04-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | Բաղկացած 3 հատորից՝ 1-ին հատորը՝ 259 թերթ, 2-րդ հատորը 244 թերթ, 3-րդ հատորը 214 թերթ։ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 14-04-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 16-04-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 259, 244, 214 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-45078 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 23-12-2025 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 24-12-2025 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 24-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 5 հատորից, 1-ին հատորը՝ «259» թերթ, 2-րդ հատորը՝ «244» թերթ, 3-րդ հատորը՝ «214» թերթ, 4-րդ հատորը՝ «113» թերթ, 5-րդ հատորը՝ «97» թերթ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 27-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 5 հատոր |
| Գործին կից նյութերը | 1 փաթեթ կցված 5-րդ հատորին |
Դատական գործ N: ԵԴ1/3395/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 16-04-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 14-04-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ակսել |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Հակոբ Հովհաննիսյան Բեկանել Երևան քաղաքի /Ավան/ առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 13.03.2025թ-ի դատավճիռը: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 18-04-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 18-04-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Ալավերդյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 28-04-2025 |
|---|
Բանավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 28-04-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 12-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 18-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 18-06-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Հակոբ |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/3395/01/24 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Լ․ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ Կ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ․ՀՈՎՍԵՓՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Հ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ «18» հունիսի 2025թ. ք.Երևան դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի մարտի 13-ի ԵԴ1/3395/01/24 դատավճռի դեմ մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի և 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է 14-0681-24 քրեական վարույթը: 2024 թվականի հուլիսի 17-ին որոշում է կայացվել 14-0681-24 քրեական վարույթով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանին տուժող ճանաչելու մասին։ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների հատկանիշներով ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է 14147724 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին 14-0681-24 և 14147724 քրեական վարույթները միացվել են մեկ վարույթում և նախաքննություն շարունակվել է 14144824 համարի ներքո: 2024 թվականի հուլիսի 23-ին որոշմամբ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների կատարման համար։ 2024 թվականի հուլիսի 24-ին որոշում է կայացվել ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին։ 2024 թվականի օգոստոսի 2-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանին հայտնաբերելու վերաբերյալ հանձնարարություն է տրվել հետաքննության մարմնին և վերջինիս նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։ 2024 թվականի օգոստոսի 4-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ 14-0681-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։ 2024 թվականի օգոստոսի 15-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանը հայտնաբերվել և ներկայացվել է վարույթն իրականացնող մարմին։ Մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը վերստին քննարկելու մասին միջնորդություն է ներկայացվել դատարան, որն 2024 թվականի օգոստոսի 15-ին ամբողջությամբ բավարարվել է՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 03-ին որոշում է կայացվել 14-0681-24 քրեական վարույթով «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ին տուժող ճանաչելու մասին։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամսով՝ մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերի 15-ը՝ առանց սահմանափակելու այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը։ 2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Տ․Սահակյանի որոշմամբ 14-0681-24 քրեական վարույթից մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ մասն անջատվել է, անջատված մասին շնորհվել է 14807724 համարը։ 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին քրեական վարույթը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին և վարույթին շնորհվել է ԵԴ1/3395/01/24 համարը։ 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին էլեկտրոնային մակագրություն իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանին և 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին հանձնվել է դատավորի աշխատակազմին: 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով ՝ մինչև 2025 թվականի մարտի 15-ը ներառյալ երկարաձգելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանը ներկայացրել է գույքային հայց՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հետևանքով պատճառված գույքային վնասի հատուցման պահանջի մասին։ 2025 թվականի փետրվարի 