Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/3325/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
23.18
Պատասխանող
Ալեքսեյ Մացկո Ալեքսանդրովիչ
Անաստասիա Գուրյանովա Յուրևնա
Անաստասիա Գուրյանովա
Ալեքսեյ Մացկոի
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Ժորա Չիչոյան
Քրեական վերաքննիչ
Գրիգոր Հովհաննիսյան
Լուսինե Հովհաննիսյան
Մարինե Մելքոնյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Ժորա Չիչոյան
Քրեական վերաքննիչ
Գրիգոր Հովհաննիսյան
Լուսինե Հովհաննիսյան
Մարինե Մելքոնյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-02-20 | 13:30 | 3 | |||
| Երևանի քրեական դատարան | 2024-12-13 | 12:30 | 5 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-12-09 | 14:00 | 5 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2024-11-26 | 10:30 | 5 | Նիստը կայացել է |
Գործ ԵԴ1/3325/01/24
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
13 դեկտեմբերի 2024 թվական ք.Երևան
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ
ՆԻՍՏԻ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐ՝ Ա.ԱՍՏՎԱԾԱՏՐՅԱՆ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Ա.ԺԱՄԿՈՉՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ՝ Հ.ԴԱԴՈՅԱՆԻ
Ռ․ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼՆԵՐ՝ Ա․ՄԱՑԿՈՅԻ
Ա․ԳՈՒՐՅԱՆՈՎԱՅԻ
ԹԱՐԳՄԱՆԻՉ՝ Վ․ՇԱՀԻՆՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության հատուկ կարգի՝ արագացված վարույթի կիրառմամբ, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի՝ ծնված 12.12.1990թ., Ռուսաստանի Դաշնության Նորիլսկ քաղաքում, ազգությամբ ռուս, բարձրագույն կրթությամբ, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, բնութագրվում է դրական, հաշվառված՝ Ռուսաստանի Դաշնության Սանկտ-Պետերբուրգ քաղաքի Ֆյոդոր Աբրահամով փողոցի 19-րդ շենքի 498-րդ հասցեի բնակարանում, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի 3-րդ շենքի 10-րդ հասցեի բնակարանում, որպես խափանման միջոց է ընտրված Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով.
Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի՝ ծնված 28.11.1995թ., Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվա քաղաքում, ազգությամբ ռուս, չդատապարտված, բարձրագույն կրթությամբ, հաշվառված՝ Ռուսաստանի Դաշնության Սանկտ-Պետերբուրգ քաղաքի Ֆյոդոր Աբրահամով փողոցի 19-րդ շենքի 498-րդ հասցեի բնակարանում, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի 3-րդ շենքի 10-րդ հասցեի բնակարանում, որպես խափանման միջոց է ընտրված Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով.
I.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կազմվել է Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կազմվել է Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը արձանագրություն է կազմել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով թիվ 58222724 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 158222724 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 158222724 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Գ․Հովակիմյանը որոշում է կայացրել Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«(...) [ն]ա, կեղծ փաստաթղթի օգտագործմամբ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի հետ, նախնական համաձայնությամբ փորձել է ապօրինի հատել ՀՀ պետական սահմանը:
Այսպես.
Չպարզված հանգամանքներում Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող, իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ, այն է՝ իր լուսանկարով և անձնական տվյալներով Մեքսիկայի քաղաքացու թիվ 05275768 կեղծ անձնագիրը, իսկ վերջինիս ամուսինը՝ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն՝ թիվ 01328506 սերիական համարի դարձյալ կեղծ անձնագիրը, և գտնվելով Հայաստանի Հանրապետությունում խմբով, նախնական համաձայնությամբ նպատակադրվել են ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելով «Զվարթնոց» օդանավակայանով մեկնել Հունաստան՝ Սալոնիկ քաղաք:
Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, Անաստասիա Գուրյանովան և Ալեքսեյ Մացկոն Երևան քաղաքի «Զվարթնոց» օդանավակայանում, Երևան-Սալոնիկ թիվ 565 չվերթը սպասարկող «Էգեյան» ավիաընկերության աշխատակիցներին են ներկայացրել վերոգրյալ կեղծ անձնագրերը, և հաշվառվել են նշված չվերթին ու ստացել են նստեցման կտրոններ:
Այնուհետև, Անաստասիա Գուրյանովան և Ալեքսեյ Մացկոն նույն դիտավորությամբ, իրենց կենսաչափական տվյալներով և լուսանկարներով վերը նշված կեղծ անձնագրերը ներկայացրել են «Զվարթնոց» հսկիչ անցագրային կետում ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի ծառայողին և խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, վերոգրյալ կեղծ փաստաթղթերի՝ անձնագրերի օգտագործմամբ խմբով, նախնական համաձայնությամբ փորձել են «Զվարթնոց» օդանավակայանով Երևան-Սալոնիկ թիվ 565 չվերթով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրանց դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ ծառայողները բացահայտել են Անաստասիա Գուրյանովայի և Ալեքսեյ Մացկոյի կողմից օգտագործված անձնագրերի կեղծ լինելու հանգամանքը և կանխել են նրանց կողմից ապօրինի սահմանահատումը:»
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Գ․Հովակիմյանը որոշում է կայացրել Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«(...) [ն]ա, կեղծ փաստաթղթի օգտագործմամբ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի հետ, նախնական համաձայնությամբ փորձել է ապօրինի հատել ՀՀ պետական սահմանը:
Այսպես.
Չպարզված հանգամանքներում Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող, իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ, այն է՝ իր լուսանկարով և անձնական տվյալներով Մեքսիկայի քաղաքացու թիվ 01328506 կեղծ անձնագիրը, իսկ վերջինիս կինը՝ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան՝ թիվ 05275768 սերիական համարի դարձյալ կեղծ անձնագիրը, և գտնվելով Հայաստանի Հանրապետությունում խմբով, նախնական համաձայնությամբ նպատակադրվել են ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելով «Զվարթնոց» օդանավակայանով մեկնել Հունաստան՝ Սալոնիկ քաղաք:
Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, Անաստասիա Գուրյանովան և Ալեքսեյ Մացկոն Երևան քաղաքի «Զվարթնոց» օդանավակայանում, Երևան-Սալոնիկ թիվ 565 չվերթը սպասարկող «Էգեյան» ավիաընկերության աշխատակիցներին են ներկայացրել վերոգրյալ կեղծ անձնագրերը, և հաշվառվել են նշված չվերթին ու ստացել են նստեցման կտրոններ:
Այնուհետև, Անաստասիա Գուրյանովան և Ալեքսեյ Մացկոն նույն դիտավորությամբ, իրենց կենսաչափական տվյալներով և լուսանկարներով վերը նշված կեղծ անձնագրերը ներկայացրել են «Զվարթնոց» հսկիչ անցագրային կետում ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորրքերի ծառայողին և խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, վերոգրյալ կեղծ փաստաթղթերի՝ անձնագրերի օգտագործմամբ խմբով, նախնական համաձայնությամբ փորձել են «Զվարթնոց» օդանավակայանով Երևան-Սալոնիկ թիվ 565 չվերթով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրանց դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ ծառայողները բացահայտել են Անաստասիա Գուրյանովայի և Ալեքսեյ Մացկոյի կողմից օգտագործված անձնագրերի կեղծ լինելու հանգամանքը և կանխել են նրանց կողմից ապօրինի սահմանահատումը:»
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել Անաստասիա Գուրյանովային ազատ արձակելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել Ալեքսեյ Մացկոյին ազատ արձակելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ որպես խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Անաստասիա Գուրյանովայի նկատմամբ որպես խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքին, համակցված՝ գրավ, խափանման միջոցը կիրառելու մասին։ Գրավի չափը սահմանելով 500․000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Անաստասիա Գուրյանովայի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքին, համակցված՝ գրավ, խափանման միջոցը կիրառելու մասին։ Գրավի չափը սահմանելով 500․000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամը։
2024 թվականի նոյեմբերի 05-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Ա․Ժամկոչյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին քրեական գործը մուտք է եղել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, էլեկտրոնային եղանակով թիվ ԵԴ1/3325/01/24 համարի ներքո մակագրվել և 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին հանձնվել է դատավոր Ժ.Չիչոյանին:
2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3325/01/24 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ համակցված կիրառված խափանման միջոցներ՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և գրավը, անփոփոխ թողնելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ի դատական նիստի ժամանակ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան միջնորդություն են ներկայացրել արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ, ինչը Դատարանի կողմից բավարարվել է և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
II. Արագացված վարույթ.
Քրեական գործի նախնական դատալսումների փուլում մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան միջնորդել են կիրառել արագացված վարույթ, հայտարարելով, որ իրենց պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն են մեղադրանքի հետ, պնդում են արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացվել են կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել են պաշտպանի հետ, գիտակցում են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Հանրային մեղադրող Ա.Ժամկոչյանը արագացված վարույթ կիրառելու դեմ չի առարկել:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը համաձայն է մեղադրանքի հետ, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը ու հետևանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
III. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումներ.
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեց մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի բնակության վայրի հարևանների կողմից ստորագրված բնութագիրը, համաձայն որի՝ ի թիվս այլնի մեղադրյալը իրեն դրսևորել է միայն դրական կողմից, չի նկատվել իր կողմից ալկոհոլի օգտագործում, կնոջ, մոր կամ հարևանների նկատմամբ ագրեսիվ վերաբերմունք չի դրսևորել:
Հետազոտվեց նաև, վերջինիս խնամքին գտնվող անչափահաս երեխա Արտեմիյ Ալեքսեյի Մացկոյի ծննդյան վկայականի թարգմանված օրինակը, նաև Վալերիա Կոմպանիեցայի կողմից տրված հայտարարությունը, համաձայն որի՝ վերջինս հանդիսանում է Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նախկին կինը, ներկայումս չի աշխատում և երեխայի կարիքները հոգում է Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն։
Հետազոտվեց նաև Իրինա Նիկոլայի Մացկոյի՝ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոի մոր, դուրս գրման թիվ 3266 էպրկրիզի թարգմանված օրինակը։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Հետազոտվեց նաև, վերարտադրողական առողջության պերինատոլոգիայի, մանկաբարձության և գինեկոլոգիյաի հանրապետական ինստիտուտի բժիշկ Ա․Գ․Համբարջումյանի կողմից տրված եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան գտնվում է հղիության 21-րդ շաբաթում։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Դատապարտված մեղադրյալները խնդրեցին Դատարանին օրենքով սահմանված մեղմ պատիժ նշանակել:
(դատական նիստի արձանագրություն)
IV.Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
Առաջադրված մեղադրանքի հետ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի համաձայն լինելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային վերագրվող փաստական հանգամանքները, վերջիններս կատարել է իրենց մեղսագրված հանցանքները, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ինչպես նաև ապացուցված է մեղադրյալների մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։
Մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
§1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
§1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:¦
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-րդ մասի համաձայն՝
Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
§ 1. Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(…)¦
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«1. Հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
(…):»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելը՝
(…)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
(…)
2) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
(…)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, հանցագործության շարժառիթներն ու նպատակները, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրանց անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք արձանագրում է, որ վերջինս ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել դրա համար, ինչպես նաև խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք արձանագրում է, որ վերջինս ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել դրա համար, ինչպես նաև գտնվում է հղիության 21-րդ շաբաթում:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Դատարանը որպես մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ վերջինս բնութագրվում է դրական։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. §(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)¦ (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի կողմից կատարված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, գործի հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և հանցագործության ծանրությունը, վերջիններիս անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նշանակվող պատժի` վերջինիս վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրանց ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, հանցանքի սանկցիայով նախատեսված՝ նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանների շրջանակում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, օրենքով և ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ ազատազրկումը՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով, իսկ մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ ազատազրկումը՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Պատժի տեսակներն են՝
(...)
5) օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը,
(...)»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածի համաձայն.
«1.Հանրային աշխատանքները, ազատության սահմանափակումը, կարճաժամկետ ազատազրկումը, կարգապահական գումարտակում պահելը, ազատազրկումը և ցմահ ազատազրկումը կիրառվում են միայն որպես հիմնական պատիժներ:
2.Պատվավոր կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից, որակավորման դասից կամ պետական պարգևից զրկելը և օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կիրառվում են միայն որպես լրացուցիչ պատիժներ:
3.Տուգանքը, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը և զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը կիրառվում են և՛ որպես հիմնական, և՛ որպես լրացուցիչ պատիժներ:
4. Մեկ հանցագործության համար կարող է նշանակվել միայն մեկ հիմնական պատիժ: Հիմնական պատժին կարող է միացվել մեկ կամ մի քանի լրացուցիչ պատիժ:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը Հայաստանի Հանրապետությունում քրեական պատասխանատվության ենթակա օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության սահմաններից հեռացնելն է՝ արգելելով նրան գտնվել Հայաստանի Հանրապետությունում:
2. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ սահմանվում է 5-10 տարի ժամկետով:
3. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակելիս դրա ժամկետի հաշվարկն սկսվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու պահից:
4. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կատարվում է դատապարտյալի նկատմամբ նշանակված հիմնական պատիժը կրելուց հետո։ Այն դեպքում, երբ արդարադատության բնագավառում պետական լիազոր մարմինը Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով սահմանված կարգով համաձայնություն է ձեռք բերում դատապարտյալին պատժի մնացած մասը կրելու նպատակով իր քաղաքացիության երկիր փոխանցելու վերաբերյալ, ապա օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու վերաբերյալ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատական ակտը համարվում է ի կատար ածված դատապարտյալի փոխանցումն իրականացնելու մասին արդարադատության բնագավառում պետական լիազոր մարմնի ծանուցումն ստանալուց հետո: Այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքի 84-րդ կամ 85-րդ հոդվածով սահմանված կարգով կայացվել է անձին պատժից ազատելու վերաբերյալ որոշում, օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կատարվում է փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո։ Սույն օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված դեպքերում անձին պատժի հետագա կրումից ազատելու, ինչպես նաև սույն օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասով կամ 88-րդ հոդվածով սահմանված կարգով անձին հիմնական պատժից ազատելու դեպքում օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կատարվում է պատժի հետագա կրումից կամ պատժից ազատելուց հետո։
5. Օտարերկրյա քաղաքացին կարող է վտարվել իր քաղաքացիության պետություն կամ այն պետություն, որտեղ վերջինս մշտապես բնակվում է: Վտարման երկիրը սահմանում է դատարանը՝ հաշվի առնելով դատապարտյալի կարծիքը:
6. Այս պատժատեսակը չի կարող նշանակվել`
1) փախստականի կարգավիճակ ունեցող կամ Հայաստանի Հանրապետությունում ապաստան ստացած անձի նկատմամբ, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերի,
2) չվերադարձելիության սկզբունքից օգտվող օտարերկրյա քաղաքացու նկատմամբ, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերի,
3) մինչև հանցանք կատարելը Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացու կամ Հայաստանի Հանրապետությունում հատուկ կացության կարգավիճակ ունեցող կամ Հայաստանի Հանրապետությունում մշտապես բնակվող անձի հետ ամուսնացած կամ խնամքին Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի հանդիսացող երեխա ունեցող անձի նկատմամբ,
4) եթե անձը վտարվող պետության տարածքում քրեական հետապնդման է ենթարկվում այնպիսի արարքի համար, որը կարող է պատժվել մահապատժով,
5) եթե հիմնավորվում է, որ վտարվող պետության տարածքում անձը կարող է հետապնդման ենթարկվել ռասայական, կրոնական, ազգային, սոցիալական որոշակի խմբի պատկանելության կամ քաղաքական հայացքների համար, կամ
6) եթե հիմնավորվում է, որ վտարվող պետության տարածքում անձը կարող է ենթարկվել խոշտանգման կամ այլ դաժան, անմարդկային կամ նվաստացնող վերաբերմունքի կամ պատժի։
7. Հայաստանի Հանրապետությունից չի կարող վտարվել այն անձը, որի նկատմամբ նշանակվել է սույն հոդվածով նախատեսված պատիժը, սակայն մինչև պատժի կատարումը դատապարտյալը ձեռք է բերել փախստականի կամ Հայաստանի Հանրապետությունում ապաստան ստացածի կարգավիճակ, կամ նրա նկատմամբ հաստատվել է չվերադարձելիության սկզբունքի կիրառելիությունը, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերի:»
Դատարանը հաշվի առնելով մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու նշանակությունը՝ գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակել նաև լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, մասնավորապես՝ անհրաժեշտ է մեղադրյալին վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
Մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
Դատարանը հաշվի առնելով նաև մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու նշանակությունը՝ գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ևս պետք է նշանակել նաև լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, մասնավորապես՝ անհրաժեշտ է մեղադրյալին վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
Մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 10-րդ մասի համաձայն՝ դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը՝ (...) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը (...):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
§ 1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
(...)
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը,
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը,
5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը,
(...)
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:»
Մեջբերված քրեաիրավական նորմը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել հմ.ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում, որոնցով կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ մեղադրյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն Դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջներից է այն, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին:
Սեյրան Կառլենի Աղախանյանի վերաբերյալ 13.09.2013թ. կայացրած թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշմամբ, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ (...)։ Յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանն, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը: Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները:
Զարգացնելով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ իր իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների կոնկրետ համակցությունը կարող է բավարար լինել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար՝ անկախ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի առկայությունից: Այլ կերպ՝ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի առկայությունն ինքնին չի բացառում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառումը, եթե Դատարանը հանգում է հիմնավոր եզրակացության, որ հանցանք կատարած անձի վերասոցիալականացումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
Վերոգրյալների հիման վրա, ինչպես նաև հաշվի առնելով գործի հանգամանքներն ու առանձնահատկություններն, մեղադրյալի անձը, նրա սոցիալական դրությունը և կյանքի պայմանները, հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև գործով պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նաև իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, հաշվի առնելով գործով հաստատված փաստական հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ առկա են մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը, վերջիններիս ուղղումը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, ուստի սույն գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, նաև նրանով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
Դատարանի նման դիրքորոշումը բխում է նաև մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի առաջին ամուսնությունից և վերջինիս խնամքին գտնվող անչափահաս երեխայի, ինչպես նաև իր և մյուս մեղադրյալ Անաստասիա Գուրյանովի ամուսնությունից սպասվող երեխայի լավագույն շահերից, քանի որ մեղադրյալներից որևէ մեկի կողմից կամ երկուսի կողմից պատժի կրումն անկասկած բացասական ազդեցություն կունենա երեխաների կյանքի պայմանների վրա: Ընդ որում յուրաքանչյուր ծնողի ոչ միայն իրավունքն է, այլ նաև պարտականություն է հոգ տանել իր երեխաների դաստիարակության, կրթության, առողջության, լիարժեք ու ներդաշնակ զարգացման համար, ինչը պատժի փաստացի կրելու և մեղադրյալներից որևէ մեկին կամ երկուսին քրեակատարողական հիմնարկում պահելու պայմաններում, գործնականում կդառնա անիրագործելի: Այս համատեքստում հարկ է նշել նաև, որ «Երեխայի իրավունքների մասին» կոնվենցիայի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «մասնակից պետությունները գործադրում են բոլոր հնարավոր ջանքերը` երեխայի դաստիարակության և զարգացման գործում երկու ծնողների ընդհանուր պատասխանատվության սկզբունքի ճանաչումն ապահովելու համար: Ծնողները (...) երեխայի դաստիարակության ու զարգացման համար կրում են հիմնական պատասխանատվություն: Երեխայի լավագույն շահերը նրանց հիմնական հոգածության առարկան են»:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ վերը մեջ բերված պատճառաբանություններից բացի, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալների նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը պայմանավորված է նաև նրանով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 2-րդ մասը նույն հոդվածի 1-ին մասից անջատ նախատեսել է նաև հնարավորություն նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դեպքեր, ի թիվս այլնի, նաև արագացված վարույթի շրջանակներում: Ընդ որում, Դատարանի գնահատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 2-րդ մասում ամրագրված՝ առանձին դեպքերում նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պայմանը, պետք է գնահատվի այնպես, որ յուրաքանչյուր դեպքում արագացված կամ համաձայնեցված կամ համագործակցության վարույթի շրջանակներում Դատարանը ոչ թե պետք է հաստատի պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու անհրաժեշտությունը, այլ պետք է փաստարկված հերքի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի, այդ թվում, 2-րդ մասով նախատեսված դրույթների կիրառելիության անհնարինությունը, հակառակ դեպքում օրենսդիրը՝ դատավարական հատուկ կարգի կիրառման դեպքերի համար առանձին չէր սահման՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառելիության հնարավորությունը:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, Դատարանն արձանագրում է, որ վերը մեջ բերված փաստական տվյալներն ինքնին հնարավորություն են տալիս օբյեկտիվ գնահատել մեղադրյալներին մեղսագրվող արարքի վտանգավորության աստիճանը և այն համադրելով մեղադրյալների անձը բնութագրող և պատիժը մեղմացնող փաստական տվյալների հետ, Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի նյութերում բացակայում են այնպիսի ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, որոնց համակցված գնահատման արդյունքում կարելի է եզրահանգել, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը փաստացի չկրելու պայմաններում հնարավոր չի լինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրագործմանը։
Վերը մեջ բերվածի հաշվառմամբ, Դատարանն արձանագրում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել մեղադրյալի անձը՝ մասնավորապես, որ վերջիններս ունեն ընտանիք, ունեն բարձրագույն կրթություն, մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան, իսկ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան գտնվում է հղիության 21-րդ շաբաթում, բացի այդ, Դատարանը հաշվի է առնում նաև պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, միևնույն ժամանակ, հաշվի է առնվում պատիժը մեղմացնող մի շարք հանգամանքներ, մասնավորապես՝ վերջիններիս կողմից մեղքն ընդունելու և զղջալու հանգամանքը: Դատարանի գնահատմամբ վերը մեջ բերված փաստական տվյալներն ինքնին հնարավորություն են տալիս օբյեկտիվ գնահատել մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի վտանգավորության աստիճանը և այն համադրելով մեղադրյալների անձը բնութագրող և պատիժը մեղմացնող փաստական տվյալների հետ, թույլ են տալիս հանգել հիմնավոր հետևության, որ սույն դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել նաև մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով և 1 (մեկ) տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելով:
Միևնույն ժամանակ Դատարան գտնում է, որ փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ պետք է սահմանել պարտականություն, մասնավորապես՝ առանց՝ վերջիններիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
Փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը պետք է դրվի ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջիններիս պետք է վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։
Քննության առնելով քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «MATSKO GARCIA ALEKSEI» անվամբ լրացված «N01328506» սերիա-համարի և «GURIANOVA RUIZ ANASTASIIA» անվամբ լրացված «N05275768» սերիա-համարի Մեքսիկայի միացյալ նահանգների անձնագրերը հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է ոչնչացնել։
Քննության առնելով 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ի քննիչի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ փաստաթղթերի հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Քննության առնելով մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները պետք է վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ պետք է վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։
Քննության առնելով մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները պետք է վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ պետք է վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։
Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4–րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Եզրափակիչ մաս.