17-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանին գույքային պատասխանող ճանաչելու մասին։ 2025 թվականի մարտի 13-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավճռով Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և դատապարտվել է ազատազրկման՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտվել է ազատազրկման՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 5 տարի 9 ամիս ժամկետով: Գույքային հայցը բավարարվել է և գույքային պատասխանող Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանից հօգուտ տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի պետք է բռնագանձվի 400․000 ՀՀ դրամ։ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 13-ի դատավճռի դեմ 2025 թվականի ապրիլի 14-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանը: Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 28-ի որոշմամբ մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատական քննություն: Վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում կատարել է ավազակություն, նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում խոշոր չափերով խարդախության փորձ, ինչպես նաև նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում հափշտակել է ուրիշի նույնականացման քարտը: Այսպես. 2024 թվականի հուլիսի 17-ին՝ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը նախկինում ունեցած դրամային պարտավորությունների շուրջ պարզաբանումներ կատարելու նպատակով Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտա 52 հասցեի հարակից տարածքում հանդիպել է Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանին, որտեղ նույն օրը՝ ժամը 14:00-ի սահմաններում վերջինի կողմից կատարված հեռախոսազանգերը ստուգելու պատրվակով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի ձեռքից խլել է նրան պատկանող «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը, որից հետո Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի՝ իր հեռախոսը վերադարձնելու պահանջներին և գործողություններին ի պատասխան՝ հափշտակված հեռախոսը իր մոտ պահելու նպատակով բռնություն է գործադրել նրա նկատմամբ, այն է՝ երկու անգամ ոտքով հարվածել է վերջինիս ոտքին, գցել գետին և քաշելով տարել տարածքում կայանված պատահական ավտոմեքենայի հետնամաս, այնուհետև, Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի մոտ գտնվող պայուսակը գցելու նպատակով՝ շարունակել է բռնություն է գործադրել վերջինի նկատմամբ, այն է՝ ոլորել է նրա ձեռքը, ինչի հետևանքով Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի պայուսակն ընկել է գետնին, որը Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի հետ նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում գործող ինքնությունը դեռևս չբացահայտված անձը հափշտակել է հիշյալ տարածքից: Այնուհետև, Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի կողմից իր պայուսակի հափշտակությունը նկատելուց և դրա մասին բարձրաձայնելուց հետո՝ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը այն հայտնաբերելու և վերադարձնելու պատրվակով հեռացել է հիշյալ տարածքից՝ իր հետ տանելով նաև վերը նշված բջջային հեռախոսը: Այնուհետև, նույն օրը Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը, քննությամբ դեռևս ինքնությունները չպարզված անձանց հետ շարունակելով հանցավոր գործունեությունը, այն է՝ նախապես փոխելով գաղտնաբառը՝ մուտք է գործել Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանից հափշտակված հիշյալ հեռախոսում առկա «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության բջջային հավելվածի՝ տուժող Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի օգտահաշիվ և օգտագործելով նաև վերջինից հափշտակված հիշյալ պայուսակում առկա վերջինին պատկանող նույնականացման քարտը՝ նրա անվամբ ձևակերպել է 4.300.000 ՀՀ դրամ վարկ, որից 400.000 ՀՀ դրամը փոխանցել է այլ քարտային հաշվեհամարի, իսկ մնացած գումարն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել տնօրինել, քանի որ տուժող Նաիրա Գուրգենի Մխիթարյանի կողմից կատարված ահազանգի հիման վրա «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության կողմից այդ գումարի նկատմամբ կիրառվել է արգելանք»: Առաջին ատյանի դատարանում նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով: Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները: Պաշտպանը միացել է ներկայացված միջնորդությանը: Հանրային մեղադրողը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ: Առաջին ատյանի դատարանում տուժող Ն․Մխիթարյանը, լինելով պատշաճ ծանուցված, երկու անգամ անընդմեջ չի ներկայացել դատական նիստերին։ Տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանը դիրքորոշում չի հայտնել մեղադրյալի նկատմամբ դատական քննությունն արագացված վարույթի կարգով անցկացնելու վերաբերյալ։ Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բացի այդ տուժող «Ինեկոբանկ ՓԲԸ»-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․Մարգարյանը դիրքորոշում չի հայտնել արագացված վարույթի կիրառման վերաբերյալ իսկ տուժող Ն․Մխիթարյանի կողմից չի ներկայացվել արագացված վարույթի կիրառման դեմ փաստարկված առարկություն, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալ Հ.