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը հոդվածներով, Դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքներում։
Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և լրացուցիչ պատիժ նշանակել՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում առանց՝ վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում հաշվառման վերցնելու պահից և փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
Մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները, վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։
Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքներում։
Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և լրացուցիչ պատիժ նշանակել՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում առանց՝ վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում հաշվառման վերցնելու պահից և փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
Մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները, վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «MATSKO GARCIA ALEKSEI» անվամբ լրացված «N01328506» սերիա-համարի և «GURIANOVA RUIZ ANASTASIIA» անվամբ լրացված «N05275768» սերիա-համարի Մեքսիկայի միացյալ նահանգների անձնագրերը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ ոչնչացնել։
2024 թվականի նոյեմբերի 01-ի քննիչի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ փաստաթղթերը, պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
13 դեկտեմբերի 2024 թվական ք.Երևան
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ
ՆԻՍՏԻ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐ՝ Ա.ԱՍՏՎԱԾԱՏՐՅԱՆ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Ա.ԺԱՄԿՈՉՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ՝ Հ.ԴԱԴՈՅԱՆԻ
Ռ․ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼՆԵՐ՝ Ա․ՄԱՑԿՈՅԻ
Ա․ԳՈՒՐՅԱՆՈՎԱՅԻ
ԹԱՐԳՄԱՆԻՉ՝ Վ․ՇԱՀԻՆՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության հատուկ կարգի՝ արագացված վարույթի կիրառմամբ, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի՝ ծնված 12.12.1990թ., Ռուսաստանի Դաշնության Նորիլսկ քաղաքում, ազգությամբ ռուս, բարձրագույն կրթությամբ, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, բնութագրվում է դրական, հաշվառված՝ Ռուսաստանի Դաշնության Սանկտ-Պետերբուրգ քաղաքի Ֆյոդոր Աբրահամով փողոցի 19-րդ շենքի 498-րդ հասցեի բնակարանում, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի 3-րդ շենքի 10-րդ հասցեի բնակարանում, որպես խափանման միջոց է ընտրված Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով.
Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի՝ ծնված 28.11.1995թ., Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվա քաղաքում, ազգությամբ ռուս, չդատապարտված, բարձրագույն կրթությամբ, հաշվառված՝ Ռուսաստանի Դաշնության Սանկտ-Պետերբուրգ քաղաքի Ֆյոդոր Աբրահամով փողոցի 19-րդ շենքի 498-րդ հասցեի բնակարանում, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի 3-րդ շենքի 10-րդ հասցեի բնակարանում, որպես խափանման միջոց է ընտրված Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով.
I.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կազմվել է Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կազմվել է Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը արձանագրություն է կազմել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով թիվ 58222724 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 158222724 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 158222724 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Գ․Հովակիմյանը որոշում է կայացրել Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«(...) [ն]ա, կեղծ փաստաթղթի օգտագործմամբ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի հետ, նախնական համաձայնությամբ փորձել է ապօրինի հատել ՀՀ պետական սահմանը:
Այսպես.
Չպարզված հանգամանքներում Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող, իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ, այն է՝ իր լուսանկարով և անձնական տվյալներով Մեքսիկայի քաղաքացու թիվ 05275768 կեղծ անձնագիրը, իսկ վերջինիս ամուսինը՝ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն՝ թիվ 01328506 սերիական համարի դարձյալ կեղծ անձնագիրը, և գտնվելով Հայաստանի Հանրապետությունում խմբով, նախնական համաձայնությամբ նպատակադրվել են ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելով «Զվարթնոց» օդանավակայանով մեկնել Հունաստան՝ Սալոնիկ քաղաք:
Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, Անաստասիա Գուրյանովան և Ալեքսեյ Մացկոն Երևան քաղաքի «Զվարթնոց» օդանավակայանում, Երևան-Սալոնիկ թիվ 565 չվերթը սպասարկող «Էգեյան» ավիաընկերության աշխատակիցներին են ներկայացրել վերոգրյալ կեղծ անձնագրերը, և հաշվառվել են նշված չվերթին ու ստացել են նստեցման կտրոններ:
Այնուհետև, Անաստասիա Գուրյանովան և Ալեքսեյ Մացկոն նույն դիտավորությամբ, իրենց կենսաչափական տվյալներով և լուսանկարներով վերը նշված կեղծ անձնագրերը ներկայացրել են «Զվարթնոց» հսկիչ անցագրային կետում ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի ծառայողին և խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, վերոգրյալ կեղծ փաստաթղթերի՝ անձնագրերի օգտագործմամբ խմբով, նախնական համաձայնությամբ փորձել են «Զվարթնոց» օդանավակայանով Երևան-Սալոնիկ թիվ 565 չվերթով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրանց դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ ծառայողները բացահայտել են Անաստասիա Գուրյանովայի և Ալեքսեյ Մացկոյի կողմից օգտագործված անձնագրերի կեղծ լինելու հանգամանքը և կանխել են նրանց կողմից ապօրինի սահմանահատումը:»
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Գ․Հովակիմյանը որոշում է կայացրել Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«(...) [ն]ա, կեղծ փաստաթղթի օգտագործմամբ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի հետ, նախնական համաձայնությամբ փորձել է ապօրինի հատել ՀՀ պետական սահմանը:
Այսպես.
Չպարզված հանգամանքներում Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող, իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ, այն է՝ իր լուսանկարով և անձնական տվյալներով Մեքսիկայի քաղաքացու թիվ 01328506 կեղծ անձնագիրը, իսկ վերջինիս կինը՝ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան՝ թիվ 05275768 սերիական համարի դարձյալ կեղծ անձնագիրը, և գտնվելով Հայաստանի Հանրապետությունում խմբով, նախնական համաձայնությամբ նպատակադրվել են ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելով «Զվարթնոց» օդանավակայանով մեկնել Հունաստան՝ Սալոնիկ քաղաք:
Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, Անաստասիա Գուրյանովան և Ալեքսեյ Մացկոն Երևան քաղաքի «Զվարթնոց» օդանավակայանում, Երևան-Սալոնիկ թիվ 565 չվերթը սպասարկող «Էգեյան» ավիաընկերության աշխատակիցներին են ներկայացրել վերոգրյալ կեղծ անձնագրերը, և հաշվառվել են նշված չվերթին ու ստացել են նստեցման կտրոններ:
Այնուհետև, Անաստասիա Գուրյանովան և Ալեքսեյ Մացկոն նույն դիտավորությամբ, իրենց կենսաչափական տվյալներով և լուսանկարներով վերը նշված կեղծ անձնագրերը ներկայացրել են «Զվարթնոց» հսկիչ անցագրային կետում ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորրքերի ծառայողին և խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, վերոգրյալ կեղծ փաստաթղթերի՝ անձնագրերի օգտագործմամբ խմբով, նախնական համաձայնությամբ փորձել են «Զվարթնոց» օդանավակայանով Երևան-Սալոնիկ թիվ 565 չվերթով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրանց դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ ծառայողները բացահայտել են Անաստասիա Գուրյանովայի և Ալեքսեյ Մացկոյի կողմից օգտագործված անձնագրերի կեղծ լինելու հանգամանքը և կանխել են նրանց կողմից ապօրինի սահմանահատումը:»
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել Անաստասիա Գուրյանովային ազատ արձակելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել Ալեքսեյ Մացկոյին ազատ արձակելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ որպես խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Անաստասիա Գուրյանովայի նկատմամբ որպես խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքին, համակցված՝ գրավ, խափանման միջոցը կիրառելու մասին։ Գրավի չափը սահմանելով 500․000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Անաստասիա Գուրյանովայի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքին, համակցված՝ գրավ, խափանման միջոցը կիրառելու մասին։ Գրավի չափը սահմանելով 500․000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամը։
2024 թվականի նոյեմբերի 05-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Ա․Ժամկոչյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին քրեական գործը մուտք է եղել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, էլեկտրոնային եղանակով թիվ ԵԴ1/3325/01/24 համարի ներքո մակագրվել և 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին հանձնվել է դատավոր Ժ.Չիչոյանին:
2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3325/01/24 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ համակցված կիրառված խափանման միջոցներ՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և գրավը, անփոփոխ թողնելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ի դատական նիստի ժամանակ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան միջնորդություն են ներկայացրել արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ, ինչը Դատարանի կողմից բավարարվել է և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
II. Արագացված վարույթ.
Քրեական գործի նախնական դատալսումների փուլում մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան միջնորդել են կիրառել արագացված վարույթ, հայտարարելով, որ իրենց պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն են մեղադրանքի հետ, պնդում են արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացվել են կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել են պաշտպանի հետ, գիտակցում են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Հանրային մեղադրող Ա.Ժամկոչյանը արագացված վարույթ կիրառելու դեմ չի առարկել:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը համաձայն է մեղադրանքի հետ, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը ու հետևանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
III. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումներ.
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեց մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի բնակության վայրի հարևանների կողմից ստորագրված բնութագիրը, համաձայն որի՝ ի թիվս այլնի մեղադրյալը իրեն դրսևորել է միայն դրական կողմից, չի նկատվել իր կողմից ալկոհոլի օգտագործում, կնոջ, մոր կամ հարևանների նկատմամբ ագրեսիվ վերաբերմունք չի դրսևորել:
Հետազոտվեց նաև, վերջինիս խնամքին գտնվող անչափահաս երեխա Արտեմիյ Ալեքսեյի Մացկոյի ծննդյան վկայականի թարգմանված օրինակը, նաև Վալերիա Կոմպանիեցայի կողմից տրված հայտարարությունը, համաձայն որի՝ վերջինս հանդիսանում է Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նախկին կինը, ներկայումս չի աշխատում և երեխայի կարիքները հոգում է Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն։
Հետազոտվեց նաև Իրինա Նիկոլայի Մացկոյի՝ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոի մոր, դուրս գրման թիվ 3266 էպրկրիզի թարգմանված օրինակը։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Հետազոտվեց նաև, վերարտադրողական առողջության պերինատոլոգիայի, մանկաբարձության և գինեկոլոգիյաի հանրապետական ինստիտուտի բժիշկ Ա․Գ․Համբարջումյանի կողմից տրված եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան գտնվում է հղիության 21-րդ շաբաթում։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Դատապարտված մեղադրյալները խնդրեցին Դատարանին օրենքով սահմանված մեղմ պատիժ նշանակել:
(դատական նիստի արձանագրություն)
IV.Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
Առաջադրված մեղադրանքի հետ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի համաձայն լինելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային վերագրվող փաստական հանգամանքները, վերջիններս կատարել է իրենց մեղսագրված հանցանքները, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ինչպես նաև ապացուցված է մեղադրյալների մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։
Մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
§1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
§1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:¦
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-րդ մասի համաձայն՝
Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
§ 1. Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(…)¦
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«1. Հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
(…):»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելը՝
(…)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
(…)
2) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
(…)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, հանցագործության շարժառիթներն ու նպատակները, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրանց անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք արձանագրում է, որ վերջինս ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել դրա համար, ինչպես նաև խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք արձանագրում է, որ վերջինս ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել դրա համար, ինչպես նաև գտնվում է հղիության 21-րդ շաբաթում:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Դատարանը որպես մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ վերջինս բնութագրվում է դրական։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. §(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)¦ (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի կողմից կատարված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, գործի հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և հանցագործության ծանրությունը, վերջիններիս անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նշանակվող պատժի` վերջինիս վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրանց ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, հանցանքի սանկցիայով նախատեսված՝ նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանների շրջանակում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, օրենքով և ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ ազատազրկումը՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով, իսկ մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ ազատազրկումը՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Պատժի տեսակներն են՝
(...)
5) օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը,
(...)»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածի համաձայն.
«1.Հանրային աշխատանքները, ազատության սահմանափակումը, կարճաժամկետ ազատազրկումը, կարգապահական գումարտակում պահելը, ազատազրկումը և ցմահ ազատազրկումը կիրառվում են միայն որպես հիմնական պատիժներ:
2.Պատվավոր կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից, որակավորման դասից կամ պետական պարգևից զրկելը և օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կիրառվում են միայն որպես լրացուցիչ պատիժներ:
3.Տուգանքը, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը և զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը կիրառվում են և՛ որպես հիմնական, և՛ որպես լրացուցիչ պատիժներ:
4. Մեկ հանցագործության համար կարող է նշանակվել միայն մեկ հիմնական պատիժ: Հիմնական պատժին կարող է միացվել մեկ կամ մի քանի լրացուցիչ պատիժ:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը Հայաստանի Հանրապետությունում քրեական պատասխանատվության ենթակա օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության սահմաններից հեռացնելն է՝ արգելելով նրան գտնվել Հայաստանի Հանրապետությունում:
2. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ սահմանվում է 5-10 տարի ժամկետով:
3. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակելիս դրա ժամկետի հաշվարկն սկսվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու պահից:
4. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կատարվում է դատապարտյալի նկատմամբ նշանակված հիմնական պատիժը կրելուց հետո։ Այն դեպքում, երբ արդարադատության բնագավառում պետական լիազոր մարմինը Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով սահմանված կարգով համաձայնություն է ձեռք բերում դատապարտյալին պատժի մնացած մասը կրելու նպատակով իր քաղաքացիության երկիր փոխանցելու վերաբերյալ, ապա օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու վերաբերյալ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատական ակտը համարվում է ի կատար ածված դատապարտյալի փոխանցումն իրականացնելու մասին արդարադատության բնագավառում պետական լիազոր մարմնի ծանուցումն ստանալուց հետո: Այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքի 84-րդ կամ 85-րդ հոդվածով սահմանված կարգով կայացվել է անձին պատժից ազատելու վերաբերյալ որոշում, օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կատարվում է փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո։ Սույն օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված դեպքերում անձին պատժի հետագա կրումից ազատելու, ինչպես նաև սույն օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասով կամ 88-րդ հոդվածով սահմանված կարգով անձին հիմնական պատժից ազատելու դեպքում օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կատարվում է պատժի հետագա կրումից կամ պատժից ազատելուց հետո։
5. Օտարերկրյա քաղաքացին կարող է վտարվել իր քաղաքացիության պետություն կամ այն պետություն, որտեղ վերջինս մշտապես բնակվում է: Վտարման երկիրը սահմանում է դատարանը՝ հաշվի առնելով դատապարտյալի կարծիքը:
6. Այս պատժատեսակը չի կարող նշանակվել`
1) փախստականի կարգավիճակ ունեցող կամ Հայաստանի Հանրապետությունում ապաստան ստացած անձի նկատմամբ, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերի,
2) չվերադարձելիության սկզբունքից օգտվող օտարերկրյա քաղաքացու նկատմամբ, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերի,
3) մինչև հանցանք կատարելը Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացու կամ Հայաստանի Հանրապետությունում հատուկ կացության կարգավիճակ ունեցող կամ Հայաստանի Հանրապետությունում մշտապես բնակվող անձի հետ ամուսնացած կամ խնամքին Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի հանդիսացող երեխա ունեցող անձի նկատմամբ,
4) եթե անձը վտարվող պետության տարածքում քրեական հետապնդման է ենթարկվում այնպիսի արարքի համար, որը կարող է պատժվել մահապատժով,
5) եթե հիմնավորվում է, որ վտարվող պետության տարածքում անձը կարող է հետապնդման ենթարկվել ռասայական, կրոնական, ազգային, սոցիալական որոշակի խմբի պատկանելության կամ քաղաքական հայացքների համար, կամ
6) եթե հիմնավորվում է, որ վտարվող պետության տարածքում անձը կարող է ենթարկվել խոշտանգման կամ այլ դաժան, անմարդկային կամ նվաստացնող վերաբերմունքի կամ պատժի։
7. Հայաստանի Հանրապետությունից չի կարող վտարվել այն անձը, որի նկատմամբ նշանակվել է սույն հոդվածով նախատեսված պատիժը, սակայն մինչև պատժի կատարումը դատապարտյալը ձեռք է բերել փախստականի կամ Հայաստանի Հանրապետությունում ապաստան ստացածի կարգավիճակ, կամ նրա նկատմամբ հաստատվել է չվերադարձելիության սկզբունքի կիրառելիությունը, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերի:»
Դատարանը հաշվի առնելով մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու նշանակությունը՝ գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակել նաև լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, մասնավորապես՝ անհրաժեշտ է մեղադրյալին վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
Մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
Դատարանը հաշվի առնելով նաև մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու նշանակությունը՝ գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ևս պետք է նշանակել նաև լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, մասնավորապես՝ անհրաժեշտ է մեղադրյալին վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
Մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 10-րդ մասի համաձայն՝ դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը՝ (...) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը (...):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
§ 1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
(...)
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը,
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը,
5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը,
(...)
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:»
Մեջբերված քրեաիրավական նորմը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել հմ.ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում, որոնցով կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ մեղադրյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն Դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջներից է այն, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին:
Սեյրան Կառլենի Աղախանյանի վերաբերյալ 13.09.2013թ. կայացրած թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշմամբ, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ (...)։ Յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանն, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը: Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները:
Զարգացնելով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ իր իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների կոնկրետ համակցությունը կարող է բավարար լինել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար՝ անկախ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի առկայությունից: Այլ կերպ՝ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի առկայությունն ինքնին չի բացառում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառումը, եթե Դատարանը հանգում է հիմնավոր եզրակացության, որ հանցանք կատարած անձի վերասոցիալականացումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
Վերոգրյալների հիման վրա, ինչպես նաև հաշվի առնելով գործի հանգամանքներն ու առանձնահատկություններն, մեղադրյալի անձը, նրա սոցիալական դրությունը և կյանքի պայմանները, հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև գործով պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նաև իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, հաշվի առնելով գործով հաստատված փաստական հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ առկա են մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը, վերջիններիս ուղղումը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, ուստի սույն գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, նաև նրանով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
Դատարանի նման դիրքորոշումը բխում է նաև մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի առաջին ամուսնությունից և վերջինիս խնամքին գտնվող անչափահաս երեխայի, ինչպես նաև իր և մյուս մեղադրյալ Անաստասիա Գուրյանովի ամուսնությունից սպասվող երեխայի լավագույն շահերից, քանի որ մեղադրյալներից որևէ մեկի կողմից կամ երկուսի կողմից պատժի կրումն անկասկած բացասական ազդեցություն կունենա երեխաների կյանքի պայմանների վրա: Ընդ որում յուրաքանչյուր ծնողի ոչ միայն իրավունքն է, այլ նաև պարտականություն է հոգ տանել իր երեխաների դաստիարակության, կրթության, առողջության, լիարժեք ու ներդաշնակ զարգացման համար, ինչը պատժի փաստացի կրելու և մեղադրյալներից որևէ մեկին կամ երկուսին քրեակատարողական հիմնարկում պահելու պայմաններում, գործնականում կդառնա անիրագործելի: Այս համատեքստում հարկ է նշել նաև, որ «Երեխայի իրավունքների մասին» կոնվենցիայի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «մասնակից պետությունները գործադրում են բոլոր հնարավոր ջանքերը` երեխայի դաստիարակության և զարգացման գործում երկու ծնողների ընդհանուր պատասխանատվության սկզբունքի ճանաչումն ապահովելու համար: Ծնողները (...) երեխայի դաստիարակության ու զարգացման համար կրում են հիմնական պատասխանատվություն: Երեխայի լավագույն շահերը նրանց հիմնական հոգածության առարկան են»:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ վերը մեջ բերված պատճառաբանություններից բացի, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալների նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը պայմանավորված է նաև նրանով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 2-րդ մասը նույն հոդվածի 1-ին մասից անջատ նախատեսել է նաև հնարավորություն նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դեպքեր, ի թիվս այլնի, նաև արագացված վարույթի շրջանակներում: Ընդ որում, Դատարանի գնահատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 2-րդ մասում ամրագրված՝ առանձին դեպքերում նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պայմանը, պետք է գնահատվի այնպես, որ յուրաքանչյուր դեպքում արագացված կամ համաձայնեցված կամ համագործակցության վարույթի շրջանակներում Դատարանը ոչ թե պետք է հաստատի պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու անհրաժեշտությունը, այլ պետք է փաստարկված հերքի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի, այդ թվում, 2-րդ մասով նախատեսված դրույթների կիրառելիության անհնարինությունը, հակառակ դեպքում օրենսդիրը՝ դատավարական հատուկ կարգի կիրառման դեպքերի համար առանձին չէր սահման՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառելիության հնարավորությունը:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, Դատարանն արձանագրում է, որ վերը մեջ բերված փաստական տվյալներն ինքնին հնարավորություն են տալիս օբյեկտիվ գնահատել մեղադրյալներին մեղսագրվող արարքի վտանգավորության աստիճանը և այն համադրելով մեղադրյալների անձը բնութագրող և պատիժը մեղմացնող փաստական տվյալների հետ, Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի նյութերում բացակայում են այնպիսի ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, որոնց համակցված գնահատման արդյունքում կարելի է եզրահանգել, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը փաստացի չկրելու պայմաններում հնարավոր չի լինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրագործմանը։
Վերը մեջ բերվածի հաշվառմամբ, Դատարանն արձանագրում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել մեղադրյալի անձը՝ մասնավորապես, որ վերջիններս ունեն ընտանիք, ունեն բարձրագույն կրթություն, մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան, իսկ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան գտնվում է հղիության 21-րդ շաբաթում, բացի այդ, Դատարանը հաշվի է առնում նաև պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, միևնույն ժամանակ, հաշվի է առնվում պատիժը մեղմացնող մի շարք հանգամանքներ, մասնավորապես՝ վերջիններիս կողմից մեղքն ընդունելու և զղջալու հանգամանքը: Դատարանի գնահատմամբ վերը մեջ բերված փաստական տվյալներն ինքնին հնարավորություն են տալիս օբյեկտիվ գնահատել մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի վտանգավորության աստիճանը և այն համադրելով մեղադրյալների անձը բնութագրող և պատիժը մեղմացնող փաստական տվյալների հետ, թույլ են տալիս հանգել հիմնավոր հետևության, որ սույն դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել նաև մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով և 1 (մեկ) տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելով:
Միևնույն ժամանակ Դատարան գտնում է, որ փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ պետք է սահմանել պարտականություն, մասնավորապես՝ առանց՝ վերջիններիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
Փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը պետք է դրվի ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջիններիս պետք է վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։
Քննության առնելով քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «MATSKO GARCIA ALEKSEI» անվամբ լրացված «N01328506» սերիա-համարի և «GURIANOVA RUIZ ANASTASIIA» անվամբ լրացված «N05275768» սերիա-համարի Մեքսիկայի միացյալ նահանգների անձնագրերը հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է ոչնչացնել։
Քննության առնելով 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ի քննիչի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ փաստաթղթերի հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Քննության առնելով մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները պետք է վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ պետք է վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։
Քննության առնելով մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները պետք է վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ պետք է վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։
Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4–րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Եզրափակիչ մաս.
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը հոդվածներով, Դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքներում։
Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և լրացուցիչ պատիժ նշանակել՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում առանց՝ վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում հաշվառման վերցնելու պահից և փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
Մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները, վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։
Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքներում։
Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և լրացուցիչ պատիժ նշանակել՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում առանց՝ վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում հաշվառման վերցնելու պահից և փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
Մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները, վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «MATSKO GARCIA ALEKSEI» անվամբ լրացված «N01328506» սերիա-համարի և «GURIANOVA RUIZ ANASTASIIA» անվամբ լրացված «N05275768» սերիա-համարի Մեքսիկայի միացյալ նահանգների անձնագրերը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ ոչնչացնել։
2024 թվականի նոյեմբերի 01-ի քննիչի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ փաստաթղթերը, պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ
ԵԴ1/3325/01/24
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«20» փետրվարի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով՝
նախագահող դատավոր՝ Գ.Հովհաննիսյան
դատավորներ՝ Լ.Հովհաննիսյան
Մ.Մելքոնյան
քարտուղարությամբ՝ Մ․Մահտեսյանի
մասնակցությամբ՝
մեղադրյալ՝ Ա.Մացկոյի
պաշտպան՝ Հ.Դադոյանի
Ռ.Թովմասյանի
թարգմանիչ՝ Գ.Միրզոյանի
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Ալեքսեյ Մացկոյի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ (դատավոր՝ Ժորա Չիչոյան) 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճռի դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Ա.Ժամկոչյանի (այսուհետ նաև՝ Դատախազ) վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կազմվել է Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կազմվել է Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը արձանագրություն է կազմել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով թիվ 58222724 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 158222724 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 158222724 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Գ․Հովակիմյանը որոշում է կայացրել Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Գ․Հովակիմյանը որոշում է կայացրել Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել Անաստասիա Գուրյանովային ազատ արձակելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել Ալեքսեյ Մացկոյին ազատ արձակելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ որպես խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Անաստասիա Գուրյանովայի նկատմամբ որպես խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքին, համակցված՝ գրավ, խափանման միջոցը կիրառելու մասին։ Գրավի չափը սահմանելով 500․000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Անաստասիա Գուրյանովայի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքին, համակցված՝ գրավ, խափանման միջոցը կիրառելու մասին։ Գրավի չափը սահմանելով 500․000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամը։
2024 թվականի նոյեմբերի 05-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Ա․Ժամկոչյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին քրեական գործը մուտք է եղել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, էլեկտրոնային եղանակով թիվ ԵԴ1/3325/01/24 համարի ներքո մակագրվել և 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին հանձնվել է դատավոր Ժ.Չիչոյանին:
2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3325/01/24 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ համակցված կիրառված խափանման միջոցներ՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և գրավը, անփոփոխ թողնելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ի դատական նիստի ժամանակ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան միջնորդություն են ներկայացրել արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ, ինչը Դատարանի կողմից բավարարվել է և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է դատավճիռ, որով վճռել է հետևյալը.
«Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքներում։
Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և լրացուցիչ պատիժ նշանակել՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում առանց՝ վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում հաշվառման վերցնելու պահից և փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
Մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները, վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։
Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքներում։
Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և լրացուցիչ պատիժ նշանակել՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում առանց՝ վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում հաշվառման վերցնելու պահից և փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
Մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները, վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «MATSKO GARCIA ALEKSEI» անվամբ լրացված «N01328506» սերիա-համարի և «GURIANOVA RUIZ ANASTASIIA» անվամբ լրացված «N05275768» սերիա-համարի Մեքսիկայի միացյալ նահանգների անձնագրերը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ ոչնչացնել։
2024 թվականի նոյեմբերի 01-ի քննիչի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ փաստաթղթերը, պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։
(…)»:
2025 թվականի հունվարի 13-ին Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է վերոնշյալ դատավճռի դեմ Դատախազի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը (այսուհետ նաև` Բողոք):
2025 թվականի հունվարի 23-ին Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է թիվ ԵԴ1/3325/01/24 քրեական գործը, էլեկտրոնային մակագրության միջոցով մակագրվել նախագահող դատավոր Գ.Հովհաննիսյանին /կազմի դատավորներ Լ.Հովհաննիսյան, Մ.Մելքոնյան/ և 2025 թվականի հունվարի 24-ին հանձնվել է նախագահող դատավորի աշխատակազմին։
2025 թվականի հունվարի 24-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել Բողոքը վարույթ ընդունելու և դատաքննության նշանակելու մասին:
Նույն օրը Վերաքննիչ դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/3325/01/24 քրեական գործով թարգմանիչ ներգրավելու մասին:
2.Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
2.1 Ալեքսեյ Մացկոյին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով՝ հետևյալ ձևակեպմամբ. նա «կեղծ փաստաթղթի օգտագործմամբ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի հետ, նախնական համաձայնությամբ փորձել է ապօրինի հատել ՀՀ պետական սահմանը:
Այսպես.
Չպարզված հանգամանքներում Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող, իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ, այն է՝ իր լուսանկարով և անձնական տվյալներով Մեքսիկայի քաղաքացու թիվ 01328506 կեղծ անձնագիրը, իսկ վերջինիս կինը՝ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան՝ թիվ 05275768 սերիական համարի դարձյալ կեղծ անձնագիրը, և գտնվելով Հայաստանի Հանրապետությունում խմբով, նախնական համաձայնությամբ նպատակադրվել են ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելով «Զվարթնոց» օդանավակայանով մեկնել Հունաստան՝ Սալոնիկ քաղաք:
Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, Անաստասիա Գուրյանովան և Ալեքսեյ Մացկոն Երևան քաղաքի «Զվարթնոց» օդանավակայանում, Երևան-Սալոնիկ թիվ 565 չվերթը սպասարկող «Էգեյան» ավիաընկերության աշխատակիցներին են ներկայացրել վերոգրյալ կեղծ անձնագրերը, և հաշվառվել են նշված չվերթին ու ստացել են նստեցման կտրոններ:
Այնուհետև, Անաստասիա Գուրյանովան և Ալեքսեյ Մացկոն նույն դիտավորությամբ, իրենց կենսաչափական տվյալներով և լուսանկարներով վերը նշված կեղծ անձնագրերը ներկայացրել են «Զվարթնոց» հսկիչ անցագրային կետում ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորրքերի ծառայողին և խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, վերոգրյալ կեղծ փաստաթղթերի՝ անձնագրերի օգտագործմամբ խմբով, նախնական համաձայնությամբ փորձել են «Զվարթնոց» օդանավակայանով Երևան-Սալոնիկ թիվ 565 չվերթով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրանց դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ ծառայողները բացահայտել են Անաստասիա Գուրյանովայի և Ալեքսեյ Մացկոյի կողմից օգտագործված անձնագրերի կեղծ լինելու հանգամանքը և կանխել են նրանց կողմից ապօրինի սահմանահատումը:»
2.2 Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճռում, մասնավորապես, նշված է.
«(...) Առաջադրված մեղադրանքի հետ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի համաձայն լինելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային վերագրվող փաստական հանգամանքները, վերջիններս կատարել է իրենց մեղսագրված հանցանքները, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ինչպես նաև ապացուցված է մեղադրյալների մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։
Մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
(…)Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, հանցագործության շարժառիթներն ու նպատակները, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրանց անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք արձանագրում է, որ վերջինս ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել դրա համար, ինչպես նաև խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք արձանագրում է, որ վերջինս ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել դրա համար, ինչպես նաև գտնվում է հղիության 21-րդ շաբաթում:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Դատարանը որպես մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ վերջինս բնութագրվում է դրական։
(…)Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի կողմից կատարված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, գործի հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և հանցագործության ծանրությունը, վերջիններիս անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նշանակվող պատժի` վերջինիս վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրանց ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, հանցանքի սանկցիայով նախատեսված՝ նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանների շրջանակում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, օրենքով և ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ ազատազրկումը՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով, իսկ մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ ազատազրկումը՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները:
(…)Դատարանը հաշվի առնելով մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու նշանակությունը՝ գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակել նաև լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, մասնավորապես՝ անհրաժեշտ է մեղադրյալին վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
Մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
Դատարանը հաշվի առնելով նաև մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու նշանակությունը՝ գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ևս պետք է նշանակել նաև լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, մասնավորապես՝ անհրաժեշտ է մեղադրյալին վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
Մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
(…)Վերոգրյալների հիման վրա, ինչպես նաև հաշվի առնելով գործի հանգամանքներն ու առանձնահատկություններն, մեղադրյալի անձը, նրա սոցիալական դրությունը և կյանքի պայմանները, հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև գործով պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նաև իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, հաշվի առնելով գործով հաստատված փաստական հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ առկա են մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը, վերջիններիս ուղղումը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, ուստի սույն գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, նաև նրանով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
Դատարանի նման դիրքորոշումը բխում է նաև մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի առաջին ամուսնությունից և վերջինիս խնամքին գտնվող անչափահաս երեխայի, ինչպես նաև իր և մյուս մեղադրյալ Անաստասիա Գուրյանովի ամուսնությունից սպասվող երեխայի լավագույն շահերից, քանի որ մեղադրյալներից որևէ մեկի կողմից կամ երկուսի կողմից պատժի կրումն անկասկած բացասական ազդեցություն կունենա երեխաների կյանքի պայմանների վրա:
(…)Վերոգրյալի հաշվառմամբ, Դատարանն արձանագրում է, որ վերը մեջ բերված փաստական տվյալներն ինքնին հնարավորություն են տալիս օբյեկտիվ գնահատել մեղադրյալներին մեղսագրվող արարքի վտանգավորության աստիճանը և այն համադրելով մեղադրյալների անձը բնութագրող և պատիժը մեղմացնող փաստական տվյալների հետ, Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի նյութերում բացակայում են այնպիսի ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, որոնց համակցված գնահատման արդյունքում կարելի է եզրահանգել, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը փաստացի չկրելու պայմաններում հնարավոր չի լինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրագործմանը։
Վերը մեջ բերվածի հաշվառմամբ, Դատարանն արձանագրում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել մեղադրյալի անձը՝ մասնավորապես, որ վերջիններս ունեն ընտանիք, ունեն բարձրագույն կրթություն, մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան, իսկ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան գտնվում է հղիության 21-րդ շաբաթում, բացի այդ, Դատարանը հաշվի է առնում նաև պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, միևնույն ժամանակ, հաշվի է առնվում պատիժը մեղմացնող մի շարք հանգամանքներ, մասնավորապես՝ վերջիններիս կողմից մեղքն ընդունելու և զղջալու հանգամանքը: Դատարանի գնահատմամբ վերը մեջ բերված փաստական տվյալներն ինքնին հնարավորություն են տալիս օբյեկտիվ գնահատել մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի վտանգավորության աստիճանը և այն համադրելով մեղադրյալների անձը բնութագրող և պատիժը մեղմացնող փաստական տվյալների հետ, թույլ են տալիս հանգել հիմնավոր հետևության, որ սույն դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել նաև մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով և 1 (մեկ) տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելով:
Միևնույն ժամանակ Դատարան գտնում է, որ փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ պետք է սահմանել պարտականություն, մասնավորապես՝ առանց՝ վերջիններիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
Փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը պետք է դրվի ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջիններիս պետք է վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։
Քննության առնելով քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «MATSKO GARCIA ALEKSEI» անվամբ լրացված «N01328506» սերիա-համարի և «GURIANOVA RUIZ ANASTASIIA» անվամբ լրացված «N05275768» սերիա-համարի Մեքսիկայի միացյալ նահանգների անձնագրերը հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է ոչնչացնել։
Քննության առնելով 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ի քննիչի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ փաստաթղթերի հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Քննության առնելով մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները պետք է վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ պետք է վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։
Քննության առնելով մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները պետք է վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ պետք է վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։
Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4–րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:(…)»:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Դատախազը, դատավարական նախապատմության, փաստական հանգամանքների, վերաբերելի իրավանորմերի և Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքո¬րո¬շում¬ների վկայակոչմամբ վերաքննիչ բողոք ներկայացնելով, խնդրել է՝
« 1․Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ:
2․Մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3325/01/24 քրեական գործով 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռը՝ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել։ »:
Ներկայացված Բողոքում, մասնավորապես, նշված է հետևյալը.