Հովհաննիսյանի միջնորդությունը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/3395/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի մարտի 13-ի դատավճռի՝ պատճառաբանական մասի համաձայն՝ «(…) Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է. (…) Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները. - մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքներն ուղղված են սեփականության, տնտեսության և տնտեսական գործունեության և կառավարման կարգի դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (մեղադրյալին մեղսագրվում են ինչպես ավարտված հանցագործության, այնպես էլ հանցափորձի կատարում), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները (մեղադրյալին մեղսագրվում են որակյալ տեսակի հանցակազմեր՝ մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնության գալու եղանակով կատարված), - Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտարկում է կատարած հանցանքների համար դատարանում իրեն մեղավոր ճանաչելը, - մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը դատվածություն ունենալու պայմաններում կատարելը՝ համաձայն «Դատվածության և հետախուզման առկայության» ձև 8 հարցման՝ մեղադրյալ Հ․Հովհաննիսյանը 2023 թվականի հունիսի 25-ին Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԳԴ/0146/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանքի ձևով՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Բացի այդ, մեղադրյալը 2024 թվականի հուլիսի 23-ին Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԳԴ/0237/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակվել է տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքին լրիվ գումարել ՀՀ Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի մարտի 7-ի թիվ ՏԴ/0153/01/22 դատավճռով նշանակված 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը և Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` 650.000 (վեց հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնի պետ Ա․Շահինյանի 13․03․2025թ․ գրության համաձայն՝ Հակոբ Հովհաննիսյանի կողմից թիվ ԳԴ/0237/02/24 և թիվ ԳԴ/0146/01/24 դատավճիռներով նշանակված տուգանք պատիժների մասով վճարումներ չեն կատարվել։ Հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը սույն քրեական գործով իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքը կատարել է 2024 թվականի հուլիսի 17-ին՝ վերը նշված դատավճիռների կայացումից հետո, ինչպես նաև վերջինիս կողմից վերը նշված դատավճիռներով նշանակված տուգանքները չեն վճարվել, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Հ․Հովհաննիսյանի դատվածությունը մարված չէ և վերջինս ենթադրյալ հանցանքները կատարել է դատվածություն ունենալու պայմաններում։ Որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում այն հանգամանքը, որ վերջինս հաշվառված է «Հրազդանի բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ-ի հոգեբուժական կաբինետում՝ «անձի խառը խանգարում դեկոմպենսացիա F61» ախտորոշմամբ։ Ըստ ներկայացված դիմումի՝ վերջինս 2020 թվականի հոկտեմբերի 4-ին կամավոր մեկնել է առաջնագիծ և մասնակցել է հայրենիքի պաշտպանությանը։ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանն ունի մեղադրյալի կարգավիճակ այլ՝ թիվ ԱՎԴ4/0068/01/24, թիվ ԵԴ1/3954/01/24, թիվ ԱՎԴ3/0050/01/24, թիվ ԵԴ1/1775/01/24 քրեական գործերով։ Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, անհրաժեշտ է մեղադրյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտել ազատազրկման՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտել ազատազրկման՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 5 տարի 9 ամիս ժամկետով: Հարկ է արձանագրել, որ մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանը 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից մինչ օրս գտնվել է փաստացի անազատության մեջ, ուստի հաշվի առնելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված 5 տարի 9 ամիս ազատազրկում տեսակի պատժի սկիզբը պետք է համարել փաստացի ազատությունից զրկելու պահից՝ 2024 թվականի օգոստոսի 15-ից։(…)»: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանը, վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և գործի փաստական հանգամանքները, Առաջին ատյանի դատարանի իրավական դիրքորոշումը, վկայակոչելով օրենսդրության վերաբերելի դրույթները, որպես վերաքննիչ բողոքի հիմքեր և հիմնավորումներ բառացիորեն նշել է հետևյալը. «(…) Ընդհանուր իրավասության դատարանի դատական ակտը ենթակա է բեկանման, քանի որ դատարանը նշանակել է ակնհայտ խիստ պատժատեսակ և պատժաչափ։ Այսպես՝ Սույն քրեական գործով մեղադրյալին վերագրվել է ծանր հանցագործություն, սակայն տուժողը ոչ մի բողոք չի ներկայացել։ Ըստ պաշտպանական կողմի դիտարկման նշանակված պատիժը չի համապատասխանում պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: Կարծում ենք, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը ենթակա է պայմանականորեն չկիրառման հետևյալ պատճառաբանությամբ. Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու կամ այն պայմանականորեն չկիրառելու նպատակահարմարության հարցին` պաշտպանը ղեկավարվում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԱՔԴ/0091/01/14 և մի շարք այլ որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներով: (…) Այսպիսով, վերը նշված Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար անհրաժեշտ է դատարանի համոզվածությունը, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժատեսակն իրական կրելու։ Ընդ որում, այդ համոզվածությունը պետք է հիմնված լինի գործի օբյեկտիվ տվյալների վրա, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով պաշտպանական կողմը հաշվի է առնում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Մեղադրյալի հետհանցավոր վարքագիծը ապացուցում է, որ նա զղջում է կատարած արարքի համար, գիտակցել է կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, մեղադրյալի նկատմամբ պատիժը պայմանական չկիրառելը բացասական ազդեցություն կունենա նաև նրա ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա։ Բացի այդ վարույթով պարզվել է, որ Հակոբ Հովհաննիսյանը մասնակցում է երկրի սահմանների պաշտպանությանը, իր կողմից խնդրանք է ուղղվել հնարավորություն տալ շարունակելու սահմանների պաշտպանությունն իրականացնելու։ Նման պայմաններում բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկելով հանցավորի անձը, տարիքը, գտնում եմ, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու: (…)»: Վերոգրյալի հիման վրա Բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի ԵԴ1/3395/01/24 դատական ակտը` փոփոխել մեղադրյալ Հ.Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատժաչափը և այն պայմանականորեն չկիրառել: Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում արձանագրված դիրքորոշումները. Դատական նիստի ժամանակ մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանը պնդեց իր պաշտպանի կողմից ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել։ 2025 թվականի հունիսի 18-ին Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Վ․Սարգսյանը գրություն էր հասցեագրել Վերաքննիչ դատարանին՝ հայտնելով, որ աշխատանքային ծանրաբեռնվածության պատճառով չի կարող ներկայանալ վերաքննիչ բողոքի քննությանը, միաժամանակ առարկել էր պաշտպան Ակսել Մանուկյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրել այն մերժել։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատական վերանայման արդյունքով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե` 1) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը. 2) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը. 3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում. 4) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հետևանքով բողոքարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատական ակտ, որը՝ 1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը. 2) ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտին. 3) ամբողջությամբ կամ մասամբ վերացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը: 2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շարադրված պահանջները: 3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը. 1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը (վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը). 2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք. 3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը. 4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի. 5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով. 6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանցվի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան. 7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատարան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը` 1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը. (...)»: Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/3395/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի մարտի 13-ի դատավճիռը, գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի քննության շրջանակներում անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված է արդյո՞ք մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։ Այսպես. ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել քրեական պատասխանատվության այն արարքի համար, որը կատարման պահին հանցանք չի համարվել»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: 4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝ 1) հանցանքը հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ առաջին անգամ կատարելը, 2) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի հղիությունը, 3) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը, 4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ, 5) հանցանքը կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդմամբ կատարելը, 6) հանցանքը կարեկցանքի շարժառիթով կատարելը, 7) հանցանքը քրեական պատասխանատվությունը բացառող հանգամանքի իրավաչափության պայմանները խախտելով կատարելը, 8) հանցանքը հանցագործությունից տուժած անձի հակաիրավական վարքագծի ազդեցության տակ կատարելը, 9) հանցանքը սպառնալիքի, հարկադրանքի կամ այն անձի ազդեցությամբ կատարելը, որից հանցավորը գտնվում է նյութական, ծառայողական կամ այլ կախվածության տակ, 10) հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը, 11) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությունից հետո հանցագործությունից տուժած անձին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը, 12) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելուն կամ այլ կերպ հարթելուն ուղղված գործողություն կատարելը: 2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ: 3. Եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք:»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝ 1) հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը, 2) հանցանքը խմբի կամ հանցավոր կազմակերպության կազմում կատարելը, 3) հանցագործության մեջ առանձնապես ակտիվ դերը, 4) հանցանքը կատարելուն հոգեկան առողջության խնդիրներ ունեցող կամ ոչ սթափ (հարբած) վիճակում գտնվող կամ քրեական պատասխանատվության համար սահմանված տարիքի չհասած անձին ներգրավելը, եթե հանցավորը գիտակցում է, որ անձը հոգեկան առողջության խնդիրներ ունի, ոչ սթափ (հարբած) վիճակում է կամ չի հասել քրեական պատասխանատվության համար սահմանված տարիքի, 5) դիտավորյալ հանցանքն անչափահասի նկատմամբ, նրա հետ համատեղ կամ հանցավորի արարքի բնույթը գիտակցող անչափահասի ներկայությամբ կատարելը, եթե հանցավորը գիտակցում է, որ անձն անչափահաս է, 6) հանցանքը ռասայական, ազգային, էթնիկ կամ սոցիալական ծագումով, կրոնով, սեռով, քաղաքական կամ այլ հայացքներով կամ անձնական կամ սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքներով պայմանավորված ատելության, անհանդուրժողականության կամ թշնամանքի շարժառիթով կատարելը, 7) հանցանքն այլ անձանց իրավաչափ գործողությունների համար վրեժի շարժառիթով կատարելը, 8) հանցանքն այլ հանցագործությունը թաքցնելու կամ դրա կատարումը հեշտացնելու նպատակով կատարելը, 9) հանցանքը հղի կնոջ, անօգնական, խոցելի կամ հանցավորից կախյալ վիճակում գտնվող անձի նկատմամբ կատարելը, եթե հանցավորը գիտակցում է, որ կինը հղի է, կամ անձը անօգնական, խոցելի կամ իրենից կախյալ վիճակում է, 10) հանցանքն անձի կամ նրա մերձավոր ազգականի կամ մերձավորի, զուգընկերոջ կամ նախկին զուգընկերոջ նկատմամբ կատարելը` կապված այդ անձի կողմից իր ծառայողական կամ մասնագիտական գործունեության կամ հասարակական պարտքը կատարելու հետ, 11) հանցանքն առանձին դաժանությամբ, անձին ծաղրուծանակի, տանջանքի կամ տառապանքի ենթարկելով կատարելը, 12) հանցանքն իշխանական կամ ծառայողական լիազորությունները կամ դրանցով պայմանավորված ազդեցությունն օգտագործելով կատարելը, 13) հանցանքը հանրության համար վտանգավոր եղանակով կատարելը, 14) հանցանքը զենքի, ռազմամթերքի, պայթուցիկ նյութերի կամ պայթեցման սարքերի կամ ռադիոակտիվ նյութերի գործադրմամբ կամ դրանց գործադրման սպառնալիքով կատարելը, 15) հանցանքը թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց ածանցյալների կամ ուժեղ ներգործող դեղերի գործադրմամբ կատարելը, 16) հանցանքն ալկոհոլի, թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց ածանցյալների կամ ուժեղ ներգործող դեղերի ազդեցությամբ կատարելը, եթե հանցավորն ինքն է իրեն դրել այդ վիճակի մեջ, 17) հանցանքը ռազմական կամ արտակարգ դրության, արտակարգ իրավիճակի կամ զանգվածային անկարգությունների պայմաններն օգտագործելով կատարելը: 2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը որպես ծանրացնող հանգամանք չի կարող հաշվի առնել սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված այլ հանգամանքներ: 3. Եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք: 4. Հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածով սահմանված կանոններով պատիժ նշանակելիս սույն հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված ծանրացնող հանգամանքը հաշվի չի առնվում որպես ծանրացնող հանգամանք:» ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 1-4-րդ մասերի համաձայն՝ «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ: 3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո: 4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները. 1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, 2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) հանցանք կատարածի անձը, 4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:» Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տարիների ընթացքում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից։ Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների՝ հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։ Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս, դատարանները պետք է հաշվի առնեն ինչպես խախտվող հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը, այնպես էլ արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են անձի հոգեբանական վերաբերմունքն իր կատարած արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, բնույթը և այլն: Վերաքննիչ դատարանը վերոգրյալ իրավակարգավորումների, իրավական վերլուծությունների լույսի ներքո վերլուծելով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալ Հ.Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը և այն ռեալ (իրական) կրելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հիմնավորումները, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները կառուցված են գործի փաստական և իրավական հանգամանքների, մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի անձը բնութագրող, պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող և մեղմացնող հանգամանքների՝ իրենց ամբողջության մեջ մանրամասն վերլուծության վրա, հետևաբար, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր առկա չեն: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատժաչափը և այն ռեալ (իրական) կրելու հարցը քննարկելիս, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնել. - մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, կատարման եղանակը, այն որ մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում կատարել է ավազակություն, նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում խոշոր չափերով խարդախության փորձ, ինչպես նաև նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում հափշտակել է ուրիշի նույնականացման քարտը: - մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մասնավորապես՝ մեղադրյալին մեղսագրվում են ինչպես ավարտված հանցանքներ, այնպես էլ հանցափորձի կատարում, - մեղադրյալ Հ.Հովհաննիսյանի կողմից հանցանքները դատվածություն ունենալու պարագայում կատարելը, մասնավորապես, համաձայն «Դատվածության և հետախուզման առկայության» ձև 8 տեղեկանքի՝ մեղադրյալ Հ․Հովհաննիսյանը 2023 թվականի հունիսի 25-ին Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի ԳԴ/0146/01/24 դատավճռով մեղավոր էր ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և նրա նկատմամբ պատիժ էր նշանակվել տուգանքի ձևով՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Բացի այդ, մեղադրյալը 2024 թվականի հուլիսի 23-ին Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի ԳԴ/0237/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակվել է տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքին լրիվ գումարվել էր ՀՀ Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի մարտի 7-ի թիվ ՏԴ/0153/01/22 դատավճռով նշանակված 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը և Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` 650.000 (վեց հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնի պետ Ա․Շահինյանի 13․03․2025թ․ գրության համաձայն՝ Հակոբ Հովհաննիսյանի կողմից ԳԴ/0237/02/24 և ԳԴ/0146/01/24 դատավճիռներով նշանակված տուգանք պատիժների մասով վճարումներ չեն կատարվել։ Նման պայմաններում, Բողոքաբերի կողմից մեղադրյալ Հ.Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատժաչափը մեղմացնելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու պահանջի հիմքում դրված տուժողի բողոք և պահանջ չունենալու, մեղադրյալի՝ հայրենիքի պաշտպանությանը մասնակցելու հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, չեն կարող ողջամտորեն փաստել Հ.Հովհաննիսյանի կատարած արարքի և նրա անձի՝ հանրային վտանգավորության աստիճանի նվազեցման մասին և մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմք հանդիսանալ։ Ամփոփելով վերոշարադրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկված դատական ակտը բեկանելու և վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր առկա չեն, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դրա դեմ բերված մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-363-րդ, 367-րդ, 370-371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Հակոբ Հովհաննիսյանի պաշտպան Ակսել Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 13-ի ԵԴ1/3395/01/24 դատավճիռը թողնել անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստացման օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Լ․ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ Կ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 18-06-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 15-08-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 4 հատորից |
| Այլ նշումներ | 1 հատոր՝ 259 թերթ, 2 հատոր՝ 244 թերթ, 3 հատոր՝ 214 թերթ, 4 հատոր՝ 113 թերթ։ |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 15-08-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 259, 244, 214, 113 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | 68412/25 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/3395/01/24
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 13-08-2025 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Մեղադրյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Ակսել |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Հակոբ |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքը վերադարձվել է սխալները շտկելու համար |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 01-09-2025 |
| Որոշման ամսաթիվ | 11-12-2025 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/3395/01/24 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 1 սեպտեմբերի 2025 թվական ք.Երևան ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատի դատավոր Հ.Գրիգորյանը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), ուսումնասիրելով մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հունիսի 18-ի որոշման դեմ պաշտպան Ա․Մանուկյանի վճռաբեկ բողոքը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 382-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Սույն օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսվածից բացի, վճռաբեկ բողոքը պետք է բովանդակի նաև սույն օրենսգրքի 381-րդ հոդվածով նախատեսված` բողոքը վարույթ ընդունելու պայմանները և դրանք հիմնավորող փաստարկները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝ 1) վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, կամ 2) առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կամ առերևույթ որևէ լուրջ փաստական կամ իրավական հանգամանք ի հայտ գալու ուժով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը»: Վճռաբեկ բողոքի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ներկայացված վճռաբեկ բողոքը չի բովանդակում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածով նախատեսված` բողոքը վարույթ ընդունելու պայմանները և դրանք հիմնավորող փաստարկները: Հետևաբար, վճռաբեկ բողոքը չի համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 382-րդ հոդվածով սահմանված պահանջներին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Վճռաբեկ բողոքը, համապատասխան թերությունները մատնանշելով և տասն օրից մեկ ամիս ժամկետ տրամադրելով, վերադարձվում է, եթե բողոքը չի համապատասխանում սույն օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով կամ 382-րդ հոդվածով սահմանված պահանջներին»: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում վճռաբեկ բողոքի թերությունը շտկելու և այն կրկին ներկայացնելու համար պետք է սահմանել 20-օրյա ժամկետ: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 383-րդ հոդվածներով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հունիսի 18-ի որոշման դեմ պաշտպան Ա․Մանուկյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել։ Վճռաբեկ բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված պահանջներին համապատասխանեցնելու և այն կրկին ներկայացնելու համար տրամադրել 20-օրյա ժամկետ՝ սույն որոշումը ստանալու պահից։ Միևնույն ժամանակ պարզաբանվում է, որ բողոքը Վճռաբեկ դատարանի տրամադրած ժամկետում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված պահանջներին չհամապատասխանեցնելու դեպքում նույն օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հիման վրա այն կթողնվի առանց քննության: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը: Դատավոր` Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/3395/01/24 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 11 դեկտեմբերի 2025 թվական ք.