«(…)Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավճիռը՝ Ալեքսեյ Մացկոյի պատժի մասով՝ օրինական և հիմնավորված չէ, ենթակա է բեկանման՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
(…)Այսպիսով, վկայակոչված գործերով որոշումներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը կայուն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ նշանակված պատիժը մեղադրյալի կողմից փաստացի չկրելու պայմաններում պատժի նպատակների իրացվելիության վերաբերյալ հետևությունը չի կարող լինել հայեցողական ու կամայական, այլ պետք է հիմնված լինի գործի կոնկրետ հանգամանքների, մասնավորապես՝ տվյալ հանցատեսակի կրիմինոլոգիական նկարագրի, դրա դեմ իրականացվող պայքարի քաղաքականության ուղղությունների, կոնկրետ դեպքում՝ դրա կատարման առանձնահատկությունների, հանցավորի անձի, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող իրական հանգամանքների ամբողջական գնահատականի վրա։
Մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս առաջին ատյանի դատարանը նրան մեղսագրվող հանցագործությունների հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում բավարար չափով չի վերլուծել և համակցության մեջ պատշաճ գնահատման չի ենթարկել մեղադրյալի կատարած արարքների բոլոր հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղքի ձևը, տեսակը և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության կարևորությունը, կատարված հանցավոր գործունեության ընթացքում վերջինիս դերակատարումը։
Հարկ է նշել, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է կառավարման կարգի դեմ ուղղված ծանր հանցագործություն, որի համար օրենսգրքով որպես պատիժ նախատեսված է բացառապես ազատազրկումը: Նշված արարքի հանրային վտանագավորության բարձր մակարդակի մասին է վկայում այն, որ դրանով վտանգի տակ է դրվում Հայաստանի Հանրապետություն օրենքով սահմանված կարգով պետական սահմանի պատշաճ հատումն ապահովելուն ուղղված կառուցակարգերը, խախտվում է երկիր օրինական մուտք գործելու, երկրում գտնվելու կամ այն լքելու ընթացակարգերը: Վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ նրա կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորության մասին:
Նշվածները պետք է հաշվի առնել վերջինիս և նրա կատարած հանցավոր արարքների վտանգավորությունը գնահատելիս և ինչպես պատժատեսակը, այնպես էլ պատժաչափը որոշելիս: Այնինչ, վերոնշյալ հանգամանքները պատշաճ չեն գնահատվել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի կողմից:
Հետևաբար, առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում առկա եզրահանգումները՝ վերը նշված և հաշվի չառնված հանգամանքների համատեքստում չեն կարող գնահատվել որպես հիմնավորված:
Անդրադարնալով Ալեքսեյ Մացկոյի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող, ինչպես նաև անձը բնութագրող այլ հանգամանքներին, փաստենք, որ դրանց ազդեցությունը նշանակվող պատժի տեսակի և չափի վրա մեխանիկական չէ և կախված է ոչ թե դրանց քանակից, այլ մեղմացնող նշանակությունից, որոշվում է այդ հանգամանքների էության, արժեքի գնահատմամբ և կատարված արարքի հետ դրանց հարաբերակցությամբ։ Որքան է կոնկրետ հանգամանքն ազդում կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա, կախված է ոչ միայն այդ հանգամանքից, այլև արարքից, այդ երկուսի փոխադարձ կապից ու հարաբերակցությունից։
Ամբաստանյալ Ալեքսեյ Մացկոյին մեղսագրվող հանցագործության հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանը, չբացառելով դրան հակակշռող հանգամանքների պայմաններում պատիժ նշանակելիս ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված ինստիտուտների կիրառումն ու այդ կերպ պատժի անհատականացման սկզբունքի գործողությունը, ենթադրում է այդ հանգամանքների էականորեն բարձր մեղմացնող նշանակություն։ Իսկ ստորադաս դատարանի կողմից թվարկված ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղացնող և անձը բնութագրող հանգամանքները, այդ թվում` անձանց լայն շրջանակին բնորոշ դրական բնութագիրն ու նախկինում արատավորված չլինելը, խնամքին անչափահաս երեխայի առկայությունը, չեն հակակշռում ամբաստանյալի արարքի հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանին և բավարար չեն հանգելու այն հետևության, որ պատժի նպատակների իրացման համար ամբաստանյալի կողմից իր նկատմամբ պատիժը ռեալ կրելը անհրաժեշտ չէ։
Այսպիսով, մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ստորադաս դատարանը չի գնահատել վերջինիս կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը բնութագրող հանգամանքները և դրանց չի տրվել անհրաժեշտ քրեաիրավական նշանակություն։ Ստորադաս դատարանը սահմանափակվելով միայն մեղադրյալին վերագրվող պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ անձը բնութագրող հանգամանքների պարզ թվարկմամբ՝ համապատասխան վերլուծության չի ենթարկել այդ հանգամանքների հարաբերակցությունը արարքների արդյունքում առաջացած հանրորեն վտանգավոր հետևանքների հետ։
Հետևաբար, ստորադաս դատարանը, խախտելով արդարության և պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքի բացակայության պայմաններում մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի սխալ կիրառում:(…)»։
4. Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Դատական նիստի ընթացքում պաշտպաներն ու մեղադրյալը /թարգմանչի օգնությամբ/ առարկեցին վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրեցին մերժել այն:
Դատախազը՝ պատշաճ ծանուցված լինելով դատական նիստի օրվա և ժամի մասին, չի ներկայացել նշանակված դատական նիստին, որպիսի պարագայում Վերաքննիչ դատարանը որոշել է բողոքի քննությունը շարունակել Դատախազի բացակայության պայմաններում։
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահման¬նե¬րում դատական ստուգ¬ման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնա¬վոր¬վածութ¬յունը, ուսում¬նա¬սիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական վարույթի նյու¬թե¬րը՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևյալ հետևությունների.
5.1 ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայաց¬վ¬ում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատա¬¬կան ակտ, որը՝
1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը.
(...) 2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շա¬րադրված պահանջները:
3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հար¬ցե¬րը.
1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը (վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը).
2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք.
3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը.
4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի.
5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով.
6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանց¬վի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան.
7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատա¬րան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը. (...)»:
5.2 Վերոգրյալ իրավական նորմերի լույսի ներքո բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման են¬թարկելով Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռը՝ Վե¬¬¬րաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Դատախազի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքն ան¬հիմն է, իսկ դա¬տավճի¬¬ռը՝ հիմ¬նա¬վոր¬ված:
Վերը նշված հետևութ¬յան Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևյալ իրավական վեր¬լու¬¬ծությունների և դատողութ¬յունների արդ¬յունքներով.
5.2.1 Մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման համար ազատազրկման ձևով նշանակված պա¬¬տի¬ժ¬ը պայմանականորեն չկիրառելու իրա¬վաչափության դատական ստու¬գում.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պա¬¬¬¬հելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտ¬յալի ուղղվե¬լը հնա¬րավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատի¬ժը պայ¬մա¬նականորեն չկիրառելու մասին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի ան¬ձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծան¬րաց¬¬նող հանգամանքները: (…)»։
Անդրադառնալով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշներին՝ Վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել այն մասին, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու: Դատարանի նման համոզվածությունը, վստահությունը պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը մշտապես հաստատել է իրավական դիրքորոշումն առ այն, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովելու 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է, ի թիվս այլոց, հաշվի առնել հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (տե՛ս թիվ ԵԿԴ/0039/01/15, ԱՐԴ/0031/01/15, ԵԱԴԴ/0038/01/15, ԵԿԴ/0130/01/15, ՍԴ/0094/01/15, ՍԴ3/0201/01/15 գործերով որոշումները):
Արամայիս Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է. «[Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը] հակադարձ համեմատական է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հնարավորությանը: Այլ խոսքով՝ որքան բարձր է հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը, այնքան ցածր է դրա համար նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հավանականությունը»:
Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, ի թիվս այլնի, վերլուծելով «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթ և աստիճան» եզրույթները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը»:
Արմեն Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 գործով որոշման մեջ վերահաստատելով և զարգացնելով վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է. «(...) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից` հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (...): Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա` առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը։ Այսպես` մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում։ Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության (հանրային վտանգավորության) գիտակցումը։ Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն՝ առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը՝ հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ»:
Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ թիվ ՎԲ-201/07 գործով 2007 թվականի նոյեմբե¬րի 30-ի որոշ¬ման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիր¬քո¬րո¬շու¬մը.
«Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվա¬ծութ¬յունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտ¬յա¬լի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբ¬յեկ¬տիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնու¬թագ¬րում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկի¬րա¬ռելու հիմ¬քե¬րի առկայության մասին։
(…) Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենս¬¬գիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմա¬նա¬¬փա¬կում չի նախատեսել, դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքնե¬րով, պարտա¬վոր է հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աս¬տի¬ճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարա¬ցիութ¬յան հիմնա¬կան պա¬հանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հան¬ցագործության վտան¬¬գա¬վո¬րութ¬յան աստիճանին ու բնույթին։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցա¬¬գոր¬ծութ¬յան կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղ¬քի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանք¬նե¬րը նա¬խատեսելու բնույթն ու աստիճանը»։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր՝ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
(…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
(…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…)։ (տես` Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը իր՝ ԱՎԴ/0082/01/12 քրեական գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը․
«(…)Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է իր դիրքորոշումն առ այն, որ յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը: Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև այն հանգամանքը, թե նշանակված պատիժն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ ամբաստանյալի ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա: (…)»:
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված քրեական օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական օրենսգրքի պայմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որ¬ոշ¬¬¬ման հիմնավորումները դիտարկելով վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, գտնում է, որ այդ հիմ¬նավորումները բխում են և համապատասխանում դրանց, ուստի ընդունելի են և հիմնավոր։
5.2.2 Միաժամանակ, անդրադառնալով Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ազա¬¬¬տազրկման ձևով նշանակված պատիժը իրապես չկրելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դա¬տա¬¬¬¬րա¬նի հիմնա-վորումներին, դրա վերաբերյալ ներկայացված վերաքննիչ բողո¬քին՝ Վե¬¬րաքննիչ դա-տարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի համոզվածությունն առ այն, որ մեղադրյալի վերասոցիալականացումը հնարավոր է առանց պատիժը իրապես կրելու, բխում է գործի օբյեկտիվ տվյալներից և դրանց բազմակողմանի և պատշաճ գնահատման արդյունքներից, որպիսի պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանի հետևության հետ վերաքննիչ բողոքում բերված անհամաձայնությունը Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի և հիմնավոր չէ։
Ուստիև, Դատախազի պահանջը՝ մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու մասին, ենթակա չէ բավարարման:
Այդուհանդերձ, մեղադրյալի կատարած արար¬¬քի բնույթը և հանրության համար վտան¬գա¬վորութ¬յան աստիճանը հաշվի առ¬նե¬¬¬լու պայ¬ման¬նե¬րում նրա նկատ-մամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատի¬ժ¬ը պայ¬մա¬նա¬կա¬նորեն չկիրառելու և 1 /մեկ/ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու համար Առա¬ջին ատյա¬նի դատարանի կայացրած ո¬րոշ¬ման ի¬րա¬¬վա¬¬¬չափության մասին են վկայում ներքոհիշյալ հանգամանքները:
Մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոն՝
• ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը,
• զղջացել է կատարած արարքի համար,
• բնութագրվում է դրական
• խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան, հղի կինը:
Հարկ է նկատել, որ նշված հանգամանքները արդեն իսկ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի են առնվել որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ:
Վերոնշյալի համատեքստում` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առկա չեն մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող վերը թվարկված տվյալների և հանգամանքների համակցությունը, պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայութ-յու¬նը վկայում են, որ ըստ բնույթի և վտան¬¬գա¬¬վորության աստի¬ճանի ոչ մեծ ծանրության հանցագործության և ծանր հանցագործութ¬յան փորձ կատարելու պայմաննե¬րում մեղադրյալի նկատմամբ երեք տարի ժամկետով ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակ¬ված պատիժը պայ¬մանա¬կա¬նորեն չկի¬րառելու, ողջամիտ՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով փոր¬ձաշրջան սահ¬մա¬նե¬լու և միա¬ժա¬¬մանակ նրա նկատմամբ վերահսկողությունը ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա դնելու, ինչպես նաև առանց մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելու, իսկ բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելու պայմաններում արդեն իսկ հնա¬րա¬վոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդ¬¬վա¬¬¬ծով ամրագրված պատժի նպա¬տակ¬¬ներին՝ սոցիալա¬կան արդա¬րութ¬¬¬յան վերականգն¬¬¬¬¬մանը, նրա վերասոցիալականացմանը և այլոց կող¬մից հան¬ցա¬գոր¬¬ծութ¬¬յուն¬նե¬րի կանխ¬մա¬նը։
Հարկ է նկատել, որ տվյալ դեպ¬քում մեղադրյալի նկատմամբ նշա¬նակ¬¬¬ված պատիժը պայմանա¬կանորեն չկի¬րա¬ռե¬լը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդված¬նե¬րով սահ¬մանված՝ ար¬դա¬րության, պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության անհատականացման և պա¬տիժ նշա¬նակելու ընդ¬հա¬¬նուր սկզբունք¬¬նե¬¬րից, ինչպես նաև Վճռաբեկ դատարանի ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով կայացրած նախադեպային որոշման առանաձնահատկություններից։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ներկայացված բողոքում առկա չեն բավարար հակափաստարկներ, որոնք կվկայեին պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտից տարբերվող դատական ակտ կայացնելու մասին, հատկապես այն պամաններում, երբ վերջինս իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է կատարած արարքի համար:
Ինչ վերաբերում է դատախազի այն պնդմանը, ըստ որի՝ (…) մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ստորադաս դատարանը չի գնահատել վերջինիս կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը բնութագրող հանգամանքները և դրանց չի տրվել անհրաժեշտ քրեաիրավական նշանակություն։ Ստորադաս դատարանը սահմանափակվելով միայն մեղադրյալին վերագրվող պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ անձը բնութագրող հանգամանքների պարզ թվարկմամբ՝ համապատասխան վերլուծության չի ենթարկել այդ հանգամանքների հարաբերակցությունը արարքների արդյունքում առաջացած հանրորեն վտանգավոր հետևանքների հետ, (…), ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը իրենց համակցության մեջ միայն բավարար չեն փաստելու, որ առանց նշանակված պատիժը ռեալ կրելու հնարավոր չէ հասնել օրենքով սահմանված պատժի նպատականերին, ինչպես նաև այն հետևությանը գալու համար, որ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելն անթույլատրելի է:
Վերաքննիչ դատարանը դատական ստուգման արդյունքում գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պա¬¬տի¬ժ¬ը պայմանականորեն չկիրառելը կրում է իրավաչափ բնույթ, ուստի՝ Բողոքում հակառակի մասին վկայող հեղինակի պնդումները բավարար չափով հիմնավորված և փաստարկված չեն։
5.3 Ինչ վերաբերում է Բողոքում ներկայացված մյուս փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Ավելին՝ վիճարկվող դատական ակտում արդեն իսկ բերված են Վերաքննիչ դատարանի համար ըստ էության ընդունելի հիմնավորումներ՝ վերաքննիչ բողոքում նշված այն հիմքերի և հիմնավորումների առնչությամբ, որոնք էական են և ինքնին կամ համակցությամբ կարող էին ազդեցություն ունենալ սույն գործի ելքի վրա։
Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: (Տես, ի թիվս այլնի, Ռուիզ Տորեխան ընդդեմ Իսպանիայի (RUIZ TORIJA v. SPAIN) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի դեկտեմբերի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18390/91, կետ 29, Վան դե Հուրքն ընդդեմ Նիդեռլանդների (VAN DE HURK v. THE NETHERLANDS) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61):
5.4 Այսպիսով, ամփոփելով վերոշարադրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկված դատական ակտը փոփոխելու և Դատախազի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր չկան, Առաջին ատյանի դատարանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, այսինքն՝ բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու հիմքերը:
Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դատախազ Ա․Ժամկոչյանի վերա¬քննիչ բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ, 371-րդ և 379-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Ա.Ժամկոչյանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ անփոփոխ թողնելով Ալեքսեյ Մացկոյի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3325/01/24 գործով 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռը։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Լ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՅԱՆ
Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«20» փետրվարի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով՝
նախագահող դատավոր՝ Գ.Հովհաննիսյան
դատավորներ՝ Լ.Հովհաննիսյան
Մ.Մելքոնյան
քարտուղարությամբ՝ Մ․Մահտեսյանի
մասնակցությամբ՝
մեղադրյալ՝ Ա.Մացկոյի
պաշտպան՝ Հ.Դադոյանի
Ռ.Թովմասյանի
թարգմանիչ՝ Գ.Միրզոյանի
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Ալեքսեյ Մացկոյի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ (դատավոր՝ Ժորա Չիչոյան) 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճռի դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Ա.Ժամկոչյանի (այսուհետ նաև՝ Դատախազ) վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կազմվել է Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կազմվել է Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը արձանագրություն է կազմել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով թիվ 58222724 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 158222724 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 158222724 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Գ․Հովակիմյանը որոշում է կայացրել Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Գ․Հովակիմյանը որոշում է կայացրել Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել Անաստասիա Գուրյանովային ազատ արձակելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել Ալեքսեյ Մացկոյին ազատ արձակելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ որպես խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Անաստասիա Գուրյանովայի նկատմամբ որպես խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքին, համակցված՝ գրավ, խափանման միջոցը կիրառելու մասին։ Գրավի չափը սահմանելով 500․000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամը։
2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Անաստասիա Գուրյանովայի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքին, համակցված՝ գրավ, խափանման միջոցը կիրառելու մասին։ Գրավի չափը սահմանելով 500․000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամը։
2024 թվականի նոյեմբերի 05-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Ա․Ժամկոչյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին քրեական գործը մուտք է եղել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, էլեկտրոնային եղանակով թիվ ԵԴ1/3325/01/24 համարի ներքո մակագրվել և 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին հանձնվել է դատավոր Ժ.Չիչոյանին:
2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3325/01/24 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ համակցված կիրառված խափանման միջոցներ՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և գրավը, անփոփոխ թողնելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ի դատական նիստի ժամանակ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան միջնորդություն են ներկայացրել արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ, ինչը Դատարանի կողմից բավարարվել է և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է դատավճիռ, որով վճռել է հետևյալը.
«Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքներում։
Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և լրացուցիչ պատիժ նշանակել՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում առանց՝ վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում հաշվառման վերցնելու պահից և փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
Մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները, վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։
Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքներում։
Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և լրացուցիչ պատիժ նշանակել՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում առանց՝ վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում հաշվառման վերցնելու պահից և փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
Մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները, վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «MATSKO GARCIA ALEKSEI» անվամբ լրացված «N01328506» սերիա-համարի և «GURIANOVA RUIZ ANASTASIIA» անվամբ լրացված «N05275768» սերիա-համարի Մեքսիկայի միացյալ նահանգների անձնագրերը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ ոչնչացնել։
2024 թվականի նոյեմբերի 01-ի քննիչի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ փաստաթղթերը, պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։
(…)»:
2025 թվականի հունվարի 13-ին Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է վերոնշյալ դատավճռի դեմ Դատախազի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը (այսուհետ նաև` Բողոք):
2025 թվականի հունվարի 23-ին Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է թիվ ԵԴ1/3325/01/24 քրեական գործը, էլեկտրոնային մակագրության միջոցով մակագրվել նախագահող դատավոր Գ.Հովհաննիսյանին /կազմի դատավորներ Լ.Հովհաննիսյան, Մ.Մելքոնյան/ և 2025 թվականի հունվարի 24-ին հանձնվել է նախագահող դատավորի աշխատակազմին։
2025 թվականի հունվարի 24-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել Բողոքը վարույթ ընդունելու և դատաքննության նշանակելու մասին:
Նույն օրը Վերաքննիչ դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/3325/01/24 քրեական գործով թարգմանիչ ներգրավելու մասին:
2.Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
2.1 Ալեքսեյ Մացկոյին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով՝ հետևյալ ձևակեպմամբ. նա «կեղծ փաստաթղթի օգտագործմամբ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի հետ, նախնական համաձայնությամբ փորձել է ապօրինի հատել ՀՀ պետական սահմանը:
Այսպես.
Չպարզված հանգամանքներում Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող, իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ, այն է՝ իր լուսանկարով և անձնական տվյալներով Մեքսիկայի քաղաքացու թիվ 01328506 կեղծ անձնագիրը, իսկ վերջինիս կինը՝ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան՝ թիվ 05275768 սերիական համարի դարձյալ կեղծ անձնագիրը, և գտնվելով Հայաստանի Հանրապետությունում խմբով, նախնական համաձայնությամբ նպատակադրվել են ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելով «Զվարթնոց» օդանավակայանով մեկնել Հունաստան՝ Սալոնիկ քաղաք:
Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, Անաստասիա Գուրյանովան և Ալեքսեյ Մացկոն Երևան քաղաքի «Զվարթնոց» օդանավակայանում, Երևան-Սալոնիկ թիվ 565 չվերթը սպասարկող «Էգեյան» ավիաընկերության աշխատակիցներին են ներկայացրել վերոգրյալ կեղծ անձնագրերը, և հաշվառվել են նշված չվերթին ու ստացել են նստեցման կտրոններ:
Այնուհետև, Անաստասիա Գուրյանովան և Ալեքսեյ Մացկոն նույն դիտավորությամբ, իրենց կենսաչափական տվյալներով և լուսանկարներով վերը նշված կեղծ անձնագրերը ներկայացրել են «Զվարթնոց» հսկիչ անցագրային կետում ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորրքերի ծառայողին և խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, վերոգրյալ կեղծ փաստաթղթերի՝ անձնագրերի օգտագործմամբ խմբով, նախնական համաձայնությամբ փորձել են «Զվարթնոց» օդանավակայանով Երևան-Սալոնիկ թիվ 565 չվերթով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրանց դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ ծառայողները բացահայտել են Անաստասիա Գուրյանովայի և Ալեքսեյ Մացկոյի կողմից օգտագործված անձնագրերի կեղծ լինելու հանգամանքը և կանխել են նրանց կողմից ապօրինի սահմանահատումը:»
2.2 Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճռում, մասնավորապես, նշված է.