Երևան ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ Ա․ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա․ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հունիսի 18-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի պաշտպան Ա․Մանուկյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)` 2025 թվականի մարտի 13-ի դատավճռով Հ․Հովհաննիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։ Հ․Հովհաննիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։ Հ․Հովհաննիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով, հանցագործությունների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Հ․Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի 9 (ինը) ամիս ժամկետով: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) 2025 թվականի հունիսի 18-ի որոշմամբ պաշտպանի բողոքը մերժել է՝ Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճիռը թողնելով անփոփոխ։ Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի հունիսի 18-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել պաշտպան Ա․Մանուկյանը։ Վճռաբեկ բողոքի փաստարկները և պահանջը. 2. Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված պայմանները, այն է՝ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նաև առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կամ առերևույթ որևէ լուրջ փաստական կամ իրավական հանգամանք ի հայտ գալու ուժով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը: Ի հիմնավորումն վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու վերոնշյալ պայմանների առկայության՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր։ Ըստ բողոքաբերի՝ Վերաքննիչ դատարանը, ի թիվս այլնի, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ հոդվածների պահանջները: Բողոքի հեղինակը նշել է, որ ստորադաս դատարանը, հաշվի չառնելով մեղադրյալ Հ․Հովհաննիսյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ տվյալները, կիրառել է արագացված վարույթ և նշանակել է ակնհայտ խիստ պատժատեսակ և պատժաչափ։ Վերոգրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի հունիսի 18-ի որոշումը՝ վարույթը փոխանցել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության: Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները և եզրահանգումը. 3. Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝ 1) վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, 2) առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կամ առերևույթ որևէ լուրջ փաստական կամ իրավական հանգամանք ի հայտ գալու ուժով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը: (...)»: Նույն օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե Վճռաբեկ դատարանը գալիս է հետևության, որ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումները բավարար չեն: Եթե վճռաբեկ բողոքում վկայակոչված է վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու` սույն օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-4-րդ կետերով նախատեսված որևէ պայման, ապա վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը պետք է հիմնավորի վկայակոչված պայմանի բացակայությունը»։ Վճռաբեկ դատարանը, բողոք բերած անձի փաստարկների, սույն վարույթի նյութերի, բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա գալիս է հետևության, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին ազդել վարույթի ելքի վրա կամ խաթարել արդարադատության բուն էությունը, իսկ հակառակի մասին բողոք բերած անձի փաստարկները հերքվում են Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանություններով և եզրահանգումներով: Ինչ վերաբերում է բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ իրավունքի զարգացման խնդրի առկայության վերաբերյալ բողոքաբերի փաստարկին, ապա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում առկա չէ իրավունքի զարգացման խնդիր։ Այսպիսով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չեն բերվել բավարար հիմնավորումներ, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նաև առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կամ առերևույթ որևէ լուրջ փաստական կամ իրավական հանգամանք ի հայտ գալու ուժով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և նկատի ունենալով, որ բողոքում ներկայացված հիմնավորումները բավարար չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված պայմաններով բողոքը վարույթ ընդունելու հետևության հանգելու համար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 383-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հունիսի 18-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Հակոբ Արմենի Հովհաննիսյանի պաշտպան Ա․Մանուկյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը: Նախագահող` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Սահմանված ժամկետում կրկին ներկայացվել է | 11-09-2025 |
| Այլ նշումներ | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 18-06-2025 թվականի որոշման դեմ։ |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 19-08-2025 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Գործի տեսակ | Քրեական |
| Այլ նշումներ | 4 հատորից՝ 259, 244, 214, 113 թերթ։ |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 19-08-2025 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 17-12-2025 |
|---|---|
| Դատարան | Երևանի քրեական դատարան |
| Այլ նշումներ | 5 հատորից՝ 259, 244, 214, 113,83 թերթ։ |