«(...) Առաջադրված մեղադրանքի հետ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի համաձայն լինելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային վերագրվող փաստական հանգամանքները, վերջիններս կատարել է իրենց մեղսագրված հանցանքները, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ինչպես նաև ապացուցված է մեղադրյալների մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։
Մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
(…)Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, հանցագործության շարժառիթներն ու նպատակները, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրանց անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք արձանագրում է, որ վերջինս ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել դրա համար, ինչպես նաև խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք արձանագրում է, որ վերջինս ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել դրա համար, ինչպես նաև գտնվում է հղիության 21-րդ շաբաթում:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Դատարանը որպես մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ վերջինս բնութագրվում է դրական։
(…)Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի կողմից կատարված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, գործի հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և հանցագործության ծանրությունը, վերջիններիս անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նշանակվող պատժի` վերջինիս վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրանց ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, հանցանքի սանկցիայով նախատեսված՝ նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանների շրջանակում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, օրենքով և ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ ազատազրկումը՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով, իսկ մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ ազատազրկումը՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները:
(…)Դատարանը հաշվի առնելով մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու նշանակությունը՝ գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակել նաև լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, մասնավորապես՝ անհրաժեշտ է մեղադրյալին վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
Մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
Դատարանը հաշվի առնելով նաև մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու նշանակությունը՝ գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ևս պետք է նշանակել նաև լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, մասնավորապես՝ անհրաժեշտ է մեղադրյալին վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
Մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
(…)Վերոգրյալների հիման վրա, ինչպես նաև հաշվի առնելով գործի հանգամանքներն ու առանձնահատկություններն, մեղադրյալի անձը, նրա սոցիալական դրությունը և կյանքի պայմանները, հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև գործով պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նաև իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, հաշվի առնելով գործով հաստատված փաստական հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ առկա են մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը, վերջիններիս ուղղումը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, ուստի սույն գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, նաև նրանով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
Դատարանի նման դիրքորոշումը բխում է նաև մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի առաջին ամուսնությունից և վերջինիս խնամքին գտնվող անչափահաս երեխայի, ինչպես նաև իր և մյուս մեղադրյալ Անաստասիա Գուրյանովի ամուսնությունից սպասվող երեխայի լավագույն շահերից, քանի որ մեղադրյալներից որևէ մեկի կողմից կամ երկուսի կողմից պատժի կրումն անկասկած բացասական ազդեցություն կունենա երեխաների կյանքի պայմանների վրա:
(…)Վերոգրյալի հաշվառմամբ, Դատարանն արձանագրում է, որ վերը մեջ բերված փաստական տվյալներն ինքնին հնարավորություն են տալիս օբյեկտիվ գնահատել մեղադրյալներին մեղսագրվող արարքի վտանգավորության աստիճանը և այն համադրելով մեղադրյալների անձը բնութագրող և պատիժը մեղմացնող փաստական տվյալների հետ, Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի նյութերում բացակայում են այնպիսի ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, որոնց համակցված գնահատման արդյունքում կարելի է եզրահանգել, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը փաստացի չկրելու պայմաններում հնարավոր չի լինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրագործմանը։
Վերը մեջ բերվածի հաշվառմամբ, Դատարանն արձանագրում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել մեղադրյալի անձը՝ մասնավորապես, որ վերջիններս ունեն ընտանիք, ունեն բարձրագույն կրթություն, մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան, իսկ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան գտնվում է հղիության 21-րդ շաբաթում, բացի այդ, Դատարանը հաշվի է առնում նաև պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, միևնույն ժամանակ, հաշվի է առնվում պատիժը մեղմացնող մի շարք հանգամանքներ, մասնավորապես՝ վերջիններիս կողմից մեղքն ընդունելու և զղջալու հանգամանքը: Դատարանի գնահատմամբ վերը մեջ բերված փաստական տվյալներն ինքնին հնարավորություն են տալիս օբյեկտիվ գնահատել մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի վտանգավորության աստիճանը և այն համադրելով մեղադրյալների անձը բնութագրող և պատիժը մեղմացնող փաստական տվյալների հետ, թույլ են տալիս հանգել հիմնավոր հետևության, որ սույն դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել նաև մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով և 1 (մեկ) տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելով:
Միևնույն ժամանակ Դատարան գտնում է, որ փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ պետք է սահմանել պարտականություն, մասնավորապես՝ առանց՝ վերջիններիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
Փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը պետք է դրվի ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջիններիս պետք է վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։
Քննության առնելով քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «MATSKO GARCIA ALEKSEI» անվամբ լրացված «N01328506» սերիա-համարի և «GURIANOVA RUIZ ANASTASIIA» անվամբ լրացված «N05275768» սերիա-համարի Մեքսիկայի միացյալ նահանգների անձնագրերը հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է ոչնչացնել։
Քննության առնելով 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ի քննիչի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ փաստաթղթերի հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Քննության առնելով մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները պետք է վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ պետք է վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։
Քննության առնելով մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները պետք է վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ պետք է վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։
Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4–րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:(…)»:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Դատախազը, դատավարական նախապատմության, փաստական հանգամանքների, վերաբերելի իրավանորմերի և Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքո¬րո¬շում¬ների վկայակոչմամբ վերաքննիչ բողոք ներկայացնելով, խնդրել է՝
« 1․Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ:
2․Մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3325/01/24 քրեական գործով 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռը՝ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել։ »:
Ներկայացված Բողոքում, մասնավորապես, նշված է հետևյալը.
«(…)Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավճիռը՝ Ալեքսեյ Մացկոյի պատժի մասով՝ օրինական և հիմնավորված չէ, ենթակա է բեկանման՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
(…)Այսպիսով, վկայակոչված գործերով որոշումներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը կայուն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ նշանակված պատիժը մեղադրյալի կողմից փաստացի չկրելու պայմաններում պատժի նպատակների իրացվելիության վերաբերյալ հետևությունը չի կարող լինել հայեցողական ու կամայական, այլ պետք է հիմնված լինի գործի կոնկրետ հանգամանքների, մասնավորապես՝ տվյալ հանցատեսակի կրիմինոլոգիական նկարագրի, դրա դեմ իրականացվող պայքարի քաղաքականության ուղղությունների, կոնկրետ դեպքում՝ դրա կատարման առանձնահատկությունների, հանցավորի անձի, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող իրական հանգամանքների ամբողջական գնահատականի վրա։
Մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս առաջին ատյանի դատարանը նրան մեղսագրվող հանցագործությունների հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում բավարար չափով չի վերլուծել և համակցության մեջ պատշաճ գնահատման չի ենթարկել մեղադրյալի կատարած արարքների բոլոր հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղքի ձևը, տեսակը և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության կարևորությունը, կատարված հանցավոր գործունեության ընթացքում վերջինիս դերակատարումը։
Հարկ է նշել, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է կառավարման կարգի դեմ ուղղված ծանր հանցագործություն, որի համար օրենսգրքով որպես պատիժ նախատեսված է բացառապես ազատազրկումը: Նշված արարքի հանրային վտանագավորության բարձր մակարդակի մասին է վկայում այն, որ դրանով վտանգի տակ է դրվում Հայաստանի Հանրապետություն օրենքով սահմանված կարգով պետական սահմանի պատշաճ հատումն ապահովելուն ուղղված կառուցակարգերը, խախտվում է երկիր օրինական մուտք գործելու, երկրում գտնվելու կամ այն լքելու ընթացակարգերը: Վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ նրա կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորության մասին:
Նշվածները պետք է հաշվի առնել վերջինիս և նրա կատարած հանցավոր արարքների վտանգավորությունը գնահատելիս և ինչպես պատժատեսակը, այնպես էլ պատժաչափը որոշելիս: Այնինչ, վերոնշյալ հանգամանքները պատշաճ չեն գնահատվել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի կողմից:
Հետևաբար, առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում առկա եզրահանգումները՝ վերը նշված և հաշվի չառնված հանգամանքների համատեքստում չեն կարող գնահատվել որպես հիմնավորված:
Անդրադարնալով Ալեքսեյ Մացկոյի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող, ինչպես նաև անձը բնութագրող այլ հանգամանքներին, փաստենք, որ դրանց ազդեցությունը նշանակվող պատժի տեսակի և չափի վրա մեխանիկական չէ և կախված է ոչ թե դրանց քանակից, այլ մեղմացնող նշանակությունից, որոշվում է այդ հանգամանքների էության, արժեքի գնահատմամբ և կատարված արարքի հետ դրանց հարաբերակցությամբ։ Որքան է կոնկրետ հանգամանքն ազդում կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա, կախված է ոչ միայն այդ հանգամանքից, այլև արարքից, այդ երկուսի փոխադարձ կապից ու հարաբերակցությունից։
Ամբաստանյալ Ալեքսեյ Մացկոյին մեղսագրվող հանցագործության հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանը, չբացառելով դրան հակակշռող հանգամանքների պայմաններում պատիժ նշանակելիս ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված ինստիտուտների կիրառումն ու այդ կերպ պատժի անհատականացման սկզբունքի գործողությունը, ենթադրում է այդ հանգամանքների էականորեն բարձր մեղմացնող նշանակություն։ Իսկ ստորադաս դատարանի կողմից թվարկված ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղացնող և անձը բնութագրող հանգամանքները, այդ թվում` անձանց լայն շրջանակին բնորոշ դրական բնութագիրն ու նախկինում արատավորված չլինելը, խնամքին անչափահաս երեխայի առկայությունը, չեն հակակշռում ամբաստանյալի արարքի հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանին և բավարար չեն հանգելու այն հետևության, որ պատժի նպատակների իրացման համար ամբաստանյալի կողմից իր նկատմամբ պատիժը ռեալ կրելը անհրաժեշտ չէ։
Այսպիսով, մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ստորադաս դատարանը չի գնահատել վերջինիս կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը բնութագրող հանգամանքները և դրանց չի տրվել անհրաժեշտ քրեաիրավական նշանակություն։ Ստորադաս դատարանը սահմանափակվելով միայն մեղադրյալին վերագրվող պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ անձը բնութագրող հանգամանքների պարզ թվարկմամբ՝ համապատասխան վերլուծության չի ենթարկել այդ հանգամանքների հարաբերակցությունը արարքների արդյունքում առաջացած հանրորեն վտանգավոր հետևանքների հետ։
Հետևաբար, ստորադաս դատարանը, խախտելով արդարության և պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքի բացակայության պայմաններում մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի սխալ կիրառում:(…)»։
4. Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Դատական նիստի ընթացքում պաշտպաներն ու մեղադրյալը /թարգմանչի օգնությամբ/ առարկեցին վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրեցին մերժել այն:
Դատախազը՝ պատշաճ ծանուցված լինելով դատական նիստի օրվա և ժամի մասին, չի ներկայացել նշանակված դատական նիստին, որպիսի պարագայում Վերաքննիչ դատարանը որոշել է բողոքի քննությունը շարունակել Դատախազի բացակայության պայմաններում։
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահման¬նե¬րում դատական ստուգ¬ման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնա¬վոր¬վածութ¬յունը, ուսում¬նա¬սիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական վարույթի նյու¬թե¬րը՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևյալ հետևությունների.
5.1 ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայաց¬վ¬ում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատա¬¬կան ակտ, որը՝
1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը.
(...) 2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շա¬րադրված պահանջները:
3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հար¬ցե¬րը.
1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը (վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը).
2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք.
3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը.
4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի.
5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով.
6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանց¬վի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան.
7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատա¬րան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը. (...)»:
5.2 Վերոգրյալ իրավական նորմերի լույսի ներքո բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման են¬թարկելով Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռը՝ Վե¬¬¬րաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Դատախազի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքն ան¬հիմն է, իսկ դա¬տավճի¬¬ռը՝ հիմ¬նա¬վոր¬ված:
Վերը նշված հետևութ¬յան Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևյալ իրավական վեր¬լու¬¬ծությունների և դատողութ¬յունների արդ¬յունքներով.
5.2.1 Մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման համար ազատազրկման ձևով նշանակված պա¬¬տի¬ժ¬ը պայմանականորեն չկիրառելու իրա¬վաչափության դատական ստու¬գում.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պա¬¬¬¬հելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտ¬յալի ուղղվե¬լը հնա¬րավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատի¬ժը պայ¬մա¬նականորեն չկիրառելու մասին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի ան¬ձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծան¬րաց¬¬նող հանգամանքները: (…)»։
Անդրադառնալով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշներին՝ Վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել այն մասին, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու: Դատարանի նման համոզվածությունը, վստահությունը պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը մշտապես հաստատել է իրավական դիրքորոշումն առ այն, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովելու 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է, ի թիվս այլոց, հաշվի առնել հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (տե՛ս թիվ ԵԿԴ/0039/01/15, ԱՐԴ/0031/01/15, ԵԱԴԴ/0038/01/15, ԵԿԴ/0130/01/15, ՍԴ/0094/01/15, ՍԴ3/0201/01/15 գործերով որոշումները):
Արամայիս Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է. «[Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը] հակադարձ համեմատական է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հնարավորությանը: Այլ խոսքով՝ որքան բարձր է հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը, այնքան ցածր է դրա համար նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հավանականությունը»:
Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, ի թիվս այլնի, վերլուծելով «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթ և աստիճան» եզրույթները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը»:
Արմեն Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 գործով որոշման մեջ վերահաստատելով և զարգացնելով վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է. «(...) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից` հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (...): Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա` առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը։ Այսպես` մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում։ Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության (հանրային վտանգավորության) գիտակցումը։ Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն՝ առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը՝ հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ»:
Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ թիվ ՎԲ-201/07 գործով 2007 թվականի նոյեմբե¬րի 30-ի որոշ¬ման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիր¬քո¬րո¬շու¬մը.
«Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվա¬ծութ¬յունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտ¬յա¬լի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբ¬յեկ¬տիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնու¬թագ¬րում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկի¬րա¬ռելու հիմ¬քե¬րի առկայության մասին։
(…) Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենս¬¬գիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմա¬նա¬¬փա¬կում չի նախատեսել, դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքնե¬րով, պարտա¬վոր է հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աս¬տի¬ճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարա¬ցիութ¬յան հիմնա¬կան պա¬հանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հան¬ցագործության վտան¬¬գա¬վո¬րութ¬յան աստիճանին ու բնույթին։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցա¬¬գոր¬ծութ¬յան կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղ¬քի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանք¬նե¬րը նա¬խատեսելու բնույթն ու աստիճանը»։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր՝ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
(…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
(…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…)։ (տես` Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը իր՝ ԱՎԴ/0082/01/12 քրեական գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը․
«(…)Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է իր դիրքորոշումն առ այն, որ յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը: Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև այն հանգամանքը, թե նշանակված պատիժն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ ամբաստանյալի ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա: (…)»:
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված քրեական օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական օրենսգրքի պայմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որ¬ոշ¬¬¬ման հիմնավորումները դիտարկելով վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, գտնում է, որ այդ հիմ¬նավորումները բխում են և համապատասխանում դրանց, ուստի ընդունելի են և հիմնավոր։
5.2.2 Միաժամանակ, անդրադառնալով Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ազա¬¬¬տազրկման ձևով նշանակված պատիժը իրապես չկրելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դա¬տա¬¬¬¬րա¬նի հիմնա-վորումներին, դրա վերաբերյալ ներկայացված վերաքննիչ բողո¬քին՝ Վե¬¬րաքննիչ դա-տարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի համոզվածությունն առ այն, որ մեղադրյալի վերասոցիալականացումը հնարավոր է առանց պատիժը իրապես կրելու, բխում է գործի օբյեկտիվ տվյալներից և դրանց բազմակողմանի և պատշաճ գնահատման արդյունքներից, որպիսի պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանի հետևության հետ վերաքննիչ բողոքում բերված անհամաձայնությունը Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի և հիմնավոր չէ։
Ուստիև, Դատախազի պահանջը՝ մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու մասին, ենթակա չէ բավարարման:
Այդուհանդերձ, մեղադրյալի կատարած արար¬¬քի բնույթը և հանրության համար վտան¬գա¬վորութ¬յան աստիճանը հաշվի առ¬նե¬¬¬լու պայ¬ման¬նե¬րում նրա նկատ-մամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատի¬ժ¬ը պայ¬մա¬նա¬կա¬նորեն չկիրառելու և 1 /մեկ/ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու համար Առա¬ջին ատյա¬նի դատարանի կայացրած ո¬րոշ¬ման ի¬րա¬¬վա¬¬¬չափության մասին են վկայում ներքոհիշյալ հանգամանքները:
Մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոն՝
• ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը,
• զղջացել է կատարած արարքի համար,
• բնութագրվում է դրական
• խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան, հղի կինը:
Հարկ է նկատել, որ նշված հանգամանքները արդեն իսկ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի են առնվել որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ:
Վերոնշյալի համատեքստում` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առկա չեն մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող վերը թվարկված տվյալների և հանգամանքների համակցությունը, պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայութ-յու¬նը վկայում են, որ ըստ բնույթի և վտան¬¬գա¬¬վորության աստի¬ճանի ոչ մեծ ծանրության հանցագործության և ծանր հանցագործութ¬յան փորձ կատարելու պայմաննե¬րում մեղադրյալի նկատմամբ երեք տարի ժամկետով ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակ¬ված պատիժը պայ¬մանա¬կա¬նորեն չկի¬րառելու, ողջամիտ՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով փոր¬ձաշրջան սահ¬մա¬նե¬լու և միա¬ժա¬¬մանակ նրա նկատմամբ վերահսկողությունը ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա դնելու, ինչպես նաև առանց մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելու, իսկ բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելու պայմաններում արդեն իսկ հնա¬րա¬վոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդ¬¬վա¬¬¬ծով ամրագրված պատժի նպա¬տակ¬¬ներին՝ սոցիալա¬կան արդա¬րութ¬¬¬յան վերականգն¬¬¬¬¬մանը, նրա վերասոցիալականացմանը և այլոց կող¬մից հան¬ցա¬գոր¬¬ծութ¬¬յուն¬նե¬րի կանխ¬մա¬նը։
Հարկ է նկատել, որ տվյալ դեպ¬քում մեղադրյալի նկատմամբ նշա¬նակ¬¬¬ված պատիժը պայմանա¬կանորեն չկի¬րա¬ռե¬լը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդված¬նե¬րով սահ¬մանված՝ ար¬դա¬րության, պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության անհատականացման և պա¬տիժ նշա¬նակելու ընդ¬հա¬¬նուր սկզբունք¬¬նե¬¬րից, ինչպես նաև Վճռաբեկ դատարանի ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով կայացրած նախադեպային որոշման առանաձնահատկություններից։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ներկայացված բողոքում առկա չեն բավարար հակափաստարկներ, որոնք կվկայեին պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտից տարբերվող դատական ակտ կայացնելու մասին, հատկապես այն պամաններում, երբ վերջինս իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է կատարած արարքի համար:
Ինչ վերաբերում է դատախազի այն պնդմանը, ըստ որի՝ (…) մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ստորադաս դատարանը չի գնահատել վերջինիս կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը բնութագրող հանգամանքները և դրանց չի տրվել անհրաժեշտ քրեաիրավական նշանակություն։ Ստորադաս դատարանը սահմանափակվելով միայն մեղադրյալին վերագրվող պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ անձը բնութագրող հանգամանքների պարզ թվարկմամբ՝ համապատասխան վերլուծության չի ենթարկել այդ հանգամանքների հարաբերակցությունը արարքների արդյունքում առաջացած հանրորեն վտանգավոր հետևանքների հետ, (…), ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը իրենց համակցության մեջ միայն բավարար չեն փաստելու, որ առանց նշանակված պատիժը ռեալ կրելու հնարավոր չէ հասնել օրենքով սահմանված պատժի նպատականերին, ինչպես նաև այն հետևությանը գալու համար, որ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելն անթույլատրելի է:
Վերաքննիչ դատարանը դատական ստուգման արդյունքում գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պա¬¬տի¬ժ¬ը պայմանականորեն չկիրառելը կրում է իրավաչափ բնույթ, ուստի՝ Բողոքում հակառակի մասին վկայող հեղինակի պնդումները բավարար չափով հիմնավորված և փաստարկված չեն։
5.3 Ինչ վերաբերում է Բողոքում ներկայացված մյուս փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Ավելին՝ վիճարկվող դատական ակտում արդեն իսկ բերված են Վերաքննիչ դատարանի համար ըստ էության ընդունելի հիմնավորումներ՝ վերաքննիչ բողոքում նշված այն հիմքերի և հիմնավորումների առնչությամբ, որոնք էական են և ինքնին կամ համակցությամբ կարող էին ազդեցություն ունենալ սույն գործի ելքի վրա։
Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: (Տես, ի թիվս այլնի, Ռուիզ Տորեխան ընդդեմ Իսպանիայի (RUIZ TORIJA v. SPAIN) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի դեկտեմբերի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18390/91, կետ 29, Վան դե Հուրքն ընդդեմ Նիդեռլանդների (VAN DE HURK v. THE NETHERLANDS) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61):
5.4 Այսպիսով, ամփոփելով վերոշարադրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկված դատական ակտը փոփոխելու և Դատախազի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր չկան, Առաջին ատյանի դատարանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, այսինքն՝ բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու հիմքերը:
Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դատախազ Ա․Ժամկոչյանի վերա¬քննիչ բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ, 371-րդ և 379-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Ա.Ժամկոչյանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ անփոփոխ թողնելով Ալեքսեյ Մացկոյի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3325/01/24 գործով 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռը։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Լ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՅԱՆ
Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3325/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 14-11-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 58222724 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա կեղծ փաստաթղթերի օգտագործմամբ Անաստասիա Գուրյանովայի հետնախնական համաջայնությամբ փորձել է աօպրինի հատել ՀՀ պետական սահմանը: |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովաին մեղադրանք է առաջադրվել մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա կեղծ փաստաթղթի օգտագործմամբ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի հետ նախնական համաձայնությամբ փորձել է ապօրինի հատել ՀՀ պետական սահմանը: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ալեքսեյ |
| Ազգանուն | Մացկո |
| Հայրանուն | Ալեքսանդրովիչ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Անաստասիա |
| Ազգանուն | Գուրյանովա |
| Հայրանուն | Յուրևնա |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 23.18 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 14-11-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ժորա |
| Ազգանուն | Չիչոյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 18-11-2024 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 18-11-2024 |
|---|---|
| Որոշում | ՈՐՈՇՈՒՄ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈՒՅԹՆ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 18 նոյեմբերի 2024թ. ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ժ.Չիչոյանս, ուսումնասիրելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովաի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով. ՊԱՐԶԵՑԻ 2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին ընդդատության հիմքով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում մուտք է եղել ՀՀ գլխավոր դատախազությունից ստացված նախաքննական թիվ 58222724 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի մեղադրանքի Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովաի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, քրեական գործին շնորհված է եղել ԵԴ1/3325/01/24 դատական գործի համարը, էլեկտրոնային մակագրման եղանակով քրեական գործը մակագրվել և 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին այն հանձնվել է Դատարանին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով, ՈՐՈՇԵՑԻ ԵԴ1/3325/01/24 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի՝ մեղադրանքի Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովաի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, ստանձնել վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին, ժամը՝ 10:30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Կենտրոն նստավայրում (ք.Երևան, Տիգրան Մեծ պող., 23/1): Գործը վարույթ ընդունելու պահից երկու օրվա ընթացքում այդ մասին տեղյակ պահել հանրային մեղադրողին, վարույթի մասնավոր մասնակիցներին ուղարկելով սահմանված ձևի հուշաթերթիկ` հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով սահմանված հարցերի կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի պարզաբանմամբ: Որոշումն ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից և ենթակա չէ բողոքարկման: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ալեքսեյ |
| Ազգանուն | Մացկո |
| Հայրանուն | Ալեքսանդրովիչ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Ներկայացուցիչ | |
| Անուն | Հրանտ |
| Ազգանուն | Դադոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Անաստասիա |
| Ազգանուն | Գուրյանովա |
| Հայրանուն | Յուրևնա |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Ներկայացուցիչ | |
| Անուն | Ռոման |
| Ազգանուն | Թովմասյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ա․ |
| Ազգանուն | Ժամկոչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 26-11-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 26-11-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 09-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 09-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 13-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 13-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 13-12-2024 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 13-12-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 13:15 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 13-12-2024 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 13-12-2024 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Ալեքսեյ |
| Ազգանուն | Մացկո |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 13-12-2024 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Ազատազրկում |
| Լրացուցիչ պատիժ | Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարել |
| Այլ նշումներ | ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում առանց՝ վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն: |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Անաստասիա |
| Ազգանուն | Գուրյանովա |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Ամսաթիվ | 13-12-2024 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Ազատազրկում |
| Լրացուցիչ պատիժ | Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարել |
| Այլ նշումներ | ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում առանց՝ վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն: |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԴ1/3325/01/24 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ 13 դեկտեմբերի 2024 թվական ք.Երևան ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ ՆԻՍՏԻ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐ՝ Ա.ԱՍՏՎԱԾԱՏՐՅԱՆ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Ա.ԺԱՄԿՈՉՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ՝ Հ.ԴԱԴՈՅԱՆԻ Ռ․ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԻ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼՆԵՐ՝ Ա․ՄԱՑԿՈՅԻ Ա․ԳՈՒՐՅԱՆՈՎԱՅԻ ԹԱՐԳՄԱՆԻՉ՝ Վ․ՇԱՀԻՆՅԱՆԻ Դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության հատուկ կարգի՝ արագացված վարույթի կիրառմամբ, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի՝ ծնված 12.12.1990թ., Ռուսաստանի Դաշնության Նորիլսկ քաղաքում, ազգությամբ ռուս, բարձրագույն կրթությամբ, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, բնութագրվում է դրական, հաշվառված՝ Ռուսաստանի Դաշնության Սանկտ-Պետերբուրգ քաղաքի Ֆյոդոր Աբրահամով փողոցի 19-րդ շենքի 498-րդ հասցեի բնակարանում, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի 3-րդ շենքի 10-րդ հասցեի բնակարանում, որպես խափանման միջոց է ընտրված Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով. Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի՝ ծնված 28.11.1995թ., Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվա քաղաքում, ազգությամբ ռուս, չդատապարտված, բարձրագույն կրթությամբ, հաշվառված՝ Ռուսաստանի Դաշնության Սանկտ-Պետերբուրգ քաղաքի Ֆյոդոր Աբրահամով փողոցի 19-րդ շենքի 498-րդ հասցեի բնակարանում, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի 3-րդ շենքի 10-րդ հասցեի բնակարանում, որպես խափանման միջոց է ընտրված Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով. I.Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կազմվել է Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կազմվել է Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը արձանագրություն է կազմել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով թիվ 58222724 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին ձերբակալելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային ձերբակալելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 158222724 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 158222724 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Գ․Հովակիմյանը որոշում է կայացրել Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ. «(...) [ն]ա, կեղծ փաստաթղթի օգտագործմամբ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի հետ, նախնական համաձայնությամբ փորձել է ապօրինի հատել ՀՀ պետական սահմանը: Այսպես. Չպարզված հանգամանքներում Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող, իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ, այն է՝ իր լուսանկարով և անձնական տվյալներով Մեքսիկայի քաղաքացու թիվ 05275768 կեղծ անձնագիրը, իսկ վերջինիս ամուսինը՝ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն՝ թիվ 01328506 սերիական համարի դարձյալ կեղծ անձնագիրը, և գտնվելով Հայաստանի Հանրապետությունում խմբով, նախնական համաձայնությամբ նպատակադրվել են ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելով «Զվարթնոց» օդանավակայանով մեկնել Հունաստան՝ Սալոնիկ քաղաք: Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, Անաստասիա Գուրյանովան և Ալեքսեյ Մացկոն Երևան քաղաքի «Զվարթնոց» օդանավակայանում, Երևան-Սալոնիկ թիվ 565 չվերթը սպասարկող «Էգեյան» ավիաընկերության աշխատակիցներին են ներկայացրել վերոգրյալ կեղծ անձնագրերը, և հաշվառվել են նշված չվերթին ու ստացել են նստեցման կտրոններ: Այնուհետև, Անաստասիա Գուրյանովան և Ալեքսեյ Մացկոն նույն դիտավորությամբ, իրենց կենսաչափական տվյալներով և լուսանկարներով վերը նշված կեղծ անձնագրերը ներկայացրել են «Զվարթնոց» հսկիչ անցագրային կետում ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի ծառայողին և խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, վերոգրյալ կեղծ փաստաթղթերի՝ անձնագրերի օգտագործմամբ խմբով, նախնական համաձայնությամբ փորձել են «Զվարթնոց» օդանավակայանով Երևան-Սալոնիկ թիվ 565 չվերթով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրանց դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ ծառայողները բացահայտել են Անաստասիա Գուրյանովայի և Ալեքսեյ Մացկոյի կողմից օգտագործված անձնագրերի կեղծ լինելու հանգամանքը և կանխել են նրանց կողմից ապօրինի սահմանահատումը:» 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Գ․Հովակիմյանը որոշում է կայացրել Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ. «(...) [ն]ա, կեղծ փաստաթղթի օգտագործմամբ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի հետ, նախնական համաձայնությամբ փորձել է ապօրինի հատել ՀՀ պետական սահմանը: Այսպես. Չպարզված հանգամանքներում Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող, իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ, այն է՝ իր լուսանկարով և անձնական տվյալներով Մեքսիկայի քաղաքացու թիվ 01328506 կեղծ անձնագիրը, իսկ վերջինիս կինը՝ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան՝ թիվ 05275768 սերիական համարի դարձյալ կեղծ անձնագիրը, և գտնվելով Հայաստանի Հանրապետությունում խմբով, նախնական համաձայնությամբ նպատակադրվել են ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելով «Զվարթնոց» օդանավակայանով մեկնել Հունաստան՝ Սալոնիկ քաղաք: Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, Անաստասիա Գուրյանովան և Ալեքսեյ Մացկոն Երևան քաղաքի «Զվարթնոց» օդանավակայանում, Երևան-Սալոնիկ թիվ 565 չվերթը սպասարկող «Էգեյան» ավիաընկերության աշխատակիցներին են ներկայացրել վերոգրյալ կեղծ անձնագրերը, և հաշվառվել են նշված չվերթին ու ստացել են նստեցման կտրոններ: Այնուհետև, Անաստասիա Գուրյանովան և Ալեքսեյ Մացկոն նույն դիտավորությամբ, իրենց կենսաչափական տվյալներով և լուսանկարներով վերը նշված կեղծ անձնագրերը ներկայացրել են «Զվարթնոց» հսկիչ անցագրային կետում ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորրքերի ծառայողին և խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, վերոգրյալ կեղծ փաստաթղթերի՝ անձնագրերի օգտագործմամբ խմբով, նախնական համաձայնությամբ փորձել են «Զվարթնոց» օդանավակայանով Երևան-Սալոնիկ թիվ 565 չվերթով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրանց դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ ծառայողները բացահայտել են Անաստասիա Գուրյանովայի և Ալեքսեյ Մացկոյի կողմից օգտագործված անձնագրերի կեղծ լինելու հանգամանքը և կանխել են նրանց կողմից ապօրինի սահմանահատումը:» 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել Անաստասիա Գուրյանովային ազատ արձակելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել Ալեքսեյ Մացկոյին ազատ արձակելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ որպես խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Անաստասիա Գուրյանովայի նկատմամբ որպես խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքին, համակցված՝ գրավ, խափանման միջոցը կիրառելու մասին։ Գրավի չափը սահմանելով 500․000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամը։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Անաստասիա Գուրյանովայի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքին, համակցված՝ գրավ, խափանման միջոցը կիրառելու մասին։ Գրավի չափը սահմանելով 500․000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամը։ 2024 թվականի նոյեմբերի 05-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը: 2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Ա․Ժամկոչյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին: 2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին քրեական գործը մուտք է եղել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, էլեկտրոնային եղանակով թիվ ԵԴ1/3325/01/24 համարի ներքո մակագրվել և 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին հանձնվել է դատավոր Ժ.Չիչոյանին: 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3325/01/24 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ համակցված կիրառված խափանման միջոցներ՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և գրավը, անփոփոխ թողնելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ի դատական նիստի ժամանակ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան միջնորդություն են ներկայացրել արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ, ինչը Դատարանի կողմից բավարարվել է և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին: II. Արագացված վարույթ. Քրեական գործի նախնական դատալսումների փուլում մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան միջնորդել են կիրառել արագացված վարույթ, հայտարարելով, որ իրենց պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն են մեղադրանքի հետ, պնդում են արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացվել են կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել են պաշտպանի հետ, գիտակցում են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները: Հանրային մեղադրող Ա.Ժամկոչյանը արագացված վարույթ կիրառելու դեմ չի առարկել: Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը համաձայն է մեղադրանքի հետ, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը ու հետևանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին: III. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումներ. Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեց մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի բնակության վայրի հարևանների կողմից ստորագրված բնութագիրը, համաձայն որի՝ ի թիվս այլնի մեղադրյալը իրեն դրսևորել է միայն դրական կողմից, չի նկատվել իր կողմից ալկոհոլի օգտագործում, կնոջ, մոր կամ հարևանների նկատմամբ ագրեսիվ վերաբերմունք չի դրսևորել: Հետազոտվեց նաև, վերջինիս խնամքին գտնվող անչափահաս երեխա Արտեմիյ Ալեքսեյի Մացկոյի ծննդյան վկայականի թարգմանված օրինակը, նաև Վալերիա Կոմպանիեցայի կողմից տրված հայտարարությունը, համաձայն որի՝ վերջինս հանդիսանում է Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նախկին կինը, ներկայումս չի աշխատում և երեխայի կարիքները հոգում է Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն։ Հետազոտվեց նաև Իրինա Նիկոլայի Մացկոյի՝ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոի մոր, դուրս գրման թիվ 3266 էպրկրիզի թարգմանված օրինակը։ (դատական նիստի արձանագրություն) Հետազոտվեց նաև, վերարտադրողական առողջության պերինատոլոգիայի, մանկաբարձության և գինեկոլոգիյաի հանրապետական ինստիտուտի բժիշկ Ա․Գ․Համբարջումյանի կողմից տրված եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան գտնվում է հղիության 21-րդ շաբաթում։ (դատական նիստի արձանագրություն) Դատապարտված մեղադրյալները խնդրեցին Դատարանին օրենքով սահմանված մեղմ պատիժ նշանակել: (դատական նիստի արձանագրություն) IV.Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները. Առաջադրված մեղադրանքի հետ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի համաձայն լինելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային վերագրվող փաստական հանգամանքները, վերջիններս կատարել է իրենց մեղսագրված հանցանքները, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ինչպես նաև ապացուցված է մեղադրյալների մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։ Մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ §1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:» ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ §1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: 4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:¦ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-րդ մասի համաձայն՝ Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. § 1. Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: (…)¦ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «1. Հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով: (…):» ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելը՝ (…) 3. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝ (…) 2) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով: (…)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները: Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, հանցագործության շարժառիթներն ու նպատակները, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրանց անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը: Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք արձանագրում է, որ վերջինս ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել դրա համար, ինչպես նաև խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան: Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան: Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք արձանագրում է, որ վերջինս ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել դրա համար, ինչպես նաև գտնվում է հղիության 21-րդ շաբաթում: Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։ Դատարանը որպես մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ վերջինս բնութագրվում է դրական։ Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. §(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա: Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)¦ (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի կողմից կատարված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, գործի հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և հանցագործության ծանրությունը, վերջիններիս անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նշանակվող պատժի` վերջինիս վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրանց ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, հանցանքի սանկցիայով նախատեսված՝ նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանների շրջանակում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, օրենքով և ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ ազատազրկումը՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով, իսկ մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ ազատազրկումը՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Պատժի տեսակներն են՝ (...) 5) օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, (...)» ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածի համաձայն. «1.Հանրային աշխատանքները, ազատության սահմանափակումը, կարճաժամկետ ազատազրկումը, կարգապահական գումարտակում պահելը, ազատազրկումը և ցմահ ազատազրկումը կիրառվում են միայն որպես հիմնական պատիժներ: 2.Պատվավոր կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից, որակավորման դասից կամ պետական պարգևից զրկելը և օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կիրառվում են միայն որպես լրացուցիչ պատիժներ: 3.Տուգանքը, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը և զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը կիրառվում են և՛ որպես հիմնական, և՛ որպես լրացուցիչ պատիժներ: 4. Մեկ հանցագործության համար կարող է նշանակվել միայն մեկ հիմնական պատիժ: Հիմնական պատժին կարող է միացվել մեկ կամ մի քանի լրացուցիչ պատիժ:» ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը Հայաստանի Հանրապետությունում քրեական պատասխանատվության ենթակա օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության սահմաններից հեռացնելն է՝ արգելելով նրան գտնվել Հայաստանի Հանրապետությունում: 2. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ սահմանվում է 5-10 տարի ժամկետով: 3. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակելիս դրա ժամկետի հաշվարկն սկսվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու պահից: 4. Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կատարվում է դատապարտյալի նկատմամբ նշանակված հիմնական պատիժը կրելուց հետո։ Այն դեպքում, երբ արդարադատության բնագավառում պետական լիազոր մարմինը Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով սահմանված կարգով համաձայնություն է ձեռք բերում դատապարտյալին պատժի մնացած մասը կրելու նպատակով իր քաղաքացիության երկիր փոխանցելու վերաբերյալ, ապա օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու վերաբերյալ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատական ակտը համարվում է ի կատար ածված դատապարտյալի փոխանցումն իրականացնելու մասին արդարադատության բնագավառում պետական լիազոր մարմնի ծանուցումն ստանալուց հետո: Այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքի 84-րդ կամ 85-րդ հոդվածով սահմանված կարգով կայացվել է անձին պատժից ազատելու վերաբերյալ որոշում, օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կատարվում է փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո։ Սույն օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված դեպքերում անձին պատժի հետագա կրումից ազատելու, ինչպես նաև սույն օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասով կամ 88-րդ հոդվածով սահմանված կարգով անձին հիմնական պատժից ազատելու դեպքում օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կատարվում է պատժի հետագա կրումից կամ պատժից ազատելուց հետո։ 5. Օտարերկրյա քաղաքացին կարող է վտարվել իր քաղաքացիության պետություն կամ այն պետություն, որտեղ վերջինս մշտապես բնակվում է: Վտարման երկիրը սահմանում է դատարանը՝ հաշվի առնելով դատապարտյալի կարծիքը: 6. Այս պատժատեսակը չի կարող նշանակվել` 1) փախստականի կարգավիճակ ունեցող կամ Հայաստանի Հանրապետությունում ապաստան ստացած անձի նկատմամբ, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերի, 2) չվերադարձելիության սկզբունքից օգտվող օտարերկրյա քաղաքացու նկատմամբ, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերի, 3) մինչև հանցանք կատարելը Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացու կամ Հայաստանի Հանրապետությունում հատուկ կացության կարգավիճակ ունեցող կամ Հայաստանի Հանրապետությունում մշտապես բնակվող անձի հետ ամուսնացած կամ խնամքին Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի հանդիսացող երեխա ունեցող անձի նկատմամբ, 4) եթե անձը վտարվող պետության տարածքում քրեական հետապնդման է ենթարկվում այնպիսի արարքի համար, որը կարող է պատժվել մահապատժով, 5) եթե հիմնավորվում է, որ վտարվող պետության տարածքում անձը կարող է հետապնդման ենթարկվել ռասայական, կրոնական, ազգային, սոցիալական որոշակի խմբի պատկանելության կամ քաղաքական հայացքների համար, կամ 6) եթե հիմնավորվում է, որ վտարվող պետության տարածքում անձը կարող է ենթարկվել խոշտանգման կամ այլ դաժան, անմարդկային կամ նվաստացնող վերաբերմունքի կամ պատժի։ 7. Հայաստանի Հանրապետությունից չի կարող վտարվել այն անձը, որի նկատմամբ նշանակվել է սույն հոդվածով նախատեսված պատիժը, սակայն մինչև պատժի կատարումը դատապարտյալը ձեռք է բերել փախստականի կամ Հայաստանի Հանրապետությունում ապաստան ստացածի կարգավիճակ, կամ նրա նկատմամբ հաստատվել է չվերադարձելիության սկզբունքի կիրառելիությունը, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերի:» Դատարանը հաշվի առնելով մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու նշանակությունը՝ գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակել նաև լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, մասնավորապես՝ անհրաժեշտ է մեղադրյալին վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով: Մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։ Դատարանը հաշվի առնելով նաև մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու նշանակությունը՝ գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ևս պետք է նշանակել նաև լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, մասնավորապես՝ անհրաժեշտ է մեղադրյալին վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով: Մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 10-րդ մասի համաձայն՝ դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը՝ (...) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը (...): ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝ § 1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: (...) 4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները. 1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, 2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) հանցանք կատարածի անձը, 4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: 5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝ 1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը, 2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը, 3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը, 4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը, 5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը, (...) 6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:» Մեջբերված քրեաիրավական նորմը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել հմ.ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում, որոնցով կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ մեղադրյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն Դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝ 1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, 2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) հանցանք կատարածի անձը, 4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջներից է այն, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին: Սեյրան Կառլենի Աղախանյանի վերաբերյալ 13.09.2013թ. կայացրած թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշմամբ, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ (...)։ Յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանն, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը: Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Զարգացնելով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ իր իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների կոնկրետ համակցությունը կարող է բավարար լինել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար՝ անկախ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի առկայությունից: Այլ կերպ՝ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի առկայությունն ինքնին չի բացառում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառումը, եթե Դատարանը հանգում է հիմնավոր եզրակացության, որ հանցանք կատարած անձի վերասոցիալականացումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու: Վերոգրյալների հիման վրա, ինչպես նաև հաշվի առնելով գործի հանգամանքներն ու առանձնահատկություններն, մեղադրյալի անձը, նրա սոցիալական դրությունը և կյանքի պայմանները, հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև գործով պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նաև իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, հաշվի առնելով գործով հաստատված փաստական հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ առկա են մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը, վերջիններիս ուղղումը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, ուստի սույն գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, նաև նրանով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Դատարանի նման դիրքորոշումը բխում է նաև մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի առաջին ամուսնությունից և վերջինիս խնամքին գտնվող անչափահաս երեխայի, ինչպես նաև իր և մյուս մեղադրյալ Անաստասիա Գուրյանովի ամուսնությունից սպասվող երեխայի լավագույն շահերից, քանի որ մեղադրյալներից որևէ մեկի կողմից կամ երկուսի կողմից պատժի կրումն անկասկած բացասական ազդեցություն կունենա երեխաների կյանքի պայմանների վրա: Ընդ որում յուրաքանչյուր ծնողի ոչ միայն իրավունքն է, այլ նաև պարտականություն է հոգ տանել իր երեխաների դաստիարակության, կրթության, առողջության, լիարժեք ու ներդաշնակ զարգացման համար, ինչը պատժի փաստացի կրելու և մեղադրյալներից որևէ մեկին կամ երկուսին քրեակատարողական հիմնարկում պահելու պայմաններում, գործնականում կդառնա անիրագործելի: Այս համատեքստում հարկ է նշել նաև, որ «Երեխայի իրավունքների մասին» կոնվենցիայի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «մասնակից պետությունները գործադրում են բոլոր հնարավոր ջանքերը` երեխայի դաստիարակության և զարգացման գործում երկու ծնողների ընդհանուր պատասխանատվության սկզբունքի ճանաչումն ապահովելու համար: Ծնողները (...) երեխայի դաստիարակության ու զարգացման համար կրում են հիմնական պատասխանատվություն: Երեխայի լավագույն շահերը նրանց հիմնական հոգածության առարկան են»: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ վերը մեջ բերված պատճառաբանություններից բացի, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալների նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը պայմանավորված է նաև նրանով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 2-րդ մասը նույն հոդվածի 1-ին մասից անջատ նախատեսել է նաև հնարավորություն նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դեպքեր, ի թիվս այլնի, նաև արագացված վարույթի շրջանակներում: Ընդ որում, Դատարանի գնահատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 2-րդ մասում ամրագրված՝ առանձին դեպքերում նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պայմանը, պետք է գնահատվի այնպես, որ յուրաքանչյուր դեպքում արագացված կամ համաձայնեցված կամ համագործակցության վարույթի շրջանակներում Դատարանը ոչ թե պետք է հաստատի պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու անհրաժեշտությունը, այլ պետք է փաստարկված հերքի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի, այդ թվում, 2-րդ մասով նախատեսված դրույթների կիրառելիության անհնարինությունը, հակառակ դեպքում օրենսդիրը՝ դատավարական հատուկ կարգի կիրառման դեպքերի համար առանձին չէր սահման՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառելիության հնարավորությունը: Վերոգրյալի հաշվառմամբ, Դատարանն արձանագրում է, որ վերը մեջ բերված փաստական տվյալներն ինքնին հնարավորություն են տալիս օբյեկտիվ գնահատել մեղադրյալներին մեղսագրվող արարքի վտանգավորության աստիճանը և այն համադրելով մեղադրյալների անձը բնութագրող և պատիժը մեղմացնող փաստական տվյալների հետ, Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի նյութերում բացակայում են այնպիսի ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, որոնց համակցված գնահատման արդյունքում կարելի է եզրահանգել, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը փաստացի չկրելու պայմաններում հնարավոր չի լինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրագործմանը։ Վերը մեջ բերվածի հաշվառմամբ, Դատարանն արձանագրում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել մեղադրյալի անձը՝ մասնավորապես, որ վերջիններս ունեն ընտանիք, ունեն բարձրագույն կրթություն, մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան, իսկ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան գտնվում է հղիության 21-րդ շաբաթում, բացի այդ, Դատարանը հաշվի է առնում նաև պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, միևնույն ժամանակ, հաշվի է առնվում պատիժը մեղմացնող մի շարք հանգամանքներ, մասնավորապես՝ վերջիններիս կողմից մեղքն ընդունելու և զղջալու հանգամանքը: Դատարանի գնահատմամբ վերը մեջ բերված փաստական տվյալներն ինքնին հնարավորություն են տալիս օբյեկտիվ գնահատել մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի վտանգավորության աստիճանը և այն համադրելով մեղադրյալների անձը բնութագրող և պատիժը մեղմացնող փաստական տվյալների հետ, թույլ են տալիս հանգել հիմնավոր հետևության, որ սույն դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել նաև մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով և 1 (մեկ) տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելով: Միևնույն ժամանակ Դատարան գտնում է, որ փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ պետք է սահմանել պարտականություն, մասնավորապես՝ առանց՝ վերջիններիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն: Փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը պետք է դրվի ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա: Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջիններիս պետք է վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։ Քննության առնելով քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «MATSKO GARCIA ALEKSEI» անվամբ լրացված «N01328506» սերիա-համարի և «GURIANOVA RUIZ ANASTASIIA» անվամբ լրացված «N05275768» սերիա-համարի Մեքսիկայի միացյալ նահանգների անձնագրերը հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է ոչնչացնել։ Քննության առնելով 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ի քննիչի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ փաստաթղթերի հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում: Քննության առնելով մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները պետք է վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ պետք է վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։ Քննության առնելով մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները պետք է վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ պետք է վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։ Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4–րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման: Եզրափակիչ մաս. Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը հոդվածներով, Դատարանը. Վ Ճ Ռ Ե Ց Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքներում։ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և լրացուցիչ պատիժ նշանակել՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում առանց՝ վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն: Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում հաշվառման վերցնելու պահից և փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա: Մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։ Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները, վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքներում։ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և լրացուցիչ պատիժ նշանակել՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում առանց՝ վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն: Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում հաշվառման վերցնելու պահից և փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա: Մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։ Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները, վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։ Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «MATSKO GARCIA ALEKSEI» անվամբ լրացված «N01328506» սերիա-համարի և «GURIANOVA RUIZ ANASTASIIA» անվամբ լրացված «N05275768» սերիա-համարի Մեքսիկայի միացյալ նահանգների անձնագրերը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ ոչնչացնել։ 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ի քննիչի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ փաստաթղթերը, պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում: Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված: Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 13-12-2024 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
| Այլ նշումներ | ԵԴ1/3325/01/24 ՈՐՈՇՈՒՄ ԴԱՏԱԿԱՆ ԱԿՏԻ ԱՆՀՍՏԱԿՈՒԹՅՈՒՆԸ ԼՈՒԾԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «17» հունիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ժ.Չիչոյանս, թիվ ԵԴ1/3325/01/24 քրեական գործով դատական ակտ կայացնելուց հետո. ՊԱՐԶԵՑԻ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին կայացված դատավճռով վճռել է Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքներում, իսկ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքներում: Դատավճռի վճռեց մասում նշվել է. «Մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։ (...) Մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից:» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 283-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եզրափակիչ դատական ակտը կայացրած դատարանն իրավասու է համապատասխան որոշում կայացնելով լուծել դրա անհuտակությունները, եթե նման լուծումը չի փոխում դատական ակտի էությունը: 2. Լուծման ենթակա են հետևյալ անհստակությունները. 1) ճիշտ չի հաշվարկվել պատժաչափը. 2) չեն լուծվել կամ հստակ չեն լուծվել խափանման միջոցի կիրառման, ապացույցների պահպանման կամ տնօրինման, գույքի արգելադրման, վարութային ծախuերի բաշխման հարցերը. 3) դատավճռի նկարագրական կամ պատճառաբանական մասում առկա են ոչ միանշանակ ձևակերպումներ. 4) դատական ակտում առկա են վրիպակներ կամ բացթողումներ:» Նկատի ունենալով, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3325/01/24 քրեական գործով դատավճռի մեջ առկա է անհստակություն, գտնում եմ, որ պետք է դատավճռի «Վճռեց» մասում՝ «Մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։ (...) Մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։» նախադասությունները համարել վրիպակ և այն լրացնել ու կարդալ որպես «Մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից՝ վերջինիս մշտական բնակության երկիր՝ Ռուսաստանի Դաշնություն։ (...) Մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից՝ վերջինիս մշտական բնակության երկիր՝ Ռուսաստանի Դաշնություն։» բառերով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 283-րդ հոդվածով` ՈՐՈՇԵՑԻ Լուծել թիվ ԵԴ1/3325/01/24 քրեական գործով առկա անհստակությունը, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին կայացված դատավճռի «Վճռեց» մասում՝ «Մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։ (...) Մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։» նախադասությունը համարել վրիպակ և այն լրացնել ու կարդալ որպես «Մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից՝ վերջինիս մշտական բնակության երկիր՝ Ռուսաստանի Դաշնություն։ (...) Մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից՝ վերջինիս մշտական բնակության երկիր՝ Ռուսաստանի Դաշնություն։» բառերով: Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 21-01-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատորը՝ 230 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 67 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 147 թերթ։ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 13-01-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 21-01-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 230, 67, 147 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-7805 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 03-06-2025 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 04-06-2025 |
|---|
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
| Ամսաթիվ | 25-06-2025 |
|---|---|
| Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ | Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ դատական ակտի անհստակությունը լուծելու մասին 17.06.2025թ. թիվ ԵԴ1/3325/01/24 որոշման օրինական 23.06.2025թ.-ին ստացվել է: |
| Ստացվել է | Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 01-07-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 5 հատոր |
| Գործին կից նյութերը | 1 ծրար կցված քր․ գործին |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 03-07-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 5 հատոր |
| Գործին կից նյութերը | 1 ծրար կցված քր․ գործին |
Դատական գործ N: ԵԴ1/3325/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 13-01-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 10-01-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Ժամկոչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Ալեքսեյ Մացկո մյուսը՝ Անաստասիա Գուրյանովա Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովա Մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Կենտրոն/ 13.12.2024թ. դատավճիռը՝ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ պատիժը պայմանականորն չկիրառելը վերացնել : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 13-01-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 23.18 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 23-01-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գրիգոր |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մարինե |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 24-01-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 07-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Չկայացման պատճառը | Դատարանի կազմը համալրված չլինելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 20-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 20-02-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Ալեքսեյ |
| Ազգանուն | Մացկոի |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/3325/01/24 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ «20» փետրվարի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով՝ նախագահող դատավոր՝ Գ.Հովհաննիսյան դատավորներ՝ Լ.Հովհաննիսյան Մ.Մելքոնյան քարտուղարությամբ՝ Մ․Մահտեսյանի մասնակցությամբ՝ մեղադրյալ՝ Ա.Մացկոյի պաշտպան՝ Հ.Դադոյանի Ռ.Թովմասյանի թարգմանիչ՝ Գ.Միրզոյանի դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Ալեքսեյ Մացկոյի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ (դատավոր՝ Ժորա Չիչոյան) 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճռի դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Ա.Ժամկոչյանի (այսուհետ նաև՝ Դատախազ) վերաքննիչ բողոքը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կազմվել է Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կազմվել է Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը արձանագրություն է կազմել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով թիվ 58222724 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին ձերբակալելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային ձերբակալելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 158222724 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 158222724 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Գ․Հովակիմյանը որոշում է կայացրել Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Գ․Հովակիմյանը որոշում է կայացրել Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել Անաստասիա Գուրյանովային ազատ արձակելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել Ալեքսեյ Մացկոյին ազատ արձակելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ որպես խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Անաստասիա Գուրյանովայի նկատմամբ որպես խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքին, համակցված՝ գրավ, խափանման միջոցը կիրառելու մասին։ Գրավի չափը սահմանելով 500․000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամը։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության առաջին վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Պողոսյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Անաստասիա Գուրյանովայի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքին, համակցված՝ գրավ, խափանման միջոցը կիրառելու մասին։ Գրավի չափը սահմանելով 500․000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամը։ 2024 թվականի նոյեմբերի 05-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը: 2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Ա․Ժամկոչյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին: 2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին քրեական գործը մուտք է եղել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, էլեկտրոնային եղանակով թիվ ԵԴ1/3325/01/24 համարի ներքո մակագրվել և 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին հանձնվել է դատավոր Ժ.Չիչոյանին: 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/3325/01/24 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ համակցված կիրառված խափանման միջոցներ՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և գրավը, անփոփոխ թողնելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ի դատական նիստի ժամանակ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան միջնորդություն են ներկայացրել արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ, ինչը Դատարանի կողմից բավարարվել է և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է դատավճիռ, որով վճռել է հետևյալը. «Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքներում։ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և լրացուցիչ պատիժ նշանակել՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում առանց՝ վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն: Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում հաշվառման վերցնելու պահից և փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա: Մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։ Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները, վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքներում։ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և լրացուցիչ պատիժ նշանակել՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում առանց՝ վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն: Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում հաշվառման վերցնելու պահից և փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա: Մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջինիս վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։ Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները, վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։ Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «MATSKO GARCIA ALEKSEI» անվամբ լրացված «N01328506» սերիա-համարի և «GURIANOVA RUIZ ANASTASIIA» անվամբ լրացված «N05275768» սերիա-համարի Մեքսիկայի միացյալ նահանգների անձնագրերը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ ոչնչացնել։ 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ի քննիչի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ փաստաթղթերը, պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում: Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված: Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։ (…)»: 2025 թվականի հունվարի 13-ին Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է վերոնշյալ դատավճռի դեմ Դատախազի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը (այսուհետ նաև` Բողոք): 2025 թվականի հունվարի 23-ին Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է թիվ ԵԴ1/3325/01/24 քրեական գործը, էլեկտրոնային մակագրության միջոցով մակագրվել նախագահող դատավոր Գ.Հովհաննիսյանին /կազմի դատավորներ Լ.Հովհաննիսյան, Մ.Մելքոնյան/ և 2025 թվականի հունվարի 24-ին հանձնվել է նախագահող դատավորի աշխատակազմին։ 2025 թվականի հունվարի 24-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել Բողոքը վարույթ ընդունելու և դատաքննության նշանակելու մասին: Նույն օրը Վերաքննիչ դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/3325/01/24 քրեական գործով թարգմանիչ ներգրավելու մասին: 2.Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. 2.1 Ալեքսեյ Մացկոյին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով՝ հետևյալ ձևակեպմամբ. նա «կեղծ փաստաթղթի օգտագործմամբ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի հետ, նախնական համաձայնությամբ փորձել է ապօրինի հատել ՀՀ պետական սահմանը: Այսպես. Չպարզված հանգամանքներում Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն ձեռք է բերել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող, իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ, այն է՝ իր լուսանկարով և անձնական տվյալներով Մեքսիկայի քաղաքացու թիվ 01328506 կեղծ անձնագիրը, իսկ վերջինիս կինը՝ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան՝ թիվ 05275768 սերիական համարի դարձյալ կեղծ անձնագիրը, և գտնվելով Հայաստանի Հանրապետությունում խմբով, նախնական համաձայնությամբ նպատակադրվել են ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելով «Զվարթնոց» օդանավակայանով մեկնել Հունաստան՝ Սալոնիկ քաղաք: Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, Անաստասիա Գուրյանովան և Ալեքսեյ Մացկոն Երևան քաղաքի «Զվարթնոց» օդանավակայանում, Երևան-Սալոնիկ թիվ 565 չվերթը սպասարկող «Էգեյան» ավիաընկերության աշխատակիցներին են ներկայացրել վերոգրյալ կեղծ անձնագրերը, և հաշվառվել են նշված չվերթին ու ստացել են նստեցման կտրոններ: Այնուհետև, Անաստասիա Գուրյանովան և Ալեքսեյ Մացկոն նույն դիտավորությամբ, իրենց կենսաչափական տվյալներով և լուսանկարներով վերը նշված կեղծ անձնագրերը ներկայացրել են «Զվարթնոց» հսկիչ անցագրային կետում ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորրքերի ծառայողին և խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, վերոգրյալ կեղծ փաստաթղթերի՝ անձնագրերի օգտագործմամբ խմբով, նախնական համաձայնությամբ փորձել են «Զվարթնոց» օդանավակայանով Երևան-Սալոնիկ թիվ 565 չվերթով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրանց դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ ծառայողները բացահայտել են Անաստասիա Գուրյանովայի և Ալեքսեյ Մացկոյի կողմից օգտագործված անձնագրերի կեղծ լինելու հանգամանքը և կանխել են նրանց կողմից ապօրինի սահմանահատումը:» 2.2 Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճռում, մասնավորապես, նշված է. «(...) Առաջադրված մեղադրանքի հետ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի համաձայն լինելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյին և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային վերագրվող փաստական հանգամանքները, վերջիններս կատարել է իրենց մեղսագրված հանցանքները, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ինչպես նաև ապացուցված է մեղադրյալների մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։ Մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. (…)Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, հանցագործության շարժառիթներն ու նպատակները, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրանց անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը: Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք արձանագրում է, որ վերջինս ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել դրա համար, ինչպես նաև խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան: Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան: Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք արձանագրում է, որ վերջինս ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել դրա համար, ինչպես նաև գտնվում է հղիության 21-րդ շաբաթում: Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։ Դատարանը որպես մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ վերջինս բնութագրվում է դրական։ (…)Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի կողմից կատարված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, գործի հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և հանցագործության ծանրությունը, վերջիններիս անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նշանակվող պատժի` վերջինիս վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրանց ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, հանցանքի սանկցիայով նախատեսված՝ նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանների շրջանակում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, օրենքով և ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ ազատազրկումը՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով, իսկ մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից՝ ազատազրկումը՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները: (…)Դատարանը հաշվի առնելով մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու նշանակությունը՝ գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակել նաև լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, մասնավորապես՝ անհրաժեշտ է մեղադրյալին վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով: Մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։ Դատարանը հաշվի առնելով նաև մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու նշանակությունը՝ գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ևս պետք է նշանակել նաև լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, մասնավորապես՝ անհրաժեշտ է մեղադրյալին վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով: Մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական հիմնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։ (…)Վերոգրյալների հիման վրա, ինչպես նաև հաշվի առնելով գործի հանգամանքներն ու առանձնահատկություններն, մեղադրյալի անձը, նրա սոցիալական դրությունը և կյանքի պայմանները, հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև գործով պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նաև իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, հաշվի առնելով գործով հաստատված փաստական հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ առկա են մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը, վերջիններիս ուղղումը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, ուստի սույն գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, նաև նրանով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Դատարանի նման դիրքորոշումը բխում է նաև մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի առաջին ամուսնությունից և վերջինիս խնամքին գտնվող անչափահաս երեխայի, ինչպես նաև իր և մյուս մեղադրյալ Անաստասիա Գուրյանովի ամուսնությունից սպասվող երեխայի լավագույն շահերից, քանի որ մեղադրյալներից որևէ մեկի կողմից կամ երկուսի կողմից պատժի կրումն անկասկած բացասական ազդեցություն կունենա երեխաների կյանքի պայմանների վրա: (…)Վերոգրյալի հաշվառմամբ, Դատարանն արձանագրում է, որ վերը մեջ բերված փաստական տվյալներն ինքնին հնարավորություն են տալիս օբյեկտիվ գնահատել մեղադրյալներին մեղսագրվող արարքի վտանգավորության աստիճանը և այն համադրելով մեղադրյալների անձը բնութագրող և պատիժը մեղմացնող փաստական տվյալների հետ, Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի նյութերում բացակայում են այնպիսի ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, որոնց համակցված գնահատման արդյունքում կարելի է եզրահանգել, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը փաստացի չկրելու պայմաններում հնարավոր չի լինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրագործմանը։ Վերը մեջ բերվածի հաշվառմամբ, Դատարանն արձանագրում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել մեղադրյալի անձը՝ մասնավորապես, որ վերջիններս ունեն ընտանիք, ունեն բարձրագույն կրթություն, մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոն բնութագրվում է դրական, խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան, իսկ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովան գտնվում է հղիության 21-րդ շաբաթում, բացի այդ, Դատարանը հաշվի է առնում նաև պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, միևնույն ժամանակ, հաշվի է առնվում պատիժը մեղմացնող մի շարք հանգամանքներ, մասնավորապես՝ վերջիններիս կողմից մեղքն ընդունելու և զղջալու հանգամանքը: Դատարանի գնահատմամբ վերը մեջ բերված փաստական տվյալներն ինքնին հնարավորություն են տալիս օբյեկտիվ գնահատել մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի վտանգավորության աստիճանը և այն համադրելով մեղադրյալների անձը բնութագրող և պատիժը մեղմացնող փաստական տվյալների հետ, թույլ են տալիս հանգել հիմնավոր հետևության, որ սույն դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել նաև մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով և 1 (մեկ) տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելով: Միևնույն ժամանակ Դատարան գտնում է, որ փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ պետք է սահմանել պարտականություն, մասնավորապես՝ առանց՝ վերջիններիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն: Փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը պետք է դրվի ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա: Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալներ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի և Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովայի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանն ավարտվելուց հետո վերջիններիս պետք է վտարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքից։ Քննության առնելով քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «MATSKO GARCIA ALEKSEI» անվամբ լրացված «N01328506» սերիա-համարի և «GURIANOVA RUIZ ANASTASIIA» անվամբ լրացված «N05275768» սերիա-համարի Մեքսիկայի միացյալ նահանգների անձնագրերը հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է ոչնչացնել։ Քննության առնելով 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ի քննիչի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ փաստաթղթերի հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում: Քննության առնելով մեղադրյալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մացկոյի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները պետք է վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ պետք է վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։ Քննության առնելով մեղադրյալ Անաստասիա Յուրևնա Գուրյանովային նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները պետք է վերացնել, իսկ խափանման միջոց 500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը՝ պետք է վերադարձնել գրավատուին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին։ Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4–րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:(…)»: 3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Դատախազը, դատավարական նախապատմության, փաստական հանգամանքների, վերաբերելի իրավանորմերի և Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքո¬րո¬շում¬ների վկայակոչմամբ վերաքննիչ բողոք ներկայացնելով, խնդրել է՝ « 1․Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ: 2․Մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3325/01/24 քրեական գործով 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռը՝ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել։ »: Ներկայացված Բողոքում, մասնավորապես, նշված է հետևյալը. «(…)Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավճիռը՝ Ալեքսեյ Մացկոյի պատժի մասով՝ օրինական և հիմնավորված չէ, ենթակա է բեկանման՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. (…)Այսպիսով, վկայակոչված գործերով որոշումներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը կայուն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ նշանակված պատիժը մեղադրյալի կողմից փաստացի չկրելու պայմաններում պատժի նպատակների իրացվելիության վերաբերյալ հետևությունը չի կարող լինել հայեցողական ու կամայական, այլ պետք է հիմնված լինի գործի կոնկրետ հանգամանքների, մասնավորապես՝ տվյալ հանցատեսակի կրիմինոլոգիական նկարագրի, դրա դեմ իրականացվող պայքարի քաղաքականության ուղղությունների, կոնկրետ դեպքում՝ դրա կատարման առանձնահատկությունների, հանցավորի անձի, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող իրական հանգամանքների ամբողջական գնահատականի վրա։ Մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս առաջին ատյանի դատարանը նրան մեղսագրվող հանցագործությունների հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում բավարար չափով չի վերլուծել և համակցության մեջ պատշաճ գնահատման չի ենթարկել մեղադրյալի կատարած արարքների բոլոր հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղքի ձևը, տեսակը և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության կարևորությունը, կատարված հանցավոր գործունեության ընթացքում վերջինիս դերակատարումը։ Հարկ է նշել, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է կառավարման կարգի դեմ ուղղված ծանր հանցագործություն, որի համար օրենսգրքով որպես պատիժ նախատեսված է բացառապես ազատազրկումը: Նշված արարքի հանրային վտանագավորության բարձր մակարդակի մասին է վկայում այն, որ դրանով վտանգի տակ է դրվում Հայաստանի Հանրապետություն օրենքով սահմանված կարգով պետական սահմանի պատշաճ հատումն ապահովելուն ուղղված կառուցակարգերը, խախտվում է երկիր օրինական մուտք գործելու, երկրում գտնվելու կամ այն լքելու ընթացակարգերը: Վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ նրա կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորության մասին: Նշվածները պետք է հաշվի առնել վերջինիս և նրա կատարած հանցավոր արարքների վտանգավորությունը գնահատելիս և ինչպես պատժատեսակը, այնպես էլ պատժաչափը որոշելիս: Այնինչ, վերոնշյալ հանգամանքները պատշաճ չեն գնահատվել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի կողմից: Հետևաբար, առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում առկա եզրահանգումները՝ վերը նշված և հաշվի չառնված հանգամանքների համատեքստում չեն կարող գնահատվել որպես հիմնավորված: Անդրադարնալով Ալեքսեյ Մացկոյի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող, ինչպես նաև անձը բնութագրող այլ հանգամանքներին, փաստենք, որ դրանց ազդեցությունը նշանակվող պատժի տեսակի և չափի վրա մեխանիկական չէ և կախված է ոչ թե դրանց քանակից, այլ մեղմացնող նշանակությունից, որոշվում է այդ հանգամանքների էության, արժեքի գնահատմամբ և կատարված արարքի հետ դրանց հարաբերակցությամբ։ Որքան է կոնկրետ հանգամանքն ազդում կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա, կախված է ոչ միայն այդ հանգամանքից, այլև արարքից, այդ երկուսի փոխադարձ կապից ու հարաբերակցությունից։ Ամբաստանյալ Ալեքսեյ Մացկոյին մեղսագրվող հանցագործության հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանը, չբացառելով դրան հակակշռող հանգամանքների պայմաններում պատիժ նշանակելիս ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված ինստիտուտների կիրառումն ու այդ կերպ պատժի անհատականացման սկզբունքի գործողությունը, ենթադրում է այդ հանգամանքների էականորեն բարձր մեղմացնող նշանակություն։ Իսկ ստորադաս դատարանի կողմից թվարկված ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղացնող և անձը բնութագրող հանգամանքները, այդ թվում` անձանց լայն շրջանակին բնորոշ դրական բնութագիրն ու նախկինում արատավորված չլինելը, խնամքին անչափահաս երեխայի առկայությունը, չեն հակակշռում ամբաստանյալի արարքի հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանին և բավարար չեն հանգելու այն հետևության, որ պատժի նպատակների իրացման համար ամբաստանյալի կողմից իր նկատմամբ պատիժը ռեալ կրելը անհրաժեշտ չէ։ Այսպիսով, մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ստորադաս դատարանը չի գնահատել վերջինիս կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը բնութագրող հանգամանքները և դրանց չի տրվել անհրաժեշտ քրեաիրավական նշանակություն։ Ստորադաս դատարանը սահմանափակվելով միայն մեղադրյալին վերագրվող պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ անձը բնութագրող հանգամանքների պարզ թվարկմամբ՝ համապատասխան վերլուծության չի ենթարկել այդ հանգամանքների հարաբերակցությունը արարքների արդյունքում առաջացած հանրորեն վտանգավոր հետևանքների հետ։ Հետևաբար, ստորադաս դատարանը, խախտելով արդարության և պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքի բացակայության պայմաններում մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի սխալ կիրառում:(…)»։ 4. Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Դատական նիստի ընթացքում պաշտպաներն ու մեղադրյալը /թարգմանչի օգնությամբ/ առարկեցին վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրեցին մերժել այն: Դատախազը՝ պատշաճ ծանուցված լինելով դատական նիստի օրվա և ժամի մասին, չի ներկայացել նշանակված դատական նիստին, որպիսի պարագայում Վերաքննիչ դատարանը որոշել է բողոքի քննությունը շարունակել Դատախազի բացակայության պայմաններում։ 5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահման¬նե¬րում դատական ստուգ¬ման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնա¬վոր¬վածութ¬յունը, ուսում¬նա¬սիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական վարույթի նյու¬թե¬րը՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևյալ հետևությունների. 5.1 ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայաց¬վ¬ում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատա¬¬կան ակտ, որը՝ 1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը. (...) 2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շա¬րադրված պահանջները: 3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հար¬ցե¬րը. 1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը (վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը). 2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք. 3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը. 4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի. 5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով. 6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանց¬վի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան. 7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատա¬րան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը` 1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը. (...)»: 5.2 Վերոգրյալ իրավական նորմերի լույսի ներքո բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման են¬թարկելով Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռը՝ Վե¬¬¬րաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Դատախազի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքն ան¬հիմն է, իսկ դա¬տավճի¬¬ռը՝ հիմ¬նա¬վոր¬ված: Վերը նշված հետևութ¬յան Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևյալ իրավական վեր¬լու¬¬ծությունների և դատողութ¬յունների արդ¬յունքներով. 5.2.1 Մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման համար ազատազրկման ձևով նշանակված պա¬¬տի¬ժ¬ը պայմանականորեն չկիրառելու իրա¬վաչափության դատական ստու¬գում. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։ 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պա¬¬¬¬հելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտ¬յալի ուղղվե¬լը հնա¬րավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատի¬ժը պայ¬մա¬նականորեն չկիրառելու մասին։ 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի ան¬ձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծան¬րաց¬¬նող հանգամանքները: (…)»։ Անդրադառնալով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշներին՝ Վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել այն մասին, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու: Դատարանի նման համոզվածությունը, վստահությունը պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը մշտապես հաստատել է իրավական դիրքորոշումն առ այն, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովելու 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է, ի թիվս այլոց, հաշվի առնել հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (տե՛ս թիվ ԵԿԴ/0039/01/15, ԱՐԴ/0031/01/15, ԵԱԴԴ/0038/01/15, ԵԿԴ/0130/01/15, ՍԴ/0094/01/15, ՍԴ3/0201/01/15 գործերով որոշումները): Արամայիս Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է. «[Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը] հակադարձ համեմատական է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հնարավորությանը: Այլ խոսքով՝ որքան բարձր է հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը, այնքան ցածր է դրա համար նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հավանականությունը»: Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, ի թիվս այլնի, վերլուծելով «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթ և աստիճան» եզրույթները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը»: Արմեն Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 գործով որոշման մեջ վերահաստատելով և զարգացնելով վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է. «(...) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից` հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (...): Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա` առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա: Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը։ Այսպես` մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում։ Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության (հանրային վտանգավորության) գիտակցումը։ Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն՝ առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը՝ հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ»: Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ թիվ ՎԲ-201/07 գործով 2007 թվականի նոյեմբե¬րի 30-ի որոշ¬ման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիր¬քո¬րո¬շու¬մը. «Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվա¬ծութ¬յունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտ¬յա¬լի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբ¬յեկ¬տիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնու¬թագ¬րում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկի¬րա¬ռելու հիմ¬քե¬րի առկայության մասին։ (…) Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենս¬¬գիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմա¬նա¬¬փա¬կում չի նախատեսել, դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքնե¬րով, պարտա¬վոր է հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աս¬տի¬ճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարա¬ցիութ¬յան հիմնա¬կան պա¬հանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հան¬ցագործության վտան¬¬գա¬վո¬րութ¬յան աստիճանին ու բնույթին։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցա¬¬գոր¬ծութ¬յան կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղ¬քի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանք¬նե¬րը նա¬խատեսելու բնույթն ու աստիճանը»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր՝ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…)։ (տես` Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը): ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը իր՝ ԱՎԴ/0082/01/12 քրեական գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը․ «(…)Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է իր դիրքորոշումն առ այն, որ յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը: Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև այն հանգամանքը, թե նշանակված պատիժն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ ամբաստանյալի ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա: (…)»: Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված քրեական օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական օրենսգրքի պայմաններում: Վերաքննիչ դատարանը՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որ¬ոշ¬¬¬ման հիմնավորումները դիտարկելով վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, գտնում է, որ այդ հիմ¬նավորումները բխում են և համապատասխանում դրանց, ուստի ընդունելի են և հիմնավոր։ 5.2.2 Միաժամանակ, անդրադառնալով Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ազա¬¬¬տազրկման ձևով նշանակված պատիժը իրապես չկրելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դա¬տա¬¬¬¬րա¬նի հիմնա-վորումներին, դրա վերաբերյալ ներկայացված վերաքննիչ բողո¬քին՝ Վե¬¬րաքննիչ դա-տարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի համոզվածությունն առ այն, որ մեղադրյալի վերասոցիալականացումը հնարավոր է առանց պատիժը իրապես կրելու, բխում է գործի օբյեկտիվ տվյալներից և դրանց բազմակողմանի և պատշաճ գնահատման արդյունքներից, որպիսի պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանի հետևության հետ վերաքննիչ բողոքում բերված անհամաձայնությունը Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի և հիմնավոր չէ։ Ուստիև, Դատախազի պահանջը՝ մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու մասին, ենթակա չէ բավարարման: Այդուհանդերձ, մեղադրյալի կատարած արար¬¬քի բնույթը և հանրության համար վտան¬գա¬վորութ¬յան աստիճանը հաշվի առ¬նե¬¬¬լու պայ¬ման¬նե¬րում նրա նկատ-մամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատի¬ժ¬ը պայ¬մա¬նա¬կա¬նորեն չկիրառելու և 1 /մեկ/ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու համար Առա¬ջին ատյա¬նի դատարանի կայացրած ո¬րոշ¬ման ի¬րա¬¬վա¬¬¬չափության մասին են վկայում ներքոհիշյալ հանգամանքները: Մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոն՝ • ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, • զղջացել է կատարած արարքի համար, • բնութագրվում է դրական • խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան, հղի կինը: Հարկ է նկատել, որ նշված հանգամանքները արդեն իսկ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի են առնվել որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ: Վերոնշյալի համատեքստում` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առկա չեն մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ։ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող վերը թվարկված տվյալների և հանգամանքների համակցությունը, պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայութ-յու¬նը վկայում են, որ ըստ բնույթի և վտան¬¬գա¬¬վորության աստի¬ճանի ոչ մեծ ծանրության հանցագործության և ծանր հանցագործութ¬յան փորձ կատարելու պայմաննե¬րում մեղադրյալի նկատմամբ երեք տարի ժամկետով ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակ¬ված պատիժը պայ¬մանա¬կա¬նորեն չկի¬րառելու, ողջամիտ՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով փոր¬ձաշրջան սահ¬մա¬նե¬լու և միա¬ժա¬¬մանակ նրա նկատմամբ վերահսկողությունը ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա դնելու, ինչպես նաև առանց մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելու, իսկ բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելու պայմաններում արդեն իսկ հնա¬րա¬վոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդ¬¬վա¬¬¬ծով ամրագրված պատժի նպա¬տակ¬¬ներին՝ սոցիալա¬կան արդա¬րութ¬¬¬յան վերականգն¬¬¬¬¬մանը, նրա վերասոցիալականացմանը և այլոց կող¬մից հան¬ցա¬գոր¬¬ծութ¬¬յուն¬նե¬րի կանխ¬մա¬նը։ Հարկ է նկատել, որ տվյալ դեպ¬քում մեղադրյալի նկատմամբ նշա¬նակ¬¬¬ված պատիժը պայմանա¬կանորեն չկի¬րա¬ռե¬լը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդված¬նե¬րով սահ¬մանված՝ ար¬դա¬րության, պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության անհատականացման և պա¬տիժ նշա¬նակելու ընդ¬հա¬¬նուր սկզբունք¬¬նե¬¬րից, ինչպես նաև Վճռաբեկ դատարանի ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով կայացրած նախադեպային որոշման առանաձնահատկություններից։ Վերոգրյալը հաշվի առնելով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ներկայացված բողոքում առկա չեն բավարար հակափաստարկներ, որոնք կվկայեին պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտից տարբերվող դատական ակտ կայացնելու մասին, հատկապես այն պամաններում, երբ վերջինս իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է կատարած արարքի համար: Ինչ վերաբերում է դատախազի այն պնդմանը, ըստ որի՝ (…) մեղադրյալ Ալեքսեյ Մացկոյի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ստորադաս դատարանը չի գնահատել վերջինիս կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը բնութագրող հանգամանքները և դրանց չի տրվել անհրաժեշտ քրեաիրավական նշանակություն։ Ստորադաս դատարանը սահմանափակվելով միայն մեղադրյալին վերագրվող պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ անձը բնութագրող հանգամանքների պարզ թվարկմամբ՝ համապատասխան վերլուծության չի ենթարկել այդ հանգամանքների հարաբերակցությունը արարքների արդյունքում առաջացած հանրորեն վտանգավոր հետևանքների հետ, (…), ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը իրենց համակցության մեջ միայն բավարար չեն փաստելու, որ առանց նշանակված պատիժը ռեալ կրելու հնարավոր չէ հասնել օրենքով սահմանված պատժի նպատականերին, ինչպես նաև այն հետևությանը գալու համար, որ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելն անթույլատրելի է: Վերաքննիչ դատարանը դատական ստուգման արդյունքում գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պա¬¬տի¬ժ¬ը պայմանականորեն չկիրառելը կրում է իրավաչափ բնույթ, ուստի՝ Բողոքում հակառակի մասին վկայող հեղինակի պնդումները բավարար չափով հիմնավորված և փաստարկված չեն։ 5.3 Ինչ վերաբերում է Բողոքում ներկայացված մյուս փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ավելին՝ վիճարկվող դատական ակտում արդեն իսկ բերված են Վերաքննիչ դատարանի համար ըստ էության ընդունելի հիմնավորումներ՝ վերաքննիչ բողոքում նշված այն հիմքերի և հիմնավորումների առնչությամբ, որոնք էական են և ինքնին կամ համակցությամբ կարող էին ազդեցություն ունենալ սույն գործի ելքի վրա։ Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: (Տես, ի թիվս այլնի, Ռուիզ Տորեխան ընդդեմ Իսպանիայի (RUIZ TORIJA v. SPAIN) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի դեկտեմբերի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18390/91, կետ 29, Վան դե Հուրքն ընդդեմ Նիդեռլանդների (VAN DE HURK v. THE NETHERLANDS) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61): 5.4 Այսպիսով, ամփոփելով վերոշարադրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկված դատական ակտը փոփոխելու և Դատախազի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր չկան, Առաջին ատյանի դատարանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, այսինքն՝ բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու հիմքերը: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դատախազ Ա․Ժամկոչյանի վերա¬քննիչ բողոքը՝ մերժել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ, 371-րդ և 379-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Ա.Ժամկոչյանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ անփոփոխ թողնելով Ալեքսեյ Մացկոյի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3325/01/24 գործով 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դատավճիռը։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Լ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՅԱՆ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 20-02-2025 |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Գրիգոր |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 30-05-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 230, 67, 147, 96 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 30-05-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 230, 67, 147, 96 |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 44711/